Te miejsca wyglądają jak z pocztówki. Ogłoszono najpiękniejsze plaże świata w 2026 roku
W Polsce lato może się wydawać jeszcze bardzo odległe, a krótkie dni i niskie temperatury nie sprzyjają snuciu wakacyjnych planów. Antidotum na szare niebo i zimową chandrę bywa jednak samo planowanie podróży – szczególnie wtedy, gdy możemy wyobrazić sobie miejsca, w których turkusowa woda styka się z białym piaskiem. Tym razem nie trzeba jednak zdawać się wyłącznie na marzenia, bo właśnie ogłoszono ranking najlepszych plaż świata na 2026 rok.
Choć malowniczych wybrzeży na świecie nie brakuje, tylko nieliczne z nich trafiają do najbardziej prestiżowych zestawień podróżniczych. Serwis Tripadvisor opublikował właśnie wyniki nagród Travelers’ Choice Awards 2026 w kategorii „Najlepsze z najlepszych plaż”, wyróżniając destynacje szczególnie wysoko oceniane przez użytkowników platformy. Ranking powstał na podstawie opinii publikowanych przez podróżnych w ciągu ostatnich 12 miesięcy, co pozwoliło wyłonić miejsca konsekwentnie doceniane za walory krajobrazowe, czystość oraz jakość wypoczynku. Jak podkreśliła Laurel Greatrix, dyrektor ds. komunikacji w Tripadvisor: „Dla wielu turystów plaża stanowi najważniejszy element podróży”. Oto dziesięć lokalizacji, które w tym roku uznano za najlepsze na świecie. Najpiękniejsze plaże świata 2026: podium rankingu Tripadvisor Na szczycie tegorocznego zestawienia Travelers’ Choice Awards 2026 przygotowanego przez Tripadvisor znalazła się Isla Pasion – niewielka wyspa położona u wybrzeży Cozumel w Meksyku, na którą można dotrzeć wyłącznie drogą morską. Jej odizolowane położenie sprawia, że nawet w szczycie sezonu zachowuje kameralny charakter, dzięki czemu odwiedzający mogą liczyć na spokojniejsze warunki wypoczynku niż na popularnych, łatwo dostępnych plażach regionu. Dodatkowo płytkie, łagodnie opadające dno oraz naturalne piaszczyste odcinki wybrzeża sprzyjają relaksowi w wodzie, co w połączeniu z rozwiniętą infrastrukturą (obejmującą strefy wypoczynkowe i bary plażowe) przekłada się na wysokie oceny turystów oraz rosnącą popularność wyspy jako celu jednodniowych wycieczek. Drugą lokatę zajęła plaża Elafonissi na Krecie, której charakterystyczny, różowawy odcień piasku wynika z obecności rozdrobnionych fragmentów muszli. Ten naturalny fenomen w połączeniu z płytkimi lagunami i przejrzystą wodą sprawia, że warunki do kąpieli są tu wyjątkowo komfortowe, co z kolei przyciąga zarówno rodziny z dziećmi, jak i osoby poszukujące spokojnego wypoczynku. Tuż za nią uplasowała się Laguna Balos – również na Krecie – gdzie ukształtowanie linii brzegowej oraz osłonięte od fal akweny powodują, że woda pozostaje ciepła i spokojna przez większą część sezonu. W efekcie miejsce to uchodzi za jedno z najbardziej przyjaznych naturalnych kąpielisk w regionie Morza Śródziemnego, a jego unikatowe zestawienie turkusowych odcieni wody i jasnych osadów mineralnych dodatkowo wzmacnia jego atrakcyjność w oczach podróżnych. Najlepsze plaże na świecie – które miejsca znalazły się jeszcze w TOP 10? Tuż za podium uplasowała się Eagle Beach na Arubie, której krajobraz współtworzą charakterystyczne drzewa Divi-Divi – naturalnie wygięte przez stałe pasaty i uznawane za jeden z symboli wyspy. Stabilne warunki pogodowe oraz szerokie, jasne wybrzeże sprawiają, że miejsce to sprzyja zarówno spokojnemu pływaniu, jak i aktywnościom wodnym, takim jak snorkeling czy paddleboarding. Piątą lokatę zajęła portugalska Praia da Falésia w Olhos de Água, gdzie ponad sześciokilometrowy pas złotego piasku kontrastuje z czerwonymi klifami, tworząc wyjątkowe warunki do spacerów oraz obserwacji wybrzeża z naturalnych punktów widokowych. Na szóstym miejscu znalazła się z kolei Banana Beach w Phuket – mniej zatłoczona niż wiele innych tajskich plaż, co w połączeniu z rozwiniętą ofertą rekreacyjną i wysoką przejrzystością wody przekłada się na bardzo dobre oceny odwiedzających. Siódme miejsce przypadło zatoce La Jolla w San Diego, której spokojne wody oraz obecność licznych kolonii lwów morskich i fok przyciągają zarówno miłośników przyrody, jak i entuzjastów sportów wodnych, w tym kajakarstwa czy surfingu. Ósmą pozycję zajęła La Pelosa na Sardynii – znana z płytkich, turkusowych wód i drobnego, jasnego piasku, co czyni ją szczególnie atrakcyjną dla rodzin z dziećmi, choć jednocześnie wymaga wcześniejszej rezerwacji w sezonie ze względu na wprowadzone ograniczenia środowiskowe. W rankingu znalazła się także Manly Beach w Sydney, której bliskość centrum miasta oraz rozbudowana infrastruktura rekreacyjna sprawiają, że stanowi alternatywę dla bardziej zatłoczonych australijskich kąpielisk. Zestawienie zamknęła natomiast Boulders Beach w Simon’s Town w Republice Południowej Afryki – miejsce wyjątkowe ze względu na obecność pingwinów afrykańskich, które można obserwować z drewnianych pomostów w ich naturalnym środowisku, co znacząco podnosi walory edukacyjne i przyrodnicze tej lokalizacji. Źródła: Tripadvisor, Daily Mail, USA Today Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Kiedy wakacyjny raj zamienia się w koszmar. Sprawdź, gdzie w tym roku nie warto jechać
