Inhalatory na astmę generują tyle dwutlenku węgla co 530 000 samochodów rocznie. Czy możemy coś z tym zrobić?
Inhalatory są podstawową metodą leczenia nie tylko astmy, ale także przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Stosowane są od wielu lat, ale nie bez kosztu dla środowiska – nowe badanie udowadnia, że emitują rocznie do atmosfery tyle zanieczyszczeń, co 530 000 samochodów benzynowych. Nie wszystkie jednak szkodzą. Co możemy zrobić lepiej?
Naukowcy odkryli, że inhalatory na astmę wygenerowały w ciągu ostatnich dziesięciu lat 2 mln ton CO2 rocznie, co jest równorzędne z emisją… 530 000 samochodów napędzanych benzyną. Swoje badania, analizujące trzy różne typy inhalatorów, opublikowali w czasopiśmie „JAMA”. Nie wszystkie inhalatory są tak samo szkodliwe. Inhalatory na astmę szkodzą środowisku Podczas badania przeanalizowano trzy różne rodzaje inhalatorów, między innymi najpopularniejsze inhalatory ciśnieniowe dozujące oraz inhalatory suche, w tym proszkowe. Naukowcy stwierdzili, że to inhalatory dozujące były najbardziej szkodliwe dla środowiska. W ciągu analizowanych 10 lat były odpowiedzialne za… 98% emisji CO2. Wszystko przez to, że zawierają propelenty w postaci hydrofluoroalkanów, które są silnymi gazami cieplarnianymi. Te powszechnie stosuje się w aerozolach, na których oparte są inhalatory. Mniej szkodliwe dla środowiska okazały się inhalatory zawierające mgiełkę proszkową, ponieważ dostarczają lek bezpośrednio do płuc bez potrzeby rozpylania szkodliwej dla planety substancji. Czy powinniśmy zrezygnować z inhalatorów? – Inhalatory na astmę zwiększają ślad węglowy amerykańskiego systemu opieki zdrowotnej, narażając na ryzyko wielu pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego – mówi dr William Feldman, pulmonolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles, główny autor badania. Wiedza na temat zanieczyszczeń generowanych przez inhalatory stwarza – według naukowców – ogromną szansę na ochronę pacjentów i planety. Skłania do poszukiwania alternatywnych, bardziej ekologicznych rozwiązań. – Kluczowym pierwszym krokiem do wprowadzenia zmian jest zrozumienie prawdziwej skali problemu. Na tej podstawie może zidentyfikować, co napędza te emisje i opracować ukierunkowane strategie ich redukcji – podsumowuje Feldman. Być może będzie do krok do dalszego rozwoju mniej popularnych inhalatorów proszkowych, które generują znacznie mniej zanieczyszczeń, czy opracowania innych metod leczenia astmy czy POChP. Źródło: JAMA Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Przełom w medycynie? Po raz pierwszy w historii przeszczepiono płuco świni człowiekowi
Ten niewiarygodny zabieg wykonali chińscy lekarze w maju 2024 roku w Kantonie, a opisali w nowym artykule naukowym. Cały eksperyment trwał dziewięć dni. Jakie wnioski płyną z tej przełomowej operacji?
Spis treści: Milowy krok w historii ksenotransplantacji Przeszczepy świńskich organów – nadzieje i ograniczenia Dotychczasowe eksperymenty z innymi organami Czy świńskie płuca będą przełomem? Dylematy etyczne i przyszłość ksenotransplantacji Po raz pierwszy w historii przeszczepiono człowiekowi płuco pochodzące od świni — poinformowali 25 sierpnia 2025 r. naukowcy z Chin w artykule opublikowanym w „Nature Medicine”. Operację przeprowadzono w maju 2024 r. w Kantonie (Guangzhou). Pacjent był w stanie śmierci mózgowej, a reakcję immunologiczną jego organizmu monitorowano przez dziewięć dni po operacji. Naukowcy przekazali „National Geographic”, że zakończyli eksperyment, gdy — jak stwierdzili — osiągnęli główne cele naukowe: sprawdzenie ryzyka niekontrolowanej infekcji i odrzutu przeszczepu. Zrobiono to również na prośbę rodziny biorcy. Milowy krok w historii ksenotransplantacji Badanie stanowi kolejny ważny krok w ksenotransplantacji, czyli przeszczepianiu narządów między gatunkami. Nawiązuje do niedawnych zabiegów przeszczepiania świńskich nerek i serc pacjentom. Autorzy pracy podkreślili, że u 39-letniego pacjenta nie doszło do natychmiastowego, gwałtownego odrzutu płuca pochodzącego od świni zmodyfikowanej genetycznie. Wystąpiła jednak odpowiedź immunologiczna i pewne uszkodzenia narządu. Naukowcy dodali, że zanim przeszczepy świńskich płuc będzie można bezpiecznie stosować klinicznie, pozostaje do rozwiązania „wiele istotnych wyzwań” — zwłaszcza to, jak kontrolować tę odpowiedź immunologiczną. — Musimy zachować ostrożność. Obecne dowody nie uzasadniają stosowania klinicznego takich przeszczepów u żyjących pacjentów — powiedział „National Geographic” Jianxing He, główny autor pracy. — Zanim w ogóle będzie można myśleć o praktyce klinicznej, potrzebne są kolejne badania, w tym kolejne, dłuższe próby z udziałem pacjentów w stanie śmierci mózgowej. Przeszczepy świńskich organów – nadzieje i ograniczenia Niezależni specjaliści podkreślają, że mimo iż rezultaty nie zaskakują, to badanie stanowi istotny etap w rozwoju przeszczepów śwońskich organów ludziom. — Jeśli osiągniemy bezpieczeństwo i skuteczność w dłuższym okresie, może to oznaczać zmianę paradygmatu — wyjaśnia Ankit Bharat, kierujący oddziałem chirurgii klatki piersiowej w Northwestern Medicine. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/08/2025-08-26-112632-First-pig-to-human-lung-transplant-announced-by-Chinese-scientists--National-Ge-a36b370.png" width="530" height="802" alt="Świńskie serce na Uniwersytecie Minnesoty biło jeszcze przez wiele godzin po podaniu mu syntetycznej wersji kwasu żółciowego pochodzącego od niedźwiedzi. To konkretne serce nie było częścią omawianego badania." title="Świńskie serce na Uniwersytecie Minnesoty biło jeszcze przez wiele godzin po podaniu mu syntetycznej wersji kwasu żółciowego pochodzącego od niedźwiedzi. To konkretne serce nie było częścią omawianego badania." /> Co roku w USA wykonuje się tysiące przeszczepów płuc, ale czas oczekiwania bywa dramatycznie długi. Coraz większe zapotrzebowanie sprawia, że chorzy, w zależności od przyznanego im priorytetu, oczekują miesiącami, a czasem latami, na dostęp do odpowiednich i zdrowych organów. Bharat zauważa, że otrzymanie narządu od dawcy-człowieka „to trochę jak kupowanie używanego samochodu”. — Nie wiesz, co dostajesz — mówi. Stały dopływ dobrze przebadanych narządów zwierzęcych mógłby — przynajmniej teoretycznie — ujednolicić jakość przeszczepów. Dotychczasowe eksperymenty z innymi organami Szpitale i firmy biotechnologiczne w całym kraju prowadzą już badania kliniczne nad przeszczepianiem ludziom innych narządów od genetycznie modyfikowanych świń, m.in. serca, wątroby i nerek. W ubiegłym roku po raz pierwszy przeszczepiono zmodyfikowaną świńską nerkę żyjącemu pacjentowi — Rickowi Slaymanowi — który zmarł po dwóch miesiącach. Organizm innej pacjentki, Towany Looney, odrzucił świńską nerkę po około czterech miesiącach. David Bennett, pierwszy biorca świńskiego serca z modyfikacjami genetycznymi, zmarł po dwóch miesiącach, a Lawrence Faucette, drugi taki pacjent, żył sześć tygodni po zabiegu. W ubiegłym roku w Chinach przeszczepiono też wątrobę świni do ciała pacjenta w stanie śmierci mózgowej. Narząd funkcjonował przez 10 dni. Czy świńskie płuca będą przełomem? Obecnie w Stanach Zjednoczonych na przeszczepy czeka ponad 100 000 osób, z czego kilka tysięcy potrzebuje płuc. Eksperci szacują, że tylko około jedna piąta płuc od ludzkich dawców nadaje się do przeszczepienia. — Przeszczep płuca wypada najgorzej, jeśli chodzi o pięcioletnie przeżycie, a wyniki ogólnie są dość słabe — mówi Brendan Keating, profesor nadzwyczajny w Katedrze Chirurgii na NYU Langone. Ten ośrodek w zeszłym roku przeprowadził dwa przeszczepy świńskich nerek u żyjących pacjentów i sześć u osób w stanie śmierci mózgowej (od 2021 r.). <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/08/2025-08-26-112855-First-pig-to-human-lung-transplant-announced-by-Chinese-scientists--National-Ge-d250ddc.png" width="1199" height="802" alt="Ludzka krew przepływa przez świńskie płuca w laboratorium Uniwersytetu Maryland School of Medicine. Te konkretne płuca nie były częścią najnowszego badania." title="Ludzka krew przepływa przez świńskie płuca w laboratorium Uniwersytetu Maryland School of Medicine. Te konkretne płuca nie były częścią najnowszego badania." /> Eksperci dodają, że płuca są zdecydowanie trudniejsze do przeszczepiania niż inne narządy. Wymieniają gazy z otoczeniem, co naraża je na kontakt ze zanieczyszczeniami. — Ich rozmiar dodatkowo zwiększa ryzyko odrzutu w porównaniu z innymi narządami — dodaje Bharat. — To badanie, pokazało, że takie przeszczepy są ogóle możliwe — stwierdza Keating. — Ale wciąż jest sporo zagadnień do rozpracowania, zanim płuca świń będzie można powszechnie przeszczepiać pacjentom. Potrzebne są dalsze próby oceniające odpowiedź organizmu u osób w stanie śmierci mózgowej, których rodziny lub opiekunowie wyrazili zgodę. Takie badania są standardowym etapem ksenotransplantacji. Autorzy pracy przyznają też, że na wyniki mogły wpłynąć czynniki zewnętrzne. Świnia była zmodyfikowana genetycznie, by ograniczyć ryzyko odrzutu, a biorcy podano wiele przeciwciał tłumiących odpowiedź immunologiczną. Pacjent miał też zachowane drugie płuco, co mogło wpływać zarówno na reakcję układu odpornościowego, jak i na funkcjonowanie przeszczepionego narządu. Bharat zwraca uwagę, że dziewięciodniowa obserwacja w Kantonie była zbyt krótka, by stwierdzić, czy organizm nie odrzuciłby narządu później. — Krótkoterminowy sukces, nawet jeśli płuco przetrwa dzień czy dwa, nie przekłada się automatycznie na sukces krótkoterminowy ani długoterminowy — mówi. Mimo to transfer prawdopodobnie poszerzy wiedzę o ksenotransplantacji płuc świń do ludzi, która dotychczas była badana głównie u naczelnych niebędących ludźmi. Dylematy etyczne i przyszłość ksenotransplantacji Pomimo potencjalnych korzyści dla pacjentów, hodowanie zwierząt w laboratoriach wyłącznie w celu pozyskiwania narządów i eksperymenty na osobach w stanie śmierci mózgowej, które nie mogą wyrazić zgody słownej, rodzą poważne dylematy bioetyczne. — To decyzja, którą podejmuje instytucja i komisje etyczne — mówi Insoo Hyun, współpracownik Center for Bioethics Harvard Medical School. Nawet jeśli metoda okaże się bezpieczna i skuteczna, ksenotransplantacja może doprowadzić do podwójnych standardów. Część pacjentów otrzymywałaby narządy zwierzęce, a część — ludzkie. Jeśli okaże się, że jakość narządów się różni, pojawi się pytanie: komu przysługuje „lepsza” opcja? Źródło: National Geographic
Rzuć palenie. Naukowcy policzyli, ile minut życia zabiera ci jeden papieros
Palisz? Lepiej jak najszybciej przestań. Jeden wypalony papieros to 20 minut życia mniej. Taki wniosek płynie z najnowszej pracy naukowej opublikowanej w czasopiśmie „Addiction”.
