National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-10T14:28:05.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: 5 nieoczywistych rzeczy, o których warto pamiętać przed podróżą
items: Nowe banknoty euro. Koniec z nudnymi mostami – możesz wybrać, by na walucie były polskie akcenty
items: Turniej tysięcy kilometrów, milionów kibiców i miliardów dolarów. Co zapamiętamy po mundialu z 2026 roku?
items: Jak zaplanować podróż na własną rękę? 7 sposobów na tanie loty, noclegi i darmowe zwiedzanie
items: Jak mądrze używać klimatyzacji? Najlepsze sposoby na efektywne chłodzenie i oszczędność energii
items: Europejskie kurorty wprowadzają nowe opłaty. Turyści przecierają oczy ze zdumienia
items: Kupiła w Tajlandii dom z basenem. „Kosztował tyle, ile dwupokojowe mieszkanie w Białymstoku”
items: Hotelowa „wojna o leżaki” trafiła do sądu. Turysta dostał odszkodowanie
items: Z autobusu do muzeum. Niezwykła historia monety sprzed 2000 lat
items: Przekręt doskonały? Korea Północna zamówiła 1000 samochodów Volvo i nigdy za nie nie zapłaciła
items: Nauka szuka wsparcia u prywatnych darczyńców. Miliarderzy chcą wesprzeć budowę następcy Wielkiego Zderzacza Hadronów
items: To szwajcarskie miasto stawia na bitcoina. Czy stanie się europejską stolicą kryptowalut?
items: Toskania płaci za przeprowadzkę. Nowy program przyciąga ludzi z całego świata
items: Kultowe miasto wprowadza nowy podatek turystyczny. Tak walczy z nadmiarem podróżnych
items: Najlepsze miejsca do życia na emeryturze. Oto kraje, w których seniorzy naprawdę odpoczywają
items: W tych miastach rachunki przyprawiają o zawrót głowy. Oto ranking najdroższych miejsc 2025 roku
items: Biorą pożyczki, by podróżować. Generacja Z woli długi niż rezygnację z urlopu
items: Gdzie najlepiej żyje się miliarderom? Rządy prześcigają się w oferowaniu im przywilejów
items: Gdzie w 2025 roku wakacje kosztują najmniej? Nowy ranking zaskakuje
items: Proste życie zdrowsze od konsumpcjonizmu? Pojawiły się na to dowody
items: Spojrzenie zamiast PIN-u. WARS testuje płatności biometryczne
items: W Polsce znaleziono skarb wikingów. To monety, które pochodzą z odległych zakątków świata
items: Pieniądze – narzędzie czy narkotyk? Co mówi nauka o naszych skomplikowanych relacjach z finansami
items: To pierwszy czarny milioner w historii USA. Nie obyło się bez skandali
items: Pieniądze nie dają ci szczęścia? Przestań je wydawać tylko na własne potrzeby – radzą naukowcy

5 nieoczywistych rzeczy, o których warto pamiętać przed podróżą
type: item
date: 2026-08-08T14:27:09.000Z
creator: Katarzyna Szczepaniak-Cieślak
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: Współpraca reklamowa
subject: bezpieczeństwo
subject: pieniądze
subject: waluta
description: Każdy podróżnik wie, że przed wyruszeniem w drogę należy zebrać drużynę i spakować walizkę. Powerbank, krem z filtrem, wygodne buty – lista do zabrania ze sobą zdaje się nie kończyć. Tymczasem poza podróżniczą bazą pozostaje jeszcze sporo innych kwestii, o których warto pamiętać. Zostawienie kluczy sąsiadowi, żeby mógł podlać rośliny, to – o dziwo – najmniej istotna z nich.
encoded: Niezależnie od tego, czy wybierasz się na city break do europejskiego miasta, czy na dłuższy urlop w bardziej egzotyczne rejony świata, przed wyjazdem warto zatroszczyć się o szereg spraw. Okazuje się bowiem, że niekiedy drobnostka decyduje o naszym bezpieczeństwie i komforcie podróży. Przygotowaliśmy listę nieoczywistych rzeczy, o których warto pamiętać przed wakacjami. 1. Sprawdzenie ważności dokumentów Dokumenty są jedynym oficjalnym potwierdzeniem tożsamości i prawa do przekraczania granic, korzystania z szeregu usług oraz otrzymania pomocy w sytuacjach awaryjnych. W zależności od kierunku podróży bez nich nie przejdziesz kontroli granicznej, nie wejdziesz na pokład samolotu, a często także nie zameldujesz się w hotelu czy nie wynajmiesz samochodu. Dlatego tak istotne jest sprawdzenie ważności paszportu czy dowodu osobistego przed podróżą. W końcu wiele popularnych destynacji wakacyjnych (jak Egipt, Tajlandia, Dominikana) wymaga, aby dokumenty zachowywały ważność przez pół roku od dnia wjazdu lub od planowanego opuszczenia ich terytorium. Już na etapie planowania podróży należy więc sprawdzić, kiedy dokładnie wygasa ważność paszportu czy dowodu osobistego. 2. Ubezpieczenie podróżne O konieczności wykupienia ubezpieczenia podróżnego mówi się dużo i często, ale dla wielu osób wciąż nie jest to oczywisty punkt na liście do zrobienia przed wyjazdem. Infekcja, zatrucie, a nawet złamanie czy skręcenie mogą w końcu przydarzyć się nawet w luksusowym kurorcie. Tymczasem w wielu krajach nawet zwykła wizyta lekarska okazuje się bardzo droga. Ubezpieczenie turystyczne może pomóc uniknąć ponoszenia wysokich kosztów lub sprawić, że część kosztów zostanie zwrócona. Wybierając konkretną polisę, warto zwrócić uwagę na takie kwestie, jak suma ubezpieczenia, wyłączenia odpowiedzialności (zwłaszcza gdy planujesz wynajem samochodu lub uprawianie sportu), assistance czy udział własny. Nie zapomnij też wziąć ze sobą polisy, warunków ubezpieczenia i numeru telefonu do ubezpieczyciela. …

AdobeStock1781796434-6a33caf.jpeg
width: 8924
height: 4706

Nowe banknoty euro. Koniec z nudnymi mostami – możesz wybrać, by na walucie były polskie akcenty
type: item
date: 2026-07-30T12:09:25.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Lifestyle
subject: europa
subject: pieniądze
subject: unia europejska
description: Przez ponad dwie dekady w naszych portfelach gościły banknoty euro z wizerunkami monumentalnych okien i mostów. Aby uniknąć politycznych sporów o to, czyj zabytek jest ważniejszy, na pieniądzach umieszczono wtedy budowle... całkowicie zmyślone. Europejski Bank Centralny chce jednak odejść od politycznej poprawności i ujawnił projekty nowej szaty graficznej. Do wyboru mamy prawdziwe europejskie rzeki i ptaki lub wybitne postacie historyczne. A wśród nich silne polskie akcenty. Każdy obywatel UE może zagłosować.
encoded: Zmiana wyglądu wspólnej waluty to wydarzenie historyczne, które dotyczy także Polaków – nawet jeśli na co dzień płacimy złotówkami, to po euro sięgamy np. na wakacjach. Projekty nowej szaty graficznej zostały przygotowane przez artystów z całej Europy i reprezentują dwa kierunki myśli o Starym Kontynencie. O tym, który z nich ostatecznie zwycięży, zadecydują w głosowaniu sami obywatele. Kultura, nauka i duma z polskiej noblistki Jedna z głównych propozycji, mianowicie motyw „Kultura europejska”, zrywa z dotychczasową ostrożnością. Europejski Bank Centralny (EBC) proponuje tu wizerunki postaci wybitnych dla naszego dziedzictwa. To odważny krok, który po latach wreszcie nadaje walucie ludzką twarz. Na projektach możemy podziwiać między innymi kompozytora Ludwiga van Beethovena oraz absolutnego geniusza renesansu, Leonarda da Vinci. Najwięcej emocji w Polsce budzi jednak projekt banknotu 20 euro. Widnieje na nim polska duma, wybitna fizyczka i chemiczka Maria Skłodowska-Curie. Na rewersie tego banknotu przypisano jej symboliczną salę lekcyjną i motyw edukacji. Wybór polskiej noblistki wzbudził w tamtym roku niemałe kontrowersje, bo w pierwotnej wersji banknotu została podpisana wyłącznie jako… Maria Curie. Oburzenie coś jednak dało, bo obecnie postacie nie są w ogóle podpisane. UE zakłada, że znamy swoje dziedzictwo! Ptaki wolne od granic i ukryta architektura Drugi kierunek związany jest z naturą – to „Rzeki i ptaki”. Przyrodnicy są tym pomysłem zachwyceni. Dzika natura nie zna granic politycznych i nie faworyzuje żadnego państwa, co pozwala z gracją ominąć wszelkie unijne kontrowersje. Nie będę kłamać, to mój faworyt. Na awersach tych banknotów podziwiamy faunę, a rewersy sprytnie ukrywają najważniejszą architekturę zjednoczonej Europy. Polski akcent odnajdziemy na nominale 50 euro. To właśnie tam majestatyczny bocian biały leci nad meandrującą rzeką. Na jego odwrocie ukryto z kolei gmach unijnego Trybunału Sprawiedliwości. Wśród innych propozycji z tej serii znajdzi…