Tłumy turystów, rosnące ceny i utrata lokalnego klimatu – to coraz częstszy obraz miejsc, które jeszcze niedawno uchodziły za wymarzone cele podróży. Eksperci ostrzegają, że nadmierna turystyka może nie tylko zepsuć urlop, ale też negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo i komfort pobytu. Zobacz, które kierunki w tym roku lepiej wykreślić z wakacyjnych planów.
Nadmierna turystyka staje się coraz poważniejszym problemem dla najpopularniejszych kierunków podróży. Z badania Global Rescue wynika, że aż 73% podróżnych obawia się skutków odwiedzania zatłoczonych miejsc, a ponad połowa unika wyjazdów do turystycznych potęg, takich jak Francja, Hiszpania, Włochy czy Tajlandia. Specjaliści podkreślają, że masowy napływ gości obciąża infrastrukturę, wyczerpuje lokalne zasoby i utrudnia reagowanie na sytuacje kryzysowe. Warto więc zadać sobie pytanie – czy zatłoczone kierunki są naprawdę mniej bezpieczne i które z nich najlepiej omijać w tym roku? Bezpieczeństwo w najbardziej obleganych miejscach turystycznych Podróżowanie do popularnych, zatłoczonych miejsc wiąże się dziś z większym ryzykiem niż jeszcze kilka lat temu. Napięcia polityczne, problemy środowiskowe oraz rosnące obawy związane z przestępczością sprawiają, że planowanie wyjazdu wymaga większej ostrożności i starannego przygotowania. – Wiele destynacji, które kiedyś uchodziły za stosunkowo bezpieczne, zmaga się obecnie z szeregiem powiązanych ze sobą problemów zwiększających ryzyko dla turystów. Podróżowanie stało się zdecydowanie bardziej złożone – podkreślił w rozmowie z „Euronews” Frank Harrison, dyrektor ds. bezpieczeństwa w World Travel Protection. Co więcej, bezpieczeństwo nie zawsze idzie w parze z komfortem pobytu. W niektórych miejscach rośnie sprzeciw wobec masowej turystyki, co może sprawiać, że podróżni czują się mniej mile widziani. – Taka reakcja prowadzi do wprowadzania ograniczeń w ruchu turystycznym lub mniej przyjaznej atmosfery dla gości. W efekcie część tradycyjnie popularnych kierunków staje się mniej atrakcyjna lub trudniejsza do zwiedzania – dodał John Rose, dyrektor ds. ryzyka w ALTOUR, globalnej firmie zarządzającej podróżami służbowymi. Miejsca, których najlepiej unikać tego lata Eksperci ostrzegają, że niektóre popularne kierunki stały się w ostatnich latach zbyt zatłoczone, a podróż do nich może wiązać się z dyskomfortem, wysokimi kosztami i rozczarowaniem. Jakie miejsca mają szczególnie na myśli i gdzie warto poszukać spokojniejszych alternatyw? Tajlandia – Tropikalne wyspy, takie jak Phuket, Pattaya i Krabi, od dawna kuszą turystów słońcem, plażami i przystępnymi cenami. Jednak nadmierny napływ odwiedzających podniósł koszty, zwiększył zanieczyszczenie i obniżył komfort życia mieszkańców. Lepszą alternatywą może być spokojniejsze Chiang Mai w północnej części kraju lub Bangkok, oferujący więcej przestrzeni i bogatsze możliwości zakupów. Chorwacja – Dubrownik, rozsławiony przez „Grę o tron” i popularny wśród pasażerów statków wycieczkowych, jest dziś jednym z najbardziej obleganych miast w Europie. Przy zaledwie 41 tys. mieszkańców, miasto nie radzi sobie z tłumami, co prowadzi do korków i paraliżu komunikacyjnego. Mniej zatłoczonym wyborem jest Split lub Zagrzeb, gdzie nadal można poczuć chorwacki klimat. Grecja – Santorini, z charakterystyczną białą zabudową i niebieskimi kopułami kościołów, przyciąga ponad 3,4 mln turystów rocznie. Latem wyspa staje się przepełniona, a mieszkańcy protestują przeciwko skali turystyki. Również Mykonos i Korfu odczuwają skutki nadmiernego ruchu turystycznego. Alternatywą są Ateny i Saloniki – wciąż popularne, ale mniej zatłoczone niż wyspy w szczycie sezonu. Najpopularniejsze miasta turystyczne Europy – Amsterdam, Barcelona, Lizbona i Wenecja borykają się z rosnącą niechęcią wobec turystów, wysokimi cenami mieszkań i przeludnieniem. W połączeniu z falami upałów może to sprawić, że pobyt w nich będzie męczący. Zamiast tego warto rozważyć mniej oczywiste kierunki, jak Berlin, Helsinki czy północna Szwecja. Nawet sierpień w Sztokholmie bywa spokojniejszy, ponieważ wielu mieszkańców opuszcza miasto na czas wakacji. Źródło: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Wybrano najpiękniejszą wyspę na świecie. Ma wodospady, wulkany i malownicze zatoczki
Powstał ranking najlepszych miejsc na wybrzeżach i wyspach. Każde z nich ma swój charakter i odmienną tożsamość – jedne kuszą nowoczesnością, inne oferują powrót do prostoty. Które z nich warto odwiedzić?
