Przez miesiąc przejechała 4000 kilometrów przez Australię. Jak wygląda życie w vanie?
Podróżowanie solo wciąż budzi wiele emocji, szczególnie gdy w drogę rusza kobieta. Anna Małysa od lat pokazuje jednak, że świat nie jest tak niebezpieczny, jak często próbują przekonać nas nagłówki i internetowe komentarze. W rozmowie z Sabiną Ziębą opowiada o samotności, która przestała ją przerażać, o stereotypach, z którymi mierzy się jako podróżniczka oraz o wyprawach, które nauczyły ją większej niezależności niż jakiekolwiek kursy czy szkolenia.
Od studenckiego wyjazdu do Danii po wielotygodniowe podróże przez Australię i Nową Zelandię – Anna Małysa wybiera drogę, która dla wielu osób wydaje się zbyt ryzykowna lub po prostu zbyt trudna. W podcaście „Solo przez świat” podróżniczka opowiedziała Sabinie Ziębie o doświadczeniach, które najbardziej ją ukształtowały. Nie zabrakło tematów związanych z samotnością, internetowymi ocenami oraz życiem w trasie, gdzie nie wszystko da się zaplanować. To rozmowa o podróżowaniu, ale również o budowaniu pewności siebie i zaufania do własnych decyzji. „A nie boisz się sama?”. Samotność, stereotypy i życie poza cudzymi oczekiwaniami Jednym z pytań, które Anna Małysa słyszy najczęściej, jest dobrze znane wielu podróżniczkom: „A nie boisz się sama?”. Jak przyznaje, podobne wątpliwości pojawiają się nie tylko wśród bliskich, lecz także w sieci, gdzie samotnie podróżujące kobiety często stają się obiektem komentarzy i nieuzasadnionych ocen. – Jeżeli chodzi o tego typu insynuacje, to myślę, że tego jest najwięcej w internecie – mówiła w podcaście. Z czasem nauczyła się jednak nie brać odpowiedzialności za wyobrażenia innych ludzi. – To nie jest mój problem, że ktoś robi jakieś insynuacje na mój temat. Ja nie mam poczucia, że muszę obcym osobom coś udowadniać – podkreślała. W rozmowie z Sabiną Ziębą zwróciła również uwagę, że samotność nie zawsze oznacza to samo. Kiedy wyjechała na studia do Danii, po raz pierwszy doświadczyła jej w trudnym, przytłaczającym wymiarze. Z perspektywy czasu uważa jednak, że właśnie tamten okres nauczył ją samodzielności i sprawił, że dziś potrafi czerpać przyjemność z własnego towarzystwa. – Ja teraz myślę o samotności w taki sposób uwalniający, że jestem sama i w sumie super – przyznała. Jej zdaniem podróżowanie solo ma jeszcze jedną zaletę – otwiera na ludzi. Osoby podróżujące samotnie częściej nawiązują rozmowy, szybciej wychodzą poza swoją bańkę i częściej trafiają na historie, które nigdy nie wydarzyłyby się podczas wyjazdu w większej grupie. Van, tysiące kilometrów i lekcja niezależności. Jak wygląda życie w drodze? Jednym z najważniejszych rozdziałów w podróżniczej historii Anny Małysy były wyprawy po Nowej Zelandii i Australii. To właśnie tam mogła sprawdzić, jak naprawdę wygląda wielotygodniowe życie w trasie, z dala od hotelowych wygód i gotowych planów podróży. W Nowej Zelandii podróżowała vanem wspólnie z Justyną Świetlicką (znaną w sieci jako @owsianapl), poznaną wcześniej przez internet. Kilka tygodni spędzonych na niewielkiej przestrzeni okazało się nie tylko przygodą, ale również testem charakterów. – Jeżeli chcecie sprawdzić, czy jesteście dobrymi partnerami do życia, jedźcie vanem gdzieś na miesiąc. Wszystko będzie wiadomo – żartowała. Jeszcze większym wyzwaniem okazała się Australia, gdzie ogromne odległości oznaczają wielogodzinne przejazdy przez niemal bezludne tereny. Podczas tej z wyprawy to właśnie ona była jedyną osobą posiadającą prawo jazdy, dlatego cała odpowiedzialność za pokonywanie kolejnych kilometrów spoczywała na jej barkach. – W miesiąc zrobiłam około 4 tys. kilometrów i faktycznie było to wyzwanie – wspominała. Mimo zmęczenia właśnie tam zachwycił ją sposób życia mieszkańców, którzy znaczną część wolnego czasu spędzają aktywnie i blisko natury. Kajaki, trekkingi czy rowerowe wycieczki są dla wielu codziennością, a nie wakacyjną atrakcją. To doświadczenie utwierdziło ją w przekonaniu, że najcenniejsze elementy podróży często nie mają nic wspólnego z drogimi atrakcjami. Znacznie bardziej liczą się kontakt z naturą, spotkania z ludźmi i poczucie wolności, którego trudno doświadczyć w zorganizowanym wyjeździe. Posłuchaj całej rozmowy o podróżach Anny Małysy Chcesz poznać więcej inspirujących szczegółów tej rozmowy? Dowiedzieć się, jak wygląda codzienne życie w vanie podczas przemierzania Australii, co czuje człowiek odcięty od świata podczas 10-dniowej medytacji w azjatyckim klasztorze i dlaczego to właśnie Kopenhaga okazała się miastem idealnym? Posłuchaj całej rozmowy, którą z Anną Małysą poprowadziła Sabina Zięba z National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. View Ediplayer on the source website Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Zamknęła się w buddyjskim ośrodku na 10 dni. To doświadczenie zmieniło jej życie
Samotne podróże kojarzą się z wolnością, przygodą i odkrywaniem świata, ale rzadko mówi się o ich mniej oczywistych stronach. Anna Małysa, znana w sieci jako „Anka Śmietanka”, w rozmowie z Sabiną Ziębą opowiedziała o dziesięciu dniach spędzonych w całkowitym milczeniu w buddyjskim ośrodku, znaczeniu intuicji podczas samotnych wypraw oraz sytuacjach, w których bezpieczeństwo okazywało się ważniejsze niż realizacja podróżniczych planów.
Podróżowanie solo budzi skrajne emocje. Dla jednych jest symbolem niezależności i wolności, dla innych źródłem niepokoju oraz niekończących się pytań o bezpieczeństwo. Anna Małysa należy do osób, które od dawna wybierają własną drogę. W podcaście National Geographic Polska podróżniczka opowiedziała Sabinie Ziębie nie tylko o odwiedzonych miejscach, lecz także o doświadczeniach, które najmocniej wpłynęły na jej sposób patrzenia na świat. Wśród nich znalazły się zarówno wymagające wyprawy po Azji, jak i dziesięciodniowe odosobnienie medytacyjne w Birmie, które okazało się jedną z najważniejszych lekcji w jej życiu. Dziesięć dni w ciszy. Czego Anna Małysa nauczyła się podczas medytacji w Birmie? Jednym z najbardziej niezwykłych doświadczeń, o których Anna Małysa opowiedziała w podcaście „Solo przez świat”, był dziesięciodniowy pobyt w buddyjskim ośrodku medytacyjnym w Birmie. To właśnie tam zdecydowała się wziąć udział w praktyce Vipassana – formie medytacji zakładającej całkowite wyciszenie i odcięcie od bodźców zewnętrznych. Przez dziesięć dni uczestnicy nie mogą korzystać z telefonów, książek, notatników ani prowadzić rozmów z innymi osobami. Dla kogoś, kto przez lata pozostawał w ciągłym ruchu i regularnie zmieniał miejsca pobytu, było to doświadczenie wyjątkowo wymagające. – Zamknęłam się na 10 dni w ośrodku buddyjskim, gdzie milczałam i medytowałam. To było hardcorowe doświadczenie. (…) Ja się ciągle kręciłam. Czułam się, jakbym brała udział w jakimś eksperymencie społecznym, na który sama się zapisałam – wspominała. Jak przyznała, największym wyzwaniem nie okazał się brak kontaktu ze światem, lecz konieczność pozostania sam na sam z własnymi myślami. Gdy z dnia na dzień znikają wszystkie rozpraszacze, człowiek zaczyna inaczej postrzegać siebie, swoje emocje i problemy. Anna zwróciła uwagę, że wielu uczestników podobnych odosobnień doświadcza również specyficznego lęku przed tym, co dzieje się poza murami ośrodka. – Każdy po pierwszej Vipassanie ma takie poczucie, że świat się na pewno kończy, jest wojna albo apokalipsa, a ja o tym nie wiem – mówiła. Powrót do codzienności przynosi jednak zwykle zaskakującą refleksję: świat funkcjonuje dokładnie tak samo jak wcześniej. Dla podróżniczki był to moment, który pozwolił jej spojrzeć z dystansem na wiele spraw i nauczył większej uważności, cierpliwości oraz świadomego przeżywania codziennych doświadczeń. „Po prostu jestem niemiła”. Jak solo podróżniczka dba o swoje bezpieczeństwo? Rozmowa dotyczyła również tematu, który regularnie pojawia się przy okazji samotnych podróży kobiet – bezpieczeństwa. Anna Małysa nie ukrywała, że podczas wieloletnich wypraw wypracowała własne zasady, które pomagają jej odnajdywać się w nieznanych miejscach i sytuacjach. Jedną z najważniejszych jest zaufanie do intuicji. Jak przyznała, zdarzało się, że rezygnowała z pozornie dobrych okazji transportu lub zmieniała plany tylko dlatego, że coś wzbudzało jej niepokój. – Zdarzyło mi się wysiąść kilka razy z auta albo nie wsiąść do niego, bo miałam po prostu złe przeczucie. Nie wiem, czy wydarzyłoby się coś złego, ale wolę dmuchać na zimne – opowiadała. Podróżniczka podkreślała również znaczenie asertywności, która w wielu sytuacjach okazuje się skuteczniejsza niż próba bycia uprzejmym za wszelką cenę. Jej zdaniem kobiety zbyt często obawiają się stanowczo postawić granice, nawet wtedy, gdy czują dyskomfort. – Jeśli ktoś do mnie zagaduje raz, dwa, trzy razy, a ja mówię, że nie chcę rozmawiać, to po prostu jestem niemiła. I to skutkuje – tłumaczyła. W rozmowie pojawił się także wątek różnic kulturowych oraz doświadczeń z krajów takich jak Indie, gdzie normy dotyczące przestrzeni osobistej bywają inne niż w Europie. Zdaniem Anny kluczowe jest zachowanie czujności, ale równie ważne pozostaje budowanie pewności siebie i świadomości własnych granic. To właśnie połączenie doświadczenia, intuicji i umiejętności reagowania na niepokojące sygnały sprawia, że samotne podróże mogą być nie tylko bezpieczne, ale również niezwykle rozwijające. Posłuchaj całej rozmowy o podróżach Anny Małysy Chcesz poznać więcej inspirujących szczegółów tej rozmowy? Dowiedzieć się, jak wygląda codzienne życie w vanie podczas przemierzania Australii, co czuje człowiek odcięty od świata podczas 10-dniowej medytacji w azjatyckim klasztorze i dlaczego to właśnie Kopenhaga okazała się miastem idealnym? Posłuchaj całej rozmowy, którą z Anną Małysą poprowadziła Sabina Zięba z National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. View Ediplayer on the source website Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Bliski Wschód bez filtra. Jak wygląda kobieca podróż przez kraje arabskie z dala od luksusowych kurortów?
Samotna podróż kobiety na drugi koniec świata to przejaw odwagi czy szaleństwa? Anna Małysa, znana w sieci jako „Anka Śmietanka”, w najnowszym odcinku podcastu National Geographic Polska „Solo przez świat” szczerze opowiada o przełamywaniu barier, lękach solo podróżniczki oraz o tym, dlaczego najtrudniejsza wyprawa to zawsze ta w głąb własnego umysłu. Ta rozmowa to inspiracja dla każdego, kto boi się zrobić pierwszy krok.
