Ile trzeba plastiku, by zabić wszystkie morskie zwierzęta? Zaskakująco mało – zmieniamy ich życie w koszmar
Jak wiele plastiku możemy umieścić w oceanach, żeby zaczęły ginąć poszczególne gatunki zwierząt? Dużo mniej, niż nam się kiedyś wydawało. Analiza zwłok żółwi, morskich ptaków i ssaków pokazała, że dawka śmiertelna jest bardzo niska. Wyniki tych badań powinniśmy poznać wszyscy.
Nowe badanie naukowców z organizacji Ocean Conservancy ujawnia, że zaledwie kilka gramów plastiku może prowadzić do śmierci ptaków morskich, żółwi i ssaków oceanicznych. Ryzyko śmierci sięga 90%. Nawet niewielka ilość plastiku to zagrożenie dla życia morskiego Badacze przeprowadzili ponad 10 000 sekcji zwłok zwierząt związanych z morzem. Chcieli sprawdzić, jak coraz większa obecność plastiku w wodzie związana jest z ich śmiertelnością i ile ze zgonów jest bezpośrednio z nim związanych. Ustalono, że dla ptaków morskich, takich jak np. maskonur atlantycki (którego popularne kolonie znajdują się w m.in. w Norwegii), spożycie plastiku odpowiadające objętości mniej niż trzech kostek cukru daje 90% ryzyko śmierci. Żółwie karetta mogą umrzeć po spożyciu ilości plastiku niewiele większej niż dwie piłki bejsbolowe, a morświny – jednej piłki nożnej. Nawet połowa tej ilości prowadziła do śmierci w 50% przypadków. Co gorsza, 21,5% wszystkich przebadanych zwierząt miało plastik w układzie pokarmowym, więc skala problemu jest ogromna. Ile jest plastiku w oceanie? Dane te są zatrważające, zwłaszcza w kontekście faktu, że szacunkowo każdego roku ponad 11 mln ton plastiku trafia do oceanów. Niekiedy skumulowany plastik tworzy groteskowe twory, takie jak Wielka Pacyficzna Plama Śmieci – dryfująca po Oceanie Spokojnym około 120 000-tonowa plama plastiku o powierzchni 1,6 mln km², czyli 6 razy większa od Polski. To jednak dosłownie wierzchołek góry lodowej problemu. 99% odpadów sztucznych znajduje się na dnie oceanów w formie mikroplastiku, który powoli, ale skutecznie zatruwa wszystkie żyjące w nim organizmy. Jaki plastik jest najbardziej śmiercionośny? Badacze przeanalizowali również, które rodzaje plastiku są najbardziej śmiercionośne dla poszczególnych zwierząt. Dla ptaków morskich najgroźniejsze okazały się twarde plastiki (spowodowały 92% przypadków śmierci) oraz syntetyczna guma. Wystarczało 6 kawałków mniejszych niż groszek, by prowadzić do zgonu. Żółwie w 69% przypadków spożywały miękkie plastiki i to te były dla nich najbardziej zabójcze. Ssaki morskie ginęły najczęściej w wyniku połknięcia plastikowych odpadów pozostawionych przez rybaków. Zagrożone gatunki i umierający ekosystem. Co możemy zrobić? Badacze wykazali, że prawie połowa osobników, które połknęły plastik, znajduje się na Czerwonej liście gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Co istotne, badanie analizowało jedynie wpływ połknięcia dużych plastików (powyżej 5 mm) na te gatunki i nie uwzględniało wszystkich oddziaływań i interakcji z plastikiem. Wykluczono np. zaplątania czy spożycie mikroplastiku powodującego choroby. – Co roku wolontariusze zbierają ogromne ilości balonów, plastikowych toreb, słomek, opakowań po jedzeniu i innych przedmiotów, które są śmiertelnie niebezpieczne dla dzikich zwierząt. Zbierając zaledwie kilka kawałków plastiku pomagasz chronić życie istnień, których jesteś sąsiadem – mówi Allison Schutes z Ocean Conservancy. Chociaż drobne sprzątanie po sobie i po innych może wydawać się „robotą głupiego” i niczym znaczącym w kontekście odpadów wyrzucanych do oceanów przez wielkie korporacje, to jednak ma realny wpływ na nasze otoczenie. Warto pamiętać, że posprzątanie kilku balonów na plaży to uratowane życie pięknego, dzikiego stworzenia. Źródła: PNAS, National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Plastikowe śmieci jak archeologiczne artefakty. Dlaczego są dla naukowców ważne?
Co roku produkowanych jest 400 milionów ton plastiku. Śmieci z tworzyw sztucznych uważane są za jedno z największych zagrożeń dla środowiska. Tymczasem archeolodzy uznają je za cenne źródło informacji. Jak to możliwe?
Pradzieje rozpoczynają się dla archeologów wraz z epoką kamienia. Kolejnymi okresami były epoka brązu i żelaza. Od XX wieku możemy wręcz mówić o epoce plastiku, bo produkty, a następnie śmieci z tego surowca zalewają świat. O tym, że plastik jest poważnym zagrożeniem mówią nam liczne badania naukowe. Ostatnio badacze donosili o drobinkach plastiku przenikających do krwiobiegu, a nawet mózgu, co może być groźne dla naszego zdrowia. Okazuje się, że z plastik może być też pomocny – na ten temat piszą naukowcy w czasopiśmie „Cambridge Prisms: Plastics”. Plastik to „cenne archiwum” Profesor John Schofield z Wydziału Archeologii Uniwersytetu w Yorku, główny autor badania, uważa, że tworzywa sztuczne pomagają opowiedzieć historię współczesności. W jego ocenie stanowią również cenne archiwum dokumentujące działania i zachowania w kluczowym momencie historii ludzkości. – Łatwo jest postrzegać tworzywa sztuczne jako toksyczne dziedzictwo i przyczynę szkód środowiskowych, do czego oczywiście się przyczyniają. Jednak jako archeolodzy możemy spojrzeć na nie również z zupełnie innej perspektywy – jako na cenne archiwum dokumentujące wpływ człowieka na zdrowie planety – dodaje prof. Schofield. Archeologia to idealna nauka do tego, aby rzucić światło na procesy zanieczyszczenia tworzywami sztucznymi, a także stworzyć zapis współczesnych wydarzeń i zachowań ludzkich. Badacze mówią o „archeologii nas samych”. Plastik w nawarstwieniach archeologicznych Wytwory z tworzyw sztucznych pojawiły się jednocześnie na całym świecie w latach 50. XX wieku. Gdy to wiemy, łatwiej jest np. datować nawarstwienia ziemi w czasie wykopalisk. Plastiki o specyficznych cechach morfologicznych, składzie polimerów i wzornictwie mogą być wiarygodnymi wskaźnikami stratygraficznymi. Większe przedmioty (makroplastiki) często można datować bezpośrednio na podstawie wydrukowanych na nich dat, jeśli przetrwały. A datowanie względne może wykorzystywać charakterystyczne cechy morfologiczne lub logo o określonym zakresie dat. Takie datowanie plastiku może być analogiczne do sposoby określania wieku skorup ceramicznych z pradziejów. Plastik w kosmosie Plastik jest wszechobecny i występują w różnorodnych kontekstach, od przestrzeni kosmicznej, przez odległe oceany, atmosferę ziemską, aż po wnętrza żywych organizmów. To tworzy unikatowy, bezprecedensowy zapis archeologiczny. Kiedyś odpadami znajdowanymi przez archeologów były fragmenty naczyń ceramicznych czy narzędzi kamiennych. – Archeolodzy dopiero niedawno zaczęli interesować się tworzywami sztucznymi, a jest to niezwykle ważne. Potrzebujemy tego archiwum, zarówno aby pomogło nam zrozumieć i spróbować ograniczyć nasz wpływ na środowisko teraz, ale też aby zapewnić wiedzę ludziom na temat jego wpływu w przyszłości – dodaje prof. Schofield. Prof. Alice Gorman z Uniwersytetu Flindersa zauważa, że plastik obecny jest wszędzie tam, gdzie dotarły statki kosmiczne. – Tworzywa sztuczne znajdują się nawet na Księżycu – dodaje. Źródło: Cambridge Prisms: Plastics Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Napoje ze szklanych butelek zawierają więcej mikroplastiku, niż z plastikowych. Jak to możliwe?
Mikroplastik w szklanych butelkach występuje częściej niż w plastikowych – to zaskakujące ustalenia francuskiej agencji ANSES. Nowe badanie pokazuje, że źródłem cząstek plastiku są farby używane do malowania zakrętek.
Spis treści Skąd bierze się mikroplastik w szklanych butelkach? Ile mikroplastiku wykryto w różnych napojach? Mikro- i nanoplastik jest już wszędzie Nowe badania przeprowadzone przez francuską agencję ANSES wykazały, że napoje w szklanych butelkach mogą zawierać nawet do 100 cząsteczek mikroplastiku na litr. To dużo więcej niż w przypadku butelek plastikowych lub puszek. Najwięcej zanieczyszczeń wykryto w napojach gazowanych, lemoniadzie i piwie. Skąd bierze się mikroplastik w szklanych butelkach? To zaskakujące odkrycie dotyczy popularnych napojów, takich jak woda, napoje gazowane, lemoniada, piwo czy wino, dostępnych we Francji. Średnio w szklanych butelkach wykryto około 100 cząstek mikroplastiku na litr – od 5 do 50 razy więcej niż w plastikowych. Jak tłumaczy Iseline Chaib, jedna z autorek badania, mikroplastiki pochodziły z farby pokrywającej zakrętki szklanych butelek. Farba ulegała mikrouszkodzeniom – niewidocznym gołym okiem – wskutek tarcia między zakrętkami podczas transportu i magazynowania. W wyniku tego zanieczyszczenia osadzały się na powierzchni zakrętek i mogły wpadać do napojów po otwarciu. Farba ta miała identyczną strukturę i skład polimerowy jak pływające w napojach cząsteczki plastiku – więc to na pewno ona była ich źródłem. Ile mikroplastiku wykryto w różnych napojach? Woda – zarówno niegazowana, jak i gazowana – zawierała relatywnie mało mikroplastiku: od 4,5 cząstki na litr w szkle do 1,6 w plastiku. Jeszcze mniej wykryto w winach – w coraz popularniejszych butelkach zamykanych zakrętką. Napoje słodzone zawierały około 30 cząstek/litr, lemoniada – 40, a piwo – nawet 60. Badacze podkreślają, że nie ma jeszcze ustalonego progu toksyczności dla mikroplastików, więc nie można jednoznacznie określić, czy ich obecność w tych ilościach stanowi zagrożenie dla zdrowia. Niemniej jednak ANSES zaznacza, że producenci mogą ograniczyć zanieczyszczenia. Prosty proces czyszczenia zakrętek – przedmuch powietrzem, płukanie wodą i alkoholem – zmniejszył obecność mikroplastików aż o 60%. Najlepiej byłoby, gdyby zakrętek nie malowano wcale. Mikro- i nanoplastik jest już wszędzie Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Journal of Food Composition and Analysis” i wpisuje się w nurt badań nad powszechnością mikroplastików w środowisku i ich potencjalnym wpływem na zdrowie człowieka. Cząsteczki mikroplastiku znaleziono nie tylko w oceanach, powietrzu i innych środowiskach. Wiadomo już, że występują także we wnętrzach żywych organizmów. Jego obecność stwierdzono m.in. w ludzkim mózgu, tętnicach, a nawet u mężczyzn w jądrach. Źródło: Journal of Food Composition and Analysis Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Ptaki z tej australijskiej wyspy są pełne plastiku. Przy poruszaniu się aż chrzęszczą
Pisklęta burzyków bladodziobych z wyspy Lord Howe na Morzu Tasmana miały w żołądkach tyle plastiku, że było go słychać, gdy się poruszały. Wyspa leży w odległości ok. 600 km od wybrzeży Australii. Skąd tyle plastiku na tak odległych wodach i dlaczego znalazł się w ptasich żołądkach?
Spis treści: Makabryczne ilości plastiku w żołądkach ptaków Dlaczego burzyki jedzą plastik? Skąd plastik na odległej australijskiej wyspie? Badacze z Wielkiej Brytanii odkryli ogromne ilości plastiku w żołądkach młodych osobników oraz martwych ptaków z rodziny burzykowatych zamieszkujących odizolowaną wyspę Lord Howe. Jeden z ptaków połknął aż 778 fragmentów plastiku, które całkowicie wypełniły jego żołądek, tworząc zwartą masę. Skąd tak dramatyczna sytuacja na odległej, zdawałoby się niemal dziewiczej, wyspie? Makabryczne ilości plastiku w żołądkach ptaków Burzyki bladodziobe zamieszkujące wyspę Lord Howe były badane przez zespół biologów z Wielkiej Brytanii, m.in. ekologa Alexa Bonda z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Dokonali oni niemal makabrycznych obserwacji: młode burzyki miały w przewodach pokarmowych niesamowitą ilość plastiku. I nie chodzi tu o mikroplastik, ale duże kawałki tworzyw sztucznych – zakrętki od butelek, klamerki, sztućce czy pojemniki na sos sojowy. Zespół naukowców bada wpływ plastiku na ekosystemy oceaniczne. Od blisko dwóch dekad skupia się na burzyku bladodziobym (Ardenna carneipes), który gniazduje na wyspie Lord Howe należącej do Australii. Rocznie rozmnaża się tam około 44 tysięcy tych ptaków. Trzymiesięczne młode mogą już latać i migrują do Japonii, a następnie spędzają kilka lat na morzu, by wrócić na wyspę i rozpocząć własny cykl rozrodczy. Dlaczego burzyki jedzą plastik? Naukowcy badali martwe ptaki znalezione na brzegu oraz żywe osobniki, którym płukano żołądki. W niektórych przypadkach plastik stanowił aż 20% masy ciała ptaka, czyli nawet 60 gramów! Jak to możliwe, zwłaszcza że były to duże kawałki, które na pewno nie znalazły się w ptasim układzie pokarmowym przypadkiem? Alex Bond tłumaczy, że ptaki mylą plastik z pożywieniem i karmią nim swoje pisklęta, nieświadome jego toksycznego działania. Plastik w ciele ptaków wydawał charakterystyczny „chrzęszczący” dźwięk, słyszalny przy lekkim ucisku. Jack Rivers-Auty z Uniwersytetu w Tasmanii mówi, że tworzywa w przewodzie pokarmowym ptaków łączą się z tłuszczem z innych składników diety, tworząc twarde masy przypominające cegły. Najgroźniejszy wpływ plastik wywiera na mózg. Nawet 1–2 gramy mogą wywołać u młodych ptaków zmiany podobne do demencji. Skąd plastik na odległej australijskiej wyspie? To oczywiście efekt działalności człowieka, który według badań z 2023 roku wprowadził już do oceanów ponad 170 bilionów kawałków plastiku. Tworzywa sztuczne rozkładają się przez setki lat, a ich drobiny obecne są już niemal wszędzie, od oceanicznych głębin po Arktykę. Rivers-Auty podkreśla, że kryzys narasta. Wyniki badań z wyspy Lord Howe są zapowiedzią tego, co może czekać inne gatunki w przyszłości. Źródło: Phys.org, ABC Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Oceany są pełne plastikowych śmieci. Jak je zbierać z wodnego bezkresu, podpowiada sztuczna inteligencja
Międzynarodowy zespół naukowców z Holandii i Wielkiej Brytanii opracował nowatorską metodę wytyczania tras statków. Dzięki niej oczyszczanie mórz i oceanów z plastiku będzie efektywniejsze nawet o 60 procent.