Spis treści: Najpiękniejsza wyspa na świecie w 2025 roku Ranking najlepszych wysp i wybrzeży Według wielu osób, wyspy i wybrzeża mają w sobie coś niepowtarzalnego. Harmonijne połączenie szumu morza, egzotyki, lokalnej kultury i otwartej przestrzeni od lat przyciąga setki milionów tych, którzy szukają relaksu, przygody oraz bliskości z naturą. Według organizacji Mapping Ocean Wealth, aż 350 milionów turystów rocznie wybiera kierunki z dostępem do raf koralowych, a wartość globalnego rynku turystyki nadbrzeżnej przekracza 250 miliardów dolarów. To ogromny fenomen, który wskazuje na głód doświadczeń oraz potrzebę ucieczki od zgiełku codzienności. Ze względu na to portal Trip.com opublikował ranking najlepszych miejsc na wybrzeżach i wyspach do odwiedzenia w 2025 roku. Najpiękniejsza wyspa na świecie w 2025 roku W tegorocznym zestawieniu zwyciężyło Bali, pokonując inne popularne kierunki i po raz kolejny udowadniając, że jest czymś więcej niż tylko rajską pocztówką. To miejsce, które przyciąga nie tyle obietnicą odpoczynku, co całym stylem życia. Przyjezdni mogą z jednej strony odwiedzić piaszczyste plaże, spektakularne wodospady i zielone tarasy ryżowe. Z drugiej – doświadczyć bogatej duchowości i codziennych rytuałów, które nadają wyspie zupełnie inny rytm niż w typowych kurortach turystycznych. To właśnie ta wielowymiarowość sprawia, że Bali nie przestaje fascynować. Turystów przyciąga nie tylko natura, lecz również głęboka, żywa i obecna na każdym kroku kultura, dzięki której można nie tylko coś zobaczyć, ale też poczuć. W raporcie Trip.com podkreślono, że wyspa zyskała najwyższe noty zarówno pod względem liczby rezerwacji, jak i opinii użytkowników. To wynik, który nie pozostawia złudzeń: Bali nieprzerwanie pozostaje na szczycie marzeń podróżników z całego świata. W 2024 roku wyspę odwiedziło ponad 6,3 miliona osób – to więcej niż przed pandemią, co pokazuje, jak szybko odbudował się ruch turystyczny. Ale ten sukces niesie ze sobą również wiele wyzwań, bowiem z roku na rok rośnie presja, jaką masowa turystyka wywiera na środowisko i lokalną infrastrukturę. Z tego powodu lokalne władze wprowadziły obowiązkowy podatek turystyczny, który ma wspierać działania ochronne, jednak nie wszyscy go respektują. Wyspa balansuje dziś między sławą a potrzebą zachowania autentyczności. A to trudna sztuka, zwłaszcza gdy skupiona jest na niej globalna uwaga. Ranking najlepszych wysp i wybrzeży na Ziemi Choć Bali znalazło się na pierwszym miejscu, w rankingu nie brakuje innych zachwycających kierunków. Znane z białych plaż i dynamicznego życia nocnego Phuket w Tajlandii zajęło drugie miejsce, wciąż ciesząc się niesłabnącą popularnością, szczególnie wśród młodszych turystów. Tu życie płynie szybko, intensywnie, z domieszką przygody i hałasu, który dla niektórych jest zaletą, a dla innych zmęczeniem. Na ostatnim miejscu na podium znalazło się Malé, czyli stolica Malediwów. Dla wielu osób może to być zaskoczenie, gdyż nie jest ona luksusową wyspą z bungalowami nad wodą, lecz tętniącym życiem, gęsto zaludnionym centrum archipelagu. W przeciwieństwie do odizolowanych resortów, Malé oferuje turystom wgląd w codzienne życie Malediwczyków, lokalną kuchnię, meczety i kolorowe targowiska. To zupełnie inna twarz Malediwów – bardziej autentyczna, choć z pewnością mniej „pocztówkowa”. A jak przedstawiają się dalsze miejsca w rankingu? Sanya w Chinach i Singapur to propozycje, które łączą tropikalny klimat z bliskością dużych miast i wysokim standardem usług. Z kolei jeszcze kilka lat temu niedostrzegane Phu Quoc w Wietnamie dziś rośnie na gwiazdę regionu. Tamtejsze plaże, lokalna kuchnia i nowe inwestycje hotelowe sprawiają, że wyspa zyskuje coraz więcej fanów. Na 6. miejscu uplasował się Dubaj, w którym luksusowe wyspy i archipelag Palm Jumeirah spotykają się z rozbudowanymi atrakcjami, m.in. podwodnym akwarium The