Małże św. Jakuba: święty symbol, który trafił na talerze szefów kuchni
Małże św. Jakuba kryją więcej tajemnic, niż myślisz. Ich historia sięga czasów apostołów. I to właśnie one robią furorę w kuchniach z gwiazdkami Michelin.
Spis treści: Małże św. Jakuba – czym są? Gdzie żyją przegrzebki? Małże św. Jakuba a inne małże Małże św. Jakuba jako symbol pielgrzymów Przegrzebki w kuchni To trzeba wiedzieć o małżach św. Jakuba Małże św. Jakuba, znane również jako przegrzebki, to nie tylko wykwintny przysmak, ale również symbol o bogatej historii i znaczeniu kulturowym. Ich delikatne mięso cenione jest w kuchniach na całym świecie, a muszla stała się znakiem rozpoznawczym pielgrzymów zmierzających do Santiago de Compostela. Na czym polega ich fenomen w kuchni i poza nią? Małże św. Jakuba – czym są? Małże świętego Jakuba to potoczna nazwa dla gatunku Pecten maximus – dużych przegrzebków należących do rodziny przegrzebkowatych (Pectinidae). Biologicznie należą one do mięczaków (Mollusca), a dokładnie do gromady małży (Bivalvia), charakteryzujących się posiadaniem dwóch połączonych zawiasem muszli. Pecten maximus jest jednym z największych przedstawicieli przegrzebków. Jego muszla może osiągać nawet 15–17 cm średnicy. Skorupa jest wachlarzowata, z promienistymi żeberkami i wyraźnym ząbkowaniem. Najczęściej ma kolor pomarańczowy, różowy lub kremowy. Wewnątrz muszli znajduje się tzw. mięsień zwieracza. U małży św. Jakuba jest wyjątkowo duży, biały, jędrny i stanowi główną jadalną część. Obok niego znajduje się pomarańczowy „koral”. To organ rozrodczy, który uchodzi za przysmak m.in. we Francji. Gdzie żyją przegrzebki? Pecten maximus występuje naturalnie w północno-wschodnim Atlantyku – od Norwegii i Islandii, przez Morze Północne, aż po wody Zatoki Biskajskiej, Bretanii i północno-zachodniej Hiszpanii. Największe znaczenie gospodarcze mają połowy przegrzebków w wodach przybrzeżnych Francji, Wielkiej Brytanii i Irlandii. W naturalnym środowisku przegrzebki zamieszkują piaszczyste lub żwirowe dno na głębokości od 10 do 100 metrów, gdzie zakopują się częściowo i filtrują wodę morską w poszukiwaniu pożywienia. Wypychając wodę, są w stanie się przemieszczać, co jest wyjątkowe jak na małże. Żywią się głównie planktonem. Ich siedliska muszą być dobrze natlenione, wolne od zanieczyszczeń i stabilne termicznie. Przegrzebki są wrażliwe na zmiany zasolenia, temperatury i obecność toksyn w wodzie. Jakość środowiska ma kluczowe znaczenie dla ich hodowli i połowów. Małże św. Jakuba a inne małże Małże św. Jakuba różnią się znacząco od innych powszechnie znanych małż, takich jak np. mule jadalne. Oto najważniejsze różnice: Muszla przegrzebka jest wachlarzowata, gruba i masywna, o wyraźnych promienistych żeberkach i uszkach przy zawiasie. Dla porównania, muszle muli są wąskie, ciemne, owalne, bez żeber. U przegrzebków główną część jadalną stanowi mięsień zwieracza. W przypadku muli spożywa się całe ciało mięczaka, które jest bardziej miękkie, ciemniejsze i ma intensywniejszy, „morski” smak. Małże św. Jakuba uchodzą za bardziej wykwintne i delikatne. Często podawane są jako danie główne w wysokiej klasy restauracjach. Mule są częściej składnikiem dań jednogarnkowych, zup i przystawek. Przegrzebki żyją na dnie morskim i nie przytwierdzają się do podłoża, natomiast małże jadalne przytwierdzają się do skał i innych powierzchni za pomocą tzw. bisioru – włókien białkowych produkowanych przez organizm. Małże św. Jakuba jako symbol pielgrzymów Małże św. Jakuba zawdzięczają swoją nazwę św. Jakubowi Większemu, jednemu z dwunastu apostołów Jezusa. Zgodnie z tradycją chrześcijańską, po męczeńskiej śmierci w Jerozolimie ciało świętego miało zostać przewiezione łodzią do Hiszpanii i pochowane w miejscu, które dziś znamy jako Santiago de Compostela. Legendy głoszą, że statek, którym transportowano ciało, rozbił się u wybrzeży Galicji, a ciało Jakuba cudownie ocalało, pokryte muszlami. Od tego czasu muszla przegrzebka stała się jego atrybutem i symbolem. Santiago de Compostela to dziś jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymek chrześcijan. W średniowieczu wierni nosili muszlę przypiętą do kapeluszy lub płaszczy. Był to znak przebytej drogi i dowód odbycia pielgrzymki. Muszla pełniła również funkcje praktyczne – służyła jako naczynie do picia wody i jedzenia. Dziś symbol muszli widoczny jest na drogowskazach szlaku Camino de Santiago, a także jako dekoracja w wielu miejscach sakralnych i świeckich. Przegrzebki w kuchni W Hiszpanii małże św. Jakuba są uważane za symbol Galicji. Często pojawiają się na stołach podczas świąt religijnych, zwłaszcza dnia św. Jakuba, który jest obchodzony 25 lipca. Stanowią ważny element kulinarnego dziedzictwa Półwyspu Iberyjskiego. Potrawy takie jak zamburiñas a la plancha (małże smażone na ruszcie z czosnkiem i pietruszką) są nie tylko smaczne, ale i głęboko osadzone w lokalnych tradycjach. Również we Francji małże św. Jakuba (fr. coquilles Saint-Jacques) są uważane za wykwintny przysmak i jeden z najbardziej cenionych składników kuchni haute cuisine. Szczególną popularnością cieszą się w Bretanii i Normandii, gdzie poławiane są lokalne odmiany przegrzebków. Małże św. Jakuba są bogate w wartości odżywcze. Zawierają około 12 g pełnowartościowego białka na 100 g produktu, co czyni je doskonałym źródłem aminokwasów egzogennych. Są również bogate w kwasy tłuszczowe omega-3, witaminy z grupy B (w tym B12), fosfor, selen, potas, cynk i magnez. Dzięki niskiej kaloryczności (około 69 kcal na 100 g) i wysokiej zawartości białka, małże św. Jakuba są polecane w dietach odchudzających oraz dla osób dbających o zdrowie serca. To trzeba wiedzieć o małżach św. Jakuba Kupując małże św. Jakuba, szczególnie ważna jest jakość i świeżość produktu. Świeże małże powinny mieć zamknięte muszle lub reagować zamknięciem przy dotknięciu. To oznaka, że małż jest jeszcze żywy. Jeśli muszle są otwarte i nie zamykają się, produkt jest nieświeży i nie nadaje się do spożycia. Mięso świeżych przegrzebków powinno być błyszczące, sprężyste i pozbawione nieprzyjemnego zapachu. Intensywny zapach ryby świadczy o zepsuciu. W przypadku mrożonych małży należy wybierać te, które są szczelnie zapakowane i przechowywane w stałej, niskiej temperaturze. Warto sprawdzać daty przydatności do spożycia i unikać produktów z dużą ilością lodu – to może świadczyć o kilkukrotnym rozmrażaniu. Świeże małże należy przechowywać w lodówce, najlepiej w przewiewnym pojemniku przykrytym wilgotną ściereczką, tak aby mogły „oddychać”. Nie powinno się ich przechowywać w zamkniętych plastikowych torebkach. Brak cyrkulacji powietrza przyspiesza ich psucie. Najlepiej spożyć je w ciągu 24–48 godzin od zakupu. Mrożone przegrzebki najlepiej rozmrażać powoli w lodówce. To pozwala zachować ich strukturę i walory smakowe. Rozmrażanie ich w ciepłej wodzie może prowadzić do utraty wartości odżywczych i ryzyka namnażania bakterii. Choć małże św. Jakuba są odżywcze i zdrowe, mogą stanowić zagrożenie dla osób uczulonych na owoce morza. Objawy alergii to m.in. swędzenie, obrzęk ust, wysypki skórne, trudności z oddychaniem, a w ciężkich przypadkach – wstrząs anafilaktyczny. Osoby z potwierdzoną alergią na skorupiaki i małże powinny bezwzględnie ich unikać.