Podróżowanie w pojedynkę zyskuje na popularności, jednak wciąż budzi mnóstwo kontrowersji – zwłaszcza, gdy w drogę rusza kobieta. Sabina Zięba gościła w studiu Annę Małysę, która od lat udowadnia, że świat jest znacznie bezpieczniejszy i bardziej otwarty, niż przedstawiają to media. Od studenckich czasów w Danii, przez niskobudżetowe Tokio, aż po spanie w aucie na Półwyspie Arabskim – „Anka Śmietanka” dzieli się swoimi autentycznymi doświadczeniami bez instagramowego filtra, pokazując prawdziwe blaski i cienie życia w nieustannym ruchu. Strach przed samotnością i podróż w głąb siebie. Dlaczego największą barierą są nasze własne myśli? Większość z nas na hasło „samotna wyprawa” reaguje fascynacją wymieszaną z paraliżującym lękiem. Bo choć świat wydaje się dziś na wyciągnięcie ręki, to bariery psychologiczne i strach przed samotnością wciąż skutecznie zatrzymują ludzi na kanapie. Anna Małysa bez owijania w bawełnę przyznaje, że ten paraliż nie jest jej obcy, a za kulisami jej wypraw często kryły się wątpliwości. – Ja miałam ogromne obawy przed Egiptem i jeżeli mam wymienić jedną podróż, przed którą naprawdę czułam ścisk w żołądku lecąc, to właśnie była to solo podróż do Egiptu – przyznała w rozmowie. Przełamywanie takiego wewnętrznego impasu nie wymaga jednak natychmiastowego rzucania się na głęboką wodę i kupowania biletu na drugi koniec globu. Odwagę i sprawczość można dawkować metodą małych kroków, zaczynając od lokalnych mikro-podróży. – Ostatnio wybrałam się na dwa dni w góry, w Karkonosze. I totalnie zachęcam każdego do robienia solo rzeczy – przekonuje „Anka Śmietanka”. Weekend spędzony sam na sam ze sobą potrafi bowiem zadziałać jak najlepsza terapia. – Uważam, że każda kobieta powinna chociaż raz w życiu wyjechać gdzieś sama... Chociażby do Kazimierza Dolnego na weekend, bo wtedy można zauważyć taką sprawczość w sobie – dodała Sabina Zięba. Bo w samotnym podróżowaniu to wcale nie skomplikowana logistyka czy odległość geograficzna stanowią największe wyzwanie. Prawdziwym testem jest moment, w którym cichną zewnętrzne bodźce. – Jak rozmawiam z ludźmi, to największym strachem nie jest paradoksalnie podróż, tylko „solo” – stwierdziła Ania, dodając, że polubienie własnego towarzystwa to najbardziej uwalniający krok, jaki można zrobić dla swojej niezależności. Odczarować Bliski Wschód. Jak wygląda podróżowanie kobiet po krajach arabskich bez filtra? Jednym z bardziej interesujących wątków rozmowy było zderzenie zachodnich wyobrażeń z rzeczywistością, jakiej doświadczają kobiety podróżujące po krajach Półwyspu Arabskiego. Oman czy Arabia Saudyjska wciąż budzą w Europie wiele obaw, często wzmacnianych przez medialne przekazy i utrwalone stereotypy. Tymczasem doświadczenia Anny Małysy pokazują znacznie bardziej złożony obraz tych miejsc. Podróżniczka odwiedzała kraje arabskie wspólnie z koleżanką, świadomie rezygnując z luksusowych kurortów na rzecz bliższego kontaktu z lokalną kulturą. Korzystały z niewielkich guesthouse’ów, poznawały mieszkańców i podróżowały w sposób daleki od standardowej turystyki. – Podróżując w tego typu regiony, staram się korzystać z lokalnych hosteli, nie jechać na all inclusive do Dubaju. Spotykamy się z lokalnymi ludźmi i korzystamy z guesthousów – mówiła. Takie podejście pozwala jej zobaczyć codzienne życie mieszkańców z bliska, a nie jedynie przez pryzmat atrakcji przygotowanych dla zagranicznych turystów. Jak podkreśliła, właśnie podczas takich podróży najłatwiej dostrzec różnicę pomiędzy medialnym obrazem regionu a rzeczywistością. Zamiast nieufności czy wrogości podróżniczki spotykały się z autentyczną życzliwością oraz gotowością do pomocy ze strony zupełnie obcych osób. – Gościnność arabska to jest inny level. Tam jest po prostu top of the top – przyznała, dodając, że ludzie bezinteresownie proponowali im wsparcie, pytali, czy wszystko jest w porządku, a czasem nawet interesowali się dalszym przebiegiem podróży. – Mężczyzna ma tam poczucie, że powinien się zaopiekować. Fajnie poznać kogoś, kto się po prostu zapyta: „Czy wszystko okej, czy potrzebujesz pomocy?” – mówiła, zaznaczając, że takie sytuacje zdarzały się wielokrotnie i często pozostawiały większe wrażenie niż najbardziej spektakularne atrakcje turystyczne. Jednocześnie Anna Małysa zwróciła uwagę, że kluczowe znaczenie ma szacunek wobec lokalnych norm kulturowych. Dotyczy to również ubioru, który w wielu krajach regionu pozostaje ważnym elementem komunikacji społecznej. – Jeżeli ja mogę się tym zabezpieczyć, to robię to dla własnego komfortu. Zakładam m.in. hidżab, czyli zakrywam włosy. Mam wrażenie, że to robi taką barierę psychiczną: „Okej, ta dziewczyna rozumie trochę miejsce, w którym się znalazła” – tłumaczyła. Jak podkreślała, nie chodzi o rezygnację z własnej tożsamości, lecz o okazanie szacunku wobec zasad obowiązujących w odwiedzanym miejscu. Posłuchaj całej rozmowy o podróżach Anny Małysy Chcesz poznać więcej inspirujących szczegółów tej rozmowy? Dowiedzieć się, jak wygląda codzienne życie w vanie podczas przemierzania Australii, co czuje człowiek odcięty od świata podczas 10-dniowej medytacji w azjatyckim klasztorze i dlaczego to właśnie Kopenhaga okazała się miastem idealnym? Posłuchaj całej rozmowy, którą z Anną Małysą poprowadziła Sabina Zięba z National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. View Ediplayer on the source website Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Dlaczego Jagiellonowie wymarli tak szybko? Tajemnice królewskiego rodu
Dynastia, która stworzyła jedno z największych państw Europy, zniknęła zaskakująco szybko. Jeszcze w XVI wieku Jagiellonowie rządzili rozległymi terytoriami od Bałtyku po Dunaj – a potem nagle zabrakło następców. Czy o ich końcu zdecydował przypadek, biologia, czy może polityczne wybory? Posłuchaj nowego odcinka podcastu National Geographic Polska, w którym prof. Bożena Czwojdrak opowiada o końcu wielkiej dynastii.
Spis treści: Od potęgi do kryzysu sukcesji Biologia, polityka, przypadek Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach Kiedy Kazimierz Jagiellończyk i Elżbieta Rakuszanka doczekali się licznego potomstwa, wydawało się, że przyszłość dynastii Jagiellonów jest więcej niż bezpieczna. Para królewska miała aż trzynaścioro dzieci – wśród nich przyszłych władców, duchownych i świętego. Od potęgi do kryzysu sukcesji – Można było odnieść wrażenie, że Jagiellonowie „zabezpieczyli się na pokolenia” – a sam Kazimierz Jagiellończyk mógł odchodzić spokojny o los tronu – opowiada prof. Bożena Czwojdrak, mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego, w rozmowie z Łukaszem Załuskim. – Rzeczywistość okazała się jednak znacznie bardziej skomplikowana. Choć synowie Kazimierza obejmowali trony w Polsce, Czechach i na Węgrzech, kolejne pokolenia nie były już tak liczne ani tak trwałe – tłumaczy badaczka epoki. Część potomków nie doczekała się dzieci, inni umierali młodo, a jeszcze inni wybierali drogę kariery kościelnej zamiast zakładania rodzin. W efekcie dynastia, która wydawała się niemal „nieśmiertelna”, zaczęła się kurczyć. Biologia, polityka, przypadek W rozmowie w podcaście National Geographic Polska prof. Czwojdrak zwraca uwagę, że nie ma jednej prostej odpowiedzi na pytanie o wymarcie Jagiellonów. Na ich los złożyło się kilka czynników: późne małżeństwa, niewielka liczba potomków w kolejnych pokoleniach, a także realia polityczne, które nie zawsze sprzyjały stabilnej sukcesji. Nie bez znaczenia był również zwykły przypadek – coś, czego dynastie nie są w stanie kontrolować. Symbolicznym końcem dynastii była śmierć Zygmunta II Augusta w 1572 roku. Król nie pozostawił legalnego następcy, co doprowadziło do bezprecedensowej sytuacji w historii Polski – wolnej elekcji. To właśnie wtedy zakończyła się epoka Jagiellonów, a Rzeczpospolita weszła w nowy etap swoich dziejów. Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach Rozmowę z prof. Bożeną Czwojdrak poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. View Ediplayer on the source website Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
„Język polski brzmi jak przekleństwa elfów” – Jadzia Kim opowiada o swoim życiu nad Wisłą
W tym odcinku Łukasz Załuski z National Geographic Polska spotyka się z Jadzią Kim – popularną twórczynią internetową. Jadzia przyszła na świat w Chinach, dojrzewała w Korei, a swoje miejsce na Ziemi znalazła w Polsce. Nam opowiada między innymi o tym, jak sprawnie opanować chińskie znaki, czy język polski jest trudny oraz co jadała w Chinach na śniadanie.
Łączy w sobie doświadczenie z dorastania w dwóch różnych kulturach Dalekiego Wschodu. Choć urodziła się w Chinach, szkołę kończyła w Korei. Dziś Jadzia Kim to jedna z najpopularniejszych polskich twórczyń internetowych. Kim jest Jadzia Kim? Jadzia Kim to twórczyni internetowa i youtuberka pochodząca z Korei Południowej, która od kilku lat mieszka w Polsce. Prowadzi kanał „Jadzia Kim”, na którym tworzy treści skierowane głównie do polskich odbiorców. W swoich filmach opowiada o życiu w Polsce z perspektywy Koreanki, porównuje kulturę koreańską i polską oraz dzieli się codziennymi doświadczeniami związanymi z mieszkaniem i integracją w nowym kraju. Jadzia chętnie porusza tematy różnic kulturowych, języka, relacji międzyludzkich oraz stereotypów dotyczących Korei i Polski. Często pokazuje zarówno trudności związane z adaptacją, jak i pozytywne aspekty życia w Polsce. Popularność zdobyła dzięki naturalności, otwartości oraz przystępnemu sposobowi mówienia o życiu „między dwiema kulturami”. Posłuchaj rozmowy Jadzi Kim z National Geographic Polska Rozmowę z Jadzią poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po świecie podróżuje w poszukiwaniu smaków lokalnych kuchni. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
„Język polski to masakra!” – Włoch opowiada nam o swoim nowym życiu w Warszawie
W tym odcinku Łukasz Załuski z National Geographic Polska spotyka się z Francesco – Włochem z Turynu, który w Warszawie znalazł swoje miejsce pod Słońcem. Francesco opowiada o dojrzewaniu w Italii, wzajemnych stereotypach między naszymi narodami i czy w Polsce można zjeść prawdziwą włoską pizzę.
To jeden z najsympatyczniejszych rozmówców, jakich gościliśmy w studio National Geographic Polska. Mimo późnojesiennej pogody od początku naszego spotkania Francesco Morabito tryskał energią. „To bardzo włoskie" – chciałoby się powiedzieć. Jak to jednak jest w rzeczywistości z tymi stereotypami na temat mieszkańców Italii? O tym, a także o tym, jak Polska jest widziana z nie tak odległych Włoch, można posłuchać w nowej rozmowie National Geographic z cyklu „Jak to się mówi po polsku”. Kim jest Francesco Morabito, znany jako Framora? Francesco Morabito, znany w internecie jako Framora, to włoski twórca internetowy i youtuber pochodzący z Turynu, który od kilku lat mieszka w Polsce, głównie w Warszawie. Prowadzi kanał „Framora”, na którym opowiada o życiu w Polsce z perspektywy obcokrajowca, porównuje kulturę włoską i polską oraz pokazuje codzienność, podróże i ciekawostki związane z krajem, w którym mieszka. W swoich materiałach Francesco skupia się na przełamywaniu stereotypów o Polsce, podkreśla jej nowoczesność, bezpieczeństwo i jakość życia. Często dzieli się osobistymi doświadczeniami emigranta, mówiąc zarówno o wyzwaniach adaptacji, jak i o powodach, dla których zdecydował się tu zostać. Zyskał popularność dzięki szczerości, pozytywnemu nastawieniu i umiejętności opowiadania o Polsce w sposób zrozumiały i atrakcyjny dla zagranicznej publiczności. Posłuchaj rozmowy Francesco z National Geographic Polska Rozmowę z Francesco poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po świecie podróżuje w poszukiwaniu smaków lokalnych kuchni. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Mohammadreza Rezazadeh: z Iranu do Polski. Irańczyk, który mówi po polsku lepiej niż Polacy!
W tym odcinku Łukasz Załuski z National Geographic Polska spotyka się z Michałem – bo tak brzmi polskie imię Mohammadrezy Rezazadeha. Irańczyk od kilku lat mieszka Wrocławiu i imponuje swoją znajomością polszczyzny. Rozmawiamy o tym, jak to było być dzieckiem w Iranie, w jaki sposób trafił do Polski i czego najbardziej mu brakuje z rodzinnego kraju.
Czekając w studio National Geographic na gościa, odebrałem telefon. Po drugiej stronie odezwał się miły, wesoły głos: – „Cześć, Łukasz, już prawie dojeżdżam. Utknąłem w warszawskich korkach. Bardzo przepraszam”. Dłuższą chwilę zajęło mi, zanim zorientowałem się, że rozmawiam z moim przyszłym gościem. Czysta polszczyzna, brak obcego akcentu i lekkość formułowania zdań sprawiły, że byłem pewien, że rozmawiam ze rdzennym Polakiem. Kim jest Mohammadreza „Michał” Rezazadeh? Mohammadreza Rezazadeh, znany w Polsce również jako Michał, to popularny youtuber pochodzący z Iranu, który od 2017 roku mieszka w Polsce. Prowadzi kanał „Irańczyk w Polsce”, w którym opowiada o swoim życiu jako emigrant, pokazuje różnice kulturowe, komentuje polską codzienność oraz mówi o wyzwaniach związanych z adaptacją w nowym kraju. Jego treści są tworzone po polsku i skierowane do polskiej publiczności. W swoich materiałach Michał porusza tematy tolerancji, stereotypów, migracji oraz tego, jak wygląda budowanie życia „między dwiema kulturami”. Często podkreśla zarówno trudności związane z barierą językową i integracją, jak i pozytywne strony życia w Polsce. Zyskał popularność dzięki autentyczności, poczuciu humoru i umiejętności opowiadania o złożonych doświadczeniach w przystępny sposób. Posłuchaj rozmowy Michała z Iranu z National Geographic Rozmowę z Michalempoprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po świecie podróżuje w poszukiwaniu smaków lokalnych kuchni. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
„W Korei musieliśmy czytać „Pana Tadeusza” po koreańsku” – rozmawiamy z Mijin Mok
W tym odcinku Łukasz Załuski z National Geographic Polska spotyka się z Mijin, Koreanką od wielu lat mieszkającą we Wrocławiu. Rozmawiamy o tym, jak wyglądało jej dzieciństwo w Korei Południowej, czym różni się tamtejsza szkoła od polskiej, dlaczego hanbok przypomina jej małe święto i jak to jest przenieść swoje życie z Inczon do Polski.
Kiedy pierwszy raz przyjechała do Polski, nie mówiła ani słowa po polsku. Dziś prowadzi podcasty, nagrywa na YouTube i napisała książkę, w której opisuje nie tylko życie w Korei, ale i w Polsce. Mijin Mok, znana jako Koreanka Mijinka, opowiada, jak wyglądała jej droga do językowej płynności i dlaczego nasz kraj zaskoczył ją bardziej, niż się spodziewała. Dlaczego Mijin zdecydowała się zamieszkać w Polsce? Mijin Mok przyjechała do Polski kilkanaście lat temu, początkowo w ramach wymiany studenckiej. – To miała być przygoda na chwilę – mówi. – Ale coś z tej Polski zostało we mnie na zawsze. Po studiach wróciłam, zamieszkałam i zaczęłam uczyć się języka na poważnie. Dziś mówi płynnie po polsku, prowadzi swój kanał Koreanka na YouTube i regularnie publikuje treści na Instagramie, gdzie dzieli się codziennością, różnicami kulturowymi i zabawnymi sytuacjami, w które wpada jako cudzoziemka w Polsce. Jak ocenia język polski? Mijin Mok przyznaje, że język polski był dla niej dużym wyzwaniem. – Nie tylko gramatyka, ale też dźwięki. „Szczęście” – dla mnie to był koszmar – śmieje się. – Ale Polacy są bardzo wspierający, kiedy widzą, że się starasz. Kiedy robiłam błędy, nie śmiali się, tylko pomagali. Dziś sama pomaga innym uczyć się języków. W swojej książce „Koreańczycy. W pułapce doskonałości” pisze nie tylko o presji sukcesu w Korei, ale i o swoim zderzeniu z polską rzeczywistością. Posłuchaj rozmowy Koreanki Mijin z National Geographic Rozmowę z Mijin Mok poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
„Polacy naprawdę nieźle mówią po angielsku” – rozmawiamy z najpopularniejszym nauczycielem języka angielskiego
Kto z polskich celebrytów i polityków najlepiej radzi sobie z językiem angielskim? Jak rozróżnić najpowszechniejsze akcenty języka angielskiego, dlaczego nie warto uczyć się języków z podcastami i serialami? O tym, jak skutecznie opanować angielski, opowiada Daniel Lalewicz, jeden z najpopularniejszych twórców edukacyjnych w polskim internecie.