Lost Chambers. Tajlandzkie Koh Samui (miejsce 7.) żyje rytmem plaż Chaweng i Choengmon, tętniąc kolorowymi targami, tropikalnymi krajobrazami i azjatycką gościnnością. Z kolei Pattaya (miejsce 8.) to bardziej „dzielnica wypoczynkowa”, z szerokimi plażami i dynamiczną ofertą turystyczną. Na 9. miejscu znalazło się greckie Santorini, znane z dramatycznych klifów, charakterystycznych białych domów i romantycznych zachodów słońca. Miejsce 10. przypadło natomiast Qingdao w Chinach – mniej znanej wyspie, ale cenionej za piękne plaże i lokalne atrakcje, w tym muzeum piwa i charakterystyczne złote fale Morza Żółtego. Źródła: Mapping Ocean Wealth, trip.com, travelandleisure.com Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Rajska wyspa, która budzi skrajne emocje. Co trzeba wiedzieć przed pobytem na Phuket?
Phuket to tropikalny sen o wolności, który – wbrew pozorom – da się spełnić bez milionowego budżetu. Ta największa wyspa Tajlandii przyciąga nie tylko backpackerów i cyfrowych nomadów, ale także rodziny z dziećmi i seniorów. W 2025 roku czekają tam nie tylko nowe atrakcje i wydłużony pobyt bezwizowy, ale też ekologiczne zmiany, które mają szansę zmienić oblicze tajskiego raju. Co warto wiedzieć przed podróżą?
Spis treści: Kiedy najlepiej jechać na Phuket? Ile kosztuje urlop na Phuket? Nowości dla podróżnych w 2025 roku Co warto zobaczyć na Phuket? Najpiękniejsze plaże Phuket Kuchnia Phuket – czego spróbować? Lista lokalnych smaków Czy Phuket to dobre miejsce dla rodzin z dziećmi? Czy Phuket jest bezpieczne? Ekologia i turystyka w liczbach Phuket to nie tylko lazurowa woda, egzotyczne jedzenie i spektakularne zachody słońca. Ta największa wyspa Tajlandii to również miejsce, które nieustannie się zmienia – ekologicznie, kulturowo i turystycznie. W 2025 roku odwiedzających czekają nowe regulacje wjazdowe, udogodnienia dla rodzin, świeże atrakcje i większy nacisk na zrównoważony rozwój. Pojawiają się też nowe połączenia między Europą, a tą tajską wyspą. W listopadzie tego roku na Phuket będzie można dolecieć bezpośrednio w Paryża na pokładzie Air France. Zanim spakujesz walizki, sprawdź, co naprawdę warto wiedzieć o tej rajskiej wyspie. Kiedy najlepiej jechać na Phuket? Najlepszy czas to pora sucha, czyli okres od listopada do kwietnia – wtedy dni są słoneczne, temperatury oscylują wokół 30°C, a deszcze rzadko się zdarzają. Wysoki sezon przypada z kolei na grudzień–luty, kiedy na wyspę przybywa najwięcej turystów. Między majem a październikiem trwa pora deszczowa. Choć może odstraszać, ma swoje zalety: mniej ludzi, niższe ceny, bujna zieleń i bardziej kameralna atmosfera. W 2025 roku coraz więcej turystów wybiera właśnie ten termin, by uniknąć tłoku. Ile kosztuje urlop na Phuket? Wyspa stała się na nowo popularna dzięki 3. sezonowi serialu „Biały Lotos”. Na szczęście na wakacje tam mogą pozwolić sobie nie tylko najzamożniejsi. Koszty różnią się w zależności od sezonu i stylu podróżowania, ale Tajlandia wciąż pozostaje jednym z najtańszych kierunków egzotycznych. Ceny w 2025 roku utrzymują się na podobnym poziomie, co w latach poprzednich, choć w niektórych kurortach (np. Patong) notuje się wzrost cen noclegów i transportu. Średni orientacyjny koszt pobytu dla jednej osoby na 10–14 dni: bilet lotniczy z Polski: 2500–4000 zł (z przesiadką, np. Doha, Dubaj), hotel 3–4 gwiazdki: od 120 zł/doba (hostele od 60 zł, wille od 400 zł), jedzenie lokalne: 10–20 zł/posiłek, transport (skuter, taxi): 25–50 zł/dzień, wycieczki fakultatywne: 100–500 zł/dzień. Nowości dla podróżnych w 2025 roku Turyści planujący podróż do Phuket od 1 maja 2025 roku muszą wypełnić Thailand Digital Arrival Card (TDAC) – cyfrowy formularz, który zastępuje wcześniejszy papierowy formularz TM6. Obowiązkowe jest wypełnienie go online 72 godziny przed podróżą. Nowością jest też ETA – system elektronicznej autoryzacji podróży, który