Papież Leon XIV już doczekał się turystycznej trasy. Mało kogo będzie stać
Leon XIV zanim został papieżem, przez lata pomagał ubogim w Peru. Właśnie tam powstanie jego własny szlak turystyczny. To nie będzie zwykła trasa. Tu duchowość miesza się z ceviche, a zamiast relikwii, turyści będą szukać piekarni z ulubionym deserem Ojca Świętego.
Spis treści: Papież Leon XIV z własną trasą Peru śladami papieża Nie minął tydzień, odkąd Kościół katolicki ma nowego papieża, a za oceanem już powstaje szlak turystyczny inspirowany jego życiem. Jak już wiadomo, 267. następcą Świętego Piotra został Leon XIV (czyli kard. Robert Prevost). Mało kto spodziewał się, że papieżem będzie Amerykanin. Pochodzenie duchownego jest jednak nieco złożone. Płynie w nim krew włoska i francuska od strony ojca i hiszpańska od strony matki. Warto też podkreślić, że Prevost spędził w USA około 1/3 życia. Studiował w Rzymie, następnie przez ponad 20 lat pełnił posługę duchowną w Peru. Leon XIV cały czas ma bardzo dobre relacje z Peruwiańczykami. Tego samego dnia, kiedy został wybrany na papieża i przemawiał do wiernych, powiedział też kilka słów po hiszpańsku. Z wyboru Prevosta tak samo cieszyli się więc Amerykanie, jak i mieszkańcy Peru. Peruwiańczycy bardzo szybko przekuli radość w konkretne działania. Papież Leon XIV z własną trasą W północnej części Peru, w regionie Lambayeque, powstanie szlak turystyczny na cześć papieża Leona XIV. Wybór miejsca nie jest przypadkowy. Kardynał Robert Prevost przez osiem lat był biskupem diecezji Chiclayo. Planowany szlak ma łączyć nie tylko elementy religijne, ale też kulturowe i kulinarne. Główną osią trasy będą oczywiście najważniejsze miejsca związane z posługą papieża, m.in. Pałac Biskupi, katedra w Chiclayo oraz mniejsze, urokliwe miejscowości, takie jak Monsefú, Eten czy Zaña. Turyści i pielgrzymi będą mogli poznać tam historię działalności duszpasterskiej kard. Prevosta. Duchowny cieszy się w Peru ogromnym uznaniem za swoją pracę z ubogimi i zaangażowanie społeczne. Cytowani przez PAP przedstawiciele diecezji Chiclayo podkreślają, że jego obecność była „światłem w trudnych czasach”, szczególnie podczas pandemii COVID-19. Wówczas osobiście angażował się w działania pomocowe. Peru śladami papieża Oprócz miejsc kultu, szlak promować będzie także dziedzictwo kulturowe i kulinarne regionu Lambayeque. Turyści będą mogli spróbować lokalnych potraw, takich jak arroz con pato (kaczka z ryżem), cabrito con frijoles (koźlęcina z fasolą) czy ceviche – narodowe danie Peru. Wśród ulubionych deserów kardynała było ciasto gruszkowe, wypiekane w jednej z lokalnych piekarni. To miejsce również ma zostać włączone do trasy. Projekt szlaku jest realizowany we współpracy z lokalnymi władzami, Kościołem i sektorem turystycznym. Jego celem jest nie tylko uhonorowanie papieża Leona XIV, ale również ożywienie gospodarki regionu, zwłaszcza po pandemii i katastrofach naturalnych, które dotknęły Peru w ostatnich latach. Cała inicjatywa ma zostać zainaugurowana jeszcze w 2025 roku. Trasa ma szansę być hitem pielgrzymkowym w Ameryce Południowych. Dla Europejczyków podróż śladami nowego papieża będzie wiązała się z ogromnymi kosztami. Sam lot w dwie strony z Polski do Peru to wydatek około 5 tysięcy złotych lub więcej. Źródło: PAP Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Asyż to miejsce pełne duchowej mocy i średniowiecznego uroku. Oto ukryty skarb Umbrii
Asyż to mniej oczywiste, ale warte rozważenia, miejsce na city break we Włoszech. Urokliwe miasteczko w Umbrii oferuje niesamowite widoki, bogactwo zabytków i wyjątkową atmosferę, która przyciąga od wieków. Dowiedz się, kiedy najlepiej je odwiedzić i jak zaplanować podróż.