Spis treści: Kim jest Daniel Lalewicz? Język angielski Polaków okiem eksperta Rozmowa Daniela Lalewicza z National Geographic Wideo podcast z Danielem Lalewiczem to pierwszy odcinek z 6-odcinkowego cyklu „Jak to się mówi po polsku”, w którym rozmawiamy z obcokrajowcami, którzy znaleźli swój nowy dom w Polsce. Odnosimy się do ich doświadczeń z nauką języka polskiego, a także do wzajemnych stereotypów kulturowych. Każdy odcinek publikujemy w niedzielę o 18.00 na YouTube, a w kolejne poniedziałki na National-Geographic.pl oraz na Spotify. Kim jest Daniel Lalewicz? Daniel Lalewicz to jeden z najbardziej rozpoznawalnych twórców edukacyjnych w Polsce. Urodził się w Stanach Zjednoczonych, a następnie wychowywał i uczył w Wielkiej Brytanii. Jak sam mówi – angielski jest dla niego pierwszym językiem. Dynamiczne lekcje angielskiego Daniela cieszą się ogromną popularnością na YouTube, TikToku i Instagramie, a jego styl nauczania – praktyczny, angażujący i pełen humoru – przyciąga zarówno młodzież, jak i dorosłych uczących się języka od podstaw. Dlaczego Daniel Lalewicz stał się tak popularny? Daniel połączył umiejętność nauczania z doskonałym wyczuciem internetowych trendów. W jego materiałach można znaleźć nie tylko wiedzę językową, ale też porady fonetyczne, różnice między akcentami oraz wskazówki, jak radzić sobie z angielskim w praktycznych sytuacjach. Jego lekcje są krótkie, treściwe i natychmiastowo zrozumiałe. Język angielski Polaków okiem eksperta W rozmowie Daniel podkreśla, że Polacy mówią po angielsku lepiej, niż sądzą. Wskazuje jednak na typowe błędy, jak zbyt dosłowne tłumaczenie zwrotów, problemy z intonacją i rytmem wypowiedzi, a także nadmierne skupienie się na biernym odbiorze treści, np. z podcastów i seriali, zamiast na aktywnym mówieniu. Rozmowa Daniela Lalewicza z National Geographic Zamieszczone powyżej wideo to nie tylko rozmowa o języku, ale też pełne inspiracji spojrzenie na naukę jako proces, który może być przyjemny i skuteczny. Daniel dzieli się swoimi sprawdzonymi metodami nauki, radzi, jak zacząć mówić płynnie i obala popularne mity językowe. Rozmowę z Danielem Lalewiczem poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Chcesz wygrać w Wielkim Konkursie Fotograficznym? Rady ekspertki National Geographic
Ruszyła 21. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego. O tym, jak wygrać w WKF rozmawiamy z Iwoną El Tanbouli-Jabłońską, dyrektorką artystyczną National Geographic Polska i jedną z jurorek. Wysłuchaj podcastu National Geographic Polska.
Wielki Konkurs Fotograficzny to inicjatywa o ogromnym prestiżu. W tym roku organizujemy go po raz 21. Wyróżnienia zdobywane przez uczestników konkursu nieraz otwierały im drogę do zawodowej pracy fotografa, a także możliwości dalszego rozwijania swojej pasji. Uczestnicy Wielkiego Konkursu Fotograficznego co roku zastanawiają się, jak zdobyć serca jury. Nie ma jednego, sprawdzonego przepisu. O sugestie zapytaliśmy Iwonę El Tanbouli-Jabłońską, dyrektorkę artystyczną National Geographic Polska. W tym roku po raz kolejny zasiądzie ona w jury WKF. Zapraszamy do udziału w konkursie! Zgłoszenia można nadsyłać do 3 listopada 2025 r. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify.
Ojciec i syn biegiem przez cztery pustynie świata. Podcast National Geographic Polska
4 Deserts to jeden z najbardziej prestiżowych cyklów biegów terenowych na świecie. Jak w ekstremalnych warunkach sprawdzają się Polacy? Śledzimy historię Julity Ilczyszyn, nauczycielki wychowania fizycznego z Warszawy i Michała Gawrona, przedsiębiorcy z Katowic, który bieg ukończył wraz ze swoim 16-letnim synem, Michałem. Obaj panowie są też bohaterami nowego odcinka podcastu National Geographic Polska.
Spis treści: „Myślałam, że umiera” Bieg po jordańskim piachu 15-latek na mecie ultramaratonu Kto może wystartować w biegu po pustyni W nowym odcinku podcastu National Geographic Polska poznajemy niesamowitą historię ojca i syna, którzy wspólnie podjęli wyzwanie przebiegnięcia cyklu ultramaratonów 4Deserts. To seria ekstremalnych biegów przez najtrudniejsze pustynie świata: Gobi, Atacama, Namib i Antarktydę. Michał Gawron ojciec i Michał Gawron syn dzielą się swoimi doświadczeniami z udziału w tych ekstremalnych zawodach. Jak to się stało, że nastolatek dołączył do grona ultramaratończyków? Jak przekonał organizatorów, by pozwolili mu wystartować? Jak wyglądała ich wspólna droga przez pustynie? Rozmawiamy o logistyce ultrabiegów – o punktach kontrolnych, ekwipunku i noclegach. Dowiadujemy się, czy obecność bliskiej osoby pomaga, czy może wręcz utrudnia wyzwanie oraz jak wyglądała ich relacja podczas pokonywania kolejnych kilometrów przez piaski pustyni. Michał junior zdradza, dlaczego znienawidził owsiankę i jakie emocje towarzyszyły ojcu i synowi kiedy przekraczali linie mety. To opowieść o sile charakteru, rodzinnej więzi i przekraczaniu własnych granic. Posłuchajcie, jak spełnia się marzenia i jak wygląda świat z perspektywy ultrabiegacza. „Myślałam, że umiera” Do punktu kontrolnego przybiegł uśmiechnięty. Uśmiechnął się do zdjęcia, uzupełnił zapasy wody, a potem usiadł na bagażniku pick-upa, żeby odpocząć. Stałam tuż obok, kiedy osunął się bezwładnie na ziemię. W jednej sekundzie jego oczy wybałuszyły się w przeraźliwym grymasie, a ciałem zaczęły targać konwulsje – myślałam, że umiera. Żadne z nich nie myło się od tygodnia, a od kilku dni na ich ubraniach zbierał się biały osad. To parująca z ciał sól – krystalizująca się pod wpływem piekielnie gorących temperatur. Wszystko, czego potrzebują do przetrwania na pustyni przez 7 dni, niosą na plecach. W punktach kontrolnych dostają tylko wodę. Pomimo ryzyka, wkładają nadludzki wysiłek w ukończenie 6-etapowego biegu. Dlaczego? Ukończenie ultramaratonu w Jordanii może brzmieć niewyobrażalnie dla kogoś, kto nigdy nie słyszał o biegach ekstremalnych. Wyprawy takie jak ta, nie są jednak na pustyniach rzadkością. Na każdym etapie zawodów uczestnicy mierzą się z dystansem bliskim maratonowi, pokonując sypki i głęboki piach w temperaturach sięgających ponad 40 st. C. Bieg po jordańskim piachu Podczas gdy przebiegnięcie 250 kilometrów jest dla większości z nas niewyobrażalnym wysiłkiem, rzesze pasjonatów zapisują się na biegi po to, by przetestować swoje granice. Mimo spartańskich warunków i surowych emocji wielu z nich po przekroczeniu mety, chce zawrócić i przeżyć bieg jeszcze raz. Intuicyjnie rozumieją bowiem, że wyścigi dają im wgląd do czegoś, co w normalnej rzeczywistości nie jest dostępne. Ich pasja, zgodnie z oryginalnym znaczeniem łacińskiego słowa, staje się ich cierpieniem, a ból – mostem do nieznanych wcześniej doświadczeń. Wyostrza zmysły, pompuje do krwi adrenalinę, intensyfikuje doznania, dając ludziom to, co nadaje życiu smak – poczucie bycia żywym. To tak, jakby rozmyte obrazy zamienić na ostrość HD – nic dziwnego, że ludzie nie mogą się nasycić. Ciało nie dawało sygnałów zmęczenia, ale w powietrzu czuć było zmianę. Trzeciego dnia biegu nad Julitą zawisły ciemne chmury. Miała za sobą 5 pustynnych biegów i była pewna, że nic jej nie zaskoczy. Myliła się. W jednym momencie wszystkie jej lęki zbiły się w zwartą masę, która uderzyła w nią z impetem betonowej kuli. Zatrzymała krok i oparła ręce o kolana – była gotowa wycofać się z biegu. – Coś cię boli? – zapytał. – Nie. – Siadła ci głowa? – Skinęła w milczeniu. Thiago towarzyszył jej podczas większości pustynnych biegów, ale nigdy nie widział jej w takim stanie. Przez chwilę nie odpowiadał, potem spojrzał jej głęboko w oczy i wykrzyczał to, co musiała usłyszeć. – Gówno mnie to obchodzi! Teraz jesteś na pustyni! Przez kolejnych 8 nieskończonych godzin, Julita walczyła o każdy krok. Była odarta z wiary w siebie i powłóczyła nogami, ale szła, bo obiecała to swojemu przyjacielowi. Ostatnie kilometry były walką z ogniem bólu, palącym słońcem i niewyobrażalnym zmęczeniem. Kiedy dotarła do obozu, zaprowadziliśmy ją do namiotu, trzymając za rękę – nikt nie wspomniał o starcie kolejnego dnia. Kryzys uruchomił sieć pomocy. Monitorowaliśmy Julitę na całej długości trasy, zdając sobie nawzajem raporty. Ustaliliśmy, że w razie trudności, dwójka zawodników zwolni tempo, żeby do niej dołączyć – wszystko działo się poza jej wiedzą. Julicie udało się ukończyć czwarty etap i była gotowa na najtrudniejszy dzień wyścigu – ciągnący się przez 88 kilometrów i mający ponad 2 tys. metrów przewyższenia Długi Marsz. Niesiona na skrzydłach otaczających ją ludzi, dotarła na miejsce jako jedna z pierwszych. Tuląc ją na mecie, w końcu pojęłam jej słowa. „Nie ukończyłabym żadnego z wyścigów, gdyby nie moi przyjaciele”. 15-latek na mecie ultramaratonu Był raczej powściągliwy. Trzymał się na uboczu i nie dbał o zdanie innych – najbardziej lubił swoje towarzystwo. Kiedyś pił, ale kiedy przestał, zaczął robić wszystko to, co znajdowało się na granicy wykonalności i bezpieczeństwa. Mówił, że nie można rzucić nałogu – można go tylko zamienić. Przez lata obserwował go syn, który sam zapragnął poczuć dreszcz emocji. Pomysł przebiegnięcia pustyni wyszedł więc naturalnie. Problem polegał na tym, że Junior miał 15 lat i żaden organizator biegu nie chciał wziąć na siebie odpowiedzialności za dopuszczenie go do wyścigu. Jednak Senior nigdy nie odpuszczał. Nawet w obliczu odmowy. Kilkanaście rozmów telefonicznych i wymian mailowych później, Michał Junior pakował się do Namibii – warunkiem miała być obecność opiekuna. W najtrudniejszych momentach biegu Młody polegał na doświadczeniu ojca, który brał na barki lwią część bagażu emocjonalnego. Jego szorstkie podejście sprawdzało się w kryzysach, gdzie współczucie mogłoby okazać się nieefektywne. Jednak na mecie surowość ustąpiła czemuś nowemu. Rysy Seniora złagodniały, z twarzy bił jasny blask, a w kącikach oczu pojawiły się łagodne zmarszczki. Nie był już zamkniętym w sobie pustelnikiem. Promieniował rozczulającą, ojcowską dumą. To zrozumiałe – jego syn pisał właśnie historię. Kto może wystartować w biegu po pustyni Niezależnie od narodowości, poziomu zaawansowania i wieku, start w wyścigu jest otwarty dla wszystkich. Warunkiem udziału jest dobry stan zdrowia. Koszt uczestnictwa w jednym biegu to 16–18 tys. złotych, natomiast wykupienie czterech biegów to około 40 tysięcy złotych. Zawodnicy dostają się do ustalonych lokalizacji w swoim zakresie. Na bieg można zarejestrować się na oficjalnej stronie Racing the Planet: www.racingtheplanet.com. Źródło: National Geographic Traveler
Dlaczego na Wyspach Owczych owce nie chodzą stadami. Podcast National Geographic
Po raz pierwszy na Wyspy Owcze dotarł 18 lat temu. Odwiedza je do dziś, nieustannie poznając ten niewielki skrawek ziemi na Atlantyku. Łukasz Łach, założyciel Klubu Miłośników Wysp Owczych, w rozmowie z Iwoną El Tanbouli-Jabłońską rozwiewa mity o tym pełnym tajemnic archipelagu i zdradza swoje ulubione miejsca..