Spis treści: O ile skraca życie wypalenie jednego papierosa? O ile dłużej możemy żyć, rzucając palenie? Rzucić palenie i odzyskać dobre lata Papieros, urodzony morderca Palenie to zabójczy nałóg. O szkodliwych skutkach palenia papierosów wiedzą zarówno osoby niepalące, jak i palacze. Jednak tych drugich zazwyczaj bardzo trudno przekonać do rzucenia palenia. Jak to zrobić? Nad tą kwestią głowią się lekarze i naukowcy. Zdaniem badaczy z University College London (UCL) przekonywujące mogą być liczby. A szczególnie jedna konkretna liczba. Wiadomo, że każdy papieros skraca życie. Teraz naukowcom udało się dokładnie wyliczyć, o ile. O ile skraca życie wypalenie jednego papierosa? Tego rodzaju szacunki nie są niczym nowym. Pierwszy raz przeprowadzono je w 2000 roku. Wówczas ustalono, że wypalenie jednego papierosa zabiera palaczowi 11 minut życia. Teraz, 24 lata później, obliczenia zostały wykonane ponownie. Przez prawie ćwierć wieku udało się zebrać znacznie więcej danych dotyczących osób palących i tych niepalących w Wielkiej Brytanii. Dane te zostały następnie opracowane przez naukowców z UCL. Wynik? Każdy papieros odbiera palaczowi aż 20 minut życia. To jednak tylko średnia. Mężczyznom wypalenie papierosa skraca życie o 17 minut, kobietom aż o 22 minuty. Rezygnacja z wypalenia paczki papierosów pozwala odzyskać aż 7 godzin życia. O ile dłużej możemy żyć, rzucając palenie? Czy 20 minut, jakie możemy zyskać, rezygnując z jednego papierosa, to przekonująca liczba? Jeśli nie, autorzy najnowszych szacunków proponują kilka innych. Wyobraźmy sobie, że wypalaliśmy 10 papierosów dziennie i że postanowiliśmy przestać palić 1 stycznia. Oto, jakie będą tego skutki: Już 8 stycznia uzyskamy dodatkową dobę życia. Jeśli wytrzymamy, nie paląc, do 5 lutego, nasze życie wydłuży się o tydzień. Jeśli nie będziemy palić do 5 sierpnia, zyskamy cały miesiąc życia. Jeśli zaś skutecznie rzuciliśmy palenie i nie sięgniemy po papierosy przez cały rok, dostaniemy w ten sposób dodatkowe 50 dni życia. Rzucić palenie i odzyskać dobre lata – Ludzie generalnie wiedzą, że palenie jest szkodliwe. Mają jednak tendencję do niedoceniania, jak bardzo – mówi „Guardianowi” dr Sarah Jackson z UCL. – Przeciętnie palacze, którzy nie rzucą palenia, tracą około dekady życia – ostrzega badaczka. Zwraca przy tym uwagę na jeszcze jedną rzecz. Palacze zazwyczaj dobrze wiedzą, że ich nałóg skraca średnią przewidywaną długość życia. Wydaje im się jednak, że lata, które tracą, to te ostatnie, często związane są z chorobami i pogorszeniem jakości funkcjonowania. Jednak to nieprawda. – Niektórzy mogą myśleć, że nie przeszkadza im utrata kilku lat, biorąc pod uwagę, że starość często wiąże się z przewlekłą chorobą czy niepełnosprawnością. Ale palenie nie skraca niezdrowego okresu pod koniec życia – wyjaśnia Jackson. – Przede wszystkim pochłania stosunkowo zdrowe lata w średnim wieku, przyspieszając moment zapadnięcia na zdrowiu. Oznacza to, że stan zdrowia sześćdziesięcioletniego palacza będzie podobny, jak siedemdziesięcioletniego niepalącego. Papieros, urodzony morderca Naturalnie cały czas jest mowa o średnich. Niektórzy palacze mogą zapaść na zagrażające życiu choroby związane z paleniem już po czterdziestce. Inni będą żyli bardzo długo i cieszyli się stosunkowo dobrym zdrowiem. O tym, do której grupy się trafi, decydują szczegóły – ilość wypalanych papierosów, ich rodzaj, sposób palenia. Generalnie jednak papierosy zabijają dwie trzecie swoich wieloletnich użytkowników. Ta liczba to kolejny dobry powód, by w nowym roku dać sobie z nimi spokój. Źródło: Addiction, Guardian Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Naukowcy odkryli zupełnie nowe komórki w ludzkich płucach. Mogą pomóc w leczeniu chorób układu oddechowego
Najnowsze badania wykazały, że drogi oddechowe człowieka zawierają nieznane wcześniej, multipotencjalne komórki, które mają duży wpływ w procesie regeneracji pęcherzyków płucnych. Eksperci twierdzą, że to może być przełom w leczeniu chorób układu oddechowego.