Spis treści: Asyż to miasto św. Franciszka i duchowe serce Umbrii Asyż – co zobaczyć? Centrum religijne i kulturowe Jak zaplanować podróż do Asyżu? Kiedy planujemy szybki city break we Włoszech, najczęściej bierzemy pod uwagę Rzym, Neapol, Florencję czy Wenecję. Jest jednak pewne miejsce, które, choć mniej popularne wśród turystów, również warto odwiedzić – Asyż. To malownicze miasteczko położone na wzgórzach Umbrii ma unikatowy urok, a dodatkowo oferuje niezwykłe połączenie historii, kultury i duchowości. Co trzeba tam zobaczyć? Asyż to miasto św. Franciszka i duchowe serce Umbrii Na pierwszy rzut oka Asyż to przede wszystkim przepiękne miasteczko o bogatej historii. Dla chrześcijan jest to także miejsce o niezwykłej duchowej mocy. To właśnie tutaj urodził się i żył św. Franciszek z Asyżu – założyciel zakonu franciszkanów, który odegrał kluczową rolę w średniowiecznej Europie. Św. Franciszek jest jednym z najważniejszych świętych w Kościele katolickim. Jego przesłanie o pokoju, prostocie i miłości do natury wciąż inspiruje miliony ludzi na całym świecie – nie tylko wierzących. Asyż zachował swój średniowieczny charakter, a spacerując po jego wąskich, kamiennych uliczkach, można przenieść się w czasie. Miasteczko, otoczone murami obronnymi, jest położone na wzgórzu Monte Subasio, co gwarantuje niezapomniane widoki na zielone doliny Umbrii. Asyż – co zobaczyć? Jednym z najważniejszych miejsc w Asyżu jest Bazylika św. Franciszka (Basilica di San Francesco), wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Ta imponująca świątynia z XIII wieku składa się z dwóch poziomów: dolnej i górnej bazyliki. W dolnej znajduje się grób św. Franciszka, gdzie pielgrzymi z całego świata przybywają, by oddać hołd świętemu. Górna bazylika natomiast zachwyca freskami autorstwa Giotta, przedstawiającymi życie świętego z Asyżu. Warto odwiedzić Piazza del Comune, centralny plac miasta, na którym znajduje się ratusz z wieżą oraz świątynia Minerwy – starożytna rzymska świątynia, przekształcona w kościół Santa Maria sopra Minerva. Asyż, choć niewielki, kryje w sobie liczne kościoły i klasztory, które świadczą o jego duchowym znaczeniu. Kolejnym punktem na trasie każdego zwiedzającego powinien być Kościół św. Klary (Basilica di Santa Chiara), w którym spoczywają relikwie św. Klary, bliskiej współpracowniczki św. Franciszka i założycielki zakonu klarysek. Nie można też pominąć Eremo delle Carceri, czyli pustelni św. Franciszka, położonej kilka kilometrów od centrum Asyżu, w lesistych wzgórzach Monte Subasio. To ustronne miejsce, gdzie święty wraz ze swoimi towarzyszami oddawał się medytacjom i modlitwie, pozwala na chwilę zadumy i refleksji w otoczeniu przyrody, którą tak ukochał św. Franciszek. Centrum religijne i kulturowe Asyż od wieków jest ważnym centrum religijnym, szczególnie dla wiernych Kościoła katolickiego. Od czasów średniowiecza przyciągał pielgrzymów z całego świata, którzy przybywają, by uczcić pamięć św. Franciszka. Duchowe dziedzictwo miasta to jednak nie tylko św. Franciszek. Asyż jest symbolem pokoju i dialogu między religiami. Co roku odbywają się tutaj międzynarodowe spotkania międzywyznaniowe, nawiązujące do „Dnia Modlitwy o Pokój”, który zainicjował papież Jan Paweł II w 1986 roku. Miasto jest także ważnym ośrodkiem kulturalnym. W Asyżu odbywa się wiele festiwali, koncertów i wydarzeń artystycznych. Najbardziej znanym z nich jest Calendimaggio. To wiosenny festiwal, który ma korzenie w dawnych tradycjach pogańskich. Mieszkańcy w barwnych strojach średniowiecznych rywalizują w konkursach śpiewu, tańca i przedstawień, celebrując nadejście wiosny. Jak zaplanować podróż do Asyżu? Asyż położony jest w regionie Umbria, na północ od Rzymu i na południe od Florencji. To doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę z tych większych miast, ale warto spędzić tutaj więcej czasu, aby w pełni docenić jego atmosferę. W okolicy nie ma lotniska, toteż najlepszym sposobem dotarcia do Asyżu jest podróż pociągiem lub samochodem. Miasteczko znajduje się ok. 2 godziny drogi od Rzymu i Florencji. Asyż można także połączyć z wizytą w pobliskiej Perugii, stolicy regionu Umbria. Miasto słynie z pięknych zabytków (m.in. Katedra św. Wawrzyńca czy Pałac Priori) i słynnego festiwalu czekolady Eurochocolate. Inne pobliskie miasta godne uwagi to Spoleto z imponującą katedrą i fortecą oraz Gubbio, które zachowało swój surowy, średniowieczny charakter. Planując podróż do Asyżu, warto wziąć pod uwagę porę roku oraz ważne wydarzenia religijne, które mają znaczący wpływ na atmosferę tego miejsca. 4 października miasto staje się centrum pielgrzymek i modlitw. To najważniejsze święto w Asyżu, obchodzone na cześć patrona miasta. W ramach uroczystości organizowane są liczne procesje, msze i nabożeństwa, a Bazylika św. Franciszka jest odwiedzana przez tysiące wiernych. Wielki Tydzień i Wielkanoc również są obchodzone w Asyżu z wyjątkową podniosłością. Wielki Piątek jest szczególnie znaczący. Wówczas przez miasto przechodzi Droga Krzyżowa. Bazylika św. Franciszka oraz inne kościoły organizują w tym czasie specjalne nabożeństwa. Źródło: National Geographic Polska. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
W Watykanie zostaną otwarte Drzwi Święte. Kolejna taka okazja dopiero za ćwierć wieku
Jeszcze w tym roku po raz pierwszy od 25 lat otwarte zostaną Drzwi Święte Bazyliki Świętego Piotra. Dowiedz się, jakie ma to znaczenie duchowe dla wiernych Kościoła katolickiego. Warto o tym pamiętać, planując podróż do najmniejszego kraju na świecie.
Spis treści: Święte Drzwi w Watykanie Kiedy zostaną otwarte Święte Drzwi? Obowiązują zapisy Co zobaczyć w Watykanie? Najmniejszy kraj na świecie, Watykan, znajduje się w samym sercu Rzymu i zajmuje powierzchnię zaledwie 0,44 km². Mimo minimalnych rozmiarów państewko jest siedzibą Stolicy Apostolskiej, czyli władz Kościoła katolickiego, a swoją rezydencję ma tam papież. Watykan to jednak nie tylko duchowe centrum katolicyzmu, ale również miejsce o ogromnym znaczeniu historycznym i artystycznym. Niemal o każdej porze dnia i nocy można tam spotkać zarówno pielgrzymów, jak i turystów z całego świata. Zwiedzanie Watykanu, a przynajmniej wizyta na placu świętego Piotra, to dla większości przyjezdnych obowiązkowy punkt programu podczas wycieczki do stolicy Włoch. Już niebawem najmniejszy kraj na świecie zyska kolejny powód, dla którego warto będzie tam zajrzeć. Chodzi o Drzwi Święte. Drzwi Święte w Watykanie Drzwi Święte to jedne z pięciorga drzwi prowadzących do Bazyliki Świętego Piotra. Otwierane są tylko podczas Jubileuszy, które z reguły odbywają się co 25 lat. W historii zdarzały się jednak specjalne okazje, podczas których również je otwierano. Święte Drzwi symbolizują przejście do nowego życia, odpuszczenie grzechów i pojednanie z Bogiem. Rok Jubileuszowy, znany