Spis treści" Plastik w oceanach to wielki problem Dzięki AI usuwanie plastiku będzie wydajniejsze Usuwanie plastikowych odpadów z mórz i oceanów to zadanie trudne i skomplikowane, ale w obliczu zanieczyszczenia środowiska niezbędne. Stosuje się tu kilka metod. Na przykład pływające bariery, które wyłapują plastik, kierując go do centralnego punktu zbiorczego, skąd trafia na pokłady statków. Używa się też statków wyposażonych w siatki lub ramiona do zbierania odpadów. W ujściach rzek instalowane są też systemy filtrujące, mające zatrzymać odpady, zanim trafią one do oceanu. Armada statków oczyszczających wody to jednak podstawa walki z plastikiem w oceanach. Dlatego bardzo ważna jest nowa metoda, opracowana z użyciem algorytmu sztucznej inteligencji, która ogromnie usprawnia zbieranie odpadów przez statki. Plastik w oceanach to wielki problem Szacuje się, że w oceanach znajduje się ponad 170 bilionów (170 000 000 000 000) kawałków plastiku, o łącznej wadze przekraczającej 2 miliony ton. Liczba ta obejmuje zarówno duże odpady (makroplastik), jak i drobne cząstki (mikroplastik). Największe stężenie plastiku występuje w tzw. Wielkiej Pacyficznej Plamie Śmieci, czyli ogromnym skupisku dryfujących odpadów pomiędzy Kalifornią a Hawajami. Problem ciągle narasta – każdego roku do oceanów trafia bowiem kolejne 8–12 milionów ton plastiku. Według szacunków fundacji Ellen MacArthur z 2016 roku do roku 2050 w oceanach może być wagowo więcej plastiku niż ryb. Dzięki AI usuwanie plastiku będzie wydajniejsze Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie „Operations Research” prezentują przełomowe zastosowanie sztucznej inteligencji (AI) w walce z zanieczyszczeniem oceanów plastikiem. Zespół naukowców z Holandii i Wielkiej Brytanii opracował innowacyjny algorytm, który zwiększa efektywność zbierania plastikowych odpadów z oceanów o ponad 60%, bez konieczności inwestowania w nową infrastrukturę.​ Dotychczas nie pochylano się specjalnie nad efektywnym wytyczaniem tras statków zbierających plastik. Nowy algorytm analizuje w czasie rzeczywistym dane o rozmieszczeniu odpadów oraz prognozy pogody, aby wyznaczyć najbardziej efektywne trasy dla statków. Potrafi zaproponować optymalne trasy w ciągu paru sekund, nawet na masową skalę. Dzięki temu zbieranie odpadów jest maksymalnie wydajne, co przekłada się na znaczne zwiększenie ilości usuniętego plastiku.​ Zbieranie danych do opracowania algorytmu trwało przez dwa lata, od 2022 do 2024 r. Organizacja The Ocean Cleanup, znana z działań na rzecz oczyszczania oceanów, już wdrożyła ten algorytm w swoich operacjach na Pacyfiku. „Nasza praca pokazuje, że badania nad sztuczną inteligencją nie przydają się wyłącznie w świecie finansów i technologii. Mogą też aktywnie rozwiązywać problemy związane z ochroną środowiska” – mówi Jean Pauphilet z London Business School, jeden z autorów innowacyjnego algorytmu. Źródło: Operations Research Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler” i „Kaleidoscope”. Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Delfiny u wybrzeży USA „oddychają” mikroplastikiem. To pierwsze takie odkrycie
W najnowszym badaniu naukowcy opisują dowody na to, że delfiny wdychają mikroplastik, który obecny jest w oceanie. Badanie dotyczyły dzikich stworzeń, które żyją u wybrzeży Luizjany i Florydy.
Spis treści: Czym jest mikroplastik? Mikroplastik w oddechu delfinów Delfiny oddychają poliestrem, plastikiem do produkcji ubrań Mikroplastik jest coraz większym problemem dla naszej planety. Badania z ostatnich kilku lat pokazują, że te cząsteczki tworzyw sztucznych są już niemal wszędzie. Badacze odkryli, że poza tym, iż w olbrzymich ilościach występuje we wszelkich zbiornikach wodnych, to znajduje się także w organizmach niektórych istot żywych. Co więcej, odkryto go nawet w ludzkich płucach i mózgu. Czym jest mikroplastik? Mikroplastik to drobne cząsteczki plastiku o średnicy mniejszej niż 5 mm. Powstaje w wyniku rozkładu większych fragmentów tworzyw sztucznych. Może być też skutkiem ubocznym wytwarzania innych produktów, na przykład elektroniki, samochodów, zabawek, kart płatniczych, a nawet ubrań czy opakowań do żywności. Eksperci już od dawna wskazują, że mikroplastik najbardziej zagraża organizmom żyjącym w morzach i oceanach. Cząsteczki, które osadzają się praktycznie wszędzie, zostają następnie zjadane przez żyjące tam mniejsze zwierzęta. Te są z kolei pożywieniem dla stworzeń większych. W ten sposób plastik niejako podróżuje w górę łańcucha pokarmowego i rozprzestrzenia się po ekosystemach. Mikroplastik w oddechu delfinów Naukowcy z kilku amerykańskich uniwersytetów opublikowali właśnie pracę na łamach czasopisma „PLOS One”. Uczeni opisują w niej, że po raz pierwszy znaleźli dowody na to, iż ssaki morskie mogą wdychać mikroplastik, który obecny jest w oceanie. To kolejny sposób, w jaki te niebezpieczne cząstki dostają się do organizmu zwierząt. Przedmiotem badań w tym przypadku były butlonosy zwyczajne, które żyją u południowo-wschodnich wybrzeży USA. To gatunek ssaka z rodziny delfinowatych, który należy do najczęściej występujących i najszerzej rozprzestrzenionych gatunków delfinów. Butlonosy osiągają długość do nawet 380 cm i potrafią ważyć 500 kg. Ich ubarwienie waha się od jasnoszarego do brudnej bieli na brzuchu. Charakteryzują się obecnością dzioba, a ich żuchwa jest dalej wysunięta niż górna szczęka. Płetwa grzbietowa jest łagodnie zakrzywiona do tyłu. – Odkryliśmy, że delfiny mogą wdychać mikroplastik, nawet jeśli żyją na obszarach z dala od wysokiego poziomu aktywności człowieka. To pokazuje, że te cząsteczki są wszędzie, niezależnie od urbanizacji i ekspansji ludzi – powiedziała współautorka Miranda Dziobak, naukowczyni zajmująca się środowiskiem z College of Charleston w Południowej Karolinie. Delfiny oddychają poliestrem, plastikiem do produkcji ubrań W badaniu podkreślono, że na razie nie wiadomo, jaki wpływ na delfiny może mieć wdychany mikroplastik. Jednak uczeni podejrzewają, że cząsteczki te najprawdopodobniej negatywnie oddziałują na płuca tych ssaków. – Nie jesteśmy zaskoczeni tym odkryciem. Wiemy, że tworzywa sztuczne znalazły się już w praktycznie każdej części naszej planety, więc zanieczyszczenie dzikiej przyrody wydaje się niemal nieuniknione. Jesteśmy po prostu zawiedzeni sobą jako gatunkiem – mówi Dziobak. Aby zbadać oddech delfinów, naukowcy pobrali próbki od 11 dzikich butlonosów zwyczajnych. Sześć osobników pochodziło z zatoki Barataria w Luizjanie, a pięć z zatoki Sarasota na Florydzie. Badacze przykładali szalki Petriego do otworu oddechowego delfinów. Po zbadaniu próbek pod mikroskopem naukowcy odkryli, że każdy delfin wydychał co najmniej jedną cząsteczkę mikroplastiku. Co ciekawe, najwięcej odkryto poliestru, rodzaju tworzywa sztucznego stosowanego w produkcji odzieży. – Właściwie od dawna podejrzewaliśmy, że tak jak ludzie wdychają mikroplastik, który znajduje się w powietrzu, tak zwierzęta wdychają go w wodzie. Teraz jednak możemy z całą pewnością powiedzieć, że tak jest. Mamy na to dowody – tłumaczy CNN Greg Merrill, badacz i doktorant ekologii na Duke University w Durham w Karolinie Północnej. Źródło: New Scientist. Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Doczekaliśmy się przełomu. Ta bakteria produkuje biodegradowalny plastik. Jak to możliwe?
Naukowcy wyhodowali bakterie zdolne do produkcji polimerów z aromatycznymi łańcuchami bocznymi. To otwiera drzwi do tworzenia biodegradowalnego plastiku o zwiększonej sztywności i stabilności termicznej. To dobra wiadomość dla naszej planety.
W tym artykule: Biodegradowalny plastik uratuje świat? Nowa generacja tworzyw sztucznych Dużo mówi się o szkodliwym wpływie plastiku na środowisko. Problem jest złożony, a na czym dokładnie polega? Przede wszystkim produkcja tworzyw sztucznych opiera się na surowcach ropopochodnych, co wiąże się z emisją dużej ilości gazów cieplarnianych. Procesy te prowadzą do zmian klimatu i zanieczyszczenia powietrza. Ponadto odpady plastikowe rozkładają się bardzo powoli. To powoduje gromadzenie się ogromnych ilości odpadów na lądzie i w oceanach, gdzie stanowią zagrożenie dla życia morskiego i całego ekosystemu. Plastik otacza nas nie tylko w sytuacjach codziennych, ale również wtedy, kiedy byśmy sobie tego nie życzyli. Szkodliwe mikodrobiny są już obecne w wodzie pitnej, a nawet naszych płucach. Jak temu zapobiec? Odpowiedzią na negatywny wpływ tworzyw sztucznych na środowisko i życie ludzkie mają być biodegradowalne plastiki. To takie tworzywa, które mogą się rozkładać w naturalnych warunkach. Najnowsze odkrycie bioinżynierów, opisane na łamach czasopisma naukowego „Trends in Biotechnology”, przybliża nas do tej wizji. Biodegradowalny plastik uratuje świat? Naukowcy z Korei dokonali przełomowego odkrycia. Udało im się zmodyfikować bakterie E. coli tak, aby produkowały polimery zawierające struktury pierścieniowe. Dzięki nim tworzywa sztuczne są bardziej sztywne i stabilne termicznie. To z kolei zwiększa ich potencjalne zastosowania w różnych branżach. Wyzwanie badawcze polegało na tym, że te pierścieniowe cząsteczki są zazwyczaj toksyczne dla mikroorganizmów. Naukowcy musieli więc stworzyć nową ścieżkę metaboliczną, która pozwalała bakteriom zarówno na produkcję, jak i tolerowanie tych związków. Postępu w produkcji tworzyw sztucznych był możliwy dzięki zastosowaniu mikroorganizmów do wytwarzania polimerów o strukturach aromatycznych. Są one kluczowe dla wielu przemysłowych materiałów, takich jak PET i polistyren. Wcześniejsze badania umożliwiły mikroorganizmom tworzenie polimerów z naprzemiennymi monomerami aromatycznymi i alifatycznymi. Jednak po raz pierwszy udało się uzyskać polimery składające się wyłącznie z monomerów o aromatycznych łańcuchach bocznych. Aby tego dokonać, naukowcy najpierw zrekombinowali enzymy pochodzące z innych mikroorganizmów, tworząc nową ścieżkę metaboliczną, która pozwoliła bakteriom na produkcję aromatycznego monomeru, fenylomleczanu. Następnie, przy pomocy symulacji komputerowych, zaprojektowali specjalny enzym polimerazy, zdolny do efektywnego łączenia tych monomerów w stabilny polimer. – Myślę, że bioprodukcja będzie kluczem do sukcesu w łagodzeniu zmian klimatycznych i globalnego kryzysu plastiku – mówi starszy autor Sang Yup Lee, inżynier chemik i biomolekularny w Korea Advanced Institute of Science and Technology. „Musimy współpracować na arenie międzynarodowej, aby promować produkcję opartą na biotechnologii, abyśmy mogli zapewnić lepsze środowisko dla naszej przyszłości. Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów Naukowcy wykryli znaczne ilości wielu rodzajów mikroplastiku w jądrach zarówno ludzi, jak i psów. Może to stanowić jedną z przyczyn spadku płodności. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mikroplastik-zamiast-plemnikow-naukowcy-wykryli-go-nawet-w-jadrach-ludzi-i-psow-fot-charnsitr-shutterstock-2d02e53.jpg" width="938" height="626" alt="Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów / fot. charnsitr/Shutterstock" title="Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów / fot. charnsitr/Shutterstock" /> Nowa generacja tworzyw sztucznych Otrzymany polimer jest biodegradowalny. Co więcej, ze względu na swoje wyjątkowe właściwości fizyczne, mógłby znaleźć zastosowanie w biomedycynie. Aby jednak w pełni ocenić jego potencjał, konieczne są dalsze badania. Kolejnym etapem prac badawczych ma być również opracowanie dodatkowych rodzajów aromatycznych monomerów i polimerów o zróżnicowanych właściwościach chemicznych i fizycznych. Dzięki wyższej masie cząsteczkowej mają one być odpowiednie do zastosowań przemysłowych, gdzie wymagana jest większa wytrzymałość i stabilność. Równocześnie naukowcy pracują nad dalszą optymalizacją opracowanej metody produkcji, aby umożliwić jej stosowanie na większą skalę. Nie wiadomo jednak, kiedy biodegradowalne tworzywa sztuczne miałyby zastąpić wszechobecny plastik. Można się jednak spodziewać, że zmiana nie obejmie w tym samym czasie wszystkich państw. Źródła: Trends in Biotechnology, EurekAlert. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Naukowcy stworzyli nowy materiał. „Szklany żel” bardzo trudno złamać, choć w 50 proc. składa się z cieczy
Powstał nowy, niezwykły rodzaj materiału. Jest jednocześnie bardzo twardy i bardzo rozciągliwy. Nieźle przewodzi prąd i na dodatek jest przylepny. Naukowcy są zdania, że "szklany żel" może znaleźć wiele zastosowań w medycynie i robotyce.
