Skała Afrodyty wyłania się z morskiej piany cypryjskiego wybrzeża. Jej historia sięga starożytności
Skała Afrodyty to obiekt niezwykły, nie tylko ze względu na swoje piękno i towarzyszącą mu mitologię. Należy bowiem podkreślić, że mówimy tu o rzadkim przykładzie naturalnej atrakcji turystycznej, której surowy krajobraz zdołał obronić się przed komercyjną degradacją. Pomimo fali globalnej turystyki, która każdego roku zalewa Cypr, Petra tu Romiu nie straciła nic ze swojej monumentalności i dostojeństwa. Gdzie znajduje się słynna skała, pod którą miała narodzić się bogini miłości? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
Spis treści: Niezwykła skała na cypryjskim wybrzeżu Legendy związane z Petra tu Romiu Skała Afrodyty jako atrakcja turystyczna Atrakcje w okolicy Skała Afrodyty i plaża, przy której się wznosi, to miejsce wyjątkowe, które przyciąga nie tylko badaczy natury, ale także poszukiwaczy dawnych legend i podróżnych pragnących ujrzeć ten sam krajobraz, który przez stulecia inspirował poetów. Mówimy tu zatem nie tylko o wybitnym elemencie krajobrazu, ale także o prawdziwym symbolu kulturowym, którego korzenie sięgają czasów antycznych. Niezwykła skała na cypryjskim wybrzeżu Skała Afrodyty, lokalnie nazywana Petra tu Romiu, zlokalizowana jest na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru, w granicach administracyjnych dystryktu Pafos, w pobliżu miejscowości Kuklia. Obiekt ten znajduje się bezpośrednio przy dawnej drodze krajowej B6, stanowiącej malowniczą alternatywę dla szybkiej autostrady A6, która łączy dwa kluczowe ośrodki miejskie – Pafos na zachodzie i Limassol na wschodzie. Od pierwszego oddalony jest o ok. 25 km, natomiast od drugiego – o ok. 45 km. Wokół formacji skalnej rozciąga się obszar chroniony Petra tou Romiou National Forest Park, zajmujący powierzchnię około 350 hektarów. Miejsce to obejmuje teren od rzeki Ha Potami na zachodzie, aż po granicę administracyjną Pafos i Limassol na wschodzie, wnikając w głąb lądu na odległość od dwóch do dziesięciu kilometrów. Sugestywny ostaniec Skała Afrodyty w niezwykle sugestywny sposób akcentuje surowe piękno śródziemnomorskiego wybrzeża. Główny ostaniec, „wyrastający” z wody tuż przy brzegu, jest otoczony mniejszymi, nieco ciemniejszymi formacjami skalnymi, które stanowią kontrast dla jasnego tła wapiennych klifów. Plaża w tym rejonie ma charakter kamienisty. Pokrywają ją gładkie, jasne otoczaki o różnych frakcjach, przemieszane lokalnie z płatami grubego piasku. To właśnie kamienista struktura brzegu pełni kluczową rolę w utrzymaniu wyjątkowych walorów estetycznych. Brak drobnego, mulistego piasku sprawia, że woda morska zachowuje tam spektakularną przezroczystość i mieni się intensywnymi odcieniami turkusu i kobaltu. Mówiąc o tamtejszych zjawiskach naturalnych, nie sposób nie wspomnieć o zachowaniu fal podczas wietrznej pogody. Gdy wiatr zachodni uderza w wybrzeże, wały wodne rozbijają się o podwodne załomy skalne i podnóża ostańców, tworząc obfitą, gęstą pianę. W określonych warunkach meteorologicznych masy wody ulegają gwałtownemu zawirowaniu, unosząc się w powietrze jako wysokie, spienione kolumny. Dla obserwatora stojącego na brzegu, te dynamiczne słupy wody mogą przez krótką chwilę przypominać zwiewną, ludzką sylwetkę wyłaniającą się z głębin, co bez wątpienia stanowiło inspirację dla narodzin legendy o powstaniu Afrodyty. Legendy związane z Petra tu Romiu W tym miejscu należy bowiem podkreślić, że to właśnie temu obiektowi towarzyszy legenda o narodzinach greckiej bogini miłości, pożądania i płodności. Tradycja ta opiera się na antycznym źródle, zawartym w „Teogonii” Hezjoda. Opisuje ono walkę o panowanie nad kosmosem. Gaia podżega swojego syna Kronosa do ukarania ojca, Uranosa, za jego tyranię. Kronos odcina genitalia boga nieba i rzuca je w odmęty morza. Wokół dryfujących szczątków woda zaczyna gwałtownie wrzeć i pienić się. Z tej morskiej kipieli rodzi się dojrzała, zachwycająca dziewica. Lokalne podania cypryjskie uzupełniają tę opowieść o kolejne szczegóły. Nowo narodzonej bogini towarzyszyły nimfy, które wyłoniły się z fal, aby asystować jej w drodze na ląd. Zefir, łagodny wiatr zachodni, popchnął wielką muszlę małża służącą jej za rydwan, najpierw ku świętej wyspie Cyterze, a następnie skierował ją prosto na kamienistą plażę w pobliżu dzisiejszego Pafos. Gdy stopa bogini dotknęła ziemi, natychmiast wyrosła tam soczyście zielona trawa, a powietrze napełniło się zapachem kwiatów. Z kultem Afrodyty powiązana jest również postać jej tragicznego kochanka, Adonisa. Cypryjskie legendy głoszą, że po jego śmierci, z kropel krwi młodzieńca wyrosły czerwone róże, natomiast z łez zapłakanej Afrodyty wykiełkowały białe anemony. Średniowieczny epos o Digenisie Akritasie Skała Afrodyty kojarzy się przede wszystkim z antycznymi mitami, jednak należy wspomnieć, że współczesna nazwa ostańca, Petra tu Romiu („Skała Rzymianina”), odsyła do epopei narodowej innego kręgu kulturowego – bizantyjskiego. Bazyli, znany jako Digenis Akritas, był legendarnym obrońcą granic cesarstwa przed najazdami Saracenów. Kiedy arabska flota piracka zbliżała się do południowo-zachodniego wybrzeża Cypru, dokonał on iście tytanicznego czynu. Chwytając jedną ręką za północne pasmo górskie Kyrenii, drugą wyrwał gigantyczny głaz z serca gór Troodos i cisnął nim w kierunku morza. Wielki kamień, uderzając w wodę, zniszczył okręty najeźdźców i osiadł na mieliźnie jako dzisiejsza Petra tu Romiu. Skała Afrodyty jako atrakcja turystyczna Mimo że Cypr należy do grona najpopularniejszych destynacji