National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-24T09:03:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Te ciastka powstały z plastikowych butelek. Naukowcy dowiedli, że drożdże mogą robić jedzenie ze śmieci
items: Mikroplastiku może być mniej niż myślimy, bo źle go liczyliśmy. Wszystko przez rękawiczki
items: Odkryto „drużynę” współpracujących bakterii. Rozłożyły plastik w 24 godziny
items: Jak zamienić plastikowe śmieci w kwas octowy? Naukowcy mają sposób – wystarczy im słońce
items: Co po nas zostanie? Niektóre ślady współczesnej cywilizacji mogą przetrwać miliony lat
items: Torby z tropikalnej ryby zamiast plastikowych folii? To ekologiczna alternatywa dla sklepowych opakowań
items: Ile trzeba plastiku, by zabić wszystkie morskie zwierzęta? Zaskakująco mało – zmieniamy ich życie w koszmar
items: Plastikowe śmieci jak archeologiczne artefakty. Dlaczego są dla naukowców ważne?
items: Napoje ze szklanych butelek zawierają więcej mikroplastiku, niż z plastikowych. Jak to możliwe?
items: Ptaki z tej australijskiej wyspy są pełne plastiku. Przy poruszaniu się aż chrzęszczą
items: Oceany są pełne plastikowych śmieci. Jak je zbierać z wodnego bezkresu, podpowiada sztuczna inteligencja
items: Delfiny u wybrzeży USA „oddychają” mikroplastikiem. To pierwsze takie odkrycie
items: Doczekaliśmy się przełomu. Ta bakteria produkuje biodegradowalny plastik. Jak to możliwe?
items: Naukowcy stworzyli nowy materiał. „Szklany żel” bardzo trudno złamać, choć w 50 proc. składa się z cieczy
items: Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów
items: Mikroplastik w próbkach archeologicznych sprzed 2 tysięcy lat. Może zagrażać zabytkom
items: Nanoplastik jest już nawet w wodzie butelkowanej. To ułatwia tworzywom sztucznym przenikanie do narządów
items: Sprzątanie świata. Akcja dotyczy też jezior. Te w Polsce są bardzo zaśmiecone
items: Wyspa Śmieci jest 5 razy większa od Polski i nadal rośnie. Naukowcy biją na alarm
items: „Przerażające” odkrycie na odizolowanej wyspie. Badacze znaleźli plastikowe skały
items: Naukowcy po raz pierwszy opisali śmiertelną chorobę, którą wywołuje plastik. Umierają na nią ptaki
items: Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany?
items: Co łączy deszcze diamentów z plastikowymi butelkami? Zaskakujące wyniki badań z użyciem laserów
items: Robaki uratują świat przed plastikiem? Naukowcy odkryli wyjątkowe zdolności drewnojadów
items: Niepokojąca wiadomość: naukowcy po raz pierwszy odkryli mikroplastik w ludzkich płucach

Te ciastka powstały z plastikowych butelek. Naukowcy dowiedli, że drożdże mogą robić jedzenie ze śmieci
type: item
date: 2026-08-24T09:02:50.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: chemia
subject: jedzenie
subject: NatGeoBN
subject: plastik
subject: żywność
description: Ciastka z plastiku to nie żart. Zespół badaczy z USA zmodyfikował drożdże, by przerabiały PET z butelek oraz odpady roślinne na jadalne białka, witaminy i aromaty. Wyniki zostały zaprezentowane podczas konferencji ACS Fall 2026 w Chicago. Taka syntetyczna żywność może znaleźć zastosowanie m.in. podczas misji NASA i w sytuacjach kryzysowych.
encoded: Plastikowa butelka po wodzie i resztki roślin uprawnych zwykle kończą jako kłopotliwy odpad. Zespół z Southern Illinois University Carbondale proponuje inny scenariusz: z PET oraz biomasy roślinnej, takiej jak łodygi i liście kukurydzy, można uzyskać pełnowartościowe składniki żywności. Badacze wydrukowali z nich w 3D wysokobiałkowe ciastka nazwane µBites. Od odpadu do składnika żywności PET (politereftalan etylenu) to popularne tworzywo z butelek na napoje, bogate w węgiel. – A przecież na związkach węgla opiera się większość tego, co jemy – zauważa dr Lahiru Jayakody, szef zespołu badawczego. Badacze nie „nakarmili” jednak drożdży kawałkami plastiku. Najpierw przygotowali materiał wyjściowy, rozbijając wyjątkowo odporne molekuły tworzywa sztucznego na mniejsze fragmenty przydatne dla mikroorganizmów. Służy do tego proces o nazwie hydrotermalny rozkład utleniający (oxidative hydrothermal dissolution). W praktyce jest to działanie wody i tlenu w wysokiej temperaturze i pod ciśnieniem. Pozwala to rozłożyć PET oraz biomasę roślinną na cząsteczki, które mogą zostać wykorzystane w metabolizmie drobnoustrojów. Dopiero wtedy do pracy wchodzą modyfikowane drożdże — wśród nich zarówno popularne drożdże piekarnicze, jak i szczepy uznawane za bezpieczne do spożycia: Saccharomyces boulardii, Saccharomyces cerevisiae oraz Rhodosporidium toruloides. Drożdże działają jak mikrofabryki: przetwarzają dostarczone związki na składniki żywności, m.in. białka, tłuszcze i kwasy. To podejście łączy dwa globalne wyzwania — narastające zanieczyszczenie plastikiem i pytanie o to, skąd brać żywność w warunkach, w których dostawy są ograniczone albo niestabilne. Ciastko z plastiku czeka na testy Gdy mikroorganizmy wykonają swoją pracę, powstaje mieszanina, którą naukowcy dodatkowo uzupełniają o błonnik, skrobię i substancję słodzącą. Następnie masa trafia do drukarki 3D, która formuje z niej małe, wysokobiałkowe ciastka. Sam wydruk jest tu czymś więcej niż efektownym dodatkiem: pozwala precyzy…

ciastko-z-plastiku-598c8fc.jpg
width: 1799
height: 1200

Mikroplastiku może być mniej niż myślimy, bo źle go liczyliśmy. Wszystko przez rękawiczki
type: item
date: 2026-04-02T07:42:19.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: mikroplastik
subject: plastik
description: Naukowcy z USA przez przypadek odkryli, że rękawiczki laboratoryjne mogą fałszować wyniki badań nad mikroplastikiem. Problem w tym, że są one powszechnie używane na całym świecie. Wygląda na to, że czeka nas rewolucja w procedurach i rewizja wyników badań.
encoded: Badania mikroplastiku należą do najtrudniejszych we współczesnej chemii. Cząsteczki te, o rozmiarach od milimetrów do ułamka czerwonej krwinki, są już w najbardziej odizolowanych środowiskach naszej planety i wewnątrz żywych organizmów, od ptaków po człowieka. Teraz okazuje się, że są niemal niemożliwe do wyeliminowania z laboratoriów. Naukowcy w Uniwersytetu Michigan dowodzą, że jeden ze składników do produkcji rękawiczek lateksowych i nitrylowych fałszuje wyniki badań nad mikroplastikiem. Wielki błąd w badaniach nad mikroplastikiem? Naukowcy próbowali zmierzyć, ile mikroplastiku wdychają mieszkańcy Michigan. Natknęli się na niespodziankę: wyniki przekraczały normy o ponad 1000 razy. Choć rygorystycznie unikali plastiku w laboratorium i nosili odzież z naturalnych włókien, dane były drastycznie zawyżone. Dociekliwość zespołu doprowadziła w końcu do znalezienia winowajcy: to rękawiczki laboratoryjne. Możliwe, że ten niepozorny przedmiot od lat fałszuje wyniki badań na całym świecie. Stearyniany udają polietylen Głównym powodem naukowego zamieszania okazały się sole stearynowe. To powszechnie stosowany środek, ułatwiający zdejmowanie rękawiczek z formy jeszcze w fabryce. Substancje te chemicznie są uderzająco podobne do polietylenu, czyli najczęściej spotykanego plastiku. Podczas badań naukowych drobiny stearynianów przenoszą się z rękawiczek na szkiełka laboratoryjne, płytki metalowe i urządzenia pomiarowe. Podstawowym narzędziem identyfikacji mikroplastików jest spektroskopia, która analizuje cząsteczki poprzez ich reakcje ze światłem. Ze względu na budowę chemiczną, spektrometry często klasyfikują osad z rękawiczek jako mikroplastik. To zapewne w wielu przypadkach prowadziło do drastycznego zawyżenia ilości zanieczyszczeń, szczególnie w przypadku zautomatyzowanych analiz. Analiza z Michigan wykazała, że rękawiczki mogą zostawiać nawet 7000 cząsteczek na milimetr kwadratowy. Większość z nich ma rozmiar poniżej 5 mikrometrów (µm). To właśnie mikroplastiki tej wielko…