FABRIC-KOLAZ-32-15-c79f58d.jpg
width: 2813
height: 1875

Turniej tysięcy kilometrów, milionów kibiców i miliardów dolarów. Co zapamiętamy po mundialu z 2026 roku?
type: item
date: 2026-07-20T13:28:23.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Lifestyle
subject: lotnictwo
subject: pieniądze
subject: piłka nożna
subject: zmiany klimatyczne
description: Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2026 rozgrywane w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Meksyku przeszły do historii. Miniony turniej można analizować przez dwa pryzmaty: niemal bezbłędnej Hiszpanii, która zwyciężyła w całej rywalizacji oraz rekordów, które w iście amerykańskim stylu zostały w trakcie rozgrywek pobite. Największy mundial w historii pozostawia pytanie: czy w tym wydarzeniu chodzi jeszcze o piłkę nożną?
encoded: Gwizdek kończący finał piłkarskich Mistrzostw Świata zwiastował nie tylko wygraną Hiszpanii w całym turnieju, ale również zakończenie trwającego ponad miesiąc największego w historii święta futbolu. Miniony turniej odbył się w iście amerykańskiej konwencji – od samego początku każdy element rozgrywek miał być w swojej mierze rekordowy. Największa dotychczas liczba reprezentacji przełożyła się na rekordowe zainteresowanie, które z kolei skutkowało astronomicznie wygórowanymi cenami biletów. Nic więc dziwnego, że opowiadając o tegorocznym mundialu trudno pominąć wątki poruszające komercjalizację najsłynniejszej dyscypliny sportu na świecie. Co zapamiętamy więc po amerykańskim święcie, w którym coraz mniej chodzi o piłkarskie pojedynki? Finansowy rekord – kto zarobił na mundialu? Choć po finale, który odbył się na MetLife Stadium (East Rutherford pod Nowym Jorkiem) pierwsze strony gazet rozpisywały się głównie o triumfie Hiszpanii, niektóre portale zaczęły zwracać uwagę na cichego, aczkolwiek wcale nie mniej zwycięskiego triumfatora. Każdy z 308 goli, które padły na tegorocznych mistrzostwach, przekładał się – rzecz jasna nie w bezpośrednim stopniu – na kolejne setki, tysiące i miliony dolarów trafiające do kieszeni FIFA. Jak podaje brytyjski magazyn „The Guardian”, organizatorzy rozgrywek zarobili na piłkarskim święcie astronomiczne i rekordowe 15 miliardów dolarów. To około dwa razy tyle, ile zarobiła odbywająca się cztery lata temu katarska impreza (już wtedy okrzyknięta najbardziej lukratywną w historii). Złoty bilet wart fortunę Powody finansowego sukcesu wydają się oczywiste. 104 mecze (najwięcej w mundialowej historii) przełożyły się na ponad 6,5 miliona sprzedanych biletów. Wejściówki na większość spotkań osiągały trudne do wyobrażenia kwoty. Bilety wstępu kosztowały zwykle kilka tysięcy dolarów (fakt ten skrytykował nawet środkowy obrońca reprezentacji Anglii, Marc Guéhi). FIFA po raz pierwszy czerpała również zyski nie tylko z oficjalnej sprzedaży wejściówek.…

GettyImages-2286809774-7f653a9.jpg
width: 4673
height: 3281

Jak zaplanować podróż na własną rękę? 7 sposobów na tanie loty, noclegi i darmowe zwiedzanie
type: item
date: 2026-07-18T07:16:49.000Z
creator: Michał Cessanis
subject: Porady
subject: Traveler
subject: bagaże
subject: noclegi
subject: pieniądze
subject: podróże
subject: porady w podróży
subject: transport
description: Podróżowanie na własną rękę to sztuka, której uczę się od wielu lat. Każda wyprawa – od tych pierwszych, jeszcze nieco chaotycznych wyjazdów, po dzisiejsze trasy planowane w najdrobniejszych szczegółach – uczyła mnie czegoś nowego i pozwalała wyciągać wnioski na przyszłość.
encoded: Spis treści: Polowanie na loty i złota zasada: tylko bagaż podręczny! Noclegi szyte na miarę: jak znaleźć idealne miejsce? Transport na miejscu: Rome2Rio, autokary i wynajem aut Kulinarna mapa podróży: gdzie zjeść dobrze i autentycznie? Darmowe zwiedzanie, spacery z przewodnikami i cuda natury Finanse, zdrowie i tarcza bezpieczeństwa Nie zapomnij o karcie eSIM Przez lata upewniłem się w jednym: podstawą udanego i spokojnego wyjazdu jest odpowiednie przygotowanie logistyczne. Dlatego zebrałem swoje doświadczenia i przygotowałem bardzo praktyczny poradnik. Oto 7 konkretnych, sprawdzonych na własnej skórze kroków, które pozwolą wam zorganizować wymarzoną i bezpieczną podróż bez biura podróży. Polowanie na loty i złota zasada: tylko bagaż podręczny! Najważniejszy jest transport. Moją podstawową wyszukiwarką jest zawsze Google Flights (Loty Google) oraz Kayak.pl. Dają one świetny pogląd na to, jak kształtują się ceny lotów w danym miesiącu. W przypadku lotów w Azji zawsze sprawdzam lokalne linie przez portal 12go.asia. Pamiętajcie jednak o złotej zasadzie: bilety ostatecznie kupujcie zawsze bezpośrednio na stronie przewoźnika. Oszczędzi wam to nerwów w przypadku odwołanych lotów czy zmian w rezerwacji. Z transportem lotniczym wiąże się też moja najważniejsza reguła, której trzymam się bezwzględnie: podróżuję tylko z bagażem podręcznym. Niezależnie od tego, czy lecę na krótki city break do Bolonii czy Tallinna, czy na miesięczną wyprawę do Azji czy Ameryki Południowej. Staram się przy tym trzymać mojej zasady trzech sztuk: skarpetki, majtki, koszulki, spodnie – wszystkiego po trzy. Jedna rzecz w użyciu, druga czysta, trzecia suszy się po praniu. Poza tym z małym plecakiem lub kabinówką nie tracicie czasu na odprawę i czekanie przy taśmach bagażowych, minimalizujecie ryzyko zgubienia rzeczy przez linie lotnicze, a po wylądowaniu od razu możecie wyruszyć na zwiedzanie. Noclegi szyte na miarę: jak znaleźć idealne miejsce? Dach nad głową to kolejny ważny element podróżniczej …

podroz-na-wlasna-reke-30022eb.jpg
width: 3435
height: 2576

Jak mądrze używać klimatyzacji? Najlepsze sposoby na efektywne chłodzenie i oszczędność energii
type: item
date: 2026-07-02T07:00:18.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Porady
subject: Traveler
subject: energia
subject: ocieplenie klimatu
subject: pieniądze
subject: upał
description: Fala ekstremalnych upałów już prawie za nami – ale lato dopiero się zaczęło. A za nim przyjdą kolejne, które najprawdopodobniej będą coraz cieplejsze. Podpowiadamy, jak korzystać z klimatyzacji w sposób oszczędny, efektywny i możliwie ekologiczny.
encoded: Polacy coraz częściej przed upałami ratują się klimatyzacją – i w nagrzanych miejskich murach to rozwiązanie często najlepsze. Warto jednak wiedzieć, jak korzystać z klimatyzatora w sposób, który mu nie zaszkodzi, a nam pozwoli wykorzystać drogocenny chłód najbardziej efektywnie. Oto najlepsze sposoby na to, by cieszyć się chłodem w domu i nie zbankrutować na rachunkach za prąd. Wybierz odpowiednią temperaturę Najczęstszym błędem użytkowników jest ustawianie zbyt niskiej temperatury. To zły pomysł zarówno ze względów finansowych, jak i zdrowotnych, nie mówiąc o ekologii. Optymalna temperatura dla ludzkiego organizmu to 23–25°C, choć długie gorące lato powoduje, że stopniowo przyzwyczajamy się i dobrze znosimy także nieco wyższe temperatury. Różnica między temperaturą na zewnątrz a tą w pomieszczeniu nie powinna przekraczać 5–7°C. Wyjątkiem są ekstremalne upały powyżej 35°C, ale nawet wtedy należy zachować umiar. Zbyt duży przeskok termiczny oraz silny nawiew prowadzą do przeziębień czy zapalenia zatok. Kontroluj zużycie energii Klimatyzacja wcale nie musi generować gigantycznych rachunków za prąd, jeśli nauczysz się nią odpowiednio sterować. Każdy stopień niżej wybrany na pilocie to wzrost zużycia energii o kilka procent. Zamiast ustawiać nawiew na maksimum, korzystaj z trybu automatycznego (Auto). Nowoczesne klimatyzatory inwerterowe, ze sprężarkami o płynnie regulowanej mocy, świetnie radzą sobie same. Dostosują moc sprężarki do panujących warunków, pracując najbardziej ekonomicznie – ale po osiągnięciu zadanej temperatury. Jeśli Twoje urządzenie posiada funkcję Eco/Oszczędzanie energii lub program nocny, używaj ich. Tryb nocny delikatnie podnosi temperaturę, co jest zdrowsze dla snu (i budżetu). Możesz też samodzielnie eksperymentować, zaczynając od najniższej siły nawiewu. Jeśli twój dom lub mieszkanie niezbyt silnie się nagrzewa i jest dobrze izolowane to całkiem możliwe, że klimatyzator je schłodzi. Orientacyjne zużycie energii możesz przeważnie sprawdzić w ap…