także jako Rok Święty, jest obchodzony w Kościele katolickim co 25 lat. Tradycja ta rozpoczęła się w 1300 r. za sprawą papieża Bonifacego VIII. Pierwotnie jubileusz Świętowano co 100 lat, a następnie co 50. Od 1475 r. Drzwi Święte są otwierane co 25 lat. Każda z czterech głównych bazylik rzymskich posiada swoje Drzwi Święte: Bazylika Świętego Piotra, Bazylika Świętego Pawła za Murami, Bazylika Świętego Jana na Lateranie oraz Bazylika Matki Bożej Większej. Najbardziej znane są jednak te w Bazylice Świętego Piotra, stanowiącej centrum życia religijnego w Watykanie. Kiedy zostaną otwarte Drzwi Święte? W 2025 roku Kościół katolicki będzie obchodził Rok Jubileuszowy, którego tematem przewodnim jest „Pielgrzymi nadziei”. Rok Jubileuszowy jest obchodzony raz na 25 lat i ma szczególne znaczenie dla wiernych. W tym czasie mogą bowiem przejść przez Drzwi Święte i otrzymać odpust zupełny. Otwarcie Drzwi Świętych w Bazylice Świętego Piotra nastąpi podczas uroczystej ceremonii, 24 grudnia 2024 roku. Drzwi pozostaną otwarte przez cały 2025 rok, umożliwiając pielgrzymom z całego świata odbycie symbolicznej drogi duchowej. Po zakończeniu Roku Jubileuszowego drzwi zostaną ponownie zamknięte na kolejnych 25 lat. Jubileusz to także czas refleksji, modlitwy i odnowy. Poza przejściem przez Drzwi Święte pielgrzymi mogą wziąć udział w specjalnych mszach, procesjach i innych uroczystościach, które będą odbywać się w Rzymie i Watykanie. Obowiązują zapisy Aby wziąć udział w uroczystościach jubileuszowych oraz przejść przez Drzwi Święte, zaleca się wcześniejsze zarejestrowanie. Choć szczegóły dotyczące rejestracji na oficjalne wydarzenia są aktualizowane przez Watykan, już teraz wiadomo, że rejestracja będzie dostępna na specjalnej platformie Jubileuszu 2025. Pielgrzymi mogą również skorzystać z pakietów turystycznych, organizowanych przez biura pielgrzymkowe, które obejmują przewodników, zakwaterowanie i zwiedzanie najważniejszych miejsc w Watykanie. Dla wielu będzie to nie tylko duchowa podróż, ale także szansa na odkrycie historycznego i kulturowego bogactwa Watykanu. W przyszłym roku można więc spodziewać się, że Watykan odwiedzi jeszcze więcej pielgrzymów i turystów niż zazwyczaj. Drzwi Święte prawdopodobnie będą cieszyły się największym zainteresowaniem przy okazji otwarcia, w grudniu 2024 r., oraz w okolicach świąt Wielkanocnych. Wielkanoc to święto ruchome, w 2025 r. będzie obchodzone przez Kościół katolicki 20 kwietnia. Co zobaczyć w Watykanie? Warto również dodać, że 29 grudnia 2024 roku odbędzie się uroczystość otwarcia Drzwi Świętych w Bazylice św. Jana na Lateranie. W Nowy Rok, 1 stycznia 2025 r., Drzwi Święte zostaną otwarte w Bazylice Matki Bożej Większej, a 5 stycznia w Bazylice Św. Pawła za Murami. Oprócz Drzwi Świętych oferuje wiele innych atrakcji o ogromnym znaczeniu historycznym, religijnym i artystycznym. Najważniejsze z nich to: Kaplica Sykstyńska – jedno z kluczowych miejsc kultury zachodniej, ozdobione freskami Michała Anioła, w tym słynnym „Stworzeniem Adama”. Kaplica jest także miejscem, gdzie odbywają się konklawe, podczas których wybierany jest nowy papież. Muzea Watykańskie – kompleks muzeów z jednymi z najcenniejszych kolekcji sztuki na świecie. Wśród eksponatów znajdują się dzieła Rafaela, Caravaggia, Tycjana oraz antyczne rzeźby. Plac Świętego Piotra – monumentalny plac zaprojektowany przez Berniniego, otoczony kolumnadą z posągami świętych. To miejsce licznych uroczystości papieskich, mszy oraz błogosławieństw „Urbi et Orbi”. Groty Watykańskie i grób św. Piotra – miejsce, gdzie spoczywają liczni papieże, a także grobowiec św. Piotra, jednego z apostołów i pierwszego biskupa Rzymu. Źródło: National Geographic Polska. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Naukowcy zidentyfikowali szczątki ważnego średniowiecznego duchownego. Związany jest z drogą św. Jakuba
Gdyby nie ten średniowieczny duchowny, nie powstałaby słynna droga pielgrzymkowa św. Jakuba, nazywana także Camino de Santiago. Naukowcom udało się zidentyfikować szczątki biskupa Teodomiro.
W tym artykule: Teodomiro w Santiago de Compostela? Co do tej pory wiedzieliśmy szczątkach legendarnego biskupa? Kompleksowe badanie domniemanych szczątków Teodomiro Biskup Teodomiro (VIII–IX wiek) z Iria Flavia odkrył szczątki świętego Jakuba Większego. Ten chrześcijański męczennik zginął w Jerozolimie między 41 a 44 rokiem naszej ery. Według tradycyjnych przekazów, jego ciało miało trafić z Jerozolimy do Iberii na łodzi w VII wieku, z pomocą aniołów. Św. Jakub zginął jako pierwszy z dwunastu biblijnych apostołów. Teodomiro znalazł je na opuszczonym cmentarzu w dzisiejszym galicyjskim mieście Santiago de Compostela. Stać się to miało po wielu dniach postu i medytacji. W tym zadaniu pomóc miał mu miejscowy pustelnik, Pelayo. Teodomiro w Santiago de Compostela? Tyle anegdotyczna opowieść. Ile w niej jest prawdy? Badacze powątpiewali nawet w historyczność Teodomiro. Wokół domniemanego grobu św. Jakuba król Asturii, Alfons II Cnotliwy zlecił budowę małego kościoła. Dzisiaj jest to katedra w Santiago de Compostela. Ta sytuacja zapoczątkowała legendę o grobie apostoła na terenie Galicji. Od średniowiecza grób apostoła św. Jakuba przyciąga miliony pątników z całego świata. Ta droga pielgrzymkowa jest jednym z najważniejszych chrześcijańskich szlaków w Europie, obok tych wiodących do Rzymu i Jerozolimy. Co do tej pory wiedzieliśmy szczątkach legendarnego biskupa? W drugiej połowie minionego wieku odkryto nagrobek Teodomiro. Z napisów wynikało, że zmarł w 847 roku. Pod nim znaleziono szczątki, które początkowo zidentyfikowano jako należące do starszego mężczyzny. Jednak ponowne badanie w połowie lat osiemdziesiątych sugerowało, że szczątki należały do kobiety. Wzbudziło to wątpliwości co do ich związku z biskupem. Międzynarodowy zespół badaczy postanowił ponownie przyjrzeć się szczątkom znalezionym w grobie i wykonać ich kompleksową analizę. Wykonano badania osteologiczne, izotopowe, radiowęglowe i genetyczne. Głównym autorem publikacji na ten temat opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Antiquity” jest dr Patxi Perez Ramallo z Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii (NTNU). W zespole znalazły się też dwie Polki: Alexandra Staniewska z Instytutu Antropologii i Etnologii UAM w Poznaniu i Maja Krzewińska z Centrum Paleogenetyki w Sztokholmie. Kompleksowe badanie domniemanych szczątków Teodomiro Co się okazało? Najnowsze badania osteologiczne potwierdziły, że grobowiec zawierał kości jednego dorosłego mężczyzny zmarłego w wieku prawdopodobnie ponad 45 lat. Z kolei analiza izotopowa ujawniła dietę zmarłego opartą na białkach z mieszanką źródeł morskich i lądowych. Dla naukowców jest to niespodzianka. Czegoś innego należało się spodziewać w przypadku chrześcijańskiego duchownego, który powinien przestrzegać określonych zasad żywieniowych. Zostali uznani za świętych, choć nie powinni. Jak to możliwe? Prowadzili wojny, skazywali na śmierć swoich bliskich, kazali wyłupywać oczy i wyrywać języki pokonanym wrogom. Ale zostali uznani za świętych. Jak to możliwe? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/prowadzili-wojny-skazywali-na-smierc-swoich-bliskich-kazali-wylupywac-oczy-i-wyrywac-jezyki-pokonanym-wrogom-ale-zostali-uznani-za-swietych-ef99efc.jpg" width="938" height="473" alt="Prowadzili wojny, skazywali na śmierć swoich bliskich, kazali wyłupywać oczy i wyrywać języki pokonanym wrogom. Ale zostali uznani za świętych." title="Prowadzili wojny, skazywali na śmierć swoich bliskich, kazali wyłupywać oczy i wyrywać języki pokonanym wrogom. Ale zostali uznani za świętych." /> Dalsze analizy stabilnego izotopu tlenu każą sądzić, że osoba żyła w pobliżu wybrzeża. Rodzinna dla Teodomiro Iria Falvia znajdowała się niedaleko Atlantyku. Wiek pobranej próbki do analiz radiowęglowych oszacowano na lata 673–820. Teodomiro miał umrzeć w 847 roku n.e. Taki zakres błędu przy metodzie C14 nie jest dla badaczy zaskoczeniem. A co wynika z analiz archeogenetycznych przeprowadzonych na Uniwersytecie Sztokholmskim? Profil genetyczny osobnika nieznacznie odbiegał od współczesnych Europejczyków. Wykazuje bliższe pokrewieństwo z rzymskimi Iberami, iberyjskimi Wizygotami i iberyjskimi populacjami islamskimi. Potwierdza to, że szczątki należały do osoby żyjącej 1200 lat temu w Hiszpanii. Wyniki te są również zgodne z wcześniejszymi badaniami, wskazującymi na wzorce migracji w odpowiedzi na podbój Półwyspu Iberyjskiego przez kalifat Umajjadów w VIII wieku. Wszystkie analizy skłaniają ekspertów do stwierdzenia, że jest to faktycznie Teodomiro. – Ustalenia sugerują, że te szczątki mogą rzeczywiście należeć do niego, potencjalnie czyniąc je najstarszą zidentyfikowaną postacią historyczną w Hiszpanii i jedną z najstarszych w Europie – napisali badacze. Źródło: Antiquity. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Droga przez Mekkę. Jak wygląda pielgrzymka do Mekki?
Pielgrzymka do Mekki jest uznawana za obowiązek. Każdy z wyznawców islamu powinien ją odbyć przynajmniej raz w życiu. Najświętsze miasto muzułmanów jest dostępne wyłącznie dla mahometan.
W tym artykule: Gdzie jest Mekka? Gdzie znajduje się czarny kamień? Kim był Mahomet? Pielgrzymka do Mekki – Co warto wiedzieć Pielgrzymka do Mekki, czyli hadżdż, jest jednym z filarów Islamu. Każdy mężczyzna musi ją odbyć przynajmniej raz w życiu. Nic dziwnego, że w czasie tzw. miesiąca pielgrzymki władze Arabii Saudyjskiej od lat zmagają się z olbrzymim napływem ludzi. Każdego roku w uroczystościach bierze udział około 2,5 miliona muzułmanów. Gdzie jest Mekka? Mekka to miasto na zachodzie Arabii Saudyjskiej. Do wybrzeża Morza Czerwonego jest stąd zaledwie 180 km. Mekka jest stosunkowo dużym miastem. Na stałe mieszka tu ponad 1,5 miliona ludzi. Muzułmanie wierzą, że to w tym mieście właśnie w 571 roku przyszedł na świat prorok Mahomet, założyciel pierwszej wspólnoty islamu. Dlaczego ramadan to najważniejszy miesiąc dla wyznawców islamu? W trakcie ramadanu muzułmanie umacniają swoją wiarę w Allaha poprzez post, bezinteresowną postawę oraz modlitwę. To czas pobożności i autorefleksji. W arabskim manuskrypcie sprzed tysiąca lat słynne sanktuarium z Czarnym Kamieniem w Mekce pokazywano jako centrum świata. Dziś Mekka wygląda znacznie inaczej niż na starych zdjęciach. Meczet z sanktuarium wielokrotnie przebudowywano, aby pomieścić więcej pielgrzymów i zapewnić im bezpieczeństwo. Pomimo tych działań i tak dochodzi do tragedii. W 2006 roku stratowanych na śmierć zostało prawie 400 pielgrzymów, w 2015 roku – około tysiąca. Podczas pandemii koronawirusa świat zachwyciły jednak zdjęcia, na których widać było zachowywanie dystansu społecznego w najświętszym miejscu islamu. Współcześnie miasto Mekka nie ogranicza się tylko do sanktuarium. Dziś to wielkie, nieustannie rozbudowujące się miasto. Gdzie znajduje się czarny kamień? Sanktuarium nazywa się Al-Kaba, czyli sześcian. Ważnym jego elementem jest znajdujący się w narożniku Czarny Kamień. Wedle tradycji archanioł Gabriel przekazał go Abrahamowi. Pierwotnie nie był czarny, lecz stał się taki z powodu wchłaniania grzechów pielgrzymów. Badacze sądzą, że relikwia składa się z kawałków meteorytu lub lawy. Czarny Kamień jest umieszczony we wschodniej części Al-Kaby. Dla wyznawców to dar z nieba, który miał wskazać ludziom, gdzie składać ofiarę Bogu. Al-Kaba to zbudowany z granitu i drewna wielki relikwiarz, sanktuarium, dom Boga. Wokół wzniesiono największy meczet świata: Al-Masdżid al-Haram Zdaniem badaczy Czarny Kamień był przedmiotem kultu już w czasach przedislamskich, a w miejscu Al-Kaby pierwotnie znajdowała się świątynia dawnych arabskich bóstw plemiennych. Wojna i pokój. Islam: religia o wielu twarzach Irańczycy protestujący przeciwko wszechwładzy mułłów krzyczeli Allahu akbar – Bóg jest wielki. Z tym samym hasłem na ustach terroryści mordowali w Paryżu przechodniów. Islam to jedna ... Kim był Mahomet? Muhammad ibn Abd Allah ibn Abd al-Muttalib jest uznawany za założyciela islamu i głosiciela księgi „Koran". Tradycyjnie przyjmuje się, że prorok przyszedł na świat w 570 roku w Mekce, a zmarł w 632 roku w Medynie, dokąd musiał uciekać wraz ze swoimi pierwszymi zwolennikami w 632 roku. Stworzona i rozpowszechniona przez Mahometa religia nawiązywała do tradycji judaizmu i chrześcijaństwa. Sama nazwa „islam" oznacza „podporządkowanie się" człowieka Bogu. Najważniejszym pismem wyznawców islamu jest Koran. Zgodnie z tradycją święta księga została objawiona Mahometowi przez Boga. Więcej o tym, jak narodził się kult Allaha, przeczytasz tutaj. W 2022 roku na niecałe 2 miliardy ludzi uznaje się za wyznawców islamu. Pielgrzymka do Mekki – Co warto wiedzieć Każdy muzułmanin powinien odbyć pielgrzymkę do Mekki przynajmniej raz w życiu. Jeśli wyznawcy islamu zdrowie lub majątek nie pozwalają na odbycie pielgrzymki, ma prawo wyznaczyć swojego zastępcę. Pielgrzymki odbywają się w 12. miesiącu kalendarza muzułmańskiego (Zu al-hidżdża). Przed wejście do sanktuarium należy się obmyć, przybrać proste białe szaty i sandały. Pielgrzymi okrążają Al-Kabę 7 razy. Dostojni goście z gubernatorem Mekki na czele machają miotłami i czyszczą pomieszczenie wodą ze studni Zamzam z dodatkiem destylatu z płatków różanych. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
800 szkieletów na dnie himalajskiego jeziora. Nierozwiązana zagadka Roopkund
Szczątki nawet 800 osób mogą spoczywać na dnie jeziora Roopkund w indyjskiej części Himalajów. Większość z nich zginęła około 800 roku naszej ery, ale niektóre kości datowane są na rok 1800. Co sprawiło, że setki ludzi zginęły w tym właśnie miejscu? Wskazówką może być lokalna legenda.