wakacyjnych, Skała Afrodyty wraz z otaczającą ją plażą zachowała swój „dziki” klimat. To miejsce jest całkowicie wolne od leżaków, parasoli i głośnej muzyki. Jak to możliwe? Plaża przy Petra tu Romiu ma status obszaru sieci NATURA 2000. W związku z tym i ochroną krajobrazu kulturowego zabrania się tam rozstawiania jakiejkolwiek infrastruktury komercyjnej i wjeżdżania pojazdami mechanicznymi. Plażowe rytuały Dla wielu osób, wizyta w tym miejscu wiąże się z kultywowaniem specyficznych praktyk, które na stały weszły do kanonu turystycznych tradycji: trzykrotne opłynięcie skały – to najpopularniejszy rytuał, który według lokalnych wierzeń ma zagwarantować nie tylko zachowanie wiecznej młodości i urody, ale także odnalezienie prawdziwej miłości. Osoby w stałych związkach wierzą natomiast, że zabezpieczy to ich małżeństwo przed kryzysami, a kobietom ułatwi zajście w ciążę. Ponadto nowożeńcy pielgrzymują tu tłumnie, licząc na błogosławieństwo bogini na nowej drodze życia; wypowiadanie życzeń do piany morskiej – tradycja nakazuje, aby podczas opływania skały wyszeptać swoje najskrytsze marzenie bezpośrednio w gęstą pianę wodną. Bogini usłyszy je i zrealizuje; bezpieczniejsze alternatywy – zdarza się, że wzburzona woda wokół skały stanowi wyzwanie nawet dla doświadczonych pływaków. To dlatego niektórzy turyści oddają bogini cześć w inny sposób: rzucając kwiaty w kierunku ostańca lub kontemplując w ciszy na brzegu. Kobiecy rytuał płodności obejmuje również przewiązywanie białych chusteczek na gałęziach drzew rosnących przy ścieżce prowadzącej na plażę. Atrakcje w okolicy Nie można nie wspomnieć, że skała jest częścią Szlaku Kulturowego Afrodyty, łączy najważniejsze stanowiska archeologiczne i krajobrazowe na wyspie związane z kultem płodności i piękna. W promieniu kilkudziesięciu kilometrów od ostańca podróżni mogą zwiedzić ważne zabytki i atrakcje naturalne. Są to: sanktuarium Afrodyty w Palaipafos, świątynia Afrodyty w Amathous, łaźnie Afrodyty (grota na półwyspie Akamas). Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Ranking najbardziej zatłoczonych plaż Europy. To długa, rozczarowująca lista
Nowe dane pokazują, że za idyllicznymi widokami europejskich kurortów kryje się codzienna walka o wolny skrawek piasku. Analiza milionów opinii podróżnych ujawniła, które plaże naszego kontynentu najczęściej kojarzone są z tłumem i hałasem.
Spis treści: Najbardziej zatłoczone plaże w Europie Ranking najbardziej rozczarowujących plaż na świecie Nowe regulacje mają powstrzymać turystyczną falę Co roku miliony turystów kierują się do najpopularniejszych nadmorskich kurortów Europy, licząc na beztroski wypoczynek w scenerii niczym z pocztówki. Rzeczywistość jednak często odbiega od wyidealizowanych obrazów, które zalewają media społecznościowe. Z najnowszego raportu firmy Cloudwards wynika, że europejskie plaże należą do tych, na które odwiedzający skarżą się najczęściej – a dominującym problemem jest tłum. Obszerna analiza objęła recenzje 200 najchętniej odwiedzanych plaż świata, zamieszczone w serwisie TripAdvisor. Wykorzystano filtry słów kluczowych do identyfikacji najczęściej powtarzających się uwag. Od zatłoczonych wybrzeży Sardynii po głośne, całonocne imprezy w Grecji – raport obnażył kontrast między kadrami z Instagrama a realnymi doświadczeniami turystów na miejscu. Najbardziej zatłoczone plaże w Europie Firma Cloudwards przeanalizowała zawrotną ilość ponad 1,3 miliona recenzji. W negatywnych opiniach szukano słów kluczowych odnoszących się do czterech głównych kategorii skarg: brudu, tłumów, długich kolejek i hałasu. Następnie każdej plaży przypisano wynik w skali od 0 do 100, odzwierciedlający częstotliwość występowania danych problemów – im wyższy wynik, tym częściej pojawiały się skargi. Analiza wykazała, że aż osiem z dziesięciu plaż najczęściej krytykowanych za przeludnienie znajduje się w Europie. Na czele zestawienia znalazła się La Pelosa na Sardynii – malowniczy, piaszczysty cypel otoczony turkusową wodą na północno-zachodnim krańcu wyspy. Aż 87% negatywnych opinii dotyczyło tu tłumów. „Był poranek w środku września, a mimo to tłumy przypominały te w centrum Londynu, Nowego Jorku czy Sydney w noc sylwestrową” – opisał jeden z recenzentów. Drugie miejsce zajęła Spiaggia La Cinta – pięciokilometrowy pas białego piasku otoczony wydmami i jałowcami na wschodnim wybrzeżu Sardynii. Wysoko w rankingu uplasowały się także portugalska Praia da Falésia, słynąca ze złotego piasku i stromych klifów, hiszpańska Cala Comte na Ibizie oraz niewielka zatoka Konnos na Cyprze, często określana jako „skrawek raju”, mimo wyjątkowo ograniczonej przestrzeni. A jak prezentuje się cała lista? Ranking najbardziej rozczarowujących plaż na świecie: La Pelosa, Sardynia (Włochy) – 87% recenzji wspomina o tłumach, nawet poza sezonem. Spiaggia La Cinta, Sardynia (Włochy) – 5 km piasku i brak miejsca do siedzenia. Praia da Falésia (Portugalia) – idealna na Instagram… ale tylko z odległości 50 metrów. Cala Comte, Ibiza (Hiszpania) – zachody słońca w towarzystwie 500 innych osób. Konnos Bay (Cypr) – malutka i zatłoczona latem, urokliwa poza sezonem. Bournemouth Beach (Wielka Brytania) – śmieci, tłumy i panika podczas fali upałów. Elafonissi, Kreta (Grecja) – różowy piasek i 200 ręczników plażowych na metr kwadratowy. Balos Lagoon, Kreta (Grecja) – nie tak spokojna laguna, jak spodziewają się turyści. Porto Katsiki, Lefkada (Grecja) – piękna, ale głośna niczym festiwal. Waikiki Beach, Hawaje (USA) – ogromna liczba skarg. Maya Bay (Tajlandia) – ulubiona plaża turystów, która zamieniła