mikroplastik-rekawiczki-866d51d.jpg
width: 6240
height: 4160

Odkryto „drużynę” współpracujących bakterii. Rozłożyły plastik w 24 godziny
type: item
date: 2026-03-18T12:17:21.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: bakterie
subject: mikroplastik
subject: plastik
description: Plastik jest już wszędzie, od Rowu Mariańskiego po Mount Everest. Niemieccy naukowcy odkryli jednak bakteryjne „konsorcjum”, które dzięki współpracy trzech gatunków potrafi skutecznie i szybko neutralizować toksyczne ftalany.
encoded: Choć w ciągu ostatnich 25 lat zidentyfikowano setki mikroorganizmów zdolnych do degradacji tworzyw sztucznych, ich praktyczne zastosowanie pozostawało w sferze marzeń. Większość bakterii działa zbyt wolno, wymaga nienaturalnie wysokich temperatur lub radzi sobie tylko z jednym typem plastiku. Pojawiła się jednak nowa nadzieja. Naukowcy z Helmholtz Centre for Environmental Research w Lipsku dokonali przełomowego odkrycia: zidentyfikowali współdziałającą „drużynę” bakterii, które dzięki ścisłej współpracy są w stanie rozkładać estry kwasu ftalowego. To powszechnie stosowane plastyfikatory, obecne m.in. w materiałach budowlanych, opakowaniach i kosmetykach. Są szczególnie groźne dla zdrowia: sprzyjają rozwojowi nowotworów oraz zaburzeń metabolicznych i hormonalnych. Sztama trzech gatunków bakterii Badacze, pod kierownictwem dr. Christiana Eberleina, znaleźli rozwiązanie dosłownie „za rogiem” – a konkretnie wewnątrz bioreaktora w swoim laboratorium. Próbka pobrana z biofilmu osadzonego na poliuretanowych rurkach stała się bazą do wyhodowania kolonii mikroorganizmów. W jej składzie były trzy gatunki bakterii: Pseudomonas putida, Pseudomonas fluorescens oraz nieopisany wcześniej gatunek z rodzaju Microbacterium. Żadna z tych bakterii nie była w stanie samodzielnie strawić ftalanów. Dopiero ich współpraca, sprawdzona w testach z ftalanem dietylu (DEP), pozwoliła na skuteczną biologiczną utylizację. W temperaturze 30 st. Celsjusza bakterie potrzebowały zaledwie 24 godzin, aby całkowicie „pożreć” DEP w stężeniach sięgających 900 miligramów na litr. Bakteryjny „łańcuch żywieniowy” Fundamentalny był tu mechanizm tzw. cross-feedingu (wzajemnego żywienia). Jest on cechą naturalnych społeczności mikroorganizmów, której jednak nigdy wcześniej nie zaobserwowano u bakterii zjadających plastik. W tym procesie jeden gatunek rozkłada złożoną substancję na prostsze, które z kolei stają się pożywieniem dla kolejnego gatunku. „Resztki ze stołu” stają się posiłkiem dla kolejnych gości. W b…

bakterie-rozkladajace-plastik-6831fab.jpg
width: 6827
height: 5120

Jak zamienić plastikowe śmieci w kwas octowy? Naukowcy mają sposób – wystarczy im słońce
type: item
date: 2026-02-28T11:15:22.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: energia słoneczna
subject: mikroplastik
subject: plastik
description: Czy wystarczy światło słoneczne, by raz na zawsze pozbyć się plastiku? Badaczom co prawda nie udało się sprawić, by plastikowe śmieci zupełnie zniknęły, ale… przekształcili je w ocet. I nawet można go używać!
encoded: Plastikowe odpady zanieczyszczają zarówno ląd, jak i wodę. Tradycyjny recykling zupełnie sobie z nimi nie radzi, co widzimy np. po wyspach śmieci pływających po oceanach, a jeśli już, to prowadzi do ogromnych emisji CO₂. To może się zmienić – nowatorska technologia naukowców z Uniwersytetu Waterloo pozwala na przekształcenie plastiku w kwas octowy przy użyciu energii słonecznej i prostego katalizatora inspirowanego enzymami występującymi w naturze. Jak zmienić plastik w ocet? Fotokataliza inspirowana naturą – żelazo w azotku węgla Chociaż brzmi to wręcz magicznie, to jest to po prostu… pomysłowa chemia. Innowacyjny katalizator pozwalający przekształcić plastik w ocet zawiera pojedyncze atomy żelaza osadzone w strukturze azotku węgla. Jego działanie przypomina rozkład materii organicznej przez enzymy i pozwala przekształcić różne rodzaje plastików bez potrzeby ich wcześniejszego sortowania. Potrzebuje jedynie energii słonecznej. Wykorzystanie światła słonecznego Reakcja zachodzi w wodzie pod wpływem naturalnego światła. Fotony inicjują rozpad polimerów na kwas octowy. Brak potrzeby stosowania dodatkowych źródeł energii oznacza zerową emisję CO₂ i zdecydowanie niższe koszty. Z odpadów powstaje produkt wysokiej jakości Kwas octowy powstający z plastiku jest wykorzystywany w przemyśle spożywczym, chemicznym i energetycznym. Do tej pory produkowano go głównie z paliw kopalnych, generując emisje gazów cieplarnianych. Metoda naukowców z Waterloo pozwala odzyskać go ze… śmieci. I to ekologicznie, bez emisji. Proces wykorzystuje jedynie energię słoneczną, dlatego nie przyczynia się do powstawania nowych emisji dwutlenku węgla i jest neutralny dla klimatu. Dodatkowo degraduje plastik na poziomie chemicznym, więc zmniejsza ryzyko przedostawania się mikroplastiku do wód, ziemi i przez to – do naszych ciał. Kiedy metoda może zostać wprowadzona? Chociaż na razie technologia znajduje się na etapie badań laboratoryjnych, to jej skuteczność i prostota pozwala na szybkie wprowadzenie…

GettyImages-2065996489-f83e3ef.jpg
width: 5760
height: 3840

Co po nas zostanie? Niektóre ślady współczesnej cywilizacji mogą przetrwać miliony lat
type: item
date: 2026-02-21T10:28:37.000Z
creator: Katy Kelleher
subject: Lifestyle
subject: elektrośmieci
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: śmieci
description: Technoskamieniałości to ludzkie ślady, które mogą przetrwać dłużej niż jakiekolwiek naturalne struktury. Co dokładnie odkryją archeolodzy przyszłości, gdy spojrzą w głąb Ziemi – i co powiedzą o naszej epoce?
encoded: Spis treści: Technoskamieniałości – co to takiego i jak wpływają na Ziemię Plastik w zapisie kopalnym: nowoczesny krewny kerogenu Betonowa era – jak ludzkie miasta zostaną uwiecznione Cyfrowy ślad – co stanie się z elektroniką i e-odpadami Wieczne chemikalia: największe zagrożenie w geologii przyszłości Za mniej niż dwa euro można kupić dziesięciopak najlepiej sprzedającego się długopisu na świecie. Odkąd wprowadzono go w latach 50., wyprodukowano niemal 150 miliardów Bic Cristali. To skrajnie zwyczajny przedmiot – znajdziesz go w większości szkół i miejsc pracy na całym globie. A jednak kryje maleńki sekret. W jego końcówce znajduje się idealna kulka o średnicy 1 mm, wykonana z węglika wolframu. To właśnie ona sprawia, że długopis sunie gładko po kartce. Węglik wolframu nie występuje w naturze. Został opracowany tak, by był niemal tak twardy jak diament i prawdopodobnie równie trwały. Jest wyjątkowo odporny na zużycie, wysoką temperaturę, uderzenia i korozję. Nie trafia jednak wyłącznie do długopisów. Używa się go także w kijach trekkingowych, stalowych „bottleneckach” do gitary, pociskach przeciwpancernych i ciężarkach wędkarskich. Za miliony lat fragmenty tych przedmiotów wciąż będą tkwiły głęboko w ziemi. Technoskamieniałości – co to takiego i jak wpływają na Ziemię Nie ulegną rozkładowi. Staną się geologicznym znacznikiem czasu, świadectwem obecności ludzkości na planecie. Długopis kulkowy jest technoskamieniałością – tak samo jak telefon, jego ładowarka, skórzane buty czy torebki herbaty wzmocnione plastikiem. Paleontolożka Sarah Gabbott wyjaśnia, że technoskamieniałość to wszystko, co zostało wytworzone przez człowieka, w tym nowe materiały, które sami stworzyliśmy. Gabbott i geolog Jan Zalasiewicz z Uniwersytetu w Leicester opisują technoskamieniałości i ich wpływ na Ziemię w książce „Discarded: How Technofossils Will Be Our Ultimate Legacy”. Mogą one być tak małe, jak pojedyncza radioaktywna cząstka niesiona wiatrem znad poligonu testowego, ale też mieć roz…

2026-01-29-132950-What-the-archaeologists-of-the-future-will-discover-about-us--National-Geograph-b7e9894.png
width: 1390
height: 839

Torby z tropikalnej ryby zamiast plastikowych folii? To ekologiczna alternatywa dla sklepowych opakowań
type: item
date: 2026-02-11T07:46:37.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: plastik
subject: ryby
description: Czy wreszcie uda się wyeliminować plastik z przynajmniej części supermarketów? Tak twierdzą naukowcy z Brazylii – opracowali innowacyjny materiał ze skóry ryby tambatinga, która stanowi cenny, odnawialny materiał bogaty w kolagen. Czy już wkrótce będziemy pakować żywność w wytrzymałą skórę ryby? To ciekawsze i nieco bardziej skomplikowane, niż mogłoby się wydawać.
encoded: Inwestorzy i naukowcy wciąż szukają rozwiązań problemu z plastikiem, który pustoszy oceany, lasy, łąki i pola i przeżyje zarówno nas, jak i dziesiątki kolejnych pokoleń naszych dzieci. Częściowym rozwiązaniem problemu zaśmiecania planety są opakowania wykonane z biopolimerów pozyskiwanych ze skóry tropikalnej ryby tambatinga. Dzięki pracy brazylijskich naukowców odpadki rybne stają się wartościowym surowcem, z którego powstają materiały nie tylko ekologiczne, ale po prostu… funkcjonalne. Jak to działa? Czym jest ryba tambatinga i czy opakowania z jej skóry mają w ogóle sens? Tambatinga to hybrydowa ryba powstała w wyniku krzyżowania samicy tambaqui (Colossoma macropomum) i samca pirapitinga (Piaractus brachypomus). Jej skóra, bogata w kolagen i aminokwasy szczególnie doceniana jest z powodu niezwykle wysokiej zawartości kolagenu. Jest on bardzo potrzebny do produkcji ekologicznych opakowań. Jak jednak w ogóle zamienić skórę ryby w opakowanie, w które włożymy np. makaron? Brazylijska technologia opiera się na ekstrakcji biopolimerów, głównie żelatyny i kolagenu właśnie. W przeciwieństwie do klasycznych folii plastikowych produkowanych z ropy naftowej, biofilm rybny jest całkowicie biodegradowalny i powstaje z materiału uznawanego dotąd za odpad przemysłowy. Jak powstaje opakowanie z ryby? Proces zaczyna się od oczyszczania skóry ryb, z której następnie wyodrębnia się żelatynę za pomocą gorącej wody i kwasu octowego. Z uzyskanej żelatyny przygotowuje się roztwór, z którego formuje się cienkie warstwy folii (biofilmów). Po wysuszeniu powstaje materiał przezroczysty, elastyczny, bezzapachowy i o równomiernej strukturze. Taka technologia umożliwia produkcję folii do zastosowania w opakowaniach spożywczych, zwłaszcza do produktów suchych. Czemu materiał z żelatyny rybnej jest lepszy od plastiku? O ile korzyść dla środowiska jest oczywista, to biofilm uzyskany ze skóry tambatinga ma bezpośredni wpływ na ludzkie zdrowie: szczególnie, jeśli ma kontakt z żywnością. Chyba nie …