W tym artykule: W płucach człowieka odkryto zupełnie nowe komórki, które pełnią ważną funkcję regeneracyjną Najnowsze badania pozwoliły dokładnie zlokalizować miejsce występowania komórek Komórki RAS mają dwie podstawowe funkcje Odkrycie może być przełomem w leczeniu wielu chorób W świecie nauki nigdy nie możemy zakładać, że wiemy już wszystko. Każdego dnia uczeni udowadniają nam, że musimy mieć w sobie dużo pokory. Parafrazując Sokratesa, prawdziwa mądrość polega na świadomości własnej niewiedzy. Okazuje się bowiem, że także ludzkie ciało kryje przed nami jeszcze wiele tajemnic. W płucach człowieka odkryto zupełnie nowe komórki, które pełnią ważną funkcję regeneracyjną Udowodnili to naukowcy z Uniwersytetu Pensylwanii. W trakcie najnowszych badań doszli do sensacyjnego odkrycia. Okazało się, że w oskrzelikach, a dokładniej w pobliżu struktur pęcherzykowych znajdują się zupełnie nowe komórki. W miejscu tym dochodzi do wymiany tlenu na dwutlenek węgla. Uczeni nazwali nowo odkryte struktury komórkami wydzielniczymi dróg oddechowych (RAS). Według badań kawa wydłuża życie. Ile filiżanek dziennie przynosi najlepsze efekty? Naukowcy dowodzą, że kawa może być zdrowa. Jakim chorobom zapobiega? Badacze twierdzą, że RAS mają podobne właściwości do komórek macierzystych. To oznacza, że mają zdolność przekształcania się w określony typ komórek. Dzięki temu umożliwiają regenerację uszkodzonych pęcherzyków płucnych. Naukowcy uważają, że to odkrycie może być przełomowe w kontekście leczenia chorób układu oddechowego. Co ciekawe, okazało się, że palenie papierosów zaburza funkcje regeneracyjne komórek RAS. Najnowsze badania pozwoliły dokładnie zlokalizować miejsce występowania komórek Znaczna część badań nad drogami oddechowymi odbywa się na myszach. Naukowcy, świadomi różnic organów zwierzęcych i ludzkich, postanowili sprawdzić je dokładniej sprawdzić. W tym celu zespół uczonych pobrał próbki tkanki płucnej od zdrowych dawców i przeanalizował geny w konkretnych komórkach. W ten sposób naukowcy natrafili na ślady RAS. – Od dawna wiemy, że drogi oddechowe myszy i ludzi są inne. Ale dopiero najnowsze badania pozwoliły na dokładną identyfikację tych unikatowych komórek – mówił w rozmowie z Live Science profesor Edward Morrisey, jeden z autorów odkrycia. Dieta nordycka poprawia poziom glukozy i cholesterolu nawet, jeśli nie schudniemy - wynika z badań Dieta śródziemnomorska jest uznawana przez naukowców za jedną z najzdrowszych na świecie. Ma jednak równie zdrową konkurencję! To dieta nordycka, która również nie wymaga szczególnych w... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dieta-nordycka-co-to-jest-i-czy-moze-poprawic-wyniki-badan-bez-utraty-wagi-co-jesc-by-zyc-zdrowiej-fot-getty-images-ef7b927.jpeg" width="938" height="625" alt="Dieta nordycka. Co to jest i czy może poprawić wyniki badań bez utraty wagi? Co jeść, by żyć zdrowiej? (fot. Getty Images)" title="Dieta nordycka. Co to jest i czy może poprawić wyniki badań bez utraty wagi? Co jeść, by żyć zdrowiej? (fot. Getty Images)" /> To dlatego, że płuca myszy nie posiadają oskrzelików, gdzie właśnie zlokalizowane zostały komórki RAS. Co ciekawe, naukowcy odkryli obecność RAS również u fretek. Uczeni zaryzykowali tezę, że ten rodzaj komórek może występować u większości ssaków. Komórki RAS mają dwie podstawowe funkcje Naukowcy zwracają uwagę, że komórki RAS mają dwie podstawowe funkcje. Pierwsza to wydzielanie cząsteczek, które wchodzą w skład wydzieliny pokrywającej oskrzeliki od wewnątrz. W ten sposób zapobiegają zapadaniu się górnych dróg oddechowych i zwiększają wydajność płuc. Druga funkcja z kolei odpowiada właśnie za regenerację uszkodzonych pęcherzyków. – RAS działają zarówno jak komórki progenitorowe oraz odgrywają istotną rolę w utrzymywaniu dróg oddechowych w dobrej kondycji. Prościej mówiąc, dzięki nim, nasze płuca są zdrowsze – mówi prof. Morrisey Odkrycie może być przełomem w