Spis treści: Kim są Farerowie? Co robią owce na Wyspach Owczych? Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Gościem Iwony El Tabouli-Jabłońskiej jest Łukasz Łach, założyciel Klubu Miłośników Wysp Owczych Faroe.pl, który nie tylko opowiada o życiu na tym odległym archipelagu, ale również pomaga zaplanować wyprawę w to miejsce. Wyspy Owcze przyciągają podróżników szukających spokoju i dzikiej przyrody, a trend „coolcation” sprawia, że coraz więcej osób wybiera chłodniejsze miejsca zamiast zatłoczonych, gorących kurortów. W rozmowie padają także wskazówki dla backpackerów i rekomendacje najbardziej urokliwych miejsc, które najlepiej oddają magię tego niezwykłego zakątka świata. Kim są Farerowie? Nowy odcinek podcastu National Geographic Polska to opowieść Farerach – mieszkańcach Wysp Owczych, których można określić jako ludzi twardych, silnie związanych z naturą i całkiem gościnnych. Aby przetrwać długie, ciemne miesiące, Farerowie pielęgnują swoje tradycje – zajmują się rękodziełem, robótkami ręcznymi, angażują się w grupy teatralne i zespoły muzyczne. To dodatkowo wzmacnia ich poczucie wspólnoty. Prawie każda Farerka umie robić na drutach, a każdy Farer nieraz wypłynął w morze na połów. Są też dumni ze swojej mowy. Język farerski wywodzi się z języka staronordyckiego, którym posługiwali się wikingowie. Jest spokrewniony m.in. z islandzkim, norweskim i duńskim. W 2017 roku głośno było o staraniach Farerów, aby ich język w końcu trafił do narzędzia Google Translate. Stało się to dopiero 7 lat później. Od czerwca 2024 roku można spokojnie tłumaczyć z i na farerski dzięki nowej funkcjonalności Google'a. Co robią owce na Wyspach Owczych? Mimo że na Wyspach Owczych owiec jest więcej niż ludzi, nie spotkamy tam wielu stad przemierzających zielone wzgórza. Owce są podzielone na małe grupy i wypasane na oddzielnych pastwiskach, co sprawia, że rzadko tworzą duże stada. Co ciekawe, na archipelagu nie spotkamy pasterzy ani nie zjemy sera owczego. Dlaczego tak jest i co w takim razie robią owce na Owczych – tego też dowiecie się z podcastu. Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Aby dowiedzieć się więcej o Wyspach Owczych posłuchajcie nowego odcinka podcastu. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodkastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Źródło: National Geographic Polska
Przeniósł się z Lipska na Podkarpacie. Opowiada, czego Polakom zazdroszczą Niemcy
Nigdy nie planował mieszkać w Polsce. Tak ułożyło się jego życie. Vincent Helbig w rozmowie z Łukaszem Załuskim opowiada o życiu codziennym na Podkarpaciu i o tym czego Polakom zazdroszczą Niemcy oraz mierzy się z najtrudniejszymi polskimi słowami.
Spis treści: Vincent Helbig w podcaście National Geographic Polska Najtrudniejsze polskie słowa „Jestem Niemcem i powiem Wam, jak Polacy zmienili moje życie. Postanowiłem uczyć się polskiego, aby Polaków lepiej poznać, obalać stereotypy i budować lepsze relacje między naszymi narodami. Dziś płynnie mówię po polsku, a Polska zmieniła może życie”. Tymi słowami Vincent Helbig wita obserwujących na prowadzonym przez siebie kanale „Wasz Niemiec” na Instagramie. Zebrał już tam ponad 60 tys. fanów i trudno się dziwić – niewielu Niemców w naszym kraju tak głośno mówi o tym, że więcej nas łączy niż dzieli. Vincent Helbig w podcaście National Geographic Polska – Wszystko zaczęło się od moich dziadków, którzy pochodzili z Dolnego Śląska. Przed wojną te ziemie były częścią państwa niemieckiego. Kiedy skończyła się wojna moi dziadkowie byli jeszcze dziećmi, ale świetnie pamiętali swoje rodzinne domy. Ja po maturze zdecydowałem się pojechać do Polski i odnaleźć rodzinny dom moich przodków. Przy okazji poznałem Polaków, a ja byłem bardzo pozytywnie zaskoczony ich gościnnością i serdecznością. Było czuć, że chcieli mi pomóc. Co było dla mnie szczególnie ważne, nie czułem żadnych uprzedzeń w stosunku do mnie i do Niemiec w ogóle – opowiada nam o pierwszym spotkaniu z Polską autor kanału „Wasz Niemiec”. Kiedy postanowił uczyć się polskiego, od razu zanurzył się w języku. – Język polski mnie otaczał, słuchałem muzyki, czytałem, uczyłem się przynajmniej godzinę dziennie. W końcu zapisałem się na intensywny kurs w Krakowie. Najtrudniejsze były dla mnie czasowniki. Szybko się zorientowałem, że języka polskiego nie da się nauczyć bez gramatyki”. Najtrudniejsze polskie słowa Zdaniem Vincenta najtrudniejszym polskim słowem jest „cześć”. Z tego powodu chętniej sięga po inne sposoby powitania po polsku, jak „siema”. Zgodnie z zapisami XVI-wiecznego wydania „Rocznika Krasińskich” w czasach Władysława Łokietka testem na polskość mieszkańców Krakowa było wyraźne wymówienie 4 polskich słów: „soczewica, koło, miele, młyn”. W rozmowie z Łukaszem Załuskim Vincent świetnie zdał test wymowy tych słów. Aby dowiedzieć się więcej o niemieckich stereotypach na temat Polski oraz czego dzisiejsi Niemcy mogą nam zazdrościć posłuchajcie nowego odcinka podkastu. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodkastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Kobieta w świecie sportów ekstremalnych. Podcast „National Geographic Polska"
O swoich ekstremalnych wyprawach i o tym, czy szczyt K2 nie lubi kobiet oraz czy związana jest z nim klątwa – mówi w podcaście National Geographic Polska himalaistka i pisarka, Monika Witkowska.
Tym razem gościnią podcastu National Geographic Polska jest Monika Witkowska – himalaistka, żeglarka, pisarka, dziennikarka, prelegentka i pilotka grup turystycznych. – Praca musi być u mnie połączona z pasją. Mam taką dewizę, że życie jest krótkie. Trzeba je dobrze wykorzystać – mówi nasza gościni. Balansuje między wspinaczką a żeglarstwem. – Gdybym musiała wybrać jedną z tych pasji, to byłoby to żeglarstwo w ujęciu morsko-oceanicznym, bardzo wyprawowe, często są to rejony polarne – opowiada. Gdy nasza gościni jest w górach, nie jest typowym wspinaczem. Preferuje wysokogórskie trekkingi. W 2024 roku Monika Witkowska wspólnie z Joanną Mostowską udały się zimą na wyprawę na drugi co do wysokości płaskowyż na świecie zlokalizowany w Pakistanie, którego średnia wysokość wynosi 4200 m n.p.m. Jak przebiegła ta ekspedycja? – tego również dowiecie się z naszego podcastu. Himalaistka opowiada też o swoim pożegnaniu z ośmiotysięcznikami, wspinaczce na K2 i poważnym wypadku, którego doświadczyła wspinając się na Broad Peak. – Z nikim się w górach nie ścigam, wchodzę tam swoim tempem. Wchodzę tam, by obserwować widoki i słuchać innych ludzi, by mieć ciekawe opowieści do książki – podkreśla himalaistka. Ostatnio wydała książkę „K2. Ostatnia szansa”. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify.
Jak przygotować się do wyprawy w góry? Radzi Justyna Kowalczyk-Tekieli
W najnowszym odcinku wideopodcastu „National Geographic Polska” gościmy Justynę Kowalczyk-Tekieli. Multimedalistka igrzysk olimpijskich i mistrzostw świata w biegach narciarskich opowiedziała nam o swoich górskich doświadczeniach, a także zdradziła, jak najlepiej przygotować się do wyprawy w góry.
Spis treści: Justyna Kowalczyk-Tekieli w podcaście „National Geographic Polska” Podcast „National Geographic Polska” Justyna Kowalczyk-Tekieli to jedna z najbardziej utytułowanych narciarek w historii, która przez lata dostarczała polskim kibicom wiele powodów do radości. W 2019 roku dwukrotna mistrzyni olimpijska zdecydowała się na definitywny rozbrat z zawodowym sportem, zmieniając trasy biegowe na górskie szlaki. Każdy, kto śledzi profile Justyny Kowalczyk-Tekieli w mediach społecznościowych wie, że góry stały się dla naszej mistrzyni drugim domem. Multimedalistka igrzysk olimpijskich i mistrzostw świata w biegach narciarskich po zakończeniu kariery całkowicie oddała się nowej pasji, o czym świadczy imponująca lista zdobytych przez nią szczytów. W 2018 r. utytułowana sportsmenka wspięła się na najwyższą górę Afryki, Kilimandżaro (5895 m n.p.m.). Potem, u boku męża, doświadczonego himalaisty, Kacpra Tekieliego (1984–2023), zdobyła między innymi Matterhorn, Mont Blanc oraz Großglockner. Udało się jej także skompletować Wielką Koronę Tatr, czyli 14 najwyższych tatrzańskich szczytów przekraczających 8000 stóp. Justyna Kowalczyk-Tekieli w podcaście „National Geographic Polska” W rozmowie z National-Geographic.pl Justyna Kowalczyk-Tekieli odpowiedziała – na podstawie własnych przygód i doświadczeń – jak najlepiej przygotować się do wyjścia w góry i o czym nie można zapominać podczas zdobywania szczytów. Zdaniem 5-krotnej medalistki olimpijskiej, w górach kluczowe jest bezpieczeństwo, na które – jak sama zaznacza – składa się wiele, z pozoru drobnych, czynników. Mowa tu chociażby o odpowiednim przygotowaniu fizycznym, prawidłowej diecie, dobrym doborze sprzętu czy starannie skompletowanym ekwipunku. Podczas wywiadu Justyna Kowalczyk-Tekieli wróciła również pamięcią do swojej kariery. Na pytanie o bieg, który po dziś dzień wywołuje u niej ogromne emocje, utytułowana narciarka przyznała, że po latach wciąż z wielkim sentymentem wspomina pierwszą wygraną w zawodach Pucharu Świata (27 stycznia 2007 r. w Otepää), a także triumf na igrzyskach olimpijski w Soczi, w czasie których musiała zmagać się nie tylko z rywalkami, ale też poważną kontuzją stopy. – „Dziesiątka” w Soczi była przełamaniem wszystkich swoich barier. […] Z tego biegu jestem bardzo dumna pod każdym względem, zarówno taktycznym, jak i technicznym – podkreśla nasza rozmówczyni. Przypomnijmy, że pochodząca z Kasiny Wielkiej zawodniczka w swoim dorobku ma pięć medali olimpijskich – dwa złote, jeden srebrny i dwa brązowe. Po raz pierwszy na podium najważniejszej sportowej imprezy czterolecia stanęła w 2006 roku w Turynie, zajmując trzecie miejsce w biegu na 30 km techniką dowolną. Podczas kolejnych ZIO, w Vancouver, wywalczyła trzy krążki, każdy z innego kruszcu – złoto na 30 km st. klas., srebro w sprincie „klasykiem” i brąz w biegu łączonym na 15 km. Cztery lata później na igrzyskach w Soczi zwyciężyła na swoim koronnym dystansie 10 km techniką klasyczną. Justyna Kowalczyk-Tekieli jest także 8-krotną medalistką mistrzostw świata (dwa złote krążki, trzy srebrne i trzy brązowe), 4-krotną triumfatorką Tour de Ski (2010–2013) oraz 4-krotną zdobywczynią Kryształowej Kuli (w tym trzy razy z rzędu). W klasyfikacji wszech czasów pod względem liczby zwycięstw w Pucharze Świata, z 50. wygranymi, zajmuje trzecie miejsce, tuż za Norweżkami – Marit Bjoergen i Therese Johaug. Podcast „National Geographic Polska” Cała rozmowa z Justyną Kowalczyk-Tekieli do obejrzenia i wysłuchania na górze strony. Dodajmy, że ten, jak i inne odcinki naszych wideopodcastów, znajdziecie również na kanałach National Geographic Polska na Spotify i YouTube. Zachęcamy do subskrypcji i udostępniania przygotowanych przez nas treści. Obserwuj National Geographic Traveler Poland na Facebooku i podziel się z nami swoją opinią. Znajdziesz nas także na Instagramie – @natgeopl. Źródło: National Geographic Traveler.
Czy kobieta może wypożyczyć auto w Arabii Saudyjskiej?
Arabia Saudyjska stosunkowo późno otworzyła swoje granice dla turystów. Z powodu rzadkich wizyt podróżników z Europy, wokół mieszkańców tego kraju narosło wiele mitów i uprzedzeń. W najnowszym odcinku Podcastu National Geographic Polska, Mateusz Łysiak rozmawia z Anną Małysą o najczęstszych stereotypach dotyczących Saudyjczyków.
Spis treści: Arabia Saudyjska otwiera się na turystów Arabia Saudyjska – czego nie wolno? Arabia Saudyjska otworzyła się na turystów dopiero we wrześniu 2019 roku. Właśnie wtedy wprowadzony został nowy system wiz turystycznych. Wcześniej wjazd do kraju dla podróżnych zza granicy był bardzo ograniczony. Arabię Saudyjską najczęściej odwiedzały osoby podróżujące służbowo, pracownicy dyplomatyczni i oczywiście pielgrzymi. Ograniczenia w turystyce miały chronić tradycyjną kulturę i wartości religijne Saudyjczyków. Arabia Saudyjska otwiera się na turystów Otwarcie na turystykę jest częścią planu „Vision 2030”, który ma na celu uniezależnienie gospodarki Arabii Saudyjskiej od ropy naftowej. Kraj chce przyciągać inwestycje zagraniczne i rozwijać nowe sektory gospodarki, w tym właśnie turystykę. Plan zakłada promowanie bardziej przystępnego wizerunku Arabii Saudyjskiej na arenie międzynarodowej. Coraz więcej biur podróży – również w Polsce – organizuje wycieczki objazdowe po Królestwie Arabii Saudyjskiej. Wyprawę można również zorganizować na własną rękę. Tak zrobiła Anna Małysa, znana w sieci jako Anka Śmietanka. Podróżniczka po raz pierwszy odwiedziła Arabię Saudyjską w listopadzie 2023 r. Mimo upałów – temperatury w miastach sięgały nawet 40 stopni Celsjusza – wie, że wróci do tego kraju. I to jeszcze w tym roku. Arabia Saudyjska – czego nie wolno? W najnowszym Podcaście National Geographic Polska Anna Małysa opowiada o swojej podróży na Bliski Wschód. Na dobry początek warto zmierzyć się z różnymi mitami o Saudyjczykach. Jedno z najczęściej zadawanych pytań dotyczy tego, czy turystki mogą wypożyczyć tam auto. Samochód jest najlepszym środkiem transportu po pustynnym kraju o powierzchni ponad 2 milionów kwadratowych. Kobiety planujące podróże do krajów, gdzie dominująca religią jest islam, zastanawia też, czy muszą nosić hijab lub abaję. W rozmowie z Mateuszem Łysiakiem Anna Małysa rozwiewa i te wątpliwości. Poza pogodą i kwestiami ubioru znaczącą różnicą między Arabią Saudyjską, a np. Polską jest to, że Saudyjczycy – tak jak większość muzułmanów – nie piją alkoholu. Chętnie sączą za to kawy i herbaty podawane z przyprawami, m.in. z kardamonem i cynamonem. Jeśli chodzi o kuchnię, dominują potrawy mięsne, co może być wyzwaniem dla wegetarian i wegan. – Ja wiem, jak ten kraj brzmi i z czym się kojarzy, ale podróżując na własną rękę, naprawdę jest to wachlarz przygód, emocji i doznań, które na nas czekają, więc totalnie polecam – podsumowuje podróżniczka. Więcej o tym, jak się przygotować do podróży po Arabii Saudyjskiej, czy przyda się nam strój kąpielowy oraz, jak zorganizować nocleg za grosze, dowiesz się, słuchając całego nagrania. Nowy odcinek Podcastu National Geographic jest dostępny na national-geographic.pl, na YouTube oraz na Spotify. Źródło: National Geographic Polska. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Podróż w Himalaje może odmienić życie. Podcast National Geographic Polska
Czy jedna podróż może zmienić życie? Podróżnik, pisarz i fotograf Piotr Trybalski w najnowszym podcaście National Geographic odpowiada zdecydowanie „tak” i zabiera nas na wyprawę do Azji.