W tym artykule: Twardy jak plastik, rozciągliwy jak żel Jak powstaje szklany żel Niezwykłe właściwości nowego materiału Plastik wyglądający jak szkło to w XXI wieku codzienny widok. Producenci kosmetyków wykorzystują go w opakowaniach, a producenci samolotów wstawiają w okna. Z takiego materiału powstają szyby albo przezroczyste i gładkie kabiny prysznicowe. Kompozyty polimerowe są wytrzymałe, ale równocześnie bywają kruche. Ich odporność na rozciąganie jest słaba. Rozwiązaniem jest dodanie do nich wody. W ten sposób uzyskuje się hydrożele. To właśnie z nich powstają soczewki kontaktowe. Wilgotne hydrożele stają się miękkie i rozciągliwe. Niestety, tracą przy tym na wytrzymałości. Czy możliwe jest połączenie zalet obu wyżej opisanych materiałów? Dzisiejszy numer prestiżowego czasopisma „Nature” wskazuje, że tak. Ukazała się w nim praca, w której naukowcy donoszą o opracowaniu „szklanego żelu” (ang. glassy gel). To zupełnie nowy rodzaj materiału, który jest nie tylko wytrzymały i rozciągliwy, ale wykazuje także kilka innych niezwykłych właściwości. Twardy jak plastik, rozciągliwy jak żel – Szklane żele są tak twarde, jak kompozyty polimerowe – mówi Michael Dickey, współautor pracy z Uniwersytetu Stanowego Północnej Karoliny. – Jednak jeśli przyłożysz odpowiednio dużą siłę, mogą rozciągnąć się nawet pięć razy. Co więcej, kiedy ten materiał zostanie rozciągnięty, może wrócić do pierwotnego kształtu – dodaje badacz. Wystarczy go podgrzać. Co ciekawe, choć materiał jest twardy jak szkło, aż w 60 proc. składa się z cieczy. Nie jest to jednak zwykła ciecz. Do produkcji szklanego żelu naukowcy wykorzystali tzw. ciecz jonową. To ciekła substancja składająca się wyłącznie z jonów, czyli atomów z niedoborem lub nadmiarem elektronów. Ciecze jonowe są nieobojętne elektrycznie, a także stabilne termicznie i odporne na parowanie. Jak powstaje szklany żel By powstał nowy materiał, naukowcy połączyli polimery z cieczą jonową (w uproszczeniu). Następnie wlali to połączenie do formy i utwardzili z pomocą promieni ultrafioletowych. W rezultacie jądra atomów cieczy jonowej znalazły się pomiędzy długimi łańcuchami polimerów. – Zwykle po dodaniu rozpuszczalnika do polimeru rozpuszczalnik rozpycha łańcuchy polimeru, który staje się miękki i rozciągliwy. Dlatego właśnie mokre soczewki kontaktowe są giętkie, a suche nie. W szklanych żelach rozpuszczalnik rozsuwa łańcuchy polimeru, co zapewnia rozciągliwość. Jednak jony cieczy są silnie przyciągane do polimeru, a to zapobiega przemieszczaniu się łańcuchów polimeru. W efekcie materiał jest twardy, ale nadal może się rozciągać – tłumaczy Dickey. Twardszy niż diament, elastyczny jak guma. Odkryto nową formę węgla Skompresowany szklisty węgiel – tak nazywa się substancja uzyskana przez badaczy z Chin i USA. Jej niezwykłe właściwości sprawiają, że może znaleźć zastosowanie w elektronice i kamizel... Niezwykłe właściwości nowego materiału Twardość i rozciągliwość w jednym to nie wszystko. Testy wykazały, że szklany żel nie ulega parowaniu. Łatwo go też naprawić. Gdy np. zostanie rozcięty na dwie części, wystarczy je złączyć i podgrzać, by scalił się na nowo. Na tej samej zasadzie po podgrzaniu potrafi wrócić do pierwotnego kształtu. Ma jeszcze jedną zaskakującą cechę. Jest przyczepny, zupełnie tak, jakby został pokryty warstwą kleju. Michael Dickey uznaje to za najbardziej intrygującą właściwość „szklanych żeli”. – O ile rozumiemy, co czyni je twardymi i rozciągliwymi, o tym, dlaczego są przylepne, możemy zaledwie spekulować – przyznaje. Zdaniem badaczy, nietypowe zestawienie właściwości w połączeniu z prostym procesem produkcji sprawia, że „szklane żele” mogą w przyszłości znaleźć wiele przemysłowych zastosowań. Mogą być używane do druku 3D, ale także w medycynie i robotyce. – Jesteśmy ciekawi, jakie potencjalne zastosowania „szklanych żeli” da się wymyślić. Jesteśmy otwarci na współpracę w tej sprawie – podsumowuje Michael Dickey. Źródło: EurekAlert. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów
Naukowcy wykryli znaczne ilości wielu rodzajów mikroplastiku w jądrach zarówno ludzi, jak i psów. Może to stanowić jedną z przyczyn spadku płodności.
W tym artykule: Plastik w jądrach Rodzaje plastiku w jądrach Mikroplastik a płodność i zdrowie Plastikowe śmieci pod różną postacią są już wszędzie. Występują w żywności, oceanach, na szczytach ośmiotysięczników, warstwach archeologicznych, a nawet w kosmosie. Skala zanieczyszczenia planety tymi cząsteczkami tworzyw sztucznych jest niewyobrażalna. Z ostatnich badań wynika, że mikroplastik przenika do tkanek ciała, nawet do płuc i tętnic. Ale czy również do innych układów? Plastik w jądrach – Wątpiłem, że mikroplastik może przenikać do układu rozrodczego – mówi prof. Xiaozhong „John” Yu z University of New Mexico w USA. Jest on jednym z autorów artykułu opublikowanego w piśmie „Toxicological Sciences”. Przedstawiono w nim wynika badań na obecność mikroplastiku w ludzkich i psich jądrach. Okazało się jednak, że cząsteczki tworzyw sztuczny znajdowały się we wszystkich przebadanych próbkach, tkankach 47 psich i 23 ludzkich jąder. Analizowane próbki pochodziły z biopsji oraz banków tkanek. – Kiedy po raz pierwszy otrzymałem wyniki dla psów, byłem zaskoczony. A jeszcze bardziej, gdy otrzymałem wyniki dla ludzi – wspomina prof. Yu. Rodzaje plastiku w jądrach Naukowcy ustalili, że najbardziej rozpowszechnionym polimerem zarówno w tkankach ludzkich, jak i psich, był polietylen (PE). Jest on używany do produkcji plastikowych toreb i butelek. U psów był to polichlorek winylu (PVC). Ten jest wykorzystywany w hydraulice przemysłowej, komunalnej i domowej. U psów średnie stężenie mikroplastiku w tkance jąder wynosiło 122,63 mikrograma na gram tkanki (mikrogram to milionowa część grama). W tkance ludzkiej średnie stężenie wynosiło 329,44 mikrograma na gram. To prawie trzy razy więcej niż u psów i znacznie więcej niż średnie stężenie rozpoznane w innych badaniach wykonanych na ludzkich łożyskach. Średni wiek mężczyzn w próbkach z biopsji wynosił 35 lat. Oznacza, że ich ekspozycja na tworzywa sztuczne rozpoczęła się kilkadziesiąt lat temu. Wówczas w obiegu było mniej plastiku. Oznaczać to może, że w przypadku młodszego pokolenia ilość mikroplastiku w tkankach jest większa, co może wpływać na płodność. Mikroplastik a płodność i zdrowie Zespół był również w stanie określić ilościowo stężenie mikroplastiku w próbkach tkanek przy użyciu nowej metody analitycznej. Ujawniła korelacje między niektórymi rodzajami tworzyw sztucznych a zmniejszoną liczbą plemników w próbkach psów. Naukowcy po raz pierwszy opisali śmiertelną chorobę, którą wywołuje plastik. Umierają na nią ptaki Plastikoza to nowa choroba, która jest wywołana przez tworzywa sztuczne. Naukowcy z londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej po raz pierwszy opisali schorzenie, które jest związane ze spożycie... Zespół policzył plemniki w próbkach pobranych od psów. Nie było to możliwe w przypadku ludzkich tkanek ze względu na sposób ich konserwacji. Okazało się, że wyższy poziom PVC w tkance korelował z niższą liczbą plemników. Nie stwierdzono jednak korelacji ze stężeniem PE w tkankach. Może to oznaczać, że PVC uwalnia wiele substancji chemicznych, które zakłócają spermatogenezę, i zawiera substancje chemiczne powodujące zaburzenia endokrynologiczne. Z ostatnich badań wynika, że mikroplastik jest bardzo niebezpieczny dla zdrowia. Odkłada się nawet w tętnicach. Tym samym zagraża zdrowiu serca i mózgu. Prof. Xiaozhong „John” Yu zajmował się wcześniej badaniem wpływu na ludzki układ rozrodczy czynników środowiskowych takich jak: metale ciężkie, pestycydy i substancje chemiczne. Z analiz wynika, że zaburzają one gospodarkę hormonalną i są odpowiedzialne za globalny spadek liczby i jakości plemników. Do analizy jąder pod kątem występowania mikroplastiku naukowca skłoniły wyniki badań dr. Matthew Campenema, który udokumentował obecność tworzyw sztucznych w ludzkich łożyskach. Źródło: The University of New Mexico Health & Health Sciences. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Mikroplastik w próbkach archeologicznych sprzed 2 tysięcy lat. Może zagrażać zabytkom
W próbkach ziemi pobranych w czasie badań archeologicznych prowadzonych nawet ponad 40 lat temu znajduje się mikroplastik. To ustalenie zaskoczyło naukowców. Obecność mikroplastiku może zagrażać zabytkom.
W tym artykule: Mikroplastik – nowe zagrożenie? Plastik w próbkach archeologicznych Czy zabytki są zagrożone? Plastik jest wszechobecny. Gdy sortujemy śmieci w domu, najszybciej zapełnia się kubeł właśnie z plastikiem. Odpadki tego typu znajdowane są dosłownie wszędzie: na szczytach ośmiotysięczników, rzekach czy w lasach. Mikroplastik – nowe zagrożenie? W ostatnich latach szczególnie dużo mówi się o mikroplastiku. Czyli bardzo małych fragmentach plastiku, które w różny sposób odrywają się od przedmiotów z tego tworzywa. Z najnowszych badań wynika, że można je znaleźć zarówno w żywności, w kosmetykach, potencjalnie dziewiczych rejonach planety, a nawet w kosmosie. Uczeni alarmują, że jest to zjawisko coraz bardziej niepokojące. Wiele wskazuje na to, że mikroplastik negatywnie wpływa na nasze zdrowie. Jak wygląda mikroplastik? Najczęściej trudno go dostrzec. To bardzo małe cząsteczki plastiku o wielkości od 1 μm (jedna tysięczna milimetra) do 5 mm. Pochodzą one z wielu różnych źródeł. Powstają z większych kawałków plastiku, które się rozpadły lub granulek żywicy używanych w produkcji tworzyw sztucznych. Plastik w próbkach archeologicznych Brytyjscy naukowcy dowodzą na łamach czasopisma „Science of the Total Environment”, że mikroplastik obecny jest nawet w archeologicznych próbkach gleby. Analizy wykonali eksperci z angielskich Uniwersytetów w Yorku i Hull przy wsparciu organizacji York Archaeology. Badacze zidentyfikowali mikrodrobiny plastiku zarówno w niedawno pobranych osadach, jak i w tym pozyskanych ponad 40 lat temu. Osady poddane badaniu położone były na głębokości ponad siedmiu metrów, w próbkach pochodzących z pierwszego lub początku drugiego wieku naszej ery i wydobytych pod koniec lat 80. XX wieku. To pierwsze dowody na tego typu zanieczyszczenie. Do tej pory udało się zidentyfikować 16 różnych typów polimerów. – Czujemy, że to ważny moment, potwierdzający to, czego powinniśmy byli się spodziewać. Czyli że to, co wcześniej uważano za nieskazitelne depozyty archeologiczne, doskonałe do zbadania, jest w rzeczywistości zanieczyszczone tworzywami sztucznymi. Dotyczy to również depozytów pobranych i przechowywanych w późnych latach 80. – podkreślił prof. John Schofield z Wydziału Archeologii Uniwersytetu w Yorku. Czy zabytki są zagrożone? Według powszechnie przyjętej doktryny konserwatorskiej, najlepiej jest pozostawić dużą część stanowiska archeologicznego w postaci nietkniętej, gdyż pozostałości na przykład w postaci drewnianych domostw dobrze zachowują się pod ziemią. Doskonale, gdy jest duża wilgotność gleby, tak jak w Biskupinie. Wówczas mamy szansę wydobyć świetnie zachowane relikty z surowców organicznych. Mikroplastik jest już nawet w powietrzu! Do tej pory mówiono głównie o problemie mikroplastiku obecnego w wodzie. Teraz okazuje się, że mikro cząsteczki plastiku są obecne również w powietrzu. – Myślimy o mikroplastiku jako o bardzo nowoczesnym zjawisku, ponieważ tak naprawdę słyszymy o nim dopiero od 20 lat. Profesor Richard Thompson ujawnił w 2004 roku, że jest on powszechny w naszych morzach. Zaczęło się to od lat 60. wraz z powojennym boomem w produkcji tworzyw sztucznych – zauważa dyrektor York Archaeology, David Jennings. Tymczasem, jak podkreśla Jennings, nowe badanie pokazują, że cząsteczki przeniknęły do osadów archeologicznych i, podobnie jak w przypadku oceanów, prawdopodobnie działo się to w podobnym okresie. Mikroplastk znaleziono na przykład w próbkach gleby pobranych i zmagazynowanych w 1988 r. w Wellington Row w Yorku. Brytyjscy badacze zwracają uwagę w publikacji, że mikroplastik przenikający w głąb ziemi może stanowić zagrożenie dla substancji zabytkowej i przyczynić do jej szybszego rozkładu. Na razie ustalono, że dziedzictwo archeologiczne zawiera takie toksyczne składniki. W jakim stopniu zanieczyszczenie mikroplastikiem zagraża samym zabytkom i czy wpływa na analizy pozyskanych sedymentów (na przykład określenie ich wieku)? Tego badacze będą próbowali dowiedzieć się w kolejnych ekspertyzach. – Obecność mikrodrobin plastiku może i będzie zmieniać skład chemiczny gleby, potencjalnie wprowadzając pierwiastki, które spowodują rozkład szczątków organicznych – ostrzega David Jennings. Źródło: Science of the Total Environment. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Nanoplastik jest już nawet w wodzie butelkowanej. To ułatwia tworzywom sztucznym przenikanie do narządów
Nanoplastiki są jeszcze mniejsze od mikroplastików, dlatego mogą przedostawać się przez jelita i płuca bezpośrednio do naszego krwiobiegu. To między innymi polichlorek winylu i polimetakrylan metylu.
