Wyświetla 100 milionów gwiazd, a jego nowa część powstała pod ziemią. Astronomiczne cudo w Polsce
Planetarium w Chorzowie powstało w latach 50. XX wieku i przez wiele dekad pozostawało jedną z najważniejszych instytucji naukowo-edukacyjnych w Polsce. Obecnie ten charakterystyczny pomnik powojennej odbudowy regionu śmiało wkracza w epokę technologii cyfrowych i interaktywnej edukacji. Dzięki subtelnej rozbudowie i modernizacji śląska placówka udowadnia, że nowoczesna popularyzacja nauki musi opierać się na wielozmysłowym doświadczeniu i bezpośredniej interakcji. Jakie tajemnice wszechświata skrywa dziś zmodernizowane planetarium? Chorzów po raz kolejny udowadnia, że nauka jeszcze nigdy nie była tak wciągająca.
Spis treści: Na styku trzech miast Wizja gen. Jerzego Ziętka Podziemna rewolucja Kosmiczne technologie i interaktywne podróże Kultura pod gwiazdami Wielu osobom krajobraz Górnego Śląska kojarzy się przede wszystkim z kopalnianymi szybami, hutniczymi kominami i gęstą zabudową miejską. Należy jednak wspomnieć, że w sercu wielomilionowej aglomeracji rozpościera się ogromny park miejski, jeden z największych w Europie. To właśnie tam, na najwyższym wzniesieniu kompleksu, siedem dekad temu powstało wspaniałe planetarium. Na styku trzech miast W kontekście administracyjnym, słynne Planetarium Śląskie, które obecnie funkcjonuje jako Planetarium – Śląski Park Nauki, znajduje się w granicach Chorzowa. Należy jednak podkreślić, że cały teren ogromnego Parku Śląskiego rozpościera się na styku trzech miast: Chorzowa, Katowic i Siemianowic Śląskich. Instytucja, o której mowa, znajduje się w północno-wschodniej części kompleksu, na mierzącej 320 metrów n.p.m. Górze Parkowej. Wizja gen. Jerzego Ziętka Sam park, pierwotnie noszący miano Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku, powstał na mocy decyzji Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z grudnia 1950 roku. Głównym inicjatorem tego śmiałego przedsięwzięcia był gen. Jerzy Ziętek. Gospodarz regionu wzorował się na sprawdzonym wzorcu – Parku Miejskim im Franciszka Kachla w Bytomiu. Założona w 1870 roku strefa rekreacyjno-wypoczynkowa imponowała rozbudowaną infrastrukturą, obejmującą między innymi staw gondolowy, alpinarium, niewielki ogród zoologiczny, kryty basen i rozbudowaną strefę sportową. Ziętek przetestował te koncepcje najpierw na mniejszą skalę w Radzionkowie. Przeniesienie tych doświadczeń na skalę całego województwa zaowocowało projektem o ogromnym rozmachu. Budowa WPKiW (a dokładnie – jej główny etap), rozpoczęta w lipcu 1951 roku, trwała niemal 11 lat. Park wzniesiono na obszarze doszczętnie zdegradowanym przez działalność przemysłową – na dawnych hałdach, zapadliskach i skażonych stawach. Projekt Zbigniewa Solawy Decyzja o wzniesieniu planetarium i obserwatorium astronomicznego zapadła w 1953 roku, w celu uświetnienia Roku Kopernikowskiego. Kamień węgielny pod budowę wmurowano w lipcu, na najwyższym wzniesieniu parku. Realizację tego ambitnego zadania powierzono krakowskiemu architektowi Zbigniewowi Solawie. Projektant musiał zmierzyć się z dominującą wówczas doktryną socrealizmu, która narzucała monumentalizm i neoklasyczne formy. Solawa zdołał jednak połączyć wymaganą systemowo symetrię z modernistyczną lekkością i futurystycznymi akcentami rodzącej się ery kosmicznej. Uroczyste otwarcie nastąpiło 4 grudnia 1955 roku, tradycyjnie w dniu śląskiej Barbórki. Chorzowski obiekt był pierwszym planetarium w Polsce i jednym z zaledwie 21 tego typu wielkich założeń na świecie. W pierwszym roku działalności funkcjonował jako pracownia Pałacu Młodzieży w Katowicach, a pełną samodzielność i statut nadany przez Ministerstwo