GettyImages-1214247449-d177714.jpg
width: 5569
height: 3713

Ile trzeba plastiku, by zabić wszystkie morskie zwierzęta? Zaskakująco mało – zmieniamy ich życie w koszmar
type: item
date: 2025-11-19T09:03:03.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: śmierć
subject: wymieranie gatunków
subject: zwierzęta
description: Jak wiele plastiku możemy umieścić w oceanach, żeby zaczęły ginąć poszczególne gatunki zwierząt? Dużo mniej, niż nam się kiedyś wydawało. Analiza zwłok żółwi, morskich ptaków i ssaków pokazała, że dawka śmiertelna jest bardzo niska. Wyniki tych badań powinniśmy poznać wszyscy.
encoded: Nowe badanie naukowców z organizacji Ocean Conservancy ujawnia, że zaledwie kilka gramów plastiku może prowadzić do śmierci ptaków morskich, żółwi i ssaków oceanicznych. Ryzyko śmierci sięga 90%. Nawet niewielka ilość plastiku to zagrożenie dla życia morskiego Badacze przeprowadzili ponad 10 000 sekcji zwłok zwierząt związanych z morzem. Chcieli sprawdzić, jak coraz większa obecność plastiku w wodzie związana jest z ich śmiertelnością i ile ze zgonów jest bezpośrednio z nim związanych. Ustalono, że dla ptaków morskich, takich jak np. maskonur atlantycki (którego popularne kolonie znajdują się w m.in. w Norwegii), spożycie plastiku odpowiadające objętości mniej niż trzech kostek cukru daje 90% ryzyko śmierci. Żółwie karetta mogą umrzeć po spożyciu ilości plastiku niewiele większej niż dwie piłki bejsbolowe, a morświny – jednej piłki nożnej. Nawet połowa tej ilości prowadziła do śmierci w 50% przypadków. Co gorsza, 21,5% wszystkich przebadanych zwierząt miało plastik w układzie pokarmowym, więc skala problemu jest ogromna. Ile jest plastiku w oceanie? Dane te są zatrważające, zwłaszcza w kontekście faktu, że szacunkowo każdego roku ponad 11 mln ton plastiku trafia do oceanów. Niekiedy skumulowany plastik tworzy groteskowe twory, takie jak Wielka Pacyficzna Plama Śmieci – dryfująca po Oceanie Spokojnym około 120 000-tonowa plama plastiku o powierzchni 1,6 mln km², czyli 6 razy większa od Polski. To jednak dosłownie wierzchołek góry lodowej problemu. 99% odpadów sztucznych znajduje się na dnie oceanów w formie mikroplastiku, który powoli, ale skutecznie zatruwa wszystkie żyjące w nim organizmy. Jaki plastik jest najbardziej śmiercionośny? Badacze przeanalizowali również, które rodzaje plastiku są najbardziej śmiercionośne dla poszczególnych zwierząt. Dla ptaków morskich najgroźniejsze okazały się twarde plastiki (spowodowały 92% przypadków śmierci) oraz syntetyczna guma. Wystarczało 6 kawałków mniejszych niż groszek, by prowadzić do zgonu. Żółwie w 69% przypadków spożyw…

shutterstock1450059776-5a9e8a2.jpg
width: 4664
height: 3109

Plastikowe śmieci jak archeologiczne artefakty. Dlaczego są dla naukowców ważne?
type: item
date: 2025-09-18T06:50:29.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: plastik
subject: śmieci
description: Co roku produkowanych jest 400 milionów ton plastiku. Śmieci z tworzyw sztucznych uważane są za jedno z największych zagrożeń dla środowiska. Tymczasem archeolodzy uznają je za cenne źródło informacji. Jak to możliwe?
encoded: Pradzieje rozpoczynają się dla archeologów wraz z epoką kamienia. Kolejnymi okresami były epoka brązu i żelaza. Od XX wieku możemy wręcz mówić o epoce plastiku, bo produkty, a następnie śmieci z tego surowca zalewają świat. O tym, że plastik jest poważnym zagrożeniem mówią nam liczne badania naukowe. Ostatnio badacze donosili o drobinkach plastiku przenikających do krwiobiegu, a nawet mózgu, co może być groźne dla naszego zdrowia. Okazuje się, że z plastik może być też pomocny – na ten temat piszą naukowcy w czasopiśmie „Cambridge Prisms: Plastics”. Plastik to „cenne archiwum” Profesor John Schofield z Wydziału Archeologii Uniwersytetu w Yorku, główny autor badania, uważa, że tworzywa sztuczne pomagają opowiedzieć historię współczesności. W jego ocenie stanowią również cenne archiwum dokumentujące działania i zachowania w kluczowym momencie historii ludzkości. – Łatwo jest postrzegać tworzywa sztuczne jako toksyczne dziedzictwo i przyczynę szkód środowiskowych, do czego oczywiście się przyczyniają. Jednak jako archeolodzy możemy spojrzeć na nie również z zupełnie innej perspektywy – jako na cenne archiwum dokumentujące wpływ człowieka na zdrowie planety – dodaje prof. Schofield. Archeologia to idealna nauka do tego, aby rzucić światło na procesy zanieczyszczenia tworzywami sztucznymi, a także stworzyć zapis współczesnych wydarzeń i zachowań ludzkich. Badacze mówią o „archeologii nas samych”. Plastik w nawarstwieniach archeologicznych Wytwory z tworzyw sztucznych pojawiły się jednocześnie na całym świecie w latach 50. XX wieku. Gdy to wiemy, łatwiej jest np. datować nawarstwienia ziemi w czasie wykopalisk. Plastiki o specyficznych cechach morfologicznych, składzie polimerów i wzornictwie mogą być wiarygodnymi wskaźnikami stratygraficznymi. Większe przedmioty (makroplastiki) często można datować bezpośrednio na podstawie wydrukowanych na nich dat, jeśli przetrwały. A datowanie względne może wykorzystywać charakterystyczne cechy morfologiczne lub logo o określonym zakr…

shutterstock1950226921-85daedc.jpg
width: 3600
height: 2249

Napoje ze szklanych butelek zawierają więcej mikroplastiku, niż z plastikowych. Jak to możliwe?
type: item
date: 2025-06-24T12:00:25.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: woda
subject: Zdrowie
description: Mikroplastik w szklanych butelkach występuje częściej niż w plastikowych – to zaskakujące ustalenia francuskiej agencji ANSES. Nowe badanie pokazuje, że źródłem cząstek plastiku są farby używane do malowania zakrętek.
encoded: Spis treści Skąd bierze się mikroplastik w szklanych butelkach? Ile mikroplastiku wykryto w różnych napojach? Mikro- i nanoplastik jest już wszędzie Nowe badania przeprowadzone przez francuską agencję ANSES wykazały, że napoje w szklanych butelkach mogą zawierać nawet do 100 cząsteczek mikroplastiku na litr. To dużo więcej niż w przypadku butelek plastikowych lub puszek. Najwięcej zanieczyszczeń wykryto w napojach gazowanych, lemoniadzie i piwie. Skąd bierze się mikroplastik w szklanych butelkach? To zaskakujące odkrycie dotyczy popularnych napojów, takich jak woda, napoje gazowane, lemoniada, piwo czy wino, dostępnych we Francji. Średnio w szklanych butelkach wykryto około 100 cząstek mikroplastiku na litr – od 5 do 50 razy więcej niż w plastikowych. Jak tłumaczy Iseline Chaib, jedna z autorek badania, mikroplastiki pochodziły z farby pokrywającej zakrętki szklanych butelek. Farba ulegała mikrouszkodzeniom – niewidocznym gołym okiem – wskutek tarcia między zakrętkami podczas transportu i magazynowania. W wyniku tego zanieczyszczenia osadzały się na powierzchni zakrętek i mogły wpadać do napojów po otwarciu. Farba ta miała identyczną strukturę i skład polimerowy jak pływające w napojach cząsteczki plastiku – więc to na pewno ona była ich źródłem. Ile mikroplastiku wykryto w różnych napojach? Woda – zarówno niegazowana, jak i gazowana – zawierała relatywnie mało mikroplastiku: od 4,5 cząstki na litr w szkle do 1,6 w plastiku. Jeszcze mniej wykryto w winach – w coraz popularniejszych butelkach zamykanych zakrętką. Napoje słodzone zawierały około 30 cząstek/litr, lemoniada – 40, a piwo – nawet 60. Badacze podkreślają, że nie ma jeszcze ustalonego progu toksyczności dla mikroplastików, więc nie można jednoznacznie określić, czy ich obecność w tych ilościach stanowi zagrożenie dla zdrowia. Niemniej jednak ANSES zaznacza, że producenci mogą ograniczyć zanieczyszczenia. Prosty proces czyszczenia zakrętek – przedmuch powietrzem, płukanie wodą i alkoholem – zmniejszył obecno…