leczeniu wielu chorób Zespół naukowców informuje, że ich najnowsze odkrycie może być kluczowe w leczeniu chorób, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). To jedno z poważniejszych schorzeń kładu oddechowego, które spowodowane jest miedzy innymi czynnikami środowiskowymi oraz paleniem wyrobów tytoniowych. POChP może prowadzić do niewydolności płuc, a nawet przedwczesnej śmierci. Według WHO, w wyniku tej choroby umiera rocznie ok. 3 milionów osób na świecie. Pacjent z zespołem zamknięcia formułuje całe zdania dzięki implantowi mózgu. Pierwszy taki przypadek w historii Dzięki wszczepionym do mózgu elektrodom chory, który nie mógł poruszać się ani mówić, jest w stanie komunikować się ze światem pełnymi zdaniami. Buduje je w tempie jednej litery na min... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pacjent-z-zespolem-zamkniecia-formuluje-cale-zdania-dzieki-implantowi-mozgu-pierwszy-taki-przypadek-w-historii-fot-wyss-center-9905074.jpeg" width="938" height="620" alt="Pacjent z zespołem zamknięcia formułuje całe zdania dzięki implantowi mózgu. Pierwszy taki przypadek w historii (fot. WYSS CENTER)" title="Pacjent z zespołem zamknięcia formułuje całe zdania dzięki implantowi mózgu. Pierwszy taki przypadek w historii (fot. WYSS CENTER)" /> Naukowcy twierdzą, że komórki RAS powinny regenerować uszkodzone pęcherzyki płucne. To w teorii, bo w praktyce okazuje się, że dym tytoniowy może znacznie uszkadzać RAS, które stają się niewydolne. Badacze mają jednak nadzieję, że badając dokładnie właściwości nowo odkrytych komórek, będziemy mogli skuteczniej wykorzystywać ich właściwości i zapobiegać chorobom układu oddechowego, m.in. POChP. Źródło: Nature
Dokonano pierwszego na świecie przeszczepu płuc od żywego dawcy
Lekarze ze szpitala uniwersyteckiego w Kioto ogłosili przeprowadzenie 7 kwietnia pierwszej w historii operacji przeszczepu tkanki płucnej od żywego dawcy dla pacjenta z uszkodzonymi przez COVID-19 płucami.
Biorcą była mieszkanka położonego na zachodzie kraju regionu Kansai. Dawcami byli najbliżsi członkowie rodziny, donosi „Japan Times”. Kobieta dochodzi ona do siebie po trwającym 11 godzin zabiegu. Obaj mężczyźni od których pobrano fragment organów są w stabilnym stanie. Ojciec i syn oddali fragmenty swoich płuc by uratować życie ich żony/mamy której koronawirus odebrał możliwość samodzielnego oddychania. View oEmbed on the source website W Japonii przeszczepy od osób po stwierdzonej śmierci mózgu należą do rzadkości. Za bardziej realistyczne rozwiązanie traktuje się w tym kraju pobranie organów lub jego części od zdrowego dawcy. - Pokazaliśmy, że mamy dziś tę opcję. Myślę, że ta forma terapii daje nadzieję innym pacjentom ze zniszczonymi przez COVID-19 płucami – powiedział na konferencji prasowej dr Hiroshi Date, szef zespołu 30 chirurgów i lekarzy, którzy przeprowadzili operację. Opisywana tutaj pacjentka covidowa zaraziła się w zeszłym roku. Jej stan szybko pogorszył się I konieczna była hospitalizacja. Ostatecznie przez trzy miesiące była podłączona do sztucznego płuca. Jej własne były zbyt zniszczone przez chorobę. Już po pokonaniu wirusa nadal nie była w stanie samodzielnie funkcjonować Przeszczep pozostawał jedyną szansą na normalne życie. Mąż i syn zgłosili się na ochotnika by ją uratować. Starszy z mężczyzn dał część swojego lewego płuca, młodszy prawego. Zdjęcie poniżej ukazuje płuca przed (L) i po zabiegu (P). Pacjentka powinna móc samodzielnie opuścić szpital za około dwa miesiące i wrócić do relatywnie normalnego życia za trzy, informuje szpital uniwersytecki. Japońskie media zwracają uwagę, że dziesiątki częściowych przeszczepów od dawców ze śmiercią mózgową przeprowadzono już wcześniej w Stanach Zjednoczonych, Europie czy Chinach.
Oto trójwymiarowy obraz płuc zniszczonych koronawirusem. Zademonstrowany przez lekarzy
Lekarze z waszyngtońskiego szpitala pokazali na wideo zmiany w płucach wywołane przez COVID-19.