od czerwca 2025 r. ułatwia przekraczanie granicy. Co więcej, dla Polaków zniesiono obowiązek wizowy aż do 60 dni pobytu. Dzięki tym zmianom, planowanie wyjazdu do Tajlandii jeszcze nigdy nie było tak proste i szybkie. Co warto zobaczyć na Phuket? Choć wielu kojarzy Phuket głównie z Patong i klubami plażowymi, wyspa skrywa znacznie więcej niż tylko imprezowe oblicze. W 2025 roku turystów przyciągają zarówno klasyczne atrakcje, jak i zupełnie nowe miejsca: Wielki Budda – 45-metrowy posąg z białego marmuru, górujący nad południem wyspy, Stare Miasto Phuket Town – kolonialna architektura, street-art, bazary z tajską kawą i kolorowymi domami w stylu sino-portugalskim, Zatoka Phang Nga – wapienne ostańce na wodzie i groty, znane z filmu o Jamesie Bondzie (można je eksplorować kajakiem), Wyspy Phi Phi i Maya Bay – obowiązkowy punkt dla miłośników krystalicznej wody i snorkelingu, Wat Chalong – największa buddyjska świątynia na wyspie, Carnival Magic Park, Aquaria Phuket i YONA Beach Club – nowe atrakcje, które uzupełniają ofertę rodzinną i premium. Najpiękniejsze plaże Phuket Phuket to prawdziwy raj plażowy. Wyspa może pochwalić się ponad 30 plażami – każda z nich ma swój klimat. W 2025 roku najchętniej odwiedzanymi plażami są: Freedom Beach – dzika, otoczona dżunglą, dostępna tylko łodzią lub stromym szlakiem, Kata Beach – popularna, ale spokojna, idealna dla rodzin i początkujących surferów, Nai Harn Beach – szeroka, cicha, z dala od tłumów, często odwiedzana przez lokalnych mieszkańców, Kamala Beach – świetna do romantycznych spacerów i kolacji przy zachodzie słońca, Surin Beach – ekskluzywna i zadbana, otoczona butikowymi resortami, z eleganckimi beach clubami, Natai Beach (30 min od lotniska) – nowość poza główną wyspą, idealna dla introwertyków i naturystów, spokojna alternatywa dla zatłoczonych plaż Phuket. Kuchnia Phuket – czego spróbować? Lista lokalnych smaków Phuket to kulinarny raj. Kuchnia tajska to mieszanka wpływów tajskich, chińskich i malezyjskich, która sprawia, że lokalne jedzenie zaskakuje nawet doświadczonych podróżników. W 2025 roku nadal królują: Pad Thai – klasyka street foodu, smażony makaron z tofu, jajkiem i sosem rybnym, Tom Yum Goong – pikantna zupa z krewetkami i trawą cytrynową, Massaman curry – łagodniejsze curry z ziemniakami i orzechami, Mango sticky rice – słodki ryż z mlekiem kokosowym i świeżym mango, Satay – grillowane szaszłyki z kurczaka z orzechowym dipem, grillowane kalmary i krewetki – prosto z ulicznych straganów, durian – kontrowersyjny owoc, którego warto spróbować chociaż raz. Warto dodać, że w 2025 roku coraz więcej miejsc oferuje też opcje wegańskie i bezglutenowe. Czy Phuket to dobre miejsce dla rodzin z dziećmi? Zdecydowanie tak. Tajlandia cały czas inwestuje w infrastrukturę rodzinną, a Phuket to jeden z najlepiej rozwiniętych regionów turystycznych Azji. Dla dzieci i rodzin przygotowano: Phuket FantaSea – park rozrywki z pokazami i atrakcjami, Blue Tree Water Park – ogromny aquapark z basenami i strefą relaksu, Aquaria Phuket – oceanarium z interaktywnymi wystawami, Sanktuaria dla słoni – bez jazdy na grzbietach, za to z edukacją i obserwacją zwierząt. Hotele oferują animacje i dziecięce bufety, a niektóre – nawet opiekunki na godziny. Czy Phuket jest bezpieczne? Tajlandia uchodzi za jeden z najbezpieczniejszych krajów Azji Południowo-Wschodniej. W 2025 roku nie odnotowano większych incydentów związanych z bezpieczeństwem turystów w regionie Phuket. Warto jednak pamiętać o: zachowaniu ostrożności na drogach – ruch jest lewostronny, a kierowcy skuterów nie zawsze przestrzegają przepisów, zabezpieczeniu dokumentów – najlepiej zostawiać paszport w sejfie hotelowym, ochronie przeciwsłonecznej i odwodnieniu – klimat potrafi dać się we znaki. Ekologia i turystyka w liczbach Aż 3,8 mln turystów odwiedziło Phuket w pierwszym kwartale 2025 roku. W tym