W tym artykule: Kiedy podróżowanie było twórcze Zderzenie z Orientem Wesele w Pakistanie Skradzione dokumenty Łatwo, tanio i nieautentycznie Podróż do Azji Piotra Trybalskiego, jednego z dziennikarzy magazynu „National Geographic Traveler”, odbyła się w końcówce lat 90. Jej celem były Himalaje. Dlaczego ta wyprawa w gronie przyjaciół zmieniła jego życie? Jak się wtedy do niej przygotowywał, i jak od tamtego czasu zmieniło się podróżowanie? Czy komercjalizacja zabija przygodę i autentyczność? – To był ostatni rok studiów na geografii. Pamiętam ten jeden moment, kiedy wróciłem z mojej pierwszej poważnej wyprawy do Azji. Siedziałem w akademiku w Krakowie i myślałem, o tym, co przeżyłem i co chcę robić w życiu. Moje wcześniejsze plany, które dotyczyły uczelni, gdzie chciałem pracować i zajmować się górami oraz lodowcami, nagle prysły. Zapragnąłem żyć dla podróżowania i fotografowania – wspomina Piotr Trybalski. Kiedy podróżowanie było twórcze Była ich piątka: Jarek, pomysłodawca wyjazdu, Piotr i trzy koleżanki ze studiów: Ewelina, Ewa i Ania. Każde z nich zabrało ze sobą marzenie. Piotra było banalne – dotrzeć szlakiem lądowym do stóp najwyższych gór, Himalajów, a potem wspiąć się jak najwyżej się da. Indie różnorodne. Święto Dzbana, katolicy i angielski zamiast języka hindi Indie to marzenie niejednego podróżnika. Wiele osób decyduje się odkrywać ten ogromny kraj solo z plecakiem. Czego spodziewać się na miejscu? Miejscami Indie potrafią bardzo zaskoczyć. Wprawdzie po słynnym Hippie Trailu – eksplorowanym 20 lat wcześniej szlaku hipisów – pozostały już wyłącznie literackie opowieści, ale dla Piotra ta podróż miała podobny wymiar. Też chciał tanio, czym się da, bez rezerwacji, adresów hotelów – po prostu puścić się na Wschód, dotknąć Orientu, egzotyki. Bez biletu z powrotem. – W latach 90. podróżowanie nie było takie łatwe jak teraz. Wiedzieliśmy jedynie, że musimy złapać jakiś pociąg lub autobus, gdzieś kupić bilety. To wszystko było twórcze. Dziś się tak nie da, bo siadamy do komputera i w pół godziny taką podróż zaplanujemy ze szczegółami – opowiada Trybalski. Zderzenie z Orientem Do Turcji jadą pociągiem przez Ukrainę, Rumunię, potem autobusem do Stambułu. Tu Piotr zderzył swoje wyobrażenia Orientu z jego namacalnym wymiarem. Poczuł zapachy korzennych bazarów, głowę wypełniały mu obrazy uliczek i bogactwo odwiedzanych zabytków, gdy w wesołym autobusie wspólnie z przyjaciółmi mknął w kierunku wschodnich rubieży Turcji. – Niestety, w meczecie ukradziono mi buty – śmieje się podróżnik. Potem blask Orientu zaczął blednąć coraz bardziej, właściwie z każdą godziną zbliżającą ich do irańskiej granicy. – Na trasie do Teheranu handlarki i handlarze, bo wiózł nas autobus dedykowany irańskiemu małemu biznesowi, zmienili się w karawan smutnych, wystraszonych ludzi. Był regularnie zatrzymywany i kontrolowany – wspomina Trybalski. Wesele w Pakistanie W Taftanie, po drugiej stronie granicy, przywitali ich młodzi mężczyźni w tradycyjnych strojach salwar kamiz, w klapkach, z reklamówką dolarów trzymaną w dłoni. – Prawdopodobnie chcieli z nami pohandlować, myśmy jednak nie zwrócili na nich szczególnej uwagi i pojechaliśmy dalej – wspomina Trybalski. – Chyba wtedy nie zdawałem sobie sprawy z niebezpieczeństw, prowadziła mnie tylko ciekawość. Zresztą całą naszą grupę przede wszystkim ciekawili ludzie, a my ich. Nieco później, w Pakistanie zostaliśmy nawet zaproszeni na wesele pewnego zapaśnika, którego spotkaliśmy w pociągu. Byliśmy dla niego atrakcją – opowiada. Skradzione dokumenty Od Nepalu, finału ich marzeń i upragnionego poczucia spełnienia, dzielił ich jedynie pas niczyjej ziemi na przejściu granicznym w Sonauli i parę godzin w autobusie do Pokhary. Minęło już kilka tygodni, odkąd ruszyli z Krakowa, pokonali blisko 9 tys. km. Prawdziwi podróżnicy! Jak się okazało, to nie zrobiło żadnego wrażenia na przygranicznych kieszonkowcach, którzy połasili się na „nerkę” Ani, zabierając i wszystkie pieniądze, i dwa paszporty. Sytuacja była trudna, a los wystawił ich na kolejną próbę. Ania i Jarek – byli parą – musieli wracać do Delhi załatwić nowe paszporty i pożyczkę konsularną. Umówili się, że spotkają się znów za kilka tygodni w Indiach, w Waranasi, w pewnym znanym i popularnym hostelu. Piotr z resztą grupy ruszył dalej w Himalaje. Czy rzeczywiście te parę tygodni później udało im się spotkać i co działo się potem? Łatwo, tanio i nieautentycznie Dziś taka podróż byłaby niemożliwa – mówi Trybalski – Zmieniło się wszystko, m.in. bariera wejścia, czyli podróżujemy masowo, bo możemy wyjeżdżać taniej i prawie wszędzie. Łatwo dziś taką wyprawę zorganizować samemu lub skorzystać z usług biura podróży, które podaje nam wszystko na tacy. I, niestety, przez to coraz trudniej znaleźć miejsca, w których życie jest autentyczne i nie jest przystosowane do potrzeb turystów. Po resztę tej opowieści odsyłamy was do podcastu. Przypominamy, że kolejne odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Źródło: National Geographic Traveler.
Lecimy do Japonii. Podcast National Geographic Polska
Czy Japonia to inna planeta? Czy wciąż w tym kraju czeka coś do odkrycia? Oto najnowszy podcast National Geographic Polska, wraz z którym zabieramy was do Kraju Kwitnącej Wiśni.
W tym artykule: Z innej planety Kiedy wsiąść w samolot do Tokio? Czego doświadczyć w Japonii? Czy Japonia jest droga? Podcast National Geographic Traveler A gdyby tak polecieć na ramen lub sakę? Zresetować się w gorących onsenach, czyli publicznych łaźniach lub pojechać pociągiem shinkansenem pod górę zjawiskową Fudżi? A może wziąć udział w którymś z festiwali? O tym, dlaczego Japonia wciąż zachwyca opowiadają Łukasz Załuski, redaktor naczelny „National Geographic Polska" oraz „National Geographic Traveler" oraz Michał Cessanis, redaktor prowadzący i sekretarz redakcji „National Geographic Traveler". Z innej planety Po pierwszym szoku znakomicie się bawiłem – powiedział Bill Murray, który w Tokio i Kioto realizował zdjęcia do Oscarowego filmu „Między słowami" Sofii Copolli – Mam nadzieję, że po obejrzeniu tego filmu ludzie nabiorą ochoty na wycieczkę do Japonii, a zwłaszcza na jej największą wyspę Honsiu – dodał. Na podróż tego wyspiarskiego kraju na Pacyfiku chyba nikogo nie trzeba przekonywać – rocznie odwiedza go ponad 30 mln osób z całego świata i trudno się temu dziwić. Natura, obyczajowość, architektura – trudno o bogatszy pod tym względem zakątek na świecie. – Kiedy po raz pierwszy poleciałem do Japonii, podobnie jak Bill Murray, byłem w szoku, bo ja – towarzyski i otwarty gość – nie mogłem nawiązać kontaktu z Japończykami. Miałem wrażenie, że są z innej planety, tak bardzo żyją w swojej kulturze, jakby nas-turystów w ogóle nie dostrzegali – opowiada Michał Cessanis i wspomina dalej: – Wróciłem tam po latach, by pojeździć po kraju słynnymi shinkansenemi, które zasuwają 320 km/h oraz by dostać się pod świętą górę Fudżi. I… zupełnie zmieniłem zdanie o Japończykach, nawiązałem tak przyjacielskie kontakty, przyjęli mnie z otwartymi ramionami. Być może to oni się zmienili i otworzyli? – Mnie z kolei od razu uderzyła pokora, spokój, oddanie pracy Japończyków oraz panujący wszędzie porządek – wspomina Łukasz Załuski. – Już na lotnisku w Tokio moją uwagę zwróciła kolejka do pociągu – wszyscy stali w niej posłusznie gęsiego, nikt się nie przepychał ani nie denerwował. Natomiast, kiedy poleciałem do Tokio po raz pierwszy, kilka lata temu największym szokiem była ilość bodźców dookoła – wszystko grało, świeciło, tańczyło i było bardzo głośno. Potrzebowałem trochę czasu na adaptację, by ze spokojnej Europy odnaleźć się w tym kalejdoskopie wrażeń. Kiedy wsiąść w samolot do Tokio? Japonia to kraj, w którym stale coś się dzieje. W styczniu chociażby nad wulkanicznym Jeziorem Shikotsu, na wyspie Hokkaido odbywa się festiwal lodu. W lutym wyspa Miyajima oddaje hołd jednemu z najważniejszych towarów eksportowych Japonii, czyli ostrygom. Dla odmiany w marcu, w Kiotio obchodzone jest święto sake – to napój alkoholowy z ryżu wytwarzano już w okresie Yayoi (300 p.n.e. – 250 n.e.), kiedy ryż dotarł tu z Chin (Kioto jest drugim co do wielkości producentem sake w całej Japonii). Na przełomie marca i kwietnia kwitną słynne wiśnie, a w lipcu w Kiotio odbywa się spektakularna parada platform podczas festiwalu Gion Matsuri Wakamiya. Zaś w grudniu, w mieście Nara możecie wziąć udział w corocznej imprezie Kasuga Wakamiya On-Matsuri, której tradycja sięga XII w. – pokazy strojów z okresu Heian (IX w.) aż do późnego okresu Edo (XIX w.), tańce kagura w wykonaniu dziewic miko oraz widowiska teatralno-muzyczne zwane bugaku. Prawdy i mity o wyprawach solo. Rozmawiamy z podróżniczkami Zgubię się, nie dam rady, może w przyszłym roku – jak odważyć się na wyprawę w pojedynkę? Czego podczas takiej podróży możemy dowiedzieć się o sobie? I jak się do niej przygotować... – Latem jest duża wilgotność i bardzo wysokie temperatury, więc poleciałem do Japonii w maju i myślę, że wiosna to świetny moment. Jest już na tyle ciepło, że mieszkańcy na ulicach chodzą pod słynnymi czarnymi parasolami, by chronić się przed słońcem, a przy okazji unikniemy jeszcze deszczu – zaznacza Łukasz Załuski, a Michał Cessanis dodaje, że także jesień w Japonii jest zjawiskowa: – Wybrałem się w listopadzie, temperatura sięgała ok. 23o Celsjusza, a kolory drzew były obłędnie piękne. Choćby w Hakone jest nawet wydawana dedykowana jesieni gazetka z podpowiedziami, gdzie najlepiej pojechać, by podziwiać kolorowe liście. Czego doświadczyć w Japonii? Goście podcastu wskazują, że przede wszystkim onsenów. To gorące źródła, których w całym kraju jest ponad 30 tys. Przy wielu z nich wybudowano publiczne łaźnie z basenami z wodą o temperaturze przekraczającej 40 st. Celsjusza. Warto jednak pamiętać, że w onsenach – osobne są dla kobiet, osobne dla mężczyzn – chodzi się nago. Noszenie ubrań jest zabronione, choć to jeden z wielu zakazów w tych przybytkach: nie można też mieć tatuaży, głośno rozmawiać, ani zbyt długo się kąpać. – Onseny to absolutny dar natury, jaki Japonia dostała. Mieszkańcy tego kraju zaglądają tam nawet rano, przed pracą – podkreśla Cessanis. Na pewno w Kraju Kwitnącej Wiśni trzeba również spróbować ramenu – aromatycznego i pożywnego wywaru, podawanego w sporej misce z makaronem, plastrami wieprzowiny, jajkiem, wodorostami, kiełkami i pędami bambusa. – Często korzystałem z całodobowych jadłodajni – śmieje się Cessanis. – A propos kuchni zaskoczyło mnie, że Japończycy w ogóle nie jedzą ciast ani pieczywa, nie mają w domach nawet piekarników. Wszystkie dania przyrządzają w garnach i na patelniach. I bardzo dużo uwagi przykładają do estetyki – dania są zawsze pięknie podane, czy to przydrożny bar czy dobra restauracja: wszędzie zjemy nie tylko pysznie, ale też ładnie – zaznacza Łukasz Załuski. Goście polecają również spróbować słodkich kiszonek, wołowinę, którą najlepiej zjeść w pięknym portowym mieście Kobe oraz zejść do podziemi dworca w Tokio (Central Tokyo), do królestwa małych budek z jedzeniem. Za posiłki płaci się tam w automatach, często gotówką, którą można wymienić w kantorach na miejscu. Co ciekawe, w Japonii kupimy street food, ale na ulicy go nie zjemy – Miastem, które słynie ze street foodu jest Osaka, ale panuje tam zakaz jedzenia na ulicy. Dlaczego? Mam takie wrażenie, że Japończycy lubią intymność i nie znoszą po prostu być obserwowani podczas jedzenia. To poza tym nieeleganckie jeść, idąc – śmieje się Łukasz Załuski. Czy Japonia jest droga? – Panuje powszechna opinia, że Japonia, podobnie jak kraje skandynawskie jest droga. To nie jest do końca prawda, bo w stolicy sushi jest taniej niż w Polsce. Porządne dwa obiady z deserami dla dwóch osób kosztują ok. 60 zł – opowiada Łukasz Załuski. Także noclegi nie są drogie, Michał Cessanis spał w Tokio b – Za noc zapłaciłem 119 zł – wspomina – Skądinąd to było ciekawe doświadczenie, bo taki hotel wygląda jak ul. Do swojej kapsułki wchodzi się po niewielkich schodach, toalety i natryski są wspólne. A na dole jest wypożyczalnia butów do biegania. Po resztę opowieści, odsyłamy Państwa do podcastu. Podcast National Geographic Traveler Przypominamy, że kolejne odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Agnieszka Michalak Dziennikarka i redaktorka „National Geographic Traveler" oraz magazynu pokładowego LOT-u „Kaleidoscope". W podróż zawsze zabiera książkę i buty do biegania – bo lubi poznawać nowe miejsca joggingując.