się w strefę chaosu. Ipanema (Brazylia) – słońce, zabawa i muzyka tak głośna, że przy niej ginie szum fal. Barceloneta (Hiszpania) – zatłoczona miejska plaża, zawsze tętniąca życiem. Copacabana (Brazylia) – legendarna, ale niezbyt spokojna. Venice Beach, Kalifornia (USA) – bardziej przypomina uliczny spektakl niż miejsce do wypoczynku nad morzem. Nowe regulacje mają powstrzymać turystyczną falę Wiele plaż, które znalazły się w rankingu, zmaga się z podobnym zestawem problemów: ograniczoną długością atrakcyjnej linii brzegowej, korkami w szczycie sezonu oraz popularnością w mediach społecznościowych, która przerosła możliwości lokalnej infrastruktury i zaczęła stanowić realne obciążenie dla mieszkańców. Część z nich z tego powodu wdraża już środki mające na celu ograniczenie skutków nadmiernej turystyki i ochronę delikatnych ekosystemów, a przy okazji – swojej reputacji. Sardynia należy do europejskich liderów w tym zakresie, wprowadzając latem dzienne limity odwiedzin, obowiązkowe rezerwacje oraz – w wybranych miejscach – zakaz wnoszenia ręczników, aby zapobiec erozji piasku. W Grecji od 2025 roku obowiązuje opłata wjazdowa w wysokości 20 euro dla pasażerów statków wycieczkowych odwiedzających zatłoczone wyspy, takie jak Mykonos czy Santorini. Z kolei Hiszpania zakazała spożywania alkoholu na części plaż i wprowadziła wysokie kary za nieodpowiednie zachowanie. Działania te są częścią szerszego procesu dostosowywania się Europy do realiów masowej turystyki – od historycznych miast po nadmorskie kurorty. Tego lata złudzenie złotej, spokojnej plaży coraz częściej ustępuje miejsca obrazowi tłumów, zgiełku i rosnącej przepaści między wyidealizowanymi zdjęciami a tym, co podróżni zastają na miejscu. Źródła: EuroNews, Life Is Travel, Cloudwards, TripAdvisor Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Dlaczego warto odwiedzić Cypr? Ciekawostki o rozdartej konfliktem Wyspie Afrodyty
Gdy mowa o Cyprze, większość osób ma przed oczyma rajskie plaże, ciepłe morze i luksusowe hotele. Warto jednak wiedzieć, że ten wyspiarski kraj to coś więcej niż tylko zbiór typowo turystycznych atrakcji. To także wyśmienita kuchnia, bogata, a przy tym burzliwa historia i wspaniała tradycja. Czym zaskakuje Cypr? Ciekawostki o jednej z najpopularniejszych destynacji turystycznych wymieniamy poniżej.
W tym artykule: Z czego słynie Cypr? Kuchnia na Cyprze Warosia na Cyprze Konflikty na Cyprze Czego nie wolno na Cyprze? Zwierzęta na Cyprze Na Cyprze znajduje się Olimp, ale wbrew często powielanej opinii, nie jest to mityczna siedziba bogów Hellady. Ta jest położona między północną a środkową częścią Grecji i oddziela dwie historyczne krainy: Macedonię i Tesalię. Nie znaczy to jednak, że ta piękna wyspa nie ma nic wspólnego z mitologią. Według greckich podań, to właśnie u wybrzeży Cypru, przy skałach zwanych Petra tou Romiou, z piany morskiej miała narodzić się Afrodyta. Podobno opłynięcie tej formacji ma zagwarantować wieczną młodość. Istnieje też miejscowa legenda, według której opłynięcie skały nocą, w blasku księżyca, zapewni szczęście w miłości. Jakie jeszcze ciekawostki na temat Cypru warto poznać? Z czego słynie Cypr? Cypr może poszczycić się niezwykle bogatą historią. Należy podkreślić, że dzieje trzeciej co do wielkości wyspy na Morzu Śródziemnym należą do najdawniejszych na świecie. Najstarsze odkryte tam ślady dawnych cywilizacji są datowane na IX tysiąclecie przed naszą erą. Na przestrzeni wieków Cypr znajdował się pod wpływem wielu kultur. Zainteresowanie tym obszarem wynikało przede wszystkim z jego strategicznego położenia na styku Europy, Azji i Afryki. O ile osadnictwo na Cyprze rozpoczęło się w neolicie, to prawdziwa wielka kolonizacja nastąpiła w epoce miedzi i postępowała w kolejnych okresach dziejowych. Cypr należy utożsamiać z Alasziją, wymienianą w egipskich, hetyckich i babilońskich tekstach. W chalkolicie wyspa była największym importerem miedzi. W epoce brązu na Cyprze osiedlili się przedstawiciele kultury mykeńskiej i Fenicjanie. W kolejnych stuleciach wyspa znajdowała się pod wpływem m.in. Greków, Rzymian, Turków i Brytyjczyków. Cypr: Kraina najpiękniejszych kobiet Jeśli chcesz odwiedzić najpiękniejsze plaże Europy i poimprezować do rana w gwarnych kurortach, pojedź na Cypr. Jeśli marzysz o sielskiej atmosferze odludnych wsi i kontakcie sam na sam z pr... Niezwykle bogata historia wyspy jest zapisana w licznych ruinach i zabytkach. Wystarczy wskazać choćby na stanowiska archeologiczne w Salaminie, Kurionie czy Pafos. Nie można pominąć także średniowiecznych zamków (Kantara, Kolossi, św. Hilariona) i weneckich fortyfikacji. Dokładnie tak, Cypr to nie tylko plaża i morze, ale także wspaniałe zabytki, będące namacalnym świadectwem działalności dawnych kultur. Kuchnia na Cyprze Cypr to także wspaniała kuchnia. Miejscowa tradycja kulinarna jest tak samo barwna, jak historia tego pięknego kraju. Łączy w sobie najlepsze cechy śródziemnomorskie i południowoeuropejskie. Uwidaczniają się w niej przede wszystkim wpływy greckie i tureckie, ale także arabskie i brytyjskie. Na cypryjskim stole nie może zabraknąć oliwy z oliwek i świeżych warzyw, przede wszystkim pomidorów, bakłażanów, ogórków i pietruszki. Główne składniki to natomiast jagnięcina, cielęcina, drób, ryby i owoce morza. Skoro o cypryjskich specjałach mowa, trzeba wspomnieć, że kraj ten słynie z wina i sera. Commandaria, słodkie i esencjonalne wino deserowe, jest znana i ceniona od bardzo dawna. Głębokim smakiem wyśmienitego trunku zachwycał się sam Ryszard Lwie Serce, a później także sułtan