AdobeStock493636618-ca706cd.jpeg
width: 7360
height: 3984

Ptaki z tej australijskiej wyspy są pełne plastiku. Przy poruszaniu się aż chrzęszczą
type: item
date: 2025-05-28T08:01:00.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: badania naukowe
subject: mikroplastik
subject: ochrona przyrody
subject: ochrona środowiska
subject: plastik
subject: ptaki
description: Pisklęta burzyków bladodziobych z wyspy Lord Howe na Morzu Tasmana miały w żołądkach tyle plastiku, że było go słychać, gdy się poruszały. Wyspa leży w odległości ok. 600 km od wybrzeży Australii. Skąd tyle plastiku na tak odległych wodach i dlaczego znalazł się w ptasich żołądkach?
encoded: Spis treści: Makabryczne ilości plastiku w żołądkach ptaków Dlaczego burzyki jedzą plastik? Skąd plastik na odległej australijskiej wyspie? Badacze z Wielkiej Brytanii odkryli ogromne ilości plastiku w żołądkach młodych osobników oraz martwych ptaków z rodziny burzykowatych zamieszkujących odizolowaną wyspę Lord Howe. Jeden z ptaków połknął aż 778 fragmentów plastiku, które całkowicie wypełniły jego żołądek, tworząc zwartą masę. Skąd tak dramatyczna sytuacja na odległej, zdawałoby się niemal dziewiczej, wyspie? Makabryczne ilości plastiku w żołądkach ptaków Burzyki bladodziobe zamieszkujące wyspę Lord Howe były badane przez zespół biologów z Wielkiej Brytanii, m.in. ekologa Alexa Bonda z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Dokonali oni niemal makabrycznych obserwacji: młode burzyki miały w przewodach pokarmowych niesamowitą ilość plastiku. I nie chodzi tu o mikroplastik, ale duże kawałki tworzyw sztucznych – zakrętki od butelek, klamerki, sztućce czy pojemniki na sos sojowy. Zespół naukowców bada wpływ plastiku na ekosystemy oceaniczne. Od blisko dwóch dekad skupia się na burzyku bladodziobym (Ardenna carneipes), który gniazduje na wyspie Lord Howe należącej do Australii. Rocznie rozmnaża się tam około 44 tysięcy tych ptaków. Trzymiesięczne młode mogą już latać i migrują do Japonii, a następnie spędzają kilka lat na morzu, by wrócić na wyspę i rozpocząć własny cykl rozrodczy. Dlaczego burzyki jedzą plastik? Naukowcy badali martwe ptaki znalezione na brzegu oraz żywe osobniki, którym płukano żołądki. W niektórych przypadkach plastik stanowił aż 20% masy ciała ptaka, czyli nawet 60 gramów! Jak to możliwe, zwłaszcza że były to duże kawałki, które na pewno nie znalazły się w ptasim układzie pokarmowym przypadkiem? Alex Bond tłumaczy, że ptaki mylą plastik z pożywieniem i karmią nim swoje pisklęta, nieświadome jego toksycznego działania. Plastik w ciele ptaków wydawał charakterystyczny „chrzęszczący” dźwięk, słyszalny przy lekkim ucisku. Jack Rivers-Auty z Uniwersytet…

AdobeStock613273045-619b3ba.jpeg
width: 5710
height: 3924

Oceany są pełne plastikowych śmieci. Jak je zbierać z wodnego bezkresu, podpowiada sztuczna inteligencja
type: item
date: 2025-04-25T07:00:36.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: mikroplastik
subject: oceany
subject: plastik
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Międzynarodowy zespół naukowców z Holandii i Wielkiej Brytanii opracował nowatorską metodę wytyczania tras statków. Dzięki niej oczyszczanie mórz i oceanów z plastiku będzie efektywniejsze nawet o 60 procent.
encoded: Spis treści" Plastik w oceanach to wielki problem Dzięki AI usuwanie plastiku będzie wydajniejsze Usuwanie plastikowych odpadów z mórz i oceanów to zadanie trudne i skomplikowane, ale w obliczu zanieczyszczenia środowiska niezbędne. Stosuje się tu kilka metod. Na przykład pływające bariery, które wyłapują plastik, kierując go do centralnego punktu zbiorczego, skąd trafia na pokłady statków. Używa się też statków wyposażonych w siatki lub ramiona do zbierania odpadów. W ujściach rzek instalowane są też systemy filtrujące, mające zatrzymać odpady, zanim trafią one do oceanu. Armada statków oczyszczających wody to jednak podstawa walki z plastikiem w oceanach. Dlatego bardzo ważna jest nowa metoda, opracowana z użyciem algorytmu sztucznej inteligencji, która ogromnie usprawnia zbieranie odpadów przez statki. Plastik w oceanach to wielki problem Szacuje się, że w oceanach znajduje się ponad 170 bilionów (170 000 000 000 000) kawałków plastiku, o łącznej wadze przekraczającej 2 miliony ton. Liczba ta obejmuje zarówno duże odpady (makroplastik), jak i drobne cząstki (mikroplastik). Największe stężenie plastiku występuje w tzw. Wielkiej Pacyficznej Plamie Śmieci, czyli ogromnym skupisku dryfujących odpadów pomiędzy Kalifornią a Hawajami. Problem ciągle narasta – każdego roku do oceanów trafia bowiem kolejne 8–12 milionów ton plastiku. Według szacunków fundacji Ellen MacArthur z 2016 roku do roku 2050 w oceanach może być wagowo więcej plastiku niż ryb. Dzięki AI usuwanie plastiku będzie wydajniejsze Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie „Operations Research” prezentują przełomowe zastosowanie sztucznej inteligencji (AI) w walce z zanieczyszczeniem oceanów plastikiem. Zespół naukowców z Holandii i Wielkiej Brytanii opracował innowacyjny algorytm, który zwiększa efektywność zbierania plastikowych odpadów z oceanów o ponad 60%, bez konieczności inwestowania w nową infrastrukturę.​ Dotychczas nie pochylano się specjalnie nad efektywnym wytyczaniem tras statków zbierający…

AdobeStock215844389-4e37d4c.jpeg
width: 4799
height: 3264

Delfiny u wybrzeży USA „oddychają” mikroplastikiem. To pierwsze takie odkrycie
type: item
date: 2024-10-21T09:23:46.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Przyroda
subject: delfiny
subject: ekologia
subject: mikroplastik
subject: morze
subject: oceany
subject: plastik
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: W najnowszym badaniu naukowcy opisują dowody na to, że delfiny wdychają mikroplastik, który obecny jest w oceanie. Badanie dotyczyły dzikich stworzeń, które żyją u wybrzeży Luizjany i Florydy.
encoded: Spis treści: Czym jest mikroplastik? Mikroplastik w oddechu delfinów Delfiny oddychają poliestrem, plastikiem do produkcji ubrań Mikroplastik jest coraz większym problemem dla naszej planety. Badania z ostatnich kilku lat pokazują, że te cząsteczki tworzyw sztucznych są już niemal wszędzie. Badacze odkryli, że poza tym, iż w olbrzymich ilościach występuje we wszelkich zbiornikach wodnych, to znajduje się także w organizmach niektórych istot żywych. Co więcej, odkryto go nawet w ludzkich płucach i mózgu. Czym jest mikroplastik? Mikroplastik to drobne cząsteczki plastiku o średnicy mniejszej niż 5 mm. Powstaje w wyniku rozkładu większych fragmentów tworzyw sztucznych. Może być też skutkiem ubocznym wytwarzania innych produktów, na przykład elektroniki, samochodów, zabawek, kart płatniczych, a nawet ubrań czy opakowań do żywności. Eksperci już od dawna wskazują, że mikroplastik najbardziej zagraża organizmom żyjącym w morzach i oceanach. Cząsteczki, które osadzają się praktycznie wszędzie, zostają następnie zjadane przez żyjące tam mniejsze zwierzęta. Te są z kolei pożywieniem dla stworzeń większych. W ten sposób plastik niejako podróżuje w górę łańcucha pokarmowego i rozprzestrzenia się po ekosystemach. Mikroplastik w oddechu delfinów Naukowcy z kilku amerykańskich uniwersytetów opublikowali właśnie pracę na łamach czasopisma „PLOS One”. Uczeni opisują w niej, że po raz pierwszy znaleźli dowody na to, iż ssaki morskie mogą wdychać mikroplastik, który obecny jest w oceanie. To kolejny sposób, w jaki te niebezpieczne cząstki dostają się do organizmu zwierząt. Przedmiotem badań w tym przypadku były butlonosy zwyczajne, które żyją u południowo-wschodnich wybrzeży USA. To gatunek ssaka z rodziny delfinowatych, który należy do najczęściej występujących i najszerzej rozprzestrzenionych gatunków delfinów. Butlonosy osiągają długość do nawet 380 cm i potrafią ważyć 500 kg. Ich ubarwienie waha się od jasnoszarego do brudnej bieli na brzuchu. Charakteryzują się obecnością dzioba…

