National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-09-24T11:00:12.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Od Światowida po Babę Jagę. Najstarsze wierzenia Słowian fascynują do dziś
items: Youtuber wtargnął na zakazaną wyspę. Miał szczęście, że nie spotkał tubylców
items: Mózgi rdzennych mieszkańców Amazonii starzeją się wolniej. Naukowcy poznali ich sekret
items: Bronisław Piłsudski między Sybirem a Japonią. Zadziwiająca historia brata marszałka
items: Samon zjednoczył plemiona Słowian. Dzięki temu było możliwe powstanie państwa polskiego
items: Przełomowy moment w kolekcjach muzeów na świecie. Znikają z nich tysiące zabytków
items: Słowianie nie byli poczciwinami. Plądrowali wioski, a kobiety i dzieci brali do niewoli
items: National Geographic 8/23
items: Naukowcy odszyfrowali nieznany system pisma. „Przełomowe odkrycie”
items: Żyli na terenach Polski, podbili Afrykę i złupili Rzym. Kim naprawdę byli Wandalowie?
items: National Geographic 2/23
items: Zmarł najsamotniejszy człowiek świata. Ostatni członek odizolowanego plemienia nie miał z nikim kontaktu od 26 lat
items: Czyja jest Amazonia? Recenzja filmu „Terytorium” w reż. Alexa Pritza
items: Plemiona izolowane a wycinka Amazonii. Rdzennym ludom grozi śmierć
items: Traveler 01/22
items: Twarzą w twarze. Pełne emocji portrety plemion Afryki i Azji [GALERIA]
items: Smakosze ludzkiego mięsa. 10 przykładów kanibalizmu od prehistorii do XX wieku
items: Te rośliny są źródłem mistycznych doświadczeń. 5 psychodelicznych tradycji z całego świata
items: Plemiona Afryki. Które z nich wciąż istnieją i jak wygląda ich życie?
items: Rdzenne plemiona Amazonii. To oni "przeszkadzają" w grabieży puszczy
items: Najpiękniejsi mężczyźni świata. Reportaż z Nigru
items: W masce ducha. Co kryje się za afrykańską maską
items: Mali: Podróż "poza granicę świata popkultury"
items: Nie mają sklepów ani szkół, odrzucają dorobek cywilizacji. Z wizytą w wiosce Baduy
items: Ostatnie dni doliny Omo

Od Światowida po Babę Jagę. Najstarsze wierzenia Słowian fascynują do dziś
type: item
date: 2025-09-24T11:00:26.000Z
subject: Historia
subject: archeologia
subject: Kultura
subject: ludzie
subject: plemiona
subject: pradzieje
subject: religie
subject: słowianie
subject: wierzenia
subject: Wolny czas
description: Dawni Słowianie żyli w świecie pełnym duchów i ukrytych mocy. Wierzyli w opiekuńcze bóstwa, rusałki i mściwą Babę Jagę. Ich codzienność nierozerwalnie łączyła się z rytmem przyrody i potęgą drzew.
encoded: W tym artykule: Kult drzew i lasu Duch pól i wód Baba Jaga w wierzeniach Słowian Rytuały pogrzebowe Słowian Bogowie Słowian W pierwszych społecznościach słowiańskich obecność duchów przenikała wszystkie aspekty codzienności, a ich cześć naznaczała głęboko ludzkie życie. Zanim chrześcijaństwo zapuściło korzenie w świecie słowiańskim, rozwijały się mity, wierzenia i formy religijności związane z naturą, cyklem pór roku i życia, śmiercią i upamiętnianiem zmarłych, które pod różnymi postaciami wykazywały długą żywotność. Można zatem odtworzyć różne płaszczyzny w wierzeniach i kulcie pierwszych Słowian. Kult drzew i lasu Przede wszystkim należy zauważyć głęboką więź świata słowiańskiego z lasem i drzewami. Słowianin wierzył w istnienie duchów lasu i praktykował „kult drzew”. Od ducha lasu zależało owocne polowanie czy bezpieczeństwo bydła. W lasach, które do dziś bujnie porastają niektóre regiony świata słowiańskiego, rządził duch lasu. Słowiańskie ludy uznawały go zazwyczaj za dobrego ducha, władcę i strażnika lasu, który ustala jego współistnienie i relacje z ludźmi. W czasach historycznych przypisano mu jednak wrogość wobec człowieka i nadano mu złośliwe oblicze. Z przewodnika podróżnych mógł stać się tym, który sprowadza ich na złą drogę, a nawet jest porywaczem i ludożercą. W tych przypadkach przyjmuje on niemal diabelski charakter. Staje się bohaterem złowróżbnych spotkań, kończących się nieraz śmiercią dla tych, którzy napotkają go na swojej drodze. Duch pól i wód Podobne do ducha lasu są duch pól oraz duch wód. Duch wód może przybierać postać kobiety – rusałki – odpowiedniczki nimfy, która może pojawiać się na brzegu rzek i jezior oraz w lasach i na polach. W takiej formie postać ta została spopularyzowana przez dramat „Rusałka” Aleksandra Puszkina. Odmienna była natura ducha dendrycznego. Drzewo postrzegano w sposób antropomorficzny. Często wiązało się ono z losem osoby lub wynikiem jej przemiany. Mogło nawet przyjąć zadanie ochrony rodziny czy wspólnoty. Jeszcz…

Wierzenia-Slowian-d464a7b.jpg
width: 2160
height: 1440

Youtuber wtargnął na zakazaną wyspę. Miał szczęście, że nie spotkał tubylców
type: item
date: 2025-04-07T09:42:30.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: indie
subject: plemiona
subject: wyspy
description: Niektóre miejsca na Ziemi są poza zasięgiem cywilizacji – i tak ma pozostać. Amerykański youtuber postanowił jednak zignorować zakazy i wyruszyć na spotkanie z jednym z ostatnich izolowanych plemion. Jego podróż na wyspę Sentinel Północny mogła zakończyć się tragicznie.
encoded: Spis treści: Ryzykowny rejs na zakazaną wyspę Niebezpieczeństwo dla obu stron Jedną z najbardziej fascynujących rzeczy o naszej planecie jest to, że prawdopodobnie nigdy nie poznamy o niej całej prawdy. To tyczy się nie tylko dzikich zwierząt zamieszkujących tereny trudno dostępne dla badaczy, ale też nas samych. Z niedawnych badań wynika, że szacunki dotyczące populacji ludzi są niedokładne. Ma być nas na Ziemi znacznie więcej niż 8 miliardów. W tej grupie są też rdzenne ludy opierające się tzw. postępowi cywilizacyjnemu. Kontakt z nimi może skończyć się aresztowaniem. Przekonał się o tym amerykański youtuber Mykhailo Polyakov. Ryzykowny rejs na zakazaną wyspę Często słyszymy o skrajnie nieodpowiedzialnych zachowaniach w podróży. Zazwyczaj wynikają one z niewiedzy turystów. Wygląda jednak na to, że Mykhailo Polyakov celowo łamie zasady. Sam mówi o sobie, że jest „niebezpiecznym turystą”. Tym razem się doigrał. 24-latek został aresztowany w Indiach po próbie dotarcia do Sentinelczyków. To jedno z ostatnich izolowanych plemion na świecie. Jego „ekspedycja” obejmowała tygodnie przygotowań, a kulminacją był rejs przez wody Oceanu Indyjskiego na pontonie z wbudowanym silnikiem. Po dotarciu na wyspę Sentinel Północny Polyakov spędził kilka minut na plaży. Zostawił kokosy i puszkę coli jako prezenty, a następnie odpłynął. Wszystko to nagrywał za pomocą kamerki GoPro. Na jego szczęście nikt z wyspiarskiego plemienia nie przyszedł się przywitać. Kontakt z Sentinelczykami jest skrajnie niebezpieczny i może skończyć się śmiercią. Mieszkańcy Sentinelu Północnego wrogo reagują na jakikolwiek próby kontaktu z nimi. W ciągu ostatnich dwóch dekad zabili przynajmniej trzech intruzów. To odizolowane plemię zamieszkuje wyspę od ponad 50 tys. lat i jest objęte ścisłą ochroną. Jego liczebność, w zależności od źródeł, jest szacowana na kilkaset osób. Niebezpieczeństwo dla obu stron Społeczności odizolowane od reszty świata są niezwykle podatne na nieznane im patogeny. Nie mają odpornośc…