AdobeStock1722913429-d3b55e9.jpeg
width: 6000
height: 4000

Europejskie kurorty wprowadzają nowe opłaty. Turyści przecierają oczy ze zdumienia
type: item
date: 2026-06-30T07:01:57.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: hiszpania
subject: hotele
subject: jedzenie
subject: lód
subject: pieniądze
subject: plaże
subject: plaże w europie
subject: restauracje
description: Wakacje w najpopularniejszych europejskich kurortach od dawna nie należą do najtańszych. Rosnące ceny noclegów, restauracji i atrakcji turystycznych nie zniechęcają jednak podróżnych, którzy mimo problemów z overtourismem wciąż tłumnie odwiedzają najbardziej znane miejsca kontynentu. Coraz częściej na miejscu czekają na nich również mniej oczywiste wydatki, które potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych turystów.
encoded: Opłata klimatyczna czy kilkadziesiąt centów za skorzystanie z publicznej toalety zdążyły już stać się stałym elementem podróżowania po Europie. W niektórych miejscach lista dodatkowych kosztów jest jednak znacznie dłuższa. Na jednej z hiszpańskich plaż turyści płacą dziś za każdą minutę korzystania z prysznica, a w popularnych kurortach dodatkowe opłaty mogą obejmować m.in. lód do drinków, nakrycie stołu w restauracji, dodatkowy talerz, pościel czy korzystanie z leżaków. Hiszpańska plaża wprowadza opłaty za prysznic. Turyści są podzieleni Na jednej z najpopularniejszych plaż hiszpańskiego wybrzeża testowane jest rozwiązanie, które jeszcze kilka lat temu mogłoby wydawać się żartem. Na plaży Costa de la Luz w miejscowości Matalascañas w Andaluzji pojawił się inteligentny prysznic, z którego można korzystać dopiero po dokonaniu płatności. Opłata pobierana jest za czas korzystania z urządzenia, a płatności można dokonać zarówno za pomocą kodu QR, jak i gotówką. Według lokalnych mediów minuta korzystania z prysznica może kosztować około jednego euro, choć ostateczna cena ma zależeć od długości korzystania z instalacji. Oznacza to, że czteroosobowa rodzina chcąca spłukać z siebie słoną wodę i piasek po dniu spędzonym na plaży może wydać dodatkowo nawet kilka euro. Władze tłumaczą wprowadzenie rozwiązania koniecznością ograniczania zużycia wody i promowania bardziej odpowiedzialnego korzystania z zasobów naturalnych. Andaluzja od kilku lat zmaga się bowiem z okresami suszy, a problem niedoborów wody staje się coraz bardziej odczuwalny również w popularnych regionach turystycznych Hiszpanii. Pomysł wzbudził jednak spore kontrowersje zarówno wśród mieszkańców, jak i turystów. Krytycy zwracają uwagę nie tylko na samą opłatę, ale również na konieczność korzystania ze smartfona na plaży. W mediach społecznościowych pojawiły się głosy, że podobne rozwiązania mogą przyczynić się do stopniowego „normalizowania płacenia za wszystko”, co jeszcze do niedawna pozostawało bezpłatnym el…

shower-d875020.jpg
width: 6000
height: 4000

Kupiła w Tajlandii dom z basenem. „Kosztował tyle, ile dwupokojowe mieszkanie w Białymstoku”
type: item
date: 2026-06-30T06:00:01.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: azja
subject: kobiety
subject: pieniądze
subject: podcasty
subject: podróże
subject: tajlandia
description: Jeszcze kilka lat temu podróżowała po świecie z jednym plecakiem i walizką. Dziś budzi się we własnym domu z basenem w Tajlandii. W rozmowie z Sabiną Ziębą w podcaście „Solo przez świat” National Geographic Polska Alicja Horosz, znana w sieci jako „Lala Horosz”, opowiedziała o życiu w Azji Południowo-Wschodniej, kosztach codzienności na drugim końcu świata i decyzjach, które całkowicie odmieniły jej życie.
encoded: Dla jednych Tajlandia pozostaje kierunkiem na dwutygodniowe wakacje, dla innych staje się miejscem do życia na lata. Coraz więcej Europejczyków decyduje się pracować zdalnie z Azji, korzystając z niższych kosztów życia i cieplejszego klimatu. W podcaście National Geographic Polska Alicja Horosz opowiedziała nie tylko o przeprowadzce do Tajlandii, ale również o zakupie domu, remoncie w rytmie lokalnego „sabai sabai” oraz o tym, dlaczego dziś trudno wyobrazić jej sobie życie gdziekolwiek indziej. Dlaczego Tajlandia przyciąga podróżników solo i cyfrowych nomadów? Azja Południowo-Wschodnia była dla Alicji Horosz pierwszym regionem świata, który zaczęła odkrywać samodzielnie. Jak przyznaje, właśnie tam przekonała się, że kobiece podróżowanie solo może być łatwe i komfortowe Jej zdaniem Tajlandia pozostaje jednym z najlepszych kierunków dla kobiet rozpoczynających przygodę z podróżami w pojedynkę. Dużą rolę odgrywa rozwinięta infrastruktura turystyczna, łatwość przemieszczania się między regionami i obecność innych podróżników z całego świata. Jednocześnie kraj daje ogromną swobodę w planowaniu budżetu. Jak podkreśla Alicja, wszystko zależy od oczekiwań i stylu życia. Można podróżować bardzo oszczędnie, korzystając z lokalnych noclegów, ulicznego jedzenia i taniego transportu, ale równie łatwo wybrać bardziej komfortową wersję życia w tropikach. – Po Tajlandii można podróżować zarówno niskobudżetowo, jak i wydawać bardzo duże pieniądze. To zależy wyłącznie od tego, czego oczekujemy od takiego wyjazdu – tłumaczy. To właśnie ta elastyczność sprawiła, że Tajlandia stała się jednym z ulubionych kierunków cyfrowych nomadów. – Jak zarabiasz pensję europejską, a żyjesz w takiej Tajlandii, to naprawdę można żyć jak pączek w maśle – mówi Alicja. Jak dodaje, nie dziwi jej rosnąca popularność takich miejsc jak właśnie Tajlandia, ale też Indonezja czy Wietnam wśród osób pracujących zdalnie dla europejskich firm. Sama przywołuje przykład znajomych mieszkających na niewielkiej wyspie. …

zdj-98-6561ba7.jpg
width: 5376
height: 3581

Hotelowa „wojna o leżaki” trafiła do sądu. Turysta dostał odszkodowanie
type: item
date: 2026-05-12T12:30:11.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Traveler
subject: baseny
subject: europa
subject: hotele
subject: pieniądze
subject: rekompensata
subject: wakacje
description: Wakacyjna „wojna o leżaki” od lat budzi emocje w popularnych kurortach. Zajmowanie miejsc przy basenie jeszcze przed śniadaniem dla wielu turystów stało się symbolem all inclusive, ale teraz problem ten trafił nawet do sądu. Niemiecki turysta wygrał odszkodowanie po tym, jak podczas urlopu w Grecji regularnie nie mógł znaleźć wolnych leżaków dla siebie i swojej rodziny.
encoded: Sprawa niemieckiego turysty odbiła się szerokim echem w europejskich mediach i ponownie wywołała dyskusję o standardach w hotelach wypoczynkowych. Mężczyzna twierdził, że mimo wykupienia wakacji w greckim kurorcie praktycznie każdego dnia miał problem ze znalezieniem miejsca przy basenie, ponieważ większość leżaków była zajmowana ręcznikami już od wczesnych godzin porannych. Uznał więc, że warunki pobytu znacząco odbiegały od tego, co prezentowano w ofercie wyjazdu. Sąd przyznał mu rację i zasądził rekompensatę, a wyrok może okazać się ważnym sygnałem zarówno dla organizatorów wycieczek, jak i samych hoteli. Niemiecki turysta wygrał z biurem podróży po „wojnie o leżaki” Sprawa dotyczy wakacji, które niemiecka rodzina spędzała w 2024 roku na greckiej wyspie Kos. Za wyjazd dla czterech osób turyści zapłacili ponad 7 tys. euro, oczekując komfortowego wypoczynku w hotelu z basenem i strefą relaksu. Problem pojawił się jednak już pierwszego dnia pobytu. Jak relacjonował później mężczyzna przed sądem, większość leżaków przy basenie była zajmowana ręcznikami od wczesnych godzin porannych, mimo że hotel formalnie zabraniał ich rezerwowania. Ojciec rodziny miał codziennie wstawać około godziny 6:00 rano, aby spróbować znaleźć miejsca dla swojej żony i dzieci. Mimo to przez około 20 minut bezskutecznie szukał wolnych leżaków, ponieważ większość była już „zarezerwowana” przez innych gości. Turysta argumentował, że sytuacja znacząco wpłynęła na komfort całego urlopu. Według jego relacji dzieci niejednokrotnie musiały odpoczywać na ziemi lub przy basenie bez dostępu do leżaków, co – jego zdaniem – było niezgodne ze standardem wakacji prezentowanym w ofercie biura podróży. Mężczyzna złożył reklamację do organizatora wyjazdu, który początkowo wypłacił rodzinie 350 euro rekompensaty. Klient uznał jednak, że kwota jest niewystarczająca i skierował sprawę do sądu rejonowego w Hanowerze. Sędziowie częściowo przyznali mu rację. W uzasadnieniu podkreślono, że choć biuro podróży nie zarz…

lezaki-bee9611.jpg
width: 5200
height: 3401

Z autobusu do muzeum. Niezwykła historia monety sprzed 2000 lat
type: item
date: 2026-03-12T10:22:09.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: monety
subject: muzeum
subject: pieniądze
subject: starożytność
subject: wielka brytania
description: Nie w muzeum, nie na wykopaliskach, lecz w autobusie zaczęła się ta niezwykła archeologiczna historia. Jedna z monet, które trafiały do rozliczenia po kursach w Leeds, okazała się znacznie starsza, niż ktokolwiek mógł przypuszczać. Przez lata znajdowała się wśród dziecięcych skarbów. Teraz poznaliśmy prawdę na jej temat.
encoded: Powojenna Wielka Brytania. Kraj w latach 50. targany jest kryzysami, ale życie toczy się dalej. Wówczas James Edwards pracował w Leeds jako główny kasjer w miejskim transporcie. Każdego dnia przez jego ręce przechodziły tysiące monet z autobusów i tramwajów. Liczył je, segregował i pakował. Czasem w stercie pensów trafiały się „odrzuty”. Były to monety fałszywe lub zagraniczne, których nie dało się wpłacić do banku. James nie wyrzucał ich jednak do kosza. Zabierał je do domu dla swojego wnuka, Petera. Dla małego chłopca te metalowe krążki były jak okna na inny świat. Peter trzymał je w małej, drewnianej kasetce przez ponad siedem dekad. – Dla mnie były to skarby – wspomina po latach Peter Edwards. Detektyw na tropie Kartaginy Peter Edwards, dziś 77-letni mężczyzna, postanowił w końcu odkryć prawdę na temat jednej z monet, która szczególnie przykuwała jego uwagę. Przeprowadził skrupulatne badania, które przyniosły zaskakujące rezultaty. Okazało się, że moneta nie jest pamiątką z wakacji, ale antycznym artefaktem. Została wybita przez Kartagińczyków w mieście Kadyks. Miało to miejsce w I wieku przed naszą erą. Peter był zdumiony jej wiekiem i pochodzeniem. – Moneta zawsze mnie fascynowała, bo trudno było rozszyfrować, skąd pochodzi – przyznaje Edwards. Postanowił, że tak cenny przedmiot nie może dłużej leżeć w prywatnej szufladzie. Skontaktował się z Leeds Museums and Galleries, aby przekazać znalezisko badaczom. Twarz boga i marketing starożytnych Co właściwie widać na tym maleńkim kawałku metalu? Na jednej stronie widnieje twarz boga Melkarta – boga opiekuna fenickiego Tyru. Oddawano mu cześć podczas święta przebudzenia, przypadającego prawdopodobnie na początek wiosny. Melkart nosi charakterystyczne nakrycie głowy z lwiej skóry. Dzięki temu przypomina greckiego herosa Heraklesa. Nie był to przypadek, lecz sprytny zabieg starożytnych rzemieślników. W tamtym czasie fenickie monety często wykorzystywały grecką symbolikę. Miały dzięki temu wydawać się bardziej atrakcyj…