delfiny-mikroplastik-3489fb1.jpg
width: 1000
height: 667

Doczekaliśmy się przełomu. Ta bakteria produkuje biodegradowalny plastik. Jak to możliwe?
type: item
date: 2024-08-22T06:56:11.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: bakterie
subject: biologia
subject: Koleje losu
subject: plastik
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Naukowcy wyhodowali bakterie zdolne do produkcji polimerów z aromatycznymi łańcuchami bocznymi. To otwiera drzwi do tworzenia biodegradowalnego plastiku o zwiększonej sztywności i stabilności termicznej. To dobra wiadomość dla naszej planety.
encoded: W tym artykule: Biodegradowalny plastik uratuje świat? Nowa generacja tworzyw sztucznych Dużo mówi się o szkodliwym wpływie plastiku na środowisko. Problem jest złożony, a na czym dokładnie polega? Przede wszystkim produkcja tworzyw sztucznych opiera się na surowcach ropopochodnych, co wiąże się z emisją dużej ilości gazów cieplarnianych. Procesy te prowadzą do zmian klimatu i zanieczyszczenia powietrza. Ponadto odpady plastikowe rozkładają się bardzo powoli. To powoduje gromadzenie się ogromnych ilości odpadów na lądzie i w oceanach, gdzie stanowią zagrożenie dla życia morskiego i całego ekosystemu. Plastik otacza nas nie tylko w sytuacjach codziennych, ale również wtedy, kiedy byśmy sobie tego nie życzyli. Szkodliwe mikodrobiny są już obecne w wodzie pitnej, a nawet naszych płucach. Jak temu zapobiec? Odpowiedzią na negatywny wpływ tworzyw sztucznych na środowisko i życie ludzkie mają być biodegradowalne plastiki. To takie tworzywa, które mogą się rozkładać w naturalnych warunkach. Najnowsze odkrycie bioinżynierów, opisane na łamach czasopisma naukowego „Trends in Biotechnology”, przybliża nas do tej wizji. Biodegradowalny plastik uratuje świat? Naukowcy z Korei dokonali przełomowego odkrycia. Udało im się zmodyfikować bakterie E. coli tak, aby produkowały polimery zawierające struktury pierścieniowe. Dzięki nim tworzywa sztuczne są bardziej sztywne i stabilne termicznie. To z kolei zwiększa ich potencjalne zastosowania w różnych branżach. Wyzwanie badawcze polegało na tym, że te pierścieniowe cząsteczki są zazwyczaj toksyczne dla mikroorganizmów. Naukowcy musieli więc stworzyć nową ścieżkę metaboliczną, która pozwalała bakteriom zarówno na produkcję, jak i tolerowanie tych związków. Postępu w produkcji tworzyw sztucznych był możliwy dzięki zastosowaniu mikroorganizmów do wytwarzania polimerów o strukturach aromatycznych. Są one kluczowe dla wielu przemysłowych materiałów, takich jak PET i polistyren. Wcześniejsze badania umożliwiły mikroorganizmom tworzenie polim…

ta-bakteria-produkuje-biodegradowalny-plastik-31e32d5.jpg
width: 1000
height: 617

Naukowcy stworzyli nowy materiał. „Szklany żel” bardzo trudno złamać, choć w 50 proc. składa się z cieczy
type: item
date: 2024-06-19T15:00:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: nauka
subject: odkrycia
subject: plastik
subject: Wolny czas
description: Powstał nowy, niezwykły rodzaj materiału. Jest jednocześnie bardzo twardy i bardzo rozciągliwy. Nieźle przewodzi prąd i na dodatek jest przylepny. Naukowcy są zdania, że "szklany żel" może znaleźć wiele zastosowań w medycynie i robotyce.
encoded: W tym artykule: Twardy jak plastik, rozciągliwy jak żel Jak powstaje szklany żel Niezwykłe właściwości nowego materiału Plastik wyglądający jak szkło to w XXI wieku codzienny widok. Producenci kosmetyków wykorzystują go w opakowaniach, a producenci samolotów wstawiają w okna. Z takiego materiału powstają szyby albo przezroczyste i gładkie kabiny prysznicowe. Kompozyty polimerowe są wytrzymałe, ale równocześnie bywają kruche. Ich odporność na rozciąganie jest słaba. Rozwiązaniem jest dodanie do nich wody. W ten sposób uzyskuje się hydrożele. To właśnie z nich powstają soczewki kontaktowe. Wilgotne hydrożele stają się miękkie i rozciągliwe. Niestety, tracą przy tym na wytrzymałości. Czy możliwe jest połączenie zalet obu wyżej opisanych materiałów? Dzisiejszy numer prestiżowego czasopisma „Nature” wskazuje, że tak. Ukazała się w nim praca, w której naukowcy donoszą o opracowaniu „szklanego żelu” (ang. glassy gel). To zupełnie nowy rodzaj materiału, który jest nie tylko wytrzymały i rozciągliwy, ale wykazuje także kilka innych niezwykłych właściwości. Twardy jak plastik, rozciągliwy jak żel – Szklane żele są tak twarde, jak kompozyty polimerowe – mówi Michael Dickey, współautor pracy z Uniwersytetu Stanowego Północnej Karoliny. – Jednak jeśli przyłożysz odpowiednio dużą siłę, mogą rozciągnąć się nawet pięć razy. Co więcej, kiedy ten materiał zostanie rozciągnięty, może wrócić do pierwotnego kształtu – dodaje badacz. Wystarczy go podgrzać. Co ciekawe, choć materiał jest twardy jak szkło, aż w 60 proc. składa się z cieczy. Nie jest to jednak zwykła ciecz. Do produkcji szklanego żelu naukowcy wykorzystali tzw. ciecz jonową. To ciekła substancja składająca się wyłącznie z jonów, czyli atomów z niedoborem lub nadmiarem elektronów. Ciecze jonowe są nieobojętne elektrycznie, a także stabilne termicznie i odporne na parowanie. Jak powstaje szklany żel By powstał nowy materiał, naukowcy połączyli polimery z cieczą jonową (w uproszczeniu). Następnie wlali to połączenie do formy i…

naukowcy-stworzyli-nowy-rodzaj-materialu-szklany-zel-bardzo-trudno-zlamac-mimo-ze-w-50-proc-sklada-sie-z-cieczy-87e12a5.jpg
width: 1157
height: 854

Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów
type: item
date: 2024-05-21T10:05:12.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: mężczyźni
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: płodność
subject: psy
subject: Wolny czas
description: Naukowcy wykryli znaczne ilości wielu rodzajów mikroplastiku w jądrach zarówno ludzi, jak i psów. Może to stanowić jedną z przyczyn spadku płodności.
encoded: W tym artykule: Plastik w jądrach Rodzaje plastiku w jądrach Mikroplastik a płodność i zdrowie Plastikowe śmieci pod różną postacią są już wszędzie. Występują w żywności, oceanach, na szczytach ośmiotysięczników, warstwach archeologicznych, a nawet w kosmosie. Skala zanieczyszczenia planety tymi cząsteczkami tworzyw sztucznych jest niewyobrażalna. Z ostatnich badań wynika, że mikroplastik przenika do tkanek ciała, nawet do płuc i tętnic. Ale czy również do innych układów? Plastik w jądrach – Wątpiłem, że mikroplastik może przenikać do układu rozrodczego – mówi prof. Xiaozhong „John” Yu z University of New Mexico w USA. Jest on jednym z autorów artykułu opublikowanego w piśmie „Toxicological Sciences”. Przedstawiono w nim wynika badań na obecność mikroplastiku w ludzkich i psich jądrach. Okazało się jednak, że cząsteczki tworzyw sztuczny znajdowały się we wszystkich przebadanych próbkach, tkankach 47 psich i 23 ludzkich jąder. Analizowane próbki pochodziły z biopsji oraz banków tkanek. – Kiedy po raz pierwszy otrzymałem wyniki dla psów, byłem zaskoczony. A jeszcze bardziej, gdy otrzymałem wyniki dla ludzi – wspomina prof. Yu. Rodzaje plastiku w jądrach Naukowcy ustalili, że najbardziej rozpowszechnionym polimerem zarówno w tkankach ludzkich, jak i psich, był polietylen (PE). Jest on używany do produkcji plastikowych toreb i butelek. U psów był to polichlorek winylu (PVC). Ten jest wykorzystywany w hydraulice przemysłowej, komunalnej i domowej. U psów średnie stężenie mikroplastiku w tkance jąder wynosiło 122,63 mikrograma na gram tkanki (mikrogram to milionowa część grama). W tkance ludzkiej średnie stężenie wynosiło 329,44 mikrograma na gram. To prawie trzy razy więcej niż u psów i znacznie więcej niż średnie stężenie rozpoznane w innych badaniach wykonanych na ludzkich łożyskach. Średni wiek mężczyzn w próbkach z biopsji wynosił 35 lat. Oznacza, że ich ekspozycja na tworzywa sztuczne rozpoczęła się kilkadziesiąt lat temu. Wówczas w obiegu było mniej plastiku. Oznac…

mikroplastik-zamiast-plemnikow-naukowcy-wykryli-go-nawet-w-jadrach-ludzi-i-psow-fot-charnsitr-shutterstock-a06699a.jpg
width: 1000
height: 667