Youtuber-wtargnal-na-zakazana-wyspe-56a4579.jpg
width: 900
height: 600

Mózgi rdzennych mieszkańców Amazonii starzeją się wolniej. Naukowcy poznali ich sekret
type: item
date: 2025-03-17T07:54:04.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Nauka
subject: aktywność fizyczna
subject: amazonia
subject: diety
subject: medycyna
subject: mózg
subject: plemiona
subject: serce
subject: Zdrowie
description: Południowoamerykański lud Tsimane ma najzdrowsze serca na świecie. Badania pokazują, że w równie dobrej kondycji są mózgi tych ludzi. Z czego to wynika?
encoded: W tym artykule: Lud Tsimane ma najzdrowsze serca na świecie Mózgi członków amazońskiego plemienia starzeją się znacznie wolniej niż nasze Kluczem do zdrowia serca i mózgu jest dieta plemienia Tsimane Dieta sirtuinowa może sprzyjać długowieczności i zdrowiu Naukowcy z Uniwersytetu Południowej Kalifornii przebadali stan zdrowia rdzennych mieszkańców Amazonii – ludu Tsimane. To plemię, które zamieszkuje tereny Boliwii. Jego członkowie żyją spokojnie, bez większego stresu, w izolacji od współczesnego świata. Uprawiają rolę metodami tradycyjnymi, zajmują się zbieractwem i rybołówstwem. Lud Tsimane ma najzdrowsze serca na świecie Niewykluczone, że to właśnie dieta i styl życia związane są bezpośrednio z ich wyjątkowo dobrym stanem zdrowia. Już w 2017 r. na łamach renomowanego czasopisma naukowego „The Lancet” opublikowano badania, z których wynika, że Tsimane praktycznie nie zapadają na schorzenia układu krążenia. Ich serca są jednymi z najzdrowszych na świecie. Jak to możliwe skoro mieszkańcy Amazonii praktycznie nie mają żadnego dostępu do współczesnej opieki medycznej? Wszystko wskazuje na to, że kluczową rolę odgrywa tu styl życia. Kluczowa jest zwłaszcza dieta Tsimane. Mózgi członków amazońskiego plemienia starzeją się znacznie wolniej niż nasze Jakiś czas temu badacze z Kalifornii postanowili sprawdzić, w jakim stanie są mózgi członków plemienia Tsimane. Za pomocą tomografii komputerowej przebadali ponad 700 osób w grupie wiekowej 40–95 lat. Następnie porównali ich skany mózgu z tymi od osób, które żyją w krajach wysoko uprzemysłowionych. Mimo trudności logistycznych związanych z wykonaniem tomografii u mieszkańców Amazonii badanie udało się przeprowadzić. Okazało się, że u ludu Tsimane mózg starzeje się o 70 procent wolniej niż u ludzi, którzy żyją w krajach zachodnich. Co ciekawe, dzieje się tak mimo wysokiego poziomu tzw. markerów stanu zapalnego u Tsimane. W populacji zachodniej wskaźnik ten jest powiązany z przewlekłymi stanami zapalnymi, a także z ubytkami tka…

Tsimane-816edf7.jpg
width: 584
height: 425

Bronisław Piłsudski między Sybirem a Japonią. Zadziwiająca historia brata marszałka
type: item
date: 2024-07-28T06:29:04.000Z
creator: Sławomir Borkowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: daleki wschód
subject: Edukacja
subject: etnografia
subject: japonia
subject: plemiona
subject: rosja
description: Bronisław Piłsudski najpierw skazany został na śmierć, a potem na etnografię. W pewnym sensie, bo gdyby nie zesłanie na Sachalin, z pewnością nigdy by nie pomyślał o badaniu Ajnów. Może nawet nie byłby świadomy istnienia tego ludu. Tymczasem właśnie dzięki niemu zapisał się w historii, a japońskie dzieci uczą się o nim w szkołach.
encoded: W tym artykule: Na Dzikim Wschodzie Narodziny fascynacji Pionierski badacz i społecznik Wałki Bronisława Piłsudskiego Górale jak Ajnowie Wielu Polaków zesłanych na Syberię zrobiło kariery i stało się badaczami bezkresnego wschodu carskiego imperium. Wystarczy wspomnieć Jana Czerskiego, Wacława Sieroszewskiego czy Benedykta Dybowskiego. Żaden jednak nie zrósł się tak z jednym miejscem i jednym ludem, jak Bronisław Piłsudski. Urodził się w 1866 r. na Wileńszczyźnie, na dworze w Zułowie, rodzinnej posiadłości Piłsudskich. Był synem Józefa Wincentego Piłsudskiego i Marii Piłsudskiej z Billewiczów. Po pożarze dworu rodzina przeniosła się do Wilna. Tam w gimnazjum organizował samokształceniowe kółko. Na studia – prawnicze – trafił do Petersburga, na tamtejszy cieszący się renomą w całym imperium uniwersytet. Tam młody inteligent dał się porwać politycznej gorączce i wplątał w spisek przeciwko caratowi. Działał we Frakcji Terrorystycznej Narodnej Woli, m.in. wraz z bratem Lenina Aleksandrem Uljanowem. Obaj zostali w 1887 r. aresztowani i skazani na śmierć – za planowanie zabicia cara Aleksandra III. Uljanow zawisł na szubienicy. Natomiast Bronisławowi karę zamieniono na zesłanie na rosyjski Daleki Wschód. Za łaskawością carskiego aparatu represji najpewniej stały działania, a zwłaszcza pieniądze rodziny młodzieńca. Za politycznie zaangażowanie obu braci Piłsudskich (Józef Piłsudski także zamieszany był w tę sprawę, a skazano go na 5 lat zesłania) zapłaciła ona ekonomicznym upadkiem. Zmuszona była sprzedać trzy swoje majątki, w tym Zułów, m.in. po to, by sfinansować kary i starania związane z wyrokami Bronisława i Józefa. Na Dzikim Wschodzie W owym czasie Sachalin był wielką kolonią karną, do której trafiali nie tylko więźniowie polityczni, ale i kryminaliści. Tamtejszy klimat jest surowy, ciężki do zniesienia. Bronisław dotarł tam jako 21-latek, a podróż odbył statkiem, przez dwa miesiące płynąc parowcem z Odessy. Kolej transsyberyjska bowiem jeszcze wówczas nie istniała –…

bronislaw-pilsudski-fot-piotrus-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-241faef.jpg
width: 458
height: 361

Samon zjednoczył plemiona Słowian. Dzięki temu było możliwe powstanie państwa polskiego
type: item
date: 2024-05-01T09:27:12.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: plemiona
subject: polska
subject: słowianie
description: Rozdrobnione plemiona Słowian jako pierwszy zjednoczył Samon. To jemu nasi przodkowie zawdzięczali stworzenie lokalnej potęgi.
encoded: W tym artykule: Brutalność Awarów była powszechnie znana Słowianie kontra Awarowie Kim był Samon? Morawy były główną bazą Samona Pierwsze państwo słowiańskie Konflikt z Dagobertem Wojna Franków ze Słowianami Zasięg państwa Samona Co się stało z państwem słowiańskim po śmierci Samona Początki państwa polskiego? Gdziekolwiek pojawili się Awarowie, posępne historie o ich brutalności i bezwzględności wyprzedzały ich przybycie. Konglomerat koczowniczych ludów z Azji osiadł na naddunajskich terenach Europy w połowie VI wieku, wykuwając przemocą panowanie wielkiego kaganatu. Nomadzi w szybkim tempie zdominowali obszar dzisiejszej Rosji, Ukrainy, Węgier, Słowacji i Czech, tworząc potęgę, której nie można było bagatelizować. Liczyli się z nimi zarówno Frankowie, jak i Bizantyjczycy, ale to Słowianie płacili najwyższą cenę tego barbarzyńskiego podboju. Rozdrobnieni na wiele zwaśnionych plemion, bez większych przeszkód dali sobie narzucić zwierzchnictwo okrutnych wojowników. Brutalność Awarów była powszechnie znana Awarowie z podbitych Słowian uczynili sobie stałe źródło dochodu. Narzucili wysokie daniny i nakazali dostarczać produkty rolne i furaż dla koni, na których opierała się ich armia. Kroniki jednogłośnie wspominają, że była to podległość ciężka i upokarzająca. Ruski kronikarz Nestor pisał: „Ci Obrowie (tj. Awarowie) wojowali Słowian, podbili Dulebów, którzy są Słowianami i niewiastom dulebskim gwałty wyrządzali. Jeśli Obryn miał jechać, nie kazał zaprzęgać do telegi ani konia ani wołu, jeno kazał zaprząc trzy, cztery lub pięć niewiast, aby wiozły Obryna. Tak to ciemiężyli Dulebów”. Szczytem bezwzględności było przybywanie Awarów do słowiańskich osad na zimowe leże, kiedy to gwałcili żony i córki gospodarzy. Mężczyzn wykorzystywano jako tanią siłę wojskową podczas łupieżczych wypraw. O tym, że potrzebni byli wyłącznie jako mięso armatnie, pisał frankijski kronikarz Fredegar: „Awarowie wystawiali podczas bitew na pierwszą linię frontu właśnie Słowian. Jeśli jednak odnie…

samon-zjednoczyl-plemiona-slowian-dzieki-temu-bylo-mozliwe-powstanie-panstwa-polskiego-84bdc25.jpg
width: 3042
height: 1620