Oświaty uzyskał w 1957 roku. Śląski kosmos Sercem sali projekcyjnej przez ponad sześć dekad był potężny projektor optyczno-mechaniczny UPP (Universal Projection Planetarium), wyprodukowany przez zakłady Carl Zeiss w Jenie. Ważący ponad dwie tony aparat rzucał obraz ponad 8 tysięcy gwiazd na płócienny, sferyczny ekran o powierzchni tysiąca metrów kwadratowych, pod którym mogło zasiąść jednocześnie około 400 widzów. Równolegle z działalnością popularyzatorską rozwijało się zaplecze naukowo-badawcze kompleksu. W 1955 roku uruchomiono profesjonalne obserwatorium astronomiczne, które wyposażono w największy wówczas w kraju refraktor (lunetę soczewkową) o 30-centymetrowym obiektywie, oferujący 750-krotne powiększenie. Cztery lata później uruchomiono stację sejsmologiczną, rejestrującą m.in. tąpnięcia związane z eksploatacją górniczą w regionie, a w 1963 roku stację klimatologiczną z ogródkiem meteorologicznym. Działalność edukacyjna W roku szkolnym 1957/1958 zainaugurowano tam Olimpiadę Astronomiczną – jedną z najstarszych olimpiad przedmiotowych w Polsce, ustępującą wiekiem jedynie matematycznej, fizycznej i chemicznej. W marcu 1964 roku pracownicy placówki powołali śląski oddział Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii, którego wieloletnim prezesem był Henryk Chrupała, a siedzibą stało się chorzowskie planetarium. Podziemna rewolucja W 2018 roku rozpoczął się proces przebudowy i modernizacji obiektu, który potrwał cztery lata. Poznańska pracownia Consultor Architekci zaproponowała strategię „architektury niewidzialnej”. Aby nie naruszyć zabytkowej sylwetki Solawy i zachować parkowy krajobraz, nową przestrzeń użytkową o powierzchni ponad 3,2 tys. metrów kwadratowych wygospodarowano w całości pod ziemią, wkopując się we wzgórze wokół istniejących fundamentów. Odnowiony został również zabytkowy gmach naziemny. Kosmiczne technologie i interaktywne podróże Współczesne planetarium to jeden z najnowocześniejszych parków nauki w Polsce, koncentrujący swoją działalność wokół trzech dziedzin: astronomii, sejsmologii i meteorologii. Tradycyjne metody wystawiennicze ustąpiły miejsca interaktywnej ekspozycji, która pozwala doświadczać skomplikowanych zjawisk fizycznych. Sala planetarium Główna sala projekcyjna przeszła całkowitą metamorfozę technologiczną. Tradycyjne płótno zastąpiono ekranem sferycznym z perforowanej blachy aluminiowej o grubości 1 mm i powierzchni ponad 830 metrów kwadratowych. W centralnym punkcie sali zainstalowano precyzyjny analogowy projektor gwiazdowy GOTO Chiron III, zdolny do wyświetlenia aż 100 milionów gwiazd. System ten działa w układzie hybrydowym z dookólnym systemem cyfrowym opartym na 10 projektorach SONY. Widzowie zasiadają na 300 wygodnych, rozkładanych fotelach amfiteatralnych. Interaktywne ekspozycje i symulatory Podziemia skrywają dwie stałe ekspozycje: „Geofizyka” i „Astronomia”. W pierwszej znajduje się symulator trzęsienia ziemi (w formie hydraulicznej platformy odtwarzającej wstrząsy tektoniczne), cewka Tesli (generująca wyładowania elektryczne imitujące zjawiska atmosferyczne), kolumna pogodowa (generująca chmury, opady i mgły), a także komory klimatyczne (umożliwiające wejście do różnych stref temperaturowo-wilgotnościowych). Z kolei ekspozycja „Astronomia” oferuje wejście do pokoju 3D, gdzie dzięki okularom polaryzacyjnym można odbyć spacer pośród ciał niebieskich. Znajdują się tam także interaktywne stanowiska z lunetami i historyczny projektor Zeissa. Należy wspomnieć, że obie ekspozycje są dostępne także w skróconej wersji, dedykowanej najmłodszym zwiedzającym. Niemałą atrakcją jest symulator lotu w kosmos. Dzięki technologii VR i specjalnym siłownikom