czasie dochody z turystyki osiągnęły 500 miliardów bahtów (ponad 55 mld złotych). Rośnie liczba odwiedzających z Europy, Australii i Ameryki Północnej. Ze względu na dużą liczbę turystów na wyspie produkuje się ponad 1000 ton śmieci dziennie (w szczycie sezonu turystycznego produkcja może wzrosnąć nawet do 1400 ton!). Ta ilość odpadów stanowi poważne wyzwanie dla infrastruktury wyspy, zwłaszcza że obecne możliwości ich przetwarzania są ograniczone. Z tego powodu władze wdrażają systemy recyklingu, uczą segregacji i planują budowę nowych spalarni. Co więcej, w 2025 roku rozpoczęto programy redukcji emisji CO₂ – zwłaszcza w Phuket Town. Celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2030 roku. Źródło: National Geographic Traveler
Tajlandia znaczy raj. Wbrew pozorom wcale nie jest tak daleko
Zobaczyć znaczy uwierzyć. Bo kiedy ktoś opisuje te widoki, wyspy czy plaże, na usta ciśnie się jedno: niemożliwe. A jednak to niemożliwe istnieje. I wcale nie tak daleko.
Widać, że płetwy pękły już kiedyś po bokach. Są poklejone, ale nie będę narzekać – tak to jest, jak się nie wozi swojego sprzętu. Zresztą narzekać w takim miejscu? Morze Andamańskie ma intensywnie błękitny kolor, a rozsiane na nim wyspy z wapiennymi skałami porośniętymi lasem – niesamowite kształty. Widziałam takie obrazki z Tajlandii w folderach reklamowych. Rozglądam się i stwierdzam, że to żaden fotoszop. Tak tu jest naprawdę! O tym, co może mnie czekać na nurkowaniu, czytałam podekscytowana nie raz: ogromne rekiny wielorybie, majestatyczne manty… Zakładam maskę na twarz, przytrzymuję dłonią i skaczę pierwsza. Za mną Jake, poznałam go ledwie parę minut wcześniej na łodzi. Przystojny Anglik będzie moim buddy - partnerem pod wodą, obejrzałam jego licencję nurkową PADI, on moją, sprawdziliśmy sobie nawzajem sprzęt. Zdążył mi opowiedzieć, że jest w trakcie miesięcznych wakacji i włóczy się po kolejnych wysepkach, a są ich tu setki. Przypłynęliśmy z pobliskiej Ko Phi Phi, jakieś 30 min drogi. Plan na dziś to dwa świetne nurkowiska położone przy maleńkich Ko Bida Nai i Ko Bida Nok. Pierwsze zaskoczenie: woda jest mało przejrzysta, pełno w niej planktonu, ale za to Niran, nasz miejscowy przewodnik, zna ten rejon na pamięć i prowadzi jak po sznurku do kolorowego lasu ukwiałów. Wisimy w toni, bawiąc się z parką pomarańczowych rybek Nemo, czyli amfiprionów plamistych. – Dotknij – Niran pokazuje gestem na przyczepione do rafy falujące ni to zwierzę, ni krzak. Niespecjalnie mam na to ochotę – nauczyłam się, że niczego pod wodą nie ruszam – ale Taj jest uparty. No dobrze, ufnie pozwalam mu włożyć swoją dłoń w gąszcz paprotkowych macek i czuję, jak łapie mnie setka maleńkich pazurków. Za chwilę dostaję do potrzymania żółto-fioletowego ślimaka morskiego. Piękny, odkładam go delikatnie i tym razem zdecydowanie odmawiam złapania za kolce jeżowca – z tego, co pamiętam, te zwierzęta mają gruczoły jadowe. Mijają nas: ławica ciekawskich rybek o intensywnie różowych pyszczkach, falujące firankami postrzępionych płetw skrzydlice i żółte koniki morskie. Na ich widok zawsze się uśmiecham i wtedy woda zalewa mi maskę, bo ta natychmiast przestaje przylegać do twarzy. Co ruch płetwą, to nowy zachwyt. Wielka muszla, która zatrzaskuje się przed moim nosem, spora barakuda wysuwająca z załomu rafy swój wężowy pysk pełen ostrych zębów. Ale prawdziwe emocje dopiero przede mną. Opadamy wzdłuż skalnej ściany, zerkam na zegarek – pokazuje 26 m – i wtedy zauważam kilka ciemnoszarych cieni. Ten kształt mamy zakodowany w świadomości – rekin znaczy niebezpieczeństwo. Czuję, że puls natychmiast przyspiesza. A Taj chce chyba sprawdzić moje nerwy. Zanim zrozumiałam, co chce zrobić, on już złapał najbliższą rybę, przekręcając ją do góry brzuchem. Oddycham głęboko, obserwując, jak ponadmetrowy rekin w jego rękach nieruchomieje. Mój opór na nic, sekundę później to ja