Pierwsze ujęcia pokazują ciało zainfekowanego 59-latka w momencie, gdy jeszcze nie zdradzał symptomów. – Po kilku dniach ma wszystkie objawy choroby – mówi dr Keith Mortman szef torakochirurgii w Szpitalu Uniwersyteckim im. Jerzego Waszyngtona. Cierpiący na nadciśnienie mężczyzna nie cierpiał na inne choroby. Teraz COVID-19 tak mocno zniszczył mu płuca, że nie może oddychać bez wsparcia dwóch maszyn – respiratora i urządzenia natleniającego mu krew. - Nie mówimy tu o 70-, 80-latku ze niewydolnym układem odpornościowym, o diabetyku. On miał tylko problem z nadciśnieniem. Nie prosił się o to, po prostu gdzieś złapał wirusa. Gdybyśmy zeskanowali mu płuca ponownie teraz, stan zapalny i infekcja byłaby jeszcze mocniej widoczna – mówi w CNN dr Mortman. View oEmbed on the source website Pokazane na filmie obszary zaznaczone na żółto ilustrują fragmentu płuc zajęte stanem zapalnym. W momencie infekcji organ broni się próbując izolować wirusa. Trójwymiarowy skan wyraźnie pokazuje, że uszkodzenia nie są zlokalizowane w jednym miejscu. Patogen szybko i agresywnie zajął oba płuca. - U pacjentów demonstrujących tak duże zmiany, uszkodzenia płuc postępują szybko i obejmują duży obszar. Zniszczone w tym stopniu płuca będą goić się długo. Dla 2 do 4 proc. osób z COVID-19 nie będzie pomocy – wyjaśnia lekarz. View oEmbed on the source website Stan zapalny to reakcja obronna organizmu zaatakowanego przez patogen. Ogranicza on jednak zdolność organizmu do samodzielnego natleniania krwi i oczyszczenia jej z dwutlenku węgla. Dlatego pacjenci duszą się, próbują zaczerpnąć więcej powietrza by poprawić swój stan (zwiększyć balans O2 i CO2). Najczęściej powtarzane słowa służące do przedstawienia symptomów choroby wywołanej przez SARS-CoV-2, ”kaszel” i ”duszności”, nie oddają przerażającej rzeczywistości, olbrzymiego wpływu wirusa na ciało człowieka. – Pokazujemy to wideo by ludzie zrozumieli, że nasze prośby o unikanie tłumów, izolację, mają sens. Ludzie muszą tę chorobę traktować serio – przestrzega dr Mortman. Jan Sochaczewski
Pierwsze w historii wieloletnie badanie palaczy e-papierosów potwierdza: vaping szkodzi płucom
Pisaliśmy już, że e-papierosy mogą przynosić nagłe i zabójcze skutki uboczne. 17-latek, któremu przeszczepiono oba płuca trafia do wyobraźni, ale nie pokazuje szerokiego kontekstu. Lukę, czyli efekty vapingu na skali czasu w odniesieniu dla zdrowia publicznego, wypełnia nowa publikacja Uniwersytetu Kalifornijskiego.
Potworna choroba płuc dotykająca palaczy w USA pokazywana jest jako dowód na szkodliwość zaciągania się aerozolami. Jeżeli jednak poznać szczegóły, cierpienie ludzi okazuje się skutkiem ich skrajnej nieodpowiedzialności. Śledztwo Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, CDC, ostatnią falę przypadków uszkodzeń płuc uznaje za rezultat używania czarnorynkowych (i źle przygotowywanych) olejków z ekstraktem z marihuany. Uwagę mediów przykuł niedawno pierwszy znany przypadek płuc poranionych metalem z vaporyzatora. Urządzenie doprowadziło człowieka do stanu w którym dotychczas widziano jedynie pracowników przemysłu metalurgicznego wdychających opiłki żelaza. Tam badania nad częstotliwością zjawiska jeszcze trwają. To powyżej jawi się jako odstępstwo od e-papierosowej rzeczywistości, a tej nikt jeszcze dobrze nie zbadał. Choć elektronicznym dymkiem ludzie zaciągają się już od 2003 roku, nie było dotąd badań pokazujących długofalowe oddziaływanie tej metody przyjmowania tytoniu przez te same osoby. I tu pojawia się właśnie 16 grudnia nastąpiła zmiana. W czasopiśmie ”American Journal of Preventive Medicine” opisano pierwsze rezultaty wieloletniego badania na 32 tys. dorosłych Amerykanach. Od 2013 roku prowadzą je wspólnie FDA i NIH, czyli Federalna Administracja Leków oraz Narodowy Instytut Zdrowia. Wpływ papierosów był ujęty jako element szerszego egzaminowania wpływu tytoniu na zdrowie obywateli (Population Assessment of Tobacco and Health Study, PATH). Przedstawiono właśnie wyniki za lata 2013-2016. View oEmbed on the source website Posługując się modelowaniem statystycznym wykluczano różne, wpływające na zdrowie czynniki pozostające jednak w bezpośrednim związku ze stylem życia. W ten sposób zidentyfikowano vaping jako bezsprzeczne źródło chorób płuc u osób dorosłych, niezależnie od tego, czy równocześnie paliły one tytoń w sposób tradycyjny. W trakcie objętego badaniem okresu 3 lat, negatywny wpływ e-papierosów był doskonale widoczny. – Byłem nieco zaskoczony, że wyniki typowe dla badań wieloletnich ujawniły się już w tak krótkim odcinku czasu – mówi autor opracowania i profesor na wydziale zdrowia publicznego Uniwersytetu Kalifornijskiego, Stanford Glantz. Zwraca on uwagę, że chroniczne choroby płuc objawiają się zwykle po jakimś czasie od wejścia w stały kontakt z papierosami. Glantz nie spodziewał się zobaczyć negatywnego wpływu vapingu w danych z pierwszych lat monitorowania palaczy. – Fakt, że coś tak szybko znaleźliśmy pokazuje, jak złe są dla nas e-papierosy – mówi naukowiec. Jest 1,3 razy bardziej prawdopodobne, że użytkownicy e-papierosów zapadną na choroby płuc, jak gruźlica, astma czy rozedma niż gdy chodzi o tych, którzy nie mieli styczności z vapingiem. To samo badanie pokazało też, że jeżeli ktoś woli tradycyjnego tytoniowego dymka, elektroniczne papierosy są relatywnie dobrą alternatywą. W stosunku do osób nieużywających tytoniu, prawdopodobieństwo pojawienia się chorób płuc u regularnych palaczy papierosów, fajki czy cygar wynosi 2,6. Badanie z Kalifornii obala jednocześnie popularny mit określający vaping jako metodę na rzucanie palenia. Przez niego jest gorzej, bo większość vapujących – twierdzą naukowcy – jednocześnie nadal pali tytoń w tradycyjny sposób. Tą metodą stają się podwójnymi użytkownikami, obarczonymi ryzykiem choroby 3,3 razy większym niż ci niepalący. Jan Sochaczewski
"Popkornowe płuca" u nastolatka. Skutek palenia e-papierosów
Młody Kanadyjczyk doznał urazu dróg oddechowych, który do złudzenia przypomina "popcornowe płuca". Wcześniej choroba ta najczęściej dotykała pracowników fabryk popcornu, którzy byli narażeni na wdychanie diacetylu. Kanadyjski przypadek może być pierwszym, który demaskuje nowy typ uszkodzeń dróg oddechowych, związany bezpośrednio z vapowaniem.