W tym artykule: 800 szkieletów na dnie jeziora Badania ujawniają kolejną zagadkę Na dnie mogą być świetnie zachowane tkanki Jezioro Roopkund kryje się w Himalajach na wysokości 4 536 m n.p.m. Aby do niego dotrzeć z najbliżej położonej wioski trzeba wędrować przez cztery dni. Zachwyca nie tyle swoim surowym krajobrazem, co tajemnicą, jaką skrywa, a o której świat po raz pierwszy usłyszał w 1942 roku. Ostatnio mroczna historia Roopkund znów wzbudziła zainteresowanie po publikacji w „New Yorkerze” i badaniach genetycznych z 2019 roku. 800 szkieletów na dnie jeziora Do tej pory Roopkund nie doczekał się prawdziwej ekspedycji badawczej na wielką skalę. Głównie przez wzgląd na położenie i panujące na tej wysokości trudne warunki pogodowe. Mimo to naukowcy, którzy mieli okazję przyjrzeć się miejscu, szacują, że na dnie jeziora i w jego okolicy znajdują się szczątki należące do od 300 do nawet 800 osób. Wiek szkieletów oszacowano na 800 rok naszej ery, zagadką pozostawała jednak przyczyna śmierci podróżników. Sporo światła na sprawę rzuca opowieść przekazywana ustnie wśród okolicznych mieszkańców. Według lokalnej legendy dawny hinduski król rozgniewał boginię Nanda Devi. Bogini w złości zesłała na jego kraj dotkliwą suszę. Aby przebłagać bóstwo, król wyruszył na pielgrzymkę zwaną Nanda Devi Raj Yatra – jedną z najtrudniejszych na świecie, praktykowaną do dziś. Nierozsądny król zabrał ze sobą liczną świtę, a nawet tancerki, którym nakazał tańczyć w trakcie postoju nad jeziorem. Wówczas rozzłoszczona zuchwalstwem króla bogini zesłała na niego i jego ludzi gradową burzę, w której wszyscy zginęli. Rzeczywiście opowieść może mieć w sobie sporo prawdy. Po pierwsze jezioro rzeczywiście znajduje się na trasie pielgrzymki. A po drugie – obrażenia odkryte na szczątkach potwierdzają, że wiele spoczywających tu osób doznało urazów głowy, przypominających uderzenie tępym narzędziem. Co prawda naukowcy nie sądzą, aby to zagniewana bogini zesłała burzę, jednak faktem jest, że w tym rejonie często dochodzi do burz z gradobiciem. Miejscowi równie często wspominają o straszliwej zarazie, czyli nieznanej epidemii, jaka miała dotknąć pielgrzymów. Mimo to, dotychczasowe badania potwierdzają, że najbardziej prawdopodobnym scenariuszem jest ten, w którym wędrowców zaskoczyła gwałtowna burza. Większość prawdopodobnie zmarła z powodu obrażeń i hipotermii. Ich szczątki znalazły się w jeziorze i wokół niego, ponieważ ciała staczały się w dół zboczy lub szczątki po czasie spłynęły do wody w mini-lawinach – wyjaśnia serwis Live Science. Badania ujawniają kolejną zagadkę Gdy część zagadki rozwikłano, badania genetyczne z 2019 roku ujawniły kolejne tajemnice Roopkund. Badanie starożytnego DNA pozyskanego z kości wykazało, że co najmniej 14 osób, które zmarły nad jeziorem, nie pochodziło z Azji Południowej jak większość. Ich geny odpowiadają genom współczesnych mieszkańców wschodniej części Morza Śródziemnego. Co więcej, te kości są znacznie młodsze niż większość szkieletów znajdowanych nad jeziorem i szacuje się, że pochodzą od zmarłych ok. 1800 roku. Odkrycie budzi nowe pytania – co nad brzegiem himalajskiego jeziora 200 lat temu robili mieszkańcy śródziemnomorskiego wybrzeża? Odpowiedzi na to pytanie szukali nie tylko autorzy badań opublikowanych w Nature Communication, lecz także antropolodzy Douglas Preston i Agustína Fuentesa na łamach The New Yorker. Zdaniem badaczy historia Roopkund pokazuje, jak istotne w nauce jest poszukiwanie wielu linii dowodowych, podczas badania przeszłości. Same kości nad jeziorem należą zarówno do mężczyzn, jak i kobiet, głównie młodych dorosłych, którzy najprawdopodobniej zginęli w kilku atakach, być może na przestrzeni dziesiątek lub setek lat. Z kolei ci, do których należały „młodsze kości”, mogli nie pochodzić bezpośrednio ze wschodniej części Morza Śródziemnego, a na przykład z odizolowanej populacji Azjatów wywodzących się od członków armii Aleksandra Wielkiego, którzy pozostali w regionie. Przeczyć temu może brak oznak chowu wsobnego, które byłyby oczywiste, gdyby populacja nie mieszała się z szerszą ludnością innego pochodzenia. Istnieją też dowody niezwiązane z DNA, że ludzie z tajemniczej grupy mieli inne zwyczaje żywieniowe, niż ci, których genetyka sugerowała pochodzenie z Azji Południowej. Na dnie mogą być świetnie zachowane tkanki – Łącząc różne linie dowodów, dane sugerują, że odkryliśmy grupę niespokrewnionych mężczyzn i kobiet, którzy urodzili się we wschodniej części Morza Śródziemnego w okresie politycznej kontroli osmańskiej. Jak sugeruje ich dieta głównie lądowa, a nie morska, mogli oni mieszkać w głębi lądu, ostatecznie podróżując do Himalajów i umierając tam. Niezależnie od tego, czy uczestniczyli w pielgrzymce, czy zostali przyciągnięci do Roopkund z innych powodów, pozostaje to tajemnicą – napisali autorzy badań. Naukowcy nie tracą nadziei, że w przyszłości rozwój technologii i zdobycie finansowania pozwoli przeprowadzić badania, które rozwieją wszelkie wątpliwości. Badacze są pewni, że na dnie jeziora w bardzo zimnej wodzie mogły pozostać doskonale zachowane szczątki, a nawet tkanki miękkie. Ich badania byłyby o wiele bardziej wartościowe, niż analiza kości na powierzchni. Te bowiem często są dotykane, przenoszone i niszczone przez podróżnych i pielgrzymów.