Przełomowy moment w kolekcjach muzeów na świecie. Znikają z nich tysiące zabytków
type: item
date: 2024-04-30T11:28:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: etnografia
subject: muzeum
subject: muzeum etnograficzne
subject: plemiona
subject: Wolny czas
description: Tego jeszcze w historii muzealnictwa nie było. Z wielkich europejskich i amerykańskich muzeów znikają tysiące zabytków. Co się z nimi dzieje? Artefakty trafiają tam, skąd przybyły – do krajów Globalnego Południa. Ale też zdecydowanie bliżej.
encoded: W tym artykule: Kamień z Rosetty. Gdzie jest jego miejsce? Gdzie powinny znajdować się zabytki? Kradzieże na własnym podwórku Saamowie na wielkim ekranie Millennium Docs Against Gravity 2024 Od ponad 200 lat w Muzeum Brytyjskim w Londynie można podziwiać niezwykły zabytek. Jest to kamień z Rosetty. W 1799 roku odkryli go francuscy żołnierze armii Napoleona Bonapartego w Delcie Nilu. Kampania Francuzów w kraju faraonów okazała się jednak porażką. Zabytek ten ostatecznie trafił więc do zwycięzców – Anglików i ich stolicy, Londynu. Kamień z Rosetty. Gdzie jest jego miejsce? Jest to unikatowy artefakt w postaci kamiennej steli, na której wyryto ten sam tekst w dwóch językach: greckim i egipskim (w zapisie hieroglificznym i demotycznym). Demotyka jest systemem zapisu języka egipskiego, który jest porównywany do stenografii. Wykształciła się na późniejszym etapie historii. O jego powrót do Egiptu od wielu lat walczy archeolog dr Zahii Hawass, były szef Najwyższej Rady Starożytności i minister resortu odpowiadającego za dziedzictwo kraju. Najciekawsze muzea w Polsce. Już nie musisz szukać! Najciekawsze muzea w Polsce udowadniają, że dzięki różnorodności i niebanalnemu podejściu do tematu potrafią przyciągnąć tłumy zwiedzających. Na które z nich szczególnie warto zwróc... Naukowiec dąży do repatriacji również innych artefaktów skradzionych z Egiptu. We wrześniu 2023 roku pod petycją dotyczącą zwrotu z kamienia z Rosetty podpisało się 200 tysięcy osób. Na Muzeum Brytyjskim nie zrobiło to jednak większego wrażenia. Zabytek nadal jest w Londynie. Gdzie powinny znajdować się zabytki? To tylko jeden z tysięcy przykładów. W czasach kolonialnych, czyli od okresu wielkich odkryć geograficznych do połowy XX wieku, Europejczycy i Amerykanie z samego Bliskiego Wschodu wywieźli tysiące bezcennych zabytków. Czy było to zgodne z prawem? W papierach czasami tak, ale potęgi kolonialne sprawowały tam władzę autorytarną, więc trudno tu mówić o legalności czy sprawiedliwości. Z tego powodu wi…

przelomowy-moment-w-muzeach-na-swiecie-znikaja-z-nich-tysiace-zabytkow-fot-anton-ivanov-shutterstock-2f4d61e.jpg
width: 1000
height: 666

Słowianie nie byli poczciwinami. Plądrowali wioski, a kobiety i dzieci brali do niewoli
type: item
date: 2024-01-10T10:19:12.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: historia polski
subject: plemiona
subject: słowianie
subject: Wolny czas
description: Na kartach podręczników Słowianie jawią się jako poczciwiny, zajęte budowaniem półziemianek, hodowlą i uprawą roli. Ale w VI wieku, w trakcie najazdów na Cesarstwo Bizantyńskie, w plądrowanych miejscowościach zabijali mężczyzn, a kobiety i dzieci brali do niewoli.
encoded: W tym artykule: Ekspansja Słowian Poczciwy jak Słowianin? Życie wśród Słowian to dobry wybór? Zagadka ekspansji Słowian Około 500 roku klimat – konkretnie długotrwałe susze – sprawił, że ponownie większe grupy ludzi zdecydowały się porzucić swoje siedziby. Tym razem chodziło o Słowian, którzy ze wschodu zaczęli napływać do Polski. Ekspansja Słowian Z ustaleń archeologów wynika, że najpierw dotarli nad górną Wisłę, zastając praktycznie ziemie niczyje. W Małopolsce i na Śląsku z rzadka mogli spotkać ludzi. Przesuwając się na północ i zachód, napotykali autochtonów w większej liczbie. Wandalowie – tak dla uproszczenia można nazwać miejscowych – ciągle mieszkali w Wielkopolsce i na Kujawach. Różnicę między pustkami zasiedlanymi przez Słowian i terenami, gdzie już napotykali miejscowych, świetnie widać po tzw. hydronimii. Na południu Polski nazwy rzek są głównie pochodzenia słowiańskiego. Przybysze nie mieli od kogo się dowiedzieć, jak się nazywają. Z kolei na pozostałym obszarze nazwy są niemal wyłącznie pochodzenia staroeuropejskiego. Innymi słowy, Słowianie usłyszeli je z ust miejscowych. Trudno powiedzieć, jak wyglądało spotkanie słowiańskich imigrantów z wandalskimi autochtonami. Pierwsze interakcje raczej nie były serdeczne. Poczciwy jak Słowianin? Na kartach podręczników Słowianie jawią się jako takie poczciwiny, zajęte budowaniem półziemianek, hodowlą i uprawą roli. Jednak wiadomo, co wyrabiali w VI wieku w trakcie najazdów na Cesarstwo Bizantyńskie. W plądrowanych miejscowościach zabijali mężczyzn, a kobiety i dzieci brali do niewoli. Ale jak zabijali! Wbijali nieszczęśników na pal albo przywiązywali do czterech grubych kołków i tłukli pałkami po ciemieniu. Zdarzało się, że palili ludzi w chatach razem z bydłem i owcami, których nie mogli zabrać. Można sobie wyobrazić losy Wandala, zamieszkującego Kujawy czy Wielkopolskę, wziętego do niewoli przez Słowian. Przede wszystkim ma okazję bliżej przyjrzeć się ludowi, który od niedawna urządzał się na ziemiach południo…

slowianie-nie-byli-poczciwinami-pladrowali-wioski-a-kobiety-i-dzieci-brali-do-niewoli-3b9207a.jpg
width: 1000
height: 667

National Geographic 8/23
type: item
date: 2023-07-20T14:16:06.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: czad
subject: etnografia
subject: Kosmetyki
subject: Lifestyle
subject: plemiona
subject: Sport
subject: Travel
subject: Uroda
subject: Wolny czas
description: Bez wyjścia. Co się stało z członkami zaginionej arktycznej ekspedycji?
encoded: Nietrudno jest pisać o swoich bohaterach. Zapytany o własnych, bez wahania pomyślałem o Robercie Pearym, Edmundzie Hillarym oraz Wandzie Rutkiewicz. Robert Peary zapisał się w historii jako pierwszy człowiek na biegunie północnym. Jego triumf obrazuje nieustające dążenie ludzkości do wiedzy i pogoń za pozornie nieosiągalnym. Imię sir Edmunda Hillary’ego na zawsze splotło się z wysokimi ścianami Mount Everestu. Wejście na najwyższy szczyt na Ziemi wraz z Szerpą Tenzingiem Norgayem pokazało niezwykły hart ludzkiego ducha. Wanda Rutkiewicz, mimo iż sprawiała wrażenie delikatnej, cichej i nieśmiałej, była osobą bardzo ambitną, nieustępliwą i upartą. I zapewne dzięki takim właśnie cechom mogła jako pierwsza kobieta na świecie stanąć na wierzchołku K2, uznawanego za najtrudniejszą do zdobycia górę na naszym globie. To tylko troje eksploratorów, którzy swoimi śmiałymi dążeniami potrafili rozpalić zbiorowe emocje. W tym wydaniu magazynu przypominamy innego sławnego eksploratora – Johna Franklina. Jemu nie było dane zakosztować sukcesu, czyli znaleźć Przejście Północno-Zachodnie z Atlantyku na Pacyfik. Tu emocje budzi fakt, że ekspedycja Franklina w pewnym sensie rozpłynęła się w lodach Arktyki. Blisko 180 lat później jej tajemnica nadal fascynuje wielu ludzi. My relacjonujemy wyprawę, która próbuje odsłonić dramatyczny przebieg tamtych wydarzeń. W niniejszym numerze oprócz tajemnic Arktyki proponujemy jeszcze m.in. sekrety egipskiej mumifikacji i podziwianie piękna niezwykłych form życia, jakimi są śluzowce. Życzę przyjemnej lektury. Łukasz Załuski redaktor naczelny Spis treści PORTFOLIO Życie kropli wody Gołym okiem raczej ich nie dostrzeżesz, ale tam są. To zadziwiające, ile maleńkich, przyciągających wzrok stworzeń można znaleźć w pojedynczej kropli morskiej wody. Zdjęcia A. Fitor | s. 8 PONADTO Szybki błysk radiowy Psitakozaur REPORTAŻE Bez wyjścia Próba odsłonięcia tajemnic zaginionej ekspedycji wymagała wytrwałości, hartu i szczęścia. Tego ostatniego wyprawie NG nieco…