można doświadczyć podróży do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Pasażerowie kapsuł rotacyjnych odczuwają wstrząsy startowe, przeciążenia grawitacyjne i chwilowy stan nieważkości. W obserwatorium astronomicznym można zapoznać się z nowoczesnym teleskopem o średnicy lustra 70 cm. Na zewnątrz znajduje się 25-metrowa wieża widokowa, z której rozpościera się widok na Park Śląski. Na szczycie zainstalowana została camera obscura – historyczny instrument optyczny, rzucający rzeczywisty obraz okolicy na płaski stół w warunkach ciemni. Kultura pod gwiazdami Należy wspomnieć, że Planetarium – Śląski Park Nauki to nie tylko placówka dydaktyczna, ale również ważny punkt na kulturalnej mapie Górnego Śląska. Repertuar seansów w sferycznej sali głównej łączy walory edukacyjne z artystycznymi. Do stałych propozycji należą m.in. „Podróż na Marsa – następny krok”, „Kosmiczne spotkania” i humorystyczne, a przy tym niezwykle pouczające „Gwiazdy dla opornych – gdy nie było GPS”. Każdy seans poprzedza krótka, improwizowana wędrówka po aktualnym nocnym niebie. W placówce odbywają się też wystawy czasowe, organizowane pod hasłem „Przez sztukę i naukę do gwiazd”. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Wielkie egipskie otwarcia Jak wielu z Was, my w National Geographic jesteśmy zafascynowani starożytnym Egiptem. Jest wyrafinowany we wszystkim, począwszy od rolnictwa, przez architekturę i sztukę, po politykę i wyszukane rytuały, zwłaszcza te związane ze śmiercią. Wielu aspektów cywilizacji znad Nilu wciąż do końca nie rozumiemy. Może dlatego egiptologia jest dziś równie popularna jak wtedy, gdy podbijała epokę jazzu po odkryciu grobowca Tutanchamona w 1922 r. Korespondent National Geographic Maynard Owen Williams wszedł do grobowca Tutanchamona podczas jego oficjalnego otwarcia. W numerze z maja 1923 r. opisał „rozczarowanie” tym, że zobaczył tylko pomieszczenia w większości oczyszczone z przedmiotów, a nie te, o których mówiono, że są „wypełnione po dach” skarbami. Od tamtego czasu skarby wielokrotnie pojawiały się na naszych łamach, w tym w wydaniu z okazji 75. rocznicy (październik 1963 r.), gdy przedstawiliśmy nowe kolorowe obrazy „złotej skarbnicy” Tutanchamona. A w czerwcu roku 2005 pokazaliśmy nową rekonstrukcję twarzy chłopca faraona, dzięki tomografii komputerowej jego mumii stworzonej przy użyciu sprzętu przekazanego przez National Geographic Society i Siemens AG. Dużą część tego numeru poświęcamy Egiptowi, aby uczcić dwa otwarcia: grobowca Tutanchamona sprzed stu lat i aktualnie wyczekiwaną inaugurację Wielkiego Muzeum Egipskiego, które powstawało 20 lat i kosztowało ponad miliard dolarów. Dwie z jego 12 sal wystawowych poświęcone są Tutanchamonowi i po raz pierwszy pokażą – razem – wszystkie skarby z jego grobowca. Nasz materiał obejmuje fotografie wielu artefaktów z tekstami na temat ich historii, inwentarz wyposażenia grobowca i bliższe spojrzenie na mumię Tutanchamona. Zajrzymy też do Wielkiego Muzeum Egipskiego i pracujących tam konserwatorów. A ponieważ to, jak społeczeństwa traktują swą przeszłość, często odzwierciedla ideały teraźniejszości, zabierzemy Was także do lśniącej Nowej Stolicy Administracyjnej zbudowanej 45 km od Kairu. Będzie to 20. stolica w historii Egiptu. Mamy nadzieję, że czytanie tego wydania sprawi Wam tyle samo przyjemności, co nam jego tworzenie. Nathan Lump
Pomysł na weekend. Odwiedź EC1 w Łodzi – największe planetarium w Europie Środkowej
Spacer na Księżycu lub lot do sąsiedniej galaktyki? W Planetarium EC1 w Łodzi wszystko jest możliwe. Otwarty w 2016 roku obiekt to jedno z najnowocześniejszych miejsc do obserwacji nieba w naszej części świata.