To zdjęcie zachwyciło świat. Dystans społeczny w najświętszym miejscu Islamu
Muzułmańscy pielgrzymi, którzy przybyli do Mekki, nie zapominają o przestrzeganiu zasad dystansu społecznego. Fotografia, na której muzułmańscy pielgrzymi w równych odstępach i bez zwykłego przepychania się krążą wokół Al-Kaba, obiegła cały świat.
Sanktuarium Al-Kaba to serce Świętego Meczetu w Mekce i najświętsze miejsce Islamu. Każdy muzułmanin powinien odwiedzić je choć raz w życiu w czasie rytualnej pielgrzymki zwanej hadż. Panująca na całym świecie epidemia koronawirusa pokrzyżowała plany wielu pielgrzymom, jednak hadż musiał się odbyć. Wzięło w nim udział zaledwie 10 000 pielgrzymów. Dla porównania w 2019 roku było to 2,5 mln osób. Niemal co roku media donoszą o odwiedzających Mekkę tłumach. Niejednokrotnie dochodzi do tragedii, gdy pielgrzymi w tłoku i ścisku słabną, mdleją, a nawet są tratowani przez innych. Tym razem ten scenariusz się nie powtórzył. Muzułmańscy pielgrzymi przestrzegają surowych zasad dystansu społecznego. Mają zakryte twarze i zachowują właściwą od siebie odległość. Niezwykły widok udało się uchwycić na fotografiach, jakie w sierpniu powstały w Świętym Meczecie – pielgrzymi okrążali Al-Kabę wzdłuż specjalnie wyznaczonych ścieżek. Siedmiokrotne okrążenie Al-Kaby w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara oraz dotknięcie lub pozdrowienie kamienia w celu uzyskania boskiego błogosławieństwa to elementy tradycyjnego rytuału zwanego tawaf. W czasie hadży wierni symbolicznie kamienują też szatana. Ten rytuał odbywa się w dolinie Mina. I tym razem wyglądał nieco inaczej niż zazwyczaj, bo pielgrzymi nie mogli jak wcześniej przynieść samodzielnie zebranych kamyków. Zamiast tego każdy otrzymał specjalnie zapakowane i wysterylizowane kamyki. Pielgrzymi w cieniu epidemii Odprawienie rytuału w cieniu pandemii wymagało „podwójnych wysiłków” władz saudyjskich – powiedział król Salman, który niedawno opuścił szpital po operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego. – Tegoroczna pielgrzymka była ograniczona do bardzo niewielkiej liczby osób różnych narodowości, co zapewniało zakończenie rytuału pomimo trudnych okoliczności – powiedział 84-letni władca. Służba zdrowia podała, że podczas pielgrzymki nie zgłoszono żadnych przypadków koronawirusa. Według władz, pielgrzymi, którzy byli zobowiązani do zachowania dystansu społecznego i poddawani regularnym kontrolom temperatury, po pielgrzymce zostaną poddani obowiązkowej kwarantannie. Uczestnictwo w świętej pielgrzymce to zazwyczaj koszt około tysiąca dolarów. Wierni często muszą oszczędzać przez wiele lat, aby móc udać się w święte miejsce, a także czekają na swoją kolej na liście oczekujących. Jednak w zeszłym roku – w związku ze specjalnymi wymaganiami – saudyjski rząd pokrył wydatki wszystkich pielgrzymów, zapewniając im wyżywienie, zakwaterowanie i opiekę zdrowotną. Wszystkie środki ostrożności miały na celu zapobiec powstaniu nowego ogniska epidemii. Do tej pory w Arabii Saudyjskiej odnotowano blisko 280 tys. potwierdzonych przypadków oraz prawie 3 tys. zgonów.
Tą drogą wędruje się po to, by odnaleźć siebie. Podróż Camino de Santiago
Przeczytaj opowieść fotografa z drogi najsłynniejszym szlakiem pielgrzymów - Camino de Santiago.
Latem 2012 i 2013 r. przeszedłem ponad 1500 km drogą Camino de Santiago. To znana od wieków trasa pielgrzymkowa wiodąca przez Francję i Hiszpanię. Od kilku lat co roku przemierza ją od 180 tys. do 270 tys. osób z całego świata. Szlak wiedzie przez miasta, góry i wzdłuż rzymskich dróg. Jego koniec wyznacza katedra w Santiago de Compostela, gdzie rzekomo leżą szczątki św. Jakuba, jednego z apostołów Jezusa Chrystusa. Gdy szedłem Drogą, stałem się częścią wielowiekowej chrześcijańskiej tradycji, która odżyła we współczesnym świecie jako bezwyznaniowy rytuał duchowy. W 2012 r. jedynie 40 proc. pątników przemierzających tę trasę było chrześcijanami. Inni wędrują, bo są w trakcie przemiany – właśnie zostali zwolnieni z pracy, przeszli na emeryturę, rozwiedli się – lub zwyczajnie potrzebują oddechu od codzienności, by naładować akumulatory, przemyśleć sprawy i spojrzeć na swoje życie z innej strony. W rozmowach prowadzonych po drodze pielgrzymi często mówili mi, że przyjechali na Camino, by odnaleźć siebie lub rozwiązać jakiś problem. Wiele osób wyznało mi, że ufają, iż Camino pokaże im właściwą drogę. Pielgrzymujących po Drodze łączy szczególna więź. W trakcie tej podróży spotyka się, rozmawia, je z wieloma osobami. Nawet jeśli ktoś udał się na pielgrzymkę samotnie, wkrótce zyska nowych przyjaciół z każdego zakątka świata. W trasie tworzy się społeczność, która przypływa i odpływa wokół ciebie. Dość szybko zorientowałem się, że warto doceniać czas spędzony z innymi. Gdy nowy znajomy opuszczał trasę, czułem smutek. Moja pielgrzymka zakończyła się na zachodnim wybrzeżu Hiszpanii, tuż nad oceanem. O zmierzchu obserwowałem ludzi palących swoje buty, a kolor ognia mieszał się z ognistym zachodzącym słońcem. W Nowym Jorku, skąd pochodzę, często miałem wrażenie, że w natłoku zdarzeń i emocji moje serce nie jest w stanie nic czuć. A tutaj, na skałach, zdałem sobie sprawę, że byłem bliski kresu. Poczułem ból w sercu. Często opowiadam innym, że to, co odnalazłem na Camino, to ciche miejsce, proste przypomnienie tego, czym mogłoby być życie. Niektórzy twierdzą, że tak samo czuje człowiek, który odnalazł Boga – kogoś, do kogo możemy się odwołać w trudnych chwilach.
Uczestnicy rowerowej pielgrzymki w ciągu 35 dni zdobyli Afrykę. RW Team „rozkręcał wiarę” na piaskach Sahary.