national-geographic-7-23-c488169.jpg
width: 2148
height: 3000

Naukowcy odszyfrowali nieznany system pisma. „Przełomowe odkrycie”
type: item
date: 2023-07-14T14:48:13.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: azja
subject: azja środkowa
subject: Edukacja
subject: historia
subject: język
subject: pismo
subject: plemiona
description: Zespół naukowców z Uniwersytetu w Kolonii odszyfrował system pisma, który używany był w państwie Kuszanów. To starożytne imperium, które zajmowało terytorium północnych Indii i Azji centralnej.
encoded: W tym artykule: Naukowcy rozszyfrowali kolejny nieodczytany język Język Kuszanów nie był podobny do żadnego języka w regionie Kim byli Kuszanowie? Inskrypcje i starożytne teksty dawnych cywilizacji stanowią niezwykłe źródło wiedzy o ich kulturze i historii. Problem polega na tym, że wciąż nie wszystkie systemy pisma zostały odczytane. Starożytne języki mogą ujawnić wiele tajemnic, dlatego naukowcy od lat próbują znaleźć sposób, aby choćby część z nich rozszyfrować. Naukowcy rozszyfrowali kolejny nieodczytany język Zaledwie kilka miesięcy wcześniej izraelscy uczeni opracowali model AI, który potrafi przetłumaczyć starożytne pismo akadyjskie na język angielski. Używane było w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e. System pisma zapisywano sumeryjskim pismem klinowym, czyli jedną z najstarszych na świecie odmian przedstawienia języka mówionego. Teraz swoją cegiełkę do badań nad dawnymi językami dołożyli naukowcy z wydziału lingwistyki niemieckiego Uniwersytetu Kolonii. Badacze rozpoczęli prace nad systemem pisma należącym do starożytnego państwa Kuszanów, jednego z najbardziej wpływowych imperiów w historii Azji Środkowej. Uczeni od lat próbowali rozszyfrować ich język. W końcu się to udało. „Tabliczka przekleństwa”. Archeolodzy twierdzą, że znaleźli najstarszy hebrajski tekst, który wspomina Boga Tabliczka, którą odnaleziono w okolicy góry Ebal pochodziła z 1200 r. p.n.e. W marcu naukowcy stwierdzili, że odkrycie dowodzi, że Izraelici potrafili pisać w języku hebrajskim już w czasa... Svenja Bonmann, Jakob Halfmann i Natalie Korobzow od kilku lat badali fotografie inskrypcji, które w przeszłości odnaleziono w jaskiniach. A także znaki na misach, glinianych garnkach i innych artefaktach, które pochodziły z kilku różnych krajów Azji Środkowej i były identyfikowane z Kuszanami. Na podstawie długotrwałych badań i analiz udało im się odczytać ok. 60% wszystkich znaków. Język Kuszanów nie był podobny do żadnego języka w regionie Naukowcy…

inskrypcje-kuszanow-03ea527.jpg
width: 600
height: 600

Żyli na terenach Polski, podbili Afrykę i złupili Rzym. Kim naprawdę byli Wandalowie?
type: item
date: 2023-02-12T09:57:07.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cesarstwo rzymskie
subject: Edukacja
subject: historia
subject: plemiona
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: wojna
description: Kim byli Wandalowie? Jakie wydarzenia doprowadziły do powstania ich królestwa w Afryce? Dlaczego upadli? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Kim byli Wandalowie? Wandalowie w Polsce Wędrówka Wandalów Plan podboju rzymskiej Afryki Powstanie Królestwa Wandalów Podbicie Rzymu przez Wandalów Co się stało z Wandalami? Czy Wandalowie byli wandalami? Termin „wandalizm” ma jednoznacznie negatywny wydźwięk. Gdyby to określenie istniało w odległych czasach, gdy barbarzyńskie plemiona pustoszyły Galię i podbijały Rzym, najprawdopodobniej wzbudzałoby nie tylko dezaprobatę, ale także przerażenie. Należy jednak podkreślić, że przypisywanie łupieżczej i niszczycielskiej działalności jedynie Wandalom jest wyjątkowo niesprawiedliwe. Historia miała skazać ich na zapomnienie, nie jest zatem specjalnie zaskakujące, że współczesna wiedza na ich temat jest dość skąpa. Jako arianie, Wandalowie odrzucali dogmat Trójcy Świętej, więc przez Kościół katolicki byli traktowani jako heretycy. W tym kontekście nie należy dziwić się, że ich pisma zostały zniszczone, a po upadku afrykańskiego państwa, Wandalowie wtopili się w inne kultury. Pewnej wiedzy na temat ich życia dostarczają badania archeologiczne i zapiski, które pozostawili po sobie kronikarze dawnych dziejów i ludy germańskie – Goci, Longobardowie i Frankowie. Kim byli Wandalowie? O historii i pochodzeniu Wandalów wiadomo niewiele. Najwcześniejsze wzmianki na ich temat pochodzą z I w. n.e. i zostały spisane przez Pliniusza Starszego i Tacyta. Wandalowie zostali w nich opisani jako duży związek plemienny sąsiadujący z Gotami. Współcześni historycy określają ich jako grupę plemion wschodniogermańskich, którą tworzyli Hasdnigowie i Silingowie, a zdaniem niektórych badaczy – także Lakringowie, Wiktofalowie i Hariowie. Wandalowie w Polsce Wikingowie w Polsce. Czy skandynawscy wojownicy przyczynili się do powstania państwa polskiego? Historycy na tropie Wikingowie w Polsce mieli pojawić się po raz pierwszy na przełomie XIII i IX wieku. Mimo upływu kolejnych wieków, historycy po dziś dzień toczą dyskusje na temat tego, czy Skandynawowie w o... W połowie I w. p.n.e., …

wandalowie-kim-byli-i-jak-zapisali-sie-w-historii-fot-british-museum-wikimedia-commons-public-domain-314e883.jpg
width: 750
height: 545

National Geographic 2/23
type: item
date: 2023-01-25T22:55:54.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: afryka
subject: plemiona
subject: wioska
description: Skarby królestwa Mustang
encoded: Od adaptacji do kreacji Gdy byłem małym chłopcem, do moich ulubionych zabawek (obok zrobionego na szydełku przez ciocię Lori misia o imieniu Bearby) należała pluszowa wydra morska. Teraz zafascynowała mnie historia tego gatunku. W XVIII i XIX w. wzdłuż wybrzeży Pacyfiku w Japonii, Rosji i Ameryce Północnej doprowadzono go na skraj zagłady polowaniami dla futer. W czasach mojego dzieciństwa wydry morskie znajdowały się już pod ochroną, ale ich odrodzenie wciąż nie było pewne. Jak pokazują Cynthia Gorney, Ralph Pace i Kiliii Yüyan w swoim materiale „Jak ich nie kochać”, chociaż wydry morskie nie zbliżyły się do poziomu sprzed XVIII w., ich populacja wygląda dziś zdrowiej niż w ciągu ostatnich 200 lat. I chociaż dzięki swoim wybrykom i niezaprzeczalnie uroczemu wyglądowi stały się ulubieńcami mediów społecznościowych, te twarde i łatwo przystosowujące się stworzenia o ogromnym apetycie są również kluczowym gatunkiem dla ich ekosystemu. Stanowią doskonałe studium przypadku dla czasami skomplikowanych konsekwencji skutecznej ochrony. Jaki jest wpływ na środowisko i wszystkie żywe istoty (w tym ludzi), które od niego zależą, gdy gatunek najpierw prawie znika, a potem powraca. Nie byłem jednym z tych dzieciaków, które bawiły się origami, ale od dawna doceniam piękno tej sztuki. Jeśli Ty również, z pewnością zainteresuje Cię artykuł „Złożona przyszłość”, który pokazuje, jak origami wpływa na postęp w wielu dziedzinach, od eksploracji kosmosu po robotykę i medycynę. Dzięki kilku kreatywnym ludziom wielowiekowa sztuka manipulowania materią przenosi nas teraz na nowe wyżyny. Cóż za triumf ludzkiej pomysłowości! I wreszcie, jeśli tak jak mnie fascynują Cię dalekie geograficzno-kulturowe podróże, nie możesz przegapić okładkowego artykułu o Mustangu. Ta buddyjska kraina, długo zagubiona w wysokich górach i odległym czasie, nie może i nie chce już funkcjonować na obrzeżach współczesności. Mam nadzieję, że niniejsze wydanie Ci się spodoba. Nathan Lump redaktor naczelny

national-geographic-2-23-e668cbc.jpg
width: 2073
height: 3000

Zmarł najsamotniejszy człowiek świata. Ostatni członek odizolowanego plemienia nie miał z nikim kontaktu od 26 lat
type: item
date: 2022-08-31T12:34:13.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: amazonia
subject: brazylia
subject: ludzie
subject: plemiona
subject: puszcza amazońska
subject: Społeczeństwo
description: Mężczyzna zwany „Człowiekiem z dziury” zmarł w Brazylii. Był jedynym mieszkańcem Rdzennego Terytorium Tanaru w stanie Rondonia. A także ostatnim członkiem plemienia, które zostało wymordowane, zanim ktokolwiek zdołał się czegokolwiek o nim dowiedzieć.
encoded: W tym artykule: Nieznane plemię Amazonii Najsamotniejszy człowiek przez 26 lat nie miał z nikim kontaktu Pomnik ludobójstwa Ciało zostało znalezione przed chatą z trzciny. Leżało w hamaku, przykryte piórami papug ara. Wokół nie było śladów przemocy. Mężczyzna znany jako „Człowiek z dziury” (ang. Man of the Hole) zmarł najprawdopodobniej z przyczyn naturalnych. Najwyraźniej spodziewał się, że umrze. Dlatego właśnie udekorował się kolorowymi piórami. Tak twierdzi Marcelo dos Santos, specjalista od rdzennych społeczności, cytowany przez BBC. – Czekał na śmierć – powiedział dos Santos. O tym, że „Człowiek z dziury” nie żyje, poinformował pracownik Funai. To brazylijska agencja rządowa, której zadaniem jest ochroną praw rdzennych mieszkańców Brazylii. Ciało zostało znalezione 23 sierpnia, około 40–50 dni po tym, jak umarł. I 26 lat po tym, jak miał ostatni kontakt z innym żywym człowiekiem. Dlatego uznaje się, że był to najsamotniejszy człowiek na świecie. Nieznane plemię Amazonii Mężczyzna był jedynym żyjącym członkiem nieznanej rdzennej społeczności Amazonii. Jego plemię zamieszkiwało teren w brazylijskim stanie Rondonia, graniczącym z Boliwią. Ziemie, które zajmowało, były bardzo żyzne. Stanowiły więc łakomy kąsek dla farmerów, posiadaczy rancz czy górników. Plemiona izolowane a wycinka Amazonii. Rdzennym ludom grozi śmierć Plemiona izolowane nie mogą czuć się bezpiecznie we własnym domu – dziewiczych lasach. W latach 70. poprzedniego wieku większość krajan „Człowieka z dziury” została brutalnie wymordowana. Na początku lat 90. żyło już tylko siedmiu przedstawicieli tego tajemniczego plemienia. W 1995 r. sześciu z nich zostało zabitych przez nielegalnych górników. Nikt nie poniósł za to nigdy żadnej kary. „Człowiek z dziury” pozostał sam. – Symbolizował zarówno straszliwą przemoc i okrucieństwo, jakiego doświadczyli rdzenni mieszkańcy całego świata w imię kolonizacji i zysku, jak również ich opór – mówi Fiona Watson z Survival International, międzynarodowej organizacj…

zmarl-najsamotniejszy-czlowiek-swiata-ostatni-czlonek-odizolowanego-plemienia-nie-mial-z-nikim-kontaktu-od-26-lat-fot-vincent-carelli-corumbiara-via-survival-international-youtube-0429fd5.jpg
width: 1024
height: 415