IMG5348-d9a321d.jpeg
width: 4032
height: 3024

Przekręt doskonały? Korea Północna zamówiła 1000 samochodów Volvo i nigdy za nie nie zapłaciła
type: item
date: 2026-01-25T09:45:05.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Technologia
subject: Traveler
subject: gospodarka
subject: korea północna
subject: pieniądze
subject: samochody
subject: szwecja
description: Choć dziś międzynarodowy handel opiera się na skomplikowanych zabezpieczeniach finansowych, gwarancjach bankowych i długich procedurach prawnych, kilkadziesiąt lat temu wymiana towarów między państwami bywała obarczona ogromnym ryzykiem. Szczególnie wtedy, gdy w grę wchodziły kraje pozostające poza globalnym systemem gospodarczym. Jedną z najbardziej spektakularnych lekcji na ten temat odebrali Szwedzi z firmy Volvo.
encoded: Na początku lat siedemdziesiątych władze Korei Północnej postanowiły unowocześnić państwową flotę samochodową i złożyły w Szwecji zamówienie na 1000 nowych, luksusowych (jak na tamte realia) aut marki Volvo. Samochody trafiły do Pjongjangu, były używane i widywane na ulicach stolicy, ale pieniądze nigdy nie dotarły do producenta. Należność nie została uregulowana ani wtedy, ani później, a niespłacony rachunek przez dekady narastał wraz z odsetkami. Ta historia, balansująca na granicy absurdu i geopolitycznej lekcji, do dziś uchodzi za jedną z najsłynniejszych afer handlowych XX wieku. Tło polityczne i gospodarcze lat 70., które doprowadziło do umowy z Koreą Północną Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku Szwecja aktywnie poszukiwała nowych rynków zbytu poza Europą Zachodnią. Polityka neutralności, którą kraj konsekwentnie realizował w czasie zimnej wojny, sprzyjała nawiązywaniu relacji handlowych także z państwami pozostającymi poza zachodnim blokiem gospodarczym. W tym kontekście na radarze szwedzkiego rządu oraz krajowych koncernów przemysłowych znalazła się Korea Północna, rządzona wtedy przez Kima Ir Sena. Sprawiała wówczas wrażenie kraju szybko się rozwijającego, nowoczesnego i ambitnego, a jej władze chętnie demonstrowały industrialny potencjał oraz gotowość do współpracy międzynarodowej. Ten obraz był jednak w dużej mierze efektem zewnętrznego wsparcia. Po wojnie koreańskiej północna część półwyspu korzystała z szerokiego strumienia kredytów, preferencyjnych pożyczek oraz dostaw technologii ze strony Związku Radzieckiego i Chin. Dzięki temu w statystykach gospodarczych kraj przez pewien czas wyprzedzał nawet Koreę Południową. Dla zagranicznych partnerów handlowych był to sygnał stabilności i wypłacalności, choć w rzeczywistości północnokoreański model rozwoju opierał się niemal wyłącznie na zadłużeniu i politycznych gwarancjach sojuszników. Na ten rynek zdecydowały się wejść szwedzkie firmy, w tym m.in. Sandvik i SKF, a także Volvo, które – działając z ostrożnoś…

korea-pln-1d68096.jpg
width: 6000
height: 4000

Nauka szuka wsparcia u prywatnych darczyńców. Miliarderzy chcą wesprzeć budowę następcy Wielkiego Zderzacza Hadronów
type: item
date: 2025-12-20T13:32:35.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: akcje charytatywne
subject: badania naukowe
subject: fizyka
subject: pieniądze
description: Prywatni darczyńcy zadeklarowali miliard dolarów na budowę największego na świecie akceleratora cząstek. Europejska Organizacja Badań Jądrowych (CERN) po raz pierwszy sięga po wsparcie pozainstytucjonalne. Głosy o konieczności pozyskiwania funduszy na rozwój nauki ze źródeł prywatnych słychać z całego świata, w tym również z Polski.
encoded: Wczoraj CERN poinformował, że prywatni darczyńcy zadeklarowali 1 miliard dolarów na budowę nowego akceleratora cząstek, który byłby zdecydowanie największym tego typu urządzeniem na świecie. Boska cząstka Używany obecnie Wielki Zderzacz Hadronów, 27-kilometrowy pierścień do zderzeń protonów, przebiegający około 100 metrów pod powierzchnią Francji i Szwajcarii, zakończy pracę w 2040 roku. Urządzenie pozwoliło na odkrycie tzw. bozonu Higgsa, nazywanego potocznie „boską cząstką”. Odkrycie poszerzyło naukowe rozumienie mechanizmu nadawania masy cząstkom elementarnym i przyniosło fizykom Peterowi Higgsowi oraz François Englertowi Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki w 2013 roku. Nowy akcelerator – Future Circular Collider (FCC) – miałby postać pierścienia o obwodzie 91 kilometrów, położonego na średniej głębokości ok. 200 metrów. Tym razem badacze będą chcieli dowiedzieć się z czego składa się 95 procent energii i materii Wszechświata. Innymi słowy, chcą rozwikłać zagadkę ciemnej materii i ciemnej energii, które do tej pory nie zostały bezpośrednio zaobserwowane. Koszt nowego projektu szacuje się na około 17 miliardów dolarów, czyli zadeklarowane wsparcie prywatne to zaledwie 1/17 całości. Rozpoczęcie projektu wymaga też zgody 25 państw członkowskich CERN-u. Nauka za prywatne pieniądze Wśród darczyńców znajdują się m.in. należąca do miliardera i inwestora z Doliny Krzemowej Jurija Milnera Breakthrough Prize Foundation, Eric and Wendy Schmidt Fund for Strategic Innovation byłego dyrektora generalnego Google’a Erica Schmidta, a także włoski spadkobierca rodziny Agnellich John Elkann oraz francuski magnat telekomunikacyjny Xavier Niel. – To pierwszy raz w historii, gdy prywatni darczyńcy chcą współpracować z CERN-em przy budowie wyjątkowego instrumentu badawczego, który pozwoli ludzkości wykonać ogromny krok naprzód w zrozumieniu fundamentalnej fizyki – powiedziała dyrektor generalna CERN-u, Fabiola Gianotti. Kwestia współfinansowania badań naukowych przez prywatnych darczyńcó…

cern-akcelerator-650a235.jpg
width: 1922
height: 1300

To szwajcarskie miasto stawia na bitcoina. Czy stanie się europejską stolicą kryptowalut?
type: item
date: 2025-12-12T09:39:10.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Technologia
subject: Traveler
subject: jeziora
subject: miasta
subject: pieniądze
subject: szwajcaria
description: Położone we włoskim kantonie szwajcarskie miasto Lugano znane jest z malowniczych widoków. Wyjątkowe jezioro, nad którym położony jest kurort, to jednak niejedyny czynnik wyróżniający miejscowość z południowej Szwajcarii. Od niedawna w mieście funkcjonuje projekt wprowadzenia kryptowaluty bitcoin jako codziennej formy płatności.
encoded: Kryptowaluta bitcoin (BTC) została wprowadzona na świecie w 2009 roku przez anonimową i tajemniczą postać o pseudonimie Satoshi Nakamoto. Od tamtej pory cyfrowa waluta, która działa niezależnie od banków i rządów, szybko zyskała globalną popularność, zdobywając tytuł „cyfrowego złota”. Bitcoin stał się protoplastą na rynku walut cyfrowych, osiągając obecnie cenę ponad 300 tysięcy złotych. Coraz więcej firm postanawia akceptować walutę bitcoin. Europejskim fenomenem staje się szwajcarskie Lugano, które w dużej mierze zaczyna wprowadzać kryptowalutę do powszechnego obiegu. W jaki sposób to robi i czy jest to dla Szwajcarów opłacalne? Lugano – najbardziej włoskie szwajcarskie miasto i stolica bitcoina W relacji sporządzonej przez internetowy portal „BBC” redaktor John Laurenson opisuje sytuację zaistniałą w popularnej sieci fast food. Dziennikarz był świadkiem sceny, w której klient zdecydował się zapłacić za swoje zamówienie za pomocą BTC. Rachunek wyniósł 8,80 dolara, co oznacza około 0,00008629 bitcoina. Taka forma płatności w Lugano nie jest przypadkowa. Miasto wyposażyło wiele punktów gastronomicznych, sklepów itd. w darmowe terminale przyjmujące transakcje za pomocą kryptowalut. Mimo że standardowe płatności frankowe stanowią zdecydowaną większość wszystkich wykonywanych w mieście, Lugano nie ustaje w staraniach o rozwój tej formy płatności. Co ciekawe, w mieście nie tylko około 350 sklepów i restauracji akceptuje płatności w BTC — również urząd miejski wprowadził tę formę rozliczeń dla części usług publicznych. Mieszkańcy mogą zapłacić bitcoinem między innymi za opiekę przedszkolną. Co mieszkańcy Lugano myślą o bitcoinie? Dziennikarz BBC przytacza w swoim artykule jeszcze dwie inne rozmowy — tym razem z klientem oraz przedsiębiorcą prowadzącym sklep z ubraniami. Ten pierwszy zaznacza, że ceni w BTC „wolność transakcji”. Korzysta w Szwajcarii z kart bitcoinowych, które kupuje się za franki, a następnie pobraną kwotę konwertuje na wybraną część kryptowaluty. W ten…