Sulejman II. Słynny na niemal całym świecie jest też cypryjski ser halloumi, najlepszy do smażenia i grillowania. Warosia na Cyprze O cypryjskich kurortach słyszał chyba każdy. Jednym z najwspanialszych była Warosia, czyli dzielnica portowej Famagusty. Luksusowy ośrodek, zapełniony ekskluzywnymi hotelami i restauracjami, powstał w połowie ubiegłego wieku. W czasach świetności kurortu istniało tam kilkadziesiąt hoteli i apartamentowców, niemal sto lokali rozrywkowych, kilkadziesiąt teatrów, kin i muzeów. Gościli tam możni tego świata, gwiazdy kina i estrady, między innymi Elizabeth Taylor i Brigitte Bardot. Dziś wspaniała Warosia bardziej niż luksusowy kurort przypomina miasto duchów. Cypr ma w swojej historii wyjątkowo burzliwy rozdział. W 1974 roku miejscowa ludność musiała uciekać przed inwazją turecką (o tym później). W rezultacie jeden z najnowocześniejszych obszarów turystycznych opustoszał. Od 8 października 2020 roku niektóre obszary kurortu są dostępne dla turystów i dawnych mieszkańców, ale tylko w ograniczonym zakresie. Konflikty na Cyprze Cypr to w praktyce dwa państwa: Republika Cypryjska i Turecka Republika Cypru Północnego. Przy czym należy podkreślić, że drugie z wymienionych jest uznawane wyłącznie przez Turcję, Pakistan i Bangladesz. Dlaczego doszło do podziału wyspy? Cypr jest położony w odległości ok. 80 km od Grecji i ok. 70 km od Turcji. To właśnie te dwie całkowicie odmienne kultury od wielu wieków kształtują stosunki na wyspie. Początki greckiego osadnictwa na wyspie są datowane na 1400 rok p.n.e. Okres panowania tureckiego rozpoczął się dopiero w 1573 roku i trwał 305 lat. Przez długi czas Grecy utrzymywali poprawne stosunki z Turkami osmańskimi. Sytuacja zaogniła się dopiero w 1830 roku, kiedy imperium zaczynało tracić swoją pozycję na arenie międzynarodowej. Zaczęto wówczas mówić o zjednoczeniu wyspy z Grecją (idea enosis). W 1878 roku rządy po Turcji objęła Wielka Brytania. To dodatkowo podsyciło wzajemną niechęć. Brytyjczycy mieli interes w pozyskaniu przychylności Greków, więc kilkukrotnie składali obietnicę zjednoczenia wyspy z zamorską macierzą. W praktyce nie zamierzali jednak oddawać obszaru położonego w strategicznym punkcie. Asertywna polityka Londynu w końcu doprowadziła do powstania Cypryjskiej Organizacji Wyzwolenia Narodowego. Rozpoczęły się wówczas walki zbrojne i akcje sabotażowe. W odpowiedzi Londyn stworzył oddziały składające się z tureckich Cypryjczyków i wysłał je do pacyfikacji partyzantów. Wówczas między obiema nacjami pojawiła się wzajemna wrogość i nienawiść. Turcja zaczęła wtedy propagować ideę taksim, czyli podziału wyspy między Greków i Turków. W 1959 roku oba kraje zaczęły dążyć do porozumienia, w ramach którego odrzucono obie idee i utrzymano wpływy brytyjskie. 17 lutego 1960 roku w Londynie rozpoczęła się konferencja zjednoczeniowa, jednak narzucony wówczas system polityczny przyczynił się tylko do pogłębienia antagonizmu. W 1963 roku rozpoczęły się trwające niemal rok starcia. W marcu 1964 roku, na mocy rezolucji uchwalonej przez Radę Bezpieczeństwa ONZ, zwaśnione strony zostały wezwane do zaniechania działań zbrojnych. W 1967 roku wybuchły kolejne zamieszki, w wyniku których śmierć poniosło kilkaset osób. Wojna wisiała w powietrzu i gdyby nie interwencja amerykańskiej dyplomacji, najprawdopodobniej doszłoby do konfliktu. 15 lipca 1974 roku Gwardia Narodowa przeprowadziła pucz. Pięć dni później Turcja przypuściła inwazję na wyspę. Do 1 września w tureckim posiadaniu znalazło się ok. 37 proc. wyspy. Pod wpływem nacisków ze strony Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, Grecja powstrzymała się od zbrojnej odpowiedzi. Czego nie wolno na Cyprze? W związku z tym, że od niemal 50 lat nie udało się rozwiązać problemu cypryjskiego, sytuacja na wyspie wciąż jest napięta. Muszą o tym pamiętać wszyscy odwiedzający ten kraj. Turecka północ, greckie południe. Wszystkie odcienie Cypru Cypr Północny jest piękny niczym filmowa scenografia Baśni 1001 nocy. Jednak niełatwo zapomnieć o jego skomplikowanej historii. W 2003 roku granica między północną a południową częścią wyspy została otwarta, ale wiele obszarów znajduje się pod kontrolą wojska. Nie można ich fotografować, podobnie jak innych strategicznych miejsc, m.in. lotnisk, portów i mostów. Osoba, która zostanie na tym przyłapana, może mieć skonfiskowany aparat. Oczywiście osoby nieupoważnione nie mogą też wkraczać na tereny wojskowe. Takie działanie wiąże się z odpowiedzialnością karną. Zwierzęta na Cyprze Wystarczy o polityce. Skupmy się na przyrodzie. Na górzystych terenach wyspy można spotkać muflony. Warto pamiętać, że zwierzęta te są tam objęte ochroną. Leśna fauna to przede wszystkim lisy, dziki, sarny i żbiki. Należy wspomnieć, że na Cyprze występuje 26 gatunków płazów i gadów. Niektórzy przedstawiciele ostatniej z wymienionych gromad to zwierzęta jadowite, ale zagrożenie dla człowieka stanowi jedynie żmija nosoroga. Na Cyprze można spotkać flamingi, ale wyłącznie w okresie zimowym. Obszar występowania tych pięknych ptaków to dwa Słone Jezioro Akrotiri w Limassol i Słone Jezioro w Larnace. Interesującym mieszkańcem wyspy jest też mysz cypryjska. Na Cyprze pojawiła się 9–10 tys. lat przed człowiekiem, ale za odrębny gatunek została uznana dopiero w 2004 roku. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Pafos na Cyprze to piękne widoki, niesamowite zabytki i pyszne jedzenie. Warto tu wracać
Pafos to moje ulubione miejsce na Cyprze. Zatoczki jak z obrazka, wsie pachnące dobrym jedzeniem i blisko stąd na dziki półwysep Akamas.