Czyja jest Amazonia? Recenzja filmu „Terytorium” w reż. Alexa Pritza
type: item
date: 2022-04-30T06:52:53.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: amazonia
subject: festiwale filmowe
subject: filmy
subject: filmy dokumentalne
subject: Kultura
subject: plemiona
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Dokumentalny thriller pokazuje losy plemienia Uru-eu-wau-wau, które każdego dnia musi walczyć o swoje życie i swoją ziemię. Film będzie można obejrzeć podczas tegorocznego festiwalu Millenium Docs Against Gravity, który rozpocznie się 13 maja.
encoded: W tym artykule: Dewastacja Amazonii to również zagrożenie dla rdzennych mieszkańców Czyje są amazońskie lasy? Wycinka w Amazonii jest największa od 2006 roku Film można obejrzeć podczas tegorocznego festiwalu Millenium Docs Against Gravity Ilekroć docierały do mnie niepokojące informacje na temat tego, co dzieje się w Amazonii, czułem, że moim dziennikarskim obowiązkiem jest poruszyć ten temat i nie pozostawać obojętnym. Rzecz dzieje się tam bezprecedensowa. W Brazylii trwa bowiem największa od 2006 roku wycinka drzew lasów amazońskich. To katastrofa dla naszej planety i ekosystemów. Często jednak zapomina się o tym, że jest to również dramat ludności rdzennej, która zamieszkuje to terytorium. Dewastacja Amazonii to również zagrożenie dla rdzennych mieszkańców Alex Pritz przez trzy lata z kamerą towarzyszył plemieniu Uru-eu-wau-wau. Uważnie obserwował ich życie, które jest nieustanną walką o przetrwanie. To walka z lokalnymi farmerami, którzy bezprawnie eksploatują rezerwat, w którym żyją, jak również z rządem Jaira Bolsonaro. Prezydent Brazylii, który wygrał wybory w 2018 roku, swoją postawą i poglądami niejako legitymizuje i wspiera nielegalną wycinkę drzew w brazylijskiej Amazonii. Amazonia jest w stanie krytycznym. Naukowcy alarmują, że grozi nam katastrofa Według najnowszych badań lasy deszczowe Amazonii są w coraz gorszym stanie i gwałtownie tracą zdolność do regeneracji. To wszystko przez zmiany klimatu i postępującą wycinkę drzew. Już pierwsze sekundy filmu nie pozostawiają złudzeń. To obraz dewastacji przyrody i katastrofy humanitarnej. Widzimy ciężkie maszyny, które jeżdżą po lesie oraz ludzi, którzy przygotowują piły mechaniczne, niczym broń, która za moment posłuży w walce z naturą. Po chwili czytamy, że „w latach 80. po raz pierwszy doszło do kontaktu brazylijskiego rządu z ludem Uru-eu-wau-wau. Od tamtego czasu ich populacja z tysięcy zmniejszyła się do mniej niż dwustu”. Czyje są amazońskie lasy? Pritz stawia w swoim filmie elementarne pytanie. Czyja …

terytorium-833a171.jpeg
width: 1200
height: 675

Plemiona izolowane a wycinka Amazonii. Rdzennym ludom grozi śmierć
type: item
date: 2021-12-22T10:50:54.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: brazylia
subject: plemiona
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Plemiona izolowane nie mogą czuć się bezpiecznie we własnym domu – dziewiczych lasach.
encoded: W tym artykule: Plemiona izolowane w Amazonii Rdzenne ludy kontra współczesny świat Ludziom tzw. zachodniej cywilizacji może wydawać się to niemożliwe, ale w globalnej wiosce, jaką stał się świąt, nadal żyją plemiona izolowane, które nie utrzymują kontaktu z ludźmi z zewnątrz. Szacuje się, że na świecie żyje obecnie około 100 takich społeczności, większość w Ameryce Południowej. Wiedza na ich temat – z oczywistych przyczyn – jest mocno ograniczona. Często nie wiadomo nawet, jak nazywają się poszczególne grupy. Źródłem szczątkowych informacji są zdjęcia z samolotów czy spotkania z sąsiadującymi plemionami. W ostatnich latach niektóre izolowane społeczności zdecydowały się na kontakt ze światem i osiedlenie. Nie wyszło im to jednak na dobre. „Wyjście do ludzi” wiąże się z narażeniem na nieznane wcześniej choroby zakaźne czy uzależnienia. Właśnie z tych powodów azjatycki lud Jarawa znacząco się skurczył. Maorysi nie chcą, żeby antyszczepionkowcy wykorzystywali ich tradycyjny taniec Przywłaszczenie kulturowe to dość częste zjawisko w zachodniej cywilizacji. Maorysi również go doświadczają, ale tym razem postanowili się sprzeciwić. Plemiona izolowane w Amazonii Organizacje ORPIO i Rainforest Foundation Norway przygotowały raport dokumentujący izolowane grupy zamieszkujące Amazonię. Z zebranych informacji wynika, że duży obszar dziewiczego lasu deszczowego, czyli ich dom, jest coraz bardziej zagrożony. Plemiona izolowane Amazonii zamieszkują obszar o powierzchni 160 tys. km kwadratowych, z czego 95 proc. to nienaruszony las, będący jednym z najbardziej bogatych w bioróżnorodność miejsc na Ziemi. Ich terytorium rozciąga się od stanów Loreto i Ukajali w Peru do stanów Acre i Amazon w Brazylii. – Wielu z tych ludzi uciekło przed chorobami, śmiercią i prześladowaniami w czasach boomu kauczukowego na przełomie XIX i XX wieku. Nadal nie są jednak bezpieczni, a zagrażają im między innymi przemytnicy narkotyków i drwale wycinający lasy – tłumaczy Beatriz Huertas, kierowniczka bad…

plemiona-izolowane-a-wycinka-amazonii-ludziom-grozi-smierc-a31af27.jpeg
width: 960
height: 540

Traveler 01/22
type: item
date: 2021-12-10T09:13:06.000Z
creator: Michał Janowski
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: aborygeni
subject: mursi
subject: niger
subject: plemiona
subject: rzeka omo
description: HITY 2022

traveler-01-22-eb0453c.jpeg
width: 551
height: 714

Twarzą w twarze. Pełne emocji portrety plemion Afryki i Azji [GALERIA]
type: item
date: 2021-03-24T09:33:11.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: Edukacja
subject: fotografia
subject: Kultura
subject: plemiona
subject: Travel
description: Adam Kozioł od czterech lat dokumentuje fotograficznie plemiona z całego świata. Jego zdjęcia to pełne emocji i nastroju portrety, które pozwolą wam stanąć twarzą w twarz z zupełnie inną kulturą. Zobaczcie sami!
encoded: Jak sam o sobie pisze, jego uwagę przykuwają przede wszystkim twarze, tatuaże, skaryfikacje, ozdoby oraz aparycję, która utożsamia dane plemię. Jego podróż wciąż trwa, zamierza odwiedzić kilkadziesiąt najbardziej charakterystycznych kultur na świecie. Do tej pory odwiedził 12 plemion z Azji i Afryki. Najbliższe wyprawy zaplanowane są do plemion Chin oraz Kayan w Birmie, Derung w Chinach, Kalinga na Filipinach oraz Atayal na Tajwanie. Zobaczcie jego zdjęcia! National Geographic objęła jego pracę swoim patronatem. Opracowanie: Błażej Grygiel Źródło: Adam Kozioł - strona domowa

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/de4f270b2ac29cd94ae79dd91911a23b4b0e1790-43e7675.jpeg
width: 7360
height: 4912