W tym artykule: Kiedy powstało planetarium EC1? Planetarium pozwala odbyć kosmiczny spacer EC1 będzie łączyć naukę, technologię i kulturę EC1 to nie tylko gwiazdy, ale też ewolucja czy muzyka Na powierzchni Księżyca znajduje się 5185 kraterów o średnicy co najmniej 20 km. Można je oglądać… z Polski – najlepiej na gigantycznym ekranie sferycznym w Planetarium EC1 w Łodzi. Kiedy powstało planetarium EC1? Otwarty w 2016 roku obiekt należy do najnowocześniejszych w Europie. Przy budowie zastosowano niezwykle skomplikowane oprogramowanie, które obsługuje aż 13 komputerów. – Dzięki temu mamy pod kontrolą ogromną ilość danych: miliony gwiazd, setki tysięcy galaktyk i obiektów kosmicznych, które możemy w każdej chwili zlokalizować oraz wyświetlić na ekranie – mówi kierownik obiektu Tomasz Kisiel. Ekran jest kopułą rozświetloną od środka przez sześć projektorów, rzucających obraz na idealnie dopasowane do siebie części sferycznego ekranu o rozdzielczości aż 32 mln pikseli. Tak powstaje panoramiczny obraz. Planetarium pozwala odbyć kosmiczny spacer Dla odwiedzających oznacza to możliwość (niemal prawdziwej) podróży w najdalsze zakątki kosmosu. W dodatku za każdym razem innej, ponieważ układ gwiazd zmienia się w zależności do pór roku: letnie niebo to możliwość wypatrywania między innymi konstelacji Wężownika i Herkulesa, na zimowym dominują gwiazdozbiory Byka i Oriona. I właśnie na niebie nad nami nieustannie odbywają się najpiękniejsze spektakle – a program w Planetarium udowadnia, że za gwiazdami kryją się również fascynujące historie. – Największe wrażenie robią tworzone przez nas pokazy tematyczne, które prowadzą wyszkoleni pracownicy Planetarium. Na żywo pokazują publiczności, co znajduje się na niebie – objaśniają gwiazdozbiory, opowiadają legendy związane z poszczególnymi konstelacjami i wyłapują obiekty kosmiczne, które poruszają się w naszej Galaktyce – mówi Kisiel. Gwiazdozbiór Raka: gdzie jest na niebie? Charakterystyka, pochodzenie, mitologia, znaczenie Gwiazdozbiór Raka nie należy do najjaśniejszych i najbardziej okazałych konstelacji. Mimo to, w sprzyjających warunkach łatwo znaleźć go na niebie. Obserwator niedysponujący specjalistyczn... EC1 będzie łączyć naukę, technologię i kulturę To dopiero początek nowej historii EC1, czyli zrewitalizowanego terenu dawnej Elektrowni, a następnie Elektrociepłowni Łódzkiej. Niedługo ma ono zostać jednym z głównych w Polsce kompleksów skupiających w jednym miejscu technologie, naukę i kulturę. Na terenie ruin dawnej elektrowni, która stanęła w tym miejscu w 1907 r., dostarczając po raz pierwszy prąd mieszkańcom Łodzi, powstanie nowoczesne Centrum Nauki i Techniki, które wraz z Narodowym Centrum Filmowym będą tworzyć wspólną ofertę kulturalną. Mimo tego doborowego towarzystwa już dziś wyróżnia się budynek Planetarium. Wejście wygląda jak żywcem wyjęte z „Gwiezdnych wojen”. Od razu rzuca się w oczy srebrna kopuła, pod którą odbywają się projekcje filmowe i koncerty. Do sali projekcyjnej zjeżdża się dwa piętra poniżej poziomu zero, a drogę w półmroku wyznaczają czerwone podświetlenia. EC1 to nie tylko gwiazdy, ale też ewolucja czy muzyka Oprócz astronomii w EC1 można dowiedzieć się o historii ewolucji, płynąc z Karolem Darwinem na wyspy Galapagos, albo posłuchać muzyki. W sierpniu Planetarium świętowało wizytę stutysięcznego widza. – Będziemy robić jeszcze więcej – mówi Tomasz Kisiel. Spodziewać się można programu nie z tej ziemi, choć już teraz przy ul. Targowej mamy prawdziwy kosmos. Wizyta w tym miejscu przenosi myśli w rejony zupełnie niezwykłe. Dziecięcy goście najczęściej chcą np. wiedzieć, kiedy nastąpi koniec świata i jak długo jeszcze będzie świecić Słońce. Jak widać, EC1 prowokuje do naprawdę wielkich pytań. Planetarium EC1 powstało na terenie dawnej elektrociepłowni przy ul. Targowej 1/3. Otwarte jest od wtorku do niedzieli.