shutterstock2433552977-aaa4eae.jpg
width: 9504
height: 6336

Toskania płaci za przeprowadzkę. Nowy program przyciąga ludzi z całego świata
type: item
date: 2025-10-14T06:01:45.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: pieniądze
subject: toskania
subject: włochy
description: Podczas gdy wiele europejskich regionów zmaga się z wyludnieniem, Toskania postanowiła działać inaczej – zamiast czekać na inwestorów, zaczęła ich do siebie zapraszać. Nowy program ma zachęcić ludzi z całego świata do osiedlenia się w malowniczych włoskich miasteczkach, oferując im realne wsparcie finansowe.
encoded: Spis treści: Toskańska perełka, która płaci za nowe życie wśród malowniczych wzgórz Nowe życie w Radicondoli: tanie domy i wsparcie dla młodych Kto może otrzymać dotację w Radicondoli i jakie warunki trzeba spełnić? Kiedy wiele włoskich miasteczek zaczęło pustoszeć, lokalne władze i rząd sięgnęły po kreatywne sposoby, by przyciągnąć nowych mieszkańców. Słynne programy sprzedaży domów za 1 euro miały tchnąć życie w opuszczone miejscowości i przyciągnąć inwestorów z całego świata. Teraz jednak uwaga zwrócona jest ku Toskanii – regionowi, który postanowił pójść o krok dalej. Zamiast oferować symboliczne ceny, władze proponują realne dotacje finansowe tym, którzy zdecydują się kupić nieruchomość i zamieszkać na stałe w jednej z toskańskich wiosek. To odpowiedź na narastający problem wyludniania, który dotyka nawet najpiękniejsze zakątki Włoch. Toskańska perełka, która płaci za nowe życie wśród malowniczych wzgórz Jeśli ktoś przegapił głośne akcje sprzedaży domów za symboliczne 1 euro, Toskania właśnie daje mu nową szansę na spełnienie marzenia o włoskim życiu. Otóż w położonym na wzgórzach Radicondoli (czyli niewielkim średniowiecznym miasteczku w prowincji Siena), ruszył program zachęcający do osiedlenia się nowych mieszkańców. Miejscowość, otoczona winnicami i gajami oliwnymi, zachowała swój autentyczny charakter – wąskie brukowane uliczki, kamienne domy i widoki sięgające aż po Apeniny. Założona ponad tysiąc lat temu, przez wieki słynęła z rzemiosła, produkcji wełny i oliwy z oliwek. Dziś Radicondoli zmaga się z problemem wyludnienia, który dotyka wiele włoskich wsi. Jak wyjaśnił burmistrz Francesco Guarguaglini, spadek liczby mieszkańców rozpoczął się w latach 50. XX wieku, gdy wielu mieszkańców przeniosło się do miast w poszukiwaniu pracy i lepszych perspektyw. Teraz władze chcą przywrócić wiosce dawną energię, przyciągając nawet 1000 nowych mieszkańców. Oferują nie tylko tanie nieruchomości, ale też dotacje finansowe dla tych, którzy zdecydują się kupić dom i osią…

Radicondoli-1-3e07196.jpg
width: 4048
height: 2699

Kultowe miasto wprowadza nowy podatek turystyczny. Tak walczy z nadmiarem podróżnych
type: item
date: 2025-10-13T13:15:02.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na miasta
subject: japonia
subject: kioto
subject: pieniądze
subject: przepisy
description: Rosnąca liczba turystów coraz częściej staje się wyzwaniem dla miast, które do niedawna żyły z ich napływu. Kolejne popularne destynacje decydują się na wprowadzenie opłat, by złagodzić skutki nadmiernej turystyki i zapewnić równowagę między życiem mieszkańców a potrzebami odwiedzających. Najnowsze decyzje władz Kioto pokazują, że era nieograniczonej turystyki powoli dobiega końca.
encoded: Turystyka rozwija się w niespotykanym tempie – dziś nie tylko małe miasteczka, ale i wielkie metropolie zmagają się z konsekwencjami nadmiaru gości. Dublin, Barcelona czy Wenecja już wdrożyły ograniczenia i opłaty, by chronić lokalną przestrzeń i jakość życia mieszkańców. Na Lanzarote wprowadzono plan ograniczenia liczby turystów, by zaoferować bardziej wartościowe doświadczenia zamiast masowej konsumpcji. Teraz do tego grona dołącza była stolica Japonii. Władze Kioto właśnie uchwaliły drastyczny wzrost opodatkowania noclegów. Turyści zapłacą więcej. Kioto chce chronić mieszkańców Choć turystyka od lat stanowi fundament gospodarki Kioto, jej dynamiczny rozwój coraz częściej rodzi napięcia między mieszkańcami a przyjezdnymi. W szczycie sezonu historyczne dzielnice, takie jak Gion, przestają przypominać spokojne tradycyjne zaułki – tłumy turystów wypełniają wąskie uliczki, zatrzymują się na środku dróg, by robić zdjęcia gejszom, a nawet wchodzą na prywatne posesje w poszukiwaniu „idealnego ujęcia”. Jak podają japońskie media, wcześniejsze próby ograniczenia tych zachowań (m.in. zakazy fotografowania w niektórych rejonach) nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W odpowiedzi władze miasta zapowiedziały wprowadzenie nowego podatku turystycznego. To jeden z elementów strategii mającej przywrócić równowagę między turystyką a codziennym życiem mieszkańców. Krytycy podkreślają jednak, że sam podatek może nie rozwiązać problemu, gdyż Japonia notuje rekordowy napływ gości. W 2024 roku kraj odwiedziło ponad 35 milionów zagranicznych turystów, a rząd szacuje, że do 2030 roku liczba ta wzrośnie do 60 milionów. Japonia zaostrza politykę wobec turystów Podatek od zakwaterowania w Kioto wejdzie w życie od marca 2026 roku, stając się jednym z głównych narzędzi walki z nadmierną turystyką. Każdy odwiedzający to miasto będzie musiał zapłacić dodatkową opłatę za nocleg w hotelach czy pensjonatach, a jej wysokość będzie zależna od standardu obiektu. Zgodnie z planem władz, turyści nocuj…

kyoto-1725a0b.jpg
width: 8121
height: 5414

Najlepsze miejsca do życia na emeryturze. Oto kraje, w których seniorzy naprawdę odpoczywają
type: item
date: 2025-10-09T07:42:54.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: emerytura
subject: norwegia
subject: pieniądze
description: Znalezienie miejsca, w którym można spokojnie spędzić emeryturę, to marzenie wielu osób – zwłaszcza w czasach, gdy koszty życia rosną, a stabilność finansowa staje się coraz trudniejsza do osiągnięcia. Nie każdy kraj jednak w równym stopniu sprzyja seniorom. Najnowszy raport pokazuje, gdzie starzenie się może oznaczać nie tylko bezpieczeństwo ekonomiczne, lecz także prawdziwy komfort życia.
encoded: Na emeryturę można spojrzeć jak na nowy etap życia – pełen wolności, ale też wymagający stabilnych warunków, które pozwolą naprawdę cieszyć się tym czasem. Co roku raport „Global Retirement Index” analizuje, gdzie na świecie najłatwiej osiągnąć ten cel. Tegoroczna edycja, obejmująca 44 kraje rozwinięte, po raz kolejny dostarcza wnikliwego obrazu jakości życia seniorów. Opracowany przez Natixis Investment Managers indeks ocenia 18 wskaźników pogrupowanych w cztery kategorie: finanse na emeryturze, dobrobyt materialny, zdrowie oraz jakość życia. Bierze pod uwagę tak różnorodne czynniki, jak długość życia, dochód na mieszkańca, poziom zadłużenia publicznego czy stan środowiska naturalnego, tworząc kompleksowy obraz bezpieczeństwa emerytalnego na świecie. Największe wyzwania współczesnej emerytury Bezpieczeństwo finansowe po zakończeniu kariery zawodowej coraz częściej staje się przedmiotem niepokoju – nie tylko wśród przyszłych emerytów, lecz także aktywnych zawodowo inwestorów. W 2025 roku obawy o stabilność świadczeń, wpływ inflacji i realną wartość oszczędności nabierają wyjątkowej intensywności. Dane z raportu Natixis „Global Retirement Index” wskazują, że prawie połowa badanych pracujących osób uważa, iż do osiągnięcia bezpiecznej emerytury potrzebny byłby cud. Źródłem lęku jest złożona sieć zależności między wydłużającym się życiem, niestabilnością rynków, rosnącymi kosztami utrzymania i niepewnością polityki publicznej. Choć recepta mogłaby wydawać się prosta – odkładać więcej – w praktyce wyznaczenie właściwego poziomu oszczędności okazuje się niemal niemożliwe. Przyszłe wydatki, zmienność stóp zwrotu z inwestycji oraz największa niewiadoma (czyli długość życia), sprawiają, że nawet dobrze zaplanowana strategia finansowa może okazać się niewystarczająca. Dodatkowo 38% respondentów przyznaje, że inflacja skutecznie niweczy ich plany emerytalne, ograniczając zdolność do odkładania pieniędzy. Jednocześnie starzenie się społeczeństw i rosnący dług publiczny zwiększ…

