Ten kraj to jak Japonia i Madera w jednym. Oto, co mnie najbardziej zaskoczyło na Tajwanie
Tajwan to wyspa pełna kontrastów – od futurystycznych miast po spokojne świątynie i szlaki przez tropikalne lasy. Zobacz, co składa się na jej unikatowy charakter.
Spis treści: Miasto żyjące w chmurach Pomiędzy technologią a naturą Świątynie, smoki i sen z pozytywką W głąb Tajwanu: ludzie, wiśnie i motyle Górskie szlaki i noc w świątyni Buddyjskie światła, górska kawa i seniorzy na scenie Zadziwia mnie już mapa. Przekręcam ją na wszystkie strony, ale nie umiem zrozumieć, gdzie jest centrum, a gdzie obrzeża i w jakim kierunku się poruszać. Naszpikowana opisami plama w ramionach dwóch rzek, mniej więcej na środku kilku linii metra, która na pierwszy rzut oka wydaje się sercem miasta, w zbliżeniu okazuje się gigantem podzielonym na kolejne pięć części. Dopiero powiększenie ich daje jako taki ogląd sytuacji. Długie jak autostrady arterie, które biegną ze wschodu na zachód i z południa na północ, dla ułatwienia podzielono na sekcje. Odbiją od nich prostopadle dwa rodzaje ulic – mniej i bardziej podrzędnych – które zamiast nazwami określono tylko cyframi. Przez następne dni poruszam się w tłumie ludzi podążających jak zombie za mapami w smartfonach. Miasto żyjące w chmurach Położone na północnym koniuszku Tajwanu stołeczne Tajpej powstało zaledwie trzy wieki temu. Dziś liczy sobie 9 mln mieszkańców i wydaje mi się, że wszystko jest w nim przesadnie duże. Gdy nad ranem docieram ze sterylnego lotniska do centrum, najwyższych pięter budynków nie widać z mgły, a może z chmur. Najsłynniejsza budowla – Tajpej 101 – mierzy ponad 500 m i długo była najwyższą na świecie; szczęściarzom udaje się zobaczyć, jak jej czubek wystaje ponad chmury. Ze stacji głównej – kilkupoziomowego molocha obsługującego pociągi i metro – na zewnątrz wyprowadza 12 numerowanych wejść. Nie wiem jeszcze, że szukając jakiegoś adresu, najlepiej zapytać wcześniej, którym z nich wyjść. Błąkam się tunelami, pod estakadami, nie potrafiąc znaleźć żadnego punktu zaczepienia. Kiedy w końcu namierzam kierunek, odwracam się kilka razy, żeby zapamiętać drogę. Pierwszego dnia poruszam się jak nieporadne dziecko i gdy alejek robi się za dużo, wracam po własnych śladach do głównej ulicy, starając się zapamiętać, jak leży w stosunku do tej, przy której mieszkam. Mieszkam w kapsule, jednym z wielu klimatyzowanych pudełek z półeczką i wieszakiem rozmieszczonych na dziewięciu piętrach. Z ostatniego Tajpej wygląda jak żywy organizm, a sunące ulicami samochody jak krew płynąca w jego żyłach. Pomiędzy technologią a naturą – Tajwan jest zagospodarowany nawet bardziej niż Japonia. Tam na wsi zachował się jednak dawny klimat – przekonuje mnie niemiecki turysta. Na Tajwanie zachodnie, bardziej rozwinięte i zaludnione wybrzeże to w zasadzie miasto przechodzące w miasto. Tajpej i trzecią co do wielkości tajwańską metropolię Kaohsiung (mniej więcej w połowie drogi jest druga) dzieli 350 km, łączy – cudo techniki, szybka kolej wyciągająca 300 km/godz. „Zwykłym” pospiesznym to minimum pięć godzin. Po drodze budynki się nie kończą, jedno osiedle przechodzi płynnie w inne, na nie „wchodzą” kolejne. Czuję się, jakbym frunęła, bo długie fragmenty torów położono na estakadach, nad którymi krzyżują się wyższe estakady z autostradami. Na wschodzie miast jest zdecydowanie mniej, ale jadąc do Yehliu – geologicznego fenomenu ze zerodowanymi przez wodę skałami wyrastającymi ze złotego podłoża jak grzyby – nie mogę się przyzwyczaić do zapowiedzi kolejnych przystanków. „Village” – czyta uparcie lektor na blokowiskach. Świątynie, smoki i sen z pozytywką Na szczęście Tajwan jest świetnie zorganizowany i przyjazny podróżnym. W każdej większej miejscowości jest wielkie Visitor Centre. Gdy pytam o godzinę odjazdu pociągu, dostaję plik ulotek z rozkładem, atrakcjami przy każdej stacji i mapą każdego rejonu. Wszędzie są bezpłatne czyściutkie toalety, dystrybutory darmowej wody pitnej – zimnej i wrzątku, którym można zalać herbatę w termosie. Rządowy internet śmiga przy najmniejszym urzędzie, a bilety na pociąg można kupić nawet w popularnych sklepach sieci 7-Eleven. Gdy nadjeżdża metro – nie widać go, bo peron oddziela od torów ściana, w której precyzyjne podwójne drzwi otwierają się dopiero po zatrzymaniu pociągu. Zamiast drażniących ucho zapowiedzi gra kojąca muzyka jak z pozytywki. Takie same łagodne dźwięki ostrzegają przed nadjeżdżającą śmieciarką czy pracującym dźwigiem; po kilku dniach słyszę je wszędzie. Jest ich tyle, że w końcu śni mi się, że znajduję tę pozytywkę i rozwalam ją młotkiem. W głąb Tajwanu: ludzie, wiśnie i motyle Czang Kaj-szek, który przegrał wojnę z Mao Zedongiem, nie mógł lepiej zwiać przed komunizmem. Na nowe miejsce do życia wybrał Tajwan, wyspę, którą portugalscy żeglarze nazwali Formosa – piękna. Mnie od początku przypomina ona Maderę, bo z oceanu wyrasta kipiący zielenią grzbiet górski, którego szczyty toną w chmurach tak samo jak wieżowce. W przeciwieństwie do wybrzeży, serce wyspy jest dzikie i trudno dostępne. Tajwan ma niecałe 400 km długości i mniej niż 150 km szerokości, ale szybko przestaję się dziwić ludziom, którzy mówią, że spędzili na nim trzy miesiące i wciąż im mało. Co kilka kilometrów jazdy, co pół godziny marszu coś – wykuty w skale rysunek, kilkusetletnie drzewo, plaża, bajkowe skały, no i nieziemskie widoki. Na każdym kroku są też świetnie oznakowane szlaki, często poprowadzone historycznymi traktami. Górskie szlaki i noc w świątyni Trasa Caoling, uważana za jedną z najpiękniejszych na wyspie, przez tarasy ryżowe, wzdłuż rzeki, wyprowadza mnie omszałymi schodami ku chmurom. Mech jest wysoki jak trawa, paprocie wielkie jak krzaki, poskręcane fantazyjnie drzewa tworzą naturalną pergolę, jest tak nierzeczywiście, że wydaje mi się, że za chwilę zza tych chmur wylecą smoki. Na przełęczy wiatr urywa głowę i przygniata do ziemi trawę, tworząc srebrne fale – zamiast iść dalej wyżyną, uciekam więc na wybrzeże do malutkiej wsi Dali z nadzieją, że pozwolą mi przenocować w świątyni. Imponująca Qingyun ma piękną oprawę – zielone zbocze z jednej strony i ocean z drugiej. Moje pojawienie się tu budzi konsternację, ale rezolutny młody pielgrzym odpala tłumacza i aplikacja wypluwa: „Możesz zostać na jedną noc. Datek wrzuć do skrzynki. Czy chcesz wziąć prysznic wieczorem?”. Pięknie tu i spokojnie, w basenie za dormitorium pływają kolorowe jak tęcza karpie koi, nawet w drodze do toalety świecą setki żółtych lampionów, a wieczorem słychać tylko szum wiatru i delikatne odgłosy świątyni. Spanie w świątyniach to doskonały sposób na poznanie prawdziwszego oblicza Tajwanu. W popularnych miejscach w ciągu dnia są tłumy turystów, ale kiedy wieczorem autokary odjeżdżają, zostaję tam tylko z miejscowymi. Buddyjskie światła, górska kawa i seniorzy na scenie W Fo Guang Shan, gigantycznym kompleksie z 36-metrowym posągiem Buddy, zamieszkałam z wolontariuszkami. Wieczorem dostałam lampion i poszłam na ceremonię świateł, ludzie się cieszyli i dziękowali, że jestem z nimi. W Taroko, monumentalnym wąwozie z pionowymi ścianami opadającymi do grzmiącej rzeki, trafiłam do kamiennego prezbiteriańskiego kościółka. W ogrodzie, w którym kwitły właśnie wiśnie, zarządca noclegowni przygotowywał co rano jak alchemik kawę z upraw od sąsiadów. Pijałam ją z dwójką emerytów z zachodniego, słonecznego wybrzeża, współczesnymi nomadami podróżującymi po wyspie i śpiącymi głównie w aucie. – Mamy nieustające wakacje – śmiali się. Na Tajwanie starsi ludzie są bardzo aktywni i widać ich na każdym kroku. Raz na wsi trafiłam na występ zespołu ludowego. Sześć kobiet, dwóch mężczyzn, średnia wieku – na oko 85 lat. Po śpiewach i tańcach zdjęli stroje, wsiedli na wózki elektryczne i machając mi, odjechali. Źródło: National Geographic Travelr
Które lotniska sprzyjają podróżnym? Ranking najlepszych miejsc na przesiadkę. Polskie miasto zostało wyróżnione
Długodystansowe podróże często wiążą się z nieuniknioną przesiadką, jednak najnowsze badania pokazują, że nie wszędzie oznacza to uciążliwe godziny spędzone na lotnisku. W niektórych miastach przesiadka staje się przygodą i okazją do odkrycia lokalnej kultury, a nawet krótkiej eksploracji. Które lotniska potrafią zatem zamienić czekanie w przyjemność?
Niektóre lotniska od pierwszych chwil zachęcają, by wyjść poza terminal i poznać miasto, inne zaś pozostają jedynie punktami tranzytowymi, które trzeba po prostu przeczekać. Aby ocenić, w których częściach świata przesiadka może stać się inspirującym doświadczeniem, firma AllClear Travel Insurance przeanalizowała 25 najbardziej ruchliwych węzłów komunikacyjnych na świecie. W badaniu uwzględniła zestaw czynników realnie wpływających na komfort krótkiego pobytu: łatwość i szybkość dotarcia do centrum, koszt noclegu, możliwość poruszania się pieszo, średnie dzienne wydatki, a także bliskość najważniejszych atrakcji, które można odwiedzić nawet podczas kilkugodzinnej przerwy w podróży. Wyniki okazały się zaskakujące, a Warszawa znalazła się wśród miast, które wyróżniają się na globalnej mapie przesiadek. Najlepsze na świecie miasta na przesiadkę W najnowszym zestawieniu najlepszych miast na przesiadkę dominują miejsca, które potrafią dobrze wykorzystać krótki czas podróżnych, oferując szybki dostęp do centrum, spójny układ urbanistyczny i przestrzeń, którą da się poznać nawet podczas kilkugodzinnej przerwy. W związku z tym na szczycie rankingu znalazł się Frankfurt, który zawdzięcza swoją pozycję 15-minutowemu transferowi z lotniska, a także zwartej zabudowie historycznego centrum, pozwalającej w kilka chwil dotrzeć do jego najważniejszych punktów. Dzięki temu krótki spacer z okolic Hauptwache może przerodzić się w realną mini-wycieczkę – od przejścia przez Römerberg po moment odpoczynku przy kieliszku Apfelweina. Drugie miejsce zajęła Doha, gdzie luksusowe lotnisko Hamad International i niewielka odległość od kluczowych atrakcji (od Souq Waqif po Muzeum Sztuki Islamskiej) umożliwiają podróżnym szybkie zanurzenie się w lokalnej kulturze. Trzecia w zestawieniu Atlanta zaskakuje z kolei ogromem połączeń i rekordową przepustowością, dzięki którym nawet krótka przerwa staje się okazją do odwiedzenia rozpoznawalnych miejsc, na przykład Centennial Olympic Park. Wysoko oceniana Kopenhaga przyciąga krótkimi dystansami między atrakcjami oraz 13-minutowym dojazdem do centrum, natomiast Warszawa (sklasyfikowana na piątym miejscu) zdobyła uznanie przystępnymi cenami, możliwością poruszania się pieszo i niewielkimi odległościami między punktami, które można zobaczyć podczas przesiadki. W pierwszej dziesiątce znalazły się również Dublin, Wiedeń, Baltimore i Amsterdam – miasta, które potrafią zamienić zwykły stopover w krótkie, lecz bogate w wrażenia doświadczenie. Gdzie przesiadka staje się wyzwaniem? Najgorzej oceniane miasta dla podróżnych Choć wiele metropolii potrafi zamienić przesiadkę w krótką, inspirującą podróż, zestawienie wskazało także miejsca, w których postój staje się wyzwaniem. Najniżej oceniono Los Angeles, przede wszystkim z powodu wyjątkowo długiego, blisko godzinnego dojazdu z lotniska do centrum oraz rozproszenia atrakcji w obrębie ogromnej aglomeracji. Podróżni tracą tu czas nie tylko na pokonanie dystansu, lecz także na logistykę, co sprawia, że krótki stopover w praktyce nie daje szans na zwiedzanie. Podobne problemy dotyczą Houston, Limy czy San Diego, gdzie duże wysokościowe różnice terenu, wysokie ceny hoteli lub znaczne odległości między kluczowymi punktami miasta skutecznie ograniczają możliwości wykorzystania przesiadki. Tę sytuację podsumowała Sarah Collinson, dyrektor ds. międzynarodowych w AllClear. „Zbyt często podróżni lądują w popularnych miastach i spędzają cały czas na lotnisku, tracąc możliwość doświadczenia choćby krótkiego, 24-godzinnego pobytu w nowym miejscu” – zauważyła. Podkreśliła również, że jednym z głównych celów raportu było wskazanie lokalizacji, które realnie sprzyjają wartościowemu postojowi: „Chcieliśmy wyróżnić miasta najlepiej nadające się na przystanek, dlatego powstała ta lista”. Wśród najniżej ocenionych znalazły się także Bombaj, Abu Zabi i Hongkong, które łączą wysokie koszty pobytu, znaczne odległości między atrakcjami oraz układ przestrzenny utrudniający szybkie poruszanie się. W efekcie nawet kilkugodzinna przerwa w podróży staje się tam koniecznością do przeczekania, a nie okazją do choćby krótkiej eksploracji miasta. Źródła: AllClear Travel Insurance, Today's Traveller Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Rozgrzej swoje zimowe wieczory herbatą od TEEKANNE!
Zimowy półmrok, ostre powietrze i skrzypiący pod butami śnieg… Nic tak nie rozgrzewa po dniu spędzonym na stoku lub górskim szlaku jak aromatyczna herbata, która otula jak miękki, puchowy komin. Odkryjcie zimowe, owocowe kompozycje od TEEKANNE – pełne intensywnych nut, kojarzących się z surową, ale piękną zimową naturą.
W herbatach TEEKANNE kryje się zimowa opowieść – o zapachu mroźnego powietrza i o chwilach odpoczynku po długim marszu wśród zasp lub całym dniu spędzonym na nartach. To właśnie w tych małych torebkach spotykają się soczyste owoce, korzenne przyprawy i subtelna słodycz, tworząc kompozycje przywodzące na myśl ciepły dom lub schronisko, parujące kubki herbaty i zapach domowych wypieków, które przyjemnie wypełniają ciało po zimowych szaleństwach. Jedna filiżanka potrafi odtworzyć atmosferę wieczoru po aktywnym dniu – spokojnego, wyciszonego, pełnego naturalnego ciepła. Nowość: TEEKANNE „Winter Punch” — smak przytulnych chwil Wyobraź sobie zimowy wieczór pod ciepłym kocem, zapach korzennych przypraw i otulające ciepło po intensywnym dniu. TEEKANNE „Winter Punch” to esencja zimowego komfortu — słodka, rozgrzewająca i pełna uroku. To nie tylko herbatka, lecz prawdziwy rytuał, który sprawia, że każda chwila nabiera wyjątkowego smaku i magii. A to dopiero początek zimowych przyjemności. W portfolio marki TEEKANNE znajdziemy także inne magiczne kompozycje, stworzone z myślą o chłodnych wieczorach i chwilach pełnych aromatycznego relaksu. Poznaj zimowe propozycje od TEEKANNE TEEKANNE „Magic Moments” to idealna towarzyszka wieczorów spędzonych przy lekkim trzasku ognia w kominku po powrocie z nart. Łączy aromaty pomarańczy, winogron i rumu. TEEKANNE „Winter Time” to doskonała propozycja dla miłośników słodkich, deserowych smaków – znajdziecie w niej nuty cynamonu, migdałowych ciasteczek i dojrzałych owoców. TEEKANNE „Let it Snow” to malinowo-bezowa kompozycja rozpieszczająca zmysły i dodająca energii. TEEKANNE „Apple & Cinnamon” to klasyka zimowego krajobrazu – aromat jabłek i cynamonu otula, zapewniając poczucie komfortu. Zanurz się w zimowe aromaty Chwila z herbatą TEEKANNE w zimowej odsłonie to coś więcej niż zaspokojenie pragnienia. To moment wyciszenia – jak krótki postój na szlaku lub stoku. Zimowe herbatki świetnie sprawdzają się zarówno podczas spokojnych wieczorów w domowym zaciszu, jak i jako rozgrzewający rytuał po dniu pełnym aktywności. Po powrocie ze stoku, kiedy ściągasz buty narciarskie i czujesz lekki chłód na dłoniach, filiżanka aromatycznego naparu przywraca energię i pozwala ciału odpocząć. To idealny towarzysz zimowych wypraw – tych malowniczych, surowych, czasem wymagających, ale zawsze pełnych niepowtarzalnego uroku. Zima nie musi kojarzyć się wyłącznie z mrozem i krótkimi dniami – to pora roku, która potrafi być niezwykle smakowita, jeśli tylko będziemy ją chłonąć wszystkimi zmysłami. Jak przygotować zimową herbatę? Wystarczy, że torebkę herbaty TEEKANNE zalejesz wrzątkiem w kubku lub termosie. Możesz jednak dodać coś więcej – plaster pomarańczy lub odrobina cytryny nada napojowi świeżości, a mandarynka naturalnej słodyczy. Gałązka rozmarynu wprowadzi subtelną, iglastą nutę przywodzącą na myśl górskie świerki, a odrobina miodu lub syropu klonowego przyniesie delikatne, naturalne ocieplenie. Jeśli chcesz podkreślić owocowy charakter naparu, dodaj łyżkę konfitury malinowej – idealnej po intensywnym dniu na mrozie. Materiał promocyjny marki TEEKANNE
Najdłuższa trasa kolejowa na świecie trwa 21 dni. Wiedzie również przez Polskę
Najdłuższa trasa kolejowa na świecie wzbudza spore zainteresowanie wśród turystów. Liczy ponad 18 tysięcy kilometrów i prowadzi przez kilkanaście państw – w tym przez Polskę.
W tym artykule: Najdłuższa trasa na świecie wiedzie przez 13 krajów Za bilety trzeba zapłacić ok. 6 tysięcy złotych Pociągi to jeden z najbardziej ekologicznych środków transportu na świecie. Kolej emituje 3 razy mniej CO2 niż transport drogowy i nawet 8 razy mniej niż lotniczy. Wraz z postępem technologicznym na rynku dostępne są coraz dłuższe, szybsze oraz bardziej komfortowe przejazdy. Współcześnie na świecie dostępne są jednostki pociągowe, które mogą rozwinąć prędkość nawet do 600 km/godz.. Najdłuższa trasa na świecie wiedzie przez 13 krajów Pociągi mają jednak pewne ograniczenia. Są nimi trasy kolejowe. Dojechać można tylko tam, gdzie powstała specjalna infrastruktura. Nawet w europejskich „stolicach kolei”, takich jak Hiszpania, Niemcy lub Francja, są miejsca, do których kolej po prostu nie dojeżdża. Jest jednak na świecie trasa kolejowa, która udowadnia, że nawet pociągiem dojechać można na drugi koniec świata. Ponad rok temu bloger kolejowy Mark Smith obliczył, że istnieje nieprzerwana trasa o długości ponad 18 tysięcy kilometrów. Gdyby zacząć podróż w portugalskim Lagos, które znajduje się w regionie Algarve, można byłoby dojechać aż do Singapuru. Po drodze minęlibyśmy: Hiszpanię Francję, Niemcy, Polskę, Białoruś, Rosję, Mongolię, Chiny, Laos, Tajlandię, Malezję. Za bilety trzeba zapłacić ok. 6 tysięcy złotych W ten sposób dotarlibyśmy do Singapuru. Oznacza to, że po drodze przejechalibyśmy łącznie przez 13 krajów. Mark Smith policzył, że trasę można pokonać w 21 dni, ale tylko, jeżeli przeznaczymy ten czas na samą jazdę i będziemy przesiadać się z pociągu do pociągu. Sześć najciekawszych nowych tras kolejowych w Europie. Nie zabrakło Polski! Pandemia koronawirusa uderzyła w całą branżę turystyczną, a ograniczenia na granicach wstrzymały także ruch kolejowy. Jednak wielu europejskich przewoźników stara się z optymizmem spogl.. Bloger twierdzi, że ze względu na przesiadki konieczny będzie nocleg w Lizbonie, Madrycie i Paryżu oraz dwie noce w Moskwie i Pekinie. Co ciekawe, za same bilety (nie licząc noclegów) zapłacilibyśmy ok. 6 tysięcy złotych. Taka trasa stała się możliwa dokładnie 2 grudnia 2021 roku, gdy ukończono budowę ostatniego odcinka kolejowego w Laosie przy granicy z Tajlandią. Chodzi o trasę, która łączy Boten ze stolicą kraju – Wientian. Ten odcinek torów ma łącznie 417 kilometrów i był budowany przez 5 lat. Najdłuższą linią kolejową na świecie wciąż pozostaje kolej Transsyberyjska. To sieć linii, które w większości wiodą przez azjatycką część Rosji i zostały wybudowane latach 1891–1916. Główny szlak prowadzi z Moskwy do Władywostoku. Przekracza 8 stref czasowych, a całkowita długość torów wynosi 9288,8 km. Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
78 minut – dlaczego niemal cała ludzkość spędza dziennie tyle samo czasu w podróży?
Chociaż podróżujemy z wielu powodów – nie tylko do i z pracy – a czas spędzony w podróży różni się w zależności od dnia i osoby, to ludzie z jakiegoś powodu spędzają w transporcie 78 minut dziennie. Wartość ta jest niemal stała dla krajów o różnym poziomie rozwoju, przy różnym poziomie zamożności i nie waha się w zależności od miejsca zamieszkania. Informację tę potwierdziło kontrintuicyjne badanie, które wprawiło naukowców w osłupienie.
Analiza danych dotyczących podróży służbowych i osobistych potwierdziła, że społeczeństwa mają tendencję do stabilizacji całkowitego dziennego czasu podróży na poziomie około 78 minut. Skąd bierze się ta zadziwiająca regularność i jak wiedza na ten temat może pomóc uratować planetę? Średni czas podróży – dlaczego wynosi właśnie 78 minut? Wieloletnie badania dotyczące długości dziennych podróży przeprowadzono w 43 krajach, które reprezentują ponad połowę ludności świata. Stałą podróży – bo tak nazywa się względnie stały czas, jaki poświęcamy każdego dnia na przemieszczanie się bez względu na długość tras czy wybrany środek transportu – oszacowano na 78 minut ze zmiennością nieprzekraczającą 12 minut. Oznacza to, że we wszystkich krajach i w większości społeczności ludzie podróżowali tyle samo, niezależnie, czy była to podróż piesza, rowerowa, pociągowa czy samochodowa. Psychologiczne i praktyczne granice podróży Zjawisko to tłumaczy się psychologicznymi oraz biologicznymi ograniczeniami. Nawet w nowoczesnych społeczeństwach niechętnie przekraczamy pewien próg czasu spędzanego w drodze. Powody są racjonalne: nadmierne podróżowanie obniża jakość życia, zwiększa zmęczenie i ogranicza czas na odpoczynek czy budowanie ważnych relacji społecznych. Wszyscy to wiemy. Badania wykazały dodatkowo, że przy planowaniu przeprowadzki do miejsca zamieszkania czy wyborze pracy kluczowym argumentem jest właśnie czas codziennych dojazdów. Warto dodać, że ta psychologiczna tolerancja różni się tylko nieznacznie w zależności od kultury czy regionu i zawsze oscyluje w przedziale 66–90 minut na dobę. Mamy coraz lepszy transport – czemu wciąż spędzamy tyle czasu w podróży? To dobre pytanie. Na przestrzeni lat rozwój środków transportu – od powozów, przez koleje, aż po autobusy, samochody czy metro – skrócił drastyczne czas potrzebny na przemieszczanie się. My jednak spędzamy w podróży tyle samo czasu. Czemu? Chodzi o to, że wraz ze wzrostem dostępności szybszych środków komunikacji ludzie zaczęli mieszkać dalej od miejsc pracy i edukacji, rekompensując zyskany czas pokonywaniem większych odległości. W efekcie ogólny czas podróży pozostał zaskakująco stabilny. – Najważniejszym odkryciem jest to, że ludzie nie podróżują mniej, gdy rośnie prędkość lub wydajność. Wręcz przeciwnie, podróżują dalej – mówi Eric Galbraith, jeden z autorów badania. Skoro podróż jest nieunikniona, to przestańmy zużywać tyle energii Skrócenie czasu podróży jest możliwe, ale wymagałoby silnie zakrojonych działań urbanistycznych, które nie zawsze są możliwe. Podróżowanie łączy się też naszą głęboko zakorzenioną psychologiczną potrzebą poznawania otoczenia i nie zawsze jest związane ze staniem w korkach w samochodzie: to także spacer do ulubionego sklepu. Możemy jednak zmniejszyć zużycie energii. Miasto zorganizowane wokół kolei miejskiej, gdzie każdy człowiek spędza około 40 minut dziennie w pociągu, a resztę czasu chodzi pieszo, będzie zużywać 5 razy więcej energii niż miasto, w którym wszystkie podróże odbywają się na nogach. Miasto oparte na samochodach spalinowych zużywa jednak tej energii 100 razy więcej, mimo, że pojazdy są stosunkowo wydajne w przeliczeniu na przejechany kilometr. Ośrodki zaprojektowane z myślą o efektywnym i ekologicznym transporcie, np. wyposażone w gęstą sieć ścieżek rowerowych, szerokie chodniki czy dobrze zorganizowaną komunikację miejską, sprzyjają wyborom transportowym korzystnym dla środowiska i zdrowia. Gdy infrastruktura promuje szybkie dojazdy samochodem, mieszkańcy zyskują możliwość mieszkania dalej – lecz ceną są większe dystanse, korki, hałas i wielokrotnie wyższe zużycie energii. Długie podróże przekładają się na zdrowie Przewlekle długi czas dojazdu negatywnie wpływa na nasze samopoczucie, a odseparowanie od bliskich zwiększa poziom stresu, zmęczenia i ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych. Dzięki badaniom wiemy, że osoby zmuszone do codziennego spędzania ponad 90 minut w drodze mają wyraźnie obniżoną jakość życia. To nasza naturalna granica, której nie warto przekraczać. Źródło: Environmental Research Letters Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Szukasz nowego sposobu na życie i podróże w środku kariery? Odpowiedzią jest „mikroemerytura”
Nie chcesz odkładać podróży na emeryturę? Już nie musisz. Coraz popularniejszy trend zachęca, by nie czekać na „później” i pozwolić sobie na dłuższy wyjazd w trakcie kariery zawodowej. „Mikroemerytura” to sposób na chwilowe zatrzymanie codziennego rytmu, odzyskanie równowagi i zobaczenie świata z innej perspektywy.
W świecie, w którym granice między życiem zawodowym a prywatnym coraz bardziej się zacierają, coraz więcej osób decyduje się na świadome przerwy od pracy — nie z przymusu, lecz z potrzeby odzyskania równowagi. Zamiast czekać na odległą emeryturę, planują własne „mikroemerytury” już teraz i spędzają kilka tygodni lub miesięcy w innym kraju, z dala od codziennych obowiązków. To nowa filozofia podróżowania, w której urlop przestaje być chwilowym odpoczynkiem, a staje się okazją do doświadczenia życia w wolniejszym rytmie i w zupełnie nowym miejscu. Coraz więcej osób planuje mikroemerytury Jak wynika z badania przeprowadzonego przez firmę Explore Worldwide, idea mikroemerytury zyskuje coraz większą popularność. W ankiecie wzięło udział 2 tys. mieszkańców Wielkiej Brytanii, a wyniki pokazują, że dla większości idealna długość takiej przerwy wynosi od jednego do trzech miesięcy. Prawie jedna trzecia (29%) respondentów rozważa taki krok, a niemal połowa (48%) chciałaby przeznaczyć ten czas na podróże. Jak tłumaczy Michael Edwards, dyrektor zarządzający Explore Worldwide: „Mikroemerytura to chwila wytchnienia, resetu i ponownego odkrywania. To szansa na oderwanie się od codziennej harówki i zanurzenie w nowych miejscach – oferująca świeżą perspektywę, której nie zapewni żadna biurowa rutyna”. Zjawisko to szczególnie przyciąga osoby w średnim wieku, które z jednej strony czują zmęczenie zawodowe, a z drugiej mają już stabilniejszą sytuację finansową. – Wielu z nas jest dziś w lepszej pozycji, by podróżować niż wtedy, gdy byliśmy młodsi – dodaje Edwards. I choć młodsze pokolenia chętniej robią sobie przerwy w karierze, zanim założą rodzinę, to właśnie mikroemerytury w późniejszym okresie życia coraz częściej stają się świadomym wyborem, a nie chwilową ucieczką od codzienności. Przerwa, która zmienia perspektywę W miarę jak wydłuża się nasze życie zawodowe, tradycyjna wizja emerytury wydaje się coraz bardziej odległa. Coraz więcej osób zadaje więc sobie pytanie: „Po co czekać?”. Jak zauważa przedstawiciel Explore Worldwide, to właśnie średni wiek staje się momentem przełomowym – dzieci dorastają, obowiązki maleją, a wiele osób po raz pierwszy od lat ma czas i środki, by skupić się na sobie. To także okres, w którym warto realizować podróżnicze marzenia, zanim zdrowie czy inne ograniczenia staną się przeszkodą. – Presja wieku średniego, taka jak starzenie się rodziców, potencjalny rozpad związku i wypalenie zawodowe, sprawiają, że mikroemerytura jest idealnym sposobem na ponowną ocenę sytuacji i nabranie sił – podkreśla Edwards. Badania potwierdzają, że taka przerwa naprawdę działa: aż 84% osób po dłuższym odpoczynku od pracy czuje się lepiej, a 96% deklaruje, że odzyskało poczucie celu. – Podczas wyboru odpowiedniego kierunku podróży warto jednak wziąć pod uwagę wiele czynników – od dostępnego czasu, przez poziom energii, aż po osobiste zainteresowania – dodaje. Źródła: The Independent, Explore Worldwide Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Na tej wyspie miał się narodzić Zeus – jeździmy tam na najpiękniejsze plaże w Europie
Kreta – wyspa mitów, walk i pieśni. Tu historia nie zamyka się w muzealnych gablotach. Słychać ją w trzasku liry, w okrzykach „opa!”, w stukocie butów na rozgrzanym kamieniu. Unosi się z dymem jagnięciny i słodyczą rakomelo. Zamiast podręcznika – kieliszek wina. Zamiast wykładu – taniec pamięci. Na tej wyspie każda cywilizacja zostawiła swój cień, a każdy Kreteńczyk nosi go w sobie.
Spis treści: Panigiria – święto w Anogii Taneczne wspomnienie historii Cienie wielkich cywilizacji Na ścieżkach mitu i rzeczywistości Osnute mitem antyczne ruiny, weneckie twierdze, tureckie minarety, dzikie plaże i niknące w chmurach górskie wioski. Kreta fascynuje historią i surowym pięknem pejzażu. – Co tam trzymasz pod pachą? Historię Krety? Pokaż no – Janis wychyla kieliszek ognistej raki i bierze w dłonie opasły tom. – Rany! Taką cegłą można zabić – roześmiane oczy przebiegają po zadrukowanych stronach. – Co my tu mamy: kultura minojska, Grecja klasyczna, Rzymianie, Bizancjum, Arabowie, potem Wenecja, Turcja, aż w końcu niepodległość. Zwariować można! – zapala kolejnego papierosa. – Kreta! Ileż potęg połamało na niej zęby? I czego przetoczono tu więcej: krwi czy wybornego wina? Jeszcze kropelkę rakomelo? Kieliszki na nowo zaczynają połyskiwać słomkowymi refleksami. – Jamas! („na zdrowie”). I wyrzuć tę książkę! Na Krecie historię poznaje się inaczej. Zaraz wszystko zrozumiesz. Niech tylko ksiądz wypuści ludzi z kościoła! Panigiria – święto w Anogii Dziś w leżącej na zboczu masywu Psiloritis wiosce Anogia wielki dzień. Panigiria! Doroczne święto ku czci Matki Boskiej. Spoglądam na ryneczek zamknięty w pierścieniu bielonych domów. Wyczekujące mieszkańców stoły uginają się pod naporem wina, gemisty, jagnięciny i kociołków z favą. Zapach obezwładnia. Wabi amatorów łatwego życia. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/09/GettyImages-1423835421-0b1f758.jpg" width="6000" height="4000" alt="Urokliwa uliczka w wiosce Anogia na Krecie, w regionie Rethymno – tradycyjna zabudowa i donice z kwiatami tworzą malowniczy, grecki klimat/tatakis/Getty Images" title="Urokliwa uliczka w wiosce Anogia na Krecie, w regionie Rethymno – tradycyjna zabudowa i donice z kwiatami tworzą malowniczy, grecki klimat/tatakis/Getty Images" /> Z zastygłych w upale uliczek wylewają się zastępy wiecznie głodnych kotów. Doskonałe wyczucie czasu! Bo oto drgają liny dzwonnicy i na plac spada donośne „bang, bang”. Trzaskają drzwi. Z mroku świątyni na zalany słońcem rynek wysypują się mieszkańcy. Wśród salw śmiechu ubrany odświętnie tłumek przypuszcza szturm na gorące przekąski. Co zjeść w Grecji? Słychać komendy: „Musaka na stół! Dawać buburista (ślimaki). Nie śpij, Jorgos!” Szklaneczka wina postawi cię na nogi! Gdzie muzyka?! Dalej, jazda! Mężczyźni biorą liry. Rozcierają krzepkie dłonie. Jeszcze wczoraj trzymały pasterski kij. Teraz muszą pokochać wątły smyczek. Taneczne wspomnienie historii – Możesz zatkać uszy – śmieje się Janis. – Lira w dobrych rękach i tak wedrze się do twojego serca. A wtedy nie ma zmiłuj! Musisz zatańczyć! Spójrz na Nikosa – wskazuje na ćmiącego papierosa staruszka. Jego spalona słońcem twarz jest jak kreteński pejzaż. Głębokie bruzdy zamiast wąwozów, serpentyny zmarszczek w miejsce krętych dróg. I oczy. Posępne i pełne zagadek niczym skryte w górach jaskinie Ida i Dikte. Na nogach buty do kolan (stivania), z których wyrastają bufiaste spodnie (vraka). Na głowie sariki – chusta z plecionymi frędzelkami. Wszystko czarne jak noc. – Pytasz, dlaczego taki ponury kolor? – Janis napełnia kieliszki nalewką z opuncji. – Tak jest od 1866 r., gdy podczas walki z Turkami wyleciał w powietrze klasztor Moni Arkadiu, grzebiąc kilkuset powstańców. Od tamtej pory Kreta ubiera się na czarno. Ale cierpliwości! Zaraz wszystko opowie ci Nikos. Niech tylko zacznie tańczyć! Staruszek zrywa się z krzesła z okrzykiem „Opa!”. Dalej jest jak w „Greku Zorbie”: „Jego nogi i ręce zamieniły się w skrzydła […] wywijał w powietrzu piruety, opadał na ugiętych kolanach i znów nogi wyrzucały go w górę. Mocne i zręczne kroki Zorby rzeźbiły na kamieniach opętańczą historię ludzkości”. Zastygam porażony ekspresją żywiołu. Zamiast akademickiej auli – wiejski ryneczek, w miejsce uczonego profesora – starzec, którego kształciło surowe życie. Miesiącami siedział przyklejony do stolika kafenionu, narzekając na korzonki. I nagle przeistoczył się w szalonego akrobatę, który tańcem zeibekiko uruchomił wehikuł czasu. Cienie wielkich cywilizacji Skacze pod niebo z taką werwą, jakby chciał wybić w nim dziurę. A potem wykraść z boskiego archiwum żywe karty historii. Poddaję się złudzeniu… Fale tsunami zmywają do morza pałace minojskie, wnoszą się i upadają kolejne świątynie: budowane dla Zeusa, Chrystusa, Allacha. Widać słup ognia po eksplozji w klasztorze Moni Arkadiu, słychać lament powstańców, który przechodzi w okrzyki radości. Jest rok 1898! Koniec tureckiej niewoli. I żadnych słów. Tylko obłąkańczy taniec. Nagrodzony owacjami zachwyconej publiki. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/09/GettyImages-579962099-0ad7bf4.jpg" width="5325" height="3328" alt="Stary Meczet w Chanii na Krecie – zabytkowa budowla osmańska nad brzegiem morza, jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w mieście./joe daniel price/Getty Images" title="Stary Meczet w Chanii na Krecie – zabytkowa budowla osmańska nad brzegiem morza, jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w mieście./joe daniel price/Getty Images" /> Wyczerpany Nikos wraca do stolika. Nieruchomieje z dłonią na przedmiocie zatkniętym u pasa. To sztylet. Jeden z największych skarbów Kreteńczyka. Rozjemca sporów i amulet chroniący przed nereidami (demonicznymi nimfami). – Piękna rzecz! Jeśli chcesz sobie taki sprawić, wybierz się do Chanii – królestwa tradycyjnego rzemiosła – mówi Janis. Na ścieżkach mitu i rzeczywistości – Baranie skóry, noże, sandały! Wejdź, dotknij, przymierz! – niesie się z warsztatów wciśniętych w pastelową zabudowę portowej Chanii chłostanej falami Morza Kreteńskiego. Ich szum miesza się z bulgotem kawiarnianych tygielków buchających ekstatycznym oparem. Łyk smolistej arabiki i znikam w plątaninie chodników, kamiennych łuków i tuneli. Labirynt godzien Dedala, polepiony przez Wenecjan z okruchów minojskiego miasta Kydonia. – Dożowie z Italii oprócz nosa do interesów mieli również sokoli wzrok! – opowiada ze swadą Maria, przewodniczka po mieście. – Z okien swoich adriatyckich pałaców dostrzegli handlowy potencjał tej zatoki – wskazuje dłonią błękitną taflę, w której przeglądają się portowe tawerny. – Doskonała przystań w drodze do Lewantu, zatarli ręce. A że za oręż służył im pieniądz, otworzyli sakiewki i w 1204 r. kupili od frankońskiego barona, ówczesnego właściciela Krety, malutki port leżący na gruzach antycznego miasta… A przy okazji całą wyspę. W ciągu czterech stuleci zamienili ją w kupieckie eldorado. Pech chciał, że sułtan Ibrahim I również miał sokoli wzrok. Tyle że swoje biznesy zwykł finalizować przy użyciu miecza. W 1645 r. złożył Wenecjanom niezapowiedzianą wizytę, puścił z dymem Kandię i zatknął na wyspie flagę z półksiężycem. Choć dawno opadł bitewny kurz, wciąż trwają tu zmagania wielkich imperiów. Szczęśliwie ich materią jest dziś tylko architektoniczne piękno. Cóż bardziej zachwyca? Strzelista latarnia morska z XVI w., majstersztyk weneckich budowniczych czy krągłość kopuł osmańskiego meczetu Janczarów? A może klasycystyczna hala targowa? Prawdziwe miasto w mieście! Rozedrgane szczebiotem papug, rejwachem garkuchni, szczękiem nożyczek w dłoniach golibrodów. I ten zapach! Sosnowego miodu, kozich serów, dzikiego oregano i tymianku. Wszystko od górali z pobliskich Lefka Ori (Gór Białych) rozdartych 18-kilometrowym Wąwozem Samaria. Źródło: National Geographic Traveler
Jak będziemy podróżować w 2026 roku? Oto 5 trendów, które zdominują rynek
Rok 2026 przyniesie zauważalną zmianę w sposobie, w jaki planujemy i przeżywamy podróże. Coraz większe znaczenie mają autentyczne doświadczenia, kontakt z naturą i świadome podejście do odwiedzanych miejsc. Zmieniają się też nasze priorytety – od wyboru kierunku, przez sposób rezerwacji, po to, czego naprawdę oczekujemy od urlopu.
Spis treści: Trend nr 1: Odkrywanie kultury na półkach Trend nr 2: Ucieczka w góry Trend nr 3: Podróże zainspirowane książkami Trend nr 4: Poznawanie ludzi w drodze Trend nr 5: Hotel jako cel podróży Rok 2026 przyniesie zmiany w sposobie, w jaki planujemy i przeżywamy podróże. Według najnowszego raportu serwisu rezerwacyjnego Skyscanner, coraz więcej osób decyduje się na wyjazdy zagraniczne, przeznaczając na nie większe środki, by zapewnić sobie bardziej wartościowe i satysfakcjonujące doświadczenia. W centrum zainteresowania znajdują się dziś spokój, komfort i prawdziwe poznawanie odwiedzanych miejsc – bez pośpiechu i z większą uważnością. Jednocześnie coraz wyraźniej widać zwrot w stronę odpowiedzialnego podróżowania. Turyści częściej omijają przepełnione kurorty, wybierając mniej znane miejscowości, w których wciąż można poczuć lokalny rytm życia. Aż jedna trzecia z nich deklaruje, że celowo unika miejsc dotkniętych nadmierną turystyką. Coraz większą rolę odgrywają też media społecznościowe, które inspirują, pomagają odkrywać nowe destynacje i planować kolejne wyjazdy. Wszystko wskazuje na to, że przyszłość podróży będzie bardziej przemyślana i zrównoważona. Coraz częściej nie chodzi już o to, gdzie jedziemy, ale dlaczego i w jaki sposób to robimy. Jakie zatem trendy podróżnicze będą rządzić w 2026 roku? Trend nr 1: Odkrywanie kultury na półkach W 2026 roku podróżni coraz częściej będą poznawać nowe miejsca nie w eleganckich restauracjach, lecz w... lokalnych sklepach spożywczych. Według raportu, rośnie liczba osób, które w czasie wyjazdów celowo odwiedzają supermarkety, małe targi i automaty z przekąskami, traktując je jako autentyczne źródło wiedzy o danym kraju. Od futurystycznych maszyn z jedzeniem w Tokio po niewielkie sklepy w nadmorskich miasteczkach Hiszpanii – to właśnie tam można najlepiej zrozumieć codzienność mieszkańców. Dane pokazują, że aż 55% amerykańskich podróżnych zawsze lub często zagląda do lokalnych supermarketów za granicą. Turyści szukają w nich nie tylko egzotycznych przekąsek i nieznanych napojów, ale też lokalnych wersji znanych marek. Dla wielu z nich spacer między półkami staje się sposobem na doświadczenie kultury od kuchni – dosłownie i w przenośni. Zakupy na targu czy w małym sklepie spożywczym pozwalają im poczuć się jak miejscowi i odkryć smaki, których nie znajdą w żadnym przewodniku. Trend nr 2: Ucieczka w góry Okazuje się, że coraz więcej podróżnych zamienia plaże na szczyty. Według najnowszych danych, aż 80% turystów planuje spędzić wakacje w górach – i to nie tylko zimą, ale również jesienią oraz latem. Rośnie zainteresowanie miejscami, które oferują ciszę, czyste powietrze i wytchnienie od miejskiego zgiełku. Dla wielu osób góry stają się nową formą luksusu, w której można zwolnić tempo, obcować z naturą i odzyskać równowagę. Jak wskazuje raport, liczba rezerwacji z filtrem „pokój z widokiem na góry” wzrosła aż o 103% w porównaniu z rokiem poprzednim. Aż 62% ankietowanych przyznało, że w góry przyciąga ich spokój i poczucie odosobnienia, 60% docenia czyste powietrze i łagodniejszy klimat, a ponad połowa – niezwykłe, często ukryte wśród skał i dolin miejsca noclegowe. Dane platformy AllTrails pokazują, że w 2025 roku szlaki takie jak Rob Roy Glacier Track w <a href="http://Hotele%20bardziej%20ni%C5%BC%20kiedykolwiek%20wcze%C5%9Bniej%20staj%C4%85%20si%C4%99%20powodem%20do%20podr%C3%B3%C5%BCy%20w%20przysz%C5%82ym%20roku,%20a%20nie%20tylko%20miejscem%20odpoczynku:%2056%%20podr%C3%B3%C5%BCnych%20wybra%C5%82o%20cel%20podr%C3%B3%C5%BCy%20wy%C5%82%C4%85cznie%20na%20podstawie%20zakwaterowania,%20wed%C5%82ug%20raportu%20Skyscannera.%20Serwis%20podaje,%20%C5%BCe%20rezerwacje%20hotelowe%20z%20wykorzystaniem%20filtra%20%E2%80%9Eunikalny%20pobyt%E2%80%9D%20wzros%C5%82y%20o%2060%%20rok%20do%20roku.%20Trend%20ten%20jest%20jeszcze%20bardziej%20popularny%20w%C5%9Br%C3%B3d%20podr%C3%B3%C5%BCuj%C4%85cych%20z%20pokolenia%20milenials%C3%B3w,%20z%20kt%C3%B3rych%2070%%20deklaruje,%20%C5%BCe%20zarezerwowa%C5%82o%20wakacje%20tylko%20ze%20wzgl%C4%99du%20na%20hotel.%20Tury%C5%9Bci,%20kt%C3%B3rzy%20wybieraj%C4%85%20miejsce%20docelowe%20na%20podstawie%20hotelu,%20twierdz%C4%85,%20%C5%BCe%20robi%C4%85%20tak,%20poniewa%C5%BC%20hotel%20nadaje%20charakter%20ca%C5%82emu%20urlopowi.%20Mog%C4%85%20si%C4%99%20zrelaksowa%C4%87%20w%20jednym%20miejscu,%20nie%20ruszaj%C4%85c%20si%C4%99%20z%20miejsca,%20a%20tak%C5%BCe%20dlatego,%20%C5%BCe%20hotel%20pozwala%20im%20ca%C5%82kowicie%20oderwa%C4%87%20si%C4%99%20od%20codzienno%C5%9Bci.">Nowej Zelandii, Palm Jungle Loop w Australii czy Laguna Cinco Hermanos w Ameryce Południowej przeżyły prawdziwe oblężenie letnich wędrowców. Trend nr 3: Podróże zainspirowane książkami W 2026 roku coraz więcej osób będzie pakować do walizki nie tylko przewodnik, lecz także ulubioną powieść. Z danych Skyscannera wynika, że rośnie popularność tzw. podróży literackich – wypraw inspirowanych książkami, ich autorami lub miejscami opisanymi na kartach powieści. Rezerwacje hoteli z filtrem „biblioteka” wzrosły o 70% w skali globalnej, a ponad połowa ankietowanych (55%) przyznała, że już planuje lub rozważa podróż inspirowaną literaturą. „Czytanie i podróżowanie są ze sobą nierozerwalnie związane. Książki inspirują do odkrywania świata, a podróże tworzą przestrzeń, w której można ponownie zanurzyć się w lekturze” – zauważyła Rebecca Sinclair, dyrektorka ds. marki Penguin Books UK. Największą popularnością cieszą się wyprawy śladami bohaterów literackich (33%), pobyty w hotelach i pensjonatach inspirowanych znanymi powieściami (21%) oraz warsztaty i wyjazdy poświęcone pisaniu lub czytaniu (14%). Dla wielu osób taka forma wypoczynku łączy relaks z duchową przygodą – pozwala nie tylko zobaczyć świat, ale też doświadczyć tak, jak widzieli go ulubieni autorzy. Przykładem może być choćby Praga według Dana Browna. Trend nr 4: Poznawanie ludzi w drodze W przyszłym roku nastąpi zmiana w podejściu do podróżowania – coraz więcej osób traktuje bowiem wyjazdy nie tylko jako okazję do odpoczynku, lecz także do nawiązywania relacji i budowania więzi. Z raportu Skyscannera wynika, że jednym z kluczowych trendów będzie potrzeba kontaktu z innymi – od randek podczas podróży, przez spontaniczne przyjaźnie, po wspólne odkrywanie miejsc z lokalnymi mieszkańcami. Aż 53% ankietowanych przyznało, że wyjechało lub rozważa wyjazd zagraniczny właśnie po to, by poznać nowych ludzi – w tym potencjalnych partnerów. Dla wielu podróżnych równie ważne, co odwiedzenie atrakcji turystycznych, jest spotkanie z drugim człowiekiem. 28% respondentów wskazało, że najcenniejsze są dla nich rozmowy z osobami z odmiennych kultur i środowisk, 18% stawia na budowanie trwałych przyjaźni, a 14% chce poznawać świat oczami mieszkańców danego miejsca. Co ciekawe, niemal połowa badanych (42%) przyznaje, że podczas podróży staje się bardziej otwarta na nowe znajomości niż w codziennym życiu. Trend „Catching Flights and Feelings” pokazuje więc, że współczesne podróże coraz częściej mają nie tylko wymiar odkrywczy, ale i emocjonalny – liczy się nie tylko dokąd jedziemy, ale także z kim. Trend nr 5: Hotel jako cel podróży Wakacje coraz częściej zaczynają się od wyboru miejsca noclegu. Dla wielu osób to właśnie hotel staje się główną atrakcją, a nie jedynie bazą wypadową. Jak wynika z raportu Skyscannera, aż 56% podróżnych wskazało, że zdecydowało się na konkretny cel podróży wyłącznie z powodu zakwaterowania. Rezerwacje z użyciem filtra „unikatowy pobyt” wzrosły o 60% w skali roku, co pokazuje, że hotel przestaje być tylko miejscem odpoczynku – staje się sam w sobie częścią doświadczenia. Trend ten szczególnie silnie widoczny jest wśród milenialsów – aż 70% z nich przyznało, że zarezerwowało wakacje właśnie ze względu na wyjątkowy obiekt noclegowy. Jak tłumaczą ankietowani, to hotel określa charakter całego wyjazdu: pozwala w pełni się zrelaksować, zapewnia wrażenie luksusu i oferuje doświadczenie, które trudno odtworzyć w codziennym życiu. W efekcie coraz większym zainteresowaniem cieszą się miejsca, które same w sobie są atrakcją – od butikowych hoteli w historycznych budynkach po ekologiczne domy w koronach drzew. W świecie, w którym podróżni szukają autentyczności i spokoju, to właśnie hotel staje się punktem wyjścia do nowego rodzaju podróży, która zaczyna się i kończy w jednym, wyjątkowym miejscu. Źródła: Skyscanner, Travel Pulse Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Gran Canaria Walking Festival 2025 – ruszyły zapisy!
Odkryj różnorodne krajobrazy Gran Canarii podczas 14. edycji międzynarodowego festiwalu pieszych wędrówek.
Po raz kolejny Gran Canaria Walking Festival powita miłośników turystyki pieszej z całego świata, oferując cztery zupełnie nowe trasy prowadzące przez zapierające dech w piersiach szlaki wyspy. Wydarzenie, organizowane przez Gran Canaria Natural & Active i oficjalnie sponsorowane przez rząd wyspy (Cabildo de Gran Canaria) za pośrednictwem Gran Canaria Tourist Board, odbędzie się w dniach 23–26 października 2025 r. W duchu nieustannego odkrywania różnych zakątków wyspy, tegoroczna edycja prezentuje zaktualizowany program, obejmujący trasy przez gminy Artenara, Teror, Santa María de Guía oraz San Bartolomé de Tirajana. Każdy dzień to okazja, by poznać ukryte piękno wnętrza Gran Canarii i doświadczyć niezwykłych kontrastów jej przyrody. Trasa 1: Artenara – przez historyczne lasy sosnowe Jednym z głównych atutów festiwalu jest również nacisk na lokalną kuchnię i wyroby rzemieślnicze. Każdy etap wędrówki obejmuje przerwę na piknik oraz kończy się lekkim lunchem w wyjątkowych miejscach, takich jak Finca Canarias Aloe Vera w Fatadze. Oba posiłki są wliczone w opłatę rejestracyjną i pozwalają uczestnikom skosztować najlepszych lokalnych smaków Gran Canarii. Finca Canarias Aloe Vera w Fatadze Pełny program oraz formularz rejestracyjny dostępne są na stronie: www.grancanariawalkingfestival.com/en/. Uczestnicy mogą wybrać pojedyncze trasy lub pakiet obejmujący wszystkie cztery. Rejestracja obejmuje transport z dwóch wyznaczonych punktów na wyspie, ubezpieczenie, profesjonalnych przewodników mówiących w kilku językach oraz upominek powitalny. Nie zastanawiaj się długo — zrób krok ku naturze i przygodzie z Gran Canaria Walking Festival! Dołącz do wspólnej wędrówki! Gran Canaria Walking Festival 2025 Gran Canaria Natural & Active to stowarzyszenie promujące turystykę aktywną na wyspie oraz jej bogatą ofertę zakwaterowania w otoczeniu przyrody i na terenach wiejskich — prawdziwy raj dla miłośników aktywnego wypoczynku. Od wędrówek, canyoningu i tras kulturowych, po zwiedzanie muzeów i degustacje win, organizacja ma na celu umocnienie pozycji Gran Canarii jako wiodącego kierunku podróży aktywnych, promocję lokalnej kuchni oraz bogatego dziedzictwa archeologicznego i etnograficznego. Więcej informacji: www.grancanarianaturalandactive.com/en/ Materiał promocyjny Gran Canaria
Wycieczki z przewodnikiem to przyszłość podróżowania? Pokolenie X chce inaczej poznawać świat
Coraz więcej podróżnych rezygnuje z samodzielnego planowania wyjazdów, gdyż mają dość stresu, nadmiaru informacji i niepewności. Zamiast tego wybierają wycieczki z przewodnikiem, które łączą wygodę, autentyczność oraz poczucie bezpieczeństwa.
Choć wiele osób samodzielnie planuje wakacje, rezygnując z usług biur podróży, trend ten zaczyna się zmieniać. Z najnowszego badania wynika, że to właśnie wycieczki z przewodnikiem stają się przyszłością podróżowania. Coraz więcej turystów (zwłaszcza z pokolenia X) szuka dziś nie tanich, lecz dobrze zorganizowanych i świadomych podróży. Nowy trend w turystyce. Pokolenie X wybiera podróże z przewodnikiem Z najnowszego badania przeprowadzonego przez MMGY Travel Intelligence na zlecenie firmy Globus wynika, że wycieczki z przewodnikiem zyskują na popularności wśród dojrzałych podróżnych. Aż 74% przedstawicieli pokolenia X i 71% młodszej części pokolenia wyżu demograficznego zadeklarowało zainteresowanie tą formą podróżowania. W ankiecie wzięło udział 5000 respondentów w wieku od 50 do 65 lat ze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Nowej Zelandii. Uczestnicy badania odpowiadali na pytania dotyczące motywacji, barier i świadomości związanej z turystyką zorganizowaną. Wyniki pokazały wyraźną zmianę w sposobie, w jaki to pokolenie chce odkrywać świat – coraz częściej wybiera ono podróże, które łączą wygodę z bezpieczeństwem i dobrze zaplanowanym doświadczeniem. Jak podkreślił Steve Born, dyrektor marketingu grupy Globus, „podróżni oczekują dziś elastyczności i prostoty w organizacji wyjazdów”. Co sprawia, że zorganizowane podróże znów stają się popularne? Badanie MMGY Travel Intelligence pokazało, że współcześni podróżni coraz częściej szukają w wyjazdach czegoś więcej niż tylko odpoczynku. Wśród najczęściej wymienianych motywacji znalazły się: chęć głębszego kontaktu z kulturą (54%), potrzeba zobaczenia zabytków i miejsc o symbolicznym znaczeniu (52%), pragnienie oderwania się od codziennego stresu (50%). To właśnie połączenie autentyczności, historii i relaksu sprawia, że wycieczki z przewodnikiem zyskują przewagę nad samodzielnym podróżowaniem. Dla wielu osób równie ważna jak sama treść podróży pozostaje jednak jej organizacja. 60% respondentów wskazało, że kluczowym czynnikiem zachęcającym do wyboru wycieczki z przewodnikiem jest dobrze zaplanowana równowaga między zajęciami a czasem wolnym. Połowa badanych docenia też wygodę wynikającą z braku konieczności zajmowania się logistyką – od rezerwacji po transport. Jak dodał Steve Born, współczesny podróżny chce „odprężyć się i nie martwić szczegółami”, a jednocześnie mieć poczucie swobody i autentyczności. Dlatego zorganizowane wyjazdy coraz częściej postrzegane są nie jako ograniczenie, lecz jako sposób na pełniejsze i spokojniejsze przeżycie podróży. Co więcej, ponad połowa ankietowanych (55%) wskazała również, że najbardziej atrakcyjną formą poznawania świata są dziś wycieczki w małych grupach. Turyści cenią kameralną atmosferę, większą elastyczność i możliwość odkrywania miejsc, do których nie docierają duże grupy zorganizowane. Takie wyjazdy oferują bliskość, autentyczność i komfort – wartości, które coraz bardziej definiują współczesne podejście do turystyki. Źródła: Travel Weekly, Travel Pulse, Travel Market Report, MMGY Travel Intelligence Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Stolica Kolumbii – Bogota – to miasto przesady, tańca i pomników
Kolumbijska przesada to nie tylko sposób wyrażania emocji, ale też klucz do zrozumienia kultury tego kraju. Zobacz, jak przejawia się w codziennym życiu mieszkańców stolicy Kolumbii – Bogoty.
Spis treści: Zdrobnienia i wyolbrzymienia – językowe perełki Stolica Kolumbii – Bogota Pomniki – pasja Kolumbijczyków Bezpieczeństwo, muzeum i kultura Rowerem, na kawę i... na Monserrate Ciclovía Jedna z knajpek w modnym rozrywkowym rewirze Zona T Bogoty, stolicy Kolumbii. W telewizorze mecz; gra reprezentacja – z największą obecnie tu gwiazdą Jamesem Rodríguezem w składzie. Co więcej – gra dobrze, przeważa – nie bez przyczyny była niedawno na trzecim miejscu w światowym rankingu. Komentator nawija z taką prędkością, że nawet Latynosi z innych części świata nie wszystko potrafią zrozumieć. Wreszcie jest! Ludzie wstają z miejsc, klepią się po ramionach, pokrzykują, krzyczą, piwo leje się na podłogę. Goooooooooooool – krzyczy komentator, przeciągając samogłoskę tak długo, aż starczy mu tchu. A może to trwać naprawdę baaaardzo długo. – Goooolaaaaazo! – poprawia po chwili. Golazo, czyli „golisko”, coś więcej niż zwykła bramka. Golazo to bramka wielkiej urody, strzelona np. z czterdziestu metrów w samo okienko. Albo z przewrotki. Albo taka, w której strzelec przedryblował wcześniej pięciu zawodników przeciwnej drużyny. Kolumbijczycy uwielbiają przesadę; niewiele rzeczy czy stanów emocjonalnych ma ten przywilej, by zostać przy swoim wymiarze. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GettyImages-1197740179-dfda153.jpg" width="5368" height="3579" alt="Katedra Prymasowska w Bogocie na Plaza Bolívar – Metropolitalna Bazylika Katedralna Niepokalanego Poczęcia, Prymasowska Katedra Kolumbii." title="Katedra Prymasowska w Bogocie na Plaza Bolívar – Metropolitalna Bazylika Katedralna Niepokalanego Poczęcia, Prymasowska Katedra Kolumbii." /> Zdrobnienia i wyolbrzymienia – językowe perełki W języku uwielbiają wyolbrzymienia, ale też – zdrobnienia. Które dla europejskiego ucha brzmią czasem zabawnie, czasem kuriozalnie. Jest więc golazo, ale jest też chiquita (dziewczynka – również w odniesieniu do całkiem dorosłych kobiet), cervesita (piweczko), vodkita (wódeczka), curvita (zakręcik), a nawet ahorita (terazik – od słowa ahora – „teraz”) czy tardesito (późnienko – od tarde – „późno”). Kolumbijczycy uwielbiają przesadę tak jak uwielbiają futbol, dobre towarzystwo, dobre jedzenie, muzykę i taniec. Stolica Kolumbii – Bogota Wprawdzie stolica Kolumbii – Bogota – to nie centrum salsy (jak np. położone na południu Cali) czy karaibskich rytmów (jak Cartagena czy Baranquilla, gdzie co roku odbywa się druga po Rio największa fiesta karnawałowa na kontynencie), ale ze znalezieniem klubu tanecznego nie ma najmniejszego problemu. Cumbia, salsa, rumba, vallenato, reggaeton, ale też sporo międzynarodowego disco czy rocka… Można przebierać. Nie przypadkiem z Kolumbii pochodzą Shakira czy Juanes (znany z hitu „La Camisa Negra”). Pomniki – pasja Kolumbijczyków Jadę Siódmą Aleją w stronę centrum Bogoty. Kawałek za Canton Norte – największymi w kraju koszarami – pomnik Ameriga Vespucciego, włoskiego kupca, nawigatora i kartografa, człowieka, który dał imię dwóm kontynentom. Nieduży, zlewający się z resztą krajobrazu monumencik. Wielu przechodniów pewnie nawet nie bardzo pamięta, czym się Amerigo wsławił. Ale jeśli tu stoi, na pamięć z pewnością zasłużył. A że Kolumbijczycy pomniki kochają, to już inna sprawa. Jest ich tu mnóstwo. Potężnych, wielkich, ale też całkiem skromnych. Rzecz – tutaj – oczywista, najwięcej posiada ich Simón Bolívar, XIX-wieczny bohater narodowy, kolumbijski Piłsudski i Kościuszko w jednym. El Libertador – wyzwoliciel. Jego lśniąca metalicznie statua z brązu stoi na najważniejszym w Bogocie placu – Plaza de Bolívar. Simón ma okazały kamienny cokół, hardą minę, szatę będącą połączeniem munduru z czasów romantyzmu i rzymskiej togi, a w dłoni dzierży słynną szablę, którą to w 1974 r. w zuchwały sposób skradziono z jego muzeum. Bezpieczeństwo, muzeum i kultura Na głowie często siadają mu gołębie, a otaczają najważniejsze w kraju budynki – katedra, parlament i Pałac Sprawiedliwości. Symbolizuje kolumbijskie umiłowanie wolności i demokracji. Dzisiejsza Bogota to ogromne, nowoczesne miasto, które rozwija się w zaskakującym tempie. Coraz więcej tu wysokich biurowców ze szkła i stali, coraz więcej modnych knajp w stylu zachodnim. Ale i tak najciekawiej jest wciąż tam, gdzie czuje się dawną Kolumbię. Chociażby w niewielkich jadłodajniach ulokowanych w postkolonialnej La Candelarii. Kolorowe domy najstarszej bogotańskiej dzielnicy zachwycają eleganckimi elewacjami, drewnianymi balkonami w starym hiszpańskim stylu. Jedyne, co psuje nieco obraz tego miejsca, to zwoje drutu kolczastego i wyjątkowo liczni policjanci w pełnym rynsztunku – w hełmach i z bronią gotową do strzału. Rowerem, na kawę i... na Monserrate Dojeżdżam do Muzeum Złota. To największy i najciekawszy tego rodzaju przybytek na świecie. Zgromadzono tu 36 tys. eksponatów, z czego aż 33 tys. ze złota. Kunsztowna prekolumbijska biżuteria, ceramika, posążki ludzi i zwierząt, zbiory broni i przedmioty codziennego użytku z czasów inkaskich. To wszystko składa się na skarb, którego realna wartość trudna do oszacowania. Stąd już niedaleko do Calle Once (Ulicy Jedenastej), gdzie koncentruje się duża część kulturalnego życia stolicy. W dwóch miejscach, które stoją niemal naprzeciw siebie, ustawiono Centro Cultural Gabriel García Márquez i Museo Botero – ku chwale dwóch być może najważniejszych twórców współczesnej kultury kolumbijskiej. Garcia Marquez – wiadomo, noblista, autor kultowej powieści „Sto lat samotności”, uważany za twórcę tzw. realizmu magicznego w literaturze. Fernando Botero to z kolei najbardziej znany na świecie latynoski malarz, mistrz ironii i kolumbijskiej przesady. Ciclovía Stolicę Kolumbii, największe w całych Andach, 8-milionowe miasto niełatwo polubić od pierwszego wejrzenia. Trzeba trochę czasu, by odnaleźć tu swoje ścieżki, ważne punkty na mapie. Ale można sobie pomóc, przyjeżdżając tu w niedzielę. Wtedy zamykane są główne bogotańskie aleje, rusza cotygodniowa Ciclovía; pomiędzy 7 rano a 2 po południu drogi są tylko dla rowerów i pieszych, rolkarzy, ale też niepełnosprawnych na wózkach inwalidzkich. Rowerzystów bywa tu nawet kilkaset tysięcy. Na ulicy kwitnie handel, ktoś tańczy, ktoś rysuje wprost na asfalcie arcydzieło kredą. Starsi panowie grają w szachy, inni przyjmują zakłady w wyścigach tresowanych świnek morskich – i to akurat wygląda okropnie, bo gryzonie wyglądają na mocno naszprycowane. W niedzielę jedzie się też na wzgórze Monserrate – jeden ze szczytów Kordyliery Wschodniej, skąd jest najlepszy widok na niekończące się miasto. Wspinaczka na najwyższy punkt Bogoty (3152 m n.p.m.) to już całkiem spore wyzwanie. Źródło: National Geographic Traveler
Grecy chcą to zachować w tajemnicy. Ta wyspa jest piękniejsza niż Mykonos
Syros, grecka wyspa dotąd pomijana przez turystów, odkrywana jest na nowo przez smakoszy i miłośników autentycznych podróży.
Spis treści: Kolacje w Ermoupoli Degustacje win na północy wyspy Sery, słodkości i lokalne specjały Nadmorskie tawerny Kolacja w średniowiecznej wiosce Kiedy turyści zaczynają omijać najbardziej zatłoczone kierunki. Coraz chętniej odkrywają spokojny i prawdziwie autentyczny klimat Syros, gdzie czeka także jedna z najwyżej cenionych kuchni w całej Grecji. Choć Mykonos, Santorini i Paros od dekad figurują na listach „musisz to zobaczyć”, Syros – stolica Cyklad – pozostawała dotąd poza radarem. Wyspa, wspierana przez dynamiczne lokalne sektory i około 20 tysięcy stałych mieszkańców, nie musiała polegać wyłącznie na turystach. Nie zabiegała też o rozgłos. Teraz, gdy goście szukają mniej zatłoczonych miejsc i bardziej autentycznych doświadczeń, sekret piękna Syros, jej architektury i – rzecz jasna – kuchni wychodzi na jaw. Wyspa nazywana królową Morza Egejskiego przeżywa napływ odwiedzających i jednoczesne kulinarne odrodzenie.Greccy kucharze, zdobywający doświadczenie w renomowanych restauracjach Europy, umiejętnie splatają bogatą tradycję lokalnych wyrobów z nowoczesnymi technikami kulinarnymi świata. Powstają dzięki temu niepowtarzalne smaki i autorskie dania. A jednocześnie nie ginie to, co w greckiej kuchni kocha cały świat. Kolacje w Ermoupoli Główne miasto, Ermoupoli, wcale nie przypomina biało-błękitnych domków kojarzonych z Egeją i zarazem z Grecją. Przywodzi raczej na myśl pastelowy neoklasycyzm Włoch. To ukłon w stronę wielowiekowych wpływów Wenecji i Genui. Na dachach hoteli Aristide i Argini (restauracja Elexis) zjesz kolację z widokiem na pięknie podświetlone kościoły, m.in. św. Mikołaja. Oba hotele mieszczą się w odrestaurowanych neoklasycznych rezydencjach. Oferują świetne udogodnienia i gościnność, dzięki czemu trafiły do Przewodnika Michelin 2025. Aristide i Elexis trzymają się filozofii „od pola do stołu”. Korzystają z lokalnych składników, podając je w dopracowanej, nowoczesnej odsłonie i z bardzo dobrym doborem win. W hotelu Aristide kuchnia i bar ścigają się na oryginalne kreacje, ale prawdziwym zwycięzcą tej rywalizacji pozostaje zawsze gość. Bliżej centrum działa Avant Garden szefa Konstantinosa Bourantasa. Po nauce w szwajcarskiej szkole kulinarnej Alpine i pracy w topowych europejskich restauracjach otworzył on miejsce, w którym tworzy śródziemnomorskie dania z użyciem cykladzkich składników. Słynie m.in. z rozchwytywanego risotta. Na bardziej swobodne, tradycyjne jedzenie wybierz Revans Syros, urządzone jak autentyczne kafeneio. W takich kawiarniach mieszkańcy spędzają długie godziny przy kawie, ouzo i mezedes (małych przekąskach). W Revans menu zmienia się codziennie w zależności od tego, co akurat pojawi się na pobliskim targu. Zamów talerzyki z kieliszkiem ouzo albo tsipouro i – po grecku – nigdzie się nie spiesz. Degustacje win na północy wyspy Patrząc na suche, skaliste zbocza Syros, trudno uwierzyć, że na północy działa kilka winnic. A jednak miejscowi uprawiają winorośl w tym pozornie surowym krajobrazie od stuleci. Rodzinne winiarnie, takie jak Chatzakis i Ousyra, leżą ok. 8 km na północny zachód od Ermoupoli. Łączą siły z lokalnymi winiarzami i tworzą własne, tarasowe winnice. Warto odwiedzić je na degustacje i spróbować odmian wyspiarskich, podziwiając przy tym rozległe widoki na okoliczne wyspy Egejskie. Do lokalnych szczepów należą białe Serifiotiko (z rzadkiej greckiej winogronowej odmiany) oraz czerwone Fokiano. Sery, słodkości i lokalne specjały Dwa najsłynniejsze produkty z Syros to ser San Michali i loukoumia, czyli lokalna wersja lokum. San Michali posiada unijne oznaczenie ChNP (PDO) – musi powstawać wyłącznie z mleka krów z Syros. Rodzinni serowarzy, tacy jak Tyrosyra, specjalizują się w dojrzewającym, twardym serze o bogatym, lekko orzechowym i pikantnym smaku. Znajdziesz go w niemal każdej restauracji na wyspie. Loukoumia jada się w całej Grecji, ale Syros słynie z własnej wersji. To po części zasługa historii uchodźców z Imperium Osmańskiego, którzy zaczęli wyrabiać te słodycze po przybyciu na wyspę. Mówi się też, że smak podkręca miejscowa lekko słonawa woda. Mieszkańcy kupują loukoumia w Leivadaras i Korres. Tam dostaniesz również drugą wizytówkę wyspy: halvadopitę – „torty z chałwy”, czyli nugat przełożony dwiema cienkimi, chrupkimi waflami. Nadmorskie tawerny Pobyt na greckiej wyspie bez plażowania? Zdecydowanie nie warto. Syros ma znakomite tawerny przy zachodnich plażach. Dają spektakularne zachody słońca i uczty z najświeższych owoców morza. Wybierz Dyo Tzitzikia Sta Armyrikia na plaży Kini. Fale Morza Egejskiego dosłownie muskają piasek, gdy próbujesz klasyków: ośmiornicy, kalmarów i sałatki greckiej. Kini uchodzi za miejsce z najlepszym zachodem słońca na całej wyspie. Inne świetne punkty na złote godziny: Calmo Mare w Foinikas, znane z serdecznej obsługi i widoków, oraz Meltemi tuż przy popularnej plaży Agathopes. Ta ostatnia słynie ze złocistego piasku i płytkiej wody. Meltemi stawia na lokalne źródła – warzywa podaje z własnej uprawy. Kolacja w średniowiecznej wiosce Najstarszą istniejącą osadą na Syros jest średniowieczne Ano Syros, górujące nad Ermoupoli i morzem. Dojedziesz tam taksówką z miasta. Możesz też wejść pieszo – to blisko 900 schodów. Miasteczko powstało na początku XIII wieku i w jego granicach nie wolno poruszać się samochodem. Zwiedza się je więc pieszo, wąskimi, urokliwymi uliczkami. Pod zwisającymi bugenwillami, wśród butików z biżuterią, galerii i sklepików z rękodziełem znajdziesz restauracje z małymi talerzami, np. Apanochoritissa, z tarasem widokowym. Na stoliki z panoramą warto czasem chwilę poczekać. Zajrzyj też do Maison de Meze – to kulinarna pracownia, w której powstają i są sprzedawane znane lokalne produkty. Właściciele celowo utrzymują niewielką skalę wytwórstwa. Oferta zmienia się wraz z porą roku oraz dostępnością i jakością składników. Od serów i ziół po kawę po grecku – wszystko ma wyrazisty smak i powstaje z myślą o zdrowiu. Idealne, by „zabrać do domu” smak Syros. Źródło: National Geographic
Archipelag jak z książek Astrid Lindgren tuż obok stolicy Szwecji. Tu zaczyna się szwedzka sielanka
Archipelag Sztokholmski to dla wielu ucieleśnienie letniej sielanki. W artykule opisujemy najciekawsze wyspy, lokalne zwyczaje, kulinarne hity i magiczne zakątki, które pokochała nawet Greta Garbo.
Spis treści: Krajobraz wysp jak z bajki Rytuały i język wyspiarzy Letnie rytuały Sztokholmu Magiczny sezon i Greta Garbo Tu będzie idealnie! – krzyczy kapitan motorówki, jednocześnie wyłączając silnik. W tym samym momencie budzę się z błogostanu zagwarantowanego przez podmuchy ciepłego wiatru i promienie słoneczne padające na twarz. To dwa składniki szwedzkiego lata, których nikt nie traktuje jako oczywistości, a jak już się pojawią, są okazją do prawdziwego świętowania. Zwłaszcza przez mieszkańców stolicy Szwecji – Sztokholmu. Mrużąc oczy wśród mieniącej się wody, staram się zidentyfikować naszą przystań, ale lekko oszołomiona absolutną ciszą zauważam jedynie kilka zaokrąglonych skałek wystających z wody. Andreas, kapitan łodzi i przewodnik wycieczki, chyba dostrzega zagubienie na mojej twarzy, bo zaraz wskazuje z dumą na najbardziej wypłaszczoną z nich. – Zobacz, tutaj jest i stół na piknik i doskonałe zejście do wody! – mówi. Chociaż w moich oczach to całkiem zwyczajna wysepka, wiem już, że Szwedzi mają jakiś szósty zmysł. Rzeczywiście, w ciągu kilku minut Andreas cumuje łódź, a kamienne formacje zamieniają się w stół, na którym pojawiają się morskie specjały. Krewetki, chrupkie pieczywo i kalles kaviar – pasta z kawioru, której smak każdy Szwed zna od dziecka. Po sjeście na wygrzanych skałach „schodkami” wyrzeźbionymi przez wodę komfortowo schodzimy do morza. Celebrujemy wielki dzień: pierwszą kąpiel na otwartym morzu, w sercu sztokholmskiego archipelagu. Krajobraz wysp jak z bajki Nasza wysepka to tylko jedna z tysięcy możliwości na spędzenie popołudnia w tych okolicach. Latem, gdy dzień jest tu niesamowicie długi, do późnych godzin wieczornych Szwedzi przesiadują na „prywatnych” wyspach. Tak jakby natura umówiła się z nimi, dostosowując się do ich potrzeby posiadania przestrzeni dla siebie. Każda grupa przyjaciół i każda rodzina mogą wybrać kamień na wolne popołudnie, nie zakłócając spokoju innym grupom, które tłumnie wypływają w morze. Sygnałem są zawsze pierwsze oznaki lata. Na szczęście miejsca jest tu pod dostatkiem. Archipelag Sztokholmski, który kształtem przypomina wachlarz, rozpościera się od szwedzkiej stolicy w stronę Morza Bałtyckiego i ma powierzchnię ponad 5000 km². Obejmuje ok. 30 tys. wysp i wysepek rozrzuconych na morzu: od latarni Landsort na wyspie Oja na południowym zachodzie po Arholmę na północnym wschodzie. Rytuały i język wyspiarzy – Im bliżej lądu, tym wyspy są bardziej rozległe, porośnięte sosnowym lasem. Im dalej w morze, tym stają się mniejsze, niczym wystające z wody kamienie – tłumaczy Andreas. Ale Szwedzi traktują swoje wyspy z jednakowym szacunkiem, a każda odmiana ma swoją nazwę. – Ta wyspa, na której siedzimy, to kobbe, tłumaczy między kęsami kanapki z krewetkami w śmietanowym sosie z koperkiem, czyli piknikowej wersji tosta skagen. – Ale tamta, bardziej podłużna, to haru – wskazuje na jedną z sąsiednich formacji. – Większa to ö, a kilka „sklejonych” ze sobą wysepek to skär. Mieszkańcy dalekiej Północy mają swoje określenia na rodzaje śniegu, my mamy cały słownik wyspiarski. Letnie rytuały Sztokholmu Od lekcji szwedzkiego wolę zwiedzanie w praktyce, najlepiej z perspektywy pokładu – bo każda wyspa to mały kosmos. Wśród skał bujają się zacumowane w miniaturowych marinach łódki, woda niesie śmiech rozbawionych grupek i plusk przy każdym skoku. Do niektórych skałek przyklejone są pomalowane na czerwono domki, a między drzewami wiszą barwne hamaki. W innym miejscu ktoś rozłożył na pomoście matę do jogi i wykonuje kolejne skłony „powitania słońca”. Archipelag dla wielu mieszkańców stolicy Szwecji jest ucieleśnieniem letniej sielanki. Nic dziwnego, że wielu traktuje swoje łódki z namaszczeniem, polerując je od wczesnej wiosny w oczekiwaniu na letnie wycieczki. Magiczny sezon i Greta Garbo Na szczęście nie trzeba być kapitanem, żeby cieszyć się naturą. Wskakuję na prom przy stacji Slussen i płynę prosto do Fjäderholmarna – najbliższych wysp archipelagu. W ciągu 30 min podczas tej przeprawy czuję się, jakbym się znalazła w świecie z książek Astrid Lindgren. Pięć maleńkich wysepek składających się na tę część archipelagu dostarcza atrakcji na cały dzień: od gofrów z konfiturą malinową w Gula Villan, przez wycieczkę po lokalnych zakładach rzemieślniczych, aż po plażowanie. Do niedawna to tutaj kończyła się sztokholmska trasa turystyczna. Zmieniło się to dzięki inicjatywie Michaela Lemmela i Marie Östblom. Dzięki nim 21 wysp zostało połączonych nowym Szlakiem Archipelagu Sztokholmskiego, który liczy aż 270 km. Trasy zaprojektowane są tak, żeby nie niszczyć natury. Kolejna przygoda zaczyna się w Arsta, na południe od Sztokholmu. Prom płynie ponad godzinę, która mija szybko, kiedy wpatruję się w wielki błękit – spokojną taflę morza aż po horyzont. Prom przybija do przystani Spränga Brygga na wyspie Utö. Tutaj można poczuć prawdziwą esencję szwedzkiego lata. Dzieje się tu magia: drewniane pomosty z widokiem na zachód, plaża w Barnens Bad, spacery piaszczystą plażą Storsand… Wyspę można obejść pieszym szlakiem o długości ponad 16 km. Kiedy patrzę na te obrazy, rozumiem, dlaczego to miejsce upodobała sobie słynna Greta Garbo. Tak jak wyspa Farö słynie z Ingmara Bergmana, Utö reklamuje się Gretą Garbo. Ale i tak największą gwiazdą jest natura. Źródło: National Geographic
Ranking miast, które dają najwięcej radości podróżnym. Eksperci wskazali najlepsze kierunki tego roku
Nowe badanie przeanalizowało niemal 50 miast na świecie, zestawiając je pod kątem warunków sprzyjających dobremu samopoczuciu w czasie podróży. Wyniki pokazały, gdzie w 2025 roku turyści najczęściej mogą liczyć na wypoczynek, który łączy relaks, zdrowy styl życia i autentyczne poczucie szczęścia.
Nie każdy urlop kończy się poczuciem relaksu i zadowolenia. Czasem na miejscu czeka nas kapryśna pogoda, tłok na ulicach, hałas czy nieprzyjemna atmosfera, które potrafią zepsuć nawet najlepiej zaplanowaną podróż. Właśnie dlatego powstał ranking szczęścia wakacyjnego na 2025 rok. Wskazał destynacje, w których turyści mają największą szansę poczuć się naprawdę dobrze i wrócić z urlopu z pozytywnymi wspomnieniami. Czynniki wpływające na dobre samopoczucie turystów Ranking najprzyjemniejszych destynacji turystycznych na świecie w 2025 roku pokazuje, że nie tylko atrakcje czy ceny decydują o udanym urlopie. BookRetreats, we współpracy z Natalie Dattilo-Ryan, psycholożką kliniczną z Uniwersytetu Harvarda, opracowało indeks klasyfikujący 47 miast świata pod kątem czynników bezpośrednio wpływających na dobrostan podróżnych. Analiza oparła się na pięciu elementach sprzyjających uwalnianiu hormonów szczęścia, czyli serotoniny, dopaminy, endorfin i oksytocyny. Uwzględniono nasłonecznienie, jakość snu, dostęp do zdrowej żywności, obecność terenów zielonych oraz możliwość swobodnego poruszania się pieszo. – Wiele czynników, które wyzwalają hormony szczęścia, takich jak światło słoneczne, ruch, jedzenie czy jakościowy wypoczynek, często stanowi element udanych wakacji, jeśli tylko wybierze się odpowiedni kierunek – podkreśliła Dattilo-Ryan. Każde z miast otrzymało ocenę w skali od 1 do 100, co pozwoliło stworzyć listę destynacji, w których turyści mają największą szansę wrócić z wakacji naprawdę wypoczęci i zregenerowani. Wyniki pokazały również, że szczęście w podróży coraz częściej związane jest z doświadczeniami wykraczającymi poza tradycyjne zwiedzanie, gdyż kluczowe okazują się proste, codzienne elementy, które w odpowiednim otoczeniu nabierają szczególnego znaczenia. Gdzie podróżni poczują najwięcej radości? Najlepsze miasta w 2025 roku Lista miast, w których urlop sprzyja dobremu samopoczuciu, pokazuje, że relaksujące miejsca rozciągają się od południowej Europy po Amerykę i Australię. Na szczycie zestawienia znalazła się Lizbona, wyróżniona za wyjątkowo sprzyjające warunki – dużą liczbę słonecznych dni, łatwy dostęp do oceanu, urokliwe dzielnice stworzone do spacerów oraz bogatą ofertę zdrowej kuchni. Tuż za stolicą Portugalii uplasowały się z kolei Helsinki, które dzięki ogromnym terenom zielonym i harmonijnemu połączeniu życia miejskiego z bliskością natury zdobyły opinię miasta sprzyjającego równowadze i regeneracji. Trzecie miejsce zajęło natomiast Orlando na Florydzie, docenione za całoroczne słońce, parki tematyczne i liczne atrakcje pod gołym niebem, które gwarantują zarówno aktywny wypoczynek, jak i beztroską zabawę. Na czwartej pozycji uplasowały się Ateny, łączące bogactwo historycznych zabytków z klimatem sprzyjającym długim, pełnym światła dniom. Pierwszą piątkę zamknął Edynburg, w którym podróżni mogą liczyć na wyjątkowe połączenie dziedzictwa kulturowego z naturalnym krajobrazem oraz łatwość poruszania się pieszo. W czołówce znalazły się również inne znane europejskie stolice – Madryt, Wiedeń, Budapeszt czy Oslo – które łączą walory kulturowe z dostępem do terenów zielonych. Listę uzupełniły globalne metropolie, jak Sydney, Doha czy Chicago, co dowodzi, że poczucie szczęścia w podróży mogą odnaleźć zarówno osoby wybierające klasyczne stolice kultury, jak i ci, którzy preferują nowoczesne miasta zapewniające szeroki wachlarz doświadczeń turystycznych. Ranking miast gwarantujących udany urlop w 2025 roku: Lizbona – Portugalia Helsinki – Finlandia Orlando – USA Ateny – Grecja Edynburg – Szkocja Madryt – Hiszpania Wiedeń – Austria Budapeszt – Węgry Oslo – Norwegia Wilno – Litwa Kopenhaga – Dania Rzym – Włochy Zurych – Szwajcaria Zagrzeb – Chorwacja Doha – Katar Sztokholm – Szwecja Amsterdam – Holandia Sydney – Australia Monachium – Niemcy Chicago – USA Źródła: FTN News, BookRetreats Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nieoczywiste miejsce zyskuje popularność. Ten kierunek ma szansę zostać hitem 2026 roku
Coraz więcej podróżników zaczyna dostrzegać uroki miejsc, które jeszcze niedawno pozostawały w cieniu wielkich kurortów. Eksperci wskazują, że to właśnie one mogą stać się największym odkryciem 2026 roku – oferując autentyczność, spokój i korzyści dla lokalnych społeczności.
Spis treści: Alternatywa dla masowej turystyki Najbardziej niedoceniany kierunek podróży w 2026 roku Ukryte perełki, które przyciągają mniej turystów zagranicznych: Zamiast skupiać się na zatłoczonych kurortach i najbardziej obleganych miastach, nowy ranking pokazuje, że prawdziwa satysfakcja z podróży kryje się często w mniej oczywistych miejscach. W dobie rosnącej dyskusji o nadmiernej turystyce biuro Intrepid Travel zaprezentowało zestawienie „Not Hot List” na rok 2026, które wskazuje mniej znane destynacje. To właśnie tam inwestycje w infrastrukturę i rozwój usług turystycznych sprawiają, że podróżni mogą odkrywać unikatowe perełki z dala od tłumów. Alternatywa dla masowej turystyki Kilka dni temu opublikowano ósmą edycję zestawienia „Not Hot List”, obejmującą 10 mniej znanych destynacji, które stawiają na zrównoważony rozwój i realne wsparcie lokalnych społeczności. Lista jest odpowiedzią na fakt, że – jak podkreślają eksperci – aż 80% podróżnych odwiedza jedynie 10% światowych atrakcji, co prowadzi do przeciążenia środowiska, infrastruktury i codziennego życia mieszkańców. Skutki tego trendu były widoczne chociażby w Hiszpanii, gdzie latem tysiące osób protestowało przeciwko masowej turystyce, wskazując na rosnące ceny mieszkań i trudne warunki życia w popularnych regionach. – Dobrze prowadzona turystyka ma ogromną moc dla społeczności. Pieniądze trafiają bezpośrednio do rodzin i firm, które najbardziej ich potrzebują – zauważył Leigh Barnes, prezes Intrepid w USA. Z kolei Erica Kritikides, dyrektor generalna ds. doświadczeń w Intrepid Travel, podkreśliła: „Wiemy, że 80% podróżnych odwiedza zaledwie 10% światowych destynacji i zdajemy sobie sprawę, że mamy wpływ na ten stan rzeczy. Kryteria wyboru na naszej liście odzwierciedlają podejście do turystyki, które od dawna promujemy”. Aby stworzyć alternatywę dla przepełnionych kurortów, autorzy zestawienia sięgnęli po wiedzę przewodników i ekspertów z ponad 30 krajów. Pod uwagę wzięto takie czynniki, jak mniejsze obłożenie, inwestycje w lokalną infrastrukturę czy możliwość zastąpienia popularnych miejsc mniej znanymi, ale autentycznymi kierunkami. Dobrym przykładem jest Chorwacja – zamiast tłocznego Dubrownika rekomendowana jest wyspa Vis, pozbawiona portów dla statków wycieczkowych, za to oferująca kameralne hotele i rodzinne pensjonaty. Najbardziej niedoceniany kierunek podróży w 2026 roku Na szczycie listy „Not Hot List 2026” znalazła się Sierra Leone, a szczególnie wyspa Tiwai, uznana za najbardziej niedoceniany kierunek podróży nadchodzącego roku. Miejsce to słynie z bogatej populacji naczelnych i znajduje się w granicach Parku Narodowego Lasu Deszczowego Gola, który w 2025 roku został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dzięki temu wyspa zyskała dodatkową ochronę i jednocześnie zaczęła przyciągać uwagę międzynarodowych organizacji turystycznych. Władze Sierra Leone, chcąc wykorzystać ten potencjał, uruchomiły w 2024 roku pierwszy 10-letni plan turystyczny, którego celem jest przekształcenie kraju w lidera zrównoważonego podróżowania w Afryce Zachodniej. Efektem tych działań jest otwarcie regionu na turystów, a szczególnie na osoby poszukujące autentycznych doświadczeń z dala od masowej turystyki. Jak podaje Intrepid (organizator 8-dniowych wypraw po kraju), w 2024 roku Sierra Leone odwiedziło zaledwie 60 tys. zagranicznych turystów, co pokazuje, jak ogromny potencjał wciąż pozostaje niewykorzystany. Wyspa Tiwai nie oferuje jednak wyłącznie niezwykłych walorów przyrodniczych, takich jak spacery po tropikalnym lesie deszczowym, lecz także możliwość realnego wsparcia lokalnych inicjatyw. Odwiedzając ją, podróżni przyczyniają się do rozwoju aż ośmiu sąsiednich społeczności, które korzystają z rosnącego zainteresowania regionem i mogą dzięki temu wzmacniać swoją gospodarkę. A jak prezentuje się cała lista najbardziej niedocenianych miejsc? Ukryte perełki, które przyciągają mniej turystów zagranicznych: Wyspa Tiwai, Sierra Leone Pasmo górskie Tienszan, Kirgistan Park Naturalny Sierra Norte, Meksyk Wyspa Vis, Chorwacja Miasto Gaziantep, Turcja Region Arunachal Pradesh, Indie Pieszo-rowerowy szlak turystyczno-kulturowy Via Transilvanica, Rumunia Szlak turystyczny Ruta de las Flores, Salwador Miasto Oulu, Finlandia Park Narodowy Wielkiej Kotliny, Nevada, Stany Zjednoczone Źródła: USA Today, Travel + Leisure, Intrepid Travel Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Szokujące wyniki badania wśród pilotów. Zdecydowana większość z nich zasypia w trakcie lotu
To temat, o którym pasażerowie rzadko myślą, wsiadając na pokład. Tymczasem najnowsze badania pokazują, że zasypianie w kokpicie to nie odosobniony przypadek, lecz zaskakująco częsta praktyka wśród pilotów.
Zawód pilota samolotu pasażerskiego należy do najbardziej wymagających na świecie. Odpowiedzialność za setki osób na pokładzie wymaga nieustannej koncentracji, wielogodzinnej pracy i czujności na najwyższym poziomie. Nic więc dziwnego, że wielu pilotów boryka się z przemęczeniem. To właśnie ono sprawia, że w trakcie lotu część z nich pozwala sobie na drzemki w kokpicie. Najnowsze badania pokazują, że praktyka ta jest niezwykle popularna w branży lotniczej. Drzemki pilotów podczas lotów. Większość przyznała się do snu w pracy Badanie przeprowadzone przez Vereinigung Cockpit, czyli niemiecki związek zawodowy pilotów, ujawniło, że zjawisko drzemek w kokpitach jest znacznie powszechniejsze, niż mogłoby się wydawać pasażerom. W ankiecie, która objęła ponad 900 pilotów komercyjnych, aż 93% respondentów przyznało, że w ostatnich miesiącach zdarzyło im się zasnąć podczas lotu. Wyniki wskazują także, że krótkie drzemki stały się codziennością: niemal trzy czwarte badanych stwierdziło, iż praktyka ta zyskała charakter rutynowy, a część przyznała, że potrafi zdrzemnąć się nawet podczas krótszych rejsów, które w teorii nie powinny wymagać dodatkowej regeneracji. Z perspektywy pilotów nie jest to jednak wybór, lecz konieczność wynikająca z coraz bardziej napiętych grafików pracy i braku wystarczającej liczby załóg. – Drzemki od dawna są normą w niemieckich kokpitach. To, co pierwotnie miało być krótkotrwałym środkiem regeneracyjnym, przekształciło się w trwałe lekarstwo na ciągłe przeciążenie pracą – wyjaśniła Katharina Dieseldorff, wiceprezes stowarzyszenia. Podkreśliła także, że przemęczenie lotników nie jest jednostkowym problemem, ale efektem rosnącej presji całej branży. – Piloci zgłaszają nam, że wykonują kolejne rejsy, pomimo skrajnego zmęczenia. Powodem są napięte harmonogramy, niedobory kadrowe i rosnąca presja operacyjna – dodała. Z badania jasno wynika, że dla wielu pilotów drzemka w kokpicie staje się jedynym sposobem na utrzymanie koncentracji i zapewnienie bezpieczeństwa, co rodzi pytania o kondycję całego sektora lotniczego i granice ludzkiej wytrzymałości w zawodzie wymagającym absolutnego skupienia. Czy pilot może zasnąć w trakcie lotu? Zasady i ograniczenia Choć wizja pilota drzemiącego w kokpicie może budzić niepokój pasażerów, regulacje w tym zakresie istnieją po to, by zwiększyć bezpieczeństwo lotów. Skrajne przypadki pokazują, jak poważne mogą być konsekwencje zmęczenia – w 2008 roku obaj piloci samolotu lecącego na Hawaje zasnęli jednocześnie i minęli swoje lotnisko docelowe. Zostali natychmiast zwolnieni, a ich licencje zawieszono. Takie incydenty stały się impulsem do wypracowania procedur pozwalających na krótkie drzemki w kontrolowanych warunkach. Na długich, międzykontynentalnych trasach piloci mają prawo do odpoczynku w wyznaczonych kabinach sypialnych, np. w Dreamlinerach. Gdy lot trwa ponad 8 godzin, skład uzupełnia trzeci pilot, co umożliwia rotację i zachowanie pełnej sprawności załogi. Inaczej wygląda to jednak na krótszych trasach – tam teoretycznie obaj piloci muszą pozostawać świadomi przez cały czas lotu. Przepisy różnią się też w zależności od kraju. W Chinach przyłapanie pilota na drzemce oznacza natychmiastowe zwolnienie, podczas gdy w Kanadzie czy Australii dopuszcza się tzw. controlled rest in position (CRIP), czyli kontrolowany odpoczynek w kokpicie. Procedura zakłada, że pilot musi poinformować o drzemce zarówno drugiego pilota, jak i obsługę pokładową, a jego sen nie może przekroczyć 40 minut. Co więcej, musi się on obudzić najpóźniej 30 minut przed lądowaniem i ma dodatkowy kwadrans na pełne rozbudzenie, w którym nie wolno mu aktywnie prowadzić maszyny – chyba że wystąpi sytuacja awaryjna. Wiadomo, że wiedza o takich procedurach budzi wśród pasażerów mieszane uczucia: z jednej strony wywołuje obawy, z drugiej jednak uspokaja, uświadamiając, że krótki, kontrolowany odpoczynek zwiększa bezpieczeństwo lotu, zamiast je osłabiać. Źrodła: USA Today, Vereinigung Cockpit, Daily Mail Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wieś Adamczycha istnieje naprawdę. Jednak dworku Jana Pawła Adamczewskiego z „1670” tam nie znajdziecie
Premiera 2. sezonu „1670” to dobry moment, by rozwiać wątpliwości: gdzie szukać Adamczychy? Na mapie Polski rzeczywiście znajdziemy taką wieś, ale to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego.
W tym artykule: Czy z Adamczycha z serialu „1670” istnieje naprawdę? Co można zobaczyć w skansenie w Kolbuszowej? Gdzie leży Adamczycha? Najciekawsze skanseny w Polsce Adamczycha niespodziewanie stała się jedną z najbardziej znanych wsi w Polsce. To zasługa serialu „1670”, który od grudnia 2023 r. cieszy się ogromną popularnością nie tylko wśród Polaków. Satyra o chłopach i sarmatach bawi widzów w całej Europie. Nie wszyscy rozumieją pewnie kontekst historyczny i społeczny, a ten jest istotny dla większości żartów. Polacy mają jeszcze jedną przewagę. Mogą zobaczyć na żywo miejsca, które pojawiły się w serialu. Czy z Adamczycha z serialu „1670” istnieje naprawdę? Gdzie leży Adamczycha i czy w ogóle istnieje? Te pytania zadaje sobie wiele osób po seansie „1670”. Sytuacja jest złożona. Sama wieś Adamczycha owszem, znajduje się na mapie Polski. Jednak to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego czy gospoda „U Żyda”, która również pojawia się w serialu. Zabudowania te znajdują się w skansenie w Kolbuszowej. Widzowie mogą również kojarzyć miejscowy zbiornik wodny, wykorzystany w jednym z odcinków serialu. To po nim miał przejść chłop mylnie uznany przez Jakuba Adamczewskiego za Jezusa. Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej jest położone około 30 km od Rzeszowa. W trakcie zdjęć obiekt był niedostępny dla zwiedzających. Turyści i lokalsi mogą już spacerować po serialowej Adamczysze. W poniedziałki niebędące dniem świątecznym wejście do skansenu jest darmowe. Skansen w Kolbuszowej zachwycił nie tylko twórców serialu, ale też obsadę. – Kolbuszowa zrobiła na mnie ogromne wrażenie. Od razu zrozumiałem, dlaczego to właśnie miejsce przyciągnęło twórców serialu. Mam jednak silne przeczucie, że brałem udział w czymś szczególnym. To z pewnością serial, jakiego jeszcze nie było na świecie – mówił Michał Sikorski (odtwórca roli ojca Jakuba) w rozmowie z serwisem korsokolbuszowskie.pl. Co można zobaczyć w skansenie w Kolbuszowej? Na terenie skansenu cały czas stoją scenografie przygotowane na potrzeby serialu. To może sugerować, że „1670” doczeka się kontynuacji. Na razie nie ma jednak żadnych oficjalnych informacji na temat. Sam serial, poza popularnością, wzbudza też liczne kontrowersje. Kwestie sporne dotyczą nie tylko przedstawianego humoru, ale też nieścisłości historycznych. Wybierając się do skansenu w Kolbuszowej, warto więc wiedzieć, że nie znajdziemy tam chat z XVII w., jak mógłby sugerować tytuł hitu Netfliksa. Park etnograficzny tworzą zabudowania wsi z przełomu XIX i XX wieku. Obiekty dużej i małej architektury drewnianej są reprezentatywne dla kultury Lasowiaków oraz Rzeszowiaków. Mowa nie tylko o chatach, oborach czy stodołach, ale też młynie wodnym, kuźniach, szkole, karczmie czy remizie strażackiej. Jednym z najbardziej wyróżniających się obiektów jest kościół pw. św. Marka Ewangelisty. Mimo że skansen przedstawia realia codzienności sprzed ponad 100 lat, najstarsze budynki pochodzą nawet z XVIII w. To dwór z Brzezin z 1753 r. oraz spichlerz dworski z Bidzin z 1784 r. Gdzie leży Adamczycha? Skoro nie na Podkarpaciu, to gdzie znajduje się serialowa Adamczycha? Wieś, o której mowa w serialu, leży w woj. mazowieckim. A konkretnie w okolicach Ostrołęki. Tam również nagrano kilka scen. Sołtyska wsi ma nadzieję, że nagła sława uratuje Adamczychę przez całkowitym wyludnieniem i zapomnieniem. – Widzę, jak młodzi odchodzą do miasta, a wieś powoli się wyludnia. Boję się, że nasza nazwa może w ogóle zniknąć z mapy – mówiła Bożena Grzyb w rozmowie z „Faktem”. Obecnie wioskę zamieszkuje niespełna 50 osób. Nie ma tam nawet kościoła. Katolicy należą do parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła w Baranowie oddalonym od Adamczychy o 10 km. Czas pokaże, czy serial przyniesie Adamczysze popularność, tak jak było to w przypadku wsi Jeruzal, gdzie kręcono serial „Ranczo”. Turyści do dziś jeżdżą tam, żeby zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie na kultowej ławeczce pod sklepem. Poza Adamczychą i skansenem w Kolbuszowej serial „1670” powstawał też Zespole Cerkiewnym w Radrużu, również na Podkarpaciu. Zdobne wnętrza świątyni pojawiły się w scenach z Sejmiku. Zaplanuj wycieczkę śladami „Sex Education”. Podpowiadamy, gdzie znajdują się miejsca znane z serialu Serial „Sex Education” kończy się po czterech sezonach, ale to nie musi być koniec przygody. Wiemy, w których miejscach powstawały jedne z najważniejszych scen. Można je zobaczyć na wł... Najciekawsze skanseny w Polsce Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej to oczywiście niejedyne miejsce w Polsce, w którym można podejrzeć, jak żyli nasi przodkowie w minionych wiekach. Najstarszy skansen w Polsce znajduje się we Wdzydzach Kiszewskich na Pomorzu. Mowa o założonym w 1906 roku Kaszubskim Parku Etnograficznym. Blisko 120 lat temu Teodora i Izydor Gulgowscy zgromadzili w XVIII-wiecznej chałupie typowe dla tego czasu, sprzęty domowe i gospodarskie oraz cenną kolekcję czepców haftowanych złotem, obrazów malowanych na szkle i ceramiki. Obecnie na terenie 22 hektarów znajduje się ponad 50 obiektów z Kaszub, Kociewia i Borów Tucholskich. Są to: chałupy, dwory, szkoła, kuźnia, karczmy, wiatraki, kościoły, budynki gospodarcze i warsztaty rzemieślnicze. Na miejscu organizuje się też warsztaty etnograficzne. Jednym najbardziej znanych takich obiektów na Mazowszu jest skansen w Sierpcu. Na miejscu można zobaczyć: 9 zagród włościańskich, zagrodę młynarską z wiatrakiem, zespół dworski z murowanym dworem otoczonym parkiem, zespół karczemny, kuźnię i chałupę kowala, drewniany kościół wraz z dzwonnicą oraz drewniany dwór z XVIII w. Wiosną i latem między chatami biegają beztrosko zwierzęta, co jest dodatkową atrakcją zwłaszcza dla najmłodszych gości. Miłośników etnografii i historii na pewno zainteresuje też Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie. Jego nieoficjalnym symbolem jest wiekowy młyn, który widać z daleka. Skansen został podzielony na tematyczne sektory: Wyżynę Lubelską, Miasteczko, Powiśle, Podlasie, Nadbuże, Roztocze i Zespół Dworski. Muzeum zaprasza również do oglądania ekspozycji poświęconych codzienności Żydów mieszkających na Lubelszczyźnie w latach 30. XX wieku. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Kanał Elbląski: jak XIX‑wieczna inżynieria pokonała 100 metrów różnicy wysokości
Kanał Elbląski to jeden z najciekawszych obiektów hydrotechnicznych w Polsce. Połączenie zachwyca systemem suchych pochylni, różnicą poziomów wody sięgającą niemal 100 metrów, wyjątkową historią budowy i dzisiejszym znaczeniem turystycznym. Dowiedz się, jak wyglądała historia jego powstania i jakie techniczne rozwiązania wykorzystano podczas budowy oraz poznaj praktyczne wskazówki dla odwiedzających.
Spis treści: Historia Kanału Elbląskiego Konstrukcja i technika Kanał Elbląski dziś – turystyka i funkcje rekreacyjne Parametry techniczne i ciekawostki Praktyczne informacje dla odwiedzających W XIX wieku, kiedy Prusy potrzebowały sprawnej sieci komunikacji wodnej, holenderski inżynier Georg Jacob Steenke zaprojektował kanał mający połączyć Jezioro Jeziorak, Ostródę i Elbląg, by towary i drewno mogły łatwiej trafiać do portu nad Bałtykiem. Budowa Kanału Elbląskiego trwała od 1844 roku, a ukończenie ostatniej pochylni – w Całunach – dokonało się w 1881 roku. Obecnie kanał spełnia głównie funkcję rekreacyjną i turystyczną, ale zachował oryginalne urządzenia hydrotechniczne i architektoniczne. Kanał Elbląski został uznany za Pomnik Historii i jest wpisany na listę zabytków o znaczeniu międzynarodowym. Historia Kanału Elbląskiego Początki pomysłu i projekt Georga Jacoba Steenke’a Idea budowy Kanału Elbląskiego zrodziła się z potrzeby unowocześnienia i usprawnienia transportu drewna oraz innych towarów z wnętrza Prus Wschodnich do portu w Elblągu, a dalej – na Bałtyk. Region Oberlandu, czyli obszar dzisiejszych Mazur Zachodnich, był bogaty w lasy i zasoby naturalne, ale pozbawiony efektywnych dróg komunikacyjnych. W pierwszej połowie XIX wieku inżynier Georg Jacob Steenke, urzędnik królewski i absolwent Królewskiej Szkoły Budownictwa w Berlinie, rozpoczął prace nad koncepcją połączenia jezior regionu z Elblągiem poprzez sieć kanałów. Projekt zakładał integrację naturalnych cieków wodnych (m.in. rzeki Elbląg i Drwęca) z kanałami sztucznymi oraz urządzeniami hydrotechnicznymi, które umożliwiałyby pokonywanie znacznych różnic wysokości – sięgających w niektórych miejscach nawet 100 metrów. Steenke analizował różne koncepcje – od śluz klasycznych, znanych już w Holandii i Francji, po bardziej nowatorskie podejścia wykorzystujące siłę grawitacji. Kluczowy problem stanowiło pokonanie wzniesienia morenowego oddzielającego wyżej położone jeziora od niżej położonych terenów Żuław Wiślanych. Ostatecznie zdecydowano się na system pochylni, w którym statki transportowane są na specjalnych wózkach po szynach – rozwiązanie, które w tamtym czasie było eksperymentalne i praktycznie niespotykane w Europie kontynentalnej. W 1844 roku, po uzyskaniu wszystkich wymaganych zgód, rozpoczęto roboty ziemne i hydrotechniczne, które początkowo budziły sceptycyzm lokalnych władz i społeczności. Steenke jednak konsekwentnie realizował swoją wizję, dostosowując projekt do uwarunkowań geograficznych i hydrologicznych regionu. Budowa, otwarcie i rozwój do końca XIX wieku Prace budowlane trwały od 1844 roku do 1860 roku, kiedy to oddano do użytku pierwszy odcinek kanału z trzema funkcjonującymi pochylniami. Całość inwestycji, obejmująca pięć pochylni oraz szereg śluz i jazów, została ukończona w 1881 roku. Całkowita długość żeglownego szlaku wyniosła ponad 80 kilometrów. Zamiast klasycznego systemu śluz, Steenke zdecydował się na innowacyjny system suchych pochylni, znany także jako pochylniowy system transportu wózkowego. W jego ramach statek wpływał na specjalną platformę (wózek), która następnie – dzięki napędowi wodnemu – poruszała się po torowisku w górę lub w dół pochylni, przenosząc jednostkę pomiędzy odcinkami kanału na różnych poziomach. Pochylnie zbudowano w pięciu lokalizacjach: Buczyniec, Kąty, Oleśnica, Jelenie oraz Całuny. Każda z nich została zaprojektowana jako samodzielny system o napędzie mechanicznym zasilanym siłą przepływu wody – co czyniło je nie tylko oszczędnymi, ale również ekologicznie zaawansowanymi jak na standardy XIX wieku. W trakcie budowy napotkano wiele trudności – od problemów z geologią gruntu, przez konieczność ręcznego przemieszczania dużych mas ziemi, aż po niedobory materiałów konstrukcyjnych. Mimo to, efekt końcowy przekroczył oczekiwania – nie tylko ze względu na zastosowane rozwiązania techniczne, ale również pod względem trwałości i efektywności systemu. W latach 1860–1862 kanał został oficjalnie otwarty dla żeglugi towarowej, głównie do transportu drewna, zboża i materiałów budowlanych. Przepustowość szlaku, mimo ograniczeń technicznych (m.in. szerokość śluz, długość pochylni), okazała się wystarczająca dla ówczesnych potrzeb gospodarczych regionu. Kanał Elbląski stał się jednym z najbardziej zaawansowanych projektów hydrotechnicznych XIX wieku w Europie i szybko zyskał międzynarodowe uznanie. System pochylni budził zainteresowanie inżynierów z całego kontynentu, a sam Steenke otrzymał liczne odznaczenia i wyróżnienia za swoją pracę. Z biegiem lat rola kanału jako arterii gospodarczej malała, jednak jego znaczenie jako zabytku techniki i atrakcji turystycznej systematycznie rosło, co położyło podwaliny pod jego współczesną funkcję i ochronę jako dziedzictwa kulturowego. Konstrukcja i technika System suchych pochylni – zasada działania Najbardziej spektakularnym elementem infrastruktury Kanału Elbląskiego są suche pochylnie, których działanie od ponad 160 lat zadziwia nie tylko turystów, ale i inżynierów. Sucha pochylna to konstrukcja, w której statek zostaje wyciągnięty z wody na specjalną platformę zwaną wózkiem, a następnie – dzięki zespołowi przekładni, lin i kół wodnych – przemieszcza się po torowisku między dwoma zbiornikami wodnymi znajdującymi się na różnych poziomach. Napęd całego mechanizmu pochodzi z energii przepływającej wody, która porusza koło wodne lub turbinę umieszczoną w maszynowni. Dzięki temu pochylnie działają bez potrzeby stosowania paliw kopalnych czy energii elektrycznej, co czyni je nie tylko wybitnym przykładem techniki XIX wieku, ale również zaskakująco nowoczesnym rozwiązaniem pod względem energetycznym. Pięć pochylni rozmieszczonych jest na 9-kilometrowym odcinku między miejscowościami Buczyniec a Całuny. Różnica poziomów pomiędzy najniżej i najwyżej położonymi punktami wynosi aż 99,5 metra. Każda pochylna składa się z: torowiska o długości od 360 do 490 metrów, wózka transportującego jednostki pływające o długości do 25 metrów, maszynowni z mechanizmem przekładniowym, systemu lin napędowych i hamujących. Co istotne, system wciąż działa w oryginalnej formie, z wykorzystaniem niezmienionych zasad mechaniki, co czyni go jednym z najstarszych na świecie działających obiektów tego typu. Śluzy, jazy i inne urządzenia hydrotechniczne Choć to pochylniom Kanału Elbląskiego przypisuje się największe znaczenie techniczne i turystyczne, nie mniej istotną rolę odgrywają śluzy i jazy, które występują na pozostałych odcinkach szlaku. Śluzy kanałowe umożliwiają precyzyjne podnoszenie lub opuszczanie statków pomiędzy wodami o różnych poziomach. Ich konstrukcja opiera się na: komorze śluzowej, dwóch bramach zamykających (górnej i dolnej), systemie zasuw i kanałów doprowadzających wodę. Jazy pełnią funkcję regulatorów poziomu wody, chroniąc zarówno kanał, jak i przyległe tereny przed nadmiernym zalaniem lub wyschnięciem. Dzięki nim możliwa jest sezonowa kontrola przepływu wód w zależności od warunków pogodowych i potrzeb nawigacyjnych. Wiele z tych urządzeń – zarówno śluz, jak i pochylni – zachowało oryginalne elementy konstrukcyjne z XIX wieku, w tym fragmenty kamieniarki, mechanizmy żelazne, a nawet drewniane elementy wyposażenia. Współcześnie, mimo konserwacji, ich działanie nadal opiera się na zasadach sprzed ponad 150 lat, co czyni z kanału żywe muzeum hydrotechniki. Kanał Elbląski dziś – turystyka i funkcje rekreacyjne Rejsy „statkiem po trawie” i zwiedzanie urządzeń technicznych Rejsy po Kanale Elbląskim to niepowtarzalne doświadczenie turystyczne, które łączy technikę z naturą. Największe wrażenie robią momenty, gdy statek opuszcza wodę i przemieszcza się na wózku po torowisku, pokonując pochylnie – odcinki pomiędzy wodami na różnych wysokościach. Dzięki tej technologii turysta ma wrażenie, że statek „płynie po trawie”, przecinając zielone łąki i lasy regionu. To nie tylko atrakcja wizualna, ale także interaktywna lekcja historii inżynierii – podczas rejsu można zobaczyć, jak działają mechanizmy napędowe, poznać zasadę funkcjonowania maszynowni i systemu lin nośnych. Wycieczki prowadzone są przez licencjonowanych przewodników, którzy opowiadają o historii pochylni, ich budowie i znaczeniu. Rejsy odbywają się najczęściej na trasach Buczyniec – Elbląg lub Buczyniec – Miłomłyn, trwają od 2 do 5 godzin i są dostępne dla rodzin z dziećmi, seniorów i grup zorganizowanych. Szlaki piesze i rowerowe, natura i krajobraz Kanał Elbląski znajduje się w jednym z najpiękniejszych i najbardziej zielonych regionów Polski, co czyni go idealnym miejscem dla miłośników aktywnego wypoczynku. Dookoła kanału rozwinięta jest sieć szlaków pieszych i rowerowych, które prowadzą przez lasy, wzdłuż jezior i obok historycznych urządzeń hydrotechnicznych. Do najchętniej wybieranych tras należą: Green Velo – trasa wschodnia, biegnąca wzdłuż kanału przez Miłomłyn i Pasłęk, Szlak Kanału Elbląskiego – pieszy szlak krajoznawczy o długości ponad 80 km, ścieżki edukacyjne przy Jeziorze Drużno. Jezioro Drużno, leżące przy ujściu kanału do rzeki Elbląg, to rezerwat ornitologiczny i część europejskiej sieci Natura 2000. Żyje tu ponad 200 gatunków ptaków, w tym rzadkie gatunki czapli, rybitw i kormoranów. Cały region objęty jest Obszarem Chronionego Krajobrazu Kanału Elbląskiego, co sprawia, że infrastruktura turystyczna dostosowana jest do zasad ochrony środowiska. Przystanie, noclegi, infrastruktura turystyczna Na szlaku Kanału Elbląskiego znajdują się liczne przystanie jachtowe i punkty cumownicze, które umożliwiają wygodne podróżowanie własną łodzią lub czarterowanym houseboatem. Przystanie oferują: dostęp do wody i prądu, zaplecze sanitarne i gastronomiczne, wypożyczalnie rowerów, kajaków i łodzi. Miasta i wsie położone przy kanale, takie jak Elbląg, Miłomłyn, Ostróda i Iława, oferują bogatą bazę noclegową – od domków letniskowych, przez pensjonaty agroturystyczne, po hotele o wysokim standardzie. W Buczyńcu znajduje się Izba Historii Kanału Elbląskiego – placówka muzealna i edukacyjna, gdzie można: obejrzeć multimedialne prezentacje, zapoznać się z oryginalnymi częściami pochylni, zwiedzić maszynownię pochylni z przewodnikiem. Parametry techniczne i ciekawostki Długość, różnica poziomów, ograniczenia jednostek pływających Kanał Elbląski jako główny szlak ma długość ok. 82 kilometrów, ale w praktyce tworzy sieć wodną o długości przekraczającej 150 kilometrów, włączając w to odgałęzienia: Kanał Iławski, Kanał Dobrzycki, Kanał Jagielloński, rzekę Elbląg. Najbardziej spektakularnym odcinkiem jest fragment z pięcioma pochylniami – od Buczyńca do Całun, gdzie występuje różnica poziomów wody o wysokości ok. 100 metrów. Dla bezpieczeństwa i zachowania integralności konstrukcji kanału, obowiązują ograniczenia dotyczące rozmiarów jednostek pływających. Maksymalna dopuszczalna długość łodzi wynosi ok. 25 metrów, szerokość do 3,5 metra, a zanurzenie nie powinno przekraczać 1,2 metra. Ciekawe fakty i porównania Kanał Elbląski jest jedynym na świecie funkcjonującym kanałem z czynnymi suchymi pochylniami. Jedyny porównywalny obiekt to Kanał Morris w USA, ale od dawna nie jest on użytkowany w oryginalnej formie. W czasie swojej budowy kanał uchodził za projekt o kosztach przekraczających nawet budowę Wieży Eiffla – choć dane te należy traktować z dystansem, pokazuje to skalę przedsięwzięcia i jego znaczenie w ówczesnych realiach. Każda pochylna działa bez użycia energii elektrycznej – napędzają je jedynie przepływy wody – co czyni ten system niezwykle energooszczędnym i przyjaznym dla środowiska. Współczesne symulacje inżynieryjne pokazują, że konstrukcja pochylni zaprojektowana w XIX wieku wciąż spełnia normy bezpieczeństwa i efektywności energetycznej, co dowodzi geniuszu Steenke’a. Praktyczne informacje dla odwiedzających Sezon turystyczny, terminy rejsów, koszty Sezon turystyczny na Kanale Elbląskim trwa od kwietnia do końca września, z największym ruchem w miesiącach letnich – lipiec i sierpień. W tych okresach dostępnych jest najwięcej rejsów i wydarzeń towarzyszących. Na trasie Buczyniec – Elbląg i Buczyniec – Miłomłyn pływa kilka firm organizujących rejsy, w tym statki wycieczkowe, houseboaty oraz mniejsze łodzie motorowe. Rocznie przez pochylnię Buczyniec przewija się kilka tysięcy jednostek pływających. Ceny rejsów wahają się w zależności od długości trasy: krótki rejs (ok. 2 godziny): od 60 zł, pełna trasa przez wszystkie pochylnie: 130–180 zł, zniżki dla dzieci, studentów i seniorów, bilety rodzinne i grupowe. Wejście do Izby Historii Kanału Elbląskiego również objęte jest symboliczną opłatą, a część wystaw dostępna jest bezpłatnie. Lokalizacja, dojazd, parkingi Kanał Elbląski położony jest w województwie warmińsko-mazurskim, przecinając tereny powiatów: elbląskiego, ostródzkiego i iławskiego. Główne miejscowości z dostępem do kanału to: Elbląg (ujście kanału do rzeki Elbląg i Zalewu Wiślanego), Miłomłyn (węzeł hydrotechniczny łączący kanały i jeziora), Ostróda i Iława (wschodnie krańce systemu), Buczyniec – lokalizacja głównej pochylni i Izby Historii. Dojazd możliwy jest: samochodem (drogi krajowe nr 7 i 16), pociągiem (do Elbląga, Ostródy lub Iławy), rowerem – dzięki rozwiniętym trasom Green Velo. Parking dla zwiedzających Izbę Historii w Buczyńcu dostępny jest bezpłatnie, a cały obiekt jest przystosowany dla osób z ograniczoną mobilnością. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Naukowcy wskazali nowy lek na chorobę lokomocyjną. I nie jest to pigułka
Choroba lokomocyjna to prawdziwe utrapienie dla osób, które lubią podróżować. Teraz naukowcy wskazali ciekawe rozwiązanie, które może im pomóc. Jest nim słuchanie odpowiednio dobranej muzyki. Mają na to twarde dowody.
Naukowcy wywołali u kilkudziesięciu uczestników badania chorobę lokomocyjną za pomocą symulatora jazdy. Następnie odtwarzali im różne rodzaje muzyki. Celem było znalezienie takiej, która zmniejszy złe samopoczucie. Wyniki swoich dociekań badacze opublikowali na łamach „Frontiers in Human Neuroscience”. Czego słuchać, gdy jest nam w aucie źle? Okazało się, że radosna muzyka łagodziła chorobę lokomocyjną najskuteczniej, redukując ją o 57,3%. Tuż za nią plasowała się muzyka spokojna (56,7%). Muzyka namiętna (ang. passionate) zmniejszała chorobę lokomocyjną o 48,3%. Z kolei grupa kontrolna zgłosiła zmniejszenie objawów choroby lokomocyjnej o 43,3% po odpoczynku, podczas gdy osoby słuchające smutnej muzyki odnotowały redukcję jedynie o 40%. Muzykę „aplikowano” uczestnikom badania przez 60 sekund po zakończeniu jazdy, a następnie poproszono ich o opisanie samopoczucia. Reakcje mózgu na muzyczne lekarstwo Naukowcy ustalili również, że doświadczenie choroby lokomocyjnej znalazło odzwierciedlenie w danych z elektroencefalogramów, co wskazuje na potencjalną skuteczność tego sposobu walki z mdłościami. – Choroba lokomocyjna znacząco utrudnia podróżowanie wielu osobom, a dostępne interwencje farmakologiczne często wiążą się ze skutkami ubocznymi, takimi jak senność – wyjaśnia dr Qizong Yue z Southwest University w Chinach, współautor artykułu. I dodaje, że muzyka jest sposobem nieinwazyjnym, niedrogim i spersonalizowanym. Jaki jest mechanizm działania muzyki? Dlaczego ludzie cierpiący na chorobę lokomocyjną czują się lepiej, gdy słuchają odpowiedniej muzyki? Możliwe, że spokojne dźwięki relaksują, łagodząc napięcie, które zaostrza chorobę lokomocyjną, podczas gdy radosna muzyka może rozpraszać uwagę, aktywując układ nagrody w mózgu. Z kolei smutna muzyka może mieć odwrotny skutek – wzmacniać negatywne emocje i zwiększać ogólny dyskomfort. Naukowcy zwracają uwagę, że konieczne są dalsze prace w celu potwierdzenia tych wyników. – Głównym ograniczeniem tego badania jest stosunkowo niewielka liczebność próby – wyjaśnił Yue. Naukowcy postulują również przeprowadzenie badań w warunkach rzeczywistych, które mogłyby oddziaływać na mózg inaczej niż symulowane. Źródło: Frontiers in Human Neuroscience Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Podróż do USA stanie się droższa niż kiedykolwiek. Od jesieni wzrosną opłaty ESTA i koszty wiz
Spis treści: Mniej turystów odwiedza Stany Zjednoczone Wzrasta opłata za wjazd do USA Wizy do USA coraz droższe Od początku roku Stany Zjednoczone notują gwałtowny spadek liczby zagranicznych turystów, co wielu ekspertów wiąże z polityką Donalda Trumpa. Wkrótce sytuacja może się jeszcze pogorszyć – nowe przepisy przewidują bowiem podwyższenie opłat dla osób odwiedzających USA, zgodnie z projektem ustawy „One Big Beautiful Bill”. Mniej turystów odwiedza Stany Zjednoczone Według wstępnych danych amerykańskiego Biura Podróży i Turystyki liczba przyjazdów zagranicznych (z wyłączeniem podróżnych z Kanady i Meksyku) spadła w 2025 roku o 1,6%, czyli o ponad 3 miliony w porównaniu z rokiem poprzednim. W samym lipcu odnotowano 19,2 mln wizyt, co oznacza spadek o 3,1% rok do roku i piąty z rzędu miesiąc pogorszenia wyników. Tym samym rozwiały się nadzieje, że ruch turystyczny przekroczy w tym roku poziom sprzed pandemii wynoszący 79,4 mln. Zdaniem ekspertów za niekorzystny trend odpowiadają działania administracji Donalda Trumpa – od polityki celnej, przez cięcia w pomocy zagranicznej, po zmiany w systemie wizowym. Skrócenie okresu ważności wiz studenckich i programów wymiany kulturowej zniechęciło część podróżnych, co dodatkowo osłabiło atrakcyjność USA jako kierunku turystycznego. Skutki są szczególnie widoczne w Europie Zachodniej: w pierwszych siedmiu miesiącach roku liczba turystów z Danii spadła o 19%, z Niemiec o 10%, a z Francji o 6,6%. Światowa Rada Podróży i Turystyki (WTTC) prognozuje, że w 2025 roku wydatki zagranicznych gości w USA zmniejszą się do 169 mld dolarów (ok. 736 mld zł), wobec 181 mld dolarów (ok. 787 mld zł) w roku ubiegłym. – Największa na świecie gospodarka turystyczna zmierza w złym kierunku – podkreśliła w rozmowie z agencją Associated Press Julia Simpson, prezes WTTC. Wzrasta opłata za wjazd do USA Mimo tych ostrzeżeń, administracja Trumpa kontynuuje wprowadzanie kolejnych regulacji. Od jesieni obowiązywać będą wyższe opłaty w ramach Elektronicznego Systemu Autoryzacji Podróży (ESTA), dotyczącego obywateli 41 państw objętych Programem Ruchu Bezwizowego, w tym wszystkich krajów UE oraz Wielkiej Brytanii. Zgodnie z nowymi zasadami, od 30 września 2025 r. koszt ESTA wzrośnie z 21 USD (ok. 91 zł) do 40 USD (ok. 174 zł). Ponieważ jest to warunkiem wjazdu do USA na maksymalnie 90 dni w celach turystycznych lub biznesowych, podwyżka dotknie wszystkich podróżnych korzystających z tej procedury. Nowa opłata składa się z 10 dolarów opłaty manipulacyjnej oraz 30 dolarów autoryzacyjnej. Z tej drugiej części 17 dolarów zostanie przeznaczonych na promocję turystyki w Stanach Zjednoczonych, a 13 dolarów zasili Fundusz Ogólny Skarbu Państwa. W praktyce oznacza to, że część kosztów ponoszonych przez turystów ma wspierać amerykańską gospodarkę. Istotne jest jednak to, że w przypadku odrzucenia wniosku ESTA pobierana jest jedynie opłata manipulacyjna, co chroni podróżnych przed pełnym obciążeniem. Wizy do USA coraz droższe Co istotne, od 1 października 2025 roku podrożeją także wizy dla obywateli krajów objętych obowiązkiem wizowym, takich jak Argentyna, Meksyk, Chiny, Brazylia czy Indie. W życie wejdzie tzw. „opłata za integralność wizy” w wysokości 250 dolarów (ok. 1090 zł), która podniesie całkowity koszt wizy turystycznej do 442 dolarów (ok. 1920 zł). Według US Travel Association, uczyni to amerykańską wizę jedną z najdroższych na świecie – obok australijskiej Visitor visa, kosztującej 195 dolarów australijskich (ok. 545 zł), oraz brytyjskiej wizy sześciomiesięcznej, wycenianej na 127 funtów (ok. 685 zł). Tak wysokie ceny mogą szczególnie zniechęcić podróżnych z Ameryki Środkowej i Południowej, gdzie zainteresowanie wyjazdami do USA wciąż rośnie, mimo globalnego spadku turystyki (w 2025 roku liczba przyjazdów z Ameryki Południowej zwiększyła się o 0,7%, a z Ameryki Środkowej o 3%). Inaczej wygląda sytuacja w Azji. Od początku roku liczba podróży obywateli Indii do USA zmniejszyła się o 2,4%, głównie wskutek niemal 18-procentowego spadku liczby studentów wybierających tamtejsze uczelnie. Z kolei w przypadku Chin ruch turystyczny pozostaje wciąż daleki od poziomów sprzed pandemii – w lipcu 2025 roku liczba wizyt była aż o 53% niższa niż w 2019 roku. Źródła: CNN, Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Dokąd Polacy wybierają się tej jesieni? TOP 10 jesiennych kierunków 2025
Podróże Polaków po sezonie zyskują na popularności. Coraz częściej wybieramy krótkie wypady do ciepłych miejsc w Europie, a także egzotyczne kierunki w Azji. Dane pokazują, że ten trend już na dobre wpisał się w nasz kalendarz urlopowy.
Jesień przestaje być martwym sezonem – dla wielu Polaków to najlepszy moment, by wyruszyć w podróż. Bliska Europa kusi słońcem i dostępnością, a odległa Azja odzyskuje wysokie miejsce w planach turystycznych. Wszystko wskazuje na to, że trend jesiennych wojaży pozostanie z nami na dłużej. Europa na czele: krótszy lot, więcej możliwości Jesień jeszcze niedawno kojarzyła się z końcem sezonu podróżniczego. Powrót do szkoły, natłok obowiązków i krótsze dni sprawiały, że plany wyjazdowe Polaków schodziły na dalszy plan. Jednak ten trend wyraźnie się zmienia. Z danych portalu rezerwacyjnego Kiwi.com wynika, że liczba podróżujących poza sezonem wzrosła w tym roku aż o 20% w porównaniu z ubiegłym. O atrakcyjności jesiennej podróży decydują niższe ceny lotów i hoteli, a także brak tłumów, które w szczycie lata potrafią skutecznie zniechęcić do podróży lub ją całkiem zepsuć. Jesień 2025 pokazuje wyraźnie, że Polacy coraz chętniej wybierają bliższe kierunki. W tym roku to Europa „skradła show”. Największe wzrosty rok do roku notują: Malta (+105%), Cypr (+58%). Obok tradycyjnych faworytów – Włoch, Hiszpanii i Grecji – w czołówce najchętniej wybieranych krajów znalazły się także: Portugalia, Albania, Francja i Wielka Brytania. Azja wraca do gry. Te kraje znów przyciągają Polaków Nieco w cieniu, ale wciąż dynamicznie, rozwijają się wschodzące gwiazdy wśród kierunków. Bułgaria nabiera rozpędu, a Azja wraca do łask po monsunie – na szczycie listy królują: Indonezja, Korea Południowa, Wietnam, Malezja. Jeszcze kilka lat temu to dalekie wyjazdy, zwłaszcza do USA, dominowały w jesiennych podróżach. Dziś popularność USA drastycznie spadła, mimo lepszych cen biletów lotniczych. Europa to gwarancja wygodniejszej podróży, krótszy czas lotu i możliwość częstszych, krótkich wypadów. Ile kosztuje jesienna podróż? Średnie ceny biletów i preferencje Średnia cena biletu lotniczego rezerwowanego za pośrednictwem Kiwi.com tej jesieni wynosi 138 euro. To niemal identycznie, jak przed rokiem. Choć loty krótkodystansowe nieznacznie podrożały (z 92 do 103 euro), nadal pozostają zdecydowanie tańsze niż w sezonie letnim. Polacy wybierają więc częściej krótkie wypady – przedłużone weekendy czy tygodniowe urlopy, zamiast dłuższych, dwutygodniowych wakacji. Pod względem profilu podróżników dominują pary – aż 44% wszystkich jesiennych wyjazdów. Rodzinne podróże, wraz z początkiem roku szkolnego, spadły do 28%. Najpopularniejsze kierunki i trasy z Polski W rankingu najpopularniejszych kierunków królują: Włochy, Hiszpania, Grecja, Wielka Brytania, Chorwacja, Malta, Francja, Portugalia, Cypr, Albania. Najczęściej wybierane trasy: Warszawa–Rzym, Warszawa–Alicante, Warszawa–Mediolan. Stolica odzyskała pozycję głównego punktu wylotu, jednak rośnie też znaczenie regionalnych portów – zwłaszcza Wrocławia, który staje się istotnym węzłem komunikacyjnym. Popularnością cieszą się także Kraków, Katowice i Poznań, gdzie jednym z najchętniej wybieranych kierunków pozostaje Rzym. Źródło: Kiwi.com Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
To polskie miasto ich zaskoczyło. Niemcy twierdzą, że właśnie tu odkryli turystyczny skarb
Szczecin coraz częściej trafia na listy turystycznych odkryć naszych zachodnich sąsiadów. Gości przyciągają tu barokowe zabytki, nowoczesna architektura i kuchnia, która łączy prostotę z wyrazistym smakiem.
Spis treści: Szczecin zachwycił Niemców Różnice między Berlinem i Szczecinem Polska nie jest najpopularniejszym kierunkiem turystycznym w Europie, mimo to coraz więcej turystów zza granicy zdaje się doceniać potencjał polskich miast. Gdańsk czy Kraków często są wymieniane wśród mniej oczywistych miejsc, które warto odwiedzić. W ostatnim czasie zagraniczne media chętnie opisują też inne miasta z Polski. W maju bohaterem artykułu opublikowanego na łamach brytyjskiego metro.co.uk był Wrocław. Autorki tekstu doceniły historię oraz architekturę stolicy Dolnego Śląska, a także bogatą ofertę kulinarną. Tym razem uwagę skupił na sobie Szczecin. O największym mieście Pomorza Zachodniego można przeczytać w niemieckim serwisie t-online.de. Szczecin zachwycił Niemców Szczecin został przedstawiony jako propozycja wydłużenia wycieczki do niemieckiej stolicy. – Tylko dwie godziny od Berlina leży polskie miasto Szczecin. Warto wybrać się na wycieczkę do sąsiedniego kraju, zwłaszcza ze względów kulinarnych – zachęca już na wstępie redakcja. Na miejscu szczególne uznanie Niemców zyskało harmonijne połączenie przeszłości z nowoczesnością. Z jednej strony monumentalne bramy miejskie z XVIII wieku (Berlińska i Królewska), a z drugiej futurystyczna bryła Filharmonii Szczecińskiej, która nocą zamienia się w świetlną rzeźbę. Wśród polecanych miejsc do odwiedzenia znalazło się też Muzeum Narodowe. Nieoficjalnym symbolem kulinarnym Szczecina jest oczywiście pasztecik szczeciński. Redakcja t-online.de doceniła jednak inne przysmaki – pierogi. Nie zabrakło też nawiązania do trunków wysokoprocentowych. – W tradycyjnych karczmach dominuje piwo, mięso i kiszona kapusta. Na kaca dobrze sprawdzają się polskie ogórki kiszone, idealne do piwa i wódki – piszą dziennikarze. Różnice między Berlinem i Szczecinem Wielu niemieckich turystów jest przyzwyczajonych do liberalnego podejścia Berlina do picia alkoholu w miejscach publicznych. W Szczecinie czeka ich jednak małe zaskoczenie. Stolica Pomorza Zachodniego co prawda kusi barami i lokalnym piwem, ale „Wegbier”, czyli popularne „piwo na drogę”, może skończyć się tu mandatem. Poza tym Szczecin jawi się Niemcom jako miasto przyjazne turystom. Jak można przeczytać w artykule, restauracje i bary są zauważalnie tańsze niż w stolicy Niemiec, choć – jak wszędzie – i tu inflacja daje się we znaki. Mimo to obiad czy wizyta w pubie kosztują mniej niż w Berlinie. Plusem jest też powszechna płatność bezgotówkowa. U naszych zachodnich sąsiadów nie jest to tak oczywiste i w wielu miejscach nadal nie zapłacimy kartą. Mimo drobnych różnic kulturowych niemieccy turyści czują się w Szczecinie swobodnie. Miasto powoli zdobywa miano „nieodkrytej perły” i wiele wskazuje na to, że jego popularność będzie rosła. Źródło: t-online.de Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Zobaczyli 197 krajów. Opowiedzieli, które destynacje skradły im serca
To miała być zwykła przygoda, a przerodziła się w ośmioletnią podróż życia. Odwiedzili niemal wszystkie państwa i zdradzili, które miejsca zapamiętali najmocniej.
Spis treści: Pierwsze kroki w podróży – od USA do reszty świata Najlepsze miejsca, które warto odwiedzić: nieoczywiste destynacje Wiele osób podróżuje w parze, ale tylko nieliczni mogą pochwalić się osiągnięciem tak spektakularnym, jak Hudson i Emily Crider. Pochodząca z Pensylwanii para w ciągu zaledwie ośmiu lat odwiedziła aż 197 krajów, omijając jedynie Sudan, który z powodu trwającego kryzysu humanitarnego stał się dla nich niedostępny. Ich podróże, pełne niezapomnianych chwil i wyjątkowych spotkań, dały im nie tylko wiedzę o kulturach i ludziach, ale również pozwoliły stworzyć listę najlepszych destynacji na świecie. Pierwsze kroki w podróży – od USA do reszty świata Hudson i Emily swoją wyprawę zaczęli od odwiedzenia wszystkich 50 stanów USA. Nie nastawiali się wtedy na dalekie podróże. – Kiedy zaczęliśmy podróżować, nigdy nie planowaliśmy odwiedzić każdego kraju. Chcieliśmy po prostu zobaczyć więcej świata, doświadczyć różnych kultur – wyznał Hudson w rozmowie z FoxNews. Takie pełne spontaniczności podejście szybko przekształciło się w wyprawę wokół globu, której celem stało się odkrywanie i poznawanie każdej części świata. Para podróżników ujawniła, że w trakcie podróży spotykali się z ogromną sympatią i gościnnością. – Nawet jeśli kultury się znacznie różnią, uśmiech pokonuje wszelkie bariery językowe. W prawie każdym kraju ludzie robili wszystko, by nas powitać lub pomóc – zdradził Hudson. Emily z kolei podkreśliła, jak bardzo te spotkania wpłynęły na ich postrzeganie świata i samych siebie. – Zmieniło to nasze serca, sprawiając, że zaczęliśmy bardziej doceniać to, co mamy – oceniła. Ich podróże okazały się nie tylko spełnieniem marzeń o odkrywaniu nowych miejsc, ale także doświadczeniem prawdziwej międzyludzkiej więzi, która przerosła wszelkie oczekiwania. Najlepsze miejsca, które warto odwiedzić: nieoczywiste destynacje Para blogerów wyznała, że niejednokrotnie była zaskoczona tym, jak wyjątkowe okazywały się miejsca mało znane. Przykładem jest m.in. Uzbekistan. – Przekraczając granicę, nie mieliśmy pojęcia, co nas czeka. Potem po drodze ktoś zaprosił nas do swojego domu. I to nie był wyjątek – wspominał Hudson. Uzbecka kultura, jedzenie i gościnność zaskoczyły ich pozytywnie. – Samarkanda, z błękitnymi meczetami i budynkami, jest jednym z najpiękniejszych miast, jakie widzieliśmy – dodał. Emily z kolei zakochała się w Namibii, która – według niej – jest jeszcze mocno niedoceniana. Wymieniała: „Piękne krajobrazy, safari, pustynne wydmy – wszystko to jest w tym jednym kraju. Namibia jest łatwa do zwiedzania i nie tak turystycznie oblegana jak inne afrykańskie destynacje”. Ich wspólnym faworytem stała się natomiast Tajlandia, w której spędzili aż siedem miesięcy. – Budżetowa, piękna, z niesamowitym jedzeniem i wspaniałymi ludźmi. To miejsce, w którym czuliśmy się jak w domu – podkreślała Emily. Dzięki górom, lodowcom, równinom i plażom zachwyciła ich także Patagonia w Argentynie. Stwierdzili, że to „wymarzony krajobraz do wykonania najlepszych fotografii”. Jako idealne miejsce na odpoczynek wskazali z kolei Malediwy, mówiąc, że to jedno z najbardziej relaksujących miejsc na Ziemi. Hudson i Emily Crider w rozmowie z FoxNews ocenili także kuchnie poszczególnych państw. – W Wietnamie i Tajlandii naprawdę ciężko znaleźć złe jedzenie. Tam każdy posiłek to prawdziwa przyjemność – stwierdził podróżnik. Jego partnerkę zachwyciła również Szwajcaria, gdzie pokochała serowe fondue oraz raclette, czyli tradycyjne danie przygotowywane z topionego sera. Często jednak to spotkania z ludźmi okazywały się dla nich najważniejszymi doświadczeniami. – W Pakistanie zostaliśmy zaproszeni na świąteczny posiłek. To było niesamowite, jak gościnni byli ci obcy ludzie – dodała Emily. Źródło: FoxNews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi reakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Zapomnij o Malediwach i Hawajach. Ta wyspa to numer jeden na Instagramie
Nie przewodniki turystyczne, lecz miliony zdjęć i hashtagów zdecydowały o tym wyborze. Sprawdź, które wyspy zyskały miano najpiękniejszych według użytkowników Instagrama.
Spis treści: Ta wyspa podbiła internet Oto najpiękniejsze wyspy świata Promocja kierunków turystycznych mocno ewoluowała w ostatnich kilkunastu latach. Jeszcze nie tak dawno temu miejsca na wakacje wybieraliśmy z oferty biur podróży. Wystudiowane zdjęcia nie zawsze oddawały rzeczywistość tego, co czeka nas na miejscu, ale dawały pewien zarys. Z czasem sami zaczęliśmy wybierać kierunki kolejnych podróży, choćby dzięki kolejnym nowościom w Google Maps. Równolegle rozwijały się inne platformy internetowe stworzone do oceniania atrakcji turystycznych i hoteli. Można się z tego śmiać, ale coraz większą rolę w podejmowaniu codziennych decyzji odgrywają też social media. Na całym świecie wiele jest tzw. insta spotów, czyli miejsc, gdzie internauci jeżdżą, aby zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie z podróży. Im więcej zdjęć i oznaczeń, tym większa popularność. Nierzadko wybieramy kierunek kolejnego wyjazdu (albo zaczynamy się nim interesować) właśnie dzięki fotorelacjom i rolkom na Instagramie. Ta wyspa podbiła internet Niedawno użytkownicy Instagrama zostali po raz kolejny potraktowani jako eksperci w zakresie turystki. Zestawienie najpiękniejszych wysp na świecie opracowane przez biuro podróży Travelbag powstało na podstawie liczby hashtagów. Tym sposobem bezkonkurencyjna okazała się Bali. Indonezyjska wyspa zdeklasowała konkurencję, osiągając aż 75,1 miliona oznaczeń. To nie powinno być jednak dużym zaskoczeniem. Już od wielu sezonów tłumnie podróżują tam surferzy i influencerzy oraz inni poszukiwacze przyrody, kultury czy duchowości. Najpopularniejsze atrakcje na miejscu to plaża Kuta, wulkan Mount Batur, a także słynny Monkey Forest w Ubud, gdzie z bliska można zobaczyć makaki. Bali łączy w sobie różnorodność atrakcji z autentyczną atmosferą, przez co przyciąga zarówno backpackerów, jak i turystów lubujących się w luksusach. Oto najpiękniejsze wyspy świata Drugie miejsce w zestawieniu przypadło Sri Lance, która zebrała aż 18 milionów hashtagów. To wyspa znana z kolorowych krajobrazów. Od zielonych plantacji herbaty po złociste plaże i świątynie wpisane na listę UNESCO. Najpopularniejsze atrakcje turystyczne to m.in. historyczne miasto Kandy, skała Sigiriya oraz Park Narodowy Yala, na terenie którego żyją słonie czy krokodyle różańcowe. Podium zamyka Kuba z równie imponującą liczbą hashtagów – 15,3 miliona. Wycieczka tam jest jak podróż w czasie. Ulice Hawany wciąż tętnią rytmem salsy i przemykają nimi klasyczne amerykańskie samochody z lat 50. To także raj dla miłośników architektury kolonialnej, cygar i rumu. Poniżej pełna dziesiątka najpiękniejszych wysp na świecie według popularności na Instagramie: Bali Sri Lanka Kuba Jamajka Phuket, Tajlandia Malediwy Republika Dominikańska Lombok Oahu, Hawaje Maui, Hawaje Źródło: Time Out Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Plaże bez tłumów i tańsze loty? Tak wyglądają podróże we wrześniu. Oto miejsca, które zyskują po sezonie
We wrześniu podróże nabierają innego wymiaru – bez upałów i wakacyjnego tłoku, a z tańszymi lotami i spokojniejszą atmosferą. To idealny moment, by odkryć Grecję, Włochy czy bardziej egzotyczne zakątki, które po sezonie pokazują swoje najlepsze oblicze.
Spis treści: Greckie wyspy we wrześniu – słońce, morze i mniej turystów Wybrzeże Amalfi poza sezonem – plaże, zabytki i lokalne festiwale Jesień na Wyspach Kanaryjskich. Lanzarote w najlepszym wydaniu Dlaczego warto wybrać Wyspy Zielonego Przylądka na jesienny urlop? Wyspa, gdzie lato trwa cały rok. Egzotyka bez tłumów Wrzesień to czas, gdy podróże nabierają nowego wymiaru. Letnie upały łagodnieją, popularne szlaki pustoszeją, a zarówno przyroda, jak i miasta wracają do codziennego rytmu. To moment, w którym można poczuć autentyczny klimat odwiedzanych miejsc – od cichych plaż, przez regiony winiarskie w czasie zbiorów, po zabytkowe uliczki wolne od tłumu turystów. W które zakątki świata warto zatem wtedy wyruszyć? Greckie wyspy we wrześniu – słońce, morze i mniej turystów Wrzesień to jeden z najpiękniejszych momentów na odwiedzenie Grecji i jej wysp. Morze, nagrzane przez całe lato, ma idealną temperaturę do kąpieli, a klimat staje się przyjemniejszy – bez męczących upałów. To czas, gdy dzieci wracają do szkół, a popularne kurorty mogą odetchnąć po sezonowym oblężeniu. Plaże, tawerny i miasteczka nadal tętnią życiem, ale już bez wakacyjnego zgiełku. To idealna pora, by zobaczyć nie tylko słynne Mykonos czy Kos, ale również mniej znane wyspy, jak Sifnos czy Milos, gdzie błękitne kopuły kościołów, piaszczyste plaże i lokalna kuchnia tworzą atmosferę sprzyjającą prawdziwemu relaksowi. Atutem wrześniowych podróży są też niższe ceny biletów i noclegów – choć nadal warto rezerwować je z wyprzedzeniem, zwłaszcza w miejscach takich jak Santorini czy Rodos. Promy między wyspami kursują według letnich rozkładów aż do października, co sprzyja planowaniu krótkich rejsów między archipelagami. To także sezon lokalnych świąt i festiwali związanych z winobraniem i zbiorami oliwek – idealna okazja, by doświadczyć greckiej codzienności, tradycji i gościnności w jej najbardziej autentycznej odsłonie. Wybrzeże Amalfi poza sezonem – plaże, zabytki i lokalne festiwale We wrześniu włoskie Wybrzeże Amalfi nadal emanuje letnią atmosferą, ale bez wakacyjnego tłoku. Temperatury wahają się między 25 a 28°C, morze zaprasza do kąpieli, a spacery po Positano, Ravello czy Amalfi stają się spokojniejsze i znacznie przyjemniejsze. To świetny czas na degustację limoncello, odwiedziny w lokalnych manufakturach ceramiki czy rejs na Capri. Osobom pragnącym połączyć relaks z kulturą szczególnie poleca się Sorrento – miasto łączące plażowy klimat z bogatą historią. Zaledwie 13 km dalej znajduje się natomiast Cala Mitigliano, jedna z najpiękniejszych plaż w regionie z krystalicznie czystą wodą. Historyczne centrum Sorrento zachęca do spacerów, a XIV-wieczny Klasztor św. Franciszka to obowiązkowy punkt dla wielbicieli architektury. Co więcej, miłośnicy historii mogą udać się do oddalonych o godzinę drogi Pompejów, gdzie jesienne światło dodaje zwiedzaniu wyjątkowego uroku. Warto wiedzieć, że wrzesień to ostatni miesiąc, w którym promy pomiędzy Sorrento, Capri, Neapolem i Amalfi kursują według letnich rozkładów – bilety warto rezerwować z wyprzedzeniem, zwłaszcza w weekendy. Należy też pamiętać, że we włoskich miastach wrzesień to czas lokalnych wydarzeń i świąt (np. Festa di San Gennaro w Neapolu), które pozwalają lepiej poznać lokalną kulturę. Ceny noclegów zaczynają wtedy spadać, choć w miejscach takich jak Positano czy Capri nadal trzeba liczyć się z dużym zainteresowaniem. Jesień na Wyspach Kanaryjskich. Lanzarote w najlepszym wydaniu Lanzarote, jedna z najchętniej odwiedzanych Wysp Kanaryjskich, we wrześniu oferuje łagodny klimat, mniej turystów i dużo słońca. Temperatury utrzymują się między 26 a 29°C, a suche powietrze oraz morska bryza sprzyjają sprzyjają zarówno plażowaniu, jak i aktywnemu wypoczynkowi. Choć większość kurortów, które skupiają się przy Playa Blanca i Playa del Carmen, latem są pełne ludzi, to we wrześniu dają więcej przestrzeni i spokoju – bez kolejek, zgiełku i gwaru sezonowego tłumu. To także doskonały czas, by odkryć mniej znane zakątki wyspy. Wulkaniczne krajobrazy na północy Lanzarote tworzą spektakularny kontrast z bielonymi miasteczkami i turkusowym oceanem. Obowiązkowym punktem jest Park Narodowy Timanfaya, gdzie można podziwiać geotermalne zjawiska, a także Jameos del Agua, czyli system jaskiń połączony z artystyczną przestrzenią. Warto też odwiedzić punkt widokowy Mirador del Río z panoramą na wyspę La Graciosa. Lanzarote obsługuje bezpośrednie loty z wielu europejskich miast, a we wrześniu ich ceny są niższe niż w szczycie sezonu. Promy i transport publiczny kursują regularnie, ale dla większej swobody warto wypożyczyć samochód (drogi są dobrze utrzymane, a ruch niewielki). Poza głównymi kurortami należy rozważyć nocleg w mniejszych miejscowościach, takich jak Yaiza czy Haría – spokojniejszych, ale dobrze skomunikowanych z resztą wyspy. Dlaczego warto wybrać Wyspy Zielonego Przylądka na jesienny urlop? Na wrześniowy urlop dobre też są Wyspy Zielonego Przylądka – zwłaszcza dla tych, którzy szukają słońca, spokoju i niezwykłej przyrody bez konieczności lotu na drugi koniec świata. Położone u wybrzeży Afryki, oferują temperatury sięgające 30°C, a szafirowa woda i jasne, szerokie plaże – szczególnie na wyspie Sal – przypominają Karaiby, choć są znacznie mniej zatłoczone. Miłośnicy sportów wodnych mogą tu spróbować kitesurfingu lub windsurfingu – wybrzeże Santa Maria to mekka sportów wodnych. Z kolei aktywni turyści powinni odwiedzić górzystą wyspę Santo Antão, pełną plantacji trzciny cukrowej i zielonych dolin. W Santa Maria czy Mindelo życie natomiast toczy się w rytmie morny i kreolskiej gościnności – to idealne miejsca, by spróbować lokalnego rumu i świeżych owoców morza. Warto wiedzieć, że we wrześniu dostępne są bezpośrednie loty czarterowe z wielu europejskich miast. Sal i Boa Vista to najlepsze opcje na plażowy wypoczynek, natomiast górzyste wyspy warto odwiedzić promem lub lokalnym lotem. Wiza nie jest wymagana przy pobycie do 30 dni, a na miejscu obowiązuje waluta escudo (CVE), choć euro bywa akceptowane. Wyspa, gdzie lato trwa cały rok. Egzotyka bez tłumów Leżący na Oceanie Indyjskim Mauritius we wrześniu zachwyca idealną pogodą – temperatury utrzymują się między 24 a 27°C, wilgotność jest umiarkowana, a opady rzadkie. To końcówka lokalnej zimy, dlatego turystów jest mniej, a plaże i atrakcje znacznie spokojniejsze niż w sezonie. Wyspa oferuje znacznie więcej niż tylko pocztówkowe krajobrazy. Białe plaże i turkusowe laguny to doskonałe miejsce na wypoczynek, ale warto też wybrać się na wędrówkę przez tropikalny Park Narodowy Black River Gorges, zanurkować w krystalicznych wodach Blue Bay Marine Park lub popłynąć katamaranem wzdłuż wybrzeża. Równie wyjątkowa jest lokalna kultura – Mauritius to mieszanka wpływów afrykańskich, indyjskich, chińskich i europejskich. W stolicy, Port Louis, można odwiedzić kolorowe targi, skosztować przypraw, tropikalnych owoców i lokalnych przysmaków. Choć na wyspę nie ma bezpośrednich lotów z Polski, dogodne połączenie zapewniają m.in. Turkish Airlines i Emirates. Dla obywateli Polski wiza nie jest wymagana przy pobytach do 90 dni. Źródła: National Geographic Polska, Fabric Magazine, Rankomat Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.