Planetaria w Polsce. Gotowi na podróż po tajemniczym wszechświecie? [ZESTAWIENIE]
Planetaria to jedne z tych miejsc, które udowadniają, że rozrywka może iść w parze z edukacją. Gwiazdy mają w sobie niezwykły urok i nieokreśloną magię. Gdy tylko mamy ku temu okazję, większość z nas ochoczo odchyla głowę i spogląda na rozgwieżdżone niebo. Rzecz w tym, że w miastach nie mamy ku temu sprzyjających warunków. Zanieczyszczone powietrze i zanieczyszczenie świetlne - to właśnie te czynniki w największym stopniu uniemożliwiają obserwację ciał niebieskich. Problem ten można jednak łatwo rozwiązać. Wystarczy udać się do planetarium. W Polsce mamy wiele tego typu obiektów. Które najbardziej zasługują na naszą uwagę? Przedstawiamy zestawienie najciekawszych polskich planetariów.
W tym artykule: Planetarium Śląskie w Chorzowie Centrum Nauki Kopernik w Warszawie Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne Centrum Popularyzacji Kosmosu w Toruniu Planetarium Instytutu Astronomicznego Uniwersytetu Wrocławskiego Planetarium i Park Astronomiczny we Fromborku Laboratorium Wyobraźni w Poznaniu Planetarium im. Antoniego Ledóchowskiego Akademii Morskiej w Gdyni Wymieniając atrakcje w Polsce, nie można pominąć planetariów, tym bardziej, że tego typu miejsca to nie tylko sufit w kształcie kopuły, na którym wyświetlany jest obraz sztucznego nieba. Wiele z nich ma na wyposażeniu nowoczesny sprzęt, dzięki któremu odwiedzający mają wrażenie odbywania autentycznej podróży po bezkresnej przestrzeni. Co więcej, w repertuarze współczesnych planetariów znajdziemy specjalnie przygotowane seanse, dedykowane widzom w każdym wieku. Gotowi na podróż po tajemniczym wszechświecie? Planetarium Śląskie w Chorzowie Zaczynamy od jednego z najbardziej znanych tego typu obiektów. Prace nad uruchomieniem Planetarium Śląskiego rozpoczęły się w 1953 roku. Dwa lata później obiekt był już otwarty dla gości. Główna sala projekcyjna, w której obraz wyświetlany był na sferycznym ekranie, mogła zmieścić aż 400 widzów. Sercem planetarium był projektor sygnowany przez znaną firmę Carl Zeiss. W tamtym czasie było to najnowocześniejsze urządzenie tego typu. Najstarsze i największe planetarium w Polsce wciąż ma się świetnie. W 2019 roku podpisano umowę na rozbudowę i modernizację obiektu, a w planach są kolejne prace, dzięki którym Planetarium Śląskie wciąż będzie utrzymywać się w ścisłej czołówce tego typu obiektów. Dla odwiedzających, nie bez znaczenia jest też położenie planetarium, które mieści się w słynnym Parku Śląskim. Obiekt sąsiaduje z innymi atrakcjami tego regionu - wesołym miasteczkiem, skansenem i ogrodem zoologicznym. Weekendowa wycieczka na Górny Śląsk może zatem okazać się niezwykle atrakcyjną przygodą. Centrum Nauki Kopernik w Warszawie Kolejną propozycją w naszym zestawieniu jest jedno z najnowocześniejszych planetariów w Europie. Planetarium działające przy Centrum Nauki Kopernik w Warszawie zapewnia niezwykle bogatą ofertę seansów i zajęć. Repertuar przewiduje atrakcje dedykowane dzieciom od lat pięciu, ale w ofercie placówki nie brakuje też wieczorów przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych. Ekrany otaczają widzów niemal z każdej strony, co dodatkowo potęguje wrażenia. Kopuła legitymuje się promieniem 16 m, a za fantastyczną jakość obrazu odpowiadają cztery cyfrowe rzutniki i projektor emitujący 20 mln punktów świetlnych. Repertuar planetarium co jakiś czas ulega zmianie, warto więc na bieżąco śledzić stronę internetową placówki. Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne Z Warszawy przenosimy się do Olsztyna, gdzie działa kolejne słynne planetarium. Obiekt został otwarty w 19 lutego 1973 roku, dokładnie w pięćsetną rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika. Planetarium stanowiło hołd dla słynnego na całym świecie astronoma, który spędził w Olsztynie kilka lat, pracując jako administrator dóbr Kapituły Warmińskiej. W 2012 roku planetarium zostało poddane modernizacji. Wykonane prace uczyniły je jednym z najnowocześniejszych w Polsce. Podróż po bliższych i dalszych galaktykach to tylko część oferty olsztyńskiej placówki. W repertuarze są także seanse wykonane w technice fulldome. Niewątpliwą atrakcją tego miejsca jest też kopia Sputnika 1 - pierwszego sztucznego satelity Ziemi. Centrum Popularyzacji Kosmosu w Toruniu Planetarium w Toruniu zostało otwarte dopiero w 1994 roku. Biorąc pod uwagę fakt, że drugie co do wielkości miasto województwa kujawsko-pomorskiego to nie tylko stolica najlepszych w Polsce pierników, ale i miejsce narodzin autora przełomowej teorii heliocentrycznej, może to nieco dziwić. Tak czy inaczej, warto było czekać. Obiekt podzielony jest na trzy sale - Planetarium, Geodium i Orbitarium. W pierwszej prowadzone są klasyczne pokazy, a w kolejnych dwóch - interaktywne wystawy. Placówka oferuje atrakcje dla dzieci od lat czterech i dla dorosłych widzów. Planetarium Instytutu Astronomicznego Uniwersytetu Wrocławskiego Wymieniając najciekawsze planetaria w Polsce, nie sposób pominąć wrocławskiego obiektu, działającego przy Instytucie Astronomicznym. Co wyróżnia ten obiekt na tle pozostałych? Przede wszystkim personel. W placówce spotkamy pracowników IA - zawodowych astronomów dla których bezkresny wszechświat jest największą ze wszystkich życiowych pasji. Repertuar seansów zmienia się cyklicznie. Warto podkreślić, że jeżeli chcemy odwiedzić planetarium w tygodniu, wycieczka wymaga wcześniejszego zaplanowania - od poniedziałku do piątku przyjmowane są wyłącznie zorganizowane grupy. Planetarium i Park Astronomiczny we Fromborku Kolejne interesujące planetarium mieści się we Fromborku. Obiekt stanowi część Muzeum Mikołaja Kopernika. Jego sercem jest 8-metrowa kopuła, na której aparatura Carl Zeiss wyświetla ciała niebieskie widziane z dowolnego miejsca na naszej planecie. W repertuarze znajdują się 3 seanse, z czego jeden dedykowany jest najmłodszym miłośnikom astronomii. Laboratorium Wyobraźni w Poznaniu Nasza kolejna propozycja ma nieco inny charakter niż pozostałe. Laboratorium Wyobraźni to miejsce, które docenią przede wszystkim najmłodsi, choć nie tylko oni, bo w ofercie znajdują się też atrakcje dla młodzieży i dorosłych. Działające w sercu wielkopolski centrum nauki pozwala poznać tajemnice wszechświata. Co istotne, zajęcia nie mają formy nudnej i monotonnej prezentacji, zdecydowanie bliżej im do niesamowitej przygody. Wszystko to sprawia, że rodzinna wycieczka do Poznania na długo zapadnie w pamięci. Przy placówce działa cyfrowe planetarium. Co ciekawe, widzowie nie zasiadają w fotelach, a na dywanie. W repertuarze figurują dwa seanse, z których jeden dedykowany jest najmłodszym widzom (od lat pięciu), a drugi - młodzieży i dorosłym. Projekcja okraszona jest komentarzem astronoma, który pozostaje do dyspozycji widzów, odpowiadając na każde pytanie zadane przez zgromadzonych. Planetarium im. Antoniego Ledóchowskiego Akademii Morskiej w Gdyni Ostatnim punktem w naszym zestawieniu jest Planetarium im. Antoniego Ledóchowskiego Akademii Morskiej w Gdyni. Obiekt mieszczący się przy Wydziale Nawigacyjnym został oddany do użytku w 1979 roku i został stworzony z myślą o studentach ówczesnej Wyższej Szkoły Morskiej. Należy jednak podkreślić, że od początku swojej działalności, planetarium było dostępne dla mieszkańców trójmiasta oraz osób przyjezdnych i tak pozostało do dziś. Sala projekcyjna zmieści 44 osoby, a kopuła legitymuje się średnicą 8 m. Profesjonalna aparatura umożliwia projekcję prawie 5 tys. gwiazd, Drogi Mlecznej, 6 kół wielkich, 38 gwiazdozbiorów, ruchu satelity po dowolnej orbicie, Słońca, przeciwsłońca, Księżyca oraz 5 planet. Prezentowane są także najróżniejsze zjawiska astronomiczne. PRZECZYTAJ TAKŻE: Oceanaria w Polsce. Podróż po podwodnym świecie [ZESTAWIENIE]
Licealiści ze Słupska samodzielnie zbudowali planetarium! Teraz pochwalą się nim w Warszawie
​Jego kopuła na 6 m, a w środku mieści się nawet 30 osób. Pokażą je 22 czerwca w Centrum Nauki Kopernik, podczas konferencji IPS, na którą przyjadą światowi eksperci z branży planetaryjnej. Wszyscy zwiedzający Kopernika tego dnia będą mogli zobaczyć krótki pokaz w uczniowskim planetarium, a także dowidzieć się, jak stworzyć takie dla siebie.