GettyImages-2173203067-b394acb.jpg
width: 5500
height: 3669

W tych miastach rachunki przyprawiają o zawrót głowy. Oto ranking najdroższych miejsc 2025 roku
type: item
date: 2025-09-27T10:14:26.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: bogactwo
subject: Czas na miasta
subject: miasta
subject: nowy jork
subject: pieniądze
subject: stany zjednoczone
subject: szwajcaria
description: Codzienne życie w globalnych metropoliach coraz bardziej obciąża portfele mieszkańców i przyjezdnych. Wysokie koszty wynajmu, usług oraz podstawowych produktów sprawiają, że niektóre miasta uznawane są dziś za szczególnie wymagające finansowo. Najnowszy ranking za 2025 rok ujawnia, gdzie rachunki sięgają rekordowych poziomów i które lokalizacje są najdroższe do życia.
encoded: Od czynszu za mieszkanie po codzienne zakupy – w 2025 roku koszty życia w największych metropoliach świata osiągnęły rekordowy poziom. Globalna inflacja, wahania kursów walut oraz rosnące ceny importu sprawiają, że mieszkańcy wielu miast płacą dziś znacznie więcej niż jeszcze kilka lat temu. Najdrożej wciąż jest w ośrodkach biznesowych i technologicznych, gdzie konkurencja o mieszkania i usługi codziennego użytku winduje ceny. Ranking najkosztowniejszych miejsc do życia pokazuje, które miasta stały się najbardziej wymagające finansowo dla swoich mieszkańców i przyjezdnych. Najdroższe miejsce do życia na świecie w 2025 roku Aby uzyskać pełny obraz kosztów życia w największych metropoliach świata, eksperci przeanalizowali ceny żywności, transportu, usług, mediów oraz mieszkań, zestawiając je we wskaźniku „Cost of Living Plus Rent Index”. Dane z połowy 2025 roku pokazały jednoznacznie, że to Nowy Jork znalazł się na szczycie zestawienia. O wyniku przesądziło przede wszystkim ogromne zapotrzebowanie na mieszkania i ograniczona podaż, które od lat windują ceny czynszów na niespotykany poziom. Miasto, w którym życie toczy się w szybkim tempie, przyciąga specjalistów z całego świata – od bankierów i prawników po ekspertów z branży technologicznej – co dodatkowo zwiększa presję na rynek nieruchomości. Jednak nie tylko czynsze sprawiają, że Nowy Jork jest tak kosztowny. Wysokie są także ceny codziennych produktów i usług, w tym żywności, opieki zdrowotnej, transportu czy rozrywki, które odzwierciedlają nie tylko globalny status metropolii, lecz również rosnące koszty prowadzenia działalności w mieście. W efekcie mieszkańcy Nowego Jorku muszą przeznaczać znaczną część swoich dochodów na podstawowe potrzeby, a dla wielu osób codzienne życie staje się nie lada wyzwaniem finansowym. Jednocześnie prestiż, bogactwo możliwości zawodowych i kulturalnych sprawiają, że mimo wysokich kosztów miasto wciąż pozostaje jednym z najbardziej pożądanych miejsc do życia. Gdzie życie kosztuje fo…

GettyImages-1199423668-fc604e2.jpg
width: 7996
height: 5331

Biorą pożyczki, by podróżować. Generacja Z woli długi niż rezygnację z urlopu
type: item
date: 2025-09-26T10:59:15.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Lifestyle
subject: Porady
subject: Traveler
subject: ceny
subject: pieniądze
subject: urlop
subject: wakacje
description: Coraz więcej młodych osób traktuje wakacje nie jako przywilej, lecz konieczność – nawet jeśli oznacza to wejście w spiralę zadłużenia. Zaciągane pożyczki stają się sposobem na utrzymanie stylu życia, w którym letni wyjazd jest nieodłącznym elementem budowania tożsamości i społecznego statusu.
encoded: Wakacyjny wyjazd jeszcze niedawno uchodził za naturalny element letniego odpoczynku, jednak dla wielu stał się luksusem wymagającym finansowych wyrzeczeń. W obliczu rosnących kosztów życia i niepewności gospodarczej coraz więcej osób decyduje się na kredyt lub pożyczkę, aby sfinansować urlop. Trend ten pokazuje, że potrzeba oderwania się od codzienności bywa silniejsza niż obawy związane z zadłużeniem. Coraz więcej osób finansuje urlop kredytem We Włoszech, jak donosi „La Repubblica”, w 2025 roku aż 9 milionów osób zrezygnuje z urlopu z powodów finansowych. Zjawisko to nie jest odosobnione – Eurostat podaje, że już w 2024 roku 27% mieszkańców Unii Europejskiej nie mogło pozwolić sobie nawet na tygodniowy wypoczynek poza domem. W tle tych ograniczeń rozwija się jednak proces odwrotny, coraz częściej zauważalny, choć rzadziej omawiany publicznie: część osób decyduje się na wyjazd mimo braku środków, finansując go kredytem lub mikropożyczką. W samej tylko Italii w pierwszych pięciu miesiącach 2025 roku udzielono ponad 220 milionów euro pożyczek konsumenckich na cele wakacyjne i turystyczne. Średnia kwota wynosiła około 5500 euro, a spłata rozkładana była zwykle na trzy lub cztery lata. Szczególnie niepokojąca jest struktura wiekowa wnioskodawców – niemal jedna trzecia z nich to osoby poniżej 30. roku życia, czyli pokolenie wychowane na tanich lotach i budżetowych noclegach, które dziś mierzy się z niestabilnymi zarobkami i rosnącymi kosztami utrzymania, traktując nawet weekendowy wyjazd jak inwestycję spłacaną w ratach. Tendencja ta nie ogranicza się wyłącznie do Włoch ani do Europy. W Stanach Zjednoczonych badania wskazują, że około 36% podróżnych jest gotowych zadłużyć się, aby sfinansować wakacje, a wśród młodszych grup – millenialsów i przedstawicieli generacji Z – odsetek ten sięga 42%. Podobne zjawisko obserwuje się w Australii, gdzie aż 40% dorosłych przyznało, że opłaca swoje wyjazdy kredytem konsumenckim lub w formule „kup teraz, zapłać później”. W praktyce oz…

gen-z-5e49102.jpg
width: 4816
height: 3480

Gdzie najlepiej żyje się miliarderom? Rządy prześcigają się w oferowaniu im przywilejów
type: item
date: 2025-09-17T07:40:25.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: andora
subject: arabia saudyjska
subject: bogactwo
subject: katar
subject: malta
subject: oman
subject: pieniądze
subject: węgry
subject: wiza
subject: zjednoczone emiraty arabskie
description: Miliarderzy i multimilionerzy stali się celem globalnej rywalizacji. Państwa na całym świecie prześcigają się w tworzeniu korzystnych programów podatkowych, wizowych i inwestycyjnych, które mają przyciągnąć najbogatszych rezydentów. Efekt? Powstaje mapa świata, na której wyraźnie widać kraje najbardziej przyjazne dla superbogatych.
encoded: Superbogaci, czyli osoby dysponujące majątkiem wartym co najmniej 30 milionów dolarów, stanowią niewielki odsetek populacji, ale ich decyzje inwestycyjne potrafią wpływać na całe gospodarki. Nic dziwnego, że coraz więcej państw stara się ich przyciągnąć, wprowadzając preferencyjne systemy podatkowe, specjalne programy rezydencyjne i zachęty do transferu kapitału. W efekcie powstała swoista mapa miejsc, które oferują najkorzystniejsze warunki dla najbogatszych. Gdzie zatem żyje im się najlepiej i jakie strategie stosują rządy, by przyciągnąć tę elitarną grupę? Gdzie najbogatsi czują się najlepiej? Oman numerem jeden Najnowsze badanie sklasyfikowało państwa, które oferują najwięcej zachęt dla superbogatych, wykorzystując tzw. Wskaźnik Komfortu Bogactwa, czyli złożony indeks oparty na różnych zmiennych, źródłach i parametrach. Pod uwagę wzięto siedem kluczowych kryteriów: poziom bezpieczeństwa, jakość życia, wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych, obciążenia podatkowe związane z zyskami kapitałowymi z inwestycji finansowych i nieruchomości, podatki od spadków i darowizn, koszty utrzymania, a także dostępność specjalnych programów wizowych lub rezydencyjnych dla osób o wysokich dochodach. Finalnie na czele zestawienia znalazł się Oman – kraj Półwyspu Arabskiego, który łączy wysoki poziom bezpieczeństwa i dobrą jakość życia z wyjątkowo niskimi podatkami oraz atrakcyjnymi programami dla zamożnych rezydentów. Niskie koszty życia w porównaniu z innymi rajami podatkowymi sprawiają, że Oman wyrasta na lidera globalnej konkurencji o względy superbogatych. Za nim w rankingu uplasowały się Andora (niewielkie księstwo między Francją a Hiszpanią), a także Katar i Brunei, które w Azji Południowo-Wschodniej od lat budują wizerunek bezpiecznych i zamożnych państw. Analiza wskazała również, że Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Arabia Saudyjska przyciągają superbogatych nie tylko dzięki korzystnym systemom podatkowym, lecz także niższym kosztom życia w porównaniu ze średnią za…