Smakosze ludzkiego mięsa. 10 przykładów kanibalizmu od prehistorii do XX wieku
type: item
date: 2021-03-15T13:07:03.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: kanibalizm
subject: papua nowa gwinea
subject: plemiona
subject: prehistoria
subject: Travel
description: Filmowy Hannibal Lecter od dawna już nam nie straszny. Tak samo, jak legendy o plemionach kanibali czy seriale o zombie. Wiemy bowiem, że to tylko wymysł ludzkiej wyobraźni. Jednak jak mówi znane powiedzenie – w każdej legendzie jest ziarnko prawdy. Oto 10 przykładów na to, że kanibalizm wśród ludzi istniał naprawdę.
encoded: W tym artykule: 1. Prehistoryczny człowiek 2. Neandertalczycy 3. Lud Biami, Papua Nowa Gwinea 4. Lud Fore, Papua Nowa Gwinea 5. Lud Xiximes, Meksyk 6. Aztekowie, Meksyk 7. Lud Wari, Brazylia 8. Europejczycy w XVI i XVII wieku 9. XIX-wieczni odkrywcy Arktyki 10. Kult Aghori w Indiach 1. Prehistoryczny człowiek Historia kanibalizmu sięga daleko w przeszłość. Około 900 000 lat temu w dzisiejszej Hiszpanii kanibalizm praktykowali przedstawiciele gatunku Homo antecessor – starożytni przodkowie człowieka współczesnego. Dlaczego? Prawdopodobnie z bardzo praktycznego powodu. Otóż inni hominini byli dość pożywni, a do tego łatwi do upolowanie, co czyniło ich doskonałym łupem – sugeruje badanie opublikowane w Journal of Human Evolution w czerwcu 2019 roku. 2. Neandertalczycy Nasi bliżsi krewni – neandertalczycy – również bywali kanibalami. Archeolodzy odkryli dowody na kanibalizm wśród neandertalczyków w kilku miejscach na świecie, w tym w jaskini w El Sidrón w Hiszpanii, jaskini w Moula-Guercy we Francji, a ostatnio w jaskini w Belgii. Wydaje się, że neadertalczycy wykonywali także narzędzia ze szczątków swoich towarzyszy. 3. Lud Biami, Papua Nowa Gwinea Istnieje kilka odizolowanych kultur w Papui-Nowej Gwinei, o których wiadomo, że zabijały i zjadały ludzi, chociaż prawdopodobnie nie praktykują kanibalizmu od kilku dziesięcioleci. W 2011 roku brytyjski prezenter telewizyjny Piers Gibbon odwiedził lud Biami – grupę, która kiedyś praktykowała kanibalizm i „bardzo chętnie o tym rozmawiała”. Starszy członek plemienia powiedział dziennikarzowi o jednym przypadku, w którym członkowie plemienia zabili dwie kobiety podejrzane o mówienie źle o umierającym mężu. Mężczyzna przyznał, że upiekli owe kobiety na ogniu, a potem pokroili ich mięso, aby je zjeść. 4. Lud Fore, Papua Nowa Gwinea Przykład ludu Fore to jedna z najbardziej przerażających historii dotyczących kanibalizmu. Konsumpcja ludzkiego mięsa doprowadziła do rozprzestrzenienia się w społeczności śmiertelnej choroby mózgu, zw…

czlonkowie-ludu-zamieszkujacego-wzgorze-hagen-przebrani-za-ludzi-blota-papua-nowa-gwinea-fot-myloupe-universal-images-group-via-getty-images-67ed26d.jpeg
width: 3900
height: 2603

Te rośliny są źródłem mistycznych doświadczeń. 5 psychodelicznych tradycji z całego świata
type: item
date: 2021-03-15T09:01:40.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: narkotyki
subject: plemiona
subject: tradycje
subject: Zdrowie
description: W tych miejscach, głęboko zakorzenione w tradycji praktyki związane z narkotykami są niczym innym jak wyuczoną sztuką. Na Zachodzie silne piętno ich zażywania wypacza nasz pogląd na kulturę narkotykową, podsycane przez wyobrażenia o tym jak wszelkie rodzaje substancji psychoaktywnych zmieniają umysł, są chemicznymi związkami stworzonymi przez człowieka i wyniszczają całe społeczności. Ale na całym świecie stosowane przez przewodników duchowych enteogeny.
encoded: Enteogeny (substancja psychoaktywna używana w celach religijnych lub szamańskich) to nic innego, jak wyuczona sztuka, unikalna dla ludzi i regionów, które uczyły się jej od wieków. Ich ostatecznym celem nie jest osiągnięcie nadrzędnej ekstazy, lecz uświadomienie sobie tego co nadrzędne, w którym człowiek spożywa roślinę o właściwościach psychoaktywnych, aby z nią rozmawiać lub jej słuchać. To urzekające wyobrażenie, by stać się jednością z naturą, napędzane potrzebą podtrzymania relacji ze starożytnym głosem i wchłonięcia jego wiedzy. Konsekwencje korupcji i przemocy są dowodem na to, jak wysoką cenę płacą za to ludzie. Ale pociąg do substancji jest tak silny, że zmusza również zainteresowanych nimi outsiderów do stania się aktywnymi uczestnikami, tworząc duży ruch w dobrze udokumentowanej turystyce narkotykowej, a w konsekwencji komercjalizując i zmieniając religię w towar, zagrażając nie tylko samym praktykom, ale w niektórych przypadkach również roślinom, które są w ich centrum. Trudno jest się pilnować podczas podróży, bo jak można doświadczyć miejsca nie sięgając i nie połykając go w całości. Wolimy zatrzymać się w okolicznych mieszkaniach niż w hotelach sieciowych, szukać ulicznego jedzenia zamiast drogich restauracji, robić to, co robią miejscowi, cokolwiek by to nie było. Gdzieś tam, rozmywają się granice odpowiedzialnej turystyki. Niektórzy mogą powiedzieć, że jest to różnica między piciem kwaśnego pisco w Cusco a piciem herbaty ayahuasca w Iquitos. Oba pozwalają posmakować tradycji tej ziemi, ale tylko jeden może zaburzyć delikatny ekosystem kulturowy. Oto pięć takich ekosystemów na całym świecie, każdy przesiąknięty własną tradycją praktyk enteogenicznych, które przyciągnęły ciekawskie spojrzenia, chcące zerknąć za zasłonę mainstreamu. I choć nie możemy aprobować podróży na wyższym poziomie do Meksyku na spotkanie z Mescalito w chmurze z pejotla, możemy powiedzieć, że iskrzące się miraże pustyni również przyciągnęły naszą uwagę. Gabon, Afryka Środkowa W G…

nie-bierzesz-pejotlu-to-on-bierze-ciebie-tak-mawiaja-ci-ktorzy-zazywaja-pejotl-fot-getty-images-627aa17.jpeg
width: 2121
height: 1414

Plemiona Afryki. Które z nich wciąż istnieją i jak wygląda ich życie?
type: item
date: 2020-08-18T12:42:06.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Współpraca reklamowa
subject: afryka
subject: masajowie
subject: Odkryj Afrykę Ferrero
subject: plemiona
subject: Travel
description: Dzikie plemiona Afryki to zjawisko, które zdaje się przepadać w odmętach przeszłości. Do dziś mieszkają tam społeczności mocno odizolowane od reszty świata i od wielu setek, jeśli nie tysięcy lat żyjące według niezmiennych zasad. Do większości z nich trudno jest dotrzeć. Inne są bardzo łatwo dostępne, choć trudno już nazwać je „dzikimi”. Oto kilka tradycyjnych afrykańskich ludów, które warto poznać.
encoded: Dzikie plemiona Afryki: o których istnieniu wiemy? Dzikie plemiona Afryki niejednokrotnie zamieszkują tereny, do których trudno jest się dostać drogą lądową. Aby do nich dotrzeć, trzeba podróżować przez wiele dni, a drogi często stają się nieprzejezdne. W niektóre regiony zamieszkane przez ludzi da się dotrzeć jedynie drogą wodną, płynąc wzdłuż afrykańskich rzek. Nieznana przyroda i trudy podróży to główne przyczyny, dla których plemiona żyjące a Afryce pozostały do dziś tak mocno odizolowane. Problemem w bezpośrednich spotkaniach może być też bariera kulturowa. Dlaczego dzikie plemiona Afryki są tak fascynujące? Według etnologów na świecie żyje dziś przynajmniej kilkadziesiąt plemion, które nie utrzymują kontaktów z cywilizacją i kulturą, którą znamy my. Ich życie jest całkowicie odmienne od naszego i często nie zmieniło się od wielu setek lat. Przymiotnik „dziki” może kojarzyć się pejoratywnie, ale w rzeczywistości oznacza jedynie, że dane plemię nigdy nie próbowało nawiązywać kontaktu z resztą świata. Niełatwo jest docierać do plemion żyjących w dzikich afrykańskich odstępach. To wyzwanie, której podejmują nieliczni podróżnicy. Niektóre z tych ludów zostały jednak poznane dostatecznie, byśmy mogli powiedzieć że możemy opisać choćby podstawy ich zwyczajów i kultury. Oto pięć ciekawych plemion żyjących w Afryce prowadzących życie zdecydowanie odmienne od naszego. Dzikie plemiona Afryki: Masajowie Dzikie plemiona Afryki są lepiej lub gorzej poznane. Masajowie należą do zdecydowanie lepiej znanych. Żyją na terenie Kenii oraz częściowo północnej Tanzanii, poza granicami państw – to autochtoni, czyli rdzenni mieszkańcy z tych regionów. Ich społeczność liczy około 993 tys osób. Porozumiewają się w języku Maa, choć wielu z nich uczy się także suahili i angielskiego. Masajowie żyją w społecznościach zwanych kohortami. Mieszkańcy wiosek przemieszczają się, wypasając zwierzęta (bydło). Struktura społeczności stawia na szczycie najstarszych członków plemienia, jako najbardzi…

dzikie-plemiona-afryki-ktore-z-nich-znamy-i-jak-wyglada-ich-zycie-fot-getty-images-10a81fe.jpeg
width: 2126
height: 1410