W tym artykule: Czym grożą nam nanoplastiki? Mikroplastik a nasze zdowie Gdzie są cząsteczki mikroplastiku i nanopolastiku? Mikroplastik to obok globalnego ocieplenia czy przeludnienia planety jedno z największych wyzwań dla naszej cywilizacji. Naukowcy alarmują, że cząsteczki powstające w wyniku rozpadu tworzyw sztucznych są już obecne praktycznie wszędzie na Ziemi. Dotyczy to zarówno gleby i topniejących lodowców, jak i wody pitnej oraz żywności. Czym grożą nam nanoplastiki? Jak wynika z ostatnich badań opublikowanych na łamach „Proceedings of the National Academy of Sciences”, nawet woda butelkowana może zawierać dziesiątki tysięcy możliwych do zidentyfikowania nanoplastików. Są to cząsteczki jeszcze mniejsze od mikroplastików. Naukowcy po raz pierwszy ustalili, że w litrze znajduje się ich około 240 000. Przez to, że nanoplastiki są jeszcze mniejsze od mikroplastików (mierzy się je w miliardowych częściach metra), mogą przedostawać się przez jelita i płuca bezpośrednio do krwiobiegu. Stamtąd mają już „blisko” do narządów takich jak serce czy mózg. Naukowcy szacują, że cząsteczki te są w stanie atakować pojedyncze komórki, a nawet przedostawać się przez łożysko do ciał nienarodzonych dzieci. Niepokojąca wiadomość: naukowcy po raz pierwszy odkryli mikroplastik w ludzkich płucach W płucach 11 z 13 badanych pacjentów znajduje się mikroplastik. Eksperci ostrzegają, że te drobne cząsteczki mogą przemieszczać się po ciele i osadzać w różnych narządach ludzkich. Mikroplastik a nasze zdowie Jak na razie wpływ nanoplastiku na różnorodne systemy biologiczne jest nieokreślony. Zbadanie go to jeden z priorytetów naukowców zajmujących się medycyną. Odkrycie tego, jak wiele potencjalnie szkodliwych cząsteczek znajduje się w butelkach z wodą, jest uważane za przełom. – To otwiera okno, przez które możemy zajrzeć do świata, który wcześniej nie był nam dostępny. Wcześniej był to po prostu ciemny obszar niezbadany. Badania toksyczności ograniczały się do zgadywania – komentuje Beizhan Yan z Uniwersytetu Columbia, współautor badania. Skąd przypuszczenia, że nanoplastik może szkodzić ludziom? Większość tworzyw sztucznych rozkłada się na coraz mniejsze cząstki o tym samym składzie chemicznym. Niestety materiałów z roku na rok przybywa. Według badaczy globalna produkcja tworzyw sztucznych zbliża się do 400 milionów ton rocznie, z czego 30 milionów ton wyrzuca się do wody i na ląd. Potencjalnym zagrożeniem są jednak nie tylko opakowania i zużyte produkty. Część przedmiotów wykonanych na przykład z tekstyliów syntetycznych wydziela cząstki stałe jeszcze w trakcie użytkowania. Gdzie są cząsteczki mikroplastiku i nanopolastiku? O tym, że cząstki plastiku są w wodzie butelkowanej, było wiadomo już w 2018 r. Wówczas naukowcy ustalili, że na litr przypada średnio 325 cząsteczek. Późniejsze badania pomnożyły tę liczbę wielokrotnie. Autorzy najnowszej analizy wykorzystali technikę, która polega na sondowaniu próbek za pomocą dwóch laserów dostrojonych tak, aby wywoływały rezonans określonych cząsteczek. W ten sposób badacze przetestowali trzy popularne marki wody butelkowanej sprzedawanej w Stanach Zjednoczonych. W każdym litrze zaobserwowali od 110 000 do 370 000 cząstek, z czego 90% stanowiły nanoplastiki. Reszta to mikroplastik. Powszechnie występującym tworzywem był politereftalan etylenu (PET). W jaki sposób przedostaje się do wody? Na przykład, gdy butelka zostanie ściśnięta lub wystawiona na działanie ciepła. Naukowcy tłumaczą, że wiele cząstek trafia do wody podczas wielokrotnego zdejmowania nakrętki. Wówczas drobne kawałki ulegają ścieraniu. Najliczniejsze okazały się cząstki poliamidu, pochodzące prawdopodobnie z... filtrów używanych do oczyszczania wody przed butelkowaniem. Co ciekawe i niepokojące, siedem zidentyfikowanych rodzajów tworzyw sztucznych (w tym: polistyren, polichlorek winylu i polimetakrylan metylu) to zaledwie 10% wszystkich nanocząstek znalezionych w próbkach. To oznacza, że w litrze wody mogą być ich nawet dziesiątki milionów. Ten sam zespół badawczy planuje w kolejnym kroku przyjrzeć się wodzie z kranu, która, jak wykazano, również zawiera mikroplastiki. Mowa jednak o znacznie mniejszych ilościach niż w przypadku wody butelkowanej. Źródło: Proceedings of the National Academy of Sciences Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Sprzątanie świata. Akcja dotyczy też jezior. Te w Polsce są bardzo zaśmiecone
Sofy, butelki, kawałki metalu, liny, rozbite szkło, a nawet sedesy znajdują nurkowie w polskich jeziorach. Trudno wskazać, czego do nich nie wyrzucono. Skala śmiecenia jest olbrzymia. Rośnie jednak świadomość. Coraz więcej osób nie śmieci i dołącza do Akcji Sprzątanie świata.
W tym artykule: Śmieci w jeziorach jest coraz więcej Rośnie świadomość dotycząca potrzeby gospodarowania odpadami Śmieci w jeziorach są groźne zarówno dla ludzi jak i zwierząt Zbliża się 30. finał Akcji Sprzątanie świata. Tym razem odbędzie się od 15 do 17 września. Akcja ta jest częścią międzynarodowego ruchu na rzecz ochrony środowiska Clean up the World wywodzącego się z Australii. Uczestniczy w nim blisko 40 mln wolontariuszy z ponad czterdziestu krajów na całym świecie. W Polsce akcję w 1994 roku zainicjowała założycielka Fundacji Nasza Ziemia, Mira Stanisławska-Meysztowicz. W poprzedniej edycji wzięło w niej ponad 400 tys. Polaków. Śmieci w jeziorach jest coraz więcej – Każdy, kto sprząta śmieci po kimś innymi, nie będzie już śmiecić. Taka jest idea tej Akcji - powiedział „National Geographic Polska" pasjonat nurkowania i czystej natury Wojciech Zgoła. Zgóła jest też redaktorem naczelnym magazynu dla nurków „Perfect Diver" i koordynatorem podwodnej części Akcji Sprzątanie świata. Zwrócił uwagę na to, że śmiecenie nie dotyczy tylko lądu – lasów, pól czy łąk, ale akwenów. – Zajmuję się sprzątaniem dna jezior, rzek i mórz od kilkunastu lat. Na przestrzeni ostatnich dekad niestety widoczność pod wodą zmalała w ogromnej większości jezior. Śmieci jest coraz więcej – powiedział. Nurkowie znajdują na dnie najczęściej odpady z plastiku. To prawdziwa plaga. Groźny dla środowiska jest też mikroplastik, który nie jest widoczny gołym okiem. Z badań na całym świecie wynika, że mikro- i nanoplastik jest już w zasadzie wszędzie. W największych ilościach występuje w środowisku wodnym, morzach i oceanach. Jego cząsteczki kumulują się w łańcuchu pokarmowym zwierząt i ludzi. Potwierdzono, że plastikowe mikrocząstki pokonują barierę krew-mózg. Może to prowadzić do nasilania się zapaleń i chorób. Rośnie świadomość dotycząca potrzeby gospodarowania odpadami Jest jednak światełko w tunelu. W ocenie Wojciecha Zgoły rośnie świadomość dotycząca gospodarowania odpadami. Jednym ze świadectw tego jest fakt, że do akcji sprzątania świata każdego roku dołącza coraz więcej osób. Są to grupy szkolne, pracownicze, sąsiedzkie. – W zeszłym roku w czasie finału Akcji zebraliśmy w jeziorze Durowskim w Wągrowcu prawie tonę śmieci. Akcja trwała zaledwie półtorej godziny i uczestniczyło w niej 35 nurków. Śmieci jest tam więcej, dlatego w tym roku powrócimy w to miejsce – zapewnił Zgoła. W czasie akcji wydobywania śmieci z wody nurkowie schodzą pod powierzchnię z wytrzymałymi torbami raszlowymi. Są one wykorzystywane do przechowywania ziemniaków i cebuli. Urobek przekazują osobom czekającym na łodziach. Śmieci w jeziorach są groźne zarówno dla ludzi jak i zwierząt Groźnymi śmieciami w jeziorach są na przykład potłuczone szklane butelki. – Miałem taką sytuację jako nastolatek, gdy skakałem do wody w jeziorze Dominickim. Skoczyłem na fragment szkła. Skończyło się na poważnym skaleczeniu – opowiada Wojciech Zgoła. Potencjalnie niebezpieczne są też zgubione sieci i liny. Znane są przypadki, gdy nurkowie się w nie zaplątywali i ginęli uwięzieni pod wodą. Jak widać śmieci niosą za sobą zagrożenia różnego typu. Do wody trafiają też puszki po farbach, które są toksyczne. – Tak naprawdę nie ma takiego rodzaju śmieci w jeziorach, którego byśmy nie znaleźli w lasach. Jest to przerażające. Oprócz drobnych przedmiotów znajdowaliśmy meble, dywany, a nawet sedes czy wózek dziecięcy – wyliczył aktywista. Najwięcej śmieci jest z reguły przy pomostach, stanowiskach wędkarskich i niedaleko linii brzegowej. Prawdziwą zmorą na przykład na plaży są tysiące niedopałków po papierosach. Śmieci te nie tylko wyglądają nieestetycznie, ale stanowią też poważne zagrożenie dla przyrody. To z nich uwalnia się mikroplastik i inne toksyczne substancje. Dlatego niedopałki wrzucone do wody są szczególnie groźne dla środowiska. Czystsze jeziora są z reguły tam, gdzie znajdują się bazy nurkowe. – Nurkowie sprzątają śmieci często po prostu przy okazji, sami z siebie i bez okazji – podkreśla. Sprzątanie jezior jest zdecydowanie trudniejsze niż na lądzie. Nawet kilkukilogramowy odpad jest trudny w wydobyciu nie mówiąc o cięższych. Zgoła wspomina akcję wydobycia pełnego śmietnika zatopionego na głębokości 4-5 metrów w jeziorze Strzeszyńskim w Poznaniu. Jego wyciągnięcie było szczególnym wyzwaniem. Niestety w jeziorach zdarzają się też odpowiedniki dzikich wysypisk śmieci, które znane są z lasów. Nurkowie nazywają je utopiskami. Tam zgromadzonych śmieci jest szczególnie dużo. Finał tegorocznej akcji odbędzie się 15-17 września. Szczegółowe informacje znajdują się na stronie Fundacji Nasza Ziemia. Wśród patronów medialnych wydarzenia jest magazyn "National Geographic Polska". Rok temu w trakcie całej akcji zebrano w Polsce w sumie blisko 500 ton odpadów. Czy w końcu będzie ich mniej? Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Wyspa Śmieci jest 5 razy większa od Polski i nadal rośnie. Naukowcy biją na alarm
Wyspa Śmieci, znana także jako Wielka Pacyficzna Plama Śmieci, od dekad przykuwa uwagę badaczy i naukowców z całego świata. Dryfujące „wysypisko” obejmuje obszar ponad półtora miliona kilometrów kwadratowych.
W tym artykule: Gdzie znajduje się Wielka Pacyficzna Plama Śmieci? Jak duża jest Wyspa Śmieci? Wielka Pacyficzna Plama Śmieci stała się domem dla organizmów morskich Tworzywa sztuczne to jedno z największych zagrożeń dla mórz i oceanów. Niestety, mimo nieustannych apelów ekologów i ekoorganizacji, sytuacja z roku na rok się pogarsza, a zanieczyszczenie naszej planety zwiększa się. Szacuje się, że każdego roku do oceanów trafia nawet 14 milionów ton plastiku. Na pływające odpady (np. siatki) szczególnie narażone są małe żółwie morskie. Wiele z nich nie dożywa roku. Zwierzęta dławią się wyrzucanymi do wody odpadami. Te w reakcji z promieniami słonecznymi rozkładają się na tysiące szkodliwych związków chemicznych. Zwierzęta nie zawsze są świadome zagrożenia, a czasami po prostu nie mają wyjścia i adaptują się do skrajnie niebezpiecznych warunków. W ostatnim czasie naukowcy zauważyli, że coraz więcej organizmów kolonizuje pływające skupiska plastikowych odpadów. Dla wielu z nich to sposób na przetrwanie. Wielka Pacyficzna Plama Śmieci, czyli dryfujące „wysypisko” na Pacyfiku, staje się swego rodzaju nowym ekosystemem. Gdzie znajduje się Wielka Pacyficzna Plama Śmieci? Wielka Pacyficzna Plama Śmieci położona jest na Oceanie Spokojnym, pomiędzy Hawajami a Kalifornią. Dokładna lokalizacja nieustannie dryfującego największego wysypiska na Ziemi jest trudna do ustalenia, bowiem zależy ona od siły prądów morskich i wiatrów. Choć pierwsze wzmianki o Wyspie Śmieci pochodzą z końcówki lat 80. minionego wieku, to odkryta została w 1997 roku przez amerykańskiego oceanografa Charlesa Moore'a. W 2022 r. – w ramach akcji The Ocean Cleanup – ustalono, że 2/3 znajdujących się na wyspie plastikowych odpadów pochodzi z Japonii oraz Chin. Przeprowadzone badania wykazały, że do powstania Wyspy Śmieci przyczynili się także Koreańczycy z Południa, Tajwańczycy, Kanadyjczycy oraz Amerykanie. Jak duża jest Wyspa Śmieci? Wielka Pacyficzna Plama Śmieci obejmuje obszar ponad półtora miliona kilometrów kwadratowych i jest mniej więcej dwa razy większa od Teksasu, czyli drugiego co do wielkości stanu w USA, i aż pięciokrotnie od Polski. Szacuje się, że to największe skupisko pływających odpadów o masie około 79 tys. ton. Plama powiększa się w coraz szybszym tempie. Naukowcy podkreślają, że choć dominują w niej plastikowe odpady, to nie tylko one trafiają do oceanów. W ramach badań naukowcy zbadali plastikowe przedmioty o średnicy ponad 5 centymetrów. W śmieciach, w tym w starym sprzęcie rybackim i artykułach gospodarstwa domowego, odkryli ponad 40 gatunków przybrzeżnych, takich jak pluskwy morskie, mięczaki i skorupiaki. Naukowcy po raz pierwszy opisali śmiertelną chorobę, którą wywołuje plastik. Umierają na nią ptaki Plastikoza to nowa choroba, która jest wywołana przez tworzywa sztuczne. Naukowcy z londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej po raz pierwszy opisali schorzenie, które jest związane ze spożycie... – To prawie tak, jakby pojawiła się nowa wyspa – mówią autorzy badań. Wielką Pacyficzną Plamę Śmieci trudno zauważyć gołym okiem, ponieważ tworzy ją zbiór maleńkich fragmentów plastiku zebranych przez prądy oceaniczne. Inne, większe elementy to między innymi boje, sieci, a nawet części statków rybackich. Naukowcy obawiają się, że plastikowe tratwy mogą pomóc w przenoszeniu gatunków do nowych regionów. Pytaniem bez odpowiedzi jest to, w jaki sposób autostopowicze mogą konkurować z rodzimą florą i fauną otwartego oceanu, które już zadomowiły się na pływających szczątkach. W miarę utrzymywania się zanieczyszczenia mórz plastikiem, plamy odpadów mogą być coraz częstszym zjawiskiem. Wielka Pacyficzna Plama Śmieci stała się domem dla organizmów morskich Autorzy badań opublikowanych na łamach czasopisma naukowego „Nature Communications” odkryli, że gatunki morskie, takie jak pąkle czy równonogi (skorupiaki podobne do krewetek) żyją wśród śmieci, które unoszą się na powierzchni Oceanu Spokojnego między wybrzeżem Kalifornii a Hawajami. Pomimo trudnych warunków na otwartym Pacyfiku, gdzie często brakuje pożywienia i schronienia, organizmy wydają się dobrze prosperować. – Biogeografia gatunków przybrzeżnych znacznie wykracza poza to, co wcześniej uważaliśmy za możliwe – komentuje Linsey Haram, pracownica naukowa w Smithsonian Environmental Research Center i współautorka badań. Źródło: Nature Communications
„Przerażające” odkrycie na odizolowanej wyspie. Badacze znaleźli plastikowe skały
Czy plastikowe skały będą pojawiać się na plażach coraz częściej? To już kolejny przykład tego, jak ludzie niszczą środowisko naturalne.
