National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-21T06:34:37.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Tunele pod Pałacem Kultury i Nauki – jakie tajemnice kryją podziemia Warszawy
items: Życie na naszej planecie sięga głębiej, niż sądziliśmy. Jest nawet 500 metrów pod dnem oceanu
items: Podziemna Valletta – jeden z najważniejszych przykładów podziemnej architektury na świecie
items: Dlaczego warto odwiedzić Sandomierz? Prezentujemy najciekawsze atrakcje miasta
items: National Geographic 11/20
items: 9 metrów historii, czyli archeologiczny tort. Poznaj zagadki podziemi Londynu
items: Zobacz podziemia Zamku Książ w Wałbrzychu. Już w tym roku otworzą się dla turystów
items: Joanna Lamparska i Piotr Kałuża. Właśnie wydali fascynującą książkę o podziemnych miastach [WYWIAD]
items: 10/2016
items: Ukryty świat wielkiej wojny
items: Polska dla ciekawskich: Chełm - Oko w oko z duchem
items: Skarby magia i cuda

Tunele pod Pałacem Kultury i Nauki – jakie tajemnice kryją podziemia Warszawy
type: item
date: 2025-10-26T11:15:08.000Z
creator: Martyna Szczepanik
subject: Lifestyle
subject: historia
subject: legenda
subject: pałac kultury i nauki
subject: podziemia
subject: warszawa
description: Tunele pod Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie od lat rozpalają wyobraźnię mieszkańców stolicy. Tajemnice, zamurowane przejścia i niedostępne drzwi to tylko część miejskich opowieści, które wciąż żyją mimo braku twardych dowodów.
encoded: Spis treści: Pałac Kultury i jego tajemnica Historia o niewyjaśnionym zaginięciu i zamurowanym przejściu Co mówią źródła historyczne? Funkcje techniczne i magazynowe podziemnych struktur Pałacu Kultury Fakty kontra legendy – co pozostaje z miejskich opowieści? Pałac Kultury i Nauki, który w tym roku skończył 70 lat, to nie tylko monumentalna bryła dominująca nad panoramą Warszawy, ale i architektoniczna tajemnica, która od dziesięcioleci rozpala wyobraźnię warszawiaków. Czy w jego wnętrzu kryje się coś więcej niż tylko marmurowe korytarze i biurowe pokoje? Temat tajemniczych tuneli pod Pałacem Kultury nieustająco powraca – w rozmowach mieszkańców, w relacjach przewodników i w licznych miejskich legendach. Pałac Kultury i jego tajemnica W świecie, w którym miasto skrywa coraz mniej sekretów, pałacowe podziemia wciąż opierają się pełnemu poznaniu. Plotki o labiryncie podziemnych korytarzy zaczęły krążyć niemal od dnia, gdy radzieccy i polscy budowniczowie ukończyli budowę tej imponującej konstrukcji. Nie bez powodu – PKiN powstał w czasach, kiedy wszelka tajemnica, a zwłaszcza ta państwowa, miała szczególne znaczenie. Jedna z najpopularniejszych historii sięga lat 70. – czasu, gdy w centrum Warszawy powstawał Dworzec Centralny. Ówczesna prasa donosiła o ogromnych wykopach i robotach ziemnych prowadzonych tuż obok Pałacu. Wśród robotników, a potem mieszkańców, rozeszła się pogłoska, że to właśnie wtedy odkryto wejście do jednego z tajnych tuneli. Cytując relację z tamtych lat, zachowaną w archiwach Muzeum Warszawy: „Mówiło się, że podziemny korytarz prowadził wprost z pałacu do dworca – i że korzystali z niego tylko wybrani”. Opowieści podsycał także panujący w PRL klimat nieufności i domysłów. Socrealistyczna architektura PKiN oraz fakt, że był to „dar narodu radzieckiego”, sprawiały, że każda tajemnica wydawała się jeszcze bardziej prawdopodobna. W badaniach prowadzonych na Uniwersytecie Śląskim podkreśla się: „Kiedy pałac budowano, nie istniał pełny dostęp do dokume…