trzymam przedziwnie uśpionego drapieżnika w ramionach, przesuwam dłońmi po jego ciele, ale przyznam, że czuję się przy tym nieswojo. Czas się wynurzać – nie było mant, nie było żółwi morskich, muszę się tu koniecznie umówić na nurkowe safari. Arooj – czyli smaczne Na ląd wracam podekscytowana. I głodna. Podoba mi się tutejszy zwyczaj – potrawy lądują na stole, a potem każdy nakłada po trochu tego, na co ma chęć. Próbuję po kolei ostrego curry z owocami morza, faszerowanego kraba, zachwycam się pad thai – makaronem ryżowym z jajkiem, aromatyczną pastą tamaryndową i kurczakiem. Palące podniebienie łagodzi sałatka z papai. A za deser dałabym się pokroić. Sticky rice, czyli kleisty ryż, ale nie byle jaki, gotowany w mleku kokosowym z cukrem trzcinowym. Niebo w gębie, bo podawany ze słodkim mango. Sezon na nie trwa od czerwca do października, będę o tym pamiętać, planując kolejną podróż. Dla mnie tajska kuchnia nie ma sobie równych. Ostro i słodko to esencja lokalnego smaku. Tajska natura Dziś śpimy na Ko Phi Phi Don. Musi pięknie wyglądać z lotu ptaka – dwie spore półkoliste zatoki łączy wąski pasek ziemi, na którym wyrosło niewielkie miasteczko, nie spotka się w nim samochodu. Brak tu dróg. Nie tęsknię za nimi, ostatnie dwa dni spędziłam na wyspie Phuket. Spodziewałabym się tam wszystkiego, czytałam o tłumach turystów, hałaśliwym nocnym życiu, ale korki?! Kompletnie mnie zaskoczyły. Można stracić cierpliwość, jadąc godzinę w ślimaczym tempie przez ulice zastawione po bokach setkami straganów i wypełnione ludźmi. Jednak miejscowym wydaje się to nie przeszkadzać. Tajowie ukuli nawet takie słówko – thainess, od angielskiego: kindness – uprzejmość. To ich natura. Kraj jest z gruntu buddyjski. Każdy mężczyzna raz w życiu na trzy miesiące zostaje mnichem. Dostaje urlop bezpłatny, zakłada pomarańczowe szaty, bierze do ręki żebraczą miskę, a potem żyje w rytmie mantr i prostych zajęć. To ma uczyć pokory i bycia wdzięcznym. Coś w tym jest, bo ludzie tu są nieprawdopodobnie życzliwi, uśmiechnięci. Kiedy kierowca, nie zważając na nasze skwaszone miny, łagodnie tłumaczy, że właśnie zaczyna się festiwal wegetariański, a jedzenia na ulicy trzeba tu spróbować, napięcie natychmiast znika. Tajowie nie gotują w domach. W nowo budowanych mieszkaniach nie projektuje się nawet kuchni, jest kącik na mikrofalówkę i czajnik. Gotuje się na ulicach i od świtu do późnej nocy można kupić tam świeże dania pakowane w jednorazowe woreczki. Cena jednego 20–30 bahtów (2–3 zł). Grosze, apetyt rośnie z miejsca. Nie tylko jedzenie, jest coś jeszcze, co w Tajlandii może uzależnić – masaże. Dostępne w hotelach, wszędobylskich salonach, nawet na plażach. Niedawno wprowadzono na nich zakaz ustawiania leżaków z parasolami – genialne posunięcie. Wychodzisz rano nad brzeg morza i masz wrażenie, że nikt tu nie był przed tobą, ślady stóp zmyła woda. A tam, gdzie kończy się piasek, pomiędzy pierwszymi rzędami palm, znajdziesz rozłożone materace. Godzinny masaż to wydatek rzędu 250–350 bahtów (25–30 zł). Raz spróbujesz i będziesz wracać – na masaż całego ciała, tylko głowy albo nóg. Tradycyjny łączy w sobie akupresurę, rozciąga twoje mięśnie i odstresowuje ciało. Bywa bolesny, można negocjować jego siłę, ale z całą pewnością warto się oddać w doświadczone ręce i poczuć jak nowo narodzony. Wyspa na wyłączność? Proszę Choć narzekałam na korki, nie taka Phuket straszna – widziałam na niej najpiękniejszy w życiu zachód słońca. Na plaży Karon Beach bez opamiętania pstrykałam zdjęcia, bo wszystko wokół zdawało się złote; woda, niebo, zalewany falami brzeg. Tuż obok mnie podrywał się właśnie z ziemi chłopak ze spadochronem ciągniętym za motorówką. Jego też w tej drodze pod chmury uchwyciłam na zdjęciach – kicz, ale cudo. Przyznaję, w sezonie może być tu tłoczno, na pewno na popularnej Patong Beach, przy której ciągnie się rząd barów. Ale wyspa