oman-9ea611a.jpg
width: 4800
height: 3200

Gdzie w 2025 roku wakacje kosztują najmniej? Nowy ranking zaskakuje
type: item
date: 2025-08-17T13:10:34.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ceny
subject: pieniądze
subject: ranking
subject: turcja
subject: wakacje w bułgarii
subject: wakacje w turcji
description: Zestawienie najtańszych wakacyjnych kierunków na 2025 rok pokazuje, że koszty rodzinnego urlopu w popularnych kurortach mogą różnić się nawet o kilkaset złotych. W niektórych miejscach w Europie za posiłki, napoje i inne podstawowe wydatki zapłacimy wyjątkowo mało.
encoded: Spis treści: Najbardziej przystępny cenowo kierunek na rodzinne wakacje Jak kształtują się ceny w pozostałych wakacyjnych destynacjach? Ranking najtańszych wakacyjnych kierunków w Europie Wielu turystów, planując rodzinne wakacje, kieruje się nie tylko gwarancją dobrej pogody i dostępnością atrakcji dla dzieci, lecz także kosztami pobytu. Z myślą o tych, którzy chcą połączyć udany wypoczynek z rozsądnym budżetem, brytyjski operator usług finansowych opublikował najnowszy raport Post Office Travel Money Family Holiday. Zestawienie wskazało kierunki, które oferują najlepszy stosunek jakości do ceny, ujawniając, gdzie rodzinne wakacje mogą okazać się najbardziej korzystne finansowo. Najbardziej przystępny cenowo kierunek na rodzinne wakacje Według najnowszego raportu Post Office Travel Money Family Holiday, miasto Marmaris w Turcji wyprzedziło Słoneczny Brzeg w Bułgarii, zdobywając tytuł najbardziej przystępnego cenowo kierunku na rodzinne wakacje w 2025 roku. Analiza porównywała ceny 10 podstawowych artykułów – od posiłków i napojów po kremy z filtrem przeciwsłonecznym. Okazało się, że w 2025 roku popularny kurort nad Morzem Egejskim oferuje turystom najlepszy stosunek jakości do ceny – zestaw 10 produktów kosztuje tam 637 zł. Wynik ten pozwolił Turcji pokonać 15 innych popularnych destynacji, w tym Algarve, Ibizę czy Lanzarote. Marmaris zepchnęło z pierwszego miejsca Słoneczny Brzeg, ubiegłorocznego lidera zestawienia, różnicą... 2,50 zł. Wzrost cen w Bułgarii, napędzany inflacją na poziomie 17,2% w ciągu ostatniego roku, przyczynił się do spadku pozycji tamtejszego kurortu. Choć w Marmaris również odnotowano podwyżki (o 10,3%), to ceny pozostały wyraźnie niższe. Przykładowo butelka piwa kosztuje tam o 4,74 zł mniej niż w Słonecznym Brzegu, krem do opalania jest tańszy o 4,15 zł, a dwudaniowy lunch dla pary dorosłych turystów – o 13 zł. Trzecie miejsce wśród najtańszych kierunków zajęło portugalskie Algarve, które (mimo 15-procentowego wzrostu cen) wciąż oferuje najl…

Marmaris--847252f.jpg
width: 4148
height: 2755

Proste życie zdrowsze od konsumpcjonizmu? Pojawiły się na to dowody
type: item
date: 2025-08-13T13:09:30.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Lifestyle
subject: nauka
subject: pieniądze
subject: szczęście
subject: życie
description: Konsumpcjonizm wylewa nam się z ekranów: widzimy go na ekranach smartfonów, telewizorów czy bilbordów. Zdaje się, że jest on przepisem na szczęście. Badania dowodzą jednak, że to proste życie może być odpowiedzią na dobre samopoczucie.
encoded: Badacze z Wydziału Marketingu Uniwersytetu Otago – Ōtākou Whakaihu Waka – podjęli próbę zrozumienia związku pomiędzy konsumpcjonizmem a poczuciem szczęścia. Nowozelandczycy sprawdzali, czy pogląd utożsamiający szczęście z bogactwem jest prawdziwy i faktycznie wpływa na dobrostan człowieka. Pieniądze a szczęście: badacze to sprawdzili W trakcie eksperymentu przeanalizowano dane reprezentatywnej grupy 1000 Nowozelandczyków, w której 51% stanowili mężczyźni, a 49% kobiety. Co ważne, mediana wieku badanych wynosiła 45 lat, a mediana dochodów 50 000 dolarów nowozelandzkich (ok. 110 000 złotych). Odkryto, że „proste”, nienastawione na konsumpcję życie prowadzi do wyżeszego poziomu szczęścia. Czy przyczyną było jednak faktyczne zmniejszenie dochodów? Co naprawdę przynosi dobrostan? Okazało się, że prostsze życie daje więcej okazji do zacieśniania więzi społecznych, kontaktów z bliskimi oraz realizowania swoich wartości. A to właśnie te elementy przekładały się na wyższy poziom dobrostanu. Badacze twierdzą, że kultura konsumpcyjna jest silnie zakorzeniona w naszej rzeczywistości. Zwykle kojarzona jest ze szczęściem poprzez związek z wysokim poziomem dochodów i możliwością gromadzenia dóbr materialnych. Realne dane nie potwierdzają, że gromadzenie dóbr faktycznie uszczęśliwia. – Eksperymenty jasno pokazują, że materialistyczne podejście do życia […] nie prowadzi do wzrostu szczęścia i dobrostanu – mówi prof. Leah Watkins, współautorka badania. Proste życie = więcej szczęścia? Warto jednak zaznaczyć, że naukowcy nie zachęcają do całkowitego porzucenia konsumpcjonizmu. Ich badania wskazują, że równowaga między potrzebami emocjonalnymi a materialnymi może być kluczem do długofalowego szczęścia. Ta zwykle kojarzona jest zaś z „prostszym” stylem życia. Ludzie, dla których „wystarczająco” było ważniejsze niż „nadmiar”, czują się spełnieni i zdrowi. To przekłada się na relacje z innymi i długość życia. Galopujący konsumpcjonizm Choć część osób stawia na umiar, światowa konsumpcja r…

GettyImages-2148436809-57f503e.jpg
width: 8600
height: 5733

Spojrzenie zamiast PIN-u. WARS testuje płatności biometryczne
type: item
date: 2025-05-22T10:41:40.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Porady
subject: Technologia
subject: Traveler
subject: finanse
subject: pieniądze
subject: pociągi
description: Portfel? Zapomnij. Telefon? Niepotrzebny. Wystarczy jedno spojrzenie, by zapłacić za obiad. Brzmi jak science fiction? A jednak – to już rzeczywistość.
encoded: Spis treści: Przyszłość płatności jest tutaj Jak zapłacić spojrzeniem? Czy żyjemy w czasach, w których trudno nadążyć za postępem technologicznym? Zdecydowanie, ale nie my pierwsi i ostatni. Wiele pokoleń przed nami doświadczało procesów, które zmieniały świat szybciej, niż społeczeństwo było w stanie się do nich w pełni dostosować. Za każdym razem rewolucyjne innowacje wywołują skrajne emocje. Od entuzjazmu po obawy. W XIX wieku ludzie bali się kolei, w XX wieku – komputerów, a dziś – sztucznej inteligencji, biometrii i utraty prywatności. Przyszłość płatności jest tutaj O ile AI jest już częścią naszej codzienności, o tyle o biometrii nadal mówi się niewiele. Tymczasem ta technika również staje się coraz bardziej powszechna. Opiera się ona na identyfikacji osób na podstawie ich unikatowych cech biologicznych lub behawioralnych. W tym celu wykorzystywane są takie metody jak rozpoznawanie twarzy, skanowanie tęczówki oka czy analiza głosu. To właśnie biometria stała się ostatnio głównym bohaterem technologicznej innowacji testowanej w Polsce. Jej zastosowanie może na nowo zdefiniować sposób, w jaki płacimy za codzienne zakupy. Na początku maja WARS rozpoczął testy nowatorskiej metody płatności biometrycznej w swojej restauracji stacjonarnej przy Dworcu Zachodnim w Warszawie. Dzięki współpracy z polskim fintechiem PayEye klienci mogą teraz zapłacić za posiłek spojrzeniem. System rozpoznaje użytkownika na podstawie skanu tęczówki oka oraz twarzy, eliminując konieczność korzystania z gotówki, kart czy telefonu. Jak zapłacić spojrzeniem? Cały proces jest zaskakująco prosty. Wystarczy jednorazowo zarejestrować się w systemie PayEye, aby później płacić jedynie poprzez spojrzenie w specjalne urządzenie. Co więcej, technologia została przygotowana do integracji z aplikacją mObywatel. To w przyszłości może umożliwić m.in. automatyczne potwierdzanie pełnoletniości, na przykład przy zakupie alkoholu. Choć na razie rozwiązanie testowane jest wyłącznie w jednej lokalizacji, pierw…

WARS-testuje-platnosci-biometryczne-3d9b4ea.jpg
width: 900
height: 600

W Polsce znaleziono skarb wikingów. To monety, które pochodzą z odległych zakątków świata
type: item
date: 2025-01-23T10:48:49.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: handel
subject: monety
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pieniądze
subject: skandynawia
subject: skarby
subject: wikingowie
description: Wśród pozostałości po wikińskim porcie zlokalizowanym w północnej Polsce, znaleziono skarb srebrnych monet. Pochodziły z miejsc bardzo odległych: Iraku, Syrii, a nawet Afganistanu. W jaki sposób Skandynawowie weszli w ich posiadanie?
encoded: Spis treści: Truso – osada znana długo tylko z relacji Wikiński skarb monet z Truso Skąd arabskie monety znalazły się wśród wikingów? Ludzie zakopywali skarby w ziemi od kilku tysięcy lat, chociaż motywy, które kierowały ludźmi, bywały różne. Ta praktyka była znana również wśród wikingów, także tych, którzy trafiali tysiąc lat temu na obecne tereny Polski. Oto historii jednego z nich. Truso – osada znana długo tylko z relacji W 1982 roku elbląski archeolog, dr Marek Franciszek Jagodziński, zlokalizował nad brzegiem jeziora Druzno w Janowie Pomorskim (woj. warmińsko-mazurskie), poszukiwaną od stuleci skandynawską osadę Truso. Była to archeologiczna sensacja, bo miejsce to zdążyło obrosnąć legendą niemal porównywalną z opowieściami na temat antycznej Troi czy mitycznej Atlantydy. Do tamtej pory znana była tylko z relacji anglosaskiego żeglarza Wulfstana, który w ostatnim dziesięcioleciu IX wieku trafił tam drogą morską. Ruszyły wykopaliska. W ich wyniku archeologom udało się pozyskać mnóstwo informacji na temat tego ośrodka. Truso stało się jednym z najlepiej przebadanych wikińskich ośrodków handlowych nad Morzem Bałtyckim. Dziś wiemy, że osada zajmowała ponad 20 ha. Otaczały ją umocnienia. Jej mieszkańcy zajmowali się hodowlą, rybołówstwem, wyspecjalizowanym rzemiosłem – kowalstwem, jubilerstwem, bursztyniarstwem i rogownictwem oraz handlem. Wikiński skarb monet z Truso Odkryto również wspaniały skarb srebrnych monet. Teraz można go obejrzeć na wystawie czasowej w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu zatytułowanej „Srebro wikingów. Skarb monet z Truso”, która potrwa do 11 marca br. Monety pochodziły z odległych zakątków świata dla wikingów, bo aż z Bliskiego Wschodu. Wybito je w mennicach irackich, syryjskich i afgańskich. Najstarsza z wizerunkiem perskiego (sasanidzkiego) władcy Chosrowa II pochodzi sprzed 628 roku. Pozostałe należały do władców arabskich – to dirhemy abbasydzkie. Najmłodsza moneta jest z początku IX wieku. Monety ukryto w pierwszej połowie …