Wszystko zaczęło się 10 lat temu. Wojciech Karcz z Centrum Nauki Kopernik był wtedy uczniem liceum. Od zawsze lubił wyzwania konstrukcyjne. Zbudował dziesięciometrowego foliowego misia, potem wahadło Foucault. Miesiąc przed maturą postanowił stworzyć w pełni funkcjonalne planetarium. Sześciometrowa kopuła powstała w całości z kartonu, a projektor gwiazd został zbudowany z globusa nieba, zasilonego starym akumulatorem od Fiata 126p. Teraz Wojciech powtórzył projekt z obecnymi licealistami, korzystając z aktualnie dostępnych technologii. Kopuła słupskiego planetarium wykonana została z rurek PVC, okrytych starym spadochronem i wyciemnionych folią. Do stworzenia projektora gwiazdowego wykorzystano zwykły projektor cyfrowy i wypukłe lustro. Planetarium jest mobilne – można je łatwo demontować i montować w dowolnym miejscu. Kosztowało ok. 1500 PLN. Prace trwały około 3 tygodni. Zapraszamy do Kopernika 22 czerwca. Przez cały dzień można będzie oglądać pokazy w uczniowskim planetarium, porozmawiać z jego twórcami i dowiedzieć się, jak takie zbudować. Źródło: Centrum Nauki Kopernik
Najnowocześniejsze w kraju, wyposażone w sprzęt wartości ok. 13 mln zł, planetarium w Łodzi zostanie otwarte w piątek. Na pierwsze projekcje, odbywające się na 14-metrowym ekranie w kształcie kopuły, zarezerwowano już prawie 3 tys. biletów.
Najnowocześniejsze w kraju i w Europie - w opinii łódzkich władz - planetarium rozpocznie działalność w zrewitalizowanym budynku dawnej elektrowni EC1 Wschód. Projekcje odbywać się będą na 14-metrowym ekranie w kształcie kopuły. W sali projekcyjnej znajduje się 110 miejsc. Oprogramowanie i wyposażenie Planetarium zostało przygotowane przez polsko-amerykańskie konsorcjum. Zapewniło ono obraz o jakości ośmiokrotnie wyższej od HD - w rozdzielczości ponad 32 mln pikseli. Planetarium ma sześć projektorów sterowanych przez 12 nowoczesnych komputerów i bezszwowy ekran sferyczny. Zdaniem kierownika Planetarium Tomasza Kisiela, sprzęt ten pozwala na całkowite "zanurzenie się" w prezentowanym na ekranie obrazie, zaś wrażenie potęguje dźwięk surround 5.1. "Do godz. 14 będziemy oferować przede wszystkim pokazy dla grup szkolnych, co nie oznacza, że widzowie indywidualni nie będą mogli z nich korzystać. Popołudniowe pokazy o tematyce popularno-naukowej adresowane są do wszystkich zainteresowanych. Obecnie przewidujemy możliwość rezerwacji miejsc na miesiąc, bo na taki okres mamy ustalony repertuar" - zaznaczył Żuromski. Łódzkie Planetarium przygotowało dwie własne produkcje "Kosmos dla najmłodszych" oraz "Gwiazdozbiory zimowego nieba"; cieszą się one największym zainteresowaniem widzów i w najbliższych tygodniach bilety na nie zostały już zarezerwowane. Zaplanowano tez pokazy licencjonowane o tematyce popularno-naukowej, m.in. "Dwa szkiełka"- dla najmłodszych widzów oraz "Dobór naturalny" i "Początki ery kosmicznej". W ramach wszystkich pokazów przewidziano część prowadzoną na żywo, co - zdaniem organizatorów - daje możliwość pobudzania zainteresowania uczestników i odpowiadania na ich pytania, a także pozwala na dostosowanie przekazu do możliwości percepcji grupy. Placówka liczy na współpracę z nauczycielami; jej personel chce służyć pomocą w przygotowaniu prezentacji, lekcji czy zajęć kół zainteresowań. Planetarium w grupach zorganizowanych będzie kosztował 5 zł. Koszt normalnego biletu to 17 zł, ulgowego - 12 zł. Źródło: PAP
Zapraszamy do mobilnego centrum nauki Focusa!