MasterclassNG30-c23ec66.jpg
width: 2000
height: 1333

Życie na naszej planecie sięga głębiej, niż sądziliśmy. Jest nawet 500 metrów pod dnem oceanu
type: item
date: 2025-02-03T12:41:00.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: mikroby
subject: podziemia
subject: przyroda
subject: ziemia
description: Powierzchnia Ziemi tętni życiem na miliony sposobów. Wygląda jednak na to, że nie doceniliśmy tego, jak głęboko pod naszymi stopami mogą rozwijać się ziemskie stworzenia. Mikrobiolodzy trafili na formy życia funkcjonujące na głębokości 491 metrów pod dnem oceanu i ponad 4,3 km pod lądem.
encoded: Spis treści: Życie bardzo pierwotne Podział raz na tysiąc lat Kopalniani kosmici W ramach ambitnego 8-letniego badania, międzynarodowa grupa badaczy odnalazła niezwykłe bogactwo mikrobów żyjących pod powierzchnią naszej planety, głębiej niż cokolwiek, co odkryliśmy wcześniej. Badania, prowadzone przez mikrobiologa dr. Emila Ruffa z Woods Hole Oceanographic Institution w USA i bioinformatyczkę dr Isabellę Hrabe de Angelis z Max Planck Institute for Chemistry w Niemczech, prowadzone były w 50 lokalizacjach na całym świecie. Naukowcy przeanalizował próbki pobrane z powierzchni i pod powierzchnią Ziemi, a także z miejsc takich jak jaskinie, a nawet głębinowe kominy hydrotermalne. Próbki podpowierzchniowe były pobierane m.in. z odwiertów, z kopalni i z warstw wodonośnych. Życie bardzo pierwotne W badaniu oceniono różnorodność drobnoustrojów wśród 478 grup archeonów i 964 szczepów bakterii, a także 147 metagenomów, czyli zbiorów materiału genetycznego (DNA) pobranego bezpośrednio ze środowiska, obejmujący wszystkie mikroorganizmy obecne w danym ekosystemie – zarówno te, które można hodować w laboratorium, jak i te, których nie da się wyizolować w tradycyjnych warunkach. – Powszechne uważa się, że im głębiej pod powierzchnią Ziemi, tym mniejszy dostęp do energii, a tym samym mniejsza liczba komórek, które mogą przetrwać. Ale nasze badania jawnie wykazują, że w niektórych środowiskach podpowierzchniowych różnorodność może z łatwością rywalizować, jeśli nie przewyższać, różnorodność na powierzchni – wyjaśnia główny autor badania dr Emil Ruff. Jego słowa odnoszą się przede wszystkim do drobnoustrojów żyjących w środowisku morskim oraz tych z kategorii taksonomicznej archaea. Archaea to jednokomórkowe mikroorganizmy należące do jednej z trzech głównych domen życia (obok bakterii i eukariontów). Są to organizmy prokariotyczne, co oznacza, że nie posiadają jądra komórkowego ani organelli obłonionych, ale pod wieloma względami różnią się zarówno od bakterii, jak i eukariontów. Im…

shutterstock1208152327-bc32e72.jpg
width: 1000
height: 750

Podziemna Valletta – jeden z najważniejszych przykładów podziemnej architektury na świecie
type: item
date: 2023-04-07T06:57:21.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: architektura
subject: malta
subject: podziemia
subject: Travel
description: Dla jednych ten śródziemnomorski kraj to przede wszystkim słońce świecące przez cały rok. Dla innych jedno z najlepszych miejsc na świecie do nurkowania. Malta ma do zaoferowania jeszcze więcej. Valletta zachwyca nawet pod ziemią.
encoded: W tym artykule: Valletta kontra Imperium Osmańskie Innowacje okresu nowożytnego na Malcie Podziemna Valletta w okresie wojennym Z funkcji obronnej do roli atrakcji turystycznej Początki podziemnego oblicza Valletty sięgają XVII wieku. Wówczas w historii kraju doszło do dwóch ważnych wydarzeń. W tym czasie Maltą rządził Zakon Maltański. Uzyskał on do niej prawa jako lenno Królestwa Sycylii w 1530 roku z rąk cesarza Karola V. Za panowania tego katolickiego zakonu rycerskiego Valletta stała się strategicznym portem w basenie Morza Śródziemnego. I tu warto przypomnieć, że od XVI do XVIII wieku kontynentalna Europa znajdowała się w stanie wojny z Imperium Osmańskim. Valletta kontra Imperium Osmańskie Kontrola nad Morzem Śródziemnym była kluczowa dla europejskich państw. Z uwagi na swoje położenie, Malta dominowała na strategicznych szlakach handlowych. Była także niezbędna dla europejskich flot. Dlatego stołeczny port odgrywał główną rolę w polityce i handlu. Miało to jednak także negatywne konsekwencje. Najważniejszy port Malty często otaczały obce wojska. Wydarzeniem przełomowym było Wielkie Oblężenie Malty w 1565 roku. Wówczas Zakon Maltański wykorzystywał ówczesne nowinki technologii: bastiony i fortyfikacje. Dzięki nim udało się odeprzeć wojska osmańskie. Te doświadczenia dały podwaliny pod rozwój podziemnych rozwiązań obronnych na Malcie. Innowacje okresu nowożytnego na Malcie Pierwsze podziemne tunele i krypty pod miastem Vallettą powstały w XVII wieku. Było to możliwe z uwagi na korzystne uwarunkowania geologiczne. Tunele i komory drążono w miękkim wapieniu. W tamtych czasach podziemne tunele były innowacyjnym rozwiązaniem konstruktorskim. Niektóre posiadają hydrauliczne windy, które służyły do transportowania ciężkiego sprzętu i zaopatrzenia. Inne są z kolei wyposażone w system rur, którymi podczas oblężenia dostarczano świeżą wodę dla żołnierzy i mieszkańców. Systemem kanałów i komór można było przemieszczać się wzdłuż całej linii brzegowej miasta, a także łącz…