Sześciu lekarzy z kanadyjskiego Londynu, pod których opiekę trafił 17-letni palacz, opublikowało studium jego przypadku w magazynie Canadian Medical Association Journal. Chłopak palił e-papierosa codziennie przez pięć miesięcy, stosując smakowe liquidy, do których regularnie dodawał THC (psychoaktywny składnik marihuany). Jego rodzice powiedzieli lekarzom, że miał on w zwyczaju bardzo głębokie zaciąganie się dymem z vaporyzatora, w efekcie czego pojawił się u niego uporczywy kaszel i wystąpiła wysoka gorączka. Wcześniej nie wykazywał żadnych problemów zdrowotnych. Stan zdrowia nastolatka pogarszał się tak szybko, że trafił na intensywną terapię. Spędził w szpitalu 47 dni, gdzie, dzięki szybkiej interwencji lekarzy, o włos uniknął podwójnego przeszczepu płuca. Po tym, jak personel medyczny wykluczył inne przyczyny, zaczął podejrzewać, że uraz został spowodowany smakowymi liquidami do e-papierosów. "Pacjent miał poważne, ostre zapalenie oskrzeli, prawdopodobnie związane z urazem wziewnym spowodowanym przez opary, z kilkoma cechami sugerującymi rozwój zrostowego zapalenia oskrzelików (“popcornowe płuca”)” – napisano w opublikowanym studium przypadku. “Popcornowe płuca" to rzadko spotykana forma przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, która powoduje blizny na drogach oddechowych i utrudnia przepływ powietrza. Nazwa schorzenia wywodzi się z incydentu w fabryce popcornu na początku tego stulecia, kiedy to duża grupa pracowników zachorowała wskutek wdychania oparów diacetylu. Jest to środek nadający żywności smak masła i można go znaleźć w szerokiej gamie produktów, od popcornu po kakao, kawę i napoje alkoholowe. Uważa się, że jest on bezpieczny do spożycia. Ale co z wdychaniem? W 2018 roku przeprowadzono w Wielkiej Brytanii serię badań nad rakiem, których wynikiem jest raport, mówiący, że “nie ma wystarczających dowodów”, że e-papierosowy dym może powodować “popcornowe płuca”. Mimo to, w Europie zakazano stosowania tej substancji jako składnika e-papierosów i liquidów już w 2016 roku, a w 2018 roku również Kanada podjęła kroki w celu ograniczenia stosowania diacetylu do produkcji e-papierosów. Lekarze nastolatka twierdzą, że istnieje potrzeba dalszych badań i ścisłej regulacji branży vapowania, bo objawy wcześniej cieszącego się dobrym zdrowiem pacjenta były stuprocentowo zgodne z definicją zapalenia oskrzelików. "Szybkie rozpoznanie chorób płuc związanych z paleniem e-papierosów ma kluczowe znaczenie dla uniknięcia poważnych skutków zdrowotnych" – powiedział rzecznik prasowy szpitala. E-papierosy to zasilane bateryjnie urządzenia do palenia wypełnione płynem zawierającym nikotynę podgrzewaną do oparów, które wdychają użytkownicy. Według amerykańskiego Centrum Zwalczania Chorób ponad 2000 Amerykanów zostało dotkniętych urazami płuc w wyniku stosowania vaporyzatorów, z czego 42 osoby zmarły. Objawy zgłaszane przez chorych obejmują ostre zapalenie płuc, duszności, przewlekły suchy kaszel, gorączkę i zmęczenie. Funkcja płuc spada, a oddychanie staje się trudne. Katarzyna Mazur
Pacjent wykaszlał "odlew" swoich płuc. Lekarze zdumieni "pięknem ludzkiego ciała"
Wygląda jak koralowiec, ale jest dość przerażający. 36-latek z USA, który wykaszlał go z płuc, od dawna leczył się na serce.