Mikroplastik w próbkach archeologicznych sprzed 2 tysięcy lat. Może zagrażać zabytkom
type: item
date: 2024-03-25T11:58:36.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: wielka brytania
subject: Wolny czas
subject: zanieczyszczenie
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: W próbkach ziemi pobranych w czasie badań archeologicznych prowadzonych nawet ponad 40 lat temu znajduje się mikroplastik. To ustalenie zaskoczyło naukowców. Obecność mikroplastiku może zagrażać zabytkom.
encoded: W tym artykule: Mikroplastik – nowe zagrożenie? Plastik w próbkach archeologicznych Czy zabytki są zagrożone? Plastik jest wszechobecny. Gdy sortujemy śmieci w domu, najszybciej zapełnia się kubeł właśnie z plastikiem. Odpadki tego typu znajdowane są dosłownie wszędzie: na szczytach ośmiotysięczników, rzekach czy w lasach. Mikroplastik – nowe zagrożenie? W ostatnich latach szczególnie dużo mówi się o mikroplastiku. Czyli bardzo małych fragmentach plastiku, które w różny sposób odrywają się od przedmiotów z tego tworzywa. Z najnowszych badań wynika, że można je znaleźć zarówno w żywności, w kosmetykach, potencjalnie dziewiczych rejonach planety, a nawet w kosmosie. Uczeni alarmują, że jest to zjawisko coraz bardziej niepokojące. Wiele wskazuje na to, że mikroplastik negatywnie wpływa na nasze zdrowie. Jak wygląda mikroplastik? Najczęściej trudno go dostrzec. To bardzo małe cząsteczki plastiku o wielkości od 1 μm (jedna tysięczna milimetra) do 5 mm. Pochodzą one z wielu różnych źródeł. Powstają z większych kawałków plastiku, które się rozpadły lub granulek żywicy używanych w produkcji tworzyw sztucznych. Plastik w próbkach archeologicznych Brytyjscy naukowcy dowodzą na łamach czasopisma „Science of the Total Environment”, że mikroplastik obecny jest nawet w archeologicznych próbkach gleby. Analizy wykonali eksperci z angielskich Uniwersytetów w Yorku i Hull przy wsparciu organizacji York Archaeology. Badacze zidentyfikowali mikrodrobiny plastiku zarówno w niedawno pobranych osadach, jak i w tym pozyskanych ponad 40 lat temu. Osady poddane badaniu położone były na głębokości ponad siedmiu metrów, w próbkach pochodzących z pierwszego lub początku drugiego wieku naszej ery i wydobytych pod koniec lat 80. XX wieku. To pierwsze dowody na tego typu zanieczyszczenie. Do tej pory udało się zidentyfikować 16 różnych typów polimerów. – Czujemy, że to ważny moment, potwierdzający to, czego powinniśmy byli się spodziewać. Czyli że to, co wcześniej uważano za nieskazitelne depozyt…

mikroplastik-w-probkach-archeologicznych-sprzed-2-tysiecy-lat-moze-zagrazac-zabytkom-9755b16.png
width: 1200
height: 630

Nanoplastik jest już nawet w wodzie butelkowanej. To ułatwia tworzywom sztucznym przenikanie do narządów
type: item
date: 2024-01-09T15:15:23.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: ekologia
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: woda
subject: Wolny czas
subject: Zdrowie
description: Nanoplastiki są jeszcze mniejsze od mikroplastików, dlatego mogą przedostawać się przez jelita i płuca bezpośrednio do naszego krwiobiegu. To między innymi polichlorek winylu i polimetakrylan metylu.
encoded: W tym artykule: Czym grożą nam nanoplastiki? Mikroplastik a nasze zdowie Gdzie są cząsteczki mikroplastiku i nanopolastiku? Mikroplastik to obok globalnego ocieplenia czy przeludnienia planety jedno z największych wyzwań dla naszej cywilizacji. Naukowcy alarmują, że cząsteczki powstające w wyniku rozpadu tworzyw sztucznych są już obecne praktycznie wszędzie na Ziemi. Dotyczy to zarówno gleby i topniejących lodowców, jak i wody pitnej oraz żywności. Czym grożą nam nanoplastiki? Jak wynika z ostatnich badań opublikowanych na łamach „Proceedings of the National Academy of Sciences”, nawet woda butelkowana może zawierać dziesiątki tysięcy możliwych do zidentyfikowania nanoplastików. Są to cząsteczki jeszcze mniejsze od mikroplastików. Naukowcy po raz pierwszy ustalili, że w litrze znajduje się ich około 240 000. Przez to, że nanoplastiki są jeszcze mniejsze od mikroplastików (mierzy się je w miliardowych częściach metra), mogą przedostawać się przez jelita i płuca bezpośrednio do krwiobiegu. Stamtąd mają już „blisko” do narządów takich jak serce czy mózg. Naukowcy szacują, że cząsteczki te są w stanie atakować pojedyncze komórki, a nawet przedostawać się przez łożysko do ciał nienarodzonych dzieci. Niepokojąca wiadomość: naukowcy po raz pierwszy odkryli mikroplastik w ludzkich płucach W płucach 11 z 13 badanych pacjentów znajduje się mikroplastik. Eksperci ostrzegają, że te drobne cząsteczki mogą przemieszczać się po ciele i osadzać w różnych narządach ludzkich. Mikroplastik a nasze zdowie Jak na razie wpływ nanoplastiku na różnorodne systemy biologiczne jest nieokreślony. Zbadanie go to jeden z priorytetów naukowców zajmujących się medycyną. Odkrycie tego, jak wiele potencjalnie szkodliwych cząsteczek znajduje się w butelkach z wodą, jest uważane za przełom. – To otwiera okno, przez które możemy zajrzeć do świata, który wcześniej nie był nam dostępny. Wcześniej był to po prostu ciemny obszar niezbadany. Badania toksyczności ograniczały się do zgadywania – komentuje Bei…

nanoplastik-jest-juz-nawet-w-wodzie-butelkowanej-13fb1c9.jpg
width: 960
height: 540

Sprzątanie świata. Akcja dotyczy też jezior. Te w Polsce są bardzo zaśmiecone
type: item
date: 2023-08-25T09:15:55.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: jeziora
subject: mikroplastik
subject: nurkowanie
subject: oceany
subject: odpady
subject: Onet
subject: plastik
subject: śmieci
subject: sprzątanie świata
subject: woda
subject: Wolny czas
description: Sofy, butelki, kawałki metalu, liny, rozbite szkło, a nawet sedesy znajdują nurkowie w polskich jeziorach. Trudno wskazać, czego do nich nie wyrzucono. Skala śmiecenia jest olbrzymia. Rośnie jednak świadomość. Coraz więcej osób nie śmieci i dołącza do Akcji Sprzątanie świata.
encoded: W tym artykule: Śmieci w jeziorach jest coraz więcej Rośnie świadomość dotycząca potrzeby gospodarowania odpadami Śmieci w jeziorach są groźne zarówno dla ludzi jak i zwierząt Zbliża się 30. finał Akcji Sprzątanie świata. Tym razem odbędzie się od 15 do 17 września. Akcja ta jest częścią międzynarodowego ruchu na rzecz ochrony środowiska Clean up the World wywodzącego się z Australii. Uczestniczy w nim blisko 40 mln wolontariuszy z ponad czterdziestu krajów na całym świecie. W Polsce akcję w 1994 roku zainicjowała założycielka Fundacji Nasza Ziemia, Mira Stanisławska-Meysztowicz. W poprzedniej edycji wzięło w niej ponad 400 tys. Polaków. Śmieci w jeziorach jest coraz więcej – Każdy, kto sprząta śmieci po kimś innymi, nie będzie już śmiecić. Taka jest idea tej Akcji - powiedział „National Geographic Polska" pasjonat nurkowania i czystej natury Wojciech Zgoła. Zgóła jest też redaktorem naczelnym magazynu dla nurków „Perfect Diver" i koordynatorem podwodnej części Akcji Sprzątanie świata. Zwrócił uwagę na to, że śmiecenie nie dotyczy tylko lądu – lasów, pól czy łąk, ale akwenów. – Zajmuję się sprzątaniem dna jezior, rzek i mórz od kilkunastu lat. Na przestrzeni ostatnich dekad niestety widoczność pod wodą zmalała w ogromnej większości jezior. Śmieci jest coraz więcej – powiedział. Nurkowie znajdują na dnie najczęściej odpady z plastiku. To prawdziwa plaga. Groźny dla środowiska jest też mikroplastik, który nie jest widoczny gołym okiem. Z badań na całym świecie wynika, że mikro- i nanoplastik jest już w zasadzie wszędzie. W największych ilościach występuje w środowisku wodnym, morzach i oceanach. Jego cząsteczki kumulują się w łańcuchu pokarmowym zwierząt i ludzi. Potwierdzono, że plastikowe mikrocząstki pokonują barierę krew-mózg. Może to prowadzić do nasilania się zapaleń i chorób. Rośnie świadomość dotycząca potrzeby gospodarowania odpadami Jest jednak światełko w tunelu. W ocenie Wojciecha Zgoły rośnie świadomość dotycząca gospodarowania odpadami. Jednym ze świadec…