podziemna-valletta-jeden-z-najwazniejszych-przykladow-podziemnej-architektury-na-swiecie-4d148f9.jpg
width: 960
height: 540

Dlaczego warto odwiedzić Sandomierz? Prezentujemy najciekawsze atrakcje miasta
type: item
date: 2022-07-06T10:59:50.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: katedra
subject: kościoły
subject: podziemia
subject: sandomierz
subject: Travel
subject: zabytki
description: Szukasz miejsca na weekend w Polsce? Świetnym pomysłem na wycieczkę z rodziną lub znajomymi będzie Sandomierz, który oferuje turystom wiele ciekawych historii i masę atrakcji. Co warto zobaczyć w mieście „Ojca Mateusza”?
encoded: W tym artykule: Informacje o Sandomierzu – historia, położenie, liczba ludności Co warto zobaczyć w Sandomierzu? Najważniejsze atrakcje turystyczne miasta Co zwiedzić w Sandomierzu? Co robić w Sandomierzu? Jak dojechać do Sandomierza? Sandomierz – ciekawostki Słyszysz Sandomierz, mówisz „Ojciec Mateusz”. Nie powinno być to dla nikogo zaskoczeniem, ponieważ właśnie ten lubiany przez miliony widzów serial o księdzu rozwiązującym skomplikowane zagadki kryminalne przyniósł miastu ogromną popularność i wzrost zainteresowania wśród turystów z całego kraju. Co zatem warto zobaczyć w Sandomierzu? Jakie atrakcje czekają na przyjezdnych? Jak dojechać? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziesz w poniższym artykule. Informacje o Sandomierzu – historia, położenie, liczba ludności Sandomierz to miasto znajdujące się w południowo-wschodniej części Polski, w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim. Położony jest nad Wisłą, na siedmiu wzgórzach, stąd określenie „mały Rzym”. W oparciu o dane GUS z 2021 roku, Sandomierz plasuje się w drugiej setce – dokładnie na 187. miejscu – w zestawieniu największych miast w Polsce pod względem liczby ludności (22 803 mieszkańców – 12 152 kobiet i 10 651 mężczyzn). Powierzchnia Królewskiego Miasta, jak nazywają go historycy i mieszkańcy, wynosi 28,7 km kw. Sandomierz jest jednym z najstarszych i najważniejszych ze względu na uwarunkowania historyczne polskich miast. Badania archeologów potwierdzają, że pierwsze ślady osadnictwa w tych rejonach datuje się na epokę neolitu. Z kronik Galla Anonima wynika, że za panowania Bolesława Chrobrego, pierwszego króla Polski, Sandomierz był tuż za Wrocławiem i Krakowem główną siedzibą Królestwa Polskiego. W okresie rozbicia dzielnicowego (1138–1320) Sandomierz pełnił funkcję stolicy Księstwa Sandomierskiego. Gorsze lata dla sandomierzan nadeszły wraz z rozbiorami, gdy miasto stracił swoje dotychczasowe znaczenie i stało się łącznikiem między Królestwem Polskim a Galicją. Ogromny odsetek str…

sandomierz-atrakcje-przewodnik-ciekawostki-co-zobaczyc-historia-miasta-8e1e3f8.jpeg
width: 2121
height: 1414