W tym artykule: Wyspa Trindade: raj na Ziemi czy pułapka? Plastikowe skały na świecie Tak człowiek zmienia naturalne krajobrazy Obok postępujących zmian klimatu, plastik jest uważany za jedno z największych zagrożeń dla naszej cywilizacji. Dlaczego? Tworzywa sztuczne nie ulegają biodegradacji, co oznacza, że mogą przetrwać setki lat w środowisku, zanieczyszczając grunty i wody. Na plastik nie ma rady. Spalając go, do powietrza uwalniamy zanieczyszczenia groźne dla ludzi i zwierząt. Wyrzucany do oceanów (a to niestety coraz częstsza praktyka), niszczy środowiska naturalne zwierząt i zabija je. Już sama produkcja tworzyw sztucznych pochłania ogromne ilości energii, czego efektem jest wytwarzanie szkodliwych dla klimatu gazów cieplarnianych. Od rozpowszechnienia w połowie XX w. plastik dosłownie zalał świat. I nie chodzi tylko o wszechobecne siatki, opakowania czy słomki. Z niepokojących badań wynika, że mikroplastik jest już nawet w powietrzu. Niedawne odkrycie na odizolowanej wyspie potwierdza, że żyjemy w erze sztucznych tworzyw. Wyspa Trindade: raj na Ziemi czy pułapka? Niewielka wyspa wulkaniczna Trindade to jedno z najbardziej odizolowanych miejsc na świecie, a na pewno w Ameryce Południowej. Znajduje się na Oceanie Atlantyckim, 1140 kilometrów od wybrzeży Brazylii. Co roku na wyspę przybywają tysiące żółwi zielonych, aby złożyć jaja. To jedno z najważniejszych na świecie miejsc ochrony tego zagrożonego wyginięciem gatunku. Gniazdujących żółwi doglądają żołnierze brazylijskiej marynarki wojennej. Mieszkańcy bazy wojskowej na Trindade to jedyni ludzie będący na stałe na wyspie. Geologia Trindade fascynuje naukowców od lat. Odkrycie skał zbudowanych z plastikowych odpadów wywołało strach o żółwie i miejscowe ekosystemy. Tak zwane plastikowe skały znaleziono na całej długości plaży. Powstają one po tym, jak plastikowe śmieci wyrzucone na brzeg rozkładają się i mieszają ze skałami wulkanicznymi wyspy. Odpady z tworzyw sztucznych na plaży pochodzą głównie z sieci rybackich. To kolejne potwierdzenie tego, jak powszechne stało się zanieczyszczenie Ziemi plastikowymi odpadami oraz wynikającego z tego wpływu człowieka na cykle geologiczne Ziemi. Plastikowe skały na świecie Geolożka Fernanda Avelar Santos po raz pierwszy trafiła na plastikowe skały w 2019 r. Badała wówczas osuwiska, erozję i inne „zagrożenia geologiczne” na wyspie. Po ich przeanalizowaniu zespół naukowców zidentyfikował nowy rodzaj formacji geologicznej. Łączy on materiały i procesy, których Ziemia używała do formowania skał przez miliardy lat, z nowym składnikiem: plastikowymi śmieciami. – Tym bardziej przerażające było znalezienie czegoś takiego na jednej z najważniejszych ekologicznie plaż – wspomina uczona cytowana przez Science Alert. – Zanieczyszczenie mórz prowokuje zmianę koncepcji formacji skalnych i osadowych. [...] Ingerencje człowieka są teraz tak wszechobecne, że trzeba kwestionować to, co jest naprawdę naturalne – dodaje prowadzony przez nią zespół badawczy. W tym roku czeka nas powtórka katastrofy ekologicznej na Odrze? Szokujące ustalenia naukowców Naukowcy twierdzą, że katastrofa ekologiczna na Odrze może powtórzyć się już w tym roku. Badacze przyznają, że ryzyko jest naprawdę duże. Tak człowiek zmienia naturalne krajobrazy Niestety, plastikowe skały nie są anomalią tylko w jednym miejscu na świecie. Podobne formacje znaleziono już w 2014 r. na Hawajach. Inna kategoria to tzw. piroplasty, które powstają ze spalonych odpadów z tworzyw sztucznych. Po raz pierwszy rozpoznano je w 2019 r. na kornwalijskim wybrzeżu w Wielkiej Brytanii. Kolejnym znanym przykładem ingerencji człowieka w procesy naturalne jest tak zwana szklana plaża w Kalifornii. Choć często mówi się, że to „cud natury”, historia tego miejsca jest po prostu przykra. Niektórzy zabierają stamtąd kolorowe „kamyczki” do domu, co jest zakazane. Najlepszym sposobem na walkę z plastikiem jest jego unikanie. Coraz więcej barów i restauracji rezygnuje z plastikowych słomek. Także sklepy zamieniają szkodliwe dla środowiska jednorazowe siatki na biodegradowalne odpowiedniki. Całkowite pozbycie się plastiku jest już jednak raczej niemożliwe. Źródło: Marine Pollution Bulletin Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Naukowcy po raz pierwszy opisali śmiertelną chorobę, którą wywołuje plastik. Umierają na nią ptaki
Plastikoza to nowa choroba, która jest wywołana przez tworzywa sztuczne. Naukowcy z londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej po raz pierwszy opisali schorzenie, które jest związane ze spożyciem plastiku.
W tym artykule: Naukowcy po raz pierwszy opisali chorobę u ptaków, którą wywołuje plastik Choroba została stwierdzona u gatunku burzyka Plastik ma bardzo negatywny wpływ na pisklęta Naukowcy już od wielu lat alarmują, jak szkodliwy jest plastik dla organizmów żywych. Tworzywa sztuczne zanieczyszczają naszą planetę na niewyobrażalnie dużą skalę. Do oceanów rocznie trafia ponad 10 milionów ton materiałów składających się z polimerów syntetycznych. Plastikowe odpady znajdują się jednak już wszędzie. W lasach, jaskiniach, na szczytach większości gór, w żywności i kosmetykach. Syntetyczne śmieci zostawione przez człowieka są nawet w kosmosie. Naukowcy po raz pierwszy opisali chorobę u ptaków, którą wywołuje plastik Badania z 2022 roku po raz pierwszy wykazały, że tak zwany mikroplastik znajduje się już nawet w ludzkich płucach. Obecność drobnych cząsteczek wykryto u większości badanych pacjentów. Eksperci już ostrzegali, że plastik jest o tyle niebezpieczny, że może przemieszczać się po organizmie człowieka i powodować większe, długoterminowe szkody.. Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany? Bakterie są w stanie rozłożyć plastik zanieczyszczający morskie ekosystemy. Po raz pierwszy wykazano to w laboratorium, w serii zaplanowanych eksperymentów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bakterie-naprawde-zjadaja-plastik-czy-to-rozwiaze-nasz-problem-z-odpadami-zanieczyszczajacymi-oceany-fot-maaike-goudriaan-nioz-01f2b9c.jpg" width="938" height="625" alt="Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany? (fot. Maaike Goudriaan, NIOZ)" title="Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany? (fot. Maaike Goudriaan, NIOZ)" /> Teraz najnowsze badania naukowców z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie potwierdziły, że materiał ten wywołuje chorobę, na którą zaczynają umierać ptaki. Autorzy odkrycia nazwali ją plastikozą (plasticosis). Schorzenie objawia się tym, że w przewodzie pokarmowym zwierząt powstają blizny, które są skutkiem spożywania ostrych kawałków tworzyw sztucznych. Eksperci twierdzą, że to pierwszy potwierdzony przypadek choroby u dzikich zwierząt, którą wywołuje plastik. Choroba została stwierdzona u gatunku burzyka Uczeni prowadzili badania ptaków na australijskiej wyspie Lord Howe przez ponad 10 lat. Podczas tej dekady zwrócili uwagę na to, że ptaki morskie są niezwykle skażone plastikiem. Autorzy opisują, że ptaki spożywają tworzywa sztuczne unoszące się na powierzchni wody, ponieważ błędnie myślą, że jest to pokarm. Co więcej, niektórevosobniki chwytały plastik, a następnie karmiły nim pisklęta. Dr Alex Bond i dr Jennifer Lavers postanowili bliżej przyjrzeć się gatunkowi Ardenna carneipes z rodziny burzykowatych, który zamieszkuje wyspy i wybrzeża Atlantyku. Uczeni chcieli sprawdzić, jaki wpływ na organizm zwierząt ma spożywanie plastiku. – Badanie wyraźnie pokazuje, że plastik mam bezpośredni wpływ na organizm ptaków. Spożywanie tworzyw sztucznych, które są wszechobecne, prowadzi do powstawania blizn i deformacji tkanki, co skutkuje ciągłym stanem zapalnym. Choroba wpływa negatywnie na zdrowie i szanse przeżycia dzikich zwierząt – twierdzi Alex Bond z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie i współautor badania. Plastik ma bardzo negatywny wpływ na pisklęta Naukowcy odkryli, że im więcej plastiku zjadał ptak, tym więcej blizn pojawiało się w jego układzie pokarmowym. Badacze twierdzą, że choroba może prowadzić do stopniowego rozpadu struktur znajdujących się w żołądku gruczołowym. To części układu pokarmowego, która znajduje się pomiędzy przełykiem a żołądkiem mięśniowym. Autorzy podkreślają, że choroba spowoduje, iż ptaki staną się dużo bardziej podatne na infekcje i pasożyty. Będzie miała również negatywny wpływ na zdolność do trawienia pokarmu i wchłaniania niektórych witamin. Zbadano plastik, który 20 lat przeleżał na dnie oceanu. Wyniki nie są optymistyczne Przypadkowo – w trakcie prowadzenia zupełnie innych badań – naukowcy pracujący w wodach Oceanu Spokojnego natknęli się na plastikowe opakowania sprzed ponad 20 lat. I postanowili zbadać, ... – To pierwsze badanie, w którym w ten sposób zbadano układ pokarmowy ptaków. Wyniki jasno wskazują, że konsumpcja plastiku może spowodować poważne uszkodzenia układu pokarmowego zwierząt – mówi dr Bond. Uczeni podkreślają, że dolegliwość nie jest widoczna na pierwszy rzut oka. Jednak sugerują, że wkrótce może zostać zidentyfikowana u innych gatunków. Biorąc pod uwagę zanieczyszczenie planety plastikiem, plastikoza może być dużo bardziej powszechna, niż sądzimy. Dr Bond i dr Lavers twierdzą, że spożywanie plastiku jest niezwykle groźne dla piskląt. To dlatego, że mają znacznie mniejsze żołądki, które są znacznie bardziej podatne na uszkodzenia. Badacze odkryli, że tworzywa sztuczne znajdowały się w odchodach nawet 90% młodych. Naukowcy twierdzą, że takie zanieczyszczenia mogą negatywnie wpływać na ich rozwój. Źródło: Journal of Hazardous Materials Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Bakterie naprawdę zjadają plastik. Czy to rozwiąże nasz problem z odpadami zanieczyszczającymi oceany?
Bakterie są w stanie rozłożyć plastik zanieczyszczający morskie ekosystemy. Po raz pierwszy wykazano to w laboratorium, w serii zaplanowanych eksperymentów.
W tym artykule: Czy bakterie zjadają plastik? Bakterie produkują dwutlenek węgla z plastiku To nie jest rozwiązanie problemu plastiku w oceanach Zakrętki od butelek, słomki, reklamówki, opakowania po żywności, kubki i talerze. To plastikowe śmieci, które najczęściej trafiają do oceanów. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (International Union for Conservation of Nature, IUCN) podaje, że co roku na całym świecie produkujemy 300 mln ton plastiku. 14 milionów ton jest wyrzucanych do oceanów. Niestety, ta liczba się nie zmniejsza. Szacuje się, że do połowy tego wieku ilość plastiku w oceanach będzie większa od ilości ryb. Co gorsza, plastik zbiera się tam, gdzie szczególnie zagraża morskiemu życiu. Cztery lata temu naukowcy zwrócili uwagę, że gromadzi się na powierzchni oceanów w miejscach, gdzie spędzają pierwsze dni życia młode rybki. Na spokojnych wodach służącym rybom za żłobki plastiku jest nawet siedem razy więcej niż ryb. Czy bakterie zjadają plastik? Co można z tym zrobić? To pytanie zadała sobie Maaike Goudriaan, doktorantka z Królewskiego Holenderskiego Instytutu Badań Morskich (Royal Netherlands Institute for Sea Research, NIOZ). 1000 rzek odpowiada za 80 proc. plastiku trafiającego do oceanów. Najwięcej z Azji Zespół naukowców z Holandii i Niemiec stworzył listę 1000 rzek na całym świecie, które przenoszą do oceanów najwięcej tworzyw sztucznych. Rocznie to od 0,8 mln do 2,7 mln ton odpadów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jednym-z-krajow-najbardziej-dotknietych-kryzysem-zwiazanym-z-odpadami-sa-indie-fot-getty-images-624b518.jpeg" width="938" height="528" alt="Jednym z krajów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z odpadami są Indie (fot. Getty Images)" title="Jednym z krajów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z odpadami są Indie (fot. Getty Images)" /> Jej uwagę przykuła bakteria Rhodococcus ruber. – Wiedzieliśmy, że w naturze bakteria ta tworzy na plastiku tzw. biofilm, czyli cienką warstwę komórek. Zmierzono również, że ilość plastiku znajdującego się pod biofilmem zmniejsza się – opowiada Goudriaan. Pozwalało to przypuszczać, że bakteria Rhodococcus ruber rozkłada plastik. Naukowczyni postanowiła wykazać to w laboratorium. Bakterie produkują dwutlenek węgla z plastiku Specjalnie na potrzeby eksperymentów Goudriaan zamówiła plastik, w którego skład wchodził węgiel C-13. Ten stabilny izotop węgla – rzadszy niż zwykły węgiel, czyli C-12 – wykorzystywany jest m.in. w spektrometrii masowej. W tym przypadku posłużył do wykazania, że bakterie są w stanie rozbić cząsteczki plastiku i uwolnić wchodzący w ich skład węgiel. Goudriaan umieściła przygotowany plastik w wodzie morskiej. Następnie oświetliła próbkę promieniami UV. Wiadomo, że promieniowanie UV powoduje rozpad plastiku na mniejsze fragmenty. To właśnie tak powstaje mikroplastik (drobinki plastiku poniżej 5 mm średnicy) i nanoplastik (plastik mniejszy od 10 nm). Te drobinki są często połykane przez morskie organizmy. Tak przygotowanym plastikiem zajęły się następnie bakterie Rhodococcus ruber. Wkrótce okazało się, że na powierzchni zbiornika zaczął zbierać się dwutlenek węgla. W jego skład wchodził izotop węgla C13. Wskazywało to, że pochodzi on z rozłożonego plastiku. To nie jest rozwiązanie problemu plastiku w oceanach – Po raz pierwszy udowodniliśmy eksperymentalnie, że bakterie faktycznie rozkładają plastik na dwutlenek węgla i inne cząsteczki – skomentowała Maaike Goudriaan. Dodała, że Rhodococcus ruber są najpewniej w stanie rozłożyć jeden procent dostępnego plastiku rocznie. Zmutowane bakterie "jedzą" plastik. Naukowcy: i to w kilka godzin Nieznane dotąd enzymy zmutowanych bakterii potrafią rozbić tworzywa sztuczne do prostych elementów, z których można potem zrobić nowe butelki wysokiej jakości. Spośród 100 tys. kandydató... Czy to oznacza, że mikroorganizmy trawiące plastik rozwiążą problem zanieczyszczenia oceanów? Niestety nie. – Nasze doświadczenia wykazały jedynie, że proces rozkładu plastiku przez bakterie jest co do zasady możliwy – mówi Goudriaan. – Nie wyjaśniają jednak zagadki, co się dzieje z plastikiem w wodzie morskiej. Jeśli zacznie się śledzić wszystkie zanieczyszczenia, jakie do niej trafiają, wiele z nich znika. Częściowo mogłaby to wyjaśniać działalność bakterii trawiących plastik. Ale tylko częściowo – dodaje badaczka. Czy i w jakim tempie plastik może być rozkładany w naturze? By odpowiedzieć na te pytania, zdaniem Goudriaan konieczne są dalsze eksperymenty. – Mam nadzieję, że ostatecznie uda się policzyć, ile dokładnie plastiku trawią bakterie. Jednak, by rozwiązać problem zanieczyszczenia oceanów, lepsze od usuwania plastiku jest zapobieganie wrzucaniu go do wody. A to możemy zrobić tylko my, ludzie – mówi badaczka. Eksperymenty Maaike Goudriaan zostały opisane w artykule opublikowanym w czasopiśmie „Marine Pollution Bulletin”. Źródła: EurekAlert, Marine Pollution Bulletin, IUCN. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Co łączy deszcze diamentów z plastikowymi butelkami? Zaskakujące wyniki badań z użyciem laserów
Naukowcy przeprowadzili eksperymenty, z których wynika, że na lodowych olbrzymach – takich jak Uran i Neptun – deszcze diamentów mogą pojawiać się znacznie częściej niż wcześniej sądzono. Wykazali to z użyciem taniego plastiku PET.