W tym artykule: W górnym Pafos Port, zamek i mozaiki Zielony półwysep i niebieska laguna Od wioski do wioski Spróbuj meze! Pafos – Europejska Stolica Inteligentnej Turystyki 2023 Warto wiedzieć Transport Słońce świeci tu przez 340 dni w roku. Ciepło jest nawet zimą, choć to wiosna na Cyprze jest najpiękniejsza. Wybrałem się więc do Pafos, Europejskiej Stolicy Inteligentnej Turystyki 2023, by lepiej poznać to miasto i jego okolice. Sporo tu nie tylko wspomnianego słońca, ale też historii, zabytków, szlaków trekkingowych i malowniczych tras rowerowych. W górnym Pafos Turyści przylatujący do Pafos czas najchętniej spędzają na wybrzeżu. Wylegują się na leżakach przy hotelowych basenach i piaszczystych plażach. Albo spacerują nadmorską promenadą z restauracjami, barami i sklepikami. Jeśli jednak wolicie spokojniejszy odpoczynek z dala od tłumów, to radzę się wam wybrać do Górnego Pafos, nazywanego Ktima, położonego zaledwie 3,5 km od gwarnego portu. Można tu posiedzieć w cieniu drzew albo w jednej z kawiarni i napić się mocnej kawy po cypryjsku czy zdecydowanie bardziej orzeźwiającej latem coffee frappé. Można też odwiedzić galerie sztuki, sklepiki z antykami, zajrzeć do Muzeum Etnograficznego. Albo przyjechać tutaj wieczorem do restauracji Koutourou, prowadzonej przez szefa kuchni Demetrisa Nicolaou. Cypr: Raj na pograniczu Europy Położony na styku kultur, kontynentów i politycznych wpływów, Cypr nieustannie fascynuje, oferując odwiedzającym bogactwo zabytków, rzemiosła, wspaniałej kuchni i zachwycającej przyrody.... Otwiera ją tylko w porze kolacji (godz. 19–22.30) i serwuje pyszne proste dania przygotowane wyłącznie z lokalnych produktów. Skosztować więc tu można i wspaniałych chrupiących warzyw, i serów, i ryb czy owoców morza. Wszystko jest podawane świeże, a menu zmienia się każdego dnia. Port, zamek i mozaiki Na końcu portu w Pafos znajduje się dawny bizantyjski fort z XIII w. Mamy z niego wspaniały widok na miasto i zacumowane statki. Blisko stąd także do najważniejszej atrakcji – mozaik z I i II w., uznawanych za najwspanialsze we wschodniej części Morza Śródziemnego. Są one częścią parku archeologicznego wpisanego na listę dziedzictwa UNESCO. Żeby je zobaczyć, potrzeba sporo czasu, bo to rozległe miejsce. Latem jest tu niezmiernie gorąco, dlatego przyda się wam parasol bądź czapka chroniące przed słońcem oraz butelka wody. Najpiękniejsze są mozaiki podłogowe w willach Dionizosa, Tezeusza, Ajona i Orfeusza przedstawiające sceny z mitologii greckiej. – Zostały one odkryte w 1962 r. i to przez zupełny przypadek. Rolnik orał pole i odkopał jedną z nich. Wówczas rozpoczęły się badania archeologiczne, także przy udziale polskich archeologów, i dzięki temu mamy prawdziwy skarb – mówi przewodnik Michalis Fantaros, z którym oglądam mozaiki. To był zupełny przypadek. Robotnicy odkryli bezcenną kamienną mozaikę Na Cyprze odkryto przypadkowo dużą mozaikę z czasów rzymskich. Jeśli interesujecie się historią, to na listę must see wpiszcie także Grobowce Królewskie, starożytną nekropolię na wschodzie miasta. Tam można zobaczyć ponad sto podziemnych grobowców wykutych w skale, większość z IV w. p.n.e. Zielony półwysep i niebieska laguna Dwa dni w Pafos wystarczą, by poczuć wakacyjny klimat miasta. A potem? Ruszajcie na zielony półwysep Akamas. Można tu dotrzeć wynajętym samochodem albo w lokalnym biurze podróży wykupić całodzienną wycieczkę dżipem. Jest to dobrym rozwiązaniem, gdyż do wielu dzikich miejsc można dojechać tylko autem z napędem na cztery koła. A później wyjść na szlak, np. do wąwozu Avakas. Tu 3-kilometrowa trasa wiedzie najpierw górską ścieżką, by po kilkuset metrach zamienić się w kamienistą, czasami nieco śliską drogę wśród wysokich na 30 m wapiennych skał. To niezwykle fotogeniczne miejsce, choć takich na tym półwyspie jest znacznie więcej. O tym przekonuję się, pokonując fragment Szlaku Afrodyty, zaczynający się przy łaźniach bogini miłości. Według legendy miała się ona spotykać ze swym kochankiem Adonisem, który zatrzymywał się tutaj podczas polowań. Ta legenda wciąż działa na turystów jak magnes, stąd też taka popularność tego malowniczego szlaku. Jednak półwyspem Akamas można zachwycać się także od strony morza. Z portu w niewielkiej miejscowości Latsi odpływają bowiem stateczki do niebieskiej laguny. Jest ona uważana przez miejscowych za najpiękniejszą na całej wyspie – i nie ma w tym przesady, o czym sam się przekonałem. Po niecałej godzinie rejsu dotarłem do laguny z wodą tak czystą i przejrzystą, że nie mogłem najpierw się na nią napatrzeć, a potem z niej wyjść, być może też dlatego, że dzień był upalny. – Przed laty to miejsce nazywało się Hamili. Czterdzieści lat temu przypłynął tu mój pradziadek i tak zachwycił się tą zatoczką, iż uznał, że trzeba ją nazwać Blue Lagoon. Dziś pod taką oficjalną nazwą funkcjonuje – opowiada mieszkająca w Latsi Koulla Philippou. To ona zabrała mnie swą łodzią do niebieskiej laguny. A po trzygodzinnym rejsie, gdy wróciliśmy do portu, zachęcała, by przypłynąć tu ponownie latem, kiedy można spotkać delfiny i żółwie. Od wioski do wioski Mam też na Cyprze swoje ulubione wioski, położone dalej od morza, do których prowadzą kręte górskie drogi. Do Omodos z malowniczym skwerem z restauracjami i barami zaglądam, by skosztować cypryjskich win, bowiem okolice miejscowości znane są z uprawy winorośli. Po drodze można też wstąpić do winnic zapraszających na darmowe degustacje trunków. We wsi Wuni lubię natomiast pochodzić wąskimi ulicami wśród kamiennych domów z kolorowymi drzwiami i ogrodami z drzewami granatów, które, za pozwoleniem właścicieli, można zrywać i których można kosztować na