National Geographic 11/20
type: item
date: 2020-10-27T07:23:34.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: katedra
subject: kościoły
subject: podziemia
subject: sandomierz
subject: Travel
subject: zabytki
description: Celtowie. Ich wzlot, ich upadek
encoded: Podróż do świata Celtów Ich kolebką nie była ani Irlandia, ani Wielka Brytania, choć to właśnie z tymi miejscami są najbardziej kojarzeni, tylko kontynentalna Europa, tereny dzisiejszych południowych Niemiec, z których rozpoczęła się ich ekspansja. Do III w. p.n.e. to właśnie Celtowie kontrolowali wielkie obszary poza łukiem Alp – od Hiszpanii aż po Turcję. Dotarli też do Polski, gdzie liczne ślady ich obecności odkryto chociażby na Śląsku i w Małopolsce (góra Ślęża była ośrodkiem ich kultu). Waleczni wojownicy świetnie posługujący się bronią, nowoczesną jak na tamte czasy, bo wykonaną z żelaza, nosili kolczugi, które wymyślili, podobnie jak siodła. Doskonale jeździli konno, jako pierwsi zaczęli też te zwierzęta podkuwać, dzięki czemu ich tabory potrafiły się bardzo szybko przemieszczać. Nie bez powodu Rzymianie czuli przed nimi respekt – byli oni jednym z największych zagrożeń dla rodzącego się dopiero imperium. Najlepszy dowód, że zdołali złupić Rzym. I to właśnie trauma z tym związana zmobilizowała Rzymian do reorganizacji armii, czego efektem były jej późniejsze wielkie sukcesy i ostateczna klęska Celtów, którą zadał im Juliusz Cezar. Pojawienie się Celtów w VI w. p.n.e. w środkowej Europie przypadło na rozwój nowej epoki w historii ludzkości – epoki żelaza. Celtowie opanowali sztuki wytopu żelaza, jego obróbki oraz wykuwania broni – mieczy, noży, toporów, siekier. Dzięki takiemu uzbrojeniu ich przewaga na polu walki była bezdyskusyjna. Żelazo podniosło też jakość codziennego życia ówczesnych ludzi, doprowadzając do rozwoju gospodarczego. I choć to Rzymian powszechnie uważa się za wielkich budowniczych dróg, które skomunikowały Europę – Celtowie na długo przed nimi ubijali trakty, dzięki czemu mógł kwitnąć handel, na którym się bogacili. Niestety, mimo że Celtowie posługiwali się wspólnym językiem, mieli podobne wierzenia i kulturę, nigdy nie stworzyli jednego państwa, co przyczyniło się do ich upadku. Podzieleni na wiele plemion, nie byli w stanie skutecznie op…