Prawdy i mity o wyprawach solo. Rozmawiamy z podróżniczkami
Zgubię się, nie dam rady, może w przyszłym roku – jak odważyć się na wyprawę w pojedynkę? Czego podczas takiej podróży możemy dowiedzieć się o sobie? I jak się do niej przygotować? O tym rozmawiamy w najnowszym podcaście National-Geographic.pl.
W tym artykule: Jakie korzyści płyną z podróżowania solo? Jakie korzyści wiążą się z podróżą w pojedynkę? Dobry plan to brak planu? Jak przygotować się do podróży w pojedynkę? Czy wyprawy solo są bezpieczne? Podcast National Geographic Polska Dla jednych podróżowanie w pojedynkę to wielka frajda. Inni zarzekają się, że to nie dla nich i nigdy się na to nie odważą. – Decyzja, że spakuję plecak i wyruszę sama w drogę, przyszła do mnie spontanicznie. Któregoś dnia po prostu poczułam taką potrzebę – tłumaczy Agnieszka Franus, wicenaczelna magazynów National Geographic i National Geographic Traveler. – Chciałam się przekonać, jak się odnajdę całkiem sama w Wietnamie. I okazało się, że w tej podróży bynajmniej nie byłam sama, bo wszyscy spotkani po drodze ludzie się mną opiekowali – dodaje. Jakie korzyści płyną z podróżowania solo? – Po porzuceniu korporacji moim marzeniem stał się wyjazd na dłużej i mieszkanie przez rok w obcym kraju. A jeśli mamy marzenia, to świat nam sprzyja – opowiada Agnieszka Pietruszka, podróżniczka, autorka międzynarodowego projektu: „Dekalog wartości: Co naprawdę jest ważne w życiu?”. – Tak się złożyło, że pojawiła się możliwość, by wyruszyć na Zanzibar. To był rok 2019, więc rzeczywistość na tej wyspie wyglądała nieco inaczej niż dziś. Wzięłam więc wszystkie oszczędności i poleciałam. Na miejscu okazało się, że pokój będzie kosztował 200 dolarów miesięcznie, zatem na jedzenie został mi jeden dolar dziennie. Bo chciałam spędzić tam rok. Miejscowi pytali mnie potem, gdzie można coś kupić taniej. I to był moment, w którym zrozumiałam, że chcę więcej. I tak zaczęła się moja przygoda-podróż po wielu kulturach – dodaje. Jakie korzyści wiążą się z podróżą w pojedynkę? – Otwierasz się na ludzi, sprawdzasz swoje granice. Poznajesz siebie lepiej, często musisz pokonać nieśmiałość, poradzić sobie z problemem sama. Przyglądasz się sobie. To fascynujące! Jeśli jesteś z kimś, musisz się dostosować, a ludzie dookoła nie mają często odwagi, by do ciebie podejść i np. w czymś ci pomóc – mówi Franus. View oEmbed on the source website Agnieszka Pietruszka dodaje: – Podróżowanie solo stwarza większe możliwości interakcji z innymi, poznania lepiej codzienności i kultury, w jakiej żyje drugi człowiek. Dobry plan to brak planu? Zawsze podczas podróży są momenty, na które nie jesteśmy przygotowani. – Zakładałam, że popłynę nad Zatokę Hạ Long i będę miała szansę przyjrzeć się otoczeniu bez konieczności dzielenia się tym doświadczeniem. Chciałam przeżyć to sama. Okazało się jednak, że mój plan prysł. Płynęłam statkiem z większą grupą, która chciała to wszystko przeżywać ze mną. Ktoś mnie zapraszał do stołu, ktoś o coś pytał, zagadywał, pokazywał. Przekonałam się wtedy, że nigdy w podróży nie jesteśmy sami. Po drodze spotykamy ludzi, którzy coś wnoszą w nasze życie, nawet jeśli w danym momencie tego nie potrzebujemy – opowiada Agnieszka Franus. Jak przygotować się do podróży w pojedynkę? Zanim wyruszymy na jakąkolwiek wyprawę, warto zadbać o ubezpieczenie (na wypadek wypadku). Trzeba wziąć ze sobą niezbędne leki (np. antybiotyk) oraz środki medyczne. A także oszacować budżet i poinformować bliskich o miejscach, w których będziemy. – Jeśli chcemy, by nasza podróż była wyjątkowa, polecam zaopatrzyć się także w ciekawość, otwartość i odwagę – podkreśla Agnieszka Pietruszka. A co z rezerwacją noclegów? – Zawsze bookuję tylko pierwszą noc w danym miejscu. Potem zdaję się na to, co przyniesie mi dana rzeczywistość. To wynika z moich doświadczeń. Jakiś czas temu, kiedy planowałam dwutygodniową podróż na Sri Lankę, zarezerwowałam kilka noclegów. Jednak na miejscu okazało się, że stałam się niewolnicą własnego harmonogramu. Chciałam gdzieś zostać na dłużej, ale nie mogłam, bo nocleg czekał dziesiątki kilometrów dalej. Innym razem zaginęła mi walizka i od tamtej pory podróżuję wyłącznie z plecakiem – opowiada Franus. Czy wyprawy solo są bezpieczne? Naczelną zasadą każdej podróży powinna być znajomość kultury i respektowanie zasad panujących w danych kraju. – Żeby ominąć niebezpieczne sytuacje, okazujmy szacunek ludziom oraz ich kulturze. Bądźmy otwarci i miejmy uśmiech na twarzy – on czyni cuda – radzi Pietruszka. Słońce, piach i woda. Mordercza wyprawa przez góry Hadżar Dziennikarz National Geographic Polska wziął udział w niezwykłej pieszej wędrówce przez góry Hadżar na Półwyspie Arabskim. O tym, co przeżył na trasie, opowiada w nowym odcinku podcastu... – Są też sytuacje, podczas których musimy zachować zimną krew, ale też wykazać się empatią. Pamiętam, jak któregoś dnia na ulicy w Ghanie młody mężczyzna zatrzymał obok mnie swój samochód i zapytał, co mam w torbie. Ze spokojem odpowiedziałam, że jestem nauczycielką i uczę dzieci ulicy. To go obezwładniło, odjechał z dziwnym uśmiechem. Zdałam sobie sprawę, że ten chłopak sam był dzieckiem ulicy – opowiada. Agnieszka Franus uzupełnia: – Kiedy jestem w obcej kulturze, przestrzegam ograniczeń, które ona narzuca. Nie szarżuję. Jeśli ktoś mnie ostrzega, żebym gdzieś nie szła, to tam nie idę. Nie kuszę losu. To kwestia odpowiedzialności. Podcast National Geographic Polska Przypominamy, że kolejne odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Nasz ekspert Agnieszka Michalak Dziennikarka i redaktorka „National Geographic Traveler" oraz magazynu pokładowego LOT-u „Kaleidoscope". W podróż zawsze zabiera książkę i buty do biegania – bo lubi poznawać nowe miejsca joggingując.
Polacy popłynęli na Svalbard. W jednej z oaz rośnie tam wyjątkowa roślina mięsożerna
Svalbard, wbrew pozorom, może zachwycać bioróżnorodnością. Polacy dotarli tam do najbardziej na północ wysuniętego siedliska rośliny mięsożernej na świecie – tłustosza alpejskiego. Jak wyglądała wyprawa?
W tym artykule: Svalbard kiedyś i dziś Polacy na Svalbardzie, czyli Svalbard Arctic Oasis Expedition Nowy Podcast National Geographic Polska Svalbard od dawna fascynuje podróżników i odkrywców. Mowa w końcu o archipelagu położonym pomiędzy Norwegią kontynentalną a Biegunem Północnym. To jeden najbardziej wysuniętych na północ zamieszkałych obszarów świata. Mimo srogich warunków miejscowa flora i fauna zaskakuje swoją bioróżnorodnością. Zwłaszcza w tzw. oazach arktycznych. Przekonali się o tym na własne oczy Mateusz Wrazidło – przyrodnik i poszukiwacz mięsożernych roślin – oraz Dominik Bac – doświadczony kapitan arktyczny. Panowie byli gośćmi najnowszego Podcastu National Geographic Polska. Svalbard kiedyś i dziś Archipelag Svalbard zajmuje zaszczytne miejsce w historii eksploracji północnych rejonów polarnych. Jego surowe i niegościnne wybrzeża były milczącymi świadkami ryzykownych wyczynów wielu pokoleń odważnych śmiałków. Począwszy od XVII-wiecznych holenderskich wielorybników, aż po legendarnych już dziś badaczy jak Salomon Andrée, Walter Wellman czy sam Roald Amundsen. Choć z upływem kolejnych dekad ten arktyczny przyczółek stopniowo stawał się coraz bardziej dostępy dla odważnych turystów, współczesne badania naukowe pokazują, że pozornie dobrze poznane wyspy nadal kryją miejsca pełne tajemnic czekających na zbadanie. Jednym z takich obszarów są wybrzeża Wijdefjorden – najdłuższego fiordu Svalbardu. Zachowały się tam specyficzne warunki środowiskowe, sięgające wstecz do cieplejszego okresu postglacjalnego sprzed ok. 5000 lat. Dzięki nim sąsiednie doliny tworzą reliktową arktyczną oazę. Dominik Bac Badania prowadzone w ostatnich latach poskutkowały odkryciami wielu nieznanych wcześniej na archipelagu gatunków. W tym najbardziej na północ wysuniętych siedlisk rośliny mięsożernej – tłustosza alpejskiego (Pinguicula alpina). W dobie postępujących zmian klimatu nie wiadomo, jak długo będziemy mogli oglądać unikatowe okazy w ich odizolowanych stanowiskach. Polacy uwiecznili ostatni zachód słońca na Svalbardzie. Dzień wróci tam dopiero w przyszłym roku W miejscach, gdzie występuje noc polarna, zachód słońca przeszedł już do historii. Przynajmniej w tym roku. Pożegnanie ze słońcem udało się uwiecznić pracownikom Polskiej Stacji Polarnej. Polacy na Svalbardzie, czyli Svalbard Arctic Oasis Expedition To właśnie tłustosz alpejski był głównym celem międzynarodowej ekipy, w której skład weszli między innymi Mateusz Wrazidło, Dominik Bac czy Szczepan Twardoch. Po długim zastoju spowodowanym pandemią koronawirusa, uczestnicy wyprawy spotkali się w miasteczku Longyearbyen. Stamtąd na pokładzie jachtu udali się na eksplorację trudno dostępnych obszarów archipelagu. Cel był jasny: dokonywanie obserwacji i dokumentowanie unikatowej, arktycznej przyrody. Szczególnie zależało im jednak, aby dotrzeć do „oazy” arktycznej bioróżnorodności w sąsiedztwie Wijdefjorden. To tam szukali najbardziej na północ wysuniętych siedlisk P. alpina. Zespół wyruszył z portu w Longyearbyen 4 sierpnia 2022 roku na pokładzie jachtu Join Us. Stamtąd kierowali się na północ, korzystając ze sprzyjającej pogody. Zanim uczestnicy dotarli do unikatowych botanicznych siedlisk ukrytych niedaleko jęzorów lodowców Ringhornbreen i Royal Societybreen, udało się im stanąć twarzą w twarz z pięknem arktycznej przyrody oraz odwiedzić miejsca związane z historią ludzkiej aktywności na Spitsbergenie. Natrafili między innymi na rozproszone w spektakularnym krajobrazie pozostałości niemieckich stacji pogodowych z okresu drugiej wojny światowej, ruiny po radzieckich obiektach górniczych czy też rozsypane na kamienistej plaży szczątki XIX-wiecznych ekspedycji polarnych. Dzięki temu wyprawa zyskała bogatszy kontekst, zmuszając do refleksji na temat historii, teraźniejszości oraz przyszłości Svalbardu. Nowy Podcast National Geographic Polska W najnowszym odcinku Podcastu National Geographic Polska Mateusz Wrazidło i Dominik Bac opowiedzieli o szczegółach zeszłorocznej wyprawy na Svalbard. Co ciekawe, tłustosz alpejski nie od razu był ich głównym celem arktycznego rejsu. Poszukiwanie najdalszych siedlisk tej rośliny zaproponował Wrazidło, który jako ostatni dołączył do międzynarodowej załogi. Co je roślina mięsożerna w Arktyce? Z jakimi warunkami pogodowymi mierzyli się podróżnicy? Jak wygląda siedziba prestiżowego The Explorers Club w Nowym Jorku na Manhattanie? Odpowiedzi na te pytania usłyszysz w podcaście. Rozmowa do odsłuchania i obejrzenia na górze strony oraz na YouTube i Spotify. Więcej informacji i zdjęć z tej i innych wyprawach znajdziesz w mediach społecznościowych Mateusza – www.instagram.com/mateusz_explority i Dominika – www.instagram.com/dominik_bac. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Słońce, piach i woda. Mordercza wyprawa przez góry Hadżar
Dziennikarz National Geographic Polska wziął udział w niezwykłej pieszej wędrówce przez góry Hadżar na Półwyspie Arabskim. O tym, co przeżył na trasie, opowiada w nowym odcinku podcastu „National-Geographic.pl".