W tym artykule: Deszcze diamentów na lodowych olbrzymach Jak zrobić diamenty z plastiku? Gruba warstwa diamentów na lodowych gigantach Czy diamenty mogą padać z nieba? Na Ziemi zdarza się to jedynie w bajkach. Jednak na innych planetach taka ekscytująca możliwość jest jak najbardziej realna. Jeśli w atmosferze planety znajduje się metan, wówczas mogą zaistnieć warunki, w których w wyniku rozpadu tej cząsteczki powstaną diamenty. Wykazano to już na początku lat 80. XX wieku. Naukowcy z Lawrence Livermore National Laboratory policzyli wówczas, że w bardzo wysokiej temperaturze i pod gigantycznym ciśnieniem metan rozpadnie się na wodór i węgiel. Atomy tego drugiego ułożą się koło siebie tak ciasno, że powstaną diamenty. W 1999 r. na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley udowodniono, że warunki konieczne do zajścia takiej przemiany istnieją wewnątrz Neptuna i Urana. To sugerowało, że na skaliste jądra obu tych lodowych gigantów mogą spadać deszcze diamentów. Deszcze diamentów na lodowych olbrzymach Osiemnaście lat później, w 2017 roku, po raz pierwszy stworzono „deszcz diamentów” w laboratorium. Naukowcy ze SLAC National Accelerator Laboratory wykorzystali wówczas instrument naukowy Matter in Extreme Conditions (MEC). Z jego pomocą wytworzyli falę uderzeniową, która przeszła przez plastik. W rezultacie doszło do przemieszczenia się tworzących plastik atomów węgla, które utworzyły diamenty wielkości kilku nanometrów. Co ma plastik do Neptuna i Urana? Pierwiastki, z których składają się te planety, to przede wszystkim węgiel i wodór. I właśnie z tych samych pierwiastków zbudowane są cząsteczki różnego rodzaju plastiku. Jednak diabeł tkwi w szczegółach. Oba lodowe olbrzymy zwierają też mieszaninę innych pierwiastków, które wpływają na to, jakie przemiany chemiczne zachodzą nad i pod ich powierzchniami. W najnowszym numerze czasopisma naukowego „Science Advances” ukazała się praca, która stanowi ciąg dalszy badań z 2017 r. Tym razem naukowcy – poza węglem i wodorem – wzięli pod uwagę jeszcze jeden pierwiastek obecny w gazowych olbrzymach: tlen. I wykazali, że w jego obecności na Neptunie i Uranie diamenty mogą pojawiać się częściej niż wcześniej sądzono. Oraz że mogą być większe. Jak zrobić diamenty z plastiku? Tym razem badacze wykorzystali w eksperymentach popularny plastik PET, czyli poli(tereftalan etylenu). To z niego produkowane są m.in. popularne plastikowe butelki. – Plastik PET ma odpowiedni skład chemiczny, czyli stosunek węgla, wodoru i tlenu, odpowiadający składowi chemicznemu lodowych gigantów – mówi Dominik Kraus, jeden z autorów pracy. Najpierw – jak w poprzednich badaniach – plastik został zbombardowany wiązkami laserowymi generowanymi przez MEC. Następnie wykorzystano laser rentgenowski LCLS do zbadania, co się stało wewnątrz materiału. Za pomocą metody zwanej dyfrakcją rentgenowską naukowcy obserwowali, jak zmienia się struktura plastiku. A konkretnie – jak w pewnych jego rejonach tworzą się małe diamenty. Po raz pierwszy zastosowano również technikę rozpraszania małokątowego (ang. small-angle scattering, SAS). Pozwoliła ona prześledzić, jak szybko w plastiku tworzą się „diamentowe rejony” i jakie osiągają rozmiary. Gruba warstwa diamentów na lodowych gigantach Naukowcy odkryli, że w obecności tlenu diamenty powstają szybciej i są większe. Ich zdaniem, na Neptunie i Uranie zjawisko jeszcze przybiera na sile. Tam mogą tworzyć się nie nanodiamenty, ale kamienie ważące nawet miliony karatów. W ciągu tysięcy lat diamenty te mogły przeniknąć przez lód skuwający powierzchnię obu planet i zebrać się w grubą, błyszczącą warstwę otulającą ich jądra. Odnaleziono bardzo rzadki minerał, którego nigdy wcześniej nie widziano Perowskit krzemianu wapnia (CaSiO3), według naukowców, nie powinien naturalnie występować na powierzchni Ziemi. Jak to się zatem stało, że doszło do tego niezwykłego odkrycia? Badania procesu, w jakim powstają diamenty, tworzy ekscytującą perspektywę nie tylko dla przyszłych badaczy kosmosu, ale i inżynierów na Ziemi. Zdaniem badaczy ich praca daje nadzieję na opracowanie procesu przetwarzania taniego plastiku PET tak, by powstawały z niego nanodiamenty. Czysta i kontrolowana metoda ich produkcji byłaby wielkim osiągnięciem technologicznym. Diamenty są wykorzystywane nie tylko jako ozdoby, ale również w wielu gałęziach gospodarki – m.in. w nanotechnologii i medycynie. Autorzy pracy z „Science Advances” zamierzają w kolejnej serii testów zbadać, jak na cały proces wpływa obecność innych związków, które znajdują się na Neptunie i Uranie. Chodzi o etanol, wodę i amoniak. Źródła: EurekAlert, Science Advances, Uniwersytet Stanforda. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Robaki uratują świat przed plastikiem? Naukowcy odkryli wyjątkowe zdolności drewnojadów
Ekolodzy cały czas szukają sposobu na rozwiązanie plastikowego problemu świata. Rozwiązanie znalazło się w jelitach pospolitych robaków.
W tym artykule: Jak walczyć z plastikiem? Pomóc mają „super robaki” Dieta polistyrenowa dla drewnojadów Przyszłość recyklingu Wszechobecny plastik to jedno z największych zagrożeń nie tylko dla zwierząt, ale również dla ludzi. Naukowcy alarmują, że mikroplastik jest obecny także w powietrzu. Jak do tego doszło? Tworzywa sztuczne szybko zyskały na popularności – są niedrogie i mają nieskończone możliwości zastosowań. Szacuje się, że w 2018 r. na całym świecie wyprodukowano około 360 milionów ton plastiku. Niestety, wysoka trwałość polimerów organicznych wpływa na ich odporność na biodegradację. W efekcie mikrocząstki, a często też całe plastikowe przedmioty, zanieczyszczają nasze środowisko. Jak walczyć z plastikiem? Pomóc mają „super robaki” Najlepszym sposobem na rozwiązanie plastikowego problemu jest ograniczenie produkcji i wykorzystania tworzyw sztucznych w naszej codzienności – szczególnie przedmiotów jednorazowego użytku. Decyduje się na to coraz więcej sklepów i restauracji na całym świecie. Przykładowo we Francji większość owoców i warzyw nie jest już pakowana do plastikowych siatek. Zmiany widać też w naszych przyzwyczajeniach. Nikogo nie dziwi chodzenie na zakupy z własną torebką. Co jednak zrobić z plastikiem, który już zalega na świecie? Naukowcy odkryli ostatnio, że pomocne mogą być drewnojady. To gatunek chrząszcza, który osiąga maksymalny rozmiar do 6 cm, pochodzi z Ameryki Środkowej i północnej części Ameryki Południowej. Larwy tych robaków są sprzedawane w sklepach zoologicznych jako pokarm dla ptaszników, modliszek, gryzoni czy modliszek. Jak się okazuje, same potrafią żywić się polistyrenem, wchodzącym m.in. w skład styropianu. Dieta polistyrenowa dla drewnojadów View oEmbed on the source website Naukowcy z University of Queensland’s School przez trzy tygodnie karmili grupy badawcze drewnojadów różnymi sposobami: na czczo, otrębami i pianką polistyrenową. Robaki żywiące się sztucznym tworzywem przeżyły, a niektóre nawet nieznacznie przytyły, co potwierdza, że czerpią energię z polistyrenu. Jest to możliwe, dzięki enzymowi bakteryjnemu w ich jelitach. Naukowcy już nazwali drewnojady „super robakami”. – Drewnojady są jak minizakłady recyklingu, rozdrabniające polistyren otworami gębowymi, a następnie karmiące nim bakterie w jelitach. Produkty rozpadu z tej reakcji mogą być następnie wykorzystywane przez inne drobnoustroje do tworzenia wartościowych związków, takich jak bioplastiki – tłumaczy dr Chris Rinke z University of Queensland’s School. "Pójdę jeść robaki!" Niedługo to może być codzienność Czy spełnią się wizje, w których każdy trzy razy dziennie łyka tabletkę z racją żywieniową? Wiele wskazuje, że raczej nie. Za bardzo lubimy jeść: wąchać, smakować, chrupać i przeż... Przyszłość recyklingu W badaniach wykorzystano technikę metagenomiczną, za pomocą której wyekstrahowano całe DNA drobnoustrojów w jelitach. Następnie zsekwencjonowano i skatalogowano wszystkie zakodowane enzymy. Dopiero po tym można było dokonać ich kompleksowej analizy. Naukowcy zastrzegają, że nie planują wykorzystywać milionów drewnojadów do procesów recyklingu na masową skalę. Ich celem jest zrozumienie procesów zachodzących w jelitach robaków, a następnie odtworzenie ich w warunkach laboratoryjnych. Otrzymane chemicznie enzymy mogłyby odegrać kluczową rolę w walce z tworzywami sztucznymi odpornymi na biodegradację. Kiedy możemy spodziewać się efektów badań? Autorzy dali sobie czas od 5 do 10 lat. Źródło: Microbial Genomics. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Niepokojąca wiadomość: naukowcy po raz pierwszy odkryli mikroplastik w ludzkich płucach
W płucach 11 z 13 badanych pacjentów znajduje się mikroplastik. Eksperci ostrzegają, że te drobne cząsteczki mogą przemieszczać się po ciele i osadzać w różnych narządach ludzkich.
W tym artykule: Po raz pierwszy w historii odnaleziono mikroplastik w ludzkich płucach Naukowcy odnaleźli aż 12 rodzajów tworzyw sztucznych Badania wykazały, że najwięcej mikroplastiku zgromadziło się w najgłębszych częściach płuc Jak mikroplastik wpływa na nasze środowisko? Plastikowe odpady są już wszędzie. W oceanach, na szczytach ośmiotysięczników, w żywności, w kosmetykach, a nawet w kosmosie. Zanieczyszczamy naszą planetę na niewyobrażalną skalę. Uczeni alarmują, że jest to coraz bardziej niepokojące, szczególnie że wpływ na nasze zdrowie jeszcze nie jest dokładnie znany. Po raz pierwszy w historii odnaleziono mikroplastik w ludzkich płucach Naukowcy pierwszy raz w historii odnaleźli mikroplastik, który znajdował się głęboko w tkankach płucnych. Najbardziej niepokojące w odkryciu jest to, że cząsteczki zostały zidentyfikowane u większości badanych pacjentów. Odkrycia dokonali uczeni z University of Hull oraz lekarze ze szpitala Castle Hill w brytyjskim Cottingham. Najnowsze badanie zostało opublikowane w magazynie naukowym Science of the Total Environment. Zanieczyszczenie plastikiem naszej planety postępuje Obecne tempo globalnej emisji plastiku do środowiska może wywołać skutki, których nie będziemy w stanie odwrócić - przekonuje nowe badanie. Według autorów, zanieczyszczenie plastikiem jes... W marcu świat obiegła sensacyjna wiadomość o tym, że drobne cząsteczki plastiku pierwszy raz odkryto w ludzkiej krwi. Znajdowały się one u 17 z 22 badanych. Eksperci już wtedy ostrzegali, że mikroplastik jest o tyle niebezpieczny, że może przemieszczać się po organizmie człowieka i powodować większe, długoterminowe szkody w ciele. Teraz mamy dowód, że mieli rację. Plastik jest już w naszych płucach. Naukowcy odnaleźli aż 12 rodzajów tworzyw sztucznych W najnowszych badaniach naukowcy pobrali próbki tkanek płucnych od 13 pacjentów, którzy mieli przejść operacje chirurgiczne. W trakcie analizy okazało się, że u 11 osób znajdują się ślady plastiku. Naukowcy w trakcie badań analizowali cząstki o wielkości do 0,003 milimetra. Za pomocą spektroskopii zidentyfikowali rodzaj tworzywa sztucznego, który znalazł się w płucach badanych. Wykorzystano również próbki kontrolne, aby określić skalę zanieczyszczenia. Badacze odnaleźli w sumie 12 rodzajów drobin z tworzyw sztucznych. To głównie polipropylen, który używany jest głównie do produkcji plastikowych opakowań oraz PET, z którego tworzy się butelki. 1000 rzek odpowiada za 80 proc. plastiku trafiającego do oceanów. Najwięcej z Azji Zespół naukowców z Holandii i Niemiec stworzył listę 1000 rzek na całym świecie, które przenoszą do oceanów najwięcej tworzyw sztucznych. Rocznie to od 0,8 mln do 2,7 mln ton odpadów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jednym-z-krajow-najbardziej-dotknietych-kryzysem-zwiazanym-z-odpadami-sa-indie-fot-getty-images-624b518.jpeg" width="938" height="528" alt="Jednym z krajów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z odpadami są Indie (fot. Getty Images)" title="Jednym z krajów najbardziej dotkniętych kryzysem związanym z odpadami są Indie (fot. Getty Images)" /> Badania wykazały, że najwięcej mikroplastiku zgromadziło się w najgłębszych częściach płuc W najnowszym odkryciu najbardziej niepokojące jest to, że plastiku w powietrzu jest tak dużo, że swobodnie przedostaje się on do naszych płuc podczas oddychania. Autorzy badania przyznają, że chociaż drobinek mikroplastiku było relatywnie niewiele, to ich obecność widoczna była w całych płucach. Co ciekawe, im głębiej, tym cząsteczek było więcej. – Nie spodziewaliśmy się, że znajdziemy tak dużą ilość mikroplaktiku w najgłębszych częściach płuc – mówi autorka badania Laura Sadofsky. – Jest to o tyle zaskakujące, ponieważ drogi oddechowe są mniejsze w dolnej części płuc. Nie sądziliśmy, że cząstki tych rozmiarów mogą dotrzeć tak głęboko – dodała. Sadofsky twierdzi również, że ich odkrycie może być ważne w kontekście zwiększania naszej świadomości o zanieczyszczeniu tworzywami sztucznymi, a dodatkowo może pomóc w określeniu konkretnego wpływu na zdrowie. Jak mikroplastik wpływa na nasze środowisko? Mikroplastik to cząstki tworzyw sztucznych o średnicy mniejszej niż 5 mm. Powstaje na skutek rozpadu większych kawałków plastiku na mniejsze np. butelek lub foliówek, a nawet odpadów po rybołówstwie pod wpływem promieniowania UV i wody morskiej. Naukowcy stworzyli „bio-plastik”. W pełni biodegradowalny w ciągu godzin Zespół pod kierunkiem profesor Ting Xu ogłosił, że z powodzeniem stworzył materiał, który może prawie całkowicie ulegać biodegradacji w łatwych do osiągnięcia warunkach, jak wysoka te... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/04da57f7d4433e85854c598300739023454710c6-cec7923.jpeg" width="938" height="528" alt="Plastikowe śmieci są regularnie wyrzucane na plaże na całym świecie. Tu Kedonganan na Bali w Indonezji (fot. Putu Sayoga / Bloomberg via Getty Images)" title="Plastikowe śmieci są regularnie wyrzucane na plaże na całym świecie. Tu Kedonganan na Bali w Indonezji (fot. Putu Sayoga / Bloomberg via Getty Images)" /> Każdego roku wyrzucamy nawet 13 milionów ton plastikowych odpadów, a do 2050 roku ta liczba ma jeszcze kilkukrotnie wzrosnąć. Badania z poprzednich lat wykazały, że drobinki tworzyw sztucznych znalazły się nawet w łożyskach kobiet w ciąży. Mikroplastik jest na tyle lekki, że jego drobinki w bardzo dużych ilościach znajdują się w powietrzu. Naukowcy przyznają, że pilnie potrzebne są badania, czy jak te cząsteczki wpływają na organizm człowieka i czy zwiększa to ryzyko zachorowania np. na raka. Źródło: Science of the Total Environment, The Guardian
Naukowcy stworzyli ekologiczny plastik z nasienia łososia
To już kolejny ekologiczny plastik. Ten według badaczy jest najbardziej zrównoważony.