national-geographic-11-20-174c759.jpeg
width: 2045
height: 2999

9 metrów historii, czyli archeologiczny tort. Poznaj zagadki podziemi Londynu
type: item
date: 2019-11-18T11:37:38.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: londyn
subject: podziemia
subject: Travel
description: Jedna z najstarszych stolic Europy kryje wiele ciekawych tajemnic. Archeolodzy odkrywają je badając kolejne warstwy ziemi, na której stoi miasto.
encoded: W jasno oświetlonym laboratorium nad Muzeum Archeologii Londynu (Museum of London Archeology – MOLA) konserwatorka Luisa Duarte delikatnie oczyszcza wielki fresk z I w., który przed kilkoma dniami przywieziono tu z placu budowy na Lime Street, w sercu finansowej dzielnicy miasta. Robotnicy kopiący fundamenty pod 38-kondygnacyjny biurowiec natrafili na ruiny wczesnorzymskiego budynku. Eksperci z muzeum datowali go na 60 r. n.e., co czyni te freski jednymi z najstarszych, jakie do tej pory odkryto w Londynie. Ten konkretny, mający prawie 3 m długości i niemal 2 m wysokości, jest także jednym z największych i najbardziej kompletnych. - Człowiek, który go zamówił, był bardzo zamożny – mówi Duarte. Trzymaną w dłoni szpachelką ostrożnie podważa grudki wilgotnej ziemi przywarte do powierzchni fresku. – Mógł to być bogaty kupiec albo bankier. Ktoś mający gust, pieniądze i styl. Na przykład ten kawałek czerwieni wygląda na cynober – pigment kosztowny i rzadko używany. Znajdujemy go tylko w najświetniejszych dziełach. Archeolodzy uważają, że ten fresk zdobił budynek, który zburzono w końcu II w. n.e., aby zrobić miejsce pod nową, okazałą bazylikę oraz forum, największe z wzniesionych kiedykolwiek przez Rzymian na północ od Alp, większe od dzisiejszej katedry św. Pawła. Zrównano z ziemią całe dzielnice, a na ich gruzach urzeczywistniono wizję następnego pokolenia. Był to pierwszy z wielu urbanistycznych projektów realizowanych w mieście w ciągu następnych 1900 lat. Jako jedna z najstarszych stolic Europy Londyn był nieprzerwanie zamieszkiwany i zabudowywany przez szereg nacji i grup społecznych. – Rzymian, Anglosasów, Normanów, Tudorów, ludzi z epoki georgiańskiej, hulaków z okresu regencji i poddanych królowej Wiktorii. W rezultacie dzisiejsze miasto wznosi się na bogatym, wielowarstwowym torcie archeologicznym mającym aż 9 m grubości. Migawki z przeszłości Wyzwaniem dla archeologów jest fakt, że Londyn to także tętniąca życiem metropolia mająca 8 mln mieszkańców, pełna ruchl…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c6d685adff66a92b740d31da3ce5726f563dc91d-f714b75.png
width: 625
height: 466

Zobacz podziemia Zamku Książ w Wałbrzychu. Już w tym roku otworzą się dla turystów
type: item
date: 2018-06-21T14:05:32.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: adolf hitler
subject: książ
subject: Naziści
subject: podziemia
subject: Travel
subject: zamki
description: To pierwszy raz w historii, badacze tajemnic Dolnego Śląska zacierają ręce. Dla turystów natomiast szykuje się nowa piękna atrakcja.
encoded: "27 lutego doszło do historycznego wydarzenia - prezes zamku, Anna Żabska, podpisała umowę na zabudowę wejścia turystycznego do podziemi" - chwali się na swojej facebookowej stronie Zamek Książ. Pierwsze grupy turystów mają wejść tam już jesienią tego roku, chętnych z pewnością nie zabraknie. W latach 1944 -1945 w Książu trwała prowadzona przez hitlerowców przebudowa wojenna (nieukończona). Rękami więźniów z obozu Gross-Rosen wykuto wtedy pod zamkiem żelbetowy schron z rozbudowaną, liczącą setki metrów siecią tuneli. Dziś sama powierzchnia znanych nam podziemi wynosi ponad 3000 m². Według historyków prawdopodobnie w zamaskowanych korytarzach ukryte zostały cenne depozyty zamkowe i muzealne, które zaginęły w wojennej zawierusze.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7a0f2b1521c3d729fdb71d7cca44d1bf4e27b673-265bb52.jpeg
width: 1000
height: 667