W tym artykule: Wyprawa przez Góry Hadżar – najszybciej Wyprawa przez Góry Hadżar – najwyżej Dzień w górach Hadżar Wyprawa przez Góry Hadżar – najzimniej Podcast National Geographic Traveler Na hasło Zjednoczone Emiraty Arabskie, niejednemu na myśl od razu przychodzi Dubaj, gdzie wszystko jest NAJ. Szklane drapacze chmur, ekskluzywne hotele, luksusowe restauracje, najdroższe jachty i samochody. Dla jednych, niesamowitą przygodą może być spacer po szklanym tarasie na 52. piętrze hotelu Address, inni marzą o kolacji w nagrodzonej gwiazdką Michelin Trésind Studio, uważaną za jedną z najlepszych restauracji na świecie. Ja swoją przygodę życia przeżyłem 150 km na północ od Dubaju. W górach Hajar położonych na terenie emiratu Ras al-Chaima. Tu też wszystko jest NAJ – tyle, że zupełnie inaczej. Wyprawa przez Góry Hadżar – najszybciej Do Ras al-Chajma pojechałem wziąć udział w międzynarodowej wyprawie trekkingowej „Highlander”. Ponad 25-kilometrowa trasa do pokonania w dwa dni wymagała aklimatyzacji, a nawet jeśli nie, to ja jej potrzebowałem. Za oknem środek zimy, ujemne temperatury i plucha, więc perspektywa naładowania baterii w strefie klimatu zwrotnikowego przyciągała jak magnes. Dwa dni przed imprezą zameldowałem się w hotelu Longbeach Campground. Ekskluzywny namiot z własną łazienką przy samej plaży Zatoki Perskiej był doskonałym wyborem, ale już następnego dnia mam dosyć leniuchowania. W podręcznym plecaku lądują dwie butelki wody oraz banan i jabłko po cichu wyniesione z hotelowej stołówki. Jadę zjechać najdłuższą tyrolką na świecie. 1934 metry n.p.m. ma najwyższy szczyt górskiego pasma Haja – Jabel Jais. To właśnie tutaj zbudowano Jais Flight, najdłuższą (i prawdopodobnie najszybszą) tyrolkę świata. Zupełnie nie rozumiem dlaczego takie ryzyko mnie przyciąga. Pierwszy skok adrenaliny czuję, podpisując wszystkie zgody. Dane osobowe, wiek, choroby i kogo powiadomić w razie…No właśnie. W razie czego?! Fadi ma długie włosy związane w kucyk i czarne jak węgiel, roześmiane oczy. – Oddychaj głęboko. Wszystko będzie dobrze – mówi, powoli ubierając mnie w kask, uprząż, mnóstwo lin i karabinków. – Wyjmij wszystko z kieszeni. Jeśli po drodze cokolwiek ci wypadnie, już tego nie znajdziesz. Teraz kombinezon. Pościągam i posprawdzam zapięcia. Od tego zależy twoje bezpieczeństwo. Na platformie wszystko sprawdzimy jeszcze raz. Kilka minut później spoglądam w kilkusetmetrową przepaść. Za moimi plecami trzyosobowa, profesjonalna obsługa spokojnie czeka, aż stanę na rampie. Zdaje się, że wszyscy, oprócz mnie, wiedzą, co mają robić. Wydają krótkie, dokładne polecenia. Połóż ręce na podłodze, unieś nogi, słyszę dźwięk kolejnych zapinanych karabinków. – Teraz ręce za plecy i pamiętaj, żeby ich nie rozkładać. Przy tej prędkości możesz sobie zrobić krzywdę. Zawsze mnie dziwił smak adrenaliny. Jakbym trzymał w ustach aluminiową monetę. Teraz mam ich całą garść. – Kamerę na kasku ustawiam na wprost, więc patrz w dół. Będziesz miał fajny film. 3-2-1-GO! Wycie rozpędzających się na stalowej linie rolek potęguje wrażenie prędkości. Do tego wiatr próbujący zerwać mi gogle. Wszystko wydaje mi się takie nierealne i nagle strach zupełnie znika. Podnoszę głowę i, zachwycony widokiem, otwieram usta. Teraz wyglądam jak pies wyglądający przez okno samochodu. Śmieję się głośno sam do siebie. Platforma pośrednia zbliża się w szybkim tempie. Jest zawieszona na linach na wysokości 80 metrów nad ziemią i ma szklaną podłogę. Przypominam sobie o kamerze na kasku. Cóż. Nagrałem piękne niebo. Obsługa szybko przepina rolki i kolejny, kilkudziesięciometrowy zjazd pokonuję już klasycznie, nogami w dół. Uśmiech nie schodzi mi z twarzy. – Jak było? – pyta Fadi, gdy już porozbierany ze „szpeju” stoję na ziemi. – Chcę jeszcze raz! Wyprawa przez Góry Hadżar – najwyżej Następnego dnia o 6 rano melduję się na punkcie startowym Highlandera. Hajar to najwyższe pasmo górskie na Półwyspie Arabskim. Ciągnie się przez 700 km, aż do Omanu. O tej porze, na wysokości 1680 metrów n.p.m. jest przenikliwie zimno. Gęsta, mokra mgła jeszcze potęguje uczucie chłodu. W świetle latarki, pod odkrytym namiotem podpisuję listę, odbieram mapę i racje żywnościowe na dwa dni. Dwa batony energetyczne, jabłko, małą paczkę suszonych owoców i torebkę liofilizowanego obiadu. Upycham to wszystko w plecaku, w którym już mam namiot, śpiwór, karimatę, ciepłą bieliznę, apteczkę, małą kuchenkę turystyczną, czołówkę i najważniejsze: wodę. A dokładnie cztery lity wody. Hajar w języku arabskim znaczy kamień i idealnie oddaje surowy klimat gór. Nie ma tu żadnego potoku, żadnej roślinności i żadnego cienia. Ras al-Chajma jest emiratem z temperaturą niższą o 10 stopni od pozostałych emiratów, ale temperatury nawet teraz, zimą, mogą się wahać od ponad 30 stopni w ciągu dnia do 5 stopni w nocy. Żadnego schroniska z ciepłą herbatą i domową szarlotką. Jesteś zdany tylko na siebie. Dlatego woda jest taka ważna. Te dodatkowe 4 kilogramy, które są dodatkowym balastem, mogą uratować ci życie. Highlander to międzynarodowe górskie wyprawy trekkingowe organizowane na wszystkich kontynentach. Najpiękniejsze miejsca w obu Amerykach, w całej Europie, m.in w: Gruzji, Macedonii, Hiszpanii, Portugalii, Czarnogórze, Chorwacji. Czy w końcu w tutaj, w Azji. Doskonała organizacja i świetna logistyka. Gdy miesiąc wcześniej wypełniałem online zgłoszenie, nie miałem najmniejszych wątpliwości, że chcę to zrobić. Podobnie jak ponad 230 osób z całego świata. Atakama nie byłaby taka sama bez eksplozji komety 12 tys. lat temu Najsuchsze miejsce na świecie, czyli pustynia Atakama, skrywa wiele tajemnic. Jak twierdzą naukowcy, rozwój rolnictwa na terenie dzisiejszego Chile przyczynił się do wzrostu przemocy między m... Na linii startu robi się gęściej. Wymieniamy pozdrowienia i życzliwe uśmiechy. To niesamowite, jak podobne pasje zbliżają do siebie ludzi. Wokół rozpalonego ogniska spora grupka rozgrzewa się po spędzonej tu zimnej nocy, nucąc skoczną melodię w rytm dźwięków ukulele. „I’m highlander, I’m highlander, I’m highlander”. Khamis skomponował ten utwór na wyprawie zorganizowanej w Ras Al-Chajma rok temu. Muzyka łatwo wpada w ucho i ma szansę zostać naszym przebojem. A on sam – lokalną gwiazdą, bo, oprócz ukulele, wyróżniają go cienkie sandały na stopach. Pokona w nich cały dystans. Dzień w górach Hadżar Chmury powoli się rozchodzą i wychodzi słońce. Krajobraz jaki rozpościera się przed nami onieśmiela. Dość lekceważąco myślałem o wysokości gór Hajar. Niecałe 1700 metrów nad poziomem morza to sporo mniej niż nasze Tatry. Tylko że tutaj to morze widać. Lazurowa otchłań wyłania się pomiędzy ostrymi jak brzytwa krawędziami skał. Ekspozycja jest ogromna. Wymarzona scenografia do filmów fantastyczno-naukowych. Z każdym kolejnym zakrętem mój zachwyt rośnie. Robię setki zdjęć i nagrywam dziesiątki filmów. Do pierwszego punktu kontrolnego oddalonego o 10 km docieramy po 4 godzinach. Ciężkie plecaki i spore przewyższenia dają weryfikują nasze fizyczne przygotowanie do górskich wędrówek. Tutaj jest ostatnia szansa na wycofanie się z dalszej trasy. Kilkanaście minut przerwy – na przekąskę i kilka łyków wody, stempel potwierdzający obecność – i ruszamy dalej. Trzymamy się razem w małej, 4-osobowej grupie. Arpad, fotograf podróżniczy z Węgier. Wiecznie uśmiechnięta Hanneke, która przyleciała z Holandii i jest duszą towarzystwa, bo zadaje wiele pytań i opowiada o sobie. – Dobrze mieć koło siebie kogoś z taką energią – mówi Lisa z Frankfurtu. – Zapominasz o bolących kolanach i obtartych stopach. Lisa chce powiedzieć coś jeszcze ale z niedowierzaniem podnosi głowę. Kilkanaście metrów nad nami, z ukulele w rękach i tych swoich sandałach, Khamis jak kozica przeskakuje kolejne skalne stopnie ze swoją piosenką na ustach: „I’m highlander, I’m highlander, I’m highlander”. Patrzymy na siebie z niedowierzaniem. Wyprawa przez Góry Hadżar – najzimniej Po kolejnych długich 4 godzinach docieramy do obozu. Nie ma mowy o prysznicu i wygodnym łóżku. Trzeba przygotować obozowisko, rozbić namiot, zagotować wodę i zalać nią zawartość torebki z liofilizowanym obiadem. Trafiła mi się jagnięcina po marokańsku. Przynajmniej tak jest napisane na opakowaniu. To dla mnie żadnego znaczenia. Po takim dniu zjadłbym ze smakiem absolutnie wszystko. Mobilizuję resztki sił i dołączam do sporej grupy, siedzącej wokół ogniska. Można tu uzupełnić wodę i zapas batonów energetycznych. Atmosfera jest super, ale ja po 30 minutach ląduję w śpiworze. Już po godzinie budzi mnie przenikliwe zimno. Albo twarda ziemia pod karimatą. Albo jedno i drugie. Temperatury nocą spadają tu do 8 stopni. Naciągam kaptur, przekręcam się na drugi bok. Przez cienkie ścianki namiotu słyszę, że dla moich towarzyszy ta noc też będzie długa. Dolina Wadi Naqat, w której mamy obóz, jest głęboka.Otaczające nas góry Hadżar chronią nas przed wiatrem, ale też skutecznie zasłaniają słońce o którym wszyscy marzymy. Jest szósta rano. Zwijamy szybko namioty i ruszamy dalej. Nie ma sensu marznąć, skoro za kolejnym wzniesieniem będzie można pozdejmować kolejne warstwy ubrań i korzystać z promieni arabskiego słońca. Do mety zostało 7 kilometrów. Teren wypłaszcza się i gdzieniegdzie pojawia się zieleń. Spotykamy lokalnego pasterza, który serdecznie nas pozdrawia. – Salam alejkum! Pokój z wami! Ten powitalny zwrot jest kierowany do każdego, niezależnie od wyznania. Pasterz ma fascynującą twarz. Pooraną głębokimi, ostrymi bruzdami, zupełnie jak otaczająca nas skały. Na głowie kefija, tradycyjne arabskie nakrycie głowy. Na twarzy wielodniowy, siwy zarost. – Mogę zrobić Ci zdjęcie? – pokazuję na aparat. – La – kręci przecząco głową. Muszę uszanować jego prośbę. Za kolejną skalną półką widać metę. Udało się! Odbieram odznakę i dyplom i robimy sobie wspólne zdjęcie. „I’m highlander, I’m highlander, I’m highlander”. Podcast National Geographic Traveler Przypominamy, że kolejne odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify.
Muzyka Słowian. Czego słuchali nasi przodkowie?
Muzyka tradycyjna, czyli właściwie jaka? Teoria zakłada, że to rodzaj muzyki, która jest przekazywana z pokolenia na pokolenie przez różnorodne społeczności lub kultury. Przez lata dźwięki ludowe były w pewnym sensie zapomniane i zamknięte w skansenach. Jednak w ciągu ostatnich lat dziedzictwo muzyczne naszych przodków przeżywa istny renesans.
W tym artykule: Czym jest muzyka tradycyjna? Najnowszy odcinek podcastu National Geographic Polska Muzyka tradycyjna to nie tylko muzyka i rozrywka. To również dziedzictwo kulturowe niemal każdej grupy etnicznej, regionu i społeczności. Nazywamy ją również muzyką ludowa, ponieważ to właśnie od ludu – a dokładniej chłopów – pochodzi. Od najdawniejszych czasów był to swoisty styl życia. Ludność wiejska celebrowała najróżniejsze święta, śpiewając i grając. Dźwięki różnych instrumentów towarzyszyły ważnym wydarzeniom z życia, takim jak wesele i pogrzeby. Muzykowano również podczas ciężkiej pracy, aby dzień mijał szybciej i w rytm muzyki. Czym jest muzyka tradycyjna? Wydawałoby się, że muzyka tradycyjna nie przetrwa wraz z globalizacją i coraz bardziej postępującą urbanizacją. Jednak w ostatnich latach widać istny powrót do korzeni. Coraz większą popularnością cieszą się książki o tematyce ludowej, a także filmy i seriale, które nawiązują do ludności wiejskiej. Okazuje się jednak, że muzyka tradycyjna przetrwała nie tylko na wsi. W ostatnich latach widzimy, że przenosi się również do miast. Powstaje coraz więcej zespołów, które grają dźwięki, przy których mogli bawić się nasi dziadkowie, a nawet pradziadkowie. – Muzyka tradycyjna to jest muzyka, która była przekazywana przez lata w przekazie ustnym, która służyła lokalnym społecznościom w Polsce. Miała funkcję użytkową. Była taką osią spotkań ludzi. Dziś te konteksty i miejsca, gdzie gra się muzykę tradycyjną się zmieniają, aczkolwiek muzyka ludowa przeżywa w ostatnich latach renesans. Interesują się nią ludzie z miast, a nawet częściej można ją usłyszeć właśnie w miastach – mówi Piotr Baczewski, popularyzator muzyki tradycyjnej i prezes fundacji Muzyka Zakorzeniona. – Muzyka jest wtedy tradycyjna, gdy jest potrzebna jakiejś grupie ludzi. To muzyka, która nas łączy – dodaje. Czy wieś Adamczycha istnieje? Tak, ale to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego z serialu „1670” Polacy od kilku tygodni zastanawiają się, gdzie leży Adamczycha. Odpowiedź na pytanie zależy od tego, czy chodzi o wieś o tej nazwie, czy o zabudowania ze znanego serialu. Wiemy, gdzie ich sz... Co charakteryzuje muzykę tradycyjną? Na pewno charakterystyczne i tradycyjne instrumenty. Wydawałoby się, że dźwięki te brzmią bardzo podobnie. Często są skrzypce, bębny i cymbały, niekiedy pojawi się akordeon i basy. Prawda jest jednak taka, że każdy region i kraj grają na własnych zasadach i mają swoje unikatowe brzmienie. Najnowszy odcinek podcastu National Geographic Polska – Muzyka tradycyjna staje się coraz bardziej popularna. To jest chyba taki element egzotyki. Widziałem to w Ukrainie, a teraz widzę to w Polsce. Czasem na koncerty przychodzą ludzie, którzy wcześniej nie mieli styczności z takim muzykowaniem i podobną zabawą. Te dźwięki sprawiają i atmosfera sprawiają, że zaczynają się tym interesować – mówi Serii Postolnikov, współtwórca zespołu Hraybery, a także muzyk w zespołach Hulajhorod oraz US Orchestra. Bo nie tylko o słuchanie muzyki tu chodzi, ale o wspólną zabawę. – To jest też muzyka, w której ważną rolę odgrywa element przestrzeni. Trzeba się w nią zanurzyć, poczuć ją całym sobą. To trochę, jak z oglądaniem zdjęcia lasu. Nie poczujemy zapachu drzew i mchu pod stopami, nie usłyszymy dźwięku ptaków, jeżeli obejrzymy las na zdjęciu. Trzeba po prostu do niego wejść. Tak samo jest z muzyką ludową – wyjaśnia Baczewski. W najnowszym odcinku podcastu national-geographic.pl wraz z Piotrem Baczewskim i Serhiim Postolnikovem rozmawialiśmy nie tylko o muzyce tradycyjnej, ale też o tym, czy w najnowszej ekranizacji książki „Chłopi” Władysława Stanisława Reymonta możemy usłyszeć muzykę rodem ze wsi Lipce? Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Czym zaskakuje Warszawa? Opowiada Łukasz Ostoja-Kasprzycki z „PoWarszawsku"
Od czego zacząć zwiedzanie stolicy Polski, w których dzielnicach można się zakochać i co takiego specjalnego ma w sobie Praga? W nowym odcinku wideopodcastu National Geographic Traveler rozmawiamy z założycielem jednego z najpopularniejszych serwisów o Warszawie.