W tym artykule: Alternatywa dla plastiku z nasienia łososia Które biotworzywa wybierać? Od początku plastik miał zmieniać świat. Ponad 100 lat od jego wynalezienia nie można powiedzieć, że nie ma wpływu na Ziemię, niestety. Nadmierna produkcja i zużycie plastiku coraz bardziej dotykają wodne ekosystemy. Naukowcy donoszą, że na pływające w morzach i oceanach przedmioty (np. siatki) szczególnie narażone są małe żółwie morskie. Wiele z nich nie dożywa roku. Zwierzęta dławią się wyrzucanymi do wody odpadami, które w reakcji z promieniami słonecznymi rozkładają się na tysiące szkodliwych związków chemicznych. Nie chcesz tego wiedzieć, ale niestety musisz: codziennie oddychasz mikroplastikiem Wnioski z nowego badania są przerażające – problem zanieczyczenia plastikiem stał się na tyle poważny, że jego mikrocząsteczki są regularnie obecne w cyklach atmosferycznych, krążac wo... Alternatywa dla plastiku z nasienia łososia Czy alternatywne tworzywo opracowane przez chińskich naukowców uratuje środowisko? Jednym z głównych składników plastikopodobnego materiału jest nasienie łososia. Jak to możliwe? Gdy dwie krótkie nici DNA łososia są połączone z inną substancją chemiczną pochodzącą z oleju roślinnego, powstaje żelowa, gąbczasta substancja nazywana hydrożelem. Po liofilizacji i usunięciu wilgoci hydrożel można formować w różne kształty. Naukowcy stworzyli już tą metodą między innymi kawałki puzzli. Tworzywa sztuczne na bazie oleju wymagają do produkcji ton ciepła i toksycznych substancji, a ich rozkład zajmuje setki lat. Choć są reklamowane jako nadające się do recyklingu, większość plastikowych przedmiotów trafia na wysypiska śmieci lub jest palona. W odróżnieniu od tradycyjnych tworzyw polistyrenowych, podczas produkcji nowego bioplastiku emisja dwutlenku węgla jest niższa o 97 proc. Alternatywny plastik również można recyklingować. Materiał rozkładają enzymy trawiące DNA. Jeżeli nie mamy ich w zasięgu ręku, możemy po prostu zanurzyć przedmiot z bioplastiku w wodzie, a wtedy z powrotem zmieni się w hydrożel. Dlatego właśnie tworzywo nie będzie najprawdopodobniej wykorzystywane do produkcji szklanek czy butelek. Przynajmniej na razie. Wolontariusze zebrali ponad pół tony śmieci na tatrzańskich szlakach Za nami kolejna, dziesiąta już edycja akcji Czyste Tatry ekoMałopolska. W sobotę na górskie szlaki wyszło ponad 2 tys. wolontariuszy. Które biotworzywa wybierać? Biotworzywa nie są sobie równe. Przykładowo te, które powstaję na bazie alg, skrobi kukurydzianej czy trocin pozostawiają niewielki ślad węglowy, ale ich produkcja nadal wymaga energii z paliw kopalnych. Badacze twierdzą, że materiał opracowany przez chińskich naukowców jest najbardziej zrównoważony w porównaniu do poprzednich. Z badań przeprowadzonych przez nowozelandzką firmę GNS Science wynika, że niektórzy producenci biotworzyw wprowadzają konsumentów w błąd. Po przeanalizowaniu 37 produktów oznaczonych jako ekologiczny plastik stwierdzono, że 19 z nich powstaje na bazie mieszanek ropy naftowej i bioproduktów. Szacuje się, że na Ziemi zalega około 6,3 miliarda ton plastikowych śmieci. Pomimo ograniczeń wodoodporności naukowcy mają nadzieję, że jeśli plastik wykonany z nasienia łososia wejdzie na rynek, pomoże w ograniczeniu odpadów z tworzyw sztucznych. Oprócz działań naukowych prowadzone są też inne próby walki z plastikiem. Francja na przykład wprowadza zakaz sprzedaży owoców i warzyw w plastikowych opakowaniach. Źródło: Journal of the American Chemical Society
Francja wprowadza zakaz sprzedaży owoców i warzyw w plastikowych opakowaniach
Szacuje się, że obecnie 37 proc. owoców i warzyw jest sprzedawana w plastikowych opakowaniach. Do 2026 r. zakaz obejmie wszystkie.
W tym artykule: Rewolucja w sprzedaży owoców i warzyw Francja walczy z plastikiem Współczesna cywilizacja musi mierzyć się z licznymi problemami. Największym z nich są zmiany klimatyczne, ale eksploatacja i niedbanie o środowisko objawia się nie tylko coraz wyższymi temperaturami na całym świecie. Wolontariusze zebrali ponad pół tony śmieci na tatrzańskich szlakach Za nami kolejna, dziesiąta już edycja akcji Czyste Tatry ekoMałopolska. W sobotę na górskie szlaki wyszło ponad 2 tys. wolontariuszy. Rewolucja w sprzedaży owoców i warzyw Nadmierna produkcja i zużycie plastiku najbardziej dotyka wodne ekosystemy. Naukowcy donoszą, że szczególnie narażone na działanie człowieka są małe żółwie morskie. Wiele z nich nie dożywa roku. Zwierzęta morskie dławią się wyrzucanymi do wody plastikowymi odpadami, które w reakcji z promieniami słonecznymi rozkładają się na tysiące szkodliwych związków chemicznych. Najskuteczniejszą metodą na ograniczenie zużycia plastiku jest przynajmniej częściowe wyeliminowanie go z naszej codzienności. Od kilku lat Polacy coraz częściej chodzą na zakupy z własnymi torbami wykonanymi na przykład z lnu. Tendencja ta wzrosła po tym, jak większość sklepów wprowadziła opłaty za siatki. Francuzi postanowili pójść o krok dalej. Od stycznia 2022 r. we Francji wprowadzony zostanie zakaz pakowania prawie wszystkich owoców i warzyw w plastikowe opakowania. Na liście znalazły się między innymi pory, bakłażany, pomidory, jabłka, banany i pomarańcze. Do 2026 r. zakaz obejmie wszystkie owoce. – Codziennie zużywamy skandaliczną ilość jednorazowych opakowań z plastiku. Ustawa o gospodarce w obiegu zamkniętym ma na celu ograniczenie ich zużycia i zastąpienia opakowaniami wielokrotnego użytku lub nadającymi się do recyklingu – czytamy w oświadczeniu Ministerstwa Środowiska. Szacuje się, że obecnie 37 proc. owoców i warzyw jest sprzedawana w plastikowych opakowaniach. Nurkowie wybrali najpiękniejsze rafy koralowe na świecie. Jak możemy je uratować? Rafy koralowe cieszą oko, ale odgrywają też ważną rolę w regulowaniu wodnego ekosystemu oraz zmian klimatycznych. Część koralowców na całym świecie zdążyła już bezpowrotnie wyblakn.. Francja walczy z plastikiem Francois Roch – prezes francuskiej federacji sprzedawców owoców – podkreśla, że przejście z plastiku na tekturę będzie trudne do wprowadzenia w tak krótkim czasie. – Ogólnie sprzedaż produktów luzem jest skomplikowana, ponieważ klienci dotykają owoce w sklepie, a ludzie nie chcą potem takich produktów – komentuje. Zakaz pakowania owoców i warzyw w plastikowe opakowania jednorazowego użytku to część wieloletniego programu mającego na celu stopniowe wycofanie tego tworzywa. W 2021 r. we Francji zakazano już sprzedaży plastikowych słomek, kubków i sztućców oraz styropianowych pudełek na wynos. To dopiero początek walki Francuzów z plastikiem. Również od 2022 r. w miastach mają stanąć publiczne krany z wodą pitną, aby ograniczyć kupowanie butelek. Źródło: Reuters
Tak słońce rozkłada plastik. „Dziesiątki tysięcy związków”
Niestety, mimo wielu kampanii edukacyjnych plastikowych odpadów w środowisku jest coraz więcej. Naukowcy zbadali proces ich rozpadu w wodzie.
W tym artykule: Nowe informacje o rozkładzie plastiku Co słońce robi z plastikiem? Co stanie się z plastikową torebką zostawioną na długie godziny na słońcu? Lepiej nie sprawdzać. Zrobili to już naukowcy i ustalili, że siatka po prostu się rozsypie, a petrochemiczne pozostałości zostaną rozwiane po okolicy. Cząsteczki te są zagrożeniem dla środowiska, jednak rozkład plastiku może wiązać się z jeszcze poważniejszymi konsekwencjami. Przybywa opuszczonych stacji na Antarktydzie Antarktyda to największa pustynie na Ziemi. Jest ona jednak coraz bardziej naznaczona działalnością człowieka. Nowe informacje o rozkładzie plastiku Naukowcy z Woods Hole Oceanographic Institution przeprowadzili badanie, które wykazało, że światło słonecznie nie tylko rozkłada plastikowe śmieci, ale też przekształca ich podstawowe polimery, tworząc tym samym niebezpieczną mieszkankę chemikaliów. Wbrew pierwotnym przypuszczeniom cały proces nie trwa wielu lat, a mniej niż 100 godzin. Właśnie dlatego tak ważne jest ograniczanie używania plastikowych opakowań. Siatki bardzo często zamiast do recyklingu lądują na wysypiskach śmieci. W najgorszych wypadkach wyrzucane gdziekolwiek plastikowe odpady trafiają do rzek, mórz lub oceanów. Szacuje się, że w akwenach na całym świecie pływa już ponad 600 tys. ton plastikowych śmieci. Część plastikowych odpadów jest zjadana przez zwierzęta morskie, nierzadko doprowadzając do ich zgonu. Reszta rozkłada się na coraz mniejsze i coraz bardziej szkodliwe kawałki. Ich skład długo był zagadką dla ekologów. Archiwalne nagranie tygrysa tasmańskiego po raz pierwszy w kolorze Od połowy lat 30. ubiegłego wieku wilki workowate zaczęto coraz rzadziej obserwować na wolności. Gatunek oficjalnie uznano za wymarły w 1986 r. Co słońce robi z plastikiem? W swoich badaniach naukowcy wykorzystali torby polietylenowe z największych amerykańskich supermarketów. Opakowania zostały opisane pod kątem składu oraz właściwości chemicznych. Następnie zanurzono je w zjonizowanym roztworze, imitującym wodę morską. Połowa próbek na sześć dni trafiła do zaciemnionego pomieszczenia. Reszta była w tym czasie naświetlana sztucznym światłem słonecznym. W pierwszej grupie badacze zaobserwowali niewielkie ilości rozpuszczonych związków organicznych, za to w drugiej nowopowstałych chemikaliów było znacznie więcej. – To zdumiewające, że światło słoneczne może rozkładać plastik, który jest zasadniczo jednym związkiem, na dziesiątki tysięcy związków, które rozpuszczają się w wodzie – komentuje badania chemik Collin Ward. Przeprowadzony eksperyment rzuca nowe światło na obecność plastikowych odpadów w środowisku i proces ich rozkładu. Niestety, mimo wielu kampanii edukacyjnych zanieczyszczeń jest coraz więcej. Ich ogromne ilości w połączeniu z ociepleniem klimatu mogą przynieść tragiczne skutki. – Musimy zbadać tworzywa sztuczne, które są reprezentatywne dla tych, które faktycznie przedostają się do środowiska, a także zbadać działające na nie procesy wietrzenia – zapowiada Ward. Źródło: Environmental Science & Technology
Plastik w oceanach zabija małe żółwie. „Niewiele z nich dożywa roku”
Naukowcy prześwietlili brzuchy ponad 100 małych żółwi morskich. U większości z nich znaleziono niepokojące ilości plastiku.