Wyprawa została zorganizowana w ramach ewangelizacyjnego projektu „Rozkręć Wiarę”. Rowerzyści wyruszyli z Żywca 16 lipca, a na pustynnych piaskach Sahary znaleźli się 18 sierpnia. Śmiałkowie pokonali aż 5 tys. kilometrów. Początkowym miejscem docelowym miała być Fatima, ale w trakcie organizacji wyjazdu pojawił się szalony plan – uczestnicy zapragnęli zdobyć zarówno portugalską Fatimę, jak i Maroko. Głównym celem wyprawy było dotarcie do Merzougi, małej miejscowości położonej w samym sercu pustyni. Wśród dziewięcioosobowej ekipy znalazł się między innymi zawodowy żołnierz, dwie studentki. Najmłodszy członek wyprawy miał 18 lat. Jeden z uczestników, dzięki jeździe na rowerze, pokonał swoje nałogi. Nie obyło się bez przygód. Już w pierwszych dniach ze względu na kontuzję tzw. „G Team” pożegnał pierwszego uczestnika. Dokładnie tydzień później miał miejsce poważnie wyglądający wypadek, który wyeliminował na dwa tygodnie kolejnego członka ekipy. Trasa nie należała do najłatwiejszych. Przez całą drogę były podjazdy, a w Hiszpanii zaczęły towarzyszyć rowerzystom bardzo wysokie temperatury, co znacznie utrudniało jazdę. Czasami pojawiały się też problemy ze sprzętem. Na kontynencie afrykańskim oprócz upału pojawiły się wśród kilku rowerzystów problemy zdrowotne związane z zatruciem pokarmowym. Wtedy po raz pierwszy konieczne było wsparcie samochodu technicznego. Jednak oprócz trudnych momentów były również wspaniałe chwile. Do takich z pewnością należały spotkania z ludźmi, którzy gościli pielgrzymów i okazywali im dużo serdeczności. – Przez takie wyjazdy człowiek może też poznać samego siebie. Ze względu na to, że nie był to typowy wyjazd z biura podróży, mogliśmy mieć lepszy, bezpośredni kontakt z lokalną ludnością. Zadziwiające są różnice kulturowe. Dzięki temu doceniłem to, na co w codziennym życiu zwykle nie zwracałem uwagi. Sahara nauczyła mnie pokory. – relacjonuje Maciej Faber, student politologii na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, trzykrotny uczestnik pielgrzymek rowerowych w ramach projektu "Rozkręć Wiarę". W przedsięwzięciu uczestniczył też tzw. PrayBus, czyli samochód-kaplica w którym znajdowały się Księgi Intencji, do których wcześniej wpisywali się mieszkańcy Żywiecczyzny. Uczestnicy w trakcie wyjazdu odwiedzili sanktuaria maryjne w Lourdes i Fatimie. Pojawili się także w Santiago de Compostela i Oviedo. Głównym celem wyprawy była modlitwa za niewierzących w Boga i o pokój na świecie. - Tegoroczna wyprawa zakończyła się dla nas ogromnym sukcesem. Jednak Afryka i piaski Sahary były trudnym sprawdzianem nie tylko pod względem fizycznym, ale przede wszystkim psychicznym. Jeżeli tylko sytuacja polityczna pozwoli, to w przyszłym roku chcielibyśmy przejechać pustynię Judzką i dotrzeć na szczyt góry Nebo, gdzie zakończyła się pustynna wędrówka Izraelitów – mówi ks. Grzegorz Kierpiec, twórca projektu „Rozkręć Wiarę” i wikary z żywieckiej parafii Narodzenia NMP. Zwieńczeniem tegorocznej pielgrzymki był koncert włoskiego tenora Andrea Bocelli, który odbył się 30 sierpnia na Stadionie Cracovii w Krakowie. W wydarzeniu uczestniczyło prawie 100 osób z terenu Żywiecczyzny. Wyjazd na koncert został zorganizowany przez ks. Grzegorza Kierpca, opiekuna duchowego projektu „Rozkręć Wiarę z Kulturą”, która jest istotnym elementem projektu „Rozkręć Wiarę”.
Santiago de Compostela: najdłuższa wędrówka życia
Łukasz Supergan opowie o tym jak pokonał 4000 km, o emocjach, jakie towarzyszyły najdłuższej w życiu wędrówce i ludziach spotkanych na szlaku
27 marca 2014 r. w Małopolskim Centrum Dźwięku i Słowa odbędzie się kolejny pokaz z cyklu „Podróże małe i duże”. Od ponad tysiąca lat pielgrzymi ze wszystkich zakątków Europy wyruszają w drogę do północno-zachodniej Hiszpanii. Wielu z nich wierzy, że to tam, w mieście Santiago de Compostela, złożone są doczesne szczątki świętego Jakuba, apostoła Chrystusa. Wędrują kilkaset kilometrów przez Hiszpanię, by zanieść do grobu świętego podziękowania, prośby i modlitwy. Wielu innych podąża tam z ciekawości, by poznać kraj i jego kulturę, niekoniecznie z powodów religijnych. W szlakach wiodących do Santiago tkwi magia, która sprawia, że co roku dziesiątki tysięcy ludzi ruszają, by odbyć trudny marsz do tego miejsca. W kwietniu 2013 roku Łukasz na podobieństwo średniowiecznych pątników, wyruszył pieszo do Hiszpanii wprost spod drzwi swojego domu, z Warszawy. Wędrując przez 5 krajów Europy, po 111 dniach dotarł do Santiago, przechodząc około 4000 kilometrów. Łukasz Supergan niewątpliwie lubi przemieszczać się pieszo - w sposób, w jaki przemierzano i poznawano świat przez tysiąclecia. Niedawno zakończył (w lutym 2014 r.) zimowe przejście 841-kilometrowego głównego szlaku Karpat Słowackich, tzw. Cesty hrdinov SNP. W 2013 r wędrował Łańcuchem Karpat, w ciągu 65 dni przechodząc około 2000 km przez 4 państwa. Ale pierwszą z długodystansowych wędrówek było przejście 4000 km przez Stary Kontynent, z Warszawy do hiszpańskiego Santiago de Compostela. Za te wyczyny został wyróżniony na Ogólnopolskich Spotkaniach Podróżników, Żeglarzy i Alpinistów w Gdyni w tym roku. Jak wygląda Stary Kontynent z perspektywy pieszego? Kim są ludzie, którzy decydują się na długą wędrówkę do Santiago? Jak zmienia się człowiek u kresu takiej wędrówki? I czy niewierzący może iść na pielgrzymkę? Odpowiedzi na powyższe pytania poznamy na pokazie o drodze do grobu św. Jakuba. Zapraszamy 27 marca 2014 r. (czwartek) o godz. 19.00 do kina Małopolskiego Centrum Dźwięku i Słowa (ul. Zamkowa 4, Niepołomice). Wstęp wolny! W trakcie pokazu konkurs z nagrodami! Po prelekcji możliwość porozmawiania z gościem w Piwnicy Dźwięku i Słowa przy kawie, herbacie, gorącej czekoladzie i mocniejszych napojach :) Więcej informacji: www.mcdis.pl