W tym artykule: Słynne zdjęcie z krową Spacery po stolicy z PoWarszawsku Podcast National Geographic Traveler Jak sam mówi, „projekt PoWarszawsku stworzył z miłości do Warszawy i jej historii". Już od 10 lat Łukasz Ostoja-Kasprzycki na swoich mediach społecznościowych umieszcza zdjęcia i filmy pokazujące stolicę. Po wysłuchaniu podcastu zmierz się z quizem o Warszawie, który znajdziesz tuż poniżej tego artykułu. Słynne zdjęcie z krową O tym, jak się zmienia Warszawa, najlepiej świadczą fotografie. Jedna z nich zyskała już status ikonicznej. To zdjęcie przedstawiające warszawski Służewiec, a właściwie skrzyżowanie ulic Wołoskiej i Wilanowskiej. Dziś dokładnie w tym miejscu stoi jedno z najpopularniejszych centrów handlowych, otoczone gwarną dzielnicą biznesową. Zaledwie pół wieku temu w tym miejscu po polach hasały krowy. Kilka lat temu zdjęcie dokumentujące tę epokę ukazało się właśnie na PoWaszawsku.com, budząc pasję mieszkańców stolicy do poznawania historii własnego miasta. Spacery po stolicy z PoWarszawsku Łukasz Ostoja-Kasprzycki dał się też poznać wśród mieszkańców Warszawy jako organizator otwartych spacerów po mieście. „Nasze spacery przygotowane są dla osób, które chcą poznać Warszawę w wolnym czasie i spędzić czas w gronie innych miłośników stolicy. Opowiadamy różne historie, kochamy szemraną i ciemną stronę naszego miasta, ale nie uciekamy od innych tematów historycznych" – opowiada nasz gość. Podcast National Geographic Traveler Przypominamy, że kolejne odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Miłka Raulin o kulisach trawersu Grenlandii. Podróżniczka odpowiada na najbardziej nurtujące pytania
W 2022 r. Miłka Raulin po raz kolejny zapisała się na kartach historii. Tym razem jako najmłodsza Polka, która ukończyła trawers Grenlandii. Jak przebiegała wyprawa, dlaczego nie każdy ją ukończył?
W tym artykule: Historyczny trawers Grenlandii Miłka Raulin w Podcaście National Geographic Traveler Miłka Raulin od lat udowadnia, że marzenia mają siłę. Podróżniczka jest najmłodszą Polką, której udało się zdobyć Koronę Ziemi i najmłodszą Polką, która ukończyła trawers w Grenlandii. Do tej pory dokonało tego niewielu ludzi na świecie. Jaka sama mówi, lubi wyzwania i niskie temperatury. Nikogo nie powinno więc dziwić, że zimą 2023 r. zdobyła w tydzień Koronę Gór Polski. Historyczny trawers Grenlandii W maju 2022 roku Miłka Raulin pokonała na nogach Grenlandię. Oczywiście nie poruszała się pieszo, a na nartach, ciągnąc za sobą ważące prawie 100 kg sanie z ekwipunkiem. To dwukrotność masy jej ciała. Do ogromnego wysiłku fizycznego (i skrajnych temperatur) Polka przygotowywała się w Polsce i w Szwecji. Właśnie w Skandynawii znalazła warunki najbardziej zbliżone do grenlandzkich. Kluczowe były nie tylko mrozy, ale też wilgotność powietrza. Wyprawa, w jakiej brała udział Miłka, była niekomercyjna. Wiązało się to ze skomplikowaną biurokracją. Podróżniczka musiała zadbać między innymi o pozwolenia na wejście na lądolód czy posiadanie broni. Po co? W razie spotkania z niedźwiedziem polarnym. Miłka Raulin w Podcaście National Geographic Traveler Trawers Grenlandii zajął jej blisko miesiąc. Ruszyła 3 maja, a więc w swoje urodziny, a metę zobaczyła 1 czerwca. Kilkutygodniowa wyprawa Miłki, wraz z przygotowaniami, została opisana w jej najnowszej książce „600 kilometrów lodową pustynią”. To pełna emocji opowieść o walce z żywiołem i własnym słabościami. Nie każdemu udało się ją wygrać. Już na samym początku wyprawy doszło do groźnej sytuacji. – Jeden z uczestników postanowił nie czekać na resztę grupy, tylko powiedział, że wyjdzie wcześniej i sprawdzi, jak wygląda droga. Wszyscy czuliśmy, że to nie jest dobry pomysł, żeby się rozdzielać już na samym początku. Taką decyzję podjęła ta osoba i po prostu wyszła. Kiedy do niej dotarliśmy, okazało się, że zadaje dziwne pytania: „jak ja się tu znalazłem?; co ja tutaj robię?”. Okazało się, że on się przewrócił na tym lądolodzie – wspomina Miłka w Podcaście National Geographic Traveler. Tak zaczęła się trudna akcja ratunkowa. Podróżniczka nie ukrywa, że pokonanie Grenlandii na nogach było ogromnym wyzwaniem. Nie uniknęła chwil słabości i ogromnego zmęczenia. W jej książce (rozmowie z Mateuszem Łysiakiem) nie brakuje jednak pozytywnych, a nawet komicznych akcentów. Miłka bez skrępowania zdradza na przykład, jak wygląda załatwianie potrzeb fizjologicznych na skutej lądem największej wyspie świata. Wymaga to sprytu i techniki, choć i to zmienia się po pewnym czasie ekspozycji na mróz. Rozmowa z Miłką Raulin o książce „600 kilometrów lodową pustynią” do odsłuchania w odtwarzaczu na górze strony, a także na YouTube i Spotify. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Kambodża dla początkujących. Poznaj jeden z najbardziej interesujących krajów w Azji
Kambodża to kraj o długiej i szalenie ciekawej – choć nierzadko dramatycznej – historii, intrygującej kulturze, mogący się pochwalić dziełami architektury o światowym znaczeniu. Zobaczcie, na co warto zwrócić uwagę podróżując po tym położonym w Azji Południowo-Wschodniej państwie.
W tym artykule: Angkor Tonle Sap Kuchnia Kambodży Podcast National Geographic Traveler W nowym odcinku podcastu „National Geographic Traveler" Maciej Wesołowski opowiada, co zobaczyć i jak zaplanować podróż do Kambodży. Ten kraj o fascynującej historii i bogatej kulturze od kilku lat przyciąga tłumy turystów z całego świata. Angkor Angkor to największy kompleks świątynny na świecie, a także najważniejszy z zabytków Kambodży. Sama jego nazwa po khmersku oznacza „Miasto świątyń”. Powstał na początku XII wieku na zlecenie króla Khmerów Surjawarmana II (w osadzie Yaśodharapura), który był kolejnym z władców potężnego Imperium Khmerów. Pomiędzy IX a XV wiekiem rozciągało się ono od Wietnamu po Mjanmę. W okresie świętości Angkor liczył sobie od 750 tysięcy do miliona mieszkańców. Uważany był za największe miasto świata w erze przedprzemysłowej (a więc do wieku XIX). Khmerowie wierzyli, że kompleks świątynny – z boską pomocą – powstał w jeden dzień. W rzeczywistości było to 32–35 lat. W założeniu poświęcony był hinduistycznemu bogowi Wisznu. O czym świadczą np. reliefy na murach świątyń – ze scenami z najważniejszych indyjskich eposów: Ramadżany i Mahabharathy. Z czasem, za sprawą kolejnego z władców, główna świątynia Angkor Wat stała się kompleksem buddyjskim. Zniszczono więc część symboli hinduistycznych, zastępując je tymi, które kojarzą się z Buddą. Potem znów przywrócono świątyniom hinduistyczny charakter. Dziś na szczęście obie tradycje ze sobą dość harmonijne współgrają ze sobą na ścianach kompleksu. Zwiedzając Angkor, nie można pominąć świątyni Ta Prohm. Król Dżajkawarman VII zbudował ją dla swojej matki, a wieki później miejsce to rozsławił kręcony tam film Tomb Raider. Główną bohaterkę, Larę Croft, zagrała tam hollywoodzka gwiazda, Angelina Jolie. Uwagę zwracają zwłaszcza gigantyczne korzenie drzew, wystające nad ziemię i oplatające wiele fragmentów budowli. Uważa się, że Angkor to najlepszy przykład architektury dawnych Khmerów. Na dzień dobry uwagę zwracają wspaniałe wieże Angkoru, wzorowane na kwiatach lotosu, usytuowane tuż za wielką fosą. Najwyższa z nich ma 35 metrów. Wewnątrz, na najciekawszych z płaskorzeźb zobaczymy między innymi epicką scenę, w której hinduscy bogowie z demonami ubijają morze mleka, aby uzyskać eliksir nieśmiertelności. Są też interesujące sceny z życia codziennego Khmerów. Dziś Angor Wat to symbol całej Kambodży. Dość powiedzieć, że jego sylweta znalazła się nawet na fladze narodowej. Kompleks położony jest 5,5 km od współczesnego miasta Siem Reap, gdzie w październiku otwarto nowe i bardzo nowoczesne lotnisko. Dolecieć można tu np. liniami Vietnam Airlines, z przesiadką w Hanoi lub Ho Chi Minh. Kambodża – mały kraj z wielkim potencjałem. Wybierz się w podróż życia Kambodża jest niesamowitym krajem w Azji Południowo-Wschodniej z niesamowicie smutną historią, w której przeplatały się blask starożytnej kultury i triumf zdobywców, wstyd dyktatury i niem... Tonle Sap Trzy czwarte powierzchni Kambodży zajmuje Nizina Mekongu – ogromna równina aluwialna. Osią kraju jest sama rzeka Mekong. Jednak nie mniej istotne dla jego krajobrazu jest największe w Indochinach jezioro – Tonle Sap. To niezwykły akwen, który w porze deszczowej kilkukrotnie zwiększa swoją powierzchnię – w stosunku do pory suchej. Zalewa między innymi dużą część powszechnych tu lasów namorzynowych (mangrowców). Z uwagi na wielką obfitość ryb (od 150 do 300 gatunków), Tonle Sap zawsze przyciągało tu rzesze przybyszów z innych części kraju, ale też np. z niedalekiego Wietnamu. Obecnie mieszka tu około 1,2 mln ludzi. Żyją oni w domach na wysokich palach, ustawionych na nabrzeżu lub bezpośrednio na jeziorze, ewentualnie na łodziach mieszkalnych. Na wodzie powstały całe pływające osady. Poza mieszkaniami są tam sklepy, świątynie (buddyjskie i katolickie), szkoły, a nawet pływające boisko do koszykówki czy farma prosiąt. Ciekawostką jest, że wpływająca do jeziora Tonle Sap rzeka o tej samej nazwie dwa razy do roku zmienia swój bieg i płynie w drugą stronę. Jest to efekt nadmiaru wody w potężniejszym, a połączonym z Tonle Sap, Mekongu. No i nie można zapomnieć, że – z powodu bogactwa podwodnego świata – to także prawdziwy ptasi raj. Wypatrzeć można tu orły, bociany, ibisy czy pelikany, a także dziesiątki innych gatunków ptaków. Kuchnia Kambodży Kuchnia Kambodży jest mieszanką wpływów tajskich oraz chińskich, z silnym akcentem kuchni francuskiej. Je się dużo mięsa, zwłaszcza wołowiny, owoce morza, wszelakie owady, pędraki, skorpiony, węże, żaby czy krokodyle syjamskie. Na jeziorze Tonle Sap znaleźć można np. farmy krokodyli, serwujące suszone mięso tych zwierząt, często także wodnych węży. Najpopularniejszym kambodżańskim daniem jest amok, czyli curry na bazie słodkowodnych ryb lub ślimaków. Choć obecnie coraz częściej w restauracjach zamówić można również jego wersje na mięsie. Dodaje się do niego mleczko kokosowe, trawę cytrynową, kurkumę, chili i zioła slogngor. Serwowany jest on z ryżem, czasem też z jajkiem, tradycyjnie na liściach bananowca. Jest pikantny i bardzo aromatyczny. Na śniadanie Kambodżanie przeważnie jadają zupy. Na przykład kuytaev. To bulion z kulkami rybnymi lub wołowymi. Dodaje się do niego makaron ryżowy i warzywa. A przyprawia – olejem czosnkowym oraz sosami: rybnym i ostrygowym. Wspomnieniem po francuskich kolonizatorach są bagietki, wino i niektóre dania z wołowiny. Podcast National Geographic Traveler Przypominamy, że kolejne odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Nasz ekspert Maciej Wesołowski Redaktor prowadzący „National Geographic Traveler". Reporter. Autor książek, m.in.: „Szpagat w pionie. W drodze przez Indie" i „Cafe Macondo. Reportaże z Kolumbii"