Joanna Lamparska i Piotr Kałuża. Właśnie wydali fascynującą książkę o podziemnych miastach [WYWIAD]
type: item
date: 2017-09-13T11:27:26.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: miasta
subject: podziemia
subject: rzym
subject: sekrety
subject: tajemnice
subject: wojna
description: Naszym czytelnikom nie trzeba przedstawiać tych nazwisk. Joanna Lamparska i Piotr Kałuża właśnie wydali nową ksiażkę poświęconą sekretom podziemi Europy. De facto pod wielkimi miastami istnieją inne, niezbadane i pełne tajemnicy.
encoded: Błażej Grygiel, Focus.pl: Już samo spojrzenie do spisu treści (aż 18 miejsc) prowadzi do refleksji - wygląda na to, że pod Europą znajduje się druga i można by rozrysować mapę miast i państw "od drugiej strony" patrząc na podziemia. Czy rzeczywiście jest tego tak wiele? Joanna Lamparska i Piotr Kałuża: Jest ich jeszcze więcej! Wystarczy spojrzeć na Rzym, archeolodzy zgodnie twierdzą, że odnaleźli dopiero zaledwie jakieś dziesięć procent podziemi tego Wiecznego Miasta. Tu niemal każda ulica skrywa jakieś katakumby, kościoły czy miejsca kultu. W zależności od historii danego miejsca oraz jego budowy geologicznej podziemia powstawały na różnych głębokościach. Kijów ma ogromny system carskiej kanalizacji, pod Paryżem ciągną setki kilometrów tamtejszych słynnych katakumb, mistrzami świata okazali się Szwajcarzy, którzy zbudowali ponad dwadzieścia tysięcy podziemnych obiektów. Gdziekolwiek się nie obejrzymy, pod nami zawsze będzie jakaś dziura. Podziemia Europy powstawały w różnych okresach, wiele z nich obrosło legendami - czy przy pracy nad książką odsiewali Państwo fakty od legend, a jeśli tak to czy było to trudne? Czasami bardzo trudne. Jak spojrzeć na opowieść o uczniach, których tajemnicze zaginięcie w podziemiach Malty zostało opisane w 1940 roku w sierpniowym numerze „National Geograhic”? Richard Walter relacjonował wówczas, że podczas szkolnej wycieczki grupa dzieci z nauczycielami zeszła do podziemnego labiryntu Hypogeum Hal Saflienii i już nigdy nie wróciła. Po trzech tygodniach zaprzestano akcji ratunkowej. Badacze z Malty przymykają oko na tę historię, równocześnie wspominając o dziwnych i bardzo tajemniczych właściwościach tych podziemi. Jednak, co najciekawsze, im młodsze są podziemia tym więcej skrywają zagadek. Wystarczy spojrzeć na kompleks „Riese” w Górach Sowich na Dolnym Śląsku i będące jego częścią sztolnie pod zamkiem Książ. Zostały wydrążone w czasie II wojny światowej, czyli stosunkowo niedawno, a cały czas trwa spór o to, w jakim celu właściwie …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5f78a3783f8b036b871d8deffc06d6974a2299eb-30d6747.jpeg
width: 806
height: 441

10/2016
type: item
date: 2016-09-23T16:05:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: kłodzko
subject: most karola
subject: podziemia
subject: twierdza
description: Jedz, podróżuj, myśl.
encoded: To, co jemy w drodze, czasem bywa zaskakujące. Kasia Boni, kulinarna felietonistka Travelera, przedstawia się na naszych łamach jako „dziennikarka podróżująca i turystka spożywcza, która każdą podróż zaczyna od wizyty na lokalnym targu”. Sama podróżuję nieco inaczej, ale muszę przyznać, że czasem bardzo zazdroszczę jej tego stylu życia i podejścia do pracy. W tym numerze Kasia dzieli się z Wami emocjami, jakie towarzyszyły jej, gdy w Kambodży została poczęstowana potrawką z jaszczurki, w Laosie – daniem z uprażonych karaluchów, galaretką z krwi w Wietnamie czy wreszcie słynnym balutem (kaczym jajem z embrionem) na Filipinach. Nie jestem pewna, czy dałabym się skusić na każde z tych dań, ale doceniam odwagę. Doceniam także dbałość Kasi o moralną stronę kulinarnego podróżowania. Wbrew pozorom odpowiedź na pytanie: „Jak jeść etycznie?”, wcale nie musi być prosta i łatwa. Czasem bardziej moralna może okazać się konsumpcja steku niż sojowego tofu (o tym przeczytacie w dziale Etyka podróżnika, na str. 28). Pamiętajcie o tym w podróży. Martyna Wojciechowska Fotoreportaż Zapaśnicze zmagania Indian Kamayurá w Brazylii Planeta Travelera Wieści ze świata Kierunek kultura Podróżuj z głową Tanie podróżowanie: Sri Lanka Patent Travelera Aplikacje w podróży Zostań tubylcem Przygotuj się do Halloween w Salem Miejsce miesiąca Adżaria, gościnne miejsce w Gruzji Etyka podróżnika Granice dobrego smaku Świat na talerzu Wstęp: Kulinarne przygody Indie: Dla ciała i duszy Japonia: Jedzenie ważniejsze od religii Tajlandia: Za stołem od rana do nocy Korea Południowa: Czas na kiszoną kapustę Francja: Nie tylko sery i wino Hiszpania: Sardynki to tylko początek Belgia: Piwo przede wszystkim Mołdawia: Wielkie żarcie Peru: Osobliwie i różnorodnie Meksyk: Ale jaja! Argentyna: Najlepsze steki świata Chile: Chłopcy z placu broni. Piją wino i grają w szachy Maroko: Smak kiszonych cytryn Senegal: Sok z baobabu Etiopia: Naleśniki rządzą Mozambik: Zapachy Maputo Wyprawy no limits: Podróżuj na krańce świ…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/72d5e0a89bc38218c69120c2892be75d8015d528-9a7e947.jpeg
width: 582
height: 751