Rdzenne plemiona Amazonii. To oni "przeszkadzają" w grabieży puszczy
type: item
date: 2020-04-08T14:00:11.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: plemiona
subject: Sport
subject: Travel
description: Ślady opon w czerwonej ziemi są głębokie i świeże. Tainaky Tenetehar schodzi ze swojego terenowego motocykla, żeby przyjrzeć im się dokładniej.
encoded: – Z dzisiejszego poranka – mówi z przekonaniem doświadczonego tropiciela wyczulonego na wszelkie przejawy ruchu ludzi na tych wyjętych spod prawa terenach. Obserwuje przez lornetkę pofałdowane wzgórza pokryte wypaloną sawanną, biegnące aż po zalesione pasmo górskie w oddali. Na tym obszarze, budzącym jedne z najgorętszych sporów w Brazylii, na terenie, gdzie zarośla wypierają stare lasy, a prywatne gospodarstwa naruszają granice ziem należących do Indian, ślady opon mogą mieć tylko jedno, złowieszcze znaczenie. – Drwale – mówi Tainaky. Wróg. Tainaky, który używa także portugalskiego nazwiska Laércio Souza Silva Guajajara, patrzy na towarzyszy, czterech członków plemienia Guajajara zsiadających ze swoich poobijanych motocykli. Patrol prezentuje się kolorowo: połatane dżinsy, panterki, ciemne okulary i bandany chroniące twarze przed wszechobecnym w porze suchej kurzem. Jego członkowie, uzbrojeni równie skromnie – w jednostrzałową fuzję, pistolet domowej roboty i kilka maczet dyndających przy pasach – przywodzą na myśl bohaterów dziwnego międzygatunkowego filmu. Jak gdyby Mad Max spotykał Ostatniego Mohikanina. – Jedziemy za nimi? – pyta Tainaky. Ściganie ludzi dokonujących nielegalnych wyrębów stało się specjalnością takich patroli. Ich członkowie podpalali ciężarówki, przejmowali broń oraz piły łańcuchowe i przepędzali zirytowanych drwali. Przywódcom patroli, do których należy 33-letni Tainaky, wielokrotnie grożono śmiercią. Niektórzy ich członkowie ukrywają swoją tożsamość pod pseudonimami. W 2016 r. w ciągu jednego miesiąca trzej uczestnicy tych patroli zostali zamordowani. Ci ludzie należą do liczącej około stu członków organizacji ochotniczej. Nazywają samych siebie Strażnikami Lasu. Ta i inne podobne grupy powstały w ostatnich latach w reakcji na rosnącą falę nielegalnych wyrębów, które wyniszczają chronione tereny leśne w stanie Maranhão, we wschodniej Amazonii, łącznie z mierzącym 4150 km2 Terytorium Tubylczym Arariboia. Wraz z lasami znika zwierzyna, która od…

przetrwac-poza-cywilizacja-jak-zyja-plemiona-z-ktorymi-reszta-ludzkosci-nie-ma-kontaktu-09340c6.jpeg
width: 1497
height: 1004

Najpiękniejsi mężczyźni świata. Reportaż z Nigru
type: item
date: 2019-10-15T00:33:18.000Z
creator: Światosław Wojtkowiak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: czad
subject: etnografia
subject: Kosmetyki
subject: Lifestyle
subject: plemiona
subject: Sport
subject: Travel
subject: Uroda
subject: Wolny czas
description: Młody mężczyzna starannie nakłada żółty podkład, rysuje czarne obwódki wokół oczu i ust, kontrastujące z białymi zębami i białkami oczu. Pionowa biała linia biegnąca przez środek twarzy podkreśla jej symetrię (asymetryczne znaczy brzydkie) i wydłuża nos – bo ładny nos to nos długi i wąski.
encoded: Twarz też musi być pociągła, a najprostszym sposobem na optyczne jej wydłużenie jest wygolenie włosów na czole. Włosy nad uszami utrefione naturalnymi olejkami dają osobliwy efekt skrzyżowania fryzur hiphopowca z Brooklynu i ortodoksyjnego chasyda. Z turbanu ze strusim piórem zwisają muszelki, kawałki skóry, monety i rozliczne amulety. Mile widziane, bo świadczące o kreatywności, są innowacje – błyszczący zamek błyskawiczny wymontowany ze starej walizki czy tarcza od zegarka Casio. Panowie z nigerskiego plemienia Wodaabe szykują się do najważniejszego święta: dorocznego konkursu piękności Gerewol (czyli „wybieranie najlepszego”). Odbywa się on jesienią, pod koniec pory deszczowej, mniej więcej w tym samym czasie, co wybory Miss World. To festiwal swatów, podczas którego kobiety dobierają sobie partnerów wyłącznie na podstawie tego, co da się zobaczyć gołym okiem (czasem nieśmiało przysłoniętym jedną dłonią). Powierzchowność, fizyczne piękno jest dla nomadów Wodaabe z rodziny Fulani najwyższą wartością, która określa człowieka i decyduje o jego istnieniu. W ich języku fulfulde słowa „być” i „być pięknym” są niezwykle sobie bliskie – jeśli ktoś lub coś piękne nie jest, właściwie nie istnieje lub istnieć nie powinno. Wodaabe na „piękny” mówią wodi, zaś woodi oznacza „jest, istnieje”. Przeciwieństwo piękna to wodde, natomiast woodde to „coś, co powinno zniknąć”. Przygotowanie perfekcyjnego makijażu jest czasochłonne i wymaga wielkiego zaangażowania. Po żółty barwnik mężczyźni wędrują na górę w okolicach Jongoori na północ od Malbazy w centralnym Nigrze. Przemierzają, bagatela, 700 km w jedną stronę przez pozbawiony ludzkich osad busz. Czarny barwnik jest łatwiejszy do zdobycia. Niektórzy Wodaabe z charakterystyczną dla tego niepiśmiennego ludu fantazją mówią, że pozyskują go z pewnego gatunku ptaka żyjącego w buszu, by podczas konkursu wydawać z siebie dźwięki naśladujące jego śpiew. Inni twierdzą, że jego źródłem są toksyczne wnętrza baterii albo sproszkowana skóra kam…

wodaabe-2a74edf.jpeg
width: 940
height: 662

W masce ducha. Co kryje się za afrykańską maską
type: item
date: 2019-07-29T06:50:42.000Z
creator: Cathy Newman
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: fotografia
subject: historia
subject: Kultura
subject: makijaż
subject: maski
subject: obrzędy
subject: plemiona
subject: tradycje
subject: Travel
subject: walka
description: W Afryce i jej diasporze maska przemienia śmiertelników w bogów i stanowi manifest polityczny. Maskarady mają wymiar sakralny, historyczny lub humorystyczny.
encoded: W sferze duchowej maska jest czymś więcej niż tylko przykryciem. Ma moc transformacji. Człowiek w masce może przemawiać innym głosem, poruszać się inaczej niż na co dzień, inaczej się zachowywać. A to wszystko dlatego, że zakładając maskę, staje się kimś zupełnie innym. Jej założenie automatycznie zaciera granice między rzeczywistością i iluzją, bóstwem i człowiekiem, życiem i śmiercią. Zamaskowany człowiek nie odgrywa roli. On staje się rolą, którą przyjmuje. Maska stanowi zazwyczaj centralny element przebrania, niekiedy uzupełnionego przez inne rekwizyty. Niektóre maskarady służą rozrywce i mogą przyjmować formę pokazów tanecznych, których celem jest wzmocnienie więzów społecznych i tożsamości grupy. Inne są nierozłącznie powiązane z religijnymi rytuałami. W maskaradach uczestnik może odgrywać rolę stróża moralnego, którego zadaniem jest uczyć innych, karać ich, utrzymywać i przywracać porządek lub przewodniczyć rytuałom przejścia – z chłopca w mężczyznę, zwykłego członka społeczności w przywódcę, czasu siewu w czas żniw. Zdaniem historyka sztuki Herberta M. Cole’a źródeł obrzędów związanych z maskami należy szukać w tradycjach myśliwskich i chęci ucieleśnienia, a być może przebłagania dusz zwierzyny. Od ponad 20 lat fotografka Phyllis Galembo podróżuje po Afryce i Haiti, dokumentując maskarady. Co spowodowało zainteresowanie artystki tym tematem? – Podziwiam niezwykłą kreatywność twórców. I nie chodzi tylko o maski, ale o całość strojów obrzędowych – wyjaśnia Galembo. Aby zrobić zdjęcia, fotografka z pomocą przewodników poszukuje kolejnych ceremonii rytualnych na danym terenie. Gdy na taką trafi, rozstawia światła i statyw z widokiem na ścianę, płot, bok domu i pozwala fotografowanym przyjąć wybraną pozę. Jednej osobie robi pełną rolkę zdjęć – 12 klatek. – Albo wyjdzie z tego dobre zdjęcie, albo nie – mówi Galembo. Najczęściej jednak wychodzi.

w-masce-ducha-co-kryje-sie-za-afrykanska-maska-b97efb2.jpeg
width: 3840
height: 2160