thumb1392326reference-88d622b.jpg
width: 1920
height: 1080

Wyspa Śmieci jest 5 razy większa od Polski i nadal rośnie. Naukowcy biją na alarm
type: item
date: 2023-07-20T13:00:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ocean spokojny
subject: plastik
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Wyspa Śmieci, znana także jako Wielka Pacyficzna Plama Śmieci, od dekad przykuwa uwagę badaczy i naukowców z całego świata. Dryfujące „wysypisko” obejmuje obszar ponad półtora miliona kilometrów kwadratowych.
encoded: W tym artykule: Gdzie znajduje się Wielka Pacyficzna Plama Śmieci? Jak duża jest Wyspa Śmieci? Wielka Pacyficzna Plama Śmieci stała się domem dla organizmów morskich Tworzywa sztuczne to jedno z największych zagrożeń dla mórz i oceanów. Niestety, mimo nieustannych apelów ekologów i ekoorganizacji, sytuacja z roku na rok się pogarsza, a zanieczyszczenie naszej planety zwiększa się. Szacuje się, że każdego roku do oceanów trafia nawet 14 milionów ton plastiku. Na pływające odpady (np. siatki) szczególnie narażone są małe żółwie morskie. Wiele z nich nie dożywa roku. Zwierzęta dławią się wyrzucanymi do wody odpadami. Te w reakcji z promieniami słonecznymi rozkładają się na tysiące szkodliwych związków chemicznych. Zwierzęta nie zawsze są świadome zagrożenia, a czasami po prostu nie mają wyjścia i adaptują się do skrajnie niebezpiecznych warunków. W ostatnim czasie naukowcy zauważyli, że coraz więcej organizmów kolonizuje pływające skupiska plastikowych odpadów. Dla wielu z nich to sposób na przetrwanie. Wielka Pacyficzna Plama Śmieci, czyli dryfujące „wysypisko” na Pacyfiku, staje się swego rodzaju nowym ekosystemem. Gdzie znajduje się Wielka Pacyficzna Plama Śmieci? Wielka Pacyficzna Plama Śmieci położona jest na Oceanie Spokojnym, pomiędzy Hawajami a Kalifornią. Dokładna lokalizacja nieustannie dryfującego największego wysypiska na Ziemi jest trudna do ustalenia, bowiem zależy ona od siły prądów morskich i wiatrów. Choć pierwsze wzmianki o Wyspie Śmieci pochodzą z końcówki lat 80. minionego wieku, to odkryta została w 1997 roku przez amerykańskiego oceanografa Charlesa Moore'a. W 2022 r. – w ramach akcji The Ocean Cleanup – ustalono, że 2/3 znajdujących się na wyspie plastikowych odpadów pochodzi z Japonii oraz Chin. Przeprowadzone badania wykazały, że do powstania Wyspy Śmieci przyczynili się także Koreańczycy z Południa, Tajwańczycy, Kanadyjczycy oraz Amerykanie. Jak duża jest Wyspa Śmieci? Wielka Pacyficzna Plama Śmieci obejmuje obszar ponad półtora miliona kilome…

wielka-pacyficzna-plama-smieci-stala-sie-domem-dla-organizmow-morskich-f29dd33.jpeg
width: 2121
height: 1131

„Przerażające” odkrycie na odizolowanej wyspie. Badacze znaleźli plastikowe skały
type: item
date: 2023-03-22T10:29:51.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: Travel
subject: wyspy
description: Czy plastikowe skały będą pojawiać się na plażach coraz częściej? To już kolejny przykład tego, jak ludzie niszczą środowisko naturalne.
encoded: W tym artykule: Wyspa Trindade: raj na Ziemi czy pułapka? Plastikowe skały na świecie Tak człowiek zmienia naturalne krajobrazy Obok postępujących zmian klimatu, plastik jest uważany za jedno z największych zagrożeń dla naszej cywilizacji. Dlaczego? Tworzywa sztuczne nie ulegają biodegradacji, co oznacza, że mogą przetrwać setki lat w środowisku, zanieczyszczając grunty i wody. Na plastik nie ma rady. Spalając go, do powietrza uwalniamy zanieczyszczenia groźne dla ludzi i zwierząt. Wyrzucany do oceanów (a to niestety coraz częstsza praktyka), niszczy środowiska naturalne zwierząt i zabija je. Już sama produkcja tworzyw sztucznych pochłania ogromne ilości energii, czego efektem jest wytwarzanie szkodliwych dla klimatu gazów cieplarnianych. Od rozpowszechnienia w połowie XX w. plastik dosłownie zalał świat. I nie chodzi tylko o wszechobecne siatki, opakowania czy słomki. Z niepokojących badań wynika, że mikroplastik jest już nawet w powietrzu. Niedawne odkrycie na odizolowanej wyspie potwierdza, że żyjemy w erze sztucznych tworzyw. Wyspa Trindade: raj na Ziemi czy pułapka? Niewielka wyspa wulkaniczna Trindade to jedno z najbardziej odizolowanych miejsc na świecie, a na pewno w Ameryce Południowej. Znajduje się na Oceanie Atlantyckim, 1140 kilometrów od wybrzeży Brazylii. Co roku na wyspę przybywają tysiące żółwi zielonych, aby złożyć jaja. To jedno z najważniejszych na świecie miejsc ochrony tego zagrożonego wyginięciem gatunku. Gniazdujących żółwi doglądają żołnierze brazylijskiej marynarki wojennej. Mieszkańcy bazy wojskowej na Trindade to jedyni ludzie będący na stałe na wyspie. Geologia Trindade fascynuje naukowców od lat. Odkrycie skał zbudowanych z plastikowych odpadów wywołało strach o żółwie i miejscowe ekosystemy. Tak zwane plastikowe skały znaleziono na całej długości plaży. Powstają one po tym, jak plastikowe śmieci wyrzucone na brzeg rozkładają się i mieszają ze skałami wulkanicznymi wyspy. Odpady z tworzyw sztucznych na plaży pochodzą głównie z sieci ryba…

przerazajace-odkrycie-na-odizolowanej-wyspie-badacze-odkryli-plastikowe-skaly-8a4ee85.jpg
width: 960
height: 540

Naukowcy po raz pierwszy opisali śmiertelną chorobę, którą wywołuje plastik. Umierają na nią ptaki
type: item
date: 2023-03-07T07:37:24.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: choroby
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: ptaki
subject: zanieczyszczenie środowiska
subject: Zdrowie
subject: zwierzęta
description: Plastikoza to nowa choroba, która jest wywołana przez tworzywa sztuczne. Naukowcy z londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej po raz pierwszy opisali schorzenie, które jest związane ze spożyciem plastiku.
encoded: W tym artykule: Naukowcy po raz pierwszy opisali chorobę u ptaków, którą wywołuje plastik Choroba została stwierdzona u gatunku burzyka Plastik ma bardzo negatywny wpływ na pisklęta Naukowcy już od wielu lat alarmują, jak szkodliwy jest plastik dla organizmów żywych. Tworzywa sztuczne zanieczyszczają naszą planetę na niewyobrażalnie dużą skalę. Do oceanów rocznie trafia ponad 10 milionów ton materiałów składających się z polimerów syntetycznych. Plastikowe odpady znajdują się jednak już wszędzie. W lasach, jaskiniach, na szczytach większości gór, w żywności i kosmetykach. Syntetyczne śmieci zostawione przez człowieka są nawet w kosmosie. Naukowcy po raz pierwszy opisali chorobę u ptaków, którą wywołuje plastik Badania z 2022 roku po raz pierwszy wykazały, że tak zwany mikroplastik znajduje się już nawet w ludzkich płucach. Obecność drobnych cząsteczek wykryto u większości badanych pacjentów. Eksperci już ostrzegali, że plastik jest o tyle niebezpieczny, że może przemieszczać się po organizmie człowieka i powodować większe, długoterminowe szkody.. Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany? Bakterie są w stanie rozłożyć plastik zanieczyszczający morskie ekosystemy. Po raz pierwszy wykazano to w laboratorium, w serii zaplanowanych eksperymentów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bakterie-naprawde-zjadaja-plastik-czy-to-rozwiaze-nasz-problem-z-odpadami-zanieczyszczajacymi-oceany-fot-maaike-goudriaan-nioz-01f2b9c.jpg" width="938" height="625" alt="Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany? (fot. Maaike Goudriaan, NIOZ)" title="Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany? (fot. Maaike Goudriaan, NIOZ)" /> Teraz najnowsze badania naukowców z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie potwierdziły, że materiał ten wywołuje chorobę, na którą zaczynają umierać pt…

burzyk-cadf0ed.jpg
width: 5100
height: 3300

Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany?
type: item
date: 2023-01-23T13:13:10.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: bakterie
subject: Edukacja
subject: ekologia
subject: mikroplastik
subject: morze
subject: oceany
subject: plastik
subject: przyroda
subject: zanieczyszczenie
description: Bakterie są w stanie rozłożyć plastik zanieczyszczający morskie ekosystemy. Po raz pierwszy wykazano to w laboratorium, w serii zaplanowanych eksperymentów.
encoded: W tym artykule: Czy bakterie zjadają plastik? Bakterie produkują dwutlenek węgla z plastiku To nie jest rozwiązanie problemu plastiku w oceanach Zakrętki od butelek, słomki, reklamówki, opakowania po żywności, kubki i talerze. To plastikowe śmieci, które najczęściej trafiają do oceanów. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (International Union for Conservation of Nature, IUCN) podaje, że co roku na całym świecie produkujemy 300 mln ton plastiku. 14 milionów ton jest wyrzucanych do oceanów. Niestety, ta liczba się nie zmniejsza. Szacuje się, że do połowy tego wieku ilość plastiku w oceanach będzie większa od ilości ryb. Co gorsza, plastik zbiera się tam, gdzie szczególnie zagraża morskiemu życiu. Cztery lata temu naukowcy zwrócili uwagę, że gromadzi się na powierzchni oceanów w miejscach, gdzie spędzają pierwsze dni życia młode rybki. Na spokojnych wodach służącym rybom za żłobki plastiku jest nawet siedem razy więcej niż ryb. Czy bakterie zjadają plastik? Co można z tym zrobić? To pytanie zadała sobie Maaike Goudriaan, doktorantka z Królewskiego Holenderskiego Instytutu Badań Morskich (Royal Netherlands Institute for Sea Research, NIOZ). 1000 rzek odpowiada za 80 proc. plastiku trafiającego do oceanów. Najwięcej z Azji Zespół naukowców z Holandii i Niemiec stworzył listę 1000 rzek na całym świecie, które przenoszą do oceanów najwięcej tworzyw sztucznych. Rocznie to od 0,8 mln do 2,7 mln ton odpadów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jednym-z-krajow-najbardziej-dotknietych-kryzysem-zwiazanym-z-odpadami-sa-indie-fot-getty-images-624b518.jpeg" width="938" height="528" alt="Jednym z krajów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z odpadami są Indie (fot. Getty Images)" title="Jednym z krajów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z odpadami są Indie (fot. Getty Images)" /> Jej uwagę przykuła bakteria Rhodococcus ruber. – Wiedzieliśmy, że w naturze bakteria ta tworzy na plastiku tzw. biofilm, czyli cienką warstwę komórek…

bakterie-naprawde-zjadaja-plastik-czy-to-rozwiaze-nasz-problem-z-odpadami-zanieczyszczajacymi-oceany-fot-maaike-goudriaan-nioz-e17f66e.jpg
width: 5184
height: 3456

Co łączy deszcze diamentów z plastikowymi butelkami? Zaskakujące wyniki badań z użyciem laserów
type: item
date: 2022-09-06T12:06:29.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: diamenty
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: neptun
subject: plastik
subject: układ słoneczny
subject: uran
description: Naukowcy przeprowadzili eksperymenty, z których wynika, że na lodowych olbrzymach – takich jak Uran i Neptun – deszcze diamentów mogą pojawiać się znacznie częściej niż wcześniej sądzono. Wykazali to z użyciem taniego plastiku PET.
encoded: W tym artykule: Deszcze diamentów na lodowych olbrzymach Jak zrobić diamenty z plastiku? Gruba warstwa diamentów na lodowych gigantach Czy diamenty mogą padać z nieba? Na Ziemi zdarza się to jedynie w bajkach. Jednak na innych planetach taka ekscytująca możliwość jest jak najbardziej realna. Jeśli w atmosferze planety znajduje się metan, wówczas mogą zaistnieć warunki, w których w wyniku rozpadu tej cząsteczki powstaną diamenty. Wykazano to już na początku lat 80. XX wieku. Naukowcy z Lawrence Livermore National Laboratory policzyli wówczas, że w bardzo wysokiej temperaturze i pod gigantycznym ciśnieniem metan rozpadnie się na wodór i węgiel. Atomy tego drugiego ułożą się koło siebie tak ciasno, że powstaną diamenty. W 1999 r. na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley udowodniono, że warunki konieczne do zajścia takiej przemiany istnieją wewnątrz Neptuna i Urana. To sugerowało, że na skaliste jądra obu tych lodowych gigantów mogą spadać deszcze diamentów. Deszcze diamentów na lodowych olbrzymach Osiemnaście lat później, w 2017 roku, po raz pierwszy stworzono „deszcz diamentów” w laboratorium. Naukowcy ze SLAC National Accelerator Laboratory wykorzystali wówczas instrument naukowy Matter in Extreme Conditions (MEC). Z jego pomocą wytworzyli falę uderzeniową, która przeszła przez plastik. W rezultacie doszło do przemieszczenia się tworzących plastik atomów węgla, które utworzyły diamenty wielkości kilku nanometrów. Co ma plastik do Neptuna i Urana? Pierwiastki, z których składają się te planety, to przede wszystkim węgiel i wodór. I właśnie z tych samych pierwiastków zbudowane są cząsteczki różnego rodzaju plastiku. Jednak diabeł tkwi w szczegółach. Oba lodowe olbrzymy zwierają też mieszaninę innych pierwiastków, które wpływają na to, jakie przemiany chemiczne zachodzą nad i pod ich powierzchniami. W najnowszym numerze czasopisma naukowego „Science Advances” ukazała się praca, która stanowi ciąg dalszy badań z 2017 r. Tym razem naukowcy – poza węglem i wodorem – wzię…

co-laczy-deszcze-diamentow-z-plastikowymi-butelkami-zaskakujace-wyniki-badan-z-uzyciem-laserow-fot-greg-stewart-slac-national-accelerator-laboratory-51728ea.jpg
width: 7680
height: 4077

Robaki uratują świat przed plastikiem? Naukowcy odkryli wyjątkowe zdolności drewnojadów
type: item
date: 2022-06-13T11:46:28.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: mikroplastik
subject: nauka
subject: plastik
subject: robaki
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Ekolodzy cały czas szukają sposobu na rozwiązanie plastikowego problemu świata. Rozwiązanie znalazło się w jelitach pospolitych robaków.
encoded: W tym artykule: Jak walczyć z plastikiem? Pomóc mają „super robaki” Dieta polistyrenowa dla drewnojadów Przyszłość recyklingu Wszechobecny plastik to jedno z największych zagrożeń nie tylko dla zwierząt, ale również dla ludzi. Naukowcy alarmują, że mikroplastik jest obecny także w powietrzu. Jak do tego doszło? Tworzywa sztuczne szybko zyskały na popularności – są niedrogie i mają nieskończone możliwości zastosowań. Szacuje się, że w 2018 r. na całym świecie wyprodukowano około 360 milionów ton plastiku. Niestety, wysoka trwałość polimerów organicznych wpływa na ich odporność na biodegradację. W efekcie mikrocząstki, a często też całe plastikowe przedmioty, zanieczyszczają nasze środowisko. Jak walczyć z plastikiem? Pomóc mają „super robaki” Najlepszym sposobem na rozwiązanie plastikowego problemu jest ograniczenie produkcji i wykorzystania tworzyw sztucznych w naszej codzienności – szczególnie przedmiotów jednorazowego użytku. Decyduje się na to coraz więcej sklepów i restauracji na całym świecie. Przykładowo we Francji większość owoców i warzyw nie jest już pakowana do plastikowych siatek. Zmiany widać też w naszych przyzwyczajeniach. Nikogo nie dziwi chodzenie na zakupy z własną torebką. Co jednak zrobić z plastikiem, który już zalega na świecie? Naukowcy odkryli ostatnio, że pomocne mogą być drewnojady. To gatunek chrząszcza, który osiąga maksymalny rozmiar do 6 cm, pochodzi z Ameryki Środkowej i północnej części Ameryki Południowej. Larwy tych robaków są sprzedawane w sklepach zoologicznych jako pokarm dla ptaszników, modliszek, gryzoni czy modliszek. Jak się okazuje, same potrafią żywić się polistyrenem, wchodzącym m.in. w skład styropianu. Dieta polistyrenowa dla drewnojadów View oEmbed on the source website Naukowcy z University of Queensland’s School przez trzy tygodnie karmili grupy badawcze drewnojadów różnymi sposobami: na czczo, otrębami i pianką polistyrenową. Robaki żywiące się sztucznym tworzywem przeżyły, a niektóre nawet nieznacznie przytyły, co po…

robaki-uratuja-swiat-przed-plastikiem-d7de998.jpeg
width: 935
height: 513

Niepokojąca wiadomość: naukowcy po raz pierwszy odkryli mikroplastik w ludzkich płucach
type: item
date: 2022-04-07T14:14:08.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: zanieczyszczenia powietrza
subject: zanieczyszczenie środowiska
subject: Zdrowie
description: W płucach 11 z 13 badanych pacjentów znajduje się mikroplastik. Eksperci ostrzegają, że te drobne cząsteczki mogą przemieszczać się po ciele i osadzać w różnych narządach ludzkich.
encoded: W tym artykule: Po raz pierwszy w historii odnaleziono mikroplastik w ludzkich płucach Naukowcy odnaleźli aż 12 rodzajów tworzyw sztucznych Badania wykazały, że najwięcej mikroplastiku zgromadziło się w najgłębszych częściach płuc Jak mikroplastik wpływa na nasze środowisko? Plastikowe odpady są już wszędzie. W oceanach, na szczytach ośmiotysięczników, w żywności, w kosmetykach, a nawet w kosmosie. Zanieczyszczamy naszą planetę na niewyobrażalną skalę. Uczeni alarmują, że jest to coraz bardziej niepokojące, szczególnie że wpływ na nasze zdrowie jeszcze nie jest dokładnie znany. Po raz pierwszy w historii odnaleziono mikroplastik w ludzkich płucach Naukowcy pierwszy raz w historii odnaleźli mikroplastik, który znajdował się głęboko w tkankach płucnych. Najbardziej niepokojące w odkryciu jest to, że cząsteczki zostały zidentyfikowane u większości badanych pacjentów. Odkrycia dokonali uczeni z University of Hull oraz lekarze ze szpitala Castle Hill w brytyjskim Cottingham. Najnowsze badanie zostało opublikowane w magazynie naukowym Science of the Total Environment. Zanieczyszczenie plastikiem naszej planety postępuje Obecne tempo globalnej emisji plastiku do środowiska może wywołać skutki, których nie będziemy w stanie odwrócić - przekonuje nowe badanie. Według autorów, zanieczyszczenie plastikiem jes... W marcu świat obiegła sensacyjna wiadomość o tym, że drobne cząsteczki plastiku pierwszy raz odkryto w ludzkiej krwi. Znajdowały się one u 17 z 22 badanych. Eksperci już wtedy ostrzegali, że mikroplastik jest o tyle niebezpieczny, że może przemieszczać się po organizmie człowieka i powodować większe, długoterminowe szkody w ciele. Teraz mamy dowód, że mieli rację. Plastik jest już w naszych płucach. Naukowcy odnaleźli aż 12 rodzajów tworzyw sztucznych W najnowszych badaniach naukowcy pobrali próbki tkanek płucnych od 13 pacjentów, którzy mieli przejść operacje chirurgiczne. W trakcie analizy okazało się, że u 11 osób znajdują się ślady plastiku. Naukowcy w trakcie bada…

mikroplastik-c59ef7f.jpeg
width: 2121
height: 1414