Ukryty świat wielkiej wojny
type: item
date: 2014-09-02T10:10:20.000Z
creator: Evan Hadingham
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: I wojna światowa
subject: podziemia
description: Podziemne labirynty pierwszego światowego konfliktu
encoded: Niewielkie wejście schowane w lesie na południowym wschodzie Francji przypomina zawilgocony wlot do zwierzęcej nory przysłonięty przez kolczaste krzaki. Idę śladem Jeffa Gusky’ego, fotografa i lekarza z Teksasu, który spenetrował dziesiątki tego rodzaju podziemnych konstrukcji. Przeciskamy się przez błotnistą szczelinę i zapuszczamy w ciemności. Pełzniemy na czworakach, a światło naszych latarek omiata przykurzone kredowe ściany stuletniego tunelu, który wije się przed nami. Po jakichś stu metrach korytarz kończy się prostokątną niszą wyciętą w kredzie, pozostałością po stanowisku telefonicznym. To właśnie tutaj tuż po wybuchu I wojny światowej (28 lipca przypadła jego 100. rocznica) niemieccy saperzy spędzali w całkowitej ciszy kolejne zmiany, nasłuchując, czy wrogowie nie kopią własnych tuneli. Przytłumione głosy lub zgrzyt łopat mogły oznaczać, że przeciwnicy znajdują się parę metrów dalej i drążą własny korytarz wiodący prosto w ich stronę. Sytuacja stawała się jeszcze groźniejsza, gdy milkły odgłosy kopania i słychać było jedynie szuranie worków i pobrzękiwanie puszek ustawianych jedna na drugiej. Oznaczało to, że przeciwnicy próbują zaminować koniec tunelu. Jednak najbardziej przerażająca była całkowita cisza, jaka zapadała później. Ładunki mogły eksplodować w każdej chwili, grzebiąc cię żywcem. W pobliżu nas na jednej ze ścian dostrzegam w świetle latarki niemieckie graffiti pozostawione przez pełniących tutaj służbę saperów. Nad listą nazwisk i numerami pułków widnieje inskrypcja Mit Gott für Kaiser! (Z Bogiem dla cesarza!). Ślad ołówka wygląda zaskakująco świeżo, jakby napis powstał ledwie wczoraj. W rzeczy samej, miękkie wapienno-kredowe skały francuskiej Pikardii okazały się idealne nie tylko do prowadzenia działań saperskich, pozwoliły też żołnierzom zaznaczyć swoją obecność za pomocą napisów, rysunków, karykatur, a nawet kunsztownych płaskorzeźb. Nie licząc wąskiego kręgu pasjonatów i badaczy, jedynie niektórzy lokalni urzędnicy i właściciele tych teren…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400