Wydalanie małych ilości krwi to niepokojący sygnał, którego nie można lekceważyć. Niezależnie od tego, nie budzi w lekarzach i naukowcach aż takiej fascynacji, ponieważ zdarza się wśród ludzi chorych relatywnie często. Mężczyzna, którego przypadek opisuje The New England Journal of Medicine miał bardzo słabe serce, które nie było w stanie przepompowywać wystarczająco wiele krwi, by napędzić jego organizm. Stan 36-latka był na tyle poważny, że lekarze zdecydowali się na wszczepienie mu urządzenia wspomagającego pracę komór serca. Dostał także leki zapobiegające nadmiernej krzepliwości krwi, ponieważ takie urządzenia zwiększają ryzyko zakrzepów oraz krwotoków, między innymi odkasływania krwią. Pacjent przyznawał, że zdarzało mu się to parę razy, jednak do czasu wypadku opisanego przez naukowców nie było to nic odbiegającego od normy. Dopiero gdy wydalił ze swoich płuc praktycznie gotowy odlew drzewa tchawiczno-oskrzelowego. - Byliśmy zadziwieni – opowiada gazecie The Atlantic dr Georga Wieselthaler, chirurg płuc i serca na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Francisco (UCSF) – To ciekawostka, której nie da się sobie wyobrazić, naprawdę bardzo, bardzo, bardzo rzadka. Zdjęcie skrzepu, fot. UCSF. W historii częściej notowano przypadki podobnych „odlewów”, które tworzyły się z nagromadzonej limfy lub śluzu. Krew jest znacznie mniej kleista i rzadsza od tamtych, a to oznacza, że musiała utrzymywać się w płucach znacznie dłużej by przyjąć taką formę. Wieselthaler tłumaczy, że pacjent miał także infekcję, która zwiększyła ilość fibrynogenu we krwi. To białko osocza wytwarzane w wątrobie, które uczestniczy w procesie krzepnięcia. Jego wysoki poziom umożliwił pozostanie krwi w niezmienionej formie do czasu odkaszlnięcia. Mężczyzna tydzień później zmarł, jednak przyczyną zgonu były komplikacje związane z niewydolnością serca. Epizod krzepnięcia krwi w płucach nie wystąpił do czasu zgonu. Publikacja zdjęcia oraz opis przypadku to wyraz, jak stwierdził dr Gavitt Woodard, kolega akademicki Wieselthalera, zachwytu nad „pięknem anatomii ludzkiego ciała”. Źródło: Live Science / UCSF
Codziennie muszą natlenić 9000 litrów krwi! Jak działają płuca
Wdech i wydech, wdech i wydech... Statystycznie, jedna osoba przez całe życie wdycha ponad 300 ton powietrza, więc czyż nie warto poznać lepiej narząd, który to umożliwia?
Płuca dostarczają tlen, gaz niezbędny do życia organizmu. Kiedy wdychamy powietrze, płuca wyodrębniają cząsteczki tlenu i przekazują je do krwiobiegu, którym wędrują one do tkanek i narządów wymagających tlenu do prawidłowego funkcjonowania. Proces oddychania, dostarczający naszym komórkom energii, opiera się na tlenie. Dwutlenek węgla jest wytwarzany jako produkt uboczny i usuwany podczas wydechu. Bez tej ważnej wymiany gazów nasze komórki szybko by umarły, a ciało udusiło się. W związku z tym, że płuca przetwarzają powietrze, są jedynym narządem wewnętrznym, które jest stale wystawiony na działanie środowiska zewnętrznego. Ten główny narząd układu oddechowego człowieka pobiera od 8000 do 9000 litrów powietrza każdego dnia - to ilość potrzebna do natleniania około 9000 litrów krwi pompowanej codziennie przez serce. Skomplikowana konstrukcja Nasze płuca składają się z dwóch złożonych siatek rurek zawieszonych, po obu stronach serca, wewnątrz klatki piersiowej na szkielecie z elastycznych włókien. Powietrze jest pobierane przez usta i nos, przy czym ten ostatni działa jak filtr, zatrzymując na włoskach cząsteczki kurzu. Powietrze jest rozgrzewane przed przejściem w dół do tchawicy, na której końcu zostaje rozdzielone na dwa oskrzela, każde prowadzące do jednego płuca. W obrębie płuc, wyściełane śluzem oskrzela rozgałęziają się jak drzewa na dziesiątki tysięcy coraz mniejszych rurek (oskrzelików), które łączą się z maleńkimi woreczkami zwanymi pęcherzykami płucnymi. Płuca przeciętnego dorosłego zawierają około 600 milionów tych gąbczastych, wypełnionych powietrzem struktur. Tylko w jednym płucu jest tak wiele pęcherzyków płucnych, że starczyłoby ich na pokrycie powierzchni mniej więcej wielkości kortu tenisowego. To w nich zachodzi kluczowa wymiana gazowa. Są one otoczone gęstą siecią drobnych naczyń krwionośnych zwanych naczyniami włosowatymi, które są dalej połączone z sercem. Te łączące się z tętnicami płucnymi transportują odtlenowaną krew, która wymaga odświeżenia. Tlen przechodzi przez niezwykle cienkie ściany pęcherzyków płucnych do naczyń włosowatych, a następnie jest transportowany z powrotem do serca przez żyły płucne. W tym samym czasie, dwutlenek węgla jest usuwany z krwi, w identycznym procesie dyfuzji. Ten niepotrzebny nam gaz zostaje wydalony podczas wydychania. Szybkość, z którą oddychamy jest kontrolowana przez mózg, który szybko reaguje na zmiany w stężeniu gazów. Jest to z pewnością w jego interesie - mózg wykorzystuje najwięcej tlenu ze wszystkich narządów w organizmie i jako pierwszy cierpi w przypadku niedoboru. Wdech i wydech Samo oddychanie odbywa się głównie dzięki przeponie, mięśniowi położonemu między klatką piersiową a brzuchem. Podczas wdechu kurczy się, rozszerzając płuca i powodując wciągnięcie do nich powietrza. Przy wydechu po prostu rozluźnia się, a powietrze uchodzi z płuc jak z balonów. Płuca są narządem delikatnym i podatnym na szereg chorób. Najczęściej z nich występujące w krajach zachodnich to zapalenie oskrzeli i rozedma płuc, które są często spowodowane przez palenie tytoniu. Kanaliki wewnątrz płuc są wtedy w stanie przewlekłego zapalenia i produkują nadmiar śluzu. Palenie może również prowadzić do raka płuc, najczęstszej formy raka na świecie, rozpoznawanej u 1,4 miliona osób rocznie.