Skarb-monet-z-Truso-4dc9cf4.jpg
width: 2000
height: 1336

Pieniądze – narzędzie czy narkotyk? Co mówi nauka o naszych skomplikowanych relacjach z finansami
type: item
date: 2024-11-29T14:00:24.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Podcasty
subject: badania naukowe
subject: pieniądze
subject: psychologia
description: Książka „Pieniądze albo życie” to dziesięć rozmów, które Katarzyna Sroczyńska przeprowadziła z prof. Agatą Gąsiorowską, psycholożką społeczną, profesorką Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu, badaczką psychologii pieniędzy. Jak traktujemy pieniądze? Dlaczego jednocześnie nas fascynują i są tabu? O tym wszystkim Katarzyna Sroczyńska opowiada w naszym podcaście.
encoded: Spis treści: Pieniądze czyli tabu Paradoksy związane z pieniędzmi Kto jest szczęśliwszy finansowo: emerytka czy menedżer? Jakie dziedziny nauki zajmują się pieniędzmi? Odpowiadając na to pytanie, w pierwszej kolejności wymienilibyśmy ekonomię czy matematykę. Jednak relacje człowieka z finansami bada również psychologia, a dokładniej psychologia ekonomiczna. – Na początku faktycznie pieniędzmi zajmowała się ekonomia i ekonomiści przyglądali się ludzkim zachowaniom związanym z pieniędzmi – mówi Katarzyna Sroczyńska. – Jednak psychologowie nie zawsze zgadzali się z wnioskami ekonomistów, a dokładniej z ich opisem człowieka jako jednostki czysto racjonalnej i działającej wyłącznie dla własnego zysku. Gdyby tak było, nie istniałaby działalność charytatywna. Dlatego także psychologowie zajęli się opisem wzajemnych relacji ludzi i pieniędzy. Pieniądze czyli tabu Pieniądze związane są z ogromnymi emocjami, do których często nie chcemy lub też nie potrafimy się przyznać. Tak samo jest z samymi pieniędzmi – w naszej kulturze rozmowa o nich stanowi tabu. Często w firmach istnieją zakazy ujawniania informacji o swoich zarobkach. Jednak nawet gdy takich zakazów nie ma, nie robimy tego. Dlaczego nie rozmawiamy o pieniądzach nawet wtedy, gdy szkodzimy samym sobie? – Mam doświadczenie pracy w zespołach, w których pieniądze dzielono niesprawiedliwie, a niektóre osoby z różnych powodów były pomijane przy awansach i podwyżkach. Jeśli w grupie o pieniądzach się nie rozmawia, łatwiej nią manipulować – opowiada Sroczyńska. Tymczasem są kraje, gdzie jest zupełnie inaczej. – W Skandynawii możesz sprawdzić na przykład w zeznaniach podatkowych zarobki innych. Spróbujmy sobie wyobrazić, że możemy sprawdzić w każdej chwili, ile zarabia dowolna osoba. Życie społeczne wówczas się zmienia – zauważa nasza rozmówczyni. Paradoksy związane z pieniędzmi Pieniądze mają podwójną naturę. Są i narzędziem, i narkotykiem. Co to oznacza? – Agata Gąsiorowska mówi, że pieniądze mają dwa wymiary: instrumentalny…

NG-Podcast-Pieniadze-Landscape-04c7d30.jpg
width: 1000
height: 666

To pierwszy czarny milioner w historii USA. Nie obyło się bez skandali
type: item
date: 2024-10-29T17:00:27.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: ameryka
subject: pieniądze
description: Pierwszym czarnym milionerem w historii USA był biznesmen, spekulant i fałszerz Jeremiah G. Hamilton. W czasach kiedy na południu kraju okładani batami Afroamerykanie zbierali bawełnę, urzędujący na północy Hamilton zbijał majątek wyceniany w 1875 r. na 2 mln USD.
encoded: Dziś, gdybyśmy wzięli pod uwagę PKB USA, jego majątek byłby wart 4,2 mld USD. Hamilton wskoczyłby na listę najbogatszych ludzi świata. Co więcej, był także pierwszym czarnym maklerem na Wall Street. Jak pisze prof. Shane White z University of Sydney w książce „Prince of Darkness: The Untold Story of Jeremiah G. Hamilton, Wall Street’s First Black Millionaire” (Książę ciemności. Nieopowiedziana historia Jeremiaha G. Hamiltona, pierwszego czarnego milionera na Wall Street), była to wówczas taka sensacja jak pojawienie się w ostatnich latach pierwszego czarnego golfisty Tigera Woodsa, ponieważ świat nowojorskich finansów stanowił wyłącznie domenę białych biznesmenów. Zresztą w tamtych czasach jakakolwiek praca umysłowa Afroamerykanina wzbudzała zainteresowanie jako kuriozalna ciekawostka. Hamilton tak bardzo wyróżniał się z tłumu, że w latach 30., 40. i 50. XIX w. był celebrytą, o którego poczynaniach rozpisywały się dzienniki, tytułując go „księciem ciemności” albo (te, które za nim nie przepadały) „czarnuchem Hamiltonem”. Makler ukrywał swoje pochodzenie. Celowo? Źródła podają różne informacje o miejscu urodzenia Hamiltona. Wynika to prawdopodobnie z celowej dezinformacji. Z jakiegoś powodu (być może chciał ukryć jakiś czyn ze swojej młodości) czarny makler nie chciał, by wiedziano, skąd pochodził. W 1836 r. i w 1843 r. Hamilton w sądzie pod przysięgą zeznał, że urodził się w Richmond w stanie Wirginia. To samo pisały magazyny „Commercial Advisor” i „Freedom’s Journal” w 1828 r. Jednak na pytania urzędnika w czasie spisu powszechnego w 1850 r. i 1870 r. Hamilton odpowiedział, że pochodzi z „zachodnich Indii”, jak wówczas określano Karaiby. Tę informację potwierdza akt zgonu, w którym zanotowano, że miejscem urodzenia rodziców Hamiltona był Port-au-Prince – stolica Haiti. Która wersja była prawdziwa? Nie wiadomo. Prof. White uważa, że pierwszy czarny makler pochodził z Karaibów. Jego zdaniem świadczy o tym m.in. płynność, z jaką Hamilton posługiwał się francuskim. Na …

Wall-Street-5c8f3e6.jpg
width: 1024
height: 768

Pieniądze nie dają ci szczęścia? Przestań je wydawać tylko na własne potrzeby – radzą naukowcy
type: item
date: 2024-10-05T11:11:02.000Z
subject: Ludzie
subject: akcje charytatywne
subject: oszczędność
subject: pieniądze
subject: psychologia
subject: szczęście
description: Ludzie są przekonani, że gdy wydadzą pieniądze na siebie, to ich szczęście utrzyma się wiecznie. Tymczasem z badań wynika, że lepiej jest się dzielić – mówi prof. Agata Gąsiorowska z Uniwersytetu SWPS.
encoded: Spis treści: Na co wydawać pieniądze? Dlaczego warto oszczędzać? Oszczędzaj i bądź hojny Katarzyna Sroczyńska: Jonathan Haidt w „Hipotezach szczęścia” pisze, że nie jest prawdą, że pieniądze szczęścia nie dają. Trzeba tylko wiedzieć, na co je wydawać. prof. Agata Gąsiorowska: Jest nawet artykuł Elizabeth Dunn i współpracowników o tym, że jeśli pieniądze nie dają ci szczęścia, to prawdopodobnie nie wydajesz ich w odpowiedni sposób! Na co wydawać pieniądze? I to jest właśnie artykuł o dzieleniu się? Nie tylko. Jest w nim mowa o różnych sposobach wydawania pieniędzy, które mają pozytywnie wpływać na poczucie szczęścia. W tym o kupowaniu doświadczeń, a nie przedmiotów, dzieleniu się z innymi, kupowaniu wielu małych przyjemności zamiast jednej dużej itd. Ale myślę, że to jest sedno: jeżeli pieniądze nie dają ci szczęścia, to znaczy, że nie robisz z nimi tego, co powinieneś. Nie wydajesz ich we właściwy sposób. Pieniądze mogą dać szczęście w pewnych aspektach, ale trzeba nimi odpowiednio zarządzać. Same w sobie nie są ani dobre, ani złe. Ważne jest to, dlaczego chcemy je mieć i co z nimi potem robimy. Wiąże się z tym oczywiście nasze przekonanie o tym, co pieniądze są w stanie zmienić w otaczającej nas rzeczywistości. Chciałabym też podkreślić, że w eksperymentach badamy raczej krótkoterminowe efekty działania pieniędzy. I zauważ, że one są zwykle pozytywne. Jestem przekonana, że długoterminowe efekty będą się utrzymywać tylko w kontekstach prospołecznych. Natomiast w sytuacjach, w których kontakt z pieniędzmi obniża lęk przed śmiercią czy podnosi samoocenę, efekty są tylko krótkoterminowe. I ta krótkoterminowość jest niedoceniana. Ludzie są przekonani, że będzie dokładnie odwrotnie. Że gdy się podzielą, to będą szczęśliwi tylko przez chwilę, a gdy wydadzą na siebie, to nie dość, że będą szczęśliwi, to jeszcze to szczęście utrzyma się wiecznie. Takie przekonanie powoduje uruchomienie kieratu hedonistycznego. Skoro pieniądze nie dały mi dotychczas poczucia szczęścia, a wie…

pieniadze-1d46449.jpg
width: 1000
height: 670