miejscu. Można tu także zasiąść w klimatycznej kawiarni w centrum miasteczka i za jedno euro napić się pysznej kawy po cypryjsku. A na obiad pojechać do położonej na wzgórzach nad doliną Ezousa wsi Letimbou. Tu Sofia i Andreas, małżeństwo starszych Cypryjczyków, prowadzą rodzinną restaurację, w której sami warzą ser halloumi i podają go do zjedzenia z miętą z przydomowego ogródka. Zaś w piecu opalanym drewnem wypiekają najlepsze w okolicy chleby z ziołami i wspomnianym serem w środku, a także mięsa, które potem wraz z wiejską sałatą i podpiekanymi ziemniakami podają swoim gościom. Za każdym razem czuję się u nich jak na rodzinnym obiedzie. I wracam do nich za każdym razem, kiedy jestem na wyspie słońca. Spróbuj meze! To najpopularniejsze jedzenie na Cyprze. Meze może być rybne bądź mięsne, a składa się na nie kilkanaście dań, wśród których nie może zabraknąć (według wybranej wersji): wiejskiej sałaty z chrupiącymi pomidorami, ogórkami i serem feta, kalmarów, grillowanej ośmiornicy, sardynek, labraksa, pieczonych ziemniaków, gołąbków z liści winogron, grillowanego sera halloumi, mięs w marynatach, suwlaków, sheftalia (kiełbasek), keftedes (kotlecików), oliwek. Do tego tzatziki, pasta tahini czy taramosalata – pasta z wędzonej ikry dorsza. Przygotujcie się na wielką ucztę – meze można zamawiać dla minimum dwóch osób. Pafos – Europejska Stolica Inteligentnej Turystyki 2023 Pafos obok Sewilli zostało Europejską Stolicą Inteligentnej Turystyki 2023. Ten tytuł przyznaje Komisja Europejska, a ubiegało się o niego 29 miast z 13 krajów. Cypr: Kraina najpiękniejszych kobiet Jeśli chcesz odwiedzić najpiękniejsze plaże Europy i poimprezować do rana w gwarnych kurortach, pojedź na Cypr. Jeśli marzysz o sielskiej atmosferze odludnych wsi i kontakcie sam na sam z pr... W Pafos można się w tym roku wybrać na bezpłatne wycieczki z przewodnikiem, by lepiej poznać zabytki starego miasta, a także odwiedzić lokalnych rzemieślników. Powstała też aplikacja mobilna Explore Pafos do samodzielnego zwiedzania miasta i okolicy. Więcej informacji znajdziecie na stronie pafos.org.cy. Warto wiedzieć Dojazd Na Cypr bezpośrednio z Polski do Pafos lata Ryanair, a liniami Wizz Air dolecieć można do Larnaki. Ceny biletów zaczynają się od ok. 500 zł w dwie strony. Transport Najczęściej wynajmuję auto z wypożyczalni Petsas. Koszt to ok. 320 zł za dobę. Nocleg Polecam Constantinou Bros Pioneer Beach Hotel w Pafos, w którym pokój 2-osobowy ze śniadaniem kosztuje ok. 600 zł. Położony jest przy plaży i deptaku. Nasz ekspert Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
Jeśli chcesz odwiedzić najpiękniejsze plaże Europy i poimprezować do rana w gwarnych kurortach, pojedź na Cypr. Jeśli marzysz o sielskiej atmosferze odludnych wsi i kontakcie sam na sam z przyrodą, również wybierz Cypr. Z jednego świata do drugiego przeniesiesz się w pół godziny.
Plaża przy skale Afrodyty jest naprawdę piękna. Podobno to tutaj wynurzyła się z morskich fal bogini miłości. Ale w to miejsce trafia każdy obcokrajowiec, a ja nie chcę być masowym turystą. Więc owszem, zaliczam ten punkt, ale już chustki na tzw. drzewku miłości nie wiążę. Robią tak wszyscy, którzy nie mają szczęścia w miłości, oraz ci, którzy tępo słuchają instrukcji zawartych w przewodnikach. Ja nie należę do żadnej z tych kategorii. Poszukam więc innej kultowej plaży, mniej masowej. Dzięki rozległej linii brzegowej, ustronnym skalistym zatoczkom i piaszczystym kurortom – wybór jest przeogromny. Złośliwi mówią nawet, że Cypr to plaże plus coś jeszcze w środku. Ruszam na poszukiwanie, przewrotnie zaczynając nie od wybrzeża, ale właśnie od tego „środka”. Wino wagi państwowej – Zaczynałem od małego sklepiku, a dziś to wszystko jest moje – Aristos Fleuris z dumą pokazuje mi tradycyjną cypryjską tawernę. W niewielkiej wiosce Koilani w górach Troodos prowadzi ją z żoną od trzech lat. Na nasz stół wędruje hummus z ciecierzycy, oliwy, pietruszki i czosnku. To pierwsze danie mezedes, czyli potraw „na jeden kęs”. W sumie w czasie całej uczty takich dań wyląduje na stole około dwudziestu. Prawdziwa kulinarna Odyseja! Jej szlak poprowadzi przez kozi lub owczy ser haloumi, owoce morza, souvla, czyli pieczone na ruszcie kawałki mięsa, a kończy się na wykwintnych słodkościach. Ale o tym nie mam jeszcze pojęcia, z apetytem rzucam się więc na każdą potrawę. To błąd – w przypadku mezedes wszystkiego należy jedynie spróbować. Inaczej nie dam rady dotrzeć do kulinarnej Itaki, czyli deseru. Aristos zna sekrety tradycyjnej kuchni od swoich rodziców. Urodził się w Koilani, kiedy we wsi nie było jeszcze telefonów, a samochody należały do rzadkości. Nie widział tu dla siebie perspektyw, jak większość rówieśników wyjechał do miasta. Wydawało mu się, że w pobliskim Limassol będzie mu się żyło łatwiej i dostatniej. – Astyfilia – wtrąca po grecku jego żona Maria. – Tego słowa nie da się przetłumaczyć na inne języki – wyjaśnia. Dosłownie oznacza „miłość do miasta”, ale na Cyprze określa się nim zjawisko masowych wyjazdów młodych ludzi ze wsi. Każdy region wyspy tego doświadczył, dlatego w takich miejscowościach jak ta mieszkają dziś głównie starsi. – Ale u nas nawet jak wyjeżdżasz ze wsi, to nie do końca – mówi Aristos. Cypryjczyk wraca bowiem do rodziców w każdy weekend, pomaga w uprawie winorośli, a w niedzielę idzie do cerkwi, tej samej, w której został ochrzczony. – W tygodniu w Koilani mieszka 250 osób, w weekendy – dwa razy więcej – tłumaczy, częstując świetnym domowym winem. Przy okazji, niby mimochodem, tłumaczy, że tutejsze winnice uchodzą za najlepsze w kraju. Pod koniec lat 80. rząd Cypru sprowadził w góry Troodos 13 najlepszych szczepów z Europy, specjalną ochroną objęto też 30 rodzimych gatunków. Biorę kieliszek do ust i widzę, smakuję efekt tej polityki. – W ostatnich latach na nowo odkrywamy swoje korzenie – wyjaśnia Maria. Jej mąż po latach wrócił do rodzinnej wsi, dorobił się agroturystycznego gospodarstwa oraz szacunku sąsiadów. Ona do swojej miejscowości wrócić nie mogła. Urodziła się na północy, niedaleko Nikozji. Jej wieś, Trachoni, podobnie jak jedna trzecia terytorium wyspy, została latem 1974 r. zajęta przez armię turecką. 