Mali: Podróż "poza granicę świata popkultury"
type: item
date: 2019-07-23T07:45:00.000Z
creator: Światosław Wojtkowiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: afryka
subject: mali
subject: muzyka
subject: plemiona
subject: pustynie
subject: sahara
subject: timbuktu
subject: Travel
description: Żywiołowa muzyka i pulsujące rytmy bębnów towarzyszą życiu Malijczyków w całym kraju – na zachodzie rolnikom Malinke, na południu Dogonom, którzy wierzą, że pochodzą z Saturna, a na wschodzie Tuaregom zmagającym się z żarem piasków Sahary.
encoded: Air France ląduje w Bamako kilka godzin po czasie, ale nic to nie dziwi. Tańsze linie Point Afrique potrafią przesunąć odlot o dzień wcześniej, nie informując o tym pasażerów. Przebijając się przez tłum tragarzy, naganiaczy i taksówkarzy, którzy wbrew wszelkim regułom wpuszczani są poza stanowiska imigracyjne, docieramy do sali odbioru bagażu. Chaos. Nietrudno po tym wywnioskować, że w Mali trzeba spodziewać się wszystkiego. Przed lotniskiem czeka mój znajomy taksówkarz, Sidi. Paliwo tankujemy po drodze – tutejsi kierowcy chyba zawsze mają pusty bak i napełniają go dopiero, gdy trafi się klient. Na nocleg wybraliśmy Auberge Jiatiguyia w zielonej dzielnicy Badalabogou. Od hałaśliwego centrum dzieli ją długi most Męczenników nad rzeką Niger. Kilka knajp to jedna z głównych atrakcji miasta, szczególnie że można w nich usłyszeć świetne malijskie granie. Tutaj utalentowanych artystów jest tylu, że na wieczory z muzyką na żywo wchodzi się za darmo, zaś za wstęp do knajp z DJ-em trzeba zapłacić słono jak na Afrykę (około 10 euro). Dowiadujemy się, że następnego dnia w Alliance Française – w wielu byłych francuskich koloniach to najważniejsze centrum kulturalne miasta – grać będzie Tinariwen, znany na całym świecie blues band Tuaregów. Zapowiada się niezły początek wyprawy! W sobotę przed koncertem odbębniamy obowiązkowe punkty programu. Kilka muzeów, jak to zwykle w Afryce, da się oblecieć szybko, mało w nich wartościowych eksponatów. Nie ma na to wpływu fakt, że setki lat temu ziemie dzisiejszego Mali należały kolejno do imperiów Ghany, Mali i Songhaju, które rozkwitały, bogacąc się na transsaharyjskim handlu złotem, kością słoniową, solą i niewolnikami, a struktury państwowe miały lepiej rozwinięte niż niejedno ówczesne państwo europejskie. W afrykańskich miastach nie należy się spodziewać szlaku turystycznych atrakcji, które się zalicza, po drodze konsumując lunch w przytulnej restauracji. Tutaj chłonie się klimat, przepycha się przez tłum, targuje o mango i przekomarza…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9fb1b9393cfca6c1c01cb39abeb2588269370c15-750e452.jpeg
width: 1200
height: 900

Nie mają sklepów ani szkół, odrzucają dorobek cywilizacji. Z wizytą w wiosce Baduy
type: item
date: 2019-06-17T11:26:27.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: indonezja
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: Lifestyle
subject: plemiona
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Pierwszy raz spotkałam ich w Muzeum Narodowym w Dżakarcie, tydzień po przeprowadzce. Byli bez butów, na głowach mieli tradycyjne chusty. – To ludzie Baduy. Przyjście tutaj zajęło im kilka dni, bo nie korzystają z żadnych środków transportu – powiedział Rio, mój indonezyjski przyjaciel, który oprowadzał mnie po stolicy. Baudy – to słowo nic mi wtedy nie mówiło, bo cała Dżakarta, cała Indonezja, cała Azja, były tak nowe i obce.
encoded: 120 km na piechotę Ludzie Baduy, czy inaczej – jak sami siebie nazywają – Kanekes, to społeczeństwo plemienne, które żyje w izolacji od świata zewnętrznego. Bez prądu, bez dostępu do bieżącej wody. Odrzuca dorobek cywilizacji i zachowuje tradycyjny styl życia. Baduy to nazwa nadana przez kolonizatorów – holenderskich naukowców, którzy tę grupę utożsamiają z Bedawi, plemieniem prowadzącym osiadły tryb życia. Długo męczyłam znajomych z Dżakarty, by kiedyś mnie tam zabrali. Mogłabym jechać tylko z nimi, bo plemię nie przyjmuje cudzoziemców. Kilku zagranicznym dziennikarzom odmówili wstępu do ich wioski. Gdy byłam w podróży na Lomboku, dostałam wiadomość od Paka Zula, mojego nauczyciela z Dżakarty: „Za tydzień jedziemy do Baduy”. Tydzień później siedzę w autobusie z Dżakarty do Banten, prowincji oddalonej od stolicy Indonezji o ok. 120 km. Przez całą drogę myślę o tym, jak to możliwe, że ci ludzie pokonują tę trasę na piechotę, w dodatku – bez butów. Dojeżdżamy w okolice wzgórza Kendeng na Jawie. Na parkingu czeka na nas pięciu mężczyzn, którzy wyglądają identycznie jak ci z muzeum. Ich skóra jest jasnożółta, a rysy twarzy zupełnie inne niż Indonezyjczyków. Patrzą trochę arogancko i z dystansem. Mają na sobie naturalne zwiewne koszule koloru białego, szare spodnie. Na głowie białe opaski. Poruszają się bez butów, a ich stopy są szersze niż stopy przeciętnego człowieka. – Jak to możliwe, że ci ludzie nie korzystają z prądu, nowych technologii, w zasadzie całego dorobku cywilizacji, a czekają tu na nas. Skąd dowiedzieli się, że przyjedziemy? – pytam Paka Zula. – Kilka tygodni temu odwiedziliśmy ich, by umówić odwiedziny na dwa dni. Wyznaczyliśmy konkretny dzień i miejsce spotkania – odpowiada mój nauczyciel. Z zewnątrz i wewnątrz Mężczyźni, którzy na nas czekają, to przedstawiciele Baduy Luar – jednej z dwóch grup Baduy. Pierwsza z nich, Dalam (z indonezyjskiego „w”, „wewnątrz”) najściślej przestrzega zwyczajów i tradycji. Żyje w wioskach, do których nie mają dostępu obcy…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/21927b8340d59105ff81395c62f3c9b61b00beaf-88294c3.jpeg
width: 2448
height: 1624

Ostatnie dni doliny Omo
type: item
date: 2019-06-06T08:30:00.000Z
creator: Wiktoria Michałkiewicz
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: etiopia
subject: Kultura
subject: plemiona
subject: rzeka omo
subject: Sport
subject: Travel
description: To w Etiopii znaleziono szczątki pierwszych przodków człowieka. I to tu do dziś kilkadziesiąt plemion żyje zgodnie z obyczajami liczącymi tysiące lat. Niestety może to być ich ostatnie dziesięciolecie.
encoded: Dolina rzeki Omo jest skarbnicą minerałów: ceglastej ochry, żółtych kryształów siarki, białego kaolinu i szarego wapienia. Kobiety z plemienia Suri rozgniatają na proszek białą kredę, czerwoną rudę żelaza i czarny węgiel. Później na twarzach dzieci rysują wzór przypominający barwy upierzenia perliczki, częstego tu ptaka. – Na Zachodzie każdego ranka malujemy się przed wyjściem z domu. Mieszkańcy doliny Omo również, z tą różnicą, że wspólnie wybierają się nad rzekę i malują siebie nawzajem. To jest ich makijaż, moim zdaniem o wiele bardziej efektowny – opowiada Piper Mackay, która wraca do doliny Omo co kilka miesięcy, dokumentując życie zamieszkujących ją plemion. – Kiedy pierwszy raz tam dotarłam, zobaczyłam przepiękną dziewczynę w tradycyjnym stroju. Dla mnie to była magia: kolory i faktury. Ci ludzie inspirują się drzewami, kwiatami i zmianami w przyrodzie. Wszystko to widać na ich twarzach w postaci soczytych żółci, zaskakujących bieli i wyrazistych czerwieni, które uzyskują z zabarwionej gliną ziemi. Do tego noszą ekstrawaganckie akcesoria: plecione kwiaty, fragmenty kości czy misterne konstrukcje z liści. Są chodzącymi dziełami sztuki – dodaje Piper, która, zanim pochłonęła ją pasja do mody afrykańskiej, realizowała sesje dla magazynów mody​. Mężczyźni w dolinie Omo także dbają o detale: wykonanie perfekcyjnego „koka” z gliny, charakterystycznego dla plemienia Kara, może zająć nawet trzy dni. Do ich tradycji należy też skaryfikacja ciał: w podłużną ranę wciera się popiół, tak aby powstała wypukła blizna, która łącząc się z innymi, tworzy wijący się po ciele ornament. Ozdoby i malowidła mają znaczenie nie tylko rytualne, są również kreatywną zabawą praktykowaną od najmłodszych lat. Inspirację można czerpać także od sąsiadów: każde plemię, a żyje ich tu kilkadziesiąt, ma własną tradycję zdobienia ciała. Dolina Omo to jeden z najpiękniejszych i najbardziej różnorodnych regionów w Etiopii, a także trzecia – po Aksum i kościołach Lalibeli – atrakcja turystyczna kra…

dolina-omo-67467f0.jpeg
width: 7360
height: 4912