jest tak duża, że jeśli się chce, bez problemu można odkryć miejsce dla siebie. Na północy długą i szeroką Mai Kao, a może wietrzną Surin Beach, na której rozbijają się wielkie fale. Dałam się takiej bezlitośnie skotłować. Czy kamienistą, romantyczną Ao Sane na południowym krańcu. Marzącym o raju rodem z pocztówek polecam jednak wizytę na Ko Phi Phi. Statki kursują tam kilka razy dziennie, taka dwugodzinna podróż kosztuje niecałe 100 zł, a dostaje się w zamian wspomnienia za bezcen. W zatoce burta w burtę stoją drewniane łódki z charakterystycznym wysoko podniesionym dziobem przystrojonym wstążkami, a często i świeżymi kwiatami. Osiem osób będzie się czuło na takiej łodzi komfortowo; w jedno popołudnie można przepłynąć na pobliską, mniejszą z sióstr Phi Phi z przyimkiem Le. Rozłożyć ręcznik na Maya Beach, tej słynnej plaży znanej z hollywoodzkiego filmu z Leonardem DiCaprio, a potem przenieść się na Monkey Beach, choćby tylko na pół godziny i dla zdjęcia z małpką. Mówi się, że kradną, bywają agresywne, na świecie mają złą reputację. Ale nie te. Nie ma mocnych. Każdy, kto przybija do brzegu, na widok mamy z przyczepionym do brzucha maluchem wyciąga, co tylko ma najlepszego – banana, papaję... Zwierzaki ze stoickim spokojem znoszą umizgiwania turystów. Kiedy mają dosyć, wskakują na drzewa i znikają na skałach wznoszących się tuż przy plaży. Oczywiście, że mam swoje zdjęcie z małpką. Jeśli wystarczy czasu, dobrze jest popłynąć jeszcze dalej na zachód, znaleźć nocleg gdzieś na półwyspie Krabi i stamtąd zrobić kolejny wypad w morze. Numer jeden w moim rankingu to Pakbia. Jest bezludna i maleńka, możesz dobić do jej brzegu, rozłożyć matę na piasku i poczuć się jak milioner. Jakby to miejsce należało tylko do ciebie. Potem krótki przeskok na wyspę Ladin, tam na drewnianych stołach wygodnie będzie zjeść przywieziony lancz. A na koniec dnia warto jeszcze wpłynąć do laguny na wysepce Hong. Woda jest tam płytka i szmaragdowa, wokół wznoszą się skały. To będzie jak postój w wielkim jacuzzi. Docenisz, jeśli wcześniej jak ja wyskoczysz z łodzi na pełnym morzu do wody. Powrót na pokład pod prąd – to może być próba kondycji. Nie tylko dla leniuchów Wyspy to również świetne miejsce dla wspinaczy. Sprzęt można bez problemu wypożyczyć. Ale chętnych na spróbowanie deep water solo, czyli wspinaczki nad wodą bez asekuracji, nie brakuje. Dwudziestometrowe wapienne ściany kuszą. Są tu drogi dla początkujących, o skali czwórkowej, ale znajdzie się i wymagające 7 plus. Ubezpieczone, ze stanowiskami zjazdowymi, często przyjemnie zacienione. Z rajskimi widokami, takimi jak z folderów. A kiedy tu przyjedziesz, chcesz czy nie, musisz uwierzyć, że istnieją naprawdę.
Korona Miast ŚwiataWyglądam przez okno i widzę nadchodzącą wiosnę. Od razu mam ochotę się spakować i ruszyć w drogę. Zapewne nie tylko ja :-) Dlatego w tym wydaniu naszego magazynu znajdziecie kolejne inspiracje – zarówno do podróży po Polsce, jak i po najdalszych zakątkach naszego globu.Szczególnie polecam Wam travelerowy przegląd Korony Miast Świata, czyli 6 najwspanialszych miast na wszystkich kontynentach (poza Antarktydą, gdzie większych osad ludzkich brak – jak wiadomo). Może skusicie się na zawsze romantyczny Paryż? Albo wybierzecie Kapsztad – moim zdaniem najpiękniejsze miasto na Ziemi, mekkę sportów ekstremalnych takich jak wspinaczka czy nurkowanie z żarłaczami białymi? Albo dokonacie wyboru bardziej egzotycznego – Valparaíso, którego osobiście nie znam, bo jakoś zawsze podczas pobytu w Ameryce Południowej wybierałam dość oczywisty szlak (czego żałuję i co zamierzam nadrobić). Ponadto – Nowy Orlean sugerujemy zwiedzać w oparach jazzu, a Szanghaj ogłaszamy nową stolicą świata!Mamy też rarytas – subiektywny przewodnik po Watykanie ks. Kazimierza Sowy, który uchyla rąbka tajemnicy, jak wygląda życie codzienne w mieście, w którym 27 kwietnia zgromadzