Góry Pieprzowe są malutkie, ale przyciągają czymś innym. To fenomen na skalę Polski
Góry Pieprzowe intrygują już samą swoją nazwą. Gdzie są położone? I czy rzeczywiście można nazywać je górami, czy może jednak są to pagóry? Tym razem ruszamy w podróż do rezerwatu przyrody pod Sandomierzem.
Spis treści: Góry Pieprzowe – Sandomierz Flora i fauna Gór Pieprzowych Rezerwat przyrody Góry Pieprzowe Góry Pieprzowe – szlaki Góry Pieprzowe w niczym nie przypominają Tatr czy położonych względnie niedaleko Gór Świętokrzyskich. Chodzi nie tylko o różnice w wysokościach. Mimo to Góry Pieprzowe przyciągają turystów odwiedzających okolice Sandomierza. Doczekały się nawet własnego rezerwatu przyrody. Góry Pieprzowe – Sandomierz Sandomierz jest uważany za jedno najpiękniejszych miast w Polsce. To zasługa nie tylko historycznej architektury, ale też malowniczego położenia. Tzw. mały Rzym rozciąga się na siedmiu wzgórzach, a przecina go Wisła. W ostatnich latach miasto zyskało również na popularności dzięki serialowi „Ojciec Mateusz”, którego akcja toczy się między innymi w Sandomierzu. Na miejscu są organizowane wycieczki śladami serialowych bohaterów. Powodów, aby odwiedzić ten urokliwy zakątek Polski, jest jednak znacznie więcej. Jednym z nich są też mało znane Góry Pieprzowe. To jedno z najbardziej fascynujących miejsc w Polsce, zarówno pod względem geologicznym, jak i przyrodniczym. Położone nad Wisłą, na skraju Wyżyny Sandomierskiej, Góry Pieprzowe charakteryzują się surowym krajobrazem, stromymi zboczami oraz głębokimi jarami. Nie są jednak szczególnie wysokie. Ich najwyższe wzniesienia sięgają niespełna 200 m n.p.m. Różnica wysokości między ich krawędzią a doliną Wisły wynosi około 40–60 metrów. To właśnie w Górach Pieprzowych można zobaczyć jedne z najstarszych skał osadowych w Polsce. Ich budulcem są brunatnoszare łupki kambryjskie, powstałe około 500 milionów lat temu na dnie pradawnego morza. Procesy geologiczne związane z orogenezą sandomierską doprowadziły do ich silnego sfałdowania. Współcześnie warstwy skalne ustawione są niemal pionowo, a w niektórych miejscach nawet przewrócone. Charakterystyczna nazwa gór pochodzi najprawdopodobniej od sposobu wietrzenia tych skał. Łupki rozpadają się na drobne fragmenty, które swoim kształtem i barwą przypominają ziarna pieprzu. W nielicznych miejscach można znaleźć skamieniałości kambryjskich trylobitów (Paradoxides i Agnostus) oraz ramienionogów (Lingulella). Są one jednak niezwykle rzadkie. Flora i fauna Gór Pieprzowych Góry Pieprzowe to nie tylko geologiczna ciekawostka, ale również unikatowy obszar przyrodniczy. Występuje tu największe w Polsce naturalne skupisko dzikiej róży. Wiosną i latem pagóry pokrywają się białymi i różowymi kwiatami, a jesienią dojrzewają liczne czerwone owoce. Liczne gatunki roślin ciepłolubnych, takich jak miłek wiosenny, ostnica Jana czy kocanki piaskowe, sprawiają, że teren ten jest niezwykle cenny dla botaników. Roślinność stepowa i murawy kserotermiczne, charakterystyczne dla suchych i nasłonecznionych stoków, przyciągają wiele gatunków owadów, w tym rzadkie motyle. Bogactwo flory sprzyja także różnorodności fauny. Góry Pieprzowe są siedliskiem dla licznych ptaków śpiewających. Skalne zakamarki zamieszkują z kolei jaszczurki oraz drobne ssaki. Obszar ten objęto ochroną w formie rezerwatu przyrody, który ma na celu zachowanie unikatowego ekosystemu. Rezerwat przyrody Góry Pieprzowe Rezerwat przyrody Góry Pieprzowe został utworzony w 1979 roku na powierzchni 17,83 ha. To jeden z nielicznych w Polsce rezerwatów stepowych. Rezerwat obejmuje murawy kserotermiczne oraz zarośla ciepłolubne. Jego podłoże stanowią silnie zwietrzałe łupki kambryjskie, które ulegając erozji, tworzą charakterystyczne usypiska skalne. Dzięki specyficznemu mikroklimatowi i podłożu wykształciły się tutaj rośliny charakterystyczne dla środowisk stepowych i murawowych. Najbardziej znanym elementem flory są wspomniane już dzikie róże. Oprócz nich można tu spotkać głogi, wisienki stepowe oraz wiele gatunków trawiastych, takich jak ostnica Jana i miłek wiosenny. Bogata roślinność rezerwatu sprzyja obecności wielu gatunków owadów ciepłolubnych, w tym rzadkich motyli, chrząszczy oraz błonkoskrzydłych. Szczególnie interesujące są południowe gatunki ślimaków i pajęczaków, które znalazły tu dogodne warunki do życia. Warto podkreślić, że rezerwat przyrody Góry Pieprzowe ma charakter ochrony częściowej. To oznacza, że na jego terenie prowadzone są działania mające na celu zachowanie i odbudowę cennych zbiorowisk roślinnych oraz ochrona siedlisk rzadkich gatunków owadów. Góry Pieprzowe – szlaki Dzięki bliskości Sandomierza Góry Pieprzowe można odwiedzić przy okazji zwiedzania miasta. W ten sposób połączymy odkrywanie historycznych zabytków z podziwianiem niezwykłej przyrody i geologicznych fenomenów. Pieszą wycieczkę najlepiej zaplanować na miesiące wiosenne i letnie. Turyści mogą przemierzać trasy spacerowe prowadzące przez malownicze wąwozy i grzbiety. Z wyższych pagórów rozpościerają się widoki na sandomierskie krajobrazy. To idealne miejsce na relaksujące wędrówki, fotograficzne plenery oraz kontakt z dziką naturą. Nie zastaniemy tam tłumów wędrowców. Przez Góry Pieprzowe przebiega tylko jeden oficjalny szlak turystyczny – czerwony. Trasa prowadzi z Gołoszyc do Piotrowic. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Wrocław: co warto zobaczyć? Atrakcje, zabytki i mało znane miejsca stolicy Dolnego Śląska
Wrocław to jedno z najczęściej odwiedzanych miast w Polsce przez turystów z całego świata. I trudno się temu dziwić, bowiem stolica Dolnego Śląska zachwyca swoim pięknem na każdym kroku, a ponadto oferuje masę atrakcji. Poznaj nasz redakcyjny przewodnik po „Wenecji Północy”.
W tym artykule: Historia Wrocławia Co warto zobaczyć we Wrocławiu? Wrocław na weekend Mało znane miejsca we Wrocławiu Gdzie się zatrzymać we Wrocławiu? Ciekawostki o Wrocławiu Wrocław od lat uważany za jedno z najbardziej atrakcyjnych miast w Polsce. Jego piękno coraz częściej dostrzegają nie tylko krajowi turyści, ale również goście z zagranicy i międzynarodowe media. W 2023 r. „Wenecja Północy”, jak nazywana bywa stolica Dolnego Śląska (o tym, dlaczego piszemy poniżej), została uznana przez chorwacką telewizję N1 okrzyknęła „jednym z najpiękniejszych miast w Europie”. Z kolei brytyjski dziennik „Daily Express” stwierdził, że swoim klimatem przypomina Pragę i Budapeszt. Co warto zobaczyć we Wrocławiu? Jakie atrakcje czekają na odwiedzających? Na te i inne pytania odpowiadamy w dalszej części artykułu. Historia Wrocławia Wrocław ma długą i złożoną historię. Osadnictwo na tym obszarze występowało już we wczesnym średniowieczu. W X wieku n.e. Wrocław był pod panowaniem Piastów, stając się jednym z ważniejszych miast kształtującej się państwowości polskiej. Zwracał na to uwagę już Gall Anonim, który w XI-wiecznej kronice odnotował, iż Wrocław jest jednym z głównych ośrodków Królestwa Polskiego. W kolejnych stuleciach Wrocław umacniał swoją pozycję na mapie Europy. Miasto wielokrotnie wędrowało z rąk do rąk, znajdując się pod panowaniem Królestwa Czech, monarchii Habsburgów i Niemiec. Po drugiej wojnie światowej Wrocław znalazł się w granicach Polski. Od tamtej pory miasto systematycznie rozwijało się na polu kulturalnym i gospodarczym. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego za rok 2023, Wrocław liczy ponad 674 tys. mieszkańców i zajmuje powierzchnię 292 km kwadratowych. Jest stolicą województwa dolnośląskiego i trzecim co do wielkości miastem w Polsce pod względem liczby ludności. Co warto zobaczyć we Wrocławiu? Dzięki bogatej historii oraz rozwojowi społeczno-gospodarczemu ostatnich dekad, Wrocław należy do najczęściej odwiedzanych miast w Polsce. Informacje o Wrocławiu i ciekawych miejscach, które można tam zobaczyć, cieszą się dużą popularnością. Co warto zobaczyć we Wrocławiu? Istnieje przynajmniej kilka miejsc, które powinny znaleźć się na liście każdego turysty, który pierwszy raz trafi do tego miasta: Ostrów Tumski: najstarsza, a przez to bardzo klimatyczna część Wrocławia, pełna miejsc o bogatej historii. Na szczególną uwagę zasługuje znajdująca się tam Archikatedra św. Jana Chrzciciela – gotycki kościół przy Placu Katedralnym. W obrębie Ostrowa Tumskiego znajduje się także wspaniały Ogród Botaniczny UW, Rynek Miasta: jeden z największych rynków staromiejskich Europy i jeden z największym w Polsce, z setkami zabytkowych kamienic robi ogromne wrażenie. Na osobną wzmiankę zasługuje także gotycki Stary Ratusz, wzniesiony w okresie późnego średniowiecza, Uniwersytet Wrocławski: szczególnie interesującym zabytkiem jest pochodzący z pierwszej połowy XVIII wieku barokowy budynek główny. Zainteresowanie turystów wzbudzają zwłaszcza Oratorium Muzyczne oraz Aula Leopoldina, Muzeum Narodowe we Wrocławiu: godne odnotowania są zbiory obejmujące malarstwo i rzeźbę. Obecnie w Muzeum mieści się ponad 200 tysięcy obiektów. Oddziałem tego Muzeum jest tzw. Panorama Racławicka, eksponująca słynny obraz „Bitwa pod Racławicami” z końca XIX wieku. To oczywiście tylko niektóre z atrakcji, jakie oferuje Wrocław. Co warto zobaczyć w trakcie krótkiego pobytu, na przykład w trakcie weekendu? Możliwości jest bardzo wiele. Poznaj niektóre z nich. Wrocław na weekend Jeśli planujesz spędzić weekend na Dolnym Śląsku, a konkretnie we Wrocławiu, warto wzbogacić program o następujące punkty. Oprócz wspomnianych już atrakcji turystycznych – najczęściej związanych z historią miasta – miasto oferuje także inne formy spędzania wolnego czasu. Niewątpliwie warto zobaczyć Halę Stulecia – jeden z symboli miasta, w 2006 roku wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Osoby zainteresowane przyrodą mogą zatrzymać się na dłuższą chwilę w Ogrodzie Japońskim albo w miejscowym zoo. Na terenie ogrodu zoologicznego znajduje się też Afrykarium. To jednak nie wszystkie atrakcje, jakie dla miłośników przyrody oferuje Wrocław. Popularnością wśród turystów cieszy się także Centrum Edukacji Ekologicznej Hydropolis. Te wszystkie miejsca – obok Ogrodu Botanicznego – powinny znaleźć się w centrum zainteresowania wszystkich osób pragnących na moment odetchnąć od zgiełku miasta. W centrum Wrocławia znajduje się tzw. Dzielnica Czterech Wyznań. Na niewielkim obszarze trafić tu można na kościół katolicki, prawosławny sobór, synagogę oraz kościół ewangelicko-augsburski. Miejsca te świadczą o tym, iż mimo różnicy wyznań, można prowadzić wspólne życie oparte na szacunku do drugiego człowieka. Wrocław uchodzi też za tzw. miasto krasnali – na wrocławskich ulicach często można natknąć się na rzeźby małych ludzików, których wizerunki były pierwotnie wykorzystywane do walki z systemem komunistycznym. Obecnie krasnale znajdują się w różnych zakątkach miasta i budzą żywe zainteresowanie turystów – zwłaszcza tych najmłodszych. Mało znane miejsca we Wrocławiu We Wrocławiu każdy znajdzie coś dla siebie. Sporo ciekawych chwil spędzą tutaj zarówno miłośnicy historii, sztuki, jak i przyrody czy nowych technologii. Wrocław to jednak nie tylko miejsce słynnych zabytków i powszechnie znanych miejsc kultury. W mieście można natrafić także na sporo atrakcji, które choć nie cieszą się tak oczywistym zainteresowaniem, to potrafią wzbudzać ciekawość turystów. W tym kontekście można wspomnieć na przykład o muralach w dzielnicy Nadodrze. Ogromne malowidła potrafią wzbudzać zainteresowanie ludzi z całego świata. Dziesiątki murali to niewątpliwie jedna z najciekawszych, choć mniej znanych atrakcji Wrocławia. Niemal każdy, kto trafia do Wrocławia, zwraca uwagę na mosty. Miasto słynie z ogromnej ilości mostów, ustępując pod tym względem nielicznym miejscom w Europie, jak np. Wenecja, Hamburg czy Amsterdam. Jednym z najsłynniejszych mostów we Wrocławiu jest wiszący most Grunwaldzki. Godne uwagi we Wrocławiu są także liczne pomniki, które były przez lata wznoszone ku upamiętnieniu zasłużonych, choć nie zawsze znanych postaci. Wystarczy wspomnieć np. o pomniku Dietricha Bonhoeffera - ewangelickiego pastora, który w czasach drugiej wojny światowej prowadził działalność antynazistowską, za co został rozstrzelany w 1945 roku. Gdzie się zatrzymać we Wrocławiu? Wrocław, jak przystało na stolicę województwa, oferuje bogatą bazę noclegową. Jednym z najczęściej wybieranych i najlepiej ocenianych przez przyjezdnych hoteli jest znajdujący się nieopodal Rynku (ok. 300 m) Europeum Hotel. Obiekt oferuje 36 eleganckich i, co najważniejsze, komfortowych pokoi z przestronnymi łazienkami. Goście mogą skorzystać także z sauny fińskiej i strefy fitness Ceny od ok. 400 złotych za dobę dla dwóch osób. Turyści, którzy zarezerwują swój pobyt w hotelu na minimum 30 dni przed planowana datą przyjadą, mogą liczyć na 15% zniżki, a także zwiedzić Wrocław na rowerach wypożyczonych całkowicie za darmo. Ciekawostki o Wrocławiu Wrocław jest miastem, na temat którego istnieje wiele ciekawostek. Oto niektóre z nich: Wrocław nazywany bywa „Wenecją Północy” ze względu na rozbudowaną sieć kanałów i duża liczbę mostów; w 2016 roku Wrocław był Europejską Stolicą Kultury; Piwnica Świdnicka – zlokalizowana w piwnicach Starego Ratusza – była najdłużej działającą (w sposób nieprzerwany) restauracją w Europie; w trakcie II wojny światowej Wrocław poniosło olbrzymie straty – wskutek działań wojennych zniszczeniu uległo prawie 2/3 miasta.
Pyszna kawa we własnym kubku - mniej plastiku, do tego za grosz. Na dobre rozpoczęcie podróży!
Planując wyjazd, zapewne wielu z nas przygotowuje checklisty, sprawdzając niejednokrotnie, czy udało się o niczym nie zapomnieć. Niezależnie jednak od tego, czy czeka cię długa podróż, czy krótka wycieczka za miasto, jednym z kluczowych elementów wyjazdu, zwłaszcza o poranku, jest aromatyczna kawa. Tym bardziej, gdy wsiadasz za kółko. Wyobraź sobie, że zanim jeszcze wyruszysz w drogę, możesz cieszyć się kawą za grosz, do tego w swoim ulubionym kubku. Czy jest lepszy sposób na rozpoczęcie podróży?
Podróżne rytuały (nie tylko o poranku) Podróżowanie to nie tylko pokonywanie odległości i przemieszczanie się z punktu A do B. To czas, kiedy możemy skupić się na sobie, swoich przyzwyczajeniach i małych przyjemnościach, które uczynią jazdę bardziej komfortową. Bycie w drodze to świetna okazja, by złapać oddech od codziennego pośpiechu, słuchając muzyki, audiobooków czy podcastów. Każdy kilometr przebyty z ulubionymi dźwiękami w tle może stać się swoistym świętowaniem chwili. Dla wielu z nas jednym z obowiązkowych, codziennych rytuałów jest kubek kawy, bez którego trudno wyobrazić sobie poranek. Zwłaszcza ten w podróży! Dodatkowo, dla tych, którzy chcą by ich kawa była nie tylko pobudzająca, ale także zgodna ze stylem życia i wyznawanymi wartościami, Circle K oferuje możliwość personalizacji swojego napoju poprzez m.in. wybór rodzaju mleka - roślinnego lub tradycyjnego. To doskonała opcja dla osób, które nie tylko cenią sobie wysoką jakość i świetny smak, ale także troszczą się o wpływ swoich wyborów na środowisko. Ruszając w trasę możesz cieszyć się swoją poranną kawą, wiedząc, że jest dokładnie taka, jakiej potrzebujesz. Dzięki akcji „EXTRA poranki z kawą” na stacjach Circle K codziennie od godziny 7:00 do 9:00 na każdego kierowcę czeka pyszna i aromatyczna kawa. Wystarczy przyjść z własnym kubkiem i zatankować minimum 20 litrów paliwa miles®, milesPLUS® lub Supra Gas, by za symboliczny grosz napić się doskonałej kawy. Oferta obowiązuje z kartą lojalnościową EXTRA i trwa do 26 czerwca na terenie całej Polski, więc jest doskonałą okazją, by przy kolejnych wyjazdach wiosną i na początku lata każdy poranek zaczynał się od doskonałej kawy. Czy można rozpocząć ten dzień lepiej? Szczególnie kiedy za oknem wita nas wiosenne słońce. We własnym kubku nie tylko smakuje lepiej To tylko jeden argumentów przemawiających za tym, by w podróż zabrać swój. Jednocześnie porcelanowe, szklane, a zwłaszcza specjalne termiczne kubki świetnie sprawdzają się w trasie, utrzymując kawę gorącą przez długie godziny. Jednak w myśl zasady „małymi krokami do dużych zmian”, zabierając własny (zwłaszcza ulubiony) kubek na kawę, dbasz nie tylko o swój dobrostan, lecz także troszczysz się o środowisko. Każdy użyty i wyrzucony jednorazowy kubek to dodatkowe obciążenie dla naszej planety. Co więcej, kawy serwowane na wszystkich stacjach Circle K posiadają certyfikat Rainforest Alliance. Kupując produkty oznaczone symbolem z zieloną żabą, masz pewność, że powstały one w sposób przyjazny dla środowiska: bez konieczności niszczenia lasów, zanieczyszczania wód czy krzywdzenia zwierząt. Jednocześnie w trosce o poprawę jakości życia i pracy rodzin oraz lokalnych społeczności. Promocja, która czeka kierowców na stacjach Circle K, to więc zarówno okazja do delektowania się ulubionym napojem dosłownie za grosz, jak i krok w stronę większej dbałości o to, aby ograniczyć wytwarzanie odpadów i sięgnąć po wielorazowy kubek. Pomagając na okrągło Akcja „EXTRA poranki z kawą” to nie pierwsza ani niejedyna inicjatywa realizowana w ramach firmowej strategii kanadyjskiego koncernu ESG, do którego należy sieć stacji Circle K. Celem firmy jest m.in. zwiększanie społecznej świadomości na temat zmniejszania ilości odpadów. Dlatego wszystkie stacje Circle K są objęte systemem selektywnej zbiórki odpadów – na terenie każdej z nich znajdują się pojemniki do segregacji, które pozwalają na dalsze przetwarzanie surowców. Oznacza to sortowanie nie tylko opakowań po dostawach produktów, lecz także odpadów żywnościowych związanych z produkcją potraw oraz odpadów płynnych z myjni i separatorów. Obok recyklingu istniejących materiałów dla kanadyjskiego koncernu równie ważne jest systematyczne ograniczanie ich ilości. Dzięki kawie za grosz we własnym kubku klienci mogą zarówno zaoszczędzić, jak i uczestniczyć w ważnej inicjatywie. W ten sposób każda poranna podróż staje się okazją do zademonstrowania swojego zaangażowania w ochronę środowiska. Więcej informacji o promocji „EXTRA poranki z kawą” znajduje się na stronie marki. Materiał promocyjny Circle K.
Pakuj plecak i ruszaj z nami na wyprawę rowerową po Pomorzu Zachodnim
Wystarczy, że weźmiesz udział w naszym konkursie. Emocji na pewno nie zabraknie!
Mnóstwo zabytków i atrakcji, dzika natura, różnorodne krajobrazy, liczne udogodnienia i miejsca przyjazne rowerzystom oraz trasy dopasowane do wszystkich. Pomorze Zachodnie to idealny kierunek na wycieczkę na dwóch kółkach (na weekend, ale nie tylko). Sam będziesz miał okazję się o tym przekonać. Jeśli rower jest twoją pasją, koniecznie weź udział w naszym konkursie. Do wygrania są fantastyczne nagrody! Dwóch laureatów otrzyma nagrodę główną – weźmie udział w wyprawie rowerowej po Pomorzu Zachodnim i otrzyma zestaw gadżetów związanych z regionem. Do rozdania mamy też trzy nagrody pocieszenia w postaci gadżetów. Konkurs dla zapalonych rowerzystów, takich jak ty! Wyprawa odbędzie się 18–19 maja. Startujemy z Koszalina, a następnie przejeżdżamy przez wybrzeże – ten etap naszej wyprawy zaczniemy w Mielnie. W miejscowości, której wielu mieszkańców zimą zamienia się w… morsy. Dalej udamy się malowniczo prowadzącą ścieżką rowerową przez las do Chłopów, gdzie znajduje się przystań rybacka i molo. W Sarbinowie czeka nas krótki spacer promenadą, a w Gąskach kolejny przystanek – latarnia morska Jadąc w stronę Kołobrzegu przejedziemy przez ekopark. Ta ostatnia atrakcja z jednej strony otoczona jest morzem, a z drugiej wodami torfowisk i bagien. Bujna i piękna roślinność, niespotykane gatunki zwierząt i zachwycające krajobrazy gwarantowane. W Kołobrzegu, mieście z 1000-letnią historią, zatrzymamy się na Starym Mieście (choć po II wojnie światowej z większości zabudowań pozostały jedynie gruzy, nowe budynki nawiązują stylem do dawnej zabudowy) i przeprowadzimy rower promenadą z Pomnikiem Zaślubin z Morzem od mola do portu. Dalej udamy się trasą przez Gościniec, Karlino (pomiędzy miejscowościami miniemy też most nad Parsętą) i Białogard. W tym ostatnim na pewno nie zabraknie czasu na odwiedziny rynku (oprócz ratusza jest tam kilka pięknych kamienic, w tym ta położona przy pl. Wolności 11, wpisana do rejestru zabytków). Kolejną świetną atrakcją po drodze jest pałac w Strzekęcinie. Otacza go park z elementami XVIII-wiecznego ogrodu francuskiego (czeka nas kolejny piękny spacer). Naszą wyprawę kończymy w Koszalinie, gdzie odwiedzimy (piękny o każdej porze roku) park im. Książąt Pomorskich. Pierwszego dnia wycieczki pokonamy ok. 80 km, drugiego – 70. Trudno nie zakochać się w Pomorzu Zachodnim. TUTAJ znajdziesz całą trasę z zaznaczonymi atrakcjami. Organizator zapewnia przewodnika, wyżywienie i nocleg w urokliwej Willi Polanka w Gościnie. Ty będziesz musiał pamiętać jedynie o tym, by dojechać na miejsce i zabrać swój rower. Będziemy relacjonować poszczególne etapy podróży w naszym serwisie oraz w social mediach. Jeśli chcesz być tam z nami, będziemy potrzebować twojej zgody na wykorzystywanie wizerunku. Co trzeba zrobić, by wygrać? Wystarczy, że wyślesz nam swoje ulubione zdjęcie na rowerze i napiszesz, czemu to właśnie ty powinieneś pojechać z nami na wyprawę. Może opiszesz przy okazji, co pasja zmieniła w twoim życiu? Co ci daje (wolność, ciszę, spokój)? Albo czego uczysz się dzięki niej o sobie? A może zdradzisz nam, kiedy nauczyłeś się jeździć na dwóch kółkach i jak wspominasz to wydarzenie? Niech wygra kreatywność. Przed nami wiele niezapomnianych wrażeń. Trzymamy za ciebie kciuki i…do zobaczenia! Materiał promocyjny Pomorza Zachodniego.
Wokół Zalewu Szczecińskiego. Poznaj ten malowniczy region i jedną z najciekawszych tras rowerowych
Polsko-niemiecka trasa to propozycja dla tych, którzy lubią wypoczywać nad wodą i podziwiać dziką naturą.
Najwyższa latarnia w Polsce, rozległe rezerwaty i historyczna zabudowa – to wszystko (i wiele więcej) czeka na was na Trasie wokół Zalewu Szczecińskiego. Warto też z niej zboczyć i odwiedzić jeden z punktów widokowych, a także zrobić dłuższy spacer w takich miastach jak Szczecin, Świnoujście czy niemiecki Anklam. Ale po kolei. View Ediplayer on the source website Ze Szczecina do Modrzewia k. Goleniowa z jeziorem w tle Kiedy już dobrze zwiedzimy Szczecin (nie zapominając o takich atrakcjach jak Brama Królewska, Krużganek Mariacki, nowoczesna Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza czy Łasztownia, czyli wyspa z pięknym widokiem na Stare Miasto), wjeżdżamy na nową szutrową trasę rowerową wzdłuż linii brzegowej jeziora Dąbie (po lewej stronie cały czas będzie doskonale widoczne). Zatrzymajcie się w Lubczynie przy porcie jachtowym i choć na chwilę posiedźcie na plaży. Kiedy dojedziecie do rzeki Iny, odbijcie jeszcze na zachód od dzikiej plaży. Niedaleko ujścia rzeki z wody wystaje bowiem wrak jednego z żelbetowych statków zbudowanych w Darłówku przez Niemców. Od czasu do czasu są na nim organizowane nawet koncerty, a publiczność bawi się na dodatkowych łodziach. Stacje PKP na tym odcinku znajdują się w Szczecinie i Goleniowie (obsługuje połączenia z kierunku Szczecina, Kołobrzegu, Koszalina, Kamienia Pomorskiego i Świnoujścia). Na terenie Szczecina rower można przewozić bezpłatnie w komunikacji miejskiej. Pod Goleniowem znajduje się port lotniczy. Z Modrzewia k. Goleniowa do Wolina z przystankiem na pyszny obiad Trasa prowadzi nas dalej lokalnymi drogami, a także drogą rowerową w kierunku Stepnicy. Tuż za miejscowością Kąty zjeżdżamy na leśną drogę szutrową, by dotrzeć do Stepnicy (znanej głównie z wielkiej plaży z piaskiem sprowadzonym ze Świnoujścia). Jeśli burczy wam w brzuchach, na miejscu koniecznie wybierzcie się do tawerny Panorama z marynistycznym wnętrzem. Nie dość, że zjecie dużo i pysznie, to jeszcze będziecie mogli odhaczyć kolejną ważną atrakcję. Budynek wybudowano w 1840 roku, a drewniana konstrukcja z oryginalnymi dekoracjami stanowi unikat na Pomorzu Zachodnim. Z kolei 2,5 kilometra na południe od miasta znajduje się rezerwat przyrody Olszanka. Torfowisko to miejsce największego w Polsce, a nawet w Europie zagęszczenia gniazd bielika oraz bardzo rzadkiej, wieloletniej paproci – długosza królewskiego. Lokalną drogą asfaltową o małym ruchu udajemy się do Czarnocina (po drodze mijając jeszcze jedną atrakcję – rezerwat Białodrzew Kopicki). W mieście wjeżdżamy na szutrową trasę rowerową. To jeden z najpiękniejszych odcinków całej trasy, prowadzący nas po wałach przeciwpowodziowych przy samym zalewie. Stąd już prosta droga do Parku Natury Zalewu Szczecińskiego, gdzie (przy odrobinie szczęścia) będziemy mogli zobaczyć dziko żyjące koniki polskie i włochate krowy rasy szkockiej wyżynnej. Od Zagórza znowu jedziemy lokalną drogą asfaltową aż do Wolina. Stacje PKP na tym odcinku znajdują się w Wolinie (obsługuje połączenia kolejowe z kierunku Szczecina i Świnoujścia) i Goleniowie (obsługuje połączenia z kierunku Szczecina, Kołobrzegu, Koszalina, Kamienia Pomorskiego i Świnoujścia) Z Wolina do Świnoujścia/Ahlbeck jedną z najpiękniejszych tras Z Wolina (pierwszego polskiego portu nad Bałtykiem) jedziemy oznakowaną i ukończoną trasą rowerową. Krajobraz za Wolinem jest już pagórkowaty, więc polecamy wam zatrzymać się na chwilę i wspiąć na jedno ze wzniesień. Przepiękną panoramę zalewu możecie podziwiać z XII-wiecznego grodziska w Lubinie (wstęp płatny), bądź ze wzgórza Zielonka. Wzgórze znajduje się na terenie Wolińskiego Parku Narodowego, tak jak Jezioro Turkusowe (więcej o atrakcji pisaliśmy w tym artykule) w sąsiedniej Wapnicy. Od Wapnicy do Międzyzdrojów dzieli nas już tylko 6 kilometrów., a trasa prowadzi głównie nową drogą rowerową. Ostatni etap tej trasy – z Międzyzdrojów do Świnoujścia – to jeden z najpiękniejszych szlaków Pomorza Zachodniego. 2,5 kilometra pokonujemy bowiem na skraju wydmy, z widokiem na plażę i Bałtyk. Na koniec zostaje jeszcze do przejechania kilka kilometrów lasem i jesteśmy na miejscu. Stacje PKP na tym odcinku znajdują się w Wolinie, Międzyzdrojach i Świnoujściu (obsługują połączenie kolejowe z kierunku Szczecina i Świnoujścia). W lewobrzeżnej części Świnoujścia znajduje się też stacja Deutsche Bahn, obsługująca połączenia z Niemiec. Ze Świnoujścia pływają promy do Ystad, Trelleborga i na Bornholm. Latem w weekendy między Szczecinem a Świnoujściem popłyniemy statkiem przewożącym rowery. Ze Świnoujścia/Ahlbeck do Anklam, czyli po polskiej i niemieckiej stronie Świnoujście, miasto położone na 44 wyspach, to obowiązkowy punkt naszej wycieczki. Koniecznie przespacerujcie się do najwyższej latarni w Polsce (to również najwyższy ceglany budynek tego typu na świecie, z jego szczytu rozpościera się piękny widok na miasto i wpływające do portu promy), a także do położonego na Uznamie Fortu Gerharda (to jeden z najlepiej zachowanych XIX-wiecznych pruskich fortów). Nie zapomnijcie też o jednym z najchętniej fotografowanych obiektów na polskim wybrzeżu – stawie Młyny o kształcie wiatraka. Polecamy wam też zrobić sobie dłuższy spacer przez las do symbolicznej bramy na granicy z Niemcami. Naszą wyprawę rowerową kontynuujemy – przejeżdżając obok bramy – wygodną drogą pieszo-rowerową przez las. Docieramy nią prosto do molo w uroczym niemieckim mieście Ahlbeck. Jeśli starczy wam czasu i siły (bo trzeba będzie nadłożyć kilka kilometrów), odwiedźcie też Heringsdorf i Bansin z zabudową z przełomu XIX i XX wieku. Warto też zawitać do Anklam, bo prowadzi nas tam jeden z piękniejszych odcinków szlaku. Jak tam dotrzeć? Z wyspy Uznam jedziemy przez Zecheriner Brücke, mostem zwodzonym z 1931 roku. Następnie trasa wiedzie wzdłuż szosy. Po drodze mijamy rozlewiska z wspaniałym lasem, który możemy też podziwiać z wieży obserwacyjnej. Prawdziwa magia! Stacje PKP na tym odcinku znajdują się w Świnoujściu, Ahlbeck (połączenia na terenie wyspy Uznam i do Züssow) i Anklam (dojazd np. do Stralsundu bądź Berlina). Z Kamminke można przeprawić się promem do Ueckermünde. Do dyspozycji mamy także połączenie promem rowerowym Kamp – Karin. W Heringsdorf koło Świnoujścia znajduje się port lotniczy. Z Anklam do Ueckermünde przez malowniczy rezerwat W Anklam mieści się zabytkowy kościół św. Mikołaja z 45-metrową wieżą i ciekawe muzeum lotnictwa (to tu urodził się Otto Lilienthal, pionier lotnictwa i konstruktor pierwszych szybowców). Po krótkim przystanku w mieście jedziemy dalej przez rozległy rezerwat Anklamer Stadtbruch. Dziesiątki gatunków ptaków, które żyją na terenie tych malowniczych rozlewisk, możemy obserwować z wieży widokowej 2,5 kilometra przed Bugewitz. Wąskimi ścieżkami gruntowymi dostaniemy się stąd do plaży w Mönkebude, a dalej drogami rowerowymi do Ueckermünde. Jeśli macie ochotę przepłynąć się statkiem do Kamminke pod Świnoujściem, informujemy, że odpływa stąd w każdą środę (w wakacje również w niedzielę). Stacje PKP na tym odcinku znajdują się w Anklam (dojazd np. do Stralsundu bądź Berlina) i Ueckermünde (dojazd do Pasewalku, gdzie są możliwe przesiadki do Szczecina, Berlina i Stralsundu). Z Ueckermünde z historyczną zabudową do Trzebieży Odwiedźcie Ueckermünde, piękne miasteczko u ujścia rzeki Wkry, a już nigdy o nim nie zapomnicie. Historyczna zabudowa, uroczy rynek z pomnikiem rybaka i pomnik świnek, a także ogromna, czerwona ławka, na której każdy z nas będzie wyglądał jak liliput – to tylko niektóre z licznych atrakcji. Warto podjechać także do zamku książąt pomorskich (jednego z nielicznych po stronie niemieckiej) i zacumowanej tuż obok kogi, czyli repliki średniowiecznego statku. Można popłynąć nią w rejs po zatoce. Rowerowe i lokalne drogi, a także krótki piaszczysty odcinek prowadzi nas do granicy z Polską, a następnie do XIX-wiecznego pałacu w Karsznie. Jeśli odbijecie zaledwie trzy kilometry do Nowego Warpna, znajdziecie się w jednym z najdalej na zachód wysuniętym mieście w Polsce (położonym malowniczo na cyplu). Nowe Warpno nie ucierpiało poważnie podczas wojny, dzięki czemu możemy podziwiać obecnie XV-wieczną starówkę z domami szachulcowymi. A jeśli macie ochotę na kolejną przygodę (i wolne 15 minut), przeprawcie się promem do Altwarp, czyli Starego Warpna, na terenie Niemiec. Chcecie więcej atrakcji? Jadąc w stronę Szczecina, zatrzymajcie się w Warnołęce przy małym kościele o konstrukcji szachulcowej pw. Matki Boskiej Częstochowskiej z 1727 roku albo przy polu lawendy „Lawendowe zacisze” w Brzózkach. Następnie drogą nr 114 dotrzecie do Trzebieży. Stacje PKP na tym odcinku znajdują się w Ueckermünde (dojazd do Pasewalku, gdzie są możliwe przesiadki do Szczecina, Berlina i Stralsundu). Z Ueckermünde można przeprawić się promem do Kamminke pod Świnoujściem. Z Jasienicy i Polic kursują autobusy miejskie (przewóz rowerów jest bezpłatny). Z Trzebieży do Szczecina na zakończenie wyprawy W Trzebieży znajduje się największy polski port nad Zalewem Szczecińskim, a także pomnik polskiego podróżnika, zmarłego w 2021 roku Olka Doby. Mężczyzna, który jako pierwszy człowiek w historii samotnie przepłynął kajakiem Ocean Atlantycki z kontynentu na kontynent, od lat 70. XX wieku mieszkał w pobliskich Policach. W mieście słynnego kajakarza odwiedzimy z kolei ruiny klasztoru augustianów z XIV wieku. Aż do Szczecina jedziemy po drogach rowerowych wzdłuż drogi wojewódzkiej. Po wjeździe do miasta – asfaltową i szutrową trasą rowerową przez tereny leśne i rekreacyjne, a następnie ścieżkami rowerowymi do miasta. Sami nie wiemy, kiedy nam zleciało te 296 kilometrów! Stacja PKP na tym odcinku znajduje się w Szczecinie. Materiał promocyjny Pomorza Zachodniego.
Trasa Pojezierzy Zachodnich ze Szczecinka do Bornego Sulinowa na zlot pojazdów wojskowych, ale nie tylko
Dla miłośników historii i militariów, lecz także pięknych, sielskich krajobrazów, to wycieczka obowiązkowa.
Ciągnący się przez Pomorze Zachodnie pas pojezierzy oferuje mnóstwo niespodzianek, o czym sami się zaraz przekonacie. Prowadzi przez nie trasa rowerowa, która przebiega głównie asfaltowymi drogami rowerowymi wybudowanymi na kolejowych traktach (ale etap, na którym skupimy się w tym artykule, jest w większości przejezdny lokalnymi drogami). Po drodze mijamy spokojne miasteczka i jeziora z krystalicznie czystą wodą. A to wszystko w atmosferze relaksu i spokoju. Miejsce, którego nie było na mapach Naszą wyprawę zacznijmy od Szczecinka. Koniecznie zatrzymajcie się przy siedzibie książąt pomorskich (najstarsze skrzydło zamku pochodzi z XIV wieku). Po tym jak skosztujecie różnych pyszności w zamkowej restauracji, wybierzcie się na spacer na piętrowy i kolisty pomost. Przybijają tam tramwaje wodne. Jeśli to dla was wciąż za mało atrakcji (i chcielibyście na chwilę odpocząć od dwóch kółek), może zainteresuje was zlokalizowany obok najdłuższy w Europie wyciąg nart wodnych. A może wystarczy wam jeszcze czasu, żeby skorzystać z uroków miejskiej plaży? Po pokonaniu trasy ze Szczecinka do Bornego Sulinowa docieramy do miasteczka znanego chyba wszystkim miłośnikom historii i militariów w naszym kraju. To właśnie tu latem odbywa się największy zlot pojazdów militarnych w tej części Europy – „Gąsienice i podkowy”. Trudno szukać drugiego takiego miejsca na mapie Polski. Miasteczko pełniło funkcję wielkich koszar – najpierw niemieckich, a potem radzieckich. Do lat 90. w ogóle nie było go na mapach, a całą ludność stanowili wojskowi ze Związku Radzieckiego. Jakby tego było mało, całe jest położone w lesie. Dziś Borne Sulinowo liczy około 5 tysięcy mieszkańców i może pochwalić się takimi zabytkami jak Dom Oficera z lat 30. czy „pomnik z pepeszą” na cmentarzu przy wjeździe do miasta. Spotkania z historią i odpoczynek, który należy się każdemu rowerzyście A jeśli macie jeszcze trochę czasu, przejedźcie się do Kłomina. 15 kilometrów jazdy nierówną, piaszczystą drogą przez las wynagrodzi wam widok tajnej osady na poligonie. W dobrym stanie zachowała się tam strzelnica czołgowa i silosy na pociski nuklearne. Jadąc do Kłomina, miniecie też największe wrzosowiska w Polsce i jedne z największych w Europie. Wrzosy zaczynają kwitnąć mniej więcej w połowie sierpnia i najlepiej podziwiać je z wieży widokowej. Kolejna atrakcja czeka 6,5 kilometra od miasta, w Starym Drawsku. Zamek Drahim – bo o nim mowa – zbudowali joannici tuż po opuszczeniu tego terenu przez templariuszy. Od VII wieku znajdował się tu słowiański gród plemienia Drawian. W 1366 roku te tereny przejęły wojska Kazimierza Wielkiego. Obecnie możemy podziwiać ruiny średniowiecznego zabytku. Na dziedzińcu wzniesiono też budynki w średniowiecznym stylu i urządzono wystawę białej broni. W letnie weekendy odbywają się tu spotkania z historią, rycerzami i mnichami. Następnie zmierzamy do Czaplinka, który kusi nie tylko pięknym Jeziorem Drawskim (drugim co do głębokości jeziorem w Polsce). Na obrzeżach miasta znajduje się bowiem słowiański skansen – Grodzisko Sławogród. Warto wybrać się tu w czasie, gdy odbywają się pokazy dawnych rzemiosł i pojedynki rycerskie. Jadąc dalej trasą, w okolicy jeziora Krzemno natkniecie się na… tajemnicze kamienne kręgi. Znajdują się one dwa kilometry na południe od trasy i można do nich dojechać drogą leśną. Leśnicy odkryli je w 2014 roku. I choć jeszcze nie zakończono wykopalisk, już wiemy, że pochodzą one z I–III wieku n.e. i wniósł je wschodniogermański ludu Gotów. Nie możemy się doczekać, aż atrakcja będzie otwarta dla wszystkich. Ciekawym punktem na tym odcinku trasy jest jeden z największych barokowych pałaców na Pojezierzu Zachodnim – pałac w Siemczynie. Jak tam dotrzeć na dwóch kółkach? Najpierw musimy dostać się do Nowego Kaleńska, a następnie odbić od trasy 4,4 kilometra na północ, lokalną drogą szutrowo-piaskową. Pałac wybudowano w latach 1722–1726. Poza Muzeum Ziemi Pomorskiej znajdują się w nim również hotel i restauracja. Obiekt dołączył do programu Miejsc Przyjaznych Rowerzystom, więc o miejsce na sprzęt (a także podstawowe narzędzia i części do jego naprawy) nie musicie się martwić. Materiał promocyjny Pomorza Zachodniego.
Atrakcje na Pomorzu Zachodnim, o których mogliście nie słyszeć. Dotrzecie do nich na dwóch kółkach
Od gotyckiego zamku po rybacką wioskę i malownicze krajobrazy. Na Pomorzu Zachodnim każdy znajdzie coś dla siebie.
Poszukujecie pamiątek historii? A może lubicie odkrywać miejsca, w którym możecie dowiedzieć się więcej na temat życia jego mieszkańców? Najlepiej odpoczywacie wśród natury? Sprawdźcie z nami siedem fascynujących atrakcji na Pomorzu Zachodnim, które odkryjecie na dwóch kółkach. Wioska Chłopy, trasa Velo Baltica Nie ma w Polsce popularniejszego kierunku na rowerowe wyprawy niż Morze Bałtyckie. Trasa Velo Baltica jest łatwa i bezpieczna, więc można wybrać się na nią z całą rodziną. W trzecim etapie podróży – z Kołobrzegu do Mielna – warto zatrzymać się we wpisanej w całości do rejestru zabytków wiosce Chłopy. Ochroną objęto zachowany tradycyjny układ rybackiej osady z domami szachulcowymi z XIX wieku ozdobionymi ludowymi malowidłami. To jedyna zachowana wieś tego typu w naszym kraju. Długi spacer warto zakończyć przy kutrach leżących na plaży. Łatwo można zapomnieć tam o całym świecie. „Chiński mur”, trasa Velo Baltica Są tu z nami miłośnicy historii? Jeśli tak, na pewno zainteresuje was kolejna atrakcja na tej trasie (tym razem jednak na jej czwartym etapie – z Mielna do Darłowa). W Bobolinie, tuż przed dojazdem do Darłowa, odbijamy ze szlaku na ul. Plażową, która prowadzi nas – a jakże – na plażę. Nie jest to jednak zwyczajna plaża. Znajdziecie na niej 12-metrowy żelbetonowy mur zwany „chińskim”. Mur jest jednak niemiecki. Pochodzi z czasów II wojny światowej i miał osłaniać supertajny projekt. Na plaży do dzisiaj pozostały też bunkry. Mało kto wie, że obiekty były częścią poligonu artyleryjskiego, gdzie testowano największą armatę wszech czasów – Dorę. Skansen Zagroda Jamneńska, Trasa dookoła Jeziora Jamno Trasa dookoła Jeziora Jamno jest dość krótka i szybko się ją pokonuje. Nie oznacza to jednak, że nie miniemy po drodze żadnych ciekawych atrakcji. Wręcz przeciwnie! My szczególnie polecamy zwiedzić skansen Zagroda Jameńska. W tym miejscu kultura kaszubska wciąż jest żywa. Przekonamy się o tym, podziwiając na wystawie bogato zdobione przedmioty codziennego użytku – malunki na skrzyniach oraz elementy haftu, zaplecki krzeseł zdobione liliami, tulipanami czy motywem serca, a także repliki strojów mieszkańców (które można przymierzyć). Przenosimy się w świat dawnych mieszkańców Jamna oraz poznajemy ich fascynujące tradycje i obyczaje. Na miejscu odbywają się też zajęcia edukacyjne, warsztaty rękodzielnicze, prelekcje i pokazy filmowe. Jezioro Turkusowe, Trasa wokół Wyspy Wolin Pomorze Zachodnie kusi również malowniczymi widokami. Przekonacie się o tym, jadąc Trasą wokół Wyspy Wolin i podziwiając Jezioro Turkusowe. Znajdziecie je na południu wsi Wapnica, w gminie Międzyzdroje. Jego nazwa odnosi się do turkusowego koloru wody, który jest szczególnie widoczny podczas słonecznych dni. Największe jezioro na terenie Wolińskiego Parku Narodowego (i głębokie na ponad 21 metrów) powstało po wojnie w miejscu dawnego wyrobiska kopalni kredy. I choć kąpiele w jeziorze są zabronione (nie można tu także wędkować), warto zrobić sobie wokół niego dłuższy spacer. Koniecznie wybierzcie się na punkt widokowy Piaskowa Góra, skąd rozciąga się widok na zbiornik, a także malowniczo położoną Wapnicę, Dolinę Trzciągowską, pasmo wzniesień Wyżnicy, jezioro Wicko Małe oraz fragment delty wstecznej Świny. Góra Chełmska, Stary Kolejowy Szlak – łącznik Koszalin Jadąc Starym Kolejowym Szlakiem, czyli trasą przecinającą pojezierze z północy na północ (a tym samym łączącą Morze Bałtyckie z Pojezierzem Wałeckim) miniemy na trasie kolejną ciekawą atrakcję. Tuż przy Koszalinie znajduje się bowiem Góra Chełmska. Najwyższy punkt – Krzyżanka – wznosi się na wysokość 136 metrów n.p.m. (to też najwyższe wzniesienie morenowe na całym południowym wybrzeżu Bałtyku). Wejście na szczyt nie powinno sprawić nam problemu. Warto podjąć się tego zadania, żeby móc zwiedzić sanktuarium Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej, ruiny kaplicy z XIII wieku, ruiny kościoła z XV wieku czy wieżę widokową z 1888 roku (z której możemy podziwiać przepiękną panoramę miasta, jezioro Jamno, a przy dobrej widoczności nawet Morze Bałtyckie). Na spacerach można spędzić tu cały dzień. Zamek w Pęzinie, Trasa Pojezierzy Zachodnich – łącznik Szczecin Ciągnący się przez Pomorze Zachodnie pas pojezierzy to raj dla miłośników spokoju, relaksu i… wyjątkowych zabytków. Jednym z nich jest mało znany zamek w Pęzinie (ta niewielka wieś leży 10 kilometrów od Stargardu, dojedziecie do niej w drugim etapie trasy między Stargardem a Ińskiem). To bez wątpienia jeden z najpiękniejszych zamków zakonno-rycerskich na całym Pomorzu. Twierdza z każdej strony reprezentuje inny styl – gotycki, neogotycki i renesansowy. Zbudowana przez joannitów na przełomie XIV i XV wieku, obecnie pełni funkcję hotelową. Udostępniona do zwiedzania jest jedyna w regionie…sala tortur. Eksponaty, wykonane według historycznych projektów, skutecznie przybliżają atmosferę panującą niegdyś w lochach. Tylko dla odważnych! Krzywy Las, trasa Blue Velo Trasa północ – południe, która łączy Bałtyk wzdłuż Zalewu Szczecińskiego i przez Pojezierze Myśliborskie z Kostrzynem nad Odrą, ma wielu zwolenników. I wcale się temu nie dziwimy. Na trasie (a konkretnie na czwartym jej odcinku, łączącym Szczecin z Gryfinem) koniecznie odwiedźcie Krzywy Las. To jedna z najciekawszych atrakcji przyrodniczych w regionie (jeśli nie w Polsce). W lesie rośnie bowiem aż 100 specyficznie ukształtowanych sosen. Posadzono je prawdopodobnie w 1934 roku. Co ciekawe, nikt do końca nie wie, dlaczego drzewa są krzywe. Przez lata powstało wiele hipotez, żadna z nich nie została jednak oficjalnie potwierdzona. Czy przeszkadza nam to eksplorować tę fascynującą atrakcję? Absolutnie nie! Więcej informacji o poszczególnych trasach rowerowych znajdziecie TUTAJ. A wy, gdzie wybierzecie się na następną wycieczkę? Materiał promocyjny Pomorza Zachodniego.
Katakumby w Polsce. Oto miejsca, które każdego przyprawią o dreszcze
Katakumby, czyli podziemne cmentarzyska, budowano w całej Europie. Jednak pierwsze systemy wydrążonych w ziemi i kutych w skale korytarzy powstały w imperium rzymskim. Rzymianie przejęli tę tradycję od Etrusków. Również w naszym kraju znajdziemy podobne nekropolie, które do dziś fascynują odwiedzających. Oto najciekawsze katakumby w Polsce.
W tym artykule: Czym są katakumby? Co oznacza nazwa katakumby? Katakumby w Polsce: Supraśl Katakumby w Polsce: Kraków Katakumby w Polsce: Kudowa Zdrój Cmentarzyska i najróżniejsze nekropolie od dawna intrygują nie tylko archeologów, ale również pisarzy, filmowców i wszelakich artystów. Motywy cmentarne pojawiają się od wieków w kulturze. Nic dziwnego. Ludzi zawsze fascynowała odrobina grozy. A nie ma lepszego miejsca do poszukiwania zjaw i upiorów, niż na cmentarzach. Czym są katakumby? Nie inaczej jest z katakumbami. Podziemne cmentarze wielokrotnie pojawiały się na obrazach, w filmach, a nawet grach komputerowych. Wszechobecna ciemność, przeszywający chłód i wilgoć oraz kręte i wąskie korytarze oddziałują na zmysły. W mrocznych podziemiach ogarniętych śmiercią ludzie widzą – a może raczej myślą, że widzą – więcej, niż w świecie ponad nimi. Właśnie dlatego katakumby współcześnie stały się nie tylko pomnikami dawnych czasów, ale również atrakcją turystyczną. Czym są jednak katakumby? To podziemne cmentarze w postaci nieregularnych i kilkukondygnacyjnych korytarzy. Często były kute w skale, a wzdłuż ścian drążono komory lub nisze, w których grzebano zmarłych. Chociaż ten rodzaj pochówku znany był już w starożytnym Egipcie, nazwy tej po raz pierwszy użyli Rzymianie. Ci z kolei tradycję przejęli od Etrusków. Katakumby w Paryżu. Drugie miasto ukryte pod ziemią Katakumby to mało znany świat skrywający szczątki milionów paryżan. To miejsce ma liczną grupę wielbicieli. Schodzą do mrocznych tuneli do pracy, na imprezy, w celu eksploracji lub doznan... Do IV wieku w podziemiach najczęściej składano zwłoki prześladowanych wczesnych chrześcijan. Dopiero w roku 313 wraz z Edyktem mediolańskim skończyły się prześladowania. Wtedy Rzymianie przestali chować zmarłych w katakumbach. W samym Rzymie zbudowano ponad czterdzieści katakumb, których korytarze ciągną się na długości 150 km na kilku poziomach. Nekropolie te budowano praktycznie w całej Europie. Oto kilka przykładów: katakumby w Londynie, Anglia, katakumby w Znojmie, Czechy, katakumby Kaum asz-Szukafa w Aleksandrii, Egipt, Katakumby Paryża, Francja, katakumby Sacromonte w Grenadzie, Hiszpania, katakumby św. Pawła i katakumby św. Agaty w Rabacie, Malta. Co oznacza nazwa katakumby? Mieszkańcy imperium rzymskiego katakumbami pierwotnie nazywali miejsce na drodze Via Appia, gdzie wydobywano tuf wulkaniczny, używany do budowy umocnień. Znajdowało się niedaleko jamy grobowej, w której pochowany był święty Sebastian. Stąd właśnie wywodzi się nazwa. Słowo po łacinie „catacumba” ma znaczenie niejasne. Z kolei w starożytnej grece „cata cumbas” można przetłumaczyć na „w pobliżu kamieniołomów”. Grób świętego Sebastiana nie był wówczas pierwszą podziemną nekropolią. Jednak od ok. IX w. zaczęto używać słowa katakumby dla określenia wszystkich podziemnych cmentarzy. Co ciekawe, w okresie średniowiecza o katakumbach prawie zupełnie zapomniano. Zainteresowanie naukowe cmentarnymi podziemiami pojawiło się znów dopiero w nowożytności. Podczas wielu badań nad rzymskimi katakumbami odkryto wiele anonimowych pochówków, które uznawano nierzadko bez rzetelnego sprawdzenia za groby wczesnochrześcijańskich męczenników. Ich relikwie trafiły do wielu kościołów w Europie, również do Polski. Katakumby w Polsce: Supraśl W Polsce również znajdziemy przykłady podziemnych cmentarzy. Jednym z nich mogą być katakumby w Supraślu. Znajdują się pod monasterem Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Apostoła Jana Teologa. To jeden z pięciu prawosławnych klasztorów męskich w Polsce. Jego historia sięga końca XV wieku, gdy w mieście osiedlili się mnisi. Nie wiadomo dokładnie, kiedy rozpoczęła się budowa monasteru. Jednak w latach 1532–1557 wzniesiono nową świątynię – cmentarną cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego. Pod nią zbudowano katakumby ze 132 komorami, w których planowano chować mnichów, a także osoby świeckie wspierające monaster. To między innymi przedstawiciele rodzin Olelkowiczów, Słuckich i Wiśniowieckich. W II połowie XIX cerkiew Zmartwychwstania Pańskiego została rozebrana ze względu na zły stan techniczny. Pochówków w katakumbach nie dokonywano już wcześniej. Używany był jedynie klasztorny cmentarz, położony na południe od budynków monasterskich. Katakumby przez lata niszczały, a dopiero w ostatnich dziesięcioleciach podjęto plany ich konserwacji. Na początku 2014 dzięki staraniom mnichów, miejscowych parafian oraz pielgrzymów wykonano zadaszenie podziemnego cmentarza. Katakumby w Polsce: Kraków Kraków słynie z miejskich legend i mitów, które podsycają wszechobecne krypty i podziemia. W dawnej stolicy Polski możemy zwiedzać groby królewskie na Wawelu. A także Podziemia Rynku, które dziś należą do oddziału Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. To niezwykła podróż przez dawne losy miasta królów. Jednak w największym mieście województwa małopolskiego również znajdziemy tajemnicze katakumby. Chodzi o podziemny cmentarz pod rzymskokatolickim kościołem św. Kazimierza. Budynek znajduje się przy ul. Reformackiej i został zbudowany w latach 1666–1672. Był domem Zakonu Braci Mniejszych, wcześniej nazywanych reformatami. W podziemiach znajduje się krypta, w której od 1672 roku pochowano prawie tysiąc osób. Nie tylko duchownych, ale również osoby świeckie. Obecnie w katakumbach znajduje się ok. 50 trumien. Co ciekawe, ciała zmarłych zachowały się w niemal doskonałym stanie. Naukowcy uważają, że to dzięki specyficznemu mikroklimatowi w podziemiach. Katakumby w Polsce: Kudowa Zdrój Jednym z najbardziej niezwykłych miejsc przypominających katakumby, jest Kaplica Czaszek w Kudowie-Zdroju. To zabytek sakralny, który znajduje się w dzielnicy Czermna. Jest to niewielkie pomieszczenie, którego ściany i sufit pokrywają czaszki i kości. Kaplicę zbudował w latach 1776–1784 czeski ksiądz Wacław Tomaszek, który był proboszczem parafii w Czermnej. Z miejscem związana jest pewna legenda. W 1776 roku w skarpie koło dzwonnicy w pobliżu kościoła ksiądz Tomaszek zauważył czaszki i kości. Wezwał lokalnego grabarza i kościelnego. Wspólnie zaczęli wygrzebywać znajdujące się płytko pod ziemią ludzkie szczątki. Żaden z mężczyzn nie spodziewał się, że natrafią na tak dużą liczbę kości. Należały do ofiar wojen, które toczyły się na ziemi kłodzkiej. Pochodziły prawdopodobnie z czasów wojny trzydziestoletniej, siedmioletniej, a także prusko-austriackiej. Szczątki mogły należeć także do ofiar epidemii cholery w XVII i XVIII wieku. Ksiądz postanowił wydobyć wszystkie szczątki. Następnie polecił grabarzowi i kościelnemu oczyścić je i zgromadzić w nowo powstałej kaplicy. Po jej wybudowaniu przez ok. 20 lat zbierano w rejonie Kudowy, Dusznik i Polanicy ludzkie szczątki i gromadzono je w pomieszczeniu. Prace przy wystroju kaplicy trwały do 1804 roku. Po śmierci księdza Tomaszka również jego kości spoczęły w kaplicy. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Pałac w Kozłówce nazywany bywa „podlubelskim Wersalem”. To prawdziwa perła na mapie Polski
Pałac w Kozłówce przez turystów bywa porównywany do francuskiego Wersalu, gdzie rezydentował słynny Król Słońce. Dowiedz się, jaką historię skrywa dawna siedziba rodziny Zamoyskich.
W tym artykule: Historia Pałacu w Kozłówce Muzeum w Kozłówce Ciekawostki o Pałacu w Kozłówce Pałac w Kozłówce – informacje praktyczne Lubelskie zamki i pałace są jednymi z największych atrakcji regionu. W czasie podróży po wschodniej Polsce z pewnością warto zatrzymać się w oddalonej o ok. 30 km od Lublina wsi Kozłówka, gdzie na zwiedzających czeka jedyna polska rezydencja arystokratyczna niezniszczona przez armię niemiecką, radziecką ani nawet przez półwiecze komunizmu. Zwiedzając Pałac w Kozłówce, turyści mają wrażenie, że nie są w muzeum, lecz w pokojach u hrabiego. Tym bardziej, że wrażeń estetycznych nie psują muzealne gabloty, sznurki czy barierki – dyrekcja funkcjonującego tu od lat 70. Muzeum Zamoyskich praktycznie z nich zrezygnowała. Jaką historię skrywa siedziba rodziny Zamoyskich? O tym, ale i nie tylko, piszemy w dalszej części artykułu. Historia Pałacu w Kozłówce W lipcu 1944 r. do podlubelskiej Kozłówki wkracza Armia Czerwona. Radziecki oficer brutalnie wyważa drzwi porzuconego przez właścicieli pałacu Zamoyskich i staje oniemiały. Widzi setki obrazów w złoconych ramach, kryształowe lustra i cenne starodruki. Jego wzrok przyciąga marmurowy kominek będący (o czym oficer, rzecz jasna, nie ma zielonego pojęcia) kopią znajdującego się w Wersalu. Oczami wyobraźni widzi, jak jego żołnierze palą w nim drogocennymi meblami, rzeźbionymi zegarami i cennymi książkami. Robi się mu tego wszystkiego żal. Każe więc zabić deskami wejścia i okna, a przed drzwiami stawia żołnierza, by pilnował majątku polskiego arystokraty. Historia tego niezwykłego miejsca sięga XVIII w. Ale apogeum świetności to dopiero rok 1903, kiedy hrabia Konstanty Zamoyski założył tu ordynację. – Miał ambicję stworzyć tu rezydencję marzeń. Zamawiał więc u artystów kopie najwspanialszych dzieł, jakie widział w życiu – opowiada Anna Fic-Lazor, dyrektor Muzeum Zamoyskich w Kozłowce, a wcześniej główna konserwatorka obiektu. I tak kaplicę pałacową żywcem „przeniósł” z Wersalu. Nagrobek Zofii Czartoryskiej – z kościoła Santa Croce z Florencji. Na imponującą klatkę schodową zamówił rzeźbę wzorowaną na Mojżeszu Michała Anioła. A do salonu – kopie obrazów m.in. Tycjana i van Dycka. Nie żałował też pieniędzy na oryginały. Dziś od pieców z miśnieńskich kafli, gdańskich szaf czy pieców z miśnieńskich kafli, gdańskich szaf czy niezwykłego zbioru porcelany z manufaktur niemieckich, francuskich, chińskich i japońskich może się zakręcić w głowie. Zamoyscy uwielbiali też nowinki techniczne. Już na przełomie XIX i XX w. zainstalowali kanalizację i wodociąg. Wraz z tą infrastrukturą do Kozłówki zawitał unikatowy na skalę europejską luksus nowoczesnych łazienek. Jego świadectwem jest ustawiony w wyłożonej kafelkami toalecie mahoniowy mebel, który po dokładniejszych oględzinach okazuje się umywalnią z kryształowym lustrem i marmurowym blatem. Spod ruchomego zlewu wysuwa się elegancki bidet i naczynie do mycia nóg. Obok, za parawanem, malowana w kwiaty angielska muszla klozetowa. Aż szkoda było pewnie na tym siadać! – Zamiłowanie Zamoyskich do oryginalnych sprzętów przejawiało się też w kolekcjonowaniu instrumentów muzycznych – tłumaczy Anna Fic-Lazor. Przykład? Umieszczona w najbardziej reprezentacyjnym Salonie Czerwonym (pomieszczenie ma 114 m kw. i 9 m wysokości!) pianola z przełomu XIX i XX w. Niby tradycyjny fortepian, ale z przystawką. Dzięki obracającym się rolkom perforowanej taśmy mechanizm mógł wygrywać na klawiszach instrumentu zapisane utwory. Zamoyscy mieli takich muzycznych gotowców kilkaset, koncerty mogły więc trwać całymi dniami. Muzeum w Kozłówce Ale muzeum w Kozłówce to także jedyna tego typu w Europie Galeria Sztuki Socrealizmu. Kilka lat po wojnie w pałacu urządzono Centralną Składnicę Muzealną Ministerstwa Kultury. Po 1956 r., kiedy socrealizm zaczął odchodzić do lamusa, do tutejszych magazynów zwożono z całej Polski rzeźby i obrazy wychwalające komunizm. W sumie ponad półtora tysiąca eksponatów. W latach 90. dyrektor placówki Krzysztof Kornacki zlecił wybór najciekawszych z nich i w budynku dawnej powozowni urządził wystawę czasową. – Zainteresowanie zwiedzających było ogromne. Ostatecznie postanowiliśmy stworzyć stałą galerię tego typu prac – tłumaczy Kornacki. Dziś kolekcję dopełniają zdemontowane pomniki Lenina, Marchlewskiego i Bieruta. Zamek w Oporowie to perła, z której możemy być dumni. Niewielu o nim wie Zamek w Oporowie to prawdziwa perła wśród polskich zamków, choć słyszało o nim niewielu. Wzniesiony na sztucznie usypanej wyspie obiekt należy do jednych z najlepiej zachowanych tego typu b... Ciekawostki o Pałacu w Kozłówce W ramach ciekawostki, dodajmy, że to w Pałacu w Kozłówce Stanisław Bareja nakręcił sceny kultowej komedii „Poszukiwany, poszukiwana”. W filmie grany przez Wojciecha Pokorę pracownik muzeum zostaje niesłusznie oskarżony o kradzież obrazu. Po rozpaczliwych poszukiwaniach odnajduje go w mieszkaniu nieznającego się na sztuce dygnitarza. Film okazał się proroczy. Gdy w 1977 r. otwierano w Kozłówce muzeum, okazało się, że brakuje m.in. dziesięciu eksponatów, które przed laty „od Zamoyskich” wypożyczył sobie do gabinetu któryś z ministrów kultury. Okazało się, że polityk zabrał je do domu, na dodatek wkrótce zmarł. Po jego śmierci dziewięć cennych dzieł odnaleziono u jego byłej kochanki, która nie miała pojęcia, jak wartościowe precjoza u siebie przechowuje. Niestety jeden przedmiot nie wrócił do pałacu do dziś. Kto wie, czy wciąż nie leży gdzieś na strychu spadkobierców byłego ministra? Jedno jest pewne – Bareja, nawet gdyby się bardzo starał, takiego scenariusza by nie wymyślił. Pałac w Kozłówce – informacje praktyczne Pałac w Kozłówce, ze względu na obowiązkowe prace konserwatorskie, nie jest otwarty przez cały rok. Chętni mogą odwiedzać wnętrza rezydencji Zamoyskich można zwiedzać od wiosny do jesieni. W sezonie obiekt czynny jest od wtorku do niedzieli w godz. 10:00 – 15:00. Zwiedzanie w grupach do 25 osób, pod opieką pracownika, z odtworzeniem nagrania przewodnika, trwa niepełna godzinę; zwiedzanie z nagraniem dostępne również w języku angielskim, niemieckim, hiszpańskim i ukraińskim. Dzienna ilość biletów jest limitowana; bilet normalny kosztuje 40 zł, a ulgowy – 30 zł. Środa jest dniem bezpłatnego zwiedzania pałacu. Więcej informacji do sprawdzenia na oficjalnej stronie muzeum – muzeumzamoyskich.pl. Źródła: Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, archiwum National-Geographic.pl
Najdłuższy budynek mieszkalny w Polsce skończył 50 lat. Słynny falowiec zamieszkuje prawie 6 tys. ludzi
Słynny falowiec na osiedlu Przymorze przy ulicy Obrońców Wybrzeża w Gdańsku to kultowa budowla Trójmiasta. Jakie historie kryje najdłuższy blok w Polsce?
W tym artykule: Gdzie stoi największy budynek mieszkalny w Polsce? Wyjątkowy falowiec w Gdańsku Gdański falowiec na przestrzeni lat. Tak się zmieniał Kto mieszka w słynnym falowcu? Sąsiedzkie historie lokatorów Zima. Biel śniegu ukrywa mało atrakcyjny sraczkowaty kolor elewacji. Z setek okien błyskają telewizory, a z setek kuchni podglądanych z galeryjek pachnie obiadami. Słychać pogłos kroków mieszkańców śpieszących po pracy do 1789 mieszkań jak do ciepłego ogniska. Bo falowiec jest domem dla 5990 ludzi. To jak małe miasteczko położone wzdłuż ulicy Obrońców Wybrzeża w 800-tysięcznym Gdańsku. Gdzie stoi największy budynek mieszkalny w Polsce? Blok ciągnie się jak ogromny pociąg. Wzdłuż jego długości znajdują się aż trzy przystanki autobusowe! Jeśli zatem chcesz przedostać się z pierwszej klatki do ostatniej, np. na kawę do sąsiadki, najłatwiej ten dystans pokonać autobusem. W Europie dłuższy od gdańskiego falowca jest Karl-Marx-Hof w Wiedniu, który mierzy 1100 m. Potem jest Corviale w Rzymie – prawie kilometrowy (dokładnie 980 m). W sumie Gdańsk ma osiem falowców. Siedem stoi na Przymorzu i jeden w Nowym Porcie. Ale właśnie ten na Obrońców Wybrzeża jest rekordowy. Ta długość przesądza o specyfice falowca także w sensie geograficznym. Wokół tworzą się bowiem mikroklimaty, określane przez różnice temperatur i wiatrów. W końcu to jest – choć w innej skali – dział taki jak Alpy w Europie czy Tatry w Polsce. Po stronie południowej falowca, tam, gdzie balkony – mamy „Włochy”. Dużo słońca, wszystko żółknie i wysycha, jest zacisznie. Niejeden marzyciel próbował tam uprawiać winogrona. Z kolei po stronie północnej – od galeryjek – znajduje się mroczna i wietrzna „Skandynawia”. Dłużej leży tu śnieg, lód czy szron na trawnikach. Wyjątkowy falowiec w Gdańsku Latem falowiec plażuje. Iskrzy w słońcu, faluje i wygląda kiczowato-wakacyjnie. Położony jest jakiś kilometr od Bałtyku, więc mieszkańcy po pracy chwytają za ręczniki, kostiumy i ruszają na plażę. Albo rowerem na ścieżkę wzdłuż linii morza z Gdańska-Brzeźna aż do Sopotu. Budowla też się obnaża, rozbiera. Balkony stają się superkolorowe od suszącego się prania. Jak Włochy to Włochy! Na linkach powiewają ręczniki, różowa bielizna i wesołe dziecięce ubranka, nadymają się prześcieradła, wietrzą koce. Trochę przypomina to cygański tabor. Ale w falowcu kusi najbardziej, żeby wejść na dach, rozłożyć ramiona i krzyknąć: „jestem królem blokowisk!”. Tam jest dopiero punkt (jeśli można tak powiedzieć, bo dach ma hektar powierzchni) widokowy! Blok ma 11 kondygnacji (32 m wysokości). Przy dobrej widoczności można z jego szczytu zobaczyć Zatokę Gdańską aż po Hel, twierdzę Wisłoujście i dźwigi stoczni gdańskiej. Najprościej dostać się z aparatem na ostatnią galeryjkę. Na wejście na dach trzeba mieć „akredytację” z administracji osiedla. Fala widoczna jest najlepiej z lotu ptaka. Niektórym to pofałdowanie kojarzy się z fantazją z Casa Mila Gaudiego w Barcelonie. Gdański falowiec na przestrzeni lat. Tak się zmieniał Falowiec budowano w latach 1970–73 na terenie po byłym lotnisku na Zaspie. Dziś bywa nazywany „złym snem architekta”, ale miał to być krzyk modernizmu, gdański Żoliborz, na wzór warszawskiego. Młodzi architekci: Tadeusz Różański, Józef Chmiel, Danuta Olędzka, Janusz Morek starali się, aby to było osiedle społeczne: małe metraże, oszczędne normy, czyli tanie budownictwo PRL-u. Ale uwaga: z fantazją! Szczególnie Tadeusz Różański – generalny projektant Przymorza – zafascynowany był falowcami. Pomysł na zewnętrzne galerie zamiast korytarzy wewnątrz wziął się z oszczędności, obniżał bowiem koszt budowy (można było np. zredukować liczbę wind). Dzięki galeriom ślepe kuchnie bez okien zostały doświetlone. Niesamowite było to, że jak wysiadłeś z tramwaju i złapał cię deszcz, mogłeś biec pod zadaszonymi galeryjkami przez całą długość falowca i nie zmoknąć. Przerywając drogę tylko w trzech miejscach, bowiem co cztery klatki posadowiona była mocna, gruba betonowa ściana zewnętrzna. Galeryjki to był raj dla dzieci (biegały, tylko drzwi trzaskały), ale i dla złodziejaszków. Na początku budowlę dotknęła plaga włamań. Po roku 80. zamknięto galerie ze względu na bezpieczeństwo. Powstały ścianki działowe pomiędzy klatkami schodowymi, tak że każda stworzyła zamknięty świat, osobną wieś. Na zmiany w architekturze falowca wpłynęli sami mieszkańcy. Na przykład wstawiali drzwi do wejścia do wspólnego korytarzyka albo na własną rękę zabudowywali galerie murkami, albo też szklili je, tworząc tzw. akwaria. To normalny ludzki odruch, że nadmierne stłoczenie powoduje chęć izolacji. W ten sposób w okno kuchni zaglądało jedynie czterech najbliższych sąsiadów, a nie jacyś obcy. Historyk sztuki Jacek Friedrich, entuzjasta falowca, starał się jako członek wojewódzkiej rady konserwatorskiej o jego wpis na listę zabytków jako monumentalny budynek PRL-u, m.in. po to, żeby chronić go przed szpecącymi zmiana-mi, nieprzemyślanymi ingerencjami. W Austrii czy Niemczech to normalne, że chroni się budowle z lat 60. i 70. Falowiec to polska historia, np. stanu wojennego, mieszkało tu wtedy dużo inteligencji. Kto mieszka w słynnym falowcu? Sąsiedzkie historie lokatorów Pod dwójką w klatce 10 D mieszka 79-letni doktor Kazimierz Kotowicz, emerytowany psychiatra środowisk twórczych. Przedstawia się mi się też jako katolik-ekumenista, śpiewający w niedzielę w chórze cerkiewnym. W zagraconym mieszkaniu od podłogi po sufit piętrzą się podarunki od artystów. Ale na głównym planie są biblioteczne regały. Skoro na 72 m jest 13 tys. książek, pytam, gdzie tu miejsce dla ludzi? – Książki za komuny były jak twierdza, pomagały bronić przed zafałszowaną rzeczywistością, poza tym dobrze wygłuszały ściany – odpowiada Kotowicz. Doktor ma wiele pasji, np. uwielbia słuchać na cały regulator spektakli operowych. Mało tego, sam trenuje arie basem o różnych porach dnia i nocy. Zdarzało się, że sąsiad z góry walił trzonkiem od miotły w swoją podłogę. Kotowiczowie podczas niedzielnych obiadów przyjmują w mieszkaniu 13 osób, a na Wigilię bywa ich w porywach 16. Właśnie z tego powodu, żeby wszyscy zmieścili się przy stole, doktor wyburzył nośną ścianę. Dla bezpieczeństwa zostawił jedynie słup wzmocniony stalową belką. Opuszczone osiedle w Turcji wygląda jak Disneyland. Dlaczego nikt tam nie mieszka? Disneyland kojarzy się z miejscem pełnym radości i zabawy. Burj Al Babas ma jednak niewiele wspólnego z postaciami z bajek. Oto historia bez happy endu. Na 10. piętrze w klatce 8D 46 m kw. zajmuje Paweł Wróblewski z czarną pięknością Chantal. Po ukończeniu malarstwa na ASP Paweł wybrał się w siedmiomiesięczną podróż na rowerze po Afryce. Przejechał 13 krajów, aż w Kongu zakochał się w dziewczynie z plemienia Babula. – W falowcu Chantal spotkała się z miłym przyjęciem, nie obeszło się bez rasistowskich przytyków, chociaż – wiadomo – była w centrum uwagi. – Ona jest taka naprawdę czarna, że aż czarna – opowiadali koledzy pod blokiem. Sąsiedzi, znajomi, najbliższa rodzina – większość z falowca, zorganizowali w pobliskiej szkole wieczorek zapoznawczy z Chantal. To był bardzo miły gest z ich strony. Poznali historię miłości Pawła. Jak to w Kinszasie był ślub plemienny, że musiał wykupić żonę za 2 tysiące dolarów i na wiano zarobić w Irlandii. Chantal Mpuekela Mulamba, pochodzi z wyższych sfer, skończyła architekturę wnętrz. Przyjechała do Gdańska w lutym, a falowiec przysypany śniegiem i wydał się jej taki egzotyczny... – Najbardziej denerwuje mnie, jak piszą w gazetach, że centrum handlowe E.Leclerc wybudowano w złym towarzystwie falowca, jakby to jakieś slumsy były – burzy się Paweł. Zresztą podobno tak powiedziała na widok falowca brytyjska księżniczka Anna, która była z wizytą w Gdańsku na początku lat 90. i gościła w standardowym M3 u Kowalskich. Podobno bała się windy i zeszła z 10 piętra po schodach. – Ładne są te wasze slumsy – podsumowała. Całość tekstu ukazała się pierwotnie na łamach magazynu „National Geographic Polska”.
Brytyjczycy docenili polską atrakcję turystyczną. To może być hit dla przyjezdnych z całej Europy
Brytyjczycy pokochali park wodny położony niedaleko Warszawy. Docenili nie tyko wysokie temperatury wewnątrz, ale też liczne atrakcje dla dzieci i dorosłych. Byliście już w Suntago?
W tym artykule: Brytyjczycy docenili polską atrakcję turystyczną Za co media pokochały park wodny w Polsce? Jak wypoczywać w Suntago? Mimo wielu atutów geograficznych Polska nie jest (jeszcze) ulubionym kierunkiem turystów zza granicy. Oczywiście nad Bałtykiem czy na górskich szlakach można spotkać podróżnych z innych państw. Najczęściej są to jednak sąsiedzi z Czech lub Niemiec na krótkich, niekiedy jednodniowych wyjazdach. Czy nasz kraj ma szansę zaskarbić sobie sympatię wśród większej liczby turystów? Wygląda na to, że tak. Ostatnio brytyjskie media zachwyciły się popularną atrakcją położoną kilkadziesiąt kilometrów od Warszawy. Brytyjczycy docenili polską atrakcję turystyczną Obok przyrodniczych i historycznych atrakcji turystycznych, wabikiem na gości z daleka mogą być też wszelkiego rodzaju parku rozrywki. W Europie szczególną popularnością cieszą się paryski Disneyland czy Legoland w Danii. Coraz więcej zwolenników, nie tylko z Polski, zyskuje też położona niedaleko Krakowa Energylandia. Trzeba przyznać, że obiekt znajduje się w wyjątkowo atrakcyjnym turystycznie miejscu. Podróż autem z Zatoru do Zakopanego trwa niewiele ponad 2 godziny. Osobna kategoria to parki wodne. Do niedawna prym w Europie wiódł aquapark Tropical Islands pod Berlinem. To się jednak powoli zmienia. Coraz więcej osób docenia Suntago oddalone od centrum Warszawy o około 45 minut jazdy samochodem. Obiekt, w którym dorośli i dzieci mogą korzystać z basenów, zjeżdżalni, saun i innych atrakcji wodnych został niedawno zauważony przez dziennikarzy brytyjskiego „The Sun”. Niedziwne, że Brytyjczycy zainteresowali się Suntago właśnie teraz. Jesienią wiele osób szuka tanich lotów do krajów, gdzie można jeszcze trochę się powygrzewać przed zimą. A tak się składa, że w podwarszawskim parku wodnym temperatura przez cały rok wynosi powyżej 30 stopni Celsjusza. To tylko jeden z wielu atutów obiektu, jaki został wymieniony przez dziennikarzy z Wielkiej Brytanii. Za co media pokochały park wodny w Polsce? – Park wodny zajmuje aż 75 000 m2 i jest podzielony na trzy odrębne strefy: Jamango, Relax i Saunaria. W całym parku wodnym znajduje się ponad 35 zjeżdżalni i 18 basenów – czytamy. Na wstępie zaznaczono, że pomimo rekordowych rozmiarów, większość Brytyjczyków nie słyszała pewnie o Suntago. Cóż, to się pewnie zmieni. W końcu „The Sun” ma jedne z największych zasięgów na Wyspach Brytyjskich. Co więcej, w artykule załączono też wskazówki dla zainteresowanych podróżą do Polski. Zarówno Ryanair, jak i Wizzair obsługują bezpośrednie loty z lotnisk w Londynie, Birmingham, Leeds i Newcastle. Redakcja Sun Online Travel znalazła nawet bilety w jedną stronę z Wielkiej Brytanii do Warszawy w miesiącach zimowych już za 17 funtów. Gorące źródła w Japonii. Jak korzystać z onsenów i czego nie wolno tam robić? Nie wyobrażam sobie pobytu w Japonii bez relaksu w onsenach. To gorące źródła w Japonii, których w całym kraju jest ponad 30 tysięcy. Przy wielu z nich wybudowano publiczne łaźnie z basen... Jak wypoczywać w Suntago? Miłośnikom adrenaliny na pewno spodoba się w strefie Jamango. To wodna dżungla porośnięta 300 palmami. Wokół basenów rozmieszczono 400 leżaków. Na gości czeka tam aż 35 zjeżdżalni wodnych. Najmocniejsze wrażenia oferują: Dark Thunder, Mad Octopus, Neon Torpedo, Blue Boa, Tiger's Race, oraz Jungle Race. W części wydzielonej z myślą o najmłodszych znajduje się także mnóstwo basenów, w tym Baby Pool Jay, przeznaczony dla rodzin z małymi dziećmi. Do strefy Relax wstęp mają wyłącznie osoby, które ukończyły 16 lat. Poza palmami z Florydy i Kostaryki największą atrakcją są tam siedziska i łóżka z hydromasażem oraz baseny termalne z minerałami. W strefie Saunaria znajduje się z kolei osiem saun i łaźni parowych oraz dwa baseny z jacuzzi. Oprócz trzech różnorodnych stref Suntago oferuje też pięć restauracji, cztery bary przy basenie, a także spa. Goście przyjeżdżający z daleka mogą wydłużyć pobyt na miejscu i wykupić nocleg w Suntago Village. Kompleks jest położony tuż obok parku wodnego. Źródło: The Sun Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Polska w jeden dzień. O urokach podróży lokalnych i odkrywaniu zakamarków naszego kraju
Jak zwiedzić Polskę w jeden dzień? Beata Szymańska, autorka bloga Jednodniówki z Warszawy, opowiedziała nam urokach podróży lokalnych i odkrywaniu zakamarków naszego kraju. Jak przygotować się do krótkiego wyjazdu i dlaczego warto być uważnym obserwatorem otaczającego nas świata?
W tym artykule: Podróże po Polsce Gdzie na weekend z Warszawy? Podcast National-Geographic.pl „Polska w jeden dzień” Na łamach National Geographic często opowiadamy o najodleglejszych miejscach naszej planety. Piszemy o różnych krajach i różnych kulturach, próbujemy je poznać i zrozumieć, a nasze przewodniki i reportaże mogą być inspiracją dla wielu osób do kolejnej podróży. Jednak piękno podróżowania odnaleźć można nie tylko na krańcu świata, a wyjazd nie musi trwać wielu tygodni. Czasem wystarczy... jeden dzień. A Polska ma naprawdę wiele do zaoferowania. Podróże po Polsce Chociaż pogoda w naszym kraju łaskawa nie jest, nie można powiedzieć, że brakuje tu miejsc, które zapierają dech w piersiach. Pasjonaci wędrówek po górach znajdują swój raj w aż 46 pasmach górskich na południu Polski, a osoby, które wolą leniwy wypoczynek mogą udać się nad jeziora, których jest ok. 7 tysięcy, lub Morze Bałtyckie, które jest tylko jedno. Piramidy, parki rozrywki czy zamki? Najciekawsze atrakcje w Polsce Atrakcje w Polsce czynią nasz kraj niezwykle atrakcyjnym turystycznie miejscem. Wspaniałe okazy dzikiej flory i fauny, bajkowe plaże, majestatyczne pasma górskie, zapierające dech w piersiach ... Oprócz przepięknych krajobrazów znajdziemy tu również miejsca, które zachwycają swoją historią. To najróżniejsze skanseny, stare manufaktury, dawne kościoły, dworki, zamki oraz parki, a nawet opuszczone miejsca, które mrożą krew w żyłach. I te wszystkie miejsca pokazuje na swoim blogu Beata Szymańska, która jest autorką Jednodniówek z Warszawy. Gość najnowszego podcastu National Geographic opowiadała nam m.in. o tym: Jak przygotować się do szybkiej i intensywnej podróży, która trwa zaledwie kilka godzin? Na co zwracać uwagę, gdy planujemy jednodniową podróż? Jaki środek transportu najlepiej wybrać? Dlaczego warto być uważnym obserwatorem? Które miejsca warto odwiedzić zimą, a które latem i dlaczego pora roku ma duże znaczenie? Gdzie na weekend z Warszawy? Możliwości jest naprawdę dużo, aby wolny weekend spędzić z dala od zgiełku dużego miasta. Należy jednak wziąć pod uwagę to, że nie wszędzie dojedziemy transportem zbiorowym, a niektóre miejsca mogą okazać się zbyt wymagające, aby dotrzeć tam rowerem. Właśnie dlatego krótką podróż trzeba dobrze przemyśleć i zaplanować. Gdzie najlepiej wyjechać z Warszawy na weekend? Wraz z Beatą Szymańską podpowiadamy: Arkadia, ogród w angielskim stylu i dworek w Nieborowie (ok. 1h) Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu (1h 50 min.) Zamek w Sobocie (1h 50 min.) Pałac w Jabłonnie (30 min.) Dom Urodzenia Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli (35 min.) Pałac Bielińskich w Otwocku Wielkim (30 min.) Twierdza Modlin (45 min.) Podcast National-Geographic.pl „Polska w jeden dzień” Nowy odcinek podcastu National-Geographic.pl, którego bohaterką jest Beata Szymańska, możecie obejrzeć i posłuchać poniżej. Przypominamy, że kolejne odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. View Ediplayer on the source website Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Wodospady w Polsce - 12 najpiękniejszych polskich wodospadów. Gdzie się znajdują?
Wodospady w Polsce nie należą do najbardziej okazałych na świecie, a mimo to nikt nie odmówi im piękna i niepowtarzalnego uroku. Niesiony na znaczne odległości szum spływającej wody tworzy wyjątkowy nastrój, a widok majestatycznych kaskad działa wręcz hipnotyzująco. W granicach naszego kraju nie ma ich zbyt wiele, ale każdy, kto je odnajdzie, z całą pewnością będzie zachwycony zastanym widokiem. Prezentujemy listę najpiękniejszych wodospadów w Polsce.
W tym artykule: Wodospady w Polsce Wodospad Kamieńczyka Wodospad Dziki Wodospad Szklarki Wodospad Podgórnej Kaskada Myi Wodospad na Mosornym Potoku Wodogrzmoty Mickiewicza Wodospad Siklawa. Najwyższy wodospad w Polsce Wodospad Siklawica Wodospad Zaskalnik Wodospad Szepit Wodospad w Złotym Stoku Piękna nasza Polska cała... Chętnie wyjeżdżamy na wakacje nad Bałtyk, w góry czy na Mazury. Niedocenianą atrakcją są wodospady w Polsce. Tu polecają się szczególnie Karkonosze i Tatry, ale nie tylko tam znajdziemy naturalne, malownicze kaskady wodne. Relaks przy szumie spadającej wody pozwoli się wyciszyć i zrelaksować. Gotowi na podróż szlakiem polskich wodospadów? Wodospady w Polsce Ich siła każe nam podchodzić do nich z należytym szacunkiem, jednak sam widok pióropuszy wody i rzeźbionych przez nie form skalnych potrafi wprawić w osłupienie. To prawda, największe wodospady świata biją je na głowę pod względem wysokości. Jednak w kwestii piękna krajobrazu, który tworzą, z całą pewnością nie mamy się czego wstydzić. Gdzie są najpiękniejsze i największe wodospady w Polsce? Odpowiedź zamieszczamy poniżej. Wodospad Kamieńczyka Wodospad Kamieńczyka to najwyższy wodospad w polskich Karkonoszach. Jego próg wznosi się na wysokości 843 m n.p.m. Tworzące wodospad trzy kaskady łącznie mają wysokość 27 metrów. Za środkową znajdziemy Złotą Jamę, czyli sztucznie utworzoną grotę. Obiekt leży przy szlaku prowadzącym ze Szklarskiej Poręby do Szrenicy. Do Kamieńczyka prowadzi droga w kierunku Jakuszyc. Początkowy etap szlaku jest łatwy i bez problemu poradzi sobie z nim każdy, nawet niedoświadczony piechur. Dopiero pod koniec napotkamy utrudnienie w postaci kamienistego wzniesienia. Wodospad Dziki Kolejny obiekt w zestawieniu to majestatyczny i niezwykle urodziwy wodospad Dziki, który znajduje się w Karpaczu, na rzece Łomnica. Powstał w wyniku spiętrzenia wód po wybudowaniu zapory na Łomnicy. Wodospad Dziki nie może być zaliczany do największych w Polsce, ale do najpiękniejszych z całą pewnością tak. Szeroki strumień wody wspaniale komponuje się z otoczeniem, tworząc malowniczy i nieco tajemniczy obraz. Szczególnie pięknie prezentuje się w miesiącach zimowych, gdy zamarzająca woda tworzy niesamowity lodospad. Wodospad Szklarki Drugim największym wodospadem w polskich Karkonoszach jest wodospad Szklarki. Znajdziemy go w środkowym obszarze Wąwozu Szklarki, na wysokości 520 m n.p.m. Woda spływa tu z wysokości 13,3 m, tworząc zachwycający kocioł eworsyjny. Górną część wodospadu tworzy szeroka kaskada. Niżej strumień wody ulega zwężeniu, a w końcowym odcinku płynie wąskim wyżłobieniem skalnym. Blisko wodospadu zlokalizowane jest schronisko PTTK "Kochanówka". Wodospad Podgórnej Następny obiekt w zestawieniu – wodospad Podgórnej – jest trzecim najwyższym wodospadem po polskiej stronie Karkonoszy. Obiekt zlokalizowany w obszarze wsi Przesieka nie jest tak okazały jak wodospad Kamieńczyka – jego wysokość to ok. 10 metrów. Mimo że pod względem wysokości nie bije żadnego rekordu, to i tak nie można odmówić mu uroku. Wodospad tworzą trzy kaskady, które można podziwiać w całej ich okazałości ze zlokalizowanego w pobliżu mostka. Niezwykle malowniczo przedstawia się powstały u stóp najniższej kaskady kocioł eworsyjny. Kaskada Myi Kolejny zachwycający wodospad w Karkonoszach to kaskada Myi – czwarty pod względem wysokości w tym paśmie. Obiekt położony jest na wysokości 547 m n.p.m., w Karkonoskim Padole Śródgórskim, w miejscowości Przesieka tuż przed ujściem Myi do Podgórnej. Charakteryzuje się wysokością 5 metrów. Kaskada składa się z kilku progów skalnych. Największy jest zlokalizowany w pobliżu wodospadu Podgórnej. Wodospad na Mosornym Potoku Zachwycające wodospady znajdziemy także w Beskidach. Jednym z najwyższych jest 8-metrowy wodospad na Mosornym Potoku. Zlokalizowany jest na niebieskim szlaku, prowadzącym z Zawoi Mosorne na Halę Śmietanową i Kiczorkę. Pionowy próg składający się z warstw fliszu karpackiego, tworzącego kilka skalnych stopni, zachwyca swoim pięknem. Majestatyczny obraz jest dopełniany przez kilkunastometrowe ściany skalne, otaczające próg po obu stronach. Wodogrzmoty Mickiewicza Kolejna propozycja na naszej liście to chyba najsłynniejszy tego typu okaz w Polsce. Mówiąc „wodospady w Polsce”, większość z nas myśli „Wodogrzmoty Mickiewicza”. Zlokalizowany w Tatrach Wysokich (w miejscu łączącym Dolinę Białki z Doliną Roztoki) zespół kaskad, składa się z trzech większych i kilku wyraźnie mniejszych progów. Pośredni wodogrzmot jest dość dobrze widoczny z mostu na szlaku do Morskiego Oka. Poniżej tego obiektu widać Niżni Wodogrzmot i niewielki fragment Wyżniego. Zimą warto zachować szczególnie wzmożoną ostrożność, bo w tym miejscu dość często schodzą lawiny. Wodospad Siklawa. Najwyższy wodospad w Polsce Kolejny na naszej liście jest najwyższy wodospad w Polsce i największy. Słynna Siklawa (znana też jako Wielka Siklawa), rozdzielająca Dolinę Roztoki i Dolinę Pięciu Stawów, spada z progu ściany stawiarskiej, z wysokości ok. 70 metrów. Zależnie od poziomu wody w Wielkim Stawie, Wielka Siklawa może charakteryzować się dwoma lub czterema spadającymi strugami. Niepowtarzalny klimat tworzy tam charakterystyczna mgiełka, powstająca z wody rozbitej na drobne kropelki. Wodospad Siklawica Siklawica nie jest tak wysoka jak Siklawa, ale tak samo zachwyca. Wodospad zlokalizowany w północnej ścianie Giewontu (w Tatrach Zachodnich, w Dolinie Strążyskiej), spływa po dwóch skałach o niemal pionowym pochyleniu. Jedna ma długość 10 metrów, a druga 13 metrów. Łącznie tworzą zachwycający swoim pięknem, 23-metrowy wodospad. Siklawica to bez cienia wątpliwości jedna z największych atrakcji Doliny Strążyskiej. Nie ma najmniejszego problemu z podejściem pod samą ścianę wodospadu. Wodospad Zaskalnik Kolejny piękny wodospad jest zlokalizowany w Szczawnicy, w Beskidzie Sądeckim. 5-metrowa kaskada na Potoku Sopotnickim jest łatwo dostępnym miejscem. Bez trudu można dotrzeć tam pieszo, a w pobliżu znajduje się stacja szczawnickiej Ciuchci. U podnóża otoczonego pięknymi skałami wodospadu tworzy się niewielki basen. Wszystko to składa się na niezwykle malowniczy pejzaż. Wodospad Szepit Były już Karkonosze, Beskidy i Tatry, czas na Bieszczady. Położony nieopodal Zatwarnicy wodospad na potoku Hylaty, to jeden z największych tego typu okazów przyrody w Bieszczadach. Mniejsze i większe kaskady osiągają łączną wysokość na poziomie 8 metrów. Otacza go kamienisty brzeg i licznie nagromadzone w tym miejscu skałki. Na szlaku wybudowano schody, którymi bezpiecznie można zejść nad potok przy wodospadzie. Nieopodal znajduje się też platforma, która pozwala podziwiać cały majestat tego zachwycającego obiektu. Wodospad w Złotym Stoku Na koniec zostawiliśmy prawdziwą perełkę – jedyny podziemny wodospad w Polsce. Ten niezwykły okaz zlokalizowany jest w nieczynnej Sztolni Czarna, obecnie stanowiącej część Muzeum Górnictwa i Hutnictwa Złota. Woda spada tam z wysokości 10 metrów, czemu towarzyszy duży huk, dodatkowo potęgowany echem odbijającym się od ścian komory. Sztolnia położona jest na głębokości 23 metrów. Do wodospadu prowadzą metalowe schody (sięgające siedmiu pięter w dół) i wydrążony chodnik. Pięknie podświetlona kaskada tworzy niesamowity widok, a wrażenie niezwykłości tego miejsca dodatkowo wzmacnia rozchlapywana dookoła woda.
Nie tak okazałe jak w Egipcie, ale równie intrygujące. Oto największe i najstarsze piramidy w Polsce
Cudze chwalicie, swego nie znacie. Aby móc podziwiać majestatyczne i tajemnicze grobowce, wcale nie trzeba rezerwować wycieczki do Egiptu. Czasem wystarczy krótka podróż samochodem, bowiem piramidy w Polsce również potrafią zaskoczyć ciekawą historią i architekturą.
W tym artykule: Piramidy kujawskie Piramida w Rapie Piramida w Różanowie Piramida w Zagórzanach Piramida w Międzybrodziu k. Sanoka Piramida w Wągrowcu Grobisko ariańskie w Krynicy To fakt, że piramidy w Polsce nie są tak wielkie jak te, w których spoczęli faraonowie. Jednak niewiele osób wie, że tego typu grobowce były budowane nad Wisłą ok. 1000 lat wcześniej niż nad Nilem, co oznacza, że pod tym względem, starożytne budowle w Polsce górują nad egipskimi. Najstarsze, bo wybudowane ponad pięć tysięcy lat temu, znajdują się w pobliżu Izbicy Kujawskiej. Kolejne były wznoszone w XVII, XVIII, XIX i XX wieku. Gdzie znajdują się piramidy, o których mowa? Zapraszamy na wycieczkę śladami monumentalnych grobowców. Najpiękniejsze polskie zamki. Które z nich warto zobaczyć? Czy wiesz, że na terenie Polski znajduje się aż 419 zamków? Przeważnie zostały z nich same ruiny, jednak kilka z nich zachowało się w niemal nieskazitelnym stanie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/450ab4e264687fae9dbf7097251384aa993650d7-21f81ab.jpeg" width="938" height="674" alt="Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (fot. Michal Fludra/NurPhoto via Getty Images)" title="Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (fot. Michal Fludra/NurPhoto via Getty Images)" /> Piramidy kujawskie Najstarsze budowle megalityczne w Polsce zlokalizowane są na Kujawach – w Gaju Stolarskim, Wietrzychowicach i Sarnowie. Naukowcy są zdania, że grobowce liczą sobie ponad 5500 lat, co oznacza, że zostały wzniesione mniej więcej 1000 lat wcześniej niż Północna Piramida w Dahszur. W przeciwieństwie do egipskich grobowców, piramidy kujawskie są owiane aurą tajemnicy. Do dziś nie wiadomo, kto został pochowany w komorach grobowych. Być może spoczęli tam pierwsi władcy Kujaw, ale eksperci nie mogą poprzeć tej tezy. Najstarsze piramidy w Polsce mają kształt trójkąta albo wydłużonego trapezu. Najbardziej okazałe mierzyły ponad 100 metrów długości, a ich wierzchołki sięgały 5 metrów. Zostały usypane z tysięcy ton ziemi i wielkich głazów. Starożytni mieszkańcy Kujaw nie mieli problemu z pozyskaniem surowca. Na tych terenach występowały bowiem licznie nagromadzone kamienie polodowcowe. Warto zaznaczyć, że dziś możemy już mówić tylko o pozostałościach piramid. Na przestrzeni lat, kujawskie obiekty były regularnie niszczone w celu pozyskania kamieni. Surowiec z grobowców posłużył m.in. do budowy drogi (dziś już wyasfaltowanej) Izbica Kujawska-Lubraniec. Piramida w Rapie Kolejna polska piramida znajduje się w Rapie, w województwie warmińsko-mazurskim. Grobowiec położony na Rysim Bagnie (w pobliżu granicy z Rosją) nie jest tak stary jak piramidy kujawskie - powstał na początku XIX wieku. Budowla została wzniesiona na polecenie barona Friedricha von Fahrenheida – podróżnika, mecenasa sztuki, miłośnika kultury starożytnego Egiptu i podobno najmajętniejszego mieszkańca Prus Wschodnich. Baron von Fahrenheid zadecydował o wybudowaniu grobowca w 1811 roku, po śmierci swojej trzyletniej córki. W jego mniemaniu, miało to zapewnić dziewczynce nieśmiertelność. Tak powstał 16-metrowy obiekt, wzniesiony na podstawie kwadratu o 10-metrowym boku. Z biegiem czasu, w grobowcu spoczęli kolejni przedstawiciele rodu. W trakcie II wojny światowej, wojska radzieckie zdewastowały piramidę. Dokonano wówczas zaskakującego odkrycia – spoczywające w grobowcu ciała nie uległy rozkładowi. Dało to początek jednej z legend, które krążą na temat piramidy w Rapie. Okoliczni mieszkańcy twierdzili, że spoczywający tam zmarli rzucają klątwę na okolicę i za ich sprawą wymiera bydło. Aby temu zapobiec, w latach 70. XX wieku zwłokom ucięto głowy. Grobowcowi przypisuje się też nadnaturalne właściwości. Podobno piramida kumuluje energię z wnętrza Ziemi i kosmosu, a w jej wnętrzu ma dochodzić do zakłócenia pola magnetycznego. Najbardziej zagadkowy jest fakt, że mimo położenia w środku gęstego lasu, wokół piramidy nie występują żadne owady. Piramida w Różanowie Kolejny grobowiec o kształcie piramidy znajdziemy w Różanowie na Opolszczyźnie. 9-metrowy obiekt wzniesiono w 1780 roku na polecenie Augusta Freiherra von Ebena und Brunnena - właściciela ziem różnowskich i generała armii pruskiej. Zapalony egiptolog zażyczył sobie, by jego rodzina była chowana jak faraonowie. Piramidę wzorowaną na grobowcu Cheopsa w Gizie zaprojektował sam Karl Langhaus, twórca Bramy Brandenburskiej w Berlinie. W latach 1780-1830 w grobowcu spoczęło 28 przedstawicieli rodu von Ebenów. Ich zwłoki zostały zmumifikowane. Największe zamki na świecie: gdzie się znajdują i które można zwiedzić? Największe zamki na świecie onieśmielają swoją monumentalnością. O jakich obiektach mowa? Zapraszamy na wycieczkę szlakiem największych zamków świata. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7decce358126aef67909db173b6c2d61d6164210-7ced1d9.jpeg" width="938" height="623" alt="Największe zamki na świecie - gdzie się znajdują i które można zwiedzić? (fot. DEA / W.BUSS/De Agostini via Getty Images)" title="Największe zamki na świecie - gdzie się znajdują i które można zwiedzić? (fot. DEA / W.BUSS/De Agostini via Getty Images)" /> Piramida w Zagórzanach Następna polska piramida, także wybudowana na wzór grobowca Cheopsa, znajduje się w Zagórzanach w Małopolsce. 10-metrowe mauzoleum rodziny Skrzyńskich powstało w 1931 roku. W komorze grobowej spoczęło sześciu przedstawicieli rodu. Obiekt ten wyróżnia się nieco na tle pozostałych polskich piramid. Mimo że był wzorowany na budowlach egipskich, to łatwo można w nim dostrzec typowo katolicki element sakralny. Mowa o dużym krzyżu z ukrzyżowanym Chrystusem, który wyrasta z lewego boku budowli. Mówi się, że hrabia Aleksander Skrzyński zawarł umowę z lokalną elektrownią, na mocy której wnętrze piramidy miało być oświetlane przez 100 lat. Niestety, do dziś nie przetrwały żadne dokumenty, które mogłyby to potwierdzić. Piramida w Międzybrodziu k. Sanoka Najwyraźniej polskim rodom imponowała piramida Cheopsa w Gizie, bo kolejny grobowiec wzorowany na egipskim znajdziemy w Międzybrodziu w województwie podkarpackim. Trzymetrowa budowla z bloków piaskowcowych powstała w latach 30. XX wieku. W komorze grobowej spoczęła rodzina Kulczyckich herbu Sas. Taką formę grobowca najprawdopodobniej wybrał Jerzy Kulczycki, który odbył wiele podróży naukowych do Egiptu. Jak twierdzi prof. dr hab. Joachim Śliwa, podkarpacka piramida nosi wszelkie cechy swojego odpowiednika w Gizie i stanowi jego kopię w skali 1:50. Piramida w Wągrowcu Polską piramidę można znaleźć też w Wągrowcu w województwie wielkopolskim. Dziesięciometrowy grobowiec o kształcie graniastosłupa z czworoboczną podstawą został wybudowany najprawdopodobniej około 1845 roku, po śmierci Franciszka Łakińskiego – rotmistrza napoleońskiego. Tuż przed śmiercią, Łakiński miał wyrazić życzenie pochówku w grobowcu o kształcie piramidy. W pobliżu budowli wzniesiono barokową kolumnę, pod którą (zgodnie z obowiązującą wówczas tradycją) pogrzebano konia rotmistrza. Teren wokół grobowca Łakińskiego obsadzono sosnami. Przed śmiercią rotmistrz miał powiedzieć, że gdy drzewa przerosną piramidę, Polska odzyska niepodległość. Jak się okazało, przepowiednia umierającego Łakińskiego sprawdziła się. Po I wojnie światowej sosny wyrastały już ponad wierzchołek budowli. Grobisko ariańskie w Krynicy Jeden z najstarszych grobowców piramidalnych znajduje się w Krynicy w województwie lubelskim. Budowla została wzniesiona w I połowie XVII wieku, na 290-metrowym wzgórzu. Polecenie wybudowania piramidy wydał podkomorzy chełmski Paweł Orzechowski, który, jako arianin, nie mógł być pochowany na cmentarzu katolickim. Budowla została wzniesiona na planie kwadratu o boku 7,35 metra. Sześcian zwieńczony jest 15-metrowym ostrosłupem. Łączna wysokość obiektu zbudowanego z kamienia i cegły to około 20 metrów. W trzech ścianach można zauważyć okrągłe otwory, które pełnią rolę okien. Co ciekawe, piramida jest wyposażona nie w jeden, a dwa otwory wejściowe. Drugie wejście do niedawna znajdowało się poniżej poziomu gruntu. Artykuły, które mogą cię zainteresować: Piramidy w Bośni – tajemnicze odkrycie w Visoko i towarzyszące mu kontrowersje Piramidy w Bośni miały być dowodem na to, że nie tylko Egipcjanie i Majowie potrafili budować tego typu obiekty. Ale Europejskie Stowarzyszenie Archeologów nazwało rzekome odkrycie "okrutnym... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/piramidy-w-bosni-tajemnicze-odkrycie-w-visoko-i-towarzyszace-mu-kontrowersje-fot-getty-images-e088b54.jpeg" width="938" height="625" alt="Piramidy w Bośni - tajemnicze odkrycie w Visoko i towarzyszące mu kontrowersje (fot. Getty Images)" title="Piramidy w Bośni - tajemnicze odkrycie w Visoko i towarzyszące mu kontrowersje (fot. Getty Images)" /> Piramida Słońca ma ponad 1800 lat i jest wielką niewiadomą. Co archeolodzy mówią o jej przeznaczeniu? Jakie zastosowanie miała Piramida Słońca? Gdzie można ją zobaczyć? Poznajcie jedną z najciekawszych i największych atrakcji Meksyku. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/piramida-slonca-ma-ponad-1800-lat-i-jest-wielka-niewiadoma-co-archeolodzy-mowia-o-jej-przeznaczeniu-2552d0b.jpeg" width="938" height="626" alt="Piramida Słońca ma ponad 1800 lat i jest wielką niewiadomą. Co archeolodzy mówią o jej przeznaczeniu?" title="Piramida Słońca ma ponad 1800 lat i jest wielką niewiadomą. Co archeolodzy mówią o jej przeznaczeniu?" /> Piramida Chefrena i jej sekrety Pozostaje w cieniu Wielkiej Piramidy. A przecież piramida Chefrena, syna Cheopsa, wydaje się wyższa!
Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: ruiny zamków, opustoszałe szpitale, pustostany i mroczne lasy, w których straszy
Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce, czyli jakie? Nad Wisłą znajdziemy wiele ruin zamków, opustoszałych szpitali, a nawet komisariatów, które od lat skrywają mroczne tajemnice i cieszą się sporym zainteresowaniem, szczególnie w okresie Halloween. Oto 10 z nich.
W tym artykule: Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Ruiny zamku w Ogrodzieńcu Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Łysa Góra Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Las w Witkowicach Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Diablak Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Komisariat w Konstancinie-Jeziornie Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Dom na ulicy Kosocickiej w Krakowie Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Zamek w Niedzicy Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Szpital psychiatryczny w Owińskach Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Skała Czarownic w Beskidzie Małym Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Kamienica na ulicy Wilczej w Warszawie Filmy o nawiedzonych domach Strach ma wielkie oczy – mawiają nasze mamy i babcie. Fakt, to co z reguły wydaje nam się groźne i niebezpieczne, w rzeczywistości bywa mniej wyolbrzymione. Na mapie Polski znajdziemy jednak kilka miejsc, w których strach naprawdę ma wielkie oczy. Mowa tu o opustoszałych zamkach, szpitalach, domach, a także mrocznych lasach czy górskich szczytach, które na samą myśl wywołują gęsią skórkę. Przeważnie łączy je tragiczna lub tajemnicza historia, zawsze związana z ludzkim cierpieniem. Zapraszamy na wycieczkę mrocznymi miejscami w Polsce. Nawiedzone miasta w USA. Atrakcje tylko dla odważnych Krwawe potyczki, mroczne praktyki, przerażające cmentarze i nie tylko – zapraszamy na spacer po ciemnej stronie Ameryki. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7f98f20fe68003d6414873e5c510b0cd60ebe4f3-02d5d02.jpeg" width="938" height="606" alt="Historia tych miejsc sprawia, że w świadomości wielu pozostały zawieszone między życiem a śmiercią (fot. Getty Images)" title="Historia tych miejsc sprawia, że w świadomości wielu pozostały zawieszone między życiem a śmiercią (fot. Getty Images)" /> Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Ruiny zamku w Ogrodzieńcu Ranking na „najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce” otwiera Zamek Ogrodzieniec. To jedna z największych atrakcji Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że majestatyczne ruiny są jednym z najbardziej aktywnych paranormalnie miejsc w Polsce. Jak głosi legenda, dziedzińca zamku strzeże piekielny czarny pies. Pod taką postacią ma ukazywać się kasztelan Stanisław Warszycki, XVII-wieczny władca zamku. W historii zapisał się jako krwawy rządca, który nie szczędził tortur swoim poddanym. Zdaniem okolicznych mieszkańców, zjawa najczęściej pojawia się podczas księżycowych nocy. Wtedy też na dziedzińcu zamku można usłyszeć dźwięk drewnianego kołowrotka i głosy biesiadujących w karczmie rycerzy. Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Łysa Góra Szczyt zlokalizowany w majestatycznych Górach Świętokrzyskich to najsłynniejsze miejsce spotkań czarownic. Jak głosi legenda, kobiety parające się czarną magią zbierały się tam w burzliwe noce i do spółki z diabłami odprawiały prastare rytuały. Wszystko po to, by zaszkodzić miejscowej ludności. Miejscowi bali się nawet spoglądać w kierunku szczytu, a co dopiero zbliżać się do niego. Wykorzystując okres względnego spokoju, na Łysej Górze wzniesiono klasztor. Wtedy też zaczęto nazywać to miejsce Górą Świętego Krzyża. Legenda głosi, że diabły kilkukrotnie próbowały niszczyć obiekt, za każdym razem nieskutecznie. Miejscowi twierdzą, że nawet dziś można wyczuć tam działanie negatywnej energii, a wielu turystom odwiedzającym klasztor towarzyszy trudne do wytłumaczenia uczucie niepokoju. Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Las w Witkowicach Nawiedzone lasy w Polsce to miejsca wyjątkowo tajemnicze, którym towarzyszy niepokojąca historia. Jedna z najmroczniejszych dotyczy lasu w podkrakowskich Witkowicach. Okoliczni mieszkańcy opowiadają, że to ponure miejsce od zawsze przyciągało samobójców. Dlaczego osoby chcące zakończyć swoją ziemską egzystencję wybierały właśnie ten las? Być może ze względu na to, że tworzona przez drzewa gęsta zasłona sprawiała, że nikt nie mógł przeszkodzić im w ich zamiarach, a być może wynika to z działalności mrocznej siły. Najbardziej przerażająca opowieść związana z tym miejscem dotyczy grupy 9 studentów, którzy w październiku 2001 roku świętowali tam rozpoczęcie roku akademickiego. Następnego dnia żaden z nich nie wrócił do domu. Miejscowa policja początkowo miała bagatelizować sprawę, więc mieszkańcy wzięli sprawy w swoje ręce. Prowadzone poszukiwania nie przyniosły jednak rezultatów. Młodzi ludzie jakby zapadli się pod ziemię. Do dziś nie wiadomo, co wówczas wydarzyło się w witkowickim lesie. Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Diablak Najwyższy szczyt masywu Babiej Góry zasłynął jako miejsce, w którym pogoda zmienia się jak w kalejdoskopie. Obecne tam ekspozycje sprawiają też, że jest to najtrudniejsza do zdobycia góra Beskidu Żywieckiego. Wypadki zdarzają się tam każdego roku, niektóre tragiczne w skutkach. Okoliczni mieszkańcy twierdzą jednak, że nieszczęścia, do których dochodzi w drodze na szczyt Diablaka, wynikają z działalności sił niepochodzących z tego świata. Podobno babiogórskie lasy są zamieszkane przez nieczystą siłę. Niektórzy mówią o rozpływającym się niczym mgła czarnym koniu. Inni twierdzą, że masyw jest królestwem leśnych skrzatów, które wyprowadzają nieostrożnych piechurów na manowce. Istnieje też legenda o odbywających się na szczycie sabatach czarownic. To wszystko brzmi jak fragment baśni, nie należy zatem dziwić się, że dziś mało kto dziś wierzy w ludowe opowieści. Nigdy jednak nie udało się wyjaśnić przyczyny katastrofy z 1963 roku, kiedy przy idealnej pogodzie na Diablaku rozbił się śmigłowiec. Nie wiadomo też, dlaczego 6 lat później samolot pasażerski zboczył z kursu i uderzył w pobliską Policę. Być może jednak w opowieściach tkwi ziarnko prawdy. Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Komisariat w Konstancinie-Jeziornie Wymieniając straszne miejsca w Polsce, nie można pominąć byłego komisariatu w Konstancinie-Jeziornie. Miejscowi nie bez powodu omijają szerokim łukiem budynek zlokalizowany na ulicy Niecałej. Jak głosi legenda, miejsce to jest nawiedzane przez niebieskiego upiora – ducha byłego oficera. Mówią o tym nie tylko mieszkańcy, ale także funkcjonariusze, którzy pełnili tam służbę. Paranormalne zjawiska mają mieć związek z historią tego miejsca. W latach 50. XX wieku obiekt należał do Urzędu Bezpieczeństwa. Na piętrze mieściło się biuro przesłuchań. Mając na uwadze metody ówczesnej władzy, nie ma wątpliwości, że dochodziło tam do okrutnych tortur, które niejednokrotnie prowadziły do śmierci zatrzymanych. Największych zbrodni miał dopuścić się jeden oficer, którego duch do dziś przechadza się korytarzami komisariatu. Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Dom na ulicy Kosocickiej w Krakowie Nawiedzone domy w Polsce to wyjątkowo przerażające miejsca. Jeden z najstraszniejszych stoi w Krakowie, na ulicy Kosocickiej. Badacze tego miejsca twierdzą, że jest ono wyjątkowo aktywne. Nocą można usłyszeć tam krzyki i wyraźnie czuć obecność złej energii. Na temat historii tego miejsca nie wiadomo zbyt wiele. Mówi się, że na terenie, gdzie teraz stoi dom, w dawnych czasach okolicznym chłopom ukazywał się szatan. Najczęściej jednak wspomina się o morderstwie, którego na swoim bracie miał dopuścić się chory umysłowo mieszkaniec tajemniczego domu. Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Zamek w Niedzicy Kolejny po Ogrodzieńcu nawiedzony zamek w Polsce mieści się w Niedzicy. Niektórzy twierdzą, że każdej nocy, na jego dziedzińcu pojawia się postać białej damy. Podobno jest to duch Uminy – zamordowanej pod drzwiami kaplicy córki inkaskiego wodza Tupaca Amaru II i węgierskiej arystokratki. Jak głosi legenda, za każdym razem, gdy pojawia się zjawa, w okolicach zamku wieje porywisty wiatr, a każdego, kto ujrzy białą damę, czeka wielkie nieszczęście. Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Szpital psychiatryczny w Owińskach Opuszczone szpitale psychiatryczne wzbudzają wyjątkowo silny niepokój. Jedno z najbardziej przerażających takich miejsc zlokalizowane jest w odległości kilkunastu kilometrów od Poznania. Szpital otwarto 1838 roku, w budynku dawnego klasztoru cystersów. W czasie II wojny światowej wojska hitlerowskie zajęły budynek, a żołnierze bezlitośnie wymordowali wszystkich pensjonariuszy. Placówka została ostatecznie zamknięta w 1993 roku i od tego czasu budynek stoi pusty. Okoliczna ludność wspomina o niepokojących odgłosach, dobywających się z tego miejsca. Z wnętrza ma dobiegać płacz dzieci, a w oknach pojawiają się trudne do wytłumaczenia rozbłyski świetlne. Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Skała Czarownic w Beskidzie Małym Skała Czarownic, zlokalizowana w pobliżu szlaku prowadzącego na szczyt Magurki Wilkowieckiej, to kolejne miejsce o niepokojącej historii. Jedna z legend głosi, że ukrywał się tam Wojciech Bulak ze Spytkowic, rozbójnik okradający kupców przemierzających Cysarkę. Bulak miał związać się z dwiema okolicznymi znachorkami, które dysponowały dużą wiedzą na temat stanu posiadania swoich pacjentów. Najbogatsi byli okradani. Pewnej nocy, zbójeckie trio okradło kościół św. Michała w Wilkowicach. Pod naciskiem duchownych wzmożono poszukiwania rabusia. Pojmany Bulak został stracony w 1709 roku, w trakcie publicznej egzekucji w Żywcu. Torturowany, nie wydał swoich wspólniczek, które podobno zabrały skarb i rozpłynęły się w powietrzu. Wygląda jednak na to, że duchy zbójcy i jego dwóch kochanek przetrwały. W 1890 roku tym szlakiem szedł do Wilkowic żebrak. Na skale, dziś zwanej Skałą Czarownic, zobaczył blask ognia. Podszedł bliżej i zobaczył dwie stare kobiety i starego mężczyznę, wypowiadających niezrozumiałe zaklęcia. Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Kamienica na ulicy Wilczej w Warszawie Nie wszystkie przerażające miejsca znajdują się na odludziu. Najlepszym tego przykładem niech będzie fakt, że mieszkanie na pierwszym piętrze kamienicy na ul. Wilczej w Warszawie od lat uchodzi za nawiedzone. Mówi się, że żaden lokator nie może zostać tam na dłużej. W pokojach słychać mrożące krew w żyłach odgłosy, a na ścianach pojawiają się ślady krwi. Według jednej z legend, miejsce to nawiedza duch studenta, który przed laty popełnił tam samobójstwo. Do tragicznych wydarzeń dochodziło tam jednak wcześniej, więc niewykluczone, że w kamienicy od dawna bytuje demoniczna siła. Filmy o nawiedzonych domach Na przestrzeni lat nawiedzone miejsca – w szczególności domy – zainspirowały wielu reżyserów i scenarzystów do nakręcenia filmów o tej tematyce. Poznaj produkcje, które cieszą się największą popularnością wśród kinomaniaków: „Duch” (1982), reż. Tobe Hooper, „Nawiedzony” (1995), reż. Lewis Gilbert, „Inni” (2001), reż. Alejandro Amenábar, „1408” (2007), reż. Mikael Håfström, „Kobieta w czerni” (2012), reż. James Watkins, „Crimson Peak. Wzgórze krwi” (2015), reż. Guillermo del Toro. Artykuły, które mogą cię zainteresować: Relacje o spotkaniach z duchami mają swoje naukowe wytłumaczenie Zaskakująco wielu ludzi wierzy w duchy. Badanie przeprowadzone w 2017 roku przez Chapman University wykazało, że aż 52% Amerykanów wierzy, że duchy mogą nawiedzać ludzi! Mało tego, liczb w... Czy wiedźmini istnieli naprawdę? Tak w dawnej Polsce zwalczano upiory „Wiedźmin” to dziś nie tylko książki, ale też gry komputerowe, seriale i inne gadżety osadzone w świecie stworzonym przez Andrzeja Sapkowskiego. Czy słynny Geralt z Rivii miał swoich p... Sri Lanka: 9-latka ofiarą egzorcyzmów Mała dziewczynka ze Sri Lanki nie przeżyła brutalnych „egzorcyzmów”, które według lokalnych wierzeń miały wypędzić z niej „złe duchy”.
Najstarsze kościoły w Polsce: 11 świątyń z ciekawą historią
Najstarsze kościoły w Polsce skrywają piękne wnętrza i wiele ciekawych historii. Mimo że archeolodzy wciąż spierają się, które świątynie rzeczywiście powstały najwcześniej, na podstawie badań można przygotować zbliżone zestawienie.
W tym artykule: Najstarsze kościoły w Polsce: Kościół Najświętszej Maryi Panny na Ostrowie Tumskim w Poznaniu Najstarsze kościoły w Polsce: Bazylika prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gnieźnie Najstarsze kościoły w Polsce: Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie Najstarsze kościoły w Polsce: Kościół św. Jana Jerozolimskiego za Murami w Poznaniu Najstarsze kościoły w Polsce: Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Płocku Najstarsze kościoły w Polsce: Bazylika kolegiacka św. Piotra i Pawła w Kruszwicy Najstarsze kościoły w Polsce: Rotunda św. Mikołaja w Cieszynie Najstarsze kościoły w Polsce: Archikolegiata Najświętszej Maryi Panny i św. Aleksego w Tumie Najstarsze kościoły w Polsce: Rotunda św. Prokopa w Strzelnie Najstarsze kościoły w Polsce: Kościół św. Tomasza Kantuaryjskiego w Sulejowie Najstarsze kościoły w Polsce: Kościół św. Jakuba w Sandomierzu Jak informuje Konferencja Episkopatu Polski, według danych z 2021 roku, w naszym kraju jest ponad 10 tys. parafii. O ile ustalenie takich danych nie stanowi większego problemu, o tyle określenie, które z nich powstały jako pierwsze już tak. Wynika to przede wszystkim z faktu, że w wielu przypadkach nie zachowały się żadne dokumenty, które mogłyby potwierdzić datę wybudowania danego obiektu. Ich wiek jest często ustalany głównie na podstawie badań archeologicznych oraz analizy stylu architektonicznego i wydarzeń historycznych, które towarzyszyły tym miejscom. Właśnie dlatego, słowo „prawdopodobnie” będzie często pojawiać się w tej publikacji. Przed wami najstarsze kościoły w Polsce. Archeolodzy trafili na ślady Kościoła Apostołów w Galilei. Lokalizacja starożytnej świątyni przez setki lat pozostawała tajemnicą. Przez ponad 1000 lat archeolodzy uznawali Betsaidę za miejsce zaginione. To biblijne miasto wraz z Kafarnaum i Korozain tworzyło tzw. trójkąt ewangeliczny, w którym Jezus najczęściej naucza... Najstarsze kościoły w Polsce: Kościół Najświętszej Maryi Panny na Ostrowie Tumskim w Poznaniu Eksperci są zdania, że najstarszy kościół w Polsce znajdował się w Poznaniu, na Ostrowie Tumskim. Jego powstanie ma być związane z przyjęciem chrztu przez Mieszka I i ślubem księcia z Dobrawą. Pierwsze badania, mające na celu potwierdzenie tej tezy, prowadzono jeszcze przed wybuchem II wojny światowej. Przypuszczenia archeologów zostały jednak potwierdzone dopiero pod koniec XX wieku. Prowadzone wówczas prace doprowadziły do odkrycia palatium księcia Polan. Odkryte zostały też pozostałości kaplicy - kostki mozaikowe i fragmenty zabarwionych tynków, które najprawdopodobniej kiedyś były pokryte malowidłami. Specjaliści są zdania, że pochodzą one z pierwszego chrześcijańskiego kościoła, który został wybudowany na terenie Polski. Istnieje teoria, według której świątynia miała być wybudowana na życzenie Dobrawy. Kościół został zburzony w 1038 roku, podczas najazdu czeskiego księcia Brzetysława. Odbudowana świątynia prawdopodobnie przetrwała do 1430 roku. Mniej więcej w tym czasie budowla została zburzona, a na jej miejscu wybudowano gotycki kościół Najświętszej Maryi Panny, który stoi tam do dziś. Najstarsze kościoły w Polsce: Bazylika prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gnieźnie Kolejny najstarszy kościół na naszej liście znajduje się w Gnieźnie. Katedra gnieźnieńska została wzniesiona w X wieku, prawdopodobnie około 970 roku, czyli kilka lat po chrzcie Mieszka I. Właśnie tam w 977 roku miała być pochowana księżniczka Dobrawa. Na pewno spoczęło tam ciało św. Wojciecha. Podobnie jak pierwszy kościół w Polsce, katedra gnieźnieńska nie przetrwała najazdów czeskiego księcia Brzetysława, które miały miejsce w 1038 roku. Po zakończeniu walk, świątynię odbudowano. W XV–XVIII wieku dokonano ostatniej dużej przebudowy tego miejsca – dobudowane zostały dwie wieże (północna i południowa), a samą katedrę otoczono kaplicami. Po pożarze, który miał miejsce w 1613 roku, przebudowano też wnętrze kościoła. Najstarsze kościoły w Polsce: Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie Kolejną pozycję w zestawieniu zajmuje katedra na Wawelu – miejsce koronacji królewskich i pochówku kościelnych dostojników i największych władców Polski. Obecnie w Krakowie możemy podziwiać wspaniałą świątynię gotycką, jednak wcześniej na jej miejscu stały jedne z najstarszych kościołów romańskich w Polsce. Pierwszy został wzniesiony prawdopodobnie po 1000 roku. Katedra określana jako chrobrowska powstała w związku z utworzeniem biskupstwa na zjeździe gnieźnieńskim i miała być poświęcona św. Wacławowi, spokrewnionemu z pierwszym polskim królem. Specjaliści są zdania, że monumentalna bazylika trójabsydowa mogła mieć 45 m długości i 21 metrów szerokości. Drugą katedrę – hermanowską – zaczęto budować w czasach panowania księcia Władysława Hermana. Jak wynika z zapisków Galla Anonima, prace zostały zakończone w czasach rządów Bolesława III Krzywoustego. W 1305 roku katedrę strawił pożar. Z tamtych czasów, do dziś przetrwała tylko krypta św. Leonarda, najniższy fragment wieży zegarowej i dolny fragment wieży Srebrnych Dzwonów. Budowa gotyckiej katedry, która na Wawelu stoi do dziś, została zainicjowana przez biskupa krakowskiego Nankera, już po koronacji Władysława Łokietka. Prace zakończono w 1364 roku. Najstarsze kościoły w Polsce: Kościół św. Jana Jerozolimskiego za Murami w Poznaniu Wracamy do Poznania. Pierwszą świątynią, która stała na miejscu dzisiejszego kościoła św. Jana Jerozolimskiego za Murami, najprawdopodobniej był pochodzący z XI wieku kościół św. Michała Archanioła. W Rocznikach Jana Długosza została zapisana informacja, według której 6 maja 1170 przy kościele powstał przytułek dla wędrowców, powołany z inicjatywy Mieszka III Starego i biskupa Radwana. W 1187 roku władca przekazał kościół i owe hospicjum zakonowi joannitów. Na przełomie XII i XIII wieku rozpoczęła się budowa nowej świątyni, która wielokrotnie przebudowana stoi tam do dziś. Najstarsze kościoły w Polsce: Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Płocku Pierwsza katedra w Płocku, wzniesiona w czasach panowania Bolesława Śmiałego lub Władysława Hermana, była prawdopodobnie drewniana. To właśnie tam Bolesław Krzywousty miał przyjąć pasowanie na rycerza. Około 1130 roku biskup płocki Aleksander z Malonne zadecydował o wzniesieniu nowej świątyni z kamienia. Kościół kilkukrotnie odbudowywano - po 1233 roku, kiedy katedra została zniszczona w wyniku pożaru, po 1243 roku, kiedy świątynia została zniszczona w wyniku najazdów pruskich, oraz po 1289 roku, kiedy kościół zburzyli Litwini. Najstarsze kościoły w Polsce: Bazylika kolegiacka św. Piotra i Pawła w Kruszwicy Świątynia w Kruszwicy najprawdopodobniej jest najstarszym kościołem na Kujawach. Romańska budowla została wzniesiona na przełomie XI i XII wieku. Istnieje przypuszczenie, że kościół stanowił siedzibę biskupstwa, którą później przeniesiono do Włocławka. W XVI wieku przebudowano fasadę zachodnią. Mimo poczynionych zmian, bazylika kolegiacka św. Piotra i Pawła stanowi jeden z najlepiej zachowanych zabytków romańskich w Polsce. Najstarsze kościoły w Polsce: Rotunda św. Mikołaja w Cieszynie Kolejny obiekt w zestawieniu to prawdopodobnie najstarszy budynek wzniesiony na ziemi cieszyńskiej. Rotunda św. Mikołaja została wybudowana na przełomie XI i XII wieku, jako kaplica grobowa. W XIX wieku kościół poddano modernizacji, ale już w XX wieku przywrócony został jego oryginalny romański charakter. Najstarsze kościoły w Polsce: Archikolegiata Najświętszej Maryi Panny i św. Aleksego w Tumie Kolejny kościół na naszej liście został wzniesiony w XII wieku, jednak badania archeologiczne pozwalają przypuszczać, że już w X wieku (około 997 roku) w tym miejscu istniało opactwo benedyktynów pw. NMP i św. Aleksego, najprawdopodobniej pierwsze w Polsce. Data rozpoczęcia budowy świątyni nie jest znana. Niektórzy eksperci uważają, że prace rozpoczęto w 1149 roku, a ich inicjatorem miał być metropolita gnieźnieński Janik. Najstarsze kościoły w Polsce: Rotunda św. Prokopa w Strzelnie Jak w swoich zapiskach wspomina Jan Długosz, kolejny kościół w zestawieniu został poświęcony 16 marca 1133 roku. Badania archeologiczne dowodzą, że rotunda została ukończona w drugim dziesięcioleciu XIII wieku, czyli mniej więcej w tym samym czasie, co pobliski kościół norbertanek. Kościół w Strzelinie przetrwał jako największy romański zabytek w Polsce, wzniesiony na planie koła. Najstarsze kościoły w Polsce: Kościół św. Tomasza Kantuaryjskiego w Sulejowie Szacuje się, że Kościół klasztorny cystersów p.w. św. Tomasza Kantuaryjskiego w Sulejowie został wzniesiony ze szlachetnego piaskowca szydłowieckiego w pierwszej połowie XIII wieku za czasów Kazimierza II Sprawiedliwego. Z kolei jego wyposażenie pochodzi z okresu baroku i rokoka. Front świątyni zdobią romański portal i rozeta. W przeszłości był dwukrotnie spalony przez Tatarów. Najstarsze kościoły w Polsce: Kościół św. Jakuba w Sandomierzu Listę 11 najstarszych kościołów w Polsce zamyka świątynia w Sandomierzu. Eksperci są zdania, że pierwszy kościół w tym miejscu istniał już na przełomie XII i XIII wieku. Gdy w XIII wieku do miasta przybyli dominikanie, wzniesiono nowy obiekt. Jak wynika z zapisków Jana Długosza, od 1226 roku miejsce to stanowiło siedzibę konwentu dominikańskiego. Artykuły, które mogą cię zainteresować: Cuda w drewnie, czyli lubuskie kościoły, które warto zobaczyć na własne oczy Lubuskie kościoły są jednymi z najstarszych drewnianych świątyń w Europie. Zabytkowy dzwon skradziony przez nazistów wróci do Polski. Odnaleziono go po 77 latach Poszukiwań dawno zaginionego dzwonu podjęli się sławięciccy parafianie. Zaczęli działać już dwa lata temu. Ostatecznie na trop zabytku natrafił proboszcz Sławięcic – ksiądz Marian Be... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/hans-manek-po-lewej-i-prof-thomas-flammer-vor-der-glocke-pozuja-przy-zabytkowym-dzwonie-fot-bistum-muenster-de-781b191.jpeg" width="880" height="495" alt="Hans Manek (po lewej) i prof. Thomas Flammer vor der Glocke pozują przy zabytkowym dzwonie (fot. bistum-muenster.de)" title="Hans Manek (po lewej) i prof. Thomas Flammer vor der Glocke pozują przy zabytkowym dzwonie (fot. bistum-muenster.de)" /> Ta piękna świątynia powstała by upokorzyć ewangelików. Dziś jest ich dumą To cud, że drewniana świątynia, która miała istnieć 30–40 lat, przetrwała wszelkie zawirowania historyczne i po ponad 350 latach ma się dobrze – mówi mi pastor Waldemar Pytel z Kościo...
3 pomysły na pierwszy długi weekend w nowym roku
Każdy długi weekend to okazja, żeby nabrać sił i oczywiście ruszyć w podróż – nawet bliską. Oto 3 pomysły na krótki wypoczynek w Polsce zimą.
W tym artykule: Gdzie na długi weekend? Długi weekend na stoku City break po polsku Piesze eksploracje Powrót do pracy po dłuższym wolnym nigdy nie jest łatwy. Zwłaszcza po świąteczno-noworocznej przerwie. Nawet jeśli nie braliśmy urlopu między Bożym Narodzeniem a Nowym Rokiem, to końcówka grudnia i tak sprzyja rozleniwianiu się i oczywiście obżarstwu. Dla wszystkich, którzy nadal nie odnaleźli się w nowej, pracowniczej rzeczywistości mamy dobrą wiadomość – w 2022 roku pierwszy długi weekend wypada wyjątkowo wcześnie, bo już w pierwszym tygodniu. Gdzie na długi weekend? Od kilku lat święto Trzech Króli (6 stycznia) znów jest dniem wolnym od pracy. W 2022 r. Objawienie Pańskie jest obchodzone w czwartek, a to oznacza, że jeśli weźmiemy urlop w piątek, możemy cieszyć się aż 4-dniowym weekendem. Mówi się, że jaki początek nowego roku, taki cały rok, dlatego warto pomyśleć o aktywnym zaplanowaniu tych dni. Szczególnie jeśli marzy nam się wiele wyjazdów w kolejnych 12 miesiącach. Podróżniczy styczeń może być tego dobrą wróżbą. Co robić w długi weekend? Gdzie pojechać i jak zaplanować wyjazd last minute? Podpowiadamy. Długi weekend na stoku Mamy zimę, a więc ulubioną porę roku wszystkich narciarzy i snowboardzistów. Co dwa dni szusowania, to nie jeden, a w długi weekend można wydłużyć białe szaleństwo aż do czterech dni. Idealnym pomysłem dla fanów sportów zimowych będzie więc wyjazd na narty lub deskę. Na szczęście sezon 2021/2022 nie został sparaliżowany przez obostrzenia tak jak poprzedni i mimo że aura za oknem bywa kapryśna, to stoki są regularnie naśnieżane. Największą popularnością cieszą się narciarskie kurorty na południu Polski. Białka Tatrzańska, Poronin, Murzasichle – te miejscowości są dobrze znane chyba wszystkim. Planując długi weekend na stoku, warto jednak wziąć pod uwagę, że w takie dnie popularne obiekty mogą być zatłoczone. Do tego dochodzą przepełnione hotele i niska dostępność wolnych pokoi. Nie rezygnujemy jednak z wyjazdu na narty i patrzymy nieco wyżej na mapie. W końcu szusować można nie tylko w górach. Stacje narciarskie w okolicach Kazimierza Dolnego, w Bałtowie (woj. świętokrzyskie) czy na Kaszubach również są dobrze oceniane przez narciarzy i snowboardzistów. Kraków trzeci raz z rzędu najlepszym miejscem na City Break w Europie Ankieta przeprowadzona przez brytyjskie stowarzyszenie konsumentów Which? wykazała, że Kraków już trzeci rok z rzędu został uznany za najlepsze miejsce na krótkie wakacje w Europie. Wygrał... City break po polsku City breaki, czyli krótkie wypady do innego miasta, od kilku lat cieszą się ogromną popularnością również wśród Polaków. Chętnie odwiedzamy stolice naszych sąsiadów, na przykład Berlin, Pragę czy Wilno, ale w pandemii otworzyliśmy się też polskie miasta. Plusy takiego rozwiązania? Taniej, bliżej i obostrzenia sanitarne nie powinny nas zaskoczyć. Po wykryciu nowego wariantu koronawirusa międzynarodowa turystyka ponownie zadrżała i wiele europejskich państw zmieniło zasady wjazdu dla zagranicznych turystów. Gdzie na city break w Polsce? Gdańsk, Kraków i Wrocław to jedne z najczęstszych wyborów. Warto też zajrzeć do Łodzi. W końcu miasto zostało ostatnio docenione na arenie międzynarodowej i znalazło się w zestawieniu National Geographic „Best of the World 2022”. Zamiast jednego city breaku można też pomyśleć o dwóch krótszych. W zeszłym roku dziennikarze CNN zachwycili się Tarnowem. Ciekawym miastem jest też na przykład Chełmno, nazywane „miastem zakochanych”. Łukasz Supergan o zimowym przejściu gór Polski. „To jest wyzwanie dla ciała” Łukasz Supergan udowadnia, że w górach nie zawsze chodzi o to, żeby być jak najwyżej. Czasem ważniejsze jest, aby po prostu iść dalej, a najlepiej jak najdalej. Podróżnik dwukrotnie prz... Piesze eksploracje Żeby aktywnie i ciekawie spędzić długi weekend wcale nie trzeba jechać daleko. Wystarczy mapa okolicy, plecak i wygodne buty. W każdym województwie wytyczone są dziesiątki szlaków turystycznych. Najkrótsze mają mniej niż 10 km długości, za to przejście dłuższych może zająć nawet cały dzień. Pamiętajmy o tym, żeby dostosować zamiary do naszych możliwości. Szlaki różnią się nie tylko długością. Jedne prowadzą przez miasta i wsie, inne zaczynają i kończą się na łonie natury. Piesze wycieczki to okazja nie tylko do sprawdzenia kondycji, ale też poznania własnego regionu. Pełna lista szlaków PTTK znajduje się na stronie internetowej Towarzystwa.
Trzy powody, dla których warto przyjechać do Olsztyna
Stare Miasto, Kopernik, Krzyżacy. Historia Olsztyna jest pasjonująca, ale dziś pokażemy wam bardziej współczesne oblicze stolicy Warmii. I trzy powody, dla których warto jechać do Olsztyna.
W tym artykule: By zobacz planetarium By zostać wodniakiem By dobrze zjeść By zobacz planetarium Olszyńskie planetarium pamięta lata 70. ubiegłego wieku, ale jest zdecydowanie udanym projektem architektonicznym i do dziś jednym z częściej odwiedzanych punktów Olsztyna. Zanim usiądziesz pod kopułą o piętnastometrowej średnicy, koniecznie obejrzyj w holu budynku kolorową kompozycję ułożoną z 205 płytek. Przez długie lata olsztyńskie planetarium pełniło rolę edukacyjną, proponując projekcje ściśle związane z astronomią. I choć pokazy rozgwieżdżonego nieba nadal są ważnym punktem programu, coraz większą popularnością cieszą się pokazy… muzyczne. Na kopule wyświetlane są specjalnie przygotowane animacje zmieniające się w rytm utworów znanych wykonawców – ostatnio jest to akurat Queen. I wierzcie, że te projekcje wciągną bez reszty nawet tych, którzy nie są wielkimi fanami zespołu. By zostać wodniakiem Mało jest w Polsce miast, które są tak zanurzone w zieleni i naturze, jak Olsztyn. Miejscowość jest bowiem nie tylko otoczona jeziorami, ale też przecina ją rzeka Łyna. Ciekawym sposobem zwiedzania jest więc spływ kajakowy – wiosłując, można przedostać się z jednego krańca miasta na drugi. Taka wycieczka zajmuje około 3-4 godzin, a wypożyczonym kajakiem nie trzeba wracać do punktu startowego (koszt to ok. 70 zł za kajak, bez limitu czasowego). Piechurzy ucieszą się natomiast z faktu, że całe miasto da się przejść, w zasadzie nie opuszczając terenów parkowych i lasów. Znaczna część tych terenów jest zagospodarowana, z wytyczonymi alejkami lub ścieżkami. Zielone plamy na mapie Olsztyna zlewają się w jeden długi ciąg. W granicach administracyjnych Olsztyna znajduje się też 11 jezior, nie dziwi więc, że mieszkańcy wolne chwile spędzają nad – lub na – wodzie. Nie brakuje tu plaż, nadbrzeżnych lokali, marin i przystani. Żeglować można po wszystkich akwenach (na niektórych ograniczona jest jednak dopuszczalna prędkość), dobrym pomysłem jest zaplanowanie rejsu po dość spokojnym jeziorze Ukiel. Jeżeli nie jesteśmy żeglarzami, bez trudu można wypożyczyć tu łódź lub skorzystać z wycieczek organizowanych. A zimą, na Ukielu pojawiają się – jeżeli tylko temperatura pozwala – bojery, śmigające po zamarzniętej tafli. Ciekawe miejsca na niedrogi wyjazd w Polsce Polska to nie tylko Morze Bałtyckie i Zakopane. W naszym kraju jest wiele miejsc, o których zapomnieliśmy lub nie wiemy nawet o ich istnieniu By dobrze zjeść Olsztyn wyrósł na nową kulinarną stolicę Warmii. A wszystko dzięki grupce przedsiębiorców, hodowców, plantatorów oraz kucharzy, którzy zaczęli wykorzystywać lokalne przepisy i miejscowe specjały. Gdzie ich spróbować? Sprawdzonym adresem są „Cudne Manowce”, rustykalnie urządzona knajpka, w której menu znajdziemy podpłomyki z szarpaną mangalicą, ser od Thorstena oraz pyszną karmuszkę – gulaszową zupę, niezwykle esencjonalną. A jest jeszcze gęsi rosół, dzyndzałki warmińskie (pierożki z surowym mięsem wołowym lub kaczką i gęsiną), pierogi z mięsem z jelenia i wreszcie „maść czarownic do latania”, czyli nieco zdrowsza wersja smalcu, przygotowana na tłuszczu gęsim i ziołach. Miłośnicy deserów powinni poszukać lodów marki Kroczek. Produkowane przez Wojciecha Kroczka i jego żonę desery przygotowywane są z zaledwie kilku składników, z których te najważniejsze (mleko, jajka, owoce, warzywa) pochodzą od dostawców z Warmii. Oprócz typowych smaków, Kroczek proponuje też bardziej awangardowe: np. szpinakowe lub pietruszkowe. Amatorzy piwa kierują się za to do położonego nad brzegiem jeziora Browaru Ukiel, w którym można spróbować kilku rodzajów piwa rzemieślniczego. Niewielki producent prowadzi ograniczoną sprzedaż, te piwa można więc kupić niemal wyłącznie na Warmii. Szerzej dostępne są produkty kolejnej miejscowej warzelni, czyli browaru Kormoran. Na rybę – wybierzcie z menu te słodkowodne, złowione przed kilkoma godzinami w olsztyńskich jeziorach – zaprasza natomiast smażalnia „Bycza Ryba” przy plaży miejskiej nad Ukielem. Prowadzi ją Cezary Biedulski, gitarzysta rockowego zespołu Kangaroz, z którym można, zajadając sielawę i popijając ją piwem, pogadać o muzyce. Nadaniu tradycyjnej warmińskiej kuchni bardziej nowoczesnego wymiaru podjęła się natomiast „Restauracja Warmia”, serwująca m.in. wyśmienitego sandacza z risotto oraz zupę kurkową. Mięsożercy powinni też spróbować krupnioku warmińskiego – dania przypominającego kaszankę. A wieczór spędzić przy kieliszku wina na tarasie restauracji, z którego rozciąga się wspaniała panorama na marinę i jezioro Ukiel. I pamiętajcie o jednym: jeżeli najdzie was w Olsztynie ochota na coś mocniejszego po godzinie 22, musicie nastawić się na wizytę w barze lub restauracji. Na mocy miejskiej uchwały, po tej godzinie sklepy nie sprzedają bowiem żadnego alkoholu.
Enoturystyka w Polsce jest coraz popularniejsza. Gdzie podróżować i smakować wina?
Czy Polska winem płynie? W niektórych regionach tak.
W tym artykule: Enoturystyka w Polsce Polskie winiarnie idą na podbój świata Polskie zagłębie winiarstwa „Piękna nasza Polska cała” – mówi powiedzenie, a my w pełni się z nim zgadzamy. Nasz kraj można zwiedzać na wiele sposób i wybierać mniej oczywiste miejsca. Bo przecież między Tatrami a Morzem Bałtyckim czekają na nas nie tylko Mazury. Od kilku lat coraz popularniejszym trendem nad Wisłą jest, chociażby enoturystyka. Co to takiego? Taka propozycja podróżowania spodoba się każdemu, kto lubi sielskie klimaty i dobre wino. Polskie miasto w turystycznym rankingu CNN. Wybór dziennikarzy może zaskoczyć Według dziennikarzy CNN to miasto z Małopolski może konkurować z włoskimi miejscowościami czy chorwacką Korčulą. Enoturystyka w Polsce Najprościej mówiąc enoturytyka to winiarskie podróże. Wbrew pozorom można je odbywać nie tylko do Włoch, Francji czy Hiszpanii, ale również po Polsce. Mimo że nasz kraj na arenie międzynarodowej bywa kojarzony z mocniejszymi alkoholami, to i wina zyskują w naszych oczach. Co więcej, lubimy je nie tylko pić, ale również produkować. Potwierdzają to oficjalne dane. W 2021 r. w Ewidencji KOWR zarejestrowało się w 376 producentów, uprawiających łącznie ponad 626 ha winnic. Pod względem powierzchni uprawy winorośli prym wiodą województwa lubuskie (115,49) i małopolskie (102,78 ha). Podróżować i smakować jest więc gdzie. W enoturystyce nie chodzi jednak o samo picie wina. Owszem, białe i czerwone trunki są motywem przewodnim takich podróży, ale w ich trakcie poznajemy też historię i kulturę regionów. Na Podkarpaciu kilka lat temu utworzono nawet Podkarpacki Szlak Winnic. To też świetna okazja, żeby dowiedzieć się, jak powstają nasze ulubione wina. Każdy producent ma swoje pilnie strzeżone receptury, ale gościom zazwyczaj uchyla się rąbka tajemnicy. Łukasz Supergan o zimowym przejściu gór Polski. „To jest wyzwanie dla ciała” Łukasz Supergan udowadnia, że w górach nie zawsze chodzi o to, żeby być jak najwyżej. Czasem ważniejsze jest, aby po prostu iść dalej, a najlepiej jak najdalej. Podróżnik dwukrotnie prz... Polskie winiarnie idą na podbój świata Jednym z ciekawszych miejsc na winiarskiej mapie Polski jest Winnica Turnau w Baniewicach pod Szczecinem. Funkcjonuje od niespełna 10 lat, ale produkowane na miejscu wina szybko zostały docenione zarówno w kraju, jak i za granicą. Właściciele jako jedni z pierwszych w Polsce oprócz tradycyjnego wina postanowili wyjść na rynek również z szampanem. Pierwsza partia robionego metodą tradycyjną wina Classique Brut rozeszła się w ciągu zaledwie kilku dni, a w przyszłym roku producent planuje wyprodukować o 50% więcej butelek tego wina niż w zeszłym. – Metoda tradycyjna jest bardzo czasochłonna, ale odwdzięcza się szlachetnym smakiem i elegancją – mówi Jacek Turnau zarządzający Winnicą Turnau. – Powstanie pierwszej butelki było poprzedzone niezliczonymi, nie zawsze udanymi, próbami, ale jesteśmy bardzo zadowoleni z ostatecznego efektu. W Polsce jest już dzisiaj kilkanaście winnic produkujących wina musujące robione metodą tradycyjną. Największe zagłębie ich produkcji znajduje się w okolicach Krosna Odrzańskiego w województwie lubuskim, ale wysokiej jakości przykłady znajdziemy także na wschodzie Polski, a nawet pod Łodzią. – Polska ma wszystko, żeby stać się mocnym graczem na mapie europejskich bąbelków – dodaje Jacek Turnau. – Inspirujący może być dla nas przykład Anglii. Jeszcze kilkanaście lat temu mało kto o tamtejszych winach musujących słyszał, a dzisiaj najlepsze spośród nich śmiało konkurują w ocenach krytyków z szampanami. Sprzyja nam klimat, charakter gleb, a także wielkość naszego rynku i rosnąca moda na polskie wino. Polskie zagłębie winiarstwa Za zagłębie polskiego winiarstwa uważa się województwo lubuskie. To właśnie w Zaborze w 2015 r. otworzono największą w Polsce winnicę samorządową o powierzchni 35 ha, na której swoje uprawy ma 13 winiarzy. Dodatkowo mieści się tam również Lubuskie Centrum Winiarstwa pełniące funkcję reprezentacyjną, turystyczną, rekreacyjną, dydaktyczną i muzealną. W przyszłości ma być także miejscem kształcenia studentów na kierunku winiarskim oraz ośrodkiem doradztwa dla winiarzy. Żeby poczuć niepowtarzalny klimat winnic, wcale nie trzeba więc jechać za granicę. Obecnie wina powstają w każdym województwie. Weekend w winiarni to dobry pomysł na krótki wyjazd, nie tylko jesienią.
Skanseny w Polsce. 10 najciekawszych miejsc, które warto odwiedzić
Skanseny w Polsce pozwalają nam na własne oczy przekonać się, jak kiedyś wyglądało życie w poszczególnych regionach etnograficznych. Dwory majętnych panów, skromne chłopskie chaty, gospody, karczmy, kuźnie - takie otoczenie sprawia, że każdy może odbyć podróż w czasie do miejsc, w których przed laty wyrastała regionalna tradycja.
W tym artykule: Muzeum Wsi Radomskiej Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku Park Etnograficzny Kultury Ludowej w Kolbuszowej Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku Muzeum Wsi Opolskiej Muzeum Wsi Lubelskiej Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie W czasach, w których coraz więcej polskich wsi przyjmuje charakter przedmieść, zdecydowanie warto odbyć taką wycieczkę, by przekonać się, czym tak naprawdę jest polskie sioło. Gdzie znajdziemy najciekawsze skanseny w Polsce? Przedstawiamy listę 10 propozycji. Skanseny, czyli parki etnograficzne, to muzea na świeżym powietrzu, w których prezentowana jest tradycja i kultura ludowa danego obszaru. Takie miejsca pozwalają z bliska przyjrzeć się dawnej architekturze mieszkalnej i przemysłowej, przedmiotom, które niegdyś towarzyszyły ludziom na co dzień i stylowi życia dawnej polskiej wsi, o którym pisali poeci i prozaicy. To najbardziej sugestywne świadectwo naszej narodowej historii - przecież to właśnie sielskie osady i grody dały początek naszemu krajowi. Zapraszamy na wycieczkę po 10 najciekawszych skansenach w Polsce. Muzeum Wsi Radomskiej Położony w Radomiu skansen przywołuje do życia dziedzictwo kulturowe ludności, która dawniej zamieszkiwała ten obszar. W muzeum o powierzchni 32,5 ha znajdziemy 80 obiektów dawnego budownictwa Ziemi Radomskiej, będącej częścią północnej Małopolski - domy mieszkalne, zabudowania gospodarcze, dwory, młyny wodne, wiatraki, warsztaty i kościół. Nie zabrakło też eksponatów, takich jak dzieła sztuki ludowej, tkaniny, maszyny rolnicze, pojazdy i ule. Łącznie jest ich ponad 16 tysięcy. Muzeum organizuje warsztaty i wystawy, a wśród licznych atrakcji tego miejsca należy wymienić też festiwale plenerowe, propagujące ludowy folklor. Już teraz obiekt ma status jednego z największych skansenów w Polsce, a w planach jest jego dalsza rozbudowa. Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku Pierwszy powstały po II wojnie światowej, a obecnie - jeden z największych skansenów w Polsce mieści się w Sanoku, u podnóża Białej Góry. Teren muzeum został podzielony na siedem sekcji, z których pięć przedstawia kulturę różnych grup etnograficznych, zamieszkujących obszar Karpat Wschodnich i Zachodnich - Łemków, Bojków, Pogórzan Wschodnich i Zachodnich oraz Dolinian. W dwóch pozostałych sekcjach mieści się Rynek Galicyjski i Sektor Naftowy, jedyny tego typu obiekt w kraju. Spacerując po poszczególnych strefach, po prostu nie można nie przyjrzeć się bliżej pochodzącej z 1801 roku cerkwi ze wsi Ropek, greckokatolickiej cerkwi pw. Narodzenia Bogurodzicy z 1731 roku i zachwycającemu kościołowi pw. św. Mikołaja Cudotwórcy, który został wzniesiony w 1667 roku. Wielką atrakcją, dla której warto odwiedzić, jest też niesamowity rynek Galicyjski. W przeniesionych do muzeum chatach można znaleźć masę przedmiotów codziennego użytku i pięknie zachowane eksponaty sztuki ludowej. Część poświęcona wydobyciu ropy przypomina natomiast, że kiedyś Podkarpacie stanowiło ważny ośrodek górnictwa naftowego. Ta ekspozycja sprawia, że skansen w Sanoku to jedno z najbardziej niezwykłych tego typu miejsc w kraju. Park Etnograficzny Kultury Ludowej w Kolbuszowej Lista przedstawiająca najciekawsze skanseny w Polsce nie byłaby kompletna bez Parku Etnograficznego Kultury Ludowej w Kolbuszowej. Położone na obszarze 30 ha muzeum gromadzi 80 obiektów, które pozwalają poznać bliżej kulturę Rzeszowiaków i Lasowiaków. Odwiedzający znajdą tam piękne zabudowania mieszkalne oraz budynki przemysłowe, gospodarcze i inwentarskie - kuźnie, spichlerze, młyn, kurniki, chlew, obory i stajnie. Nie zabrakło też dawnych obiektów użyteczności publicznej, jak choćby szkoły, remizy strażackiej i kościołów. Wśród najciekawszych eksponatów należy wymienić wspaniały spichlerz z 1784 roku. Równie imponująco prezentuje się pochodząca z 1877 roku remiza i młyn wodny z 1897 roku. W każdym obiekcie zwiedzający trafią na inną ekspozycję tematyczną. Muzeum organizuje też liczne imprezy - prezentacje obrzędów ludowych, wystawy rękodzieła i występy regionalnych grup folklorystycznych. Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku Malowniczo położony Olsztynek kusi przyjezdnych nie tylko pięknym krajobrazem Pojezierza Olsztyńskiego. Poza wspaniałą florą i fauną, znajdziemy tam także jeden z najciekawszych skansenów - położone na 95-hektarowej działce Muzeum Budownictwa Ludowego. Pod względem powierzchni, to największy skansen w Polsce. Obiekt gromadzi zabudowania mieszkalne, gospodarcze i użytku publicznego, typowe dla Warmii, Mazur, Sambii i Małej Litwy. Niesamowite wrażenie robi XVII-wieczna karczma i drewniany kościół, wzniesiony w 1714 roku. Nie tylko zabudowania tworzą niepowtarzalny klimat tego miejsca. W skansenie znajdziemy też tradycyjny zasiew i żywy inwentarz (szczególnie interesujące są owce Skuddy), co dodatkowo potęguje wrażenie odbycia podróży w czasie. Muzeum Wsi Opolskiej Na tle wcześniej wymienionych, opolski park etnograficzny nie imponuje powierzchnią, jednak nie oznacza to, że nie jest wart odwiedzenia. Przeciwnie, to jeden z najbardziej klimatycznych skansenów w Polsce. Na 10 ha zgromadzono 60 najpiękniejszych przykładów budownictwa opolskiego i oleskiego. Na odwiedzających czeka tam tradycyjna zabudowa mieszkalna, spichlerze, młyny i obiekty użyteczności publicznej - kościół, szkoła i karczma. Jednym z najciekawszych tamtejszych eksponatów jest spichlerz dworski ze Sławięcic, którego powstanie datuje się na rok 1610. Muzeum Wsi Lubelskiej Zajmujące obszar 25 ha Muzeum Wsi Lubuskiej zostało założone w 1960 roku (obecną nazwę nadano temu obiektowi 10 lat później). Piękny skansen gromadzi liczne zabytki architektoniczne i pamiątki etnograficzne z terenów Lubelszczyzny. Tamtejsza ekspozycja, obejmująca drewniane i murowane zabudowania, została podzielona na 7 sekcji: Wyżyna Lubelska, Zespół Dworski, Miasteczko, Roztocze, Powiśle, Podlasie i Polesie Lubelskie oraz Nadbuże. Oprócz tradycyjnych zabudowań, nie zabrakło też żywego inwentarza i atrakcji jak choćby przejażdżki saniami lub bryczką. Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu Skansen w Sierpcu odtwarza najbardziej charakterystyczne elementy dawnej architektury Mazowsza. Znajdziemy tam piękne przykłady XVII-, XVIII- i XIX-wiecznego budownictwa mieszkalnego, gospodarczego i sakralnego. Wśród licznych atrakcji tego miejsca, jedna jak magnes przyciąga zakochanych z całej Polski - w XVIII-wiecznym kościele pw. Najświętszego Serca Jezusowego z Drążdżewa organizowane są ceremonie ślubne. Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie Kolejne piękne muzeum z naszej listy znajduje się w Wygiełzowie w Małopolsce. W malowniczo położonej wiosce znajduje się gromadzący 25 obiektów, przedstawiających architekturę i kulturę Krakowiaków Zachodnich. Obiekt podzielono na 2 sektory - małomiasteczkowy i wiejski. W pierwszym szczególnie warto zobaczyć piękny dom podmiejski i warsztat garncarski z 1804 roku, a w drugim - sołtysią chałupę z 1826 roku. Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie Kolejny skansen w zestawieniu jest największym tego typu obiektem w Kurpiach. Na powierzchni 3,5 ha zgromadzono 23 drewniane budynki. Oprócz tego, na odwiedzających czekają piękne obiekty architektury małej, m.in. kapliczki, studnie i bramy. Zgromadzone na terenie parku etnograficznego chałupy można zwiedzać od środka. Jednym z najciekawszych tamtejszych eksponatów jest imponujący młyn, pochodzący z XIX wieku. Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie 20-hektarowy skansen w Chorzowie gromadzi ponad 70 zabudowań mieszkalnych, sakralnych, gospodarczych i użyteczności publicznej. Eksponaty prezentują architekturę charakterystyczną dla obszaru pszczyńsko-rybnickiego, lublinieckiego, Zagłębia Dąbrowskiego oraz Beskidu Śląskiego. Teren parku podzielony jest na sekcje historyczne, co zdecydowanie ułatwia poruszanie się wśród obiektów. Zwiedzający mogą tam podziwiać zagrodę młyńską, robotniczą i pasterską. Szczególnie imponująco przedstawia się zagroda bogatego chłopa. Niewątpliwą atrakcją jest też sklepik, wiejska szkoła oraz bogaty zbiór przedmiotów użyteczności publicznej.
Co warto zobaczyć na Mazurach? Lista atrakcji dla fanów aktywnego odpoczynku i leniuchowania
Mazury należą do najbardziej malowniczych miejsc w Polsce. Każdego roku przyciągają tłumy turystów, spragnionych wypoczynku na łonie natury. Co warto zobaczyć na Mazurach i jakie miejsca należy zwiedzić? Oto lista mazurskich atrakcji, przygotowana zarówno z myślą o osobach aktywnych, jak i turystach nastawionych na relaks i wypoczynek.
W tym artykule: Co warto zobaczyć na Mazurach: atrakcje dla aktywnych Co warto zobaczyć na Mazurach: atrakcje dla relaksu Tajemnicze miejsca na Mazurach Co warto zobaczyć na Mazurach: atrakcje dla aktywnych Mazury oferują szereg możliwości dla turystów nastawionych na aktywne spędzanie czasu. Jeśli lubisz pozostawać w ruchu, to z pewnością znajdziesz tam coś dla siebie. Do najciekawszych atrakcji dla aktywnych należą z pewnością: Żeglowanie Kraina Wielkich Jezior Mazurskich to obszar o powierzchni 1732 km kwadratowych, z czego blisko 30% stanowią jeziora. Żeglowanie cieszy się w tym rejonie dużą popularnością. Na miłośników żeglarstwa czekają tu różne szlaki. Trasy żeglarskie wiodą przez piękne, malownicze miejsca, które trafią w gust każdego miłośnika przyrody. Turyści mogą brać udział w kilkudniowych rejsach, zarówno z większą grupą, jak i we dwoje czy w pojedynkę. Instruktorzy chętnie szkolą w podstawach żeglarstwa, pokazują, jak sterować jachtem, a także uczą, na czym polega sztuka nawigowania. Jeśli zatem masz ochotę doświadczyć piękna Mazur w całej okazałości, to żeglowanie będzie doskonałym pomysłem. W trakcie rejsu zobaczysz m.in.: jezioro Śniardwy - największe jezioro w Polsce, o powierzchni 113,4 km kwadratowych, jezioro Niegocin - czarujące jezioro morenowe, z plażą, miejscem kąpieli oraz portem Żeglugi Mazurskiej, liczne wyspy, np. Duży Ostrów, Kiermuza, Upałty i wiele innych. Quady Od dłużego czasu coraz większą popularnością cieszą się wycieczki quadem po Mazurach. Turyści mogą w ten sposób zwiedzić różne ciekawe miejsca. Wycieczki quadami po Mazurach obejmować mogą m.in. szlak fortyfikacji mazurskich i śluzy Kanału Mazurskiego. Wielu turystów korzysta z możliwości podróżowania quadami wraz z przewodnikiem i instruktorem. Dzięki temu można znacznie więcej dowiedzieć się o zwiedzanych miejscach. Na Mazurach organizuje się wycieczki quadami zarówno dla większych grup, jak i dla pojedynczych osób. Spływy kajakowe Spływy kajakowe należą do najbardziej znanych atrakcji mazurskich. To doskonała forma spędzania wolnego czasu dla ludzi ceniących sobie aktywność fizyczną i bliski kontakt z przyrodą. Na turystów czekają m.in. spływy następującymi szlakami: Krutynia, Gołdapa, Sapina, Pisa, Rospuda, Hańcza, Łaźna Struga. Do najbardziej znanych szlaków należy spływ rzeką Krutyni. Ten szlak wodny liczy aż 91 km i prowadzi przez liczne jeziora (m.in. Jezioro Lampasz, Jezioro Białe, Jezioro Spychowskie, Jezioro Jerzewko). Spływ rzeką Krutynią uważany jest za jeden z najpiękniejszych w Polsce, a na tym polu konkuruje nawet z najważniejszymi szlakami europejskimi. Nic dziwnego, że spływ Krutynią cieszy się od lat wielką popularnością. Na Mazurach łatwo wypożyczymy sprzęt kajakowy i ekwipunek niezbędny do spływów. Jeśli zatem cenimy sobie aktywny wypoczynek, to w przypadku pięknej pogody warto skorzystać z tej formy spędzania urlopu. Survival Mazury doskonale nadają się do atrakcji survivalowych. Turyści zainteresowani intensywnymi przygodami na łonie natury z pewnością znajdują tutaj coś dla siebie. Dla osób spragnionych wrażeń przygotowano kursy z zakresu organizacji obozu, posługiwania się narzędziami do pracy z drewnem, rozpalania ognia, gotowania czy tworzenia różnych przyrządów niezbędnych w przeżyciu w leśnych warunkach. Atrakcje survivalowe można oczywiście łączyć z innymi formami wypoczynku. Turyści często korzystają z takich rozrywek jak np. paintball i podróże quadem, szkolą się tez w zakresie wędkarstwa i przyrządzania ryb. Krótko mówiąc - korzystają z wszystkich możliwych atrakcji, jakie mogą czekać ich w otoczeniu wspaniałej mazurskiej przyrody. Co warto zobaczyć na Mazurach: atrakcje dla relaksu Mazury to nie tylko miejsce dla aktywnych, ale także wspaniała przystań turystyczna dla każdego, kto szuka spokoju, relaksu czy wyciszenia. Co zwiedzić na Mazurach i jakie miejsca powinny znaleźć się w obszarze zainteresowań każdego turysty? Zamek w Nidzicy Jedną z największych historycznych atrakcji Mazur jest zamek w Nidzicy, wzniesiony w XIV wieku w stylu gotyckim. Początkowo rezydowali w nim krzyżacy. Na przestrzeni kolejnych stuleci zamek spełniał różne funkcje. Był m.in. siedzibą sądu oraz więzieniem. W XIX i XX wieku zamek uległ zniszeniu. Jego odbudowę po drugiej wojnie światowej zakończono dopiero w latach 60. ubiegłego wieku. Obecnie mieści się w nim m.in. Muzeum Ziemi Nidzickiej, które dysponuje bogatymi zbiorami etnograficzno-historycznymi. Święta Lipka Niewielka miejscowość, którą powinny odwiedzić przede wszystkim osoby zainteresowane kulturą i historią regionu. Święta Lipka jest też celem pielgrzymek. Znajdujące się tam sanktuarium maryjne to nie tylko efektowny zabytek barokowy, ale także miejsce religijnego kultu Matki Boskiej, który rozwijał się już w tym miejscu w XIV wieku. Wieś ma zatem długą historię, a zapisy o niej znane są już z dokumentów XV-wiecznych. Słynna Bazylila Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny pochodzi z drugiej połowy XVII stulecia i posiada obecnie status pomnika historii. W bazylice można podziwiać m.in. barokowe ograny i Obraz Matki Boskiej Świętolipskiej, który jest kopią obrazu Matki Boskiej Salus Populi Romani z bazyliki w Rzymie. Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku Osoby zainteresowane barwną historią i kulturą regionu mazurskiego powinny koniecznie zwiedzić Park Etnograficzny w Olsztynku, zwany też po prostu skansenem. Lokalną architekturę ludową eksponowano już tutaj na początku XX wieku. Historia muzeum sięga bowiem roku 1909 i ówczesnego zaboru pruskiego. Obecnie na terenie skansenu znajduje się prawie 70 obiektów architektonicznych na powierzchni ok. 100 ha. Turyści mogą podziwiać tu również okazy rzadkich gatunków zwierząt gospodarskich. Co można zobaczyć na terenie skansenu? Przede wszystkim obiekty związane z historią regionu, głównie z XIX i początku XX wieku (zarówno kopie, jak i oryginalne obiekty architektoniczne), m.in.: chałupy, zagrody, stodoły, wiatraki, kościoły, stajnie, bramy wjazdowe. Jeśli zatem zastanawiasz się, co warto zwiedzić na Mazurach, to skansen w Olsztynku powinien koniecznie znaleźć się na liście atrakcji - zwłaszcza, że jest to piękne świadectwo bogatej historii i kultury regionu. Twierdza Boyen Słynna twierdza w kształcie gwiazdy, wzniesiona w połowie XIX wieku w Giżycku. Należy do najczęściej odwiedzanych miejsc na Mazurach. Na przestrzeni minionego wieku budowla spełniała ważne funkcje - w czasie drugiej wojny światowej mieścił się tam szpital polowy. W latach 70. XX wieku twierdza została uznana za zabytek architektury. Obecnie jest dostępna dla turystów do zwiedzania, a na terenie obiektu odbywają się m.in. rekonstrukcje historyczne. Tajemnicze miejsca na Mazurach Mazury to nie tylko piękne jeziora i małe wioski z bogatą historią. To również rejon, gdzie znajduje się wiele miejsc owianych tajemnicami. Do takich miejsc należy np. Wilczy Szaniec - główna kwatera Adolfa Hitlera i OKW w lesie gierłoskim, wybudowana z myślą o dowodzeniu wojskami III Rzeszy w walce z armią ZSRS podczas drugiej wojny światowej. Według historyków Hitler spędził w kwaterze łącznie kilkaset dni. W miejscu tym usiłowano także dokonać zamachu na przywódcę III Rzeszy. 20 lipca 1944 roku Claus von Stauffenberg podłożył bombę w baraku, w którym przebywał Hitler. Wybuch jednak nie wyrządził szkód przywódcy Niemiec. Zamachowiec szybko został zidentyfikowany, a następnie rozstrzelany. Turyści zwiedzający woj. warmińsko-mazurskie mogą także rozważyć zwiedzanie Zamku w Reszlu - owianej tajemnicą budowli z XIV wieku, w której można zobaczyć m.in. różne narzędzia tortur. Warto w tym miejscu odnotować, że to właśnie w Reszlu została spalona na stosie ostatnia czarownica w Europie. Barbara Zdunk została oskarżona przez władze pruskie o wywołanie pożaru za pomocą czarów, w wyniku czego zginęły dwie osoby. Wyrok śmierci zatwierdził ostatecznie pruski król Fryderyk Wilhelm III. 21 sierpnia 1811 roku Zdunk została spalona.
Nie tylko Wolin. 10 najpiękniejszych i najciekawszych wysp na Bałtyku
Wyspy na Bałtyku to nie tylko Wolin i Uznam. Nie każdy o tym wie, ale Morze Bałtyckie jest usiane tysiącami wysp! Wśród nich znajdują się prawdziwe perły, oferujące piękne plaże, wspaniałą roślinność i dziewicze widoki, całkowicie inne niż te, które znamy z wysp chorwackich czy greckich. Zapraszamy na wycieczkę po 10 najciekawszych wyspach Morza Bałtyckiego.
W tym artykule: Gotlandia, Szwecja Olandia, Szwecja Bornholm, Dania Christiansø, Dania Jurmo, Finlandia Kihnu, Estonia Sarema, Estonia Wolin, Polska Karsibór, Polska Blå Jungfrun, Szwecja Większości osób, Bałtyk nie kojarzy się z wyspiarskim rajem. To prawda, nasza szerokość geograficzna nie zapewnia typowo egzotycznych atrakcji, ale każdy, kto Morze Bałtyckie nazywa nudnym, jest w ogromnym błędzie. Wyspy na Morzu Bałtyckim oferują masę atrakcji, a wycieczkę po najpiękniejszych z nich nie sposób nie zaliczyć do udanych. Które warto zobaczyć? Specjalnie dla naszych czytelników przygotowaliśmy krótki przewodnik po najciekawszych zakątkach Bałtyku. Gotlandia, Szwecja Jako pierwsza w naszym zestawieniu pojawia się największa wyspa nad Morzem Bałtyckim. Gotlandia, nazywana też Wyspą Wikingów, legitymuje się długością 170 km i szerokością 50 km (powierzchnia to 3140 km kw.). To miejsce od dawna przyciąga turystów z całej Europy. Szczególnie malowniczo prezentuje się jej stolica - Visby. Otaczające miasto mury obronne i niezwykle nastrojowe, stare kamienice tworzą tam niepowtarzalną atmosferę. Niezamieszkane tereny są pokryte przez lasy świerkowo-sosnowe. W krajobrazie wybrzeża dominują natomiast piaszczyste plaże i skały, którym natura nadała niezwykle fantazyjne kształty. fot. KRYSTIAN TRELA/REPORTER/EAST NEWS Olandia, Szwecja Drugą wyspą na naszej liście jest szwedzka Olandia, której powierzchnia to 1342 km kw. To propozycja dla osób, które od typowo zabytkowej architektury bardziej cenią sobie sielską atmosferę. W krajobrazie wyspy dominują młyny i farmy. Południowy obszar Olandii niemal w całości pokrywają tereny stepowe, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Niemałą atrakcją tego miejsca jest rezydencja szwedzkiej rodziny królewskiej. Park otaczający imponującą posiadłość jest otwarty dla ruchu turystycznego. fot. WOJCIECH STROZYK/REPORTER/EAST NEWS Bornholm, Dania Kolejna zachwycająca wyspa na Morzu Bałtyckim, to duński Bornholm. Powierzchnia wynosząca 588 km kw. nie stawia jej w czołówce największych morskich enklaw Morza Bałtyckiego, jednak z całą pewnością nie można odmówić jej uroku, zwłaszcza że Bornholm jest najcieplejszą wyspą Bałtyku. Plaże z niezwykle malowniczymi klifami prezentują się tam zachwycająco, podobnie zresztą jak jeziora, gęste lasy, tereny bagienne i wąwozy. Miłośnicy dzikiej natury poczują się tam jak w domu, a coś dla siebie znajdą też wielbiciele dawnej architektury. Ruiny średniowiecznej warowni Hammershus prezentują się niezwykle majestatycznie. Będąc na wyspie, nie można też nie zobaczyć pięknego kościoła św. Mikołaja, którego najbardziej charakterystycznym elementem jest wieża szachulcowa. fot. Jan KUCHARZYK/EAST NEWS Christiansø, Dania Pozostajemy w Danii. Jeżeli poprzednie propozycje są dla ciebie zbyt oczywiste, z całą pewnością spodoba ci się na wyspie Christiansø. To niewielka, bo o powierzchni zaledwie 22 ha, morska enklawa, położona na wschód od Bornholmu. Mimo skromnej powierzchni, oferuje wiele atrakcji, wśród których należy wymienić przede wszystkim twierdzę z 1684 roku (która później została zamieniona w więzienie). Ze szczytu wierzy rozpościera się zapierający dech w piersiach krajobraz. Coś dla siebie znajdą tam także wielbiciele dzikiej fauny. Na wyspie bytują całe kolonie edredonów. Co ciekawe, ptaki są przyzwyczajone do obecności ludzi i nie płoszą się łatwo. Są więc niezwykle wdzięcznym obiektem do fotografowania. Jurmo, Finlandia Następna na naszej liście jest fińska wyspa Jurmo. Ten niewielki skrawek lądu ginie pośród setek wysepek zlokalizowanych na południe od Turku. Dlaczego warto odwiedzić Jurmo? Ponieważ można tam na własne oczy przekonać się, jak wygląda życie na skandynawskich archipelagach. Czas wydaje się tam płynąć inaczej, co zdaje się potwierdzać krajobraz wyspy. Małe wioski z charakterystycznym dla tego obszaru budownictwem, XIX-wieczny kościół, stary labirynt ułożony z otoczaków - to wszystko tworzy niepowtarzalny klimat, niespotykany w kontynentalnej Europie. fot. Getty Images Kihnu, Estonia Zmieniamy kurs na Estonię. Kihnu to niewielka wyspa w Zatoce Ryskiej, o powierzchni 16,4 km kw. O tym, jak niezwykłe jest to miejsce, najlepiej świadczy fakt, że w 2003 roku przestrzeń kulturowa wyspy została ogłoszona Arcydziełem Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości, a pięć lat później - wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. Przez długie lata wyspa była izolowana geograficznie i politycznie. Sprawiło to, że na jej obszarze zachowały się praktycznie wszystkie tamtejsze obyczaje ludowe, a miejscowe legendy i podania wciąż są powtarzane. Jedynymi elementami, które na wyspie zakłócają sielski krajobraz, są pomosty dla jachtów i centrum kultury. Pozostałe obiekty to niewielkie drewniane chatki i stara cerkiew. fot. Getty Images Sarema, Estonia Pozostańmy jeszcze przez chwilę w Estonii. Kolejnym miejscem, które po prostu trzeba odwiedzić, jest Sarema - największa spośród wszystkich estońskich wysp (jej powierzchnia to 2673 km kw.). W jej krajobrazie dominują łąki, które obficie porasta jałowiec, odcięte zatoki tworzące malownicze jeziora oraz wiatraki. Jednym z najciekawszych zabytków tego miejsca jest zamek biskupi w Kuressaare - stolicy wyspy, która de facto jest tam jedynym ośrodkiem miejskim. Będąc na miejscu koniecznie trzeba zobaczyć rezerwat geologiczny, położony w pobliżu wioski Kaali. Można podziwiać tam kratery, które stanowią pozostałość po uderzeniu meteorytu. Wolin, Polska Kierujemy ster na Polskę. Wolin jest najbardziej znaną wyspą polskiego wybrzeża. Jej powierzchnia to 265 km kw. Znaczny obszar wyspy pokrywają gęste lasy i tereny bagniste. Niezbyt licznie występują tam też wzgórza morenowe. Wolin stanowi idealne miejsce dla osób, dla których wypoczynek jest równoznaczny z obcowaniem z dziką naturą. Woliński Park Narodowy oferuje niebywałe bogactwo flory i fauny. Niewątpliwą atrakcją tego miejsca jest też Muzeum Regionalne przedstawiające dzieje wyspy. Miłośnicy aktywnego wypoczynku mogą skorzystać z 27-dołkowego pola golfowego. Zachwycone będą też osoby nastawione na plażowanie - linia brzegowa wyspy należy do najatrakcyjniejszych miejsc na polskim wybrzeżu. fot. PIOTR KAMIONKA/REPORTER/EAST NEWS Karsibór, Polska Kolejna polska wyspa, którą po prostu trzeba zobaczyć, to Karsibór. Część jej obszaru (powierzchnia wyspy to 14 km kw.) porasta gęsty las. Miłośnicy natury docenią wspaniałe okazy flory i fauny, które gromadzą dwa rezerwaty - Karsiborskie Paprocie i Karsiborska Kępa. w drugim z wymienionych można podziwiać wodniczkę i inne rzadkie gatunki ptaków. Miłośnicy zabytków koniecznie powinni obejrzeć najstarszy kościół w Świnoujściu - pochodzącą z XV wieku świątynię pw. Najświętszej Maryi Panny - i poniemiecki cmentarz ewangelicki. Dla osób zafascynowanych militariami nie lada gratką będzie basen niemieckich u-botów. Blå Jungfrun, Szwecja Na koniec zostawiliśmy wyspę nieskażoną obecnością ludzkich osad. Blå Jungfrun to niewielka szwedzka wyspa (jej powierzchnia to 0,7 km kw.), której teren już w 1926 roku został objęty parkiem narodowym. Niepowtarzalny krajobraz budują tam obficie nagromadzone skały granitowe z niezliczonymi jaskiniami i grotami. Jednym z najciekawszych obiektów jest kamienny labirynt, znajdujący się na południu wyspy. To niezwykle tajemniczy obiekt, który nawet dziś stawia wiele znaków zapytania. fot. olandsfokus/easyfotostock/Eastnews
Dzika przyroda, piękne krajobrazy i... porcelana. Skarby Ziemi Świętokrzyskiej
Najgorszy jest pierwszy krok. Paraliżuje mnie widok zielonego dywanu z trawy falującego jak łóżko wodne i świadomość, że pod stopami mam jezioro głębokie na trzy metry. – Stąpaj po kępach. Będziesz miał pewność, że nie wpadniesz do wody – instruuje mnie Roman Gad, przewodnik po jeziorze Żabiniec. Idę za nim w kaloszach i z dwumetrowym kijem do sprawdzania, jak jest głęboko.
W tym artykule: Ziemia Żeromskiego Porcelana się rumieni Chęć zobaczenia czarnych bocianów, żurawi, czapli siwej czy kaczek krzyżówek silniejsza jest od strachu. Powoli, krok po kroku, dochodzimy po pływającej darni do jednego z kilkudziesięciu skupisk nenufarów, tak pięknych jak te z francuskich obrazów impresjonistów. Mamy szczęście: jesteśmy przed godziną 15, gdy można podziwiać je jeszcze w pełnej okazałości, bo później zamykają białe płatki. Mógłbym tak na nie patrzeć i patrzeć, ale jednak okazuje się to niebezpieczne. – Gdybyśmy tak dłużej postali w jednym miejscu, jezioro zaczęłoby nas wciągać – ostrzega Roman. Udaje nam się dostrzec żurawia i czaplę. Na Żabińcu są też dwa gniazda czarnego bociana, ale zostawiamy je w spokoju. To jezioro na Pojezierzu Świętokrzyskim, odkrytym przez naukowców zaledwie kilkanaście lat temu, jest jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji województwa. Znalazło się w krainie natury – jednej z siedmiu na Świętokrzyskim Szlaku Przygody. Chociaż region uchodził za całkowicie pozbawiony jezior, przeprowadzone na przełomie XX i XXI w. badania ujawniły nieznane i nienaniesione na mapy pojezierze. W widłach Wisły i Pilicy zlokalizowano ponad 450 jezior. Sporo ich w okolicach Łopuszna, Mniowa, Małogoszcza czy Piekoszowa. Większość z nich ukryta jest w lasach i starorzeczach, część stała się bagnami, niektóre osuszono albo zamieniono w stawy rybne. Żabiniec przetrwał. Ziemia Żeromskiego Świętokrzyskie słynie nie tylko z pięknej przyrody, której ikonami pozostają najstarsze w Polsce góry. To tu stoi dąb Bartek – nazywany ostatnim Mohikaninem – i Góry Pieprzowe w okolicy Sandomierza , gdzie jest największe w Europie skupisko dziko rosnących gatunków róż (aż 15). Zachwycająca jest też Żeromszczyzna z Dworkiem Stefana Żeromskiego w Ciekotach. Tak naprawdę to replika dworu, który doszczętnie spłonął w 1900 r. Dziś mieści się w nim Centrum Edukacyjne „Szklany Dom” z pokojami gościnnymi i miejscem spotkań miłośników twórczości pisarza. Z Kazimierą Zapałową, która przeszła całą Kielecczyznę, poszukując wiadomości o rodzinie Żeromskiego, a dziś jest honorowym kustoszem we dworze, rozmawiam o miłości Stefana, ale do tutejszej przyrody. – Był młody, w Ciekotach zamieszkał jako 7-latek, krajobraz chłonął całym sobą. Dlatego gdy już opuścił dom rodzinny, opisując ścieżki deptane przez swoich bohaterów, wciąż myślał o Ciekotach i miejscach z dzieciństwa, czasami je oczywiście ubarwiając – mówi Kazimiera Zapałowa. Góry Świętokrzyskie, które tak miłował Żeromski, swoją nazwę wzięły od Świętego Krzyża. To druga nazwa Łysej Góry, na której, jak głosi legenda, nocami zbierały się na sabat wiedźmy. Niedługo po chrzcie Polski powstało tu najstarsze polskie sanktuarium. Na Święty Krzyż wchodzę od strony Huty Szklanej w gminie Bieliny, po drodze mijając osadę średniowieczną. Na Świętokrzyskie patrzę z wieży kościelnej. Taras jest 36 m nad ziemią. Na tej wysokości przekonuję się, że nigdzie tak pięknie nie wieje jak w Kieleckiem. Jest też inne miejsce na szlaku przygody, które warto odwiedzić. To niewielkie pożydowskie miasteczko Chmielnik. Jego największą atrakcją jest odnowiona synagoga z 1633 r., w której otwarto ośrodek Świętokrzyski Sztetl. Przechodząc stworzoną tu uliczką sztetla, jak Żydzi nazywali miasteczko, spoglądam na sceny z życia ówczesnych chmielniczan: są fotografie dożynkowe, młodzież bawiąca się na rynku, sklepikarze. O zaradności kupieckiej mieszkańców można się przekonać także dziś, na niewielkim targowisku przy synagodze. Wierzcie mi na słowo, że bez chmielnickich jagodzianek stąd nie wyjedziecie. Porcelana się rumieni Jadę do Żywego Muzeum Porcelany w Ćmielowie. O wyrobach z fabryki AS Ćmielów mówi się, że to arystokracja wśród porcelan. I trudno się z tym nie zgodzić, patrząc na różowe dzieła sztuki, których recepturę opatentował w 1936 r. Bronisław Kryński, przedwojenny współwłaściciel fabryki. – Odtworzenie jego przepisu po 70 latach było niezwykle trudne. Eksperymentowaliśmy z barwnikami, ale bezskutecznie. Dopiero dzięki przekazanym nam przez córkę Kryńskiego zapiskom wytworzyliśmy cenną masę porcelanową – opowiadają pracownicy fabryki AS Ćmielów. Trudno odkleić nos od gablot we wzorcowni. Są serwisy obiadowe, kawowe, lampy, dawne nocniki i figurki zwierząt wzorowane na tych z lat 50. i 60. Z Ćmielowa pochodzą też niezwykłe prezenty dla wielkich tego świata: np. naczynie do yerba mate ofiarowane papieżowi Franciszkowi czy figurki psów prezydentów Stanów Zjednoczonych – dostali je George W. Bush i Barack Obama. Tylko ceny przyprawiają o zawrót głowy. Kruchy czworonóg kosztuje ok. 18 tys. zł. – Są klienci, którzy potrafią zaszaleć. Mówią, że życie jest kruche jak porcelana, dlatego trzeba z niego korzystać – filozofuje sprzedawczyni. Mnie tym razem stać na kotka i na filiżankę kawy z glinką kaolinową – głównym składnikiem masy porcelanowej, który wygładza i ujędrnia skórę. Ot, taka mała przyjemność dla duszy i ciała.
Opuszczone miasta w Polsce. Jaka jest ich historia?
Opuszczone miasta w Polsce - niedawno tętniły życiem, dziś popadają w ruinę i giną w coraz gęściej porastającej je zieleni. Niektórzy nazywają je miastami duchów, inni określają te miejsca mianem widmowych miast. Łączy je jedno - ciekawość, jaką wzbudzają u eksploratorów porzuconych miejsc, miłośników historii i zwykłych turystów. Dlaczego ludzie opuścili te miejscowości? Gdzie w Polsce można znaleźć wymarłe miasta?
W tym artykule: Pstrąże, woj. dolnośląskie Miedzianka, woj. dolnośląskie Rapocin, woj. dolnośląskie Janowa Góra, woj. dolnośląskie Skalno, woj. dolnośląskie Czerwony Strumień, woj. dolnośląskie Kłomino, woj. zachodniopomorskie Kęszyca Leśna, woj. lubuskie Kozubnik, woj. śląskie Ujków Stary, woj. małopolskie Krajobraz nasuwający skojarzenia z filmami postapokaliptycznymi nie jest zarezerwowany wyłącznie dla Stanów Zjednoczonych. Także w Polsce możemy spotkać ruiny miast opuszczonych przez ludzi, w których teraz włada dzika natura. Ruiny budynków, rozszabrowane ze wszystkiego, co przedstawiało jakąkolwiek wartość, asfalt ustępujący połaciom zieleni, zwierzęta uciekające na widok człowieka, który w tym środowisku jest traktowany jako intruz - to wszystko znajdziemy także w Polsce. Trzeba tylko wiedzieć, gdzie szukać. Pstrąże, woj. dolnośląskie Największą opuszczoną miejscowością w Polsce jest Pstrąże. Miasto widmo leży na terenie Dolnego Śląska, w odległości kilkunastu kilometrów od Bolesławca. Tak jak ma to miejsce w przypadku wielu innych dolnośląskich miast duchów, Pstrąże dawniej stanowiło bazę wojsk radzieckich. Co ciekawe, miasto nie figurowało na oficjalnych mapach. Od pobliskich miejscowości odgradzał je mur, ukrywający tajemnice Rosjan. Komunistycznym władzom zależało na strzeżeniu swoich sekretów do tego stopnia, że zadecydowano nawet o rozbiórce mostu na rzece Bóbr, który prowadził do miasta. Z czego wynikała otaczająca miasto aura tajemnicy? Nie wiadomo. Jedna z hipotez wskazuje, że przechowywana była tam broń jądrowa. Ta informacja nie została jednak nigdy potwierdzona. Dziś po wojskowym miasteczku zachowały się przede wszystkim ruiny sporych rozmiarów osiedla bloków. W czasach swojej świetności, miasto dzieliło się na dwie części - mieszkalną i wojskową. W drugiej znajdowała się pełna infrastruktura, kompleksowo zaspokajająca potrzeby armii. Część mieszkalna przypominała jednak każde inne miasto, ze wszystkimi możliwymi udogodnieniami dla mieszkańców. Działały tam sklepy, lokale gastronomiczne, nie zabrakło też kina i teatru. Miedzianka, woj. dolnośląskie Kolejne miasto widmo na Dolnym Śląsku to Miedzianka. Dziś nieistniejąca już miejscowość leży w granicach powiatu jeleniogórskiego, ale przed wojną znajdowała się na terytorium Niemiec. Wówczas górnicze miasteczko nosiło jeszcze nazwę Kupferberg. Gdy przemysł wydobywczy wyczerpał naturalne złoża srebra, kobaltu, miedzi i żelaza, górniczą osadę przekształcono w miejscowość turystyczną. Nową nazwę nadano po wojnie, gdy zmieniła się przynależność państwowa Kupferbergu. Rosjan zainteresowały znajdujące się na tym terenie złoża uranu. Niestety, w wyniku wyrządzonych działalnością wydobywczą szkód górniczych, okoliczne domy dosłownie zaczęły zapadać się pod ziemię. W 1967 roku zapadła decyzja o wysiedleniu miejscowej ludności i zniszczeniu zabudowań. Do dziś zachowały się jedynie ruiny kilku pięknych obiektów, które kiedyś współtworzyły malowniczą panoramę. Eksploratorzy mogą tam podziwiać m.in. pozostałości po po dawnej gospodzie i po kościele św. Jana Chrzciciela. Ciekawostka - w Miedziance funkcjonuje obecnie browar z częścią restauracyjną, który został wybudowany na wzór obiektu działającego tam w okresie przedwojennym. Rapocin, woj. dolnośląskie Wymieniając opuszczone miejscowości w Polsce, nie można pominąć kolejnej pozycji z naszej listy. Rapocin to wieś w powiecie głogowskim, która została założona jeszcze w XIII wieku. Przyglądając się pozostałościom po zabudowaniach mieszkalnych i gospodarczych, aż trudno uwierzyć, że w latach 80. XX wieku ta niewielka miejscowość wciąż jeszcze tętniła życiem. Okoliczni mieszkańcy utrzymywali się z pracy na roli. Z czasem ziemia zaczęła obradzać coraz uboższe plony, bydło nie chciało dawać mleka, a woda przestawała nadawać się do picia. Czyżby na wieś padł zły urok? Nic z tych rzeczy. Za pogarszające się warunki bytowe odpowiadała pobliska Huta Miedzi Głogów. Potężny obiekt przemysłowy zatruwał okolicę ołowiem, cynkiem i miedzią. W całej tej historii najbardziej bulwersujący jest fakt, że miejscowe władze już w latach 70. XX wieku zdawały sobie sprawę ze szkodliwego wpływu, jaki na okolicę i mieszkańców wywiera huta. Mimo to, rolnicy z Rapocina i innych okolicznych wsi byli zapewniani, że ich zdrowiu nic nie zagraża. Strefa ochronna została ustanowiona dopiero w 1987 roku. Janowa Góra, woj. dolnośląskie Niegdyś malownicza wieś jest położona na obszarze Sudetów Wschodnich, na wysokości od 660 do 770 m n.p.m. Mała osada górnicza została założona na tych ziemiach już w średniowieczu. W okresie międzywojennym, miejscowość zyskała charakter turystyczny. Działania wojenne niemal doszczętnie zniszczyły okoliczne zabudowania. Po 1945 roku, w granicach Janowej Góry utrzymało się zaledwie kilka gospodarstw. Mimo że mieszkańcy przenieśli się do innych miejscowości, to przez dość długi czas nadal funkcjonowały tam dwa obiekty - Dom Pracy Twórczej (zamknięty w latach 80.) i schronisko PTTK (zamknięte w latach 90.). Skalno, woj. dolnośląskie Kolejna opuszczona miejscowość na naszej liście położona jest w malowniczych Górach Izerskich. Skalno, bo o tej wsi mowa, przed II wojną światową nosiło nazwę Groß-Iser (Wielka Izera). Pięknie położona miejscowość miała charakter typowo turystyczny. Jeszcze w latach 20. i 30. XX wieku funkcjonowały tam m.in. 3 schroniska, kawiarnia i 2 gospody. Po zakończeniu działań wojennych, wieś stała się bazą wojsk radzieckich, a później - Wojsk Ochrony Pogranicza. Właśnie w tamtym czasie zmieniono nazwę Groß-Iser na Skalno. Miejscowość opustoszała w drugiej połowie 1945 roku. W 1953 roku zadecydowano o rozbiórce miejscowych zabudowań. 7 lat później, o obecności Skalna na tamtejszym terenie świadczyły już tylko fundamenty. Dlaczego wyburzono całkowicie nienaruszone zabudowania? Tego nie wiadomo. Jedna z teorii wskazuje, że wieś została wysadzona przez polskich saperów. Inna wersja głosi, że zabudowania zostały zrównane z ziemią w trakcie ćwiczeń artylerii. Czerwony Strumień, woj. dolnośląskie Położony w Górach Bystrzyckich Czerwony Strumień był kiedyś miejscowością handlową i przemysłową. Szlak prowadzący na ziemie czeskie przyczynił się do rozkwitu wsi. Co zadecydowało, że po prężnie rozwijającym się obszarze pozostało tylko kilka ruin, zapiski i wspomnienia? Odpowiedź jest prosta - zmiana granic. W 1947 roku wyznaczono granicę polsko-czechosłowacką, przebiegającą przez samo centrum Czerwonego Strumienia. Restrykcyjne przepisy dotyczące bezpieczeństwa przygranicznego uczyniły życie we wsi niezwykle trudnym. Do 1949 roku, miejscowość uległa całkowitemu wyludnieniu. Kłomino, woj. zachodniopomorskie Przenosimy się do województwa zachodniopomorskiego. Kłomino jest leśną osadą założoną w latach 30. XX wieku, położoną w pobliżu Bornego Sulinowa. Początkowo, miejsce to było obszarem stacjonowania niemieckich wojsk pomocniczych. Funkcjonował tam tez obóz jeniecki. Po II wiejnie światowej, Kłomino zostało przejęte przez Rosjan. Właśnie w tym czasie, wojskowa osada przerodziła się w tętniące życiem miasto ze wszelkimi możliwymi udogodnieniami dla mieszkańców. W 1992 roku miasto zostało opuszczone przez ostatnich żołnierzy i stopniowo zaczęło popadać w ruinę. Dziś pozostało tam już tylko pozostałości po zabudowaniach i kilka budynków, z czego dwa wciąż jeszcze są częściowo zamieszkałe. Kęszyca Leśna, woj. lubuskie Wojskową historię ma także Kęszyca Leśna. W latach 20. XX wieku funkcjonowały tam niemieckie obiekty wojskowe, stanowiące część fortyfikacji Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego. Po II wojnie światowej stacjonowało tam Wojsko Polskie, a w 1957 roku militarne obiekty przekazano armii radzieckiej. W 1993 roku miasto opuścił ostatni oddział. Po wojskowym mieście pozostały tylko koszary. Wiele z nich popadło w ruinę, ale miejscowe władze stopniowo rewitalizują ten obszar. Kozubnik, woj. śląskie Wymarłe miasta znajdziemy także na Śląsku. Jednym z nich jest Kozubnik - położone na terenie Beskidu Małego miasteczko wczasowe. W luksusowych hotelach niegdyś gościli partyjni dygnitarze, wypoczywali tam także pracownicy zatrudniani przez Hutnicze Przedsiębiorstwo Remontowe w Katowicach. Po upadku PRL-u, robotnicy nie mogli już pozwolić sobie na wypoczynek w luksusowym kurorcie, a miasteczko zaczęło podupadać. W 1996 roku, przedsiębiorstwo zarządzające tamtejszymi obiektami ogłosiło upadłość. Zabudowania były szabrowane i dewastowane. Od 2016 roku trwa rewitalizacja tego terenu. Ujków Stary, woj. małopolskie Pierwsze wzmianki o miejscowości, która dziś leży w granicach powiatu olkuskiego, pochodzą z 1470 roku. Wówczas, Ujków nie był jeszcze wsią. Nazwa przylgnęła do okolicznych stawów. Pierwsi osiedleńcy pojawili się na tych ziemiach najprawdopodobniej około 1559 roku. W połowie XVI wieku na terenie Ujkowa działało już kilkadziesiąt kopalń. Intensywna działalność górnicza rozwijała się w kolejnych latach i przyczyniła się do wysiedleniu mieszkańców. W 1870 roku w Ujkowie zintensyfikowano eksploatację rud cynku i ołowiu, a zabudowania mieszkalne stały na najbogatszych złożach.
Magurski Park Narodowy - perła Beskidu Niskiego. Najpiękniejsze atrakcje, zabytki i szlaki
Magurski Park Narodowy to idealne miejsce dla osób, które chcą odpocząć od cywilizacyjnego zgiełku. To jeden z nielicznych obszarów w Polsce, który wciąż jeszcze nie został skażony masową turystyką. Bez cienia wątpliwości, to jeden z najatrakcyjniejszych zakątków Beskidu Niskiego.
W tym artykule: Magurski Park Narodowy - gdzie leży? Historia Parku Magurskiego Atrakcje Magurskiego Parku Narodowego Zabytki w Magurskim Parku Narodowym Zwierzęta Magurskiego Parku Narodowego Roślinność w Magurskim Parku Narodowym Magurski Park Narodowy - ciekawostki Nie znajdziemy tam niekończących się rzędów straganów z pamiątkami, nachalnych sprzedawców i wszechobecnych lokalów gastronomicznych. W zamian będziemy mogli cieszyć się kontaktem z dziką przyrodą w najbardziej zalesionym parku narodowym w Polsce. Parki narodowe w Polsce to ostatnie bastiony natury nieskażonej ingerencją człowieka. Stale rosnąca popularność tych miejsc przekłada się jednak na znaczną aktywność turystyczną. W Polsce coraz trudniej o niezaludnione szlaki, które pod względem oblegania przez piechurów nie przypominają wielkomiejskich deptaków. Jednym z takich miejsc jest Magurski Park Narodowy, który nawet w sezonie nie jest zbytnio oblegany. Poza sezonem turystycznym, istnieje duża szansa, że przez wiele kilometrów nie spotkamy nikogo na swojej drodze. Sprawia to, że MPN jest miejscem wprost stworzonym dla osób, które wypoczynek wyobrażają sobie wyłącznie w warunkach absolutnego spokoju. Magurski Park Narodowy - gdzie leży? Pod względem administracyjnym, Magurski Park Narodowy jest położony na obszarze dwóch województw - podkarpackiego i małopolskiego, przy czym należy podkreślić, że aż 90 proc. jego powierzchni leży na Podkarpaciu, a tylko 10 proc. w Małopolsce. Główna część parku znajduje się w granicach powiatu jasielskiego, a pozostałe - gorlickiego i krośnieńskiego. W ujęciu geograficznym, MPN leży w środkowej części Beskidu Niskiego, należącego do makroregionu Beskidy Środkowe. Magurski Park Narodowy - najważniejsze informacje Powierzchnia Magurskiego Parku Narodowego to 194,39 km kw. Otulina zajmuje powierzchnię 229,69 km kw. Na terenie parku wytyczono 6 szlaków szlaków pieszych o łącznej długości 85 km. Jeżeli dodamy do tego odcinki biegnące parkową otuliną, ich łączna długość wyniesie 135 km. Na obszarze parku znajdziemy także 10-kilometrowy szlak konny. Jest to krótki odcinek Transbeskidzkiego Szlaku Konnego, którego łączna długość to 600 km. Historia Parku Magurskiego Magurski Park Narodowy rozpoczął swoją działalność 1 stycznia 1995 roku. Został powołany na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 listopada 1994 roku, ale pierwsza koncepcja utworzenia parku pojawiła się już w 1975 roku i została wysunięta przez Komitet Ochrony Przyrody i Jej Zasobów PAN. Wstępne plany zakładały utworzenie parku o znacznie mniejszym obszarze - MPN miał obejmować pasma Magury Wątkowskiej i Małastowskiej. Zadecydowano jednak o rozszerzeniu jego granic. Na mocy podjętych postanowień, przyszły park miał obejmować obszar między pasmem Magury Wątkowskiej po źródła Wisłoki i główny łuk Karpat. Początkowo, siedziba dyrekcji parku była zlokalizowana w Nowym Żmigrodzie. W 1997 roku zapadła decyzja o jej przeniesieniu do Krempnej. Atrakcje Magurskiego Parku Narodowego Co warto zobaczyć w Magurskim Parku Narodowym? Na obszarze MPN znajdziemy wiele zabytków i miejsc, na których piękno nikt nie pozostanie obojętny. Najpiękniejsze miejsca Magurskiego Parku Narodowego Jednym z nich jest Rezerwat Skalny Kornuty. To wspaniały okaz nieożywionej przyrody, który charakteryzuje się występowaniem wychodni skalnych z magurskiego piaskowca gruboziarnistego. Obszar rezerwatu pokrywają bloki głazów i skały, którym natura nadała niezwykle fantazyjne kształty. Rezerwat Skalny Kornuty jest najstarszym rezerwatem przyrody w Beskidzie Niskim. Kolejnym ciekawym miejscem jest Wodospad Magurski - największy tego typu obiekt w Beskidzie Niskim. Jest położony na terenie wsi Folusz, a prowadzi do niego zielony szlak. Będąc w Foluszu, warto też zatrzymać się na chwilę przy Diablim Kamieniu. Pod tą nazwą kryje się pomnik przyrody w postaci grupy skał zbudowanych z gruboziarnistego piaskowca magurskiego. Do obiektu prowadzi czarny szlak. Zabytki w Magurskim Parku Narodowym Osobom, które doceniają piękno dawnego budownictwa, polecamy wycieczkę Szlakiem Architektury Drewnianej. Przechadzając się tą ścieżką, napotkamy wiele wspaniałych obiektów, w tym Cerkiew Opieki Bogurodzicy w Chyrowej. Dawna łemkowska cerkiew grekokatolicka została wzniesiona w XVIII wieku. Chcąc poznać etnografię Podkarpacia i naftowe tradycje tego regionu, warto udać się do Muzeum Przemysłu Naftowego i Etnografii w Libuszy. Znajdziemy tam dwie ekspozycje. Pierwsza przedstawia przedmioty związane z górnictwem naftowym i przetwórstwem ropy, a druga - charakterystyczne dla tego obszaru przedmioty codziennego użytku. O ile zabytkowe obiekty i piękne okazy nieożywionej przyrody Magurskiego Parku Narodowego robią ogromne wrażenie, to nie można zapominać, że największym bogactwem tego obszaru jest flora i fauna. Zwierzęta Magurskiego Parku Narodowego Na terenie MPN bytuje ponad 200 gatunków zwierząt. Najliczniejszą grupę stanowi ptactwo - w granicach parku można wyróżnić aż 117 gatunków ptaków, w tym będącego symbolem tego miejsca orlika krzykliwego, myszołowa zwyczajnego i krogulca zwyczajnego. Liczną, bo 57-gatunkową grupę stanowią też ssaki. MPN stanowi naturalne środowisko dla tak wspaniałych okazów, jak choćby niedźwiedź brunatny, wilk szary, jeleń szlachetny czy żbik europejski. Na terenie parku bytuje też wiele gatunków ryb, gadów, płazów i niezliczeni przedstawiciele królestwa owadów. Roślinność w Magurskim Parku Narodowym Flora MPN gromadzi ok. 800 gatunków roślin, z czego 59 gatunków podlega ścisłej ochronie. 11 gatunków objętych jest ochroną częściową, a 12 wpisano do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin, co oznacza, że są zagrożone wyginięciem. W MPN występują 2 piętra roślinne. Pierwsze to piętro podgórza - wzniesienia i pagórki przecięte dolinami rzecznymi. Powyżej występuje regiel dolny - piętro lasów mieszanych i liściastych, gdzie panuje klimat umiarkowany chłodny. To piętro najobficiej porastają lasy bukowe, występują tam także jedliny i rzadziej - jaworzyny. Magurski Park Narodowy - ciekawostki MPN został powołany jako 20. park narodowy w Polsce i 6. park narodowy na terenie polskich Karpat. Lasy pokrywają ok. 96 proc. powierzchni Magurskiego Parku Narodowego. Na terenie parku występują dwa podstawowe piętra klimatyczne - umiarkowane ciepłe oraz umiarkowane chłodne. Na obszarze parku występują silne wiatry. Najmocniej wieje w miesiącach jesiennych i zimowych. Najwięcej opadów na terenie Magurskiego Parku Narodowego rejestruje się w lipcu. Symbol parku to orlik krzykliwy - charakterystyczny czarny ptak. 12,4 proc. powierzchni parku jest objęte ścisłą ochroną. Ochrona czynna obejmuje 87 proc. powierzchni MPN i dotyczy ekosystemów leśnych i nieleśnych. 0,3 proc. powierzchni Magurskiego Parku Narodowego obejmuje ochrona krajobrazowa.