180 tys. cypryjskich Greków musiało z dnia na dzień opuścić swe domostwa. Rodzinne strony Marii należą dziś do Tureckiej Republiki Północnego Cypru, której nie uznaje żaden rząd na świecie z wyjątkiem Ankary. Pół życia spędziła w Anglii, ale 10 lat temu przyjechała do ojczyzny na wakacje, zakochała się w Aristosie i została. – Bo Cypryjczyk prędzej czy później wraca do domu – tłumaczy. Spacerując przez wioskę, co krok mijamy rozemocjonowanych mężczyzn pochłoniętych tavli. Grając w tę planszową grę, siedzą niemal na środku ulicy, gdzie ustawili mały stolik i kilka krzesełek. Nikomu nie przeszkadzają, bo przecież samochód tędy i tak nie przejedzie. Duża część uliczek w górach Troodos jest wąziutka, bo jeszcze po wojnie jedynym dostępnym środkiem transportu były tu osiołki. Powiedzieć o tavli, że to zajęcie „tradycyjne”, to zdecydowanie za mało. Wszak pisał o niej już Sofokles, twierdząc, że wymyślono ją dla zabicia czasu podczas trwającego 10 lat oblężenia Troi. Wynalazek najwyraźniej się udał – zabawa skutecznie zabija Grekom czas do dziś. Moda na sielskość Tego sielskiego życia cypryjskim wieśniakom coraz częściej zazdroszczą mieszczuchy. Dlatego w ostatnich latach jak grzyby po deszczu powstają na wyspie gospodarstwa agroturystyczne. Zaczęło się od projektu Laona uruchomionego za rządowe i unijne pieniądze na początku lat 90. Projekt objął zachodnią część wyspy w okolicach Pafos. Jedną z pilotażowych wiosek była Pano Arodes, do której zabiera mnie Alexandros Nicolaou, z wykształcenia archeolog. Stare kamienne domki wieśniaków znalazły się pod specjalnym nadzorem rządu – muszą wyglądać jak te przed wiekami. Alexandrosa znają tu wszyscy – jego ojciec po skończonych studiach medycznych w Polsce był jedynym laryngologiem w okolicy. Nie wiem, czy z powodu pamięci o nieżyjącym już doktorze, czy z powodu legendarnej cypryjskiej gościnności od razu zapraszają nas do położonej w centrum miejscowości kafeneio – czyli kawiarni. Choć nigdzie nie ma napisu „wstęp tylko dla mężczyzn”, kobiety tu nie uświadczysz. – Patriarchat na wsi jest wciąż silny, choć właściwie już tylko w sferze publicznej. Bo w rodzinie de facto często rządzi kobieta – tłumaczy Alexandros. Piaskowa kawa W kawiarence porusza się jednak tylko męskie tematy. Nie, nie, żadnych świństw, raczej polityka, pieniądze i polowania (Cypryjczycy to zapaleni myśliwi). Na inne rozmowy nie pozwoliłby siedzący obok przy stoliku pop. To na Cyprze częsty widok – tu kawiarnia nie jest sferą profanum, lecz sacrum. Duchowny cieszy się szczególnymi względami, wszyscy się tu do niego garną, choć bynajmniej nie ze względów religijnych. Prawosławny ksiądz to bowiem sumienie i mózg wsi. I to z nim przy partyjce pilotty (gra w karty) ustala się najważniejsze sprawy lokalnej społeczności. Teraz też toczy się jakaś zażarta, głośna dyskusja. – Obcokrajowcy, którzy nie znają greckiego, często pytają, czy się kłócimy. Ale my, Cypryjczycy, taki mamy gorący, południowy temperament. Podniesiony głos nie jest u nas wynikiem agresji, lecz zaangażowania w rozmowę. Generalnie jesteśmy bardzo przyjaźni – wyjaśnia Alexandros. Najwyraźniej ma rację, bo nasza obecność wywołuje eksplozję gościnności. Kawa na Cyprze podobno smakuje zupełnie inaczej niż w każdym innym kraju. Parzy się ją w metalowych rondelkach zanurzonych w rozgrzanym na ogniu piasku. Dzięki temu napar równomiernie ogrzewany jest ze wszystkich stron. Rzeczywiście, smakuje przednio, choć nie rozumiem, po co muszę do niej dolać odrobiny zimnej wody. Argument, że każdy Cypryjczyk tak robi, żeby w upalny dzień ostudzić nieco napój, do końca do mnie nie trafia. Miłość i walka Alexandros przekonuje, że jako Polak koniecznie muszę zobaczyć Park Archeologiczny w Pafos. Wpisane na listę UNESCO wykopaliska odkrył w 1964 r. prof. Kazimierz Michałowski, legenda polskiej archeologii. – Profesor przyjaźnił się z moim ojcem i pewnie ta znajomość sprawiła, że poszedłem na archeologię – chwali się Alexandros. I z dumą pokazuje świetnie zachowane mozaiki z II i III w. Przedstawiają zakrapiane winem uczty, polowania, konkurs piękności morskich nimf – najwyraźniej właścicielom czas mijał beztrosko. Mój przewodnik zatrzymuje się przy domu hellenistycznym, w którym pod koniec lat 80. jako student sam prowadził archeologiczne wykopaliska. Ostatniego dnia planowanych prac odkopano tam dzieło przedstawiające niespotykane gdzie indziej wyobrażenie Afrodyty. – To bogini miłości, zwykle pokazywana jako piękna, naga kobieta. Tymczasem nasza ma w ręku włócznię, jakby szykowała się do walki – uśmiecha się Alexandros. Gad z morskiej fali Ja jednak przypominam sobie, że przyjechałem tu w poszukiwaniu niezwykłych plaż. Na szczęście okolice to świetna baza wypadowa na półwysep Akamas – najdzikszy, oddalony od cywilizacji region kraju. Ale że to Cypr, okazuje się, że to zaledwie kilka chwil samochodem od Pafos. Trwająca tysiąclecia izolacja tego zakątka sprawiła, że rozwinęły się tu unikatowe gatunki zwierząt i roślin. Piaszczyste plaże koło Lary słyną z żółwi wodnych. Od końca maja do sierpnia zwierzęta te wychodzą na ląd, by głęboko w piasku złożyć swoje jaja. Młode nie przeżyłyby, gdyby przyjeżdżały tu tabuny turystów, toteż ekolodzy bronią tej dziczy przed rozbudową turystycznej infrastruktury. Na piasku bez trudu znajduję skorupki żółwich jaj przypominające pomarszczone pingpongowe piłeczki. Czy zobaczę też legendarnego żółwia? Wiem, że najbardziej wytrwali potrafi ą spędzić w tym celu na plaży niejedną księżycową noc. Może i ja spróbuję? Chyba mimo wszystko wolę zobaczyć wyłaniającego się z morskiej piany gada niż Afrodytę. W końcu tutejsza odmiana bogini miłości trzyma w dłoni ostry, niszczący miecz. Kilka cennych rad: Od czerwca do września panują upały, od listopada do lutego lub marca – trwa zima. Reszta roku to stosunkowo krótkie wiosna i jesień. Większość odwiedzających Cypr korzysta z oddalonego o 49 km od Nikozji lotniska w Larnace. Linię obsługują PLL LOT. Wygodnym środkiem transportu jest wypożyczone auto. Choć na Cyprze obowiązuje ruch lewostronny, samochody z wypożyczalni mają czerwone tablice. To dla miejscowych znak, że kierowca może mieć kłopot z ruchem drogowym. Cypryjczycy są dla takich osób niezwykle wyrozumiali, a kultura na drodze należy do wzorcowych. Do najgłębiej ukrytych w górach Troodos wiosek, klasztorów i miast na wybrzeżu dotrzemy autobusami. Sieć autostrad poprawiła swą jakość po wejściu kraju do Unii Europejskiej. Maksymalna dopuszczalna prędkość na autostradach to 100, minimalna – 65 km/h. Na pozostałych drogach maksymalna prędkość to 80 km/h, a w terenie zabudowanym – 50 km/h. Obowiązkowe jest zapinanie pasów bezpieczeństwa tylko z przodu auta. Cypr jest jednym z najbezpieczniejszych krajów Europy. Ponieważ społeczeństwo jest niewielkie, a kraj jest wyspą, wykrywalność przestępstw jest bardzo wysoka, co powoduje, że prawie nikt nie dopuszcza się czynów zabronionych. Do cerkwi nie należy wchodzić w krótkich spodenkach czy bluzkach na ramiączkach. W przeciwieństwie do prawosławia wschodnioeuropejskiego nie ma natomiast zwyczaju nakrywania głowy przez modlące się w świątyni kobiety. W wielu cerkwiach zakazują używania lamp błyskowych podczas fotografowania ikon i fresków. Miłośnicy jazdy na rowerze mogą korzystać z licznych szlaków rowerowych w okolicach półwyspu Akamas i na wzgórzach masywu Troodos. Rowery górskie można wypożyczać we wszystkich ośrodkach turystycznych wokół dużych hoteli.
Zatoka Figowa (lub Zatoka Figowców) uważana jest za najpiękniejszą plażę wschodniego wybrzeża wyspy. To dzięki jej walorom rozwinęło się Protaras. Nazwa pochodzi od drzewa figowego zasadzonego tu w XVII wieku, które wciąż tutaj rośnie.
Nazwa: Zatoka Figowa Państwo: Cypr Długość: 1 km Lokalizacja: Protaras Region: Paralimni Akwen: Morze Śródziemne Podłoże: jasny, drobny, złotawy piasek Sezon: od maja do września Opalanie topless: tak Rafy koralowe: brak Sporty: snorkeling, narty wodne, paralotnie, surfing, rowery i skutery wodne, parasailing, kanoe, banana boating Ratownicy: tak Jak dotrzeć: Na plażę z centrum miasta Protaras można dotrzeć pieszo. Miasto znajduje się ok. 50 km od lotniska w Larnace i 16 km od Ayia Napa. Zatoka Figowa (lub Zatoka Figowców) uważana jest za najpiękniejszą plażę wschodniego wybrzeża wyspy. To dzięki jej walorom rozwinęło się Protaras. Nazwa pochodzi od drzewa figowego zasadzonego tu w XVII wieku, które wciąż tutaj rośnie. Zatoka podzielona jest na małe płytkie laguny, które są doskonałym miejscem zabaw dla dzieci. Miejsce zostało wyróżnione niebieską flagą m.in. za wysoką jakość wody. Plaża posiada dobre zaplecze rekreacyjne dające szeroki wybór sportów wodnych. W jej pobliżu nie brakuje też barów i kafejek. Na miejscu znajduje się wypożyczalnia parasoli i leżaków. Około 100 metrów od plaży leży wyspa, które cieszy się dużym powodzeniem wśród zwiedzających. Chcąc się na nią wybrać, wcześniej lepiej zaopatrzyć się w buty, gdyż nadbrzeżne kamienie mają ostre krawędzie. W miasteczku można znaleźć wiele rozrywek dla dzieci typu akwarium oceaniczne czy parki wodne. Na południe od miasta znajduje się Przylądek Greko na który m. in. prowadzi ścieżka mająca swój początek w oddalonej o 3 km zatoki Knossos. Na trasie można podziwiać wiele urwisk oraz nadmorskich jaskiń. Jest tu też naturalny łuk skalny i rzymski kamieniołom. Obszar przylądka przynależy do parku narodowego, który nie obejmuje jedynie cypla gdzie znajduje się latarnia morska, baza wojskowa i stacja retransmisyjna radia. Zarówno wody w okolicy Protaras, jak i przylądka świetnie nadają się do nurkowania. Niegdyś nazwą Protaras określano jedynie miasteczko i plażę. W miarę rozwijania się tego obszaru cały turystyczny przybrzeżny pas dystryktu Paralimni (rozciągający się na odcinku 10 km od Kapparis na północy do Konnos na południu) zaczęto określać jako Protaras. Do regionu należą też m.in. zatoki: Ayia Triada, Vrysoythkia oraz Pernera. Zobacz także: Turcja - Iztuzu Turcja - Ölüdeniz Turcja - Patara Hiszpania - Playa de la Concha Hiszpania - Playa de las Catedrales Hiszpania - Playa del Sardinero Hiszpania - La Playa de Bolonia Hiszpania - Levante Hiszpania - Burriana Grecja - Mytros Grecja - Elafonisi Grecja - Navagio Grecja - Porto Katsiki Hiszpania - Las Teresitas Hiszpania - Playa Famara Bułgaria - Słoneczny Brzeg Bułgaria - Obzor Włochy - Cala Luna Włochy - San Vito Lo Capo Włochy - Viareggio Hiszpania - Aguas Blancas Grecja - Falasarna Bermudy - Horseshoe Bay Tajlandia - Maya Bay Tajlandia - Pattaya Bahamy - Pink Sands Beach Malta - Ramla il-Hamra Francja - Plage de Rondinara Francja - Plage de Saleccia Portugalia - Praia De São Rafael Grecja - Balos Maroko - Legzira Tanzania - Nungwi Włochy - La Pelosa Grecja - Tsambika Tajlandia - Patong Weź udział w dyskusji na temat Najpiękniejszych plaż na świecie