W tym artykule: Żółwie morskie w morzu plastiku Ryzyko wyginięcia Chyba każdy z nas kojarzy nagrania przedstawiające zwierzęta morskie skrępowane wyrzucanymi do wody plastikowymi odpadami. Niestety, mimo licznych akcji edukacyjnych skala tego problemu nie maleje. Naukowcy donoszą, że najbardziej narażone na niszczycielskie działanie człowieka są małe żółwie morskie. Ekolodzy cały czas badają wpływ plastiku na środowisko. Powiedzieć, że jest niekorzystny, to jak nie powiedzieć nic. Coraz więcej zwierząt morskich umiera po zjedzeniu przykładowo słomki lub fragmentu plastikowej siatki. Poważnym zagrożeniem jest też śmierć przez uduszenie. Według jednego z badań tylko w 2010 r. do oceanów wyrzucono od 4,8 mln do 12,7 mln ton plastiku. Wolontariusze zebrali ponad pół tony śmieci na tatrzańskich szlakach Za nami kolejna, dziesiąta już edycja akcji Czyste Tatry ekoMałopolska. W sobotę na górskie szlaki wyszło ponad 2 tys. wolontariuszy. Żółwie morskie w morzu plastiku Tony plastiku w oceanach doprowadzają do tego, że środowiska naturalne zwierząt morskich nie są już dla nich bezpiecznie. Naukowcy w swoich badaniach skupili się na żółwiach morskich zamieszkujących Australię. Maluchy wykluwają się z jaj złożonych na plaży, a następnie udają się na otwarte wody oceanów – Spokojnego i Indyjskiego – gdzie przynajmniej w teorii, powinny być bezpiecznie. O ile ryzyko spotkania drapieżnika jest tam stosunkowo niskie, o tyle szansa na zjedzenie plastikowych śmieci jest już znacznie większa. – Takie zachowanie prowadzi je prosto w „pułapkę”. Małe żółwie docierają do silnie zanieczyszczonych miejsc, takich jak Wielka Pacyficzna Plama Śmieci – tłumaczy Emily Duncan, współautorka badań. W ramach badań naukowcy z Australii i Wielkiej Brytanii prześwietlili wnętrzności 121 żółwi morskich (z 7 gatunków), które zostały wyrzucone na mieliznę lub przypadkowo złowione. U 83 proc. osobników zamieszkujących wody Oceanu Spokojnego wykryto plastik. W przypadku żółwi z Oceanu Indyjskiego było to około 9 proc. Uśredniając, w brzuchach zwierząt wykryto ilości plastiku odpowiadające 0,9 proc. ich masy. Rekordzista miał w sobie 144 kawałki plastiku o wielkości powyżej 1 mm. W lockdownie żółwie morskie w Grecji rozmnażały się na potęgę. Tego lata zginęły już trzy W te wakacje plaże Zakynthos są już znacznie bardziej zatłoczone niż rok temu. Na wyspę wrócili imprezowicze i zrobiło się głośno, także nocami. Takie okoliczności nie sprzyjają zagro... Ryzyko wyginięcia Sześć z siedmiu gatunków żółwi morskich jest zagrożonych wyginięciem. Zanieczyszczenie wód plastikiem to jeden z wielu problemów, z jakimi się borykają. Jak tłumaczą eksperci, najmłodsze żółwie nie są wybredne i jedzą wszystko, w tym plastik. – Stosunkowo niewiele żółwi morskich dożywa roku, dlatego konieczne jest zmniejszenie zagrożeń, aby zapewnić im przetrwanie, zwłaszcza w tych skrajnie niebezpiecznych warunkach – mówi Mark Wright, dyrektor ds. nauki w World Wide Fund for Nature (WWF).
Zanieczyszczenie plastikiem naszej planety postępuje
Obecne tempo globalnej emisji plastiku do środowiska może wywołać skutki, których nie będziemy w stanie odwrócić - przekonuje nowe badanie. Według autorów, zanieczyszczenie plastikiem jest globalnym zagrożeniem, a działania mające na celu drastyczne zmniejszenie emisji plastiku do środowiska są „racjonalną odpowiedzią”.
W tym artykule: Plastikowe śmieci są już wszędzie Kolejny problem - wietrzenie plastiku Potencjalny punkt krytyczny nieodwracalnych szkód środowiskowych Plastikowe śmieci są już wszędzie Plastik znajduje się wszędzie na naszej planecie: od pustyń i szczytów górskich po głębokie oceany i arktyczne śniegi. Według stanu na rok 2016, szacunki dotyczące globalnej emisji plastiku do światowych jezior, rzek i oceanów wahały się od 9 do 23 milionów ton metrycznych rocznie, przy czym podobna ilość jest corocznie emitowana na lądzie i zanieczyszcza na nim wszystko od gleb po całe ekosystemy. Oczekuje się, że te liczby wzrosną prawie dwukrotnie do 2025 r., jeśli spełnią się scenariusze zakładające utrzymanie się obecnych tendencji. „Użycie plastiku jest głęboko zakorzenione w naszym społeczeństwie i wszędzie plastik przedostaje się do środowiska, nawet w krajach o dobrej infrastrukturze gospodarki odpadami" - mówi Matthew MacLeod, profesor Uniwersytetu Sztokholmskiego i główny autor badania. Twierdzi on, że stopień zanieczyszczenia plastikiem ma tendencję wzrostową, mimo że w ostatnich latach znacznie wzrosła świadomość naukowców i społeczeństwa na temat zanieczyszczenia plastikiem. Rozbieżność ta nie jest zaskakująca dla Mine Tekman, doktorantki w Instytucie Alfreda Wegenera w Niemczech i współautorki badania, ponieważ zanieczyszczenie plastikiem to nie tylko problem środowiskowy, ale także polityczny i ekonomiczny. Uważa ona, że obecnie oferowane rozwiązania, takie jak recykling i technologie oczyszczania, nie są wystarczające i że musimy zająć się problemem u jego podstaw. „Świat promuje rozwiązania technologiczne w zakresie recyklingu i usuwania plastiku ze środowiska. Jako konsumenci wierzymy, że gdy odpowiednio posegregujemy nasze plastikowe śmieci, to w magiczny sposób wszystkie zostaną poddane recyklingowi. Technologicznie, recykling plastiku ma wiele ograniczeń, a kraje, które mają dobrą infrastrukturę, eksportują swoje plastikowe odpady do krajów o gorszej infrastrukturze. Zmniejszenie emisji wymaga zdecydowanych działań, takich jak ograniczenie produkcji pierwotnego plastiku, aby zwiększyć wartość plastiku pochodzącego z recyklingu, oraz zakaz eksportu odpadów plastikowych, chyba że do kraju z lepszym systemem recyklingu" - mówi Tekman. Kolejny problem - wietrzenie plastiku Tworzywa sztuczne gromadzą się w środowisku, gdy emitowane ilości przekraczają te, które są usuwane przez inicjatywy oczyszczania i naturalne procesy środowiskowe, co następuje w wieloetapowym procesie zwanym wietrzeniem. „Wietrzenie plastiku zachodzi w wyniku wielu różnych procesów, a my przeszliśmy długą drogę w ich zrozumieniu. Ale wietrzenie stale zmienia właściwości plastikowych zanieczyszczeń, co otwiera pole do zadawania kolejnych pytań" - mówi Hans Peter Arp, badacz z Norweskiego Instytutu Geotechnicznego (NGI) i profesor Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii (NTNU), który jest również współautorem badania. "Degradacja jest bardzo powolna i nie jest skuteczna w zatrzymywaniu akumulacji, więc narażenie na zwietrzały plastik będzie się tylko zwiększać" - mówi Arp. Plastik jest zatem „słabo odwracalnym zanieczyszczeniem", zarówno z powodu jego ciągłej emisji, jak i trwałości w środowisku. Szczególnie zagrożone są odległe środowiska, jak wyjaśnia współautorka pracy, Annika Jahnke, badaczka z Centrum Helmholtza do Badań nad Środowiskiem (UFZ) i profesor na Uniwersytecie RWTH Aachen: „W odizolowanych od siedlisk ludzkich środowiskach(co jednak nie chroni ich niestety przed zanieczyszczeniem), plastikowe śmieci nie mogą być usunięte przez sprzątanie, a wietrzenie dużych plastikowych przedmiotów nieuchronnie spowoduje wytworzenie dużej liczby mikro- i nanoplastycznych cząstek, jak również wypłukiwanie substancji chemicznych, które zostały celowo dodane do plastiku i innych substancji chemicznych, które odrywają się od polimerowych struktur plastiku. Tak więc, plastik w środowisku jest podlegającym ciągłym zmianom problemem o rosnącej złożoności i mobilności. To, gdzie się gromadzi i jakie skutki może wywołać, jest trudne, a może nawet niemożliwe do przewidzenia." Potencjalny punkt krytyczny nieodwracalnych szkód środowiskowych Oprócz szkód środowiskowych, które zanieczyszczenia plastikowe mogą powodować same z siebie poprzez fakt, iż zaplątują się w nie zwierzęta i inne toksyczne efekty które są z nimi związane, mogą one również działać w połączeniu z innymi tzw. „stresorami” środowiskowymi w odległych obszarach, i wywoływać szeroko zakrojone, a nawet globalne skutki. Nowe badania przedstawiają szereg hipotetycznych przykładów takich następstw, w tym zaostrzenie zmian klimatycznych z powodu zakłócenia globalnego obiegu węgla w ekosystemie, a także utratę bioróżnorodności w oceanach, gdzie zanieczyszczenia plastikowe działają jako dodatkowy stresor. Oprócz tego, ogromnym problemem jest też postępująca utrata siedlisk wielu gatunków, spowodowana zmianami temperatury wody. Biorąc to wszystko pod uwagę, autorzy uważają, że zagrożenie, że emitowany dziś plastik może wywołać w przyszłości trudne do odwrócenia skutki na globalną skalę, jest przekonującą motywacją do podjęcia działań i to o skali dostosowanej do potrzeb a nie woli politycznej. „W tej chwili obciążamy środowisko coraz większymi ilościami słabo odwracalnych zanieczyszczeń plastikowych. Jak dotąd nie widzimy powszechnych dowodów na negatywne konsekwencje, ale jeśli wietrzenie plastiku wywoła naprawdę rozległy efekt, prawdopodobnie nie będziemy w stanie go odwrócić" - ostrzega MacLeod. „Koszt zignorowania nagromadzenia trwałych zanieczyszczeń plastikowych w środowisku może być ogromny. Racjonalnym posunięciem jest jak najszybsze działanie w celu ograniczenia emisji plastiku do środowiska. Musimy to zrobić dla naszego własnego dobra"
1000 rzek odpowiada za 80 proc. plastiku trafiającego do oceanów. Najwięcej z Azji
Zespół naukowców z Holandii i Niemiec stworzył listę 1000 rzek na całym świecie, które przenoszą do oceanów najwięcej tworzyw sztucznych. Rocznie to od 0,8 mln do 2,7 mln ton odpadów.
Wcześniejsze badania nad zanieczyszczeniem mórz i oceanów wykazały, że ogromna ilość plastiku wytworzonego przez człowieka przedostaje się do oceanów za pośrednictwem rzek. Choć inne badania mówiły o 100 kluczowych rzekach, nowa analiza, przeprowadzona w ramach projektu The Ocean Cleanup, wskazuje, że aż 1000 z nich odpowiada za transport 80 proc. wszystkich tworzyw sztucznych, jakie trafiają do oceanów w ciągu roku. Autorów badania zaskoczył fakt, że małe rzeki miejskie okazały się największym źródłem zanieczyszczeń. Naukowcy stworzyli też mapę przedstawiającą ujścia tych najbardziej zanieczyszczonych rzek. Najwięcej z nich znajduje się na południowym wybrzeżu Azji oraz w Ameryce Południowej. Wiatr i deszcz znoszą śmieci do rzek W ramach tych nowych badań naukowcy podjęli próbę znalezienia głównych czynników decydujących o tym, które z rzek stają się kanałami transportowymi dla odpadów. Postanowili prześledzić drogę tworzyw sztucznych od miejsca ich wykorzystania do oceanu. Dzięki temu odkryli, że decydujące są: wiatr i opady, które przenoszą tworzywa sztuczne z obszarów lądowych do wód; sposób użytkowania ziemi i jej ukształtowanie (niektóre rodzaje terenu mogą ułatwić przemieszczanie tworzyw sztucznych przez siły natury) oraz odległość od morza czy oceanu, czyli dystans, jaki muszą pokonać plastikowe odpady, aby dostać się do wód. View oEmbed on the source website Co oczywiste, głównym czynnikiem wpływającym na prawdopodobieństwo przedostania się tworzyw sztucznych do oceanu okazało się ostatnie ze wspomnianych uwarunkowań. W badaniu stwierdzono, że tworzywa używane w pobliżu oceanu lub w pobliżu nieodległych od niego rzek mają większą „szansę” wypłynąć na szerokie wody. W każdej próbce owoców morza badacze znaleźli plastik Naukowcy z Australii kupili w sklepie po kilka sztuk 5 różnych typów owoców morza i przebadali je na obecność mikroplastiku. Posłużono się metodą pozwalającą jednocześnie identyfikowa.. Małe rzeki – wielki problem Tak zidentyfikowane czynniki – czyli warunki pogodowe, ukształtowanie terenu i odległość od linii brzegowej – posłużyły naukowcom do oszacowania, które rzeki mogą nieść ze sobą najwięcej zanieczyszczeń. Wcześniejsze badania przyniosły dowody na to, że większość tworzyw sztucznych wrzucanych do oceanu pochodzi z kilku dużych systemów rzecznych. Nowe dowody sugerują, że sprawa jest o wiele bardziej skomplikowana. Naukowcy zbadali tysiące systemów rzecznych, analizując ich cechy geologiczne, bliskość zamieszkałych obszarów oraz dystans od zaludnionych rejonów rzek do ich ujścia. Dzięki temu odkryli, że bardzo dużo plastikowych odpadów trafia do oceanów także za pośrednictwem mniejszych rzek. Twoje dżinsy zanieczyszczają ocean. W wodach Arktyki znaleziono mikrowłókna Podczas prania dżinsowej odzieży do wody przedostają się tysiące mikrowłókien. Jedna para spodni w trakcie jednego prania uwalnia ich niemal 56 000. To poważny problem, bo naukowcy właśni... „Odpady z tworzyw sztucznych w coraz większym stopniu gromadzą się w środowisku morskim. Dane dotyczące rozmieszczenia i ilościowego określenia źródeł rzecznych, wymagane do opracowania skutecznych środków łagodzących, są ograniczone” - napisali autorzy w podsumowaniu badania. Mają nadzieję, że ich ustalenia pozwolą opracować nowe rozwiązania, które ograniczą ilość trafiającego do oceanu plastiku. Mikroplastik w oceanie i na talerzu Opublikowane w 2020 roku badania wykazały, że obecnie mikroplastik można znaleźć w każdej próbce mięsa ryb i owoców morza. Co więcej – próbki mikroplastiku, pochodzącego najpewniej z odzieży, znaleziono w wodach Arktyki i na szczycie Mount Everestu. Mikroplastik spada na nas także z nieba – razem z deszczem. Zanieczyszczenie globalnych wód mikroplastikiem i odpadami z tworzyw sztucznych wydaje się problemem nie do rozwiązania. Część ekspertów uważa, że jedyne, co nam zostało, to ograniczanie strat. Niestety mimo coraz liczniejszych badań potwierdzających, że mikroplastik jest wszędzie, politycy i przedsiębiorcy nadal bezczynnie przyglądają się rozwojowi sytuacji. Naukowcy stworzyli „bio-plastik”. W pełni biodegradowalny w ciągu godzin Zespół pod kierunkiem profesor Ting Xu ogłosił, że z powodzeniem stworzył materiał, który może prawie całkowicie ulegać biodegradacji w łatwych do osiągnięcia warunkach, jak wysoka te... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/placeholder-57f1130.jpg" width="600" height="400" alt="Plastikowe śmieci są regularnie wyrzucane na plaże na całym świecie. Tu Kedonganan na Bali w Indonezji (fot. Putu Sayoga / Bloomberg via Getty Images)" title="Plastikowe śmieci są regularnie wyrzucane na plaże na całym świecie. Tu Kedonganan na Bali w Indonezji (fot. Putu Sayoga / Bloomberg via Getty Images)" /> źródło: Phys.org