Mobilne planetarium, wykrywacz meteorytów, trójwymiarowy układ słoneczny, to tylko niektóre atrakcje przygotowane w ramach strefy „Focus pobudza neurony w kosmosie”.
Akcja startuje już 25 września w centrum handlowym Silesia City Center w Katowicach. Następnie w ramach ogólnopolskiej trasy odwiedzi Gdańsk, Kraków, Warszawę i Łódź „Focus pobudza neurony w kosmosie” to wyjątkowa akcja, która przybliży wszystkim odwiedzającym magiczny świat kosmosu, pozwoli zrozumieć rządzące nim prawa, a także poprzez zabawę poszerzy ich wiedzę z dziedziny fizyki i astronomii. To już druga odsłona akcji – pierwsza spotkała się z entuzjastycznym przyjęciem zarówno dzieci, jak też ich rodziców. W mobilnym centrum eksperymentowało około 50 000 osób, spędzając w nim łącznie 25 000 godzin. Organizatorem akcji jest miesięcznik popularnonaukowy „Focus”, a partnerem Kinder Niespodzianka. Patronat medialny nad akcją objęło Radio PLUS - Łagodne przeboje. Na powierzchni ok. 90 m² powstanie park naukowy, w którym zgromadzone zostaną eksponaty przybliżające świat kosmosu. Każdy odwiedzający będzie mógł zapoznać się z ciekawostkami z zakresu astronomii i kosmonautyki, a także samodzielnie uruchomić w pełni interaktywne urządzenia. Uczestnikami zaopiekują się dwaj animatorzy, którzy szczegółowo zaprezentują i wyjaśnią zjawiska. Dodatkowo będą zapraszać dzieci do zabaw i konkursów z nagrodami. Do strefy zostaną zaproszone dzieci ze szkół podstawowych i gimnazjów z Katowic i okolic. Specjalnie dla nich pod okiem ekspertów zostaną przygotowane interaktywne lekcje fizyki i astronomii. W ramach mobilnego centrum nauki można między innymi: Odwiedzić Planetarium – namiot sferyczny, z pokazami filmów o tematyce astrofizycznej w jakości HD. Zobaczyć makietę Układu Słonecznego, gdzie planety poruszają się tak jak w rzeczywistości. Na modelu zaprezentujemy wiele zjawisk, takich jak pory roku, fazy Księżyca, zaćmienia, zmiany dzienne oświetlenia, zegar słoneczny, długość cienia, dzień i noc. W strefie meteorytów, nasi goście otrzymają 4 detektory, dzięki którym będą mogli na specjalnie przygotowanym plac o powierzchni 6 m2 odszukać zagubione meteory. „Tak powstaje radio” – to interaktywne studio, które pozwoli na nagranie i edycję słuchowiska radiowego. Dzięki pomocy profesjonalisty, każdy będzie mógł wcielić się w rolę radiowca i nagrać własną zapowiedź ulubionego przeboju, wiadomości czy prognozę pogody. Strefa zabaw i animacji dla dzieci – kącik zabaw, w którym na specjalnie przygotowanych makietach dzieci będą mogły podbić kosmos tworząc kosmiczne bazy i wysyłając ekspedycje eksplorujące nieznane planety. Harmonogram akcji „FOCUS POBUDZA NEURONY W KOSMOSIE”: 25 – 30 września: START – KATOWICE – Silesia City Center, ul. Chorzowska 107; 2 – 7 października: GDAŃSK – Galeria Bałtycka, al. Grunwaldzka 141; 9 – 14 października: KRAKÓW – Galeria Kazimierz, ul. Podgórska 34 Kraków; 16 – 21 października: WARSZAWA – Wola Park, ul. Górczewska 124; 23 – 28 października: ŁÓDŹ – Manufaktura, ul. Jana Karskiego 5. Akcja „Focus pobudza neurony w kosmosie” została przygotowana na 17 urodziny miesięcznika „Focusa”. Urodzinowy, październikowy numer magazynu ukaże się 24 września. Dzień później wystartuje mobilne centrum nauki. Poza tym do październikowego wydania dołączona zostanie 8-stronicowa wkładka poświęcona kosmosowi, stworzona specjalnie dla najmłodszych czytelników. Dodatkowo na urodziny „Focusa” przygotowano specjalną aplikację na Facebooka: Moozgersi ostatnie starcie – https://apps.facebook.com/moozgersi_dwa/