Polska dla ciekawskich: Chełm - Oko w oko z duchem
type: item
date: 2013-09-22T06:00:00.000Z
creator: Paweł Klimek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: chełm
subject: podziemia
description: Podziemne labirynty Chełma mogą liczyć nawet 40 km. I są unikatem na skalę światową!
encoded: Ponad 40 lat temu pod jadącą ciężarówką zapadła się jedna z głównych ulic Chełma. Zupełnie przypadkowo odkryto wówczas pod miastem plątaninę korytarzy. Część zasypano, ale fragmenty udostępniono turystom. Dziś Chełmskie Podziemia Kredowe to punkt obowiązkowy podczas zwiedzania nie tylko miasta, ale i regionu. Przekraczam bramę do podziemnego świata. W powietrzu unosi się charakterystyczny zapach wilgotnej skały. Tam, gdzie światło natrafia na kredę, odbite od czystej skały, rozświetla zaskakująco dużą przestrzeń, dając przy tym tajemniczą poświatę. Nagle wyłania się duch Bieluch, powiernik ukrytych w podziemiach skarbów. Strażnik tajemniczego labiryntu korytarzy i niewielkich komór o białych jak śnieg ścianach. Przez 2 km wspinam się w górę, to znów schodzę w dół, poznając kolejne poziomy krętych korytarzy. Mijam ślepe odcinki zawalonych chodników, potężne kredowe filary, lochy i ciągi rozwidlających się i krzyżujących chodników, które po szybko powodują absolutny zanik poczucia odległości, stron świata i upływającego czasu. Jestem w podziemnym królestwie dawnych sztolni i wyrobisk, które niczym szwajcarski ser dziurawią całe wzgórze. Na nim wznosi się miasto. Wzgórze zbudowane zostało z kredy, której grubość pokładów szacowana jest czasami nawet na 800 m! Pierwsze wzmianki o pozyskiwaniu kredy w obrębie miasta pochodzą jeszcze z XIII w. Wydobywali ją wszyscy mieszkańcy i to bez jakiejkolwiek kontroli. Prace eksploatacyjne trwały do XIX w. Na początku XX w. zakazano ich już całkowicie. Kiedy po przejściu labiryntu wychodzę na powierzchnię, miasto, które przecież nic się nie zmieniło w trakcie mojej krótkiej wizyty pod ziemią, w moich oczach wygląda jednak zupełnie inaczej. Warto wiedzieć: 2 km długości ma podziemna trasa udostępniona turystom. Chełmskie Podziemia Kredowe przy ul. Lubelskiej 55A można zwiedzać przez cały rok. Ceny biletów: ulgowy 7 zł, normalny 10 zł. Godziny wejść dla turystów: 11, 13, 16.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/abb7a5a2639b365e4e3f44c2c20d61c417942a28-cc84827.jpeg
width: 2056
height: 1360

Skarby magia i cuda
type: item
date: 2009-03-22T19:51:32.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: kłodzko
subject: most karola
subject: podziemia
subject: twierdza
description: Każdy, kto zawita po raz pierwszy do Kłodzka, musi najpierw przejść po starym moście na Młynówce. Do jego budowy użyto tysiąca kurzych jaj.
encoded: To wykonana w XIII w. kopia słynnego mostu Karola w Pradze i brama prowadząca do jednej z najpiękniejszych w Polsce starówek. Nad wąskimi uliczkami góruje potężna twierdza w kształcie gwiazdy wybudowana w XVIII w. Według legend kryje się pod nią wiele nieznanych nikomu tuneli. Tutejsza Starówka jest klimatyczna. Niegdyś mieszkała tu wojownicza Waleska, piękność o nadludzkiej sile, która zabijała złotymi strzałami. Czasami można ją spotkać na murach twierdzy, kiedy w nocy wychodzi, by pilnować skarbów. A jest ich sporo. Mówi się, że w czasie II wojny światowej Niemcy ukryli tu skradzione w Polsce złoto, a także regalia. Jeszcze więcej emocji wzbudzają historie o gigantycznych podziemiach, ciągnących się pod twierdzą. Nie wiadomo, czy rzeczywiście istnieją, można tu jednak zwiedzić tunele minerskie zbudowane w XVIII w. To cztery kilometry mrocznych korytarzy, które służyły żołnierzom w najtrudniejszych chwilach wojowania. Miłośnicy podziemi mogą sobie poużywać w Kłodzku do woli. U stóp twierdzy rozpoczyna się Podziemna Trasa Turystyczna im. 1000-lecia Państwa Polskiego. To system chodników ciągnących się pod całym miastem, które powstały przez połączenie piw-nic starych kamienic. Wąskie, wysokie niegdyś domy sięgały w głąb nawet do 30 m. Z czasem zaczęły się jeszcze bardziej rozrastać, bowiem rzeka ograniczała rozbudowę Kłodzka. W czasach wojennych zawirowań piwnice okazały się znakomitym schronieniem. Sąsiedzi łączyli je ze sobą, tworząc ciągi. Kopali tutaj nawet studnie i stawiali piece chlebowe. Mogli tam normalnie żyć, bawić się, spać. Stworzyli w ten sposób niesamowite podziemne miasto, które ma w sobie coś bardzo „domowego”... Podziemna trasa łączy Twierdzę Kłodzką ze wspaniałym gotyckim kościołem joannitów pw. Najświętszej Marii Panny (od 1624 r. świątynia należy do jezuitów). Słynie on z cudów związanych z jego fundatorem, pierwszym arcybiskupem praskim Arnoštem z Pardubic. Był on czczony przez wieki jako święty, mimo że nigdy nie został uznany za takiego prze…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0a171d3be2e3d2de0a6cf1135c3088636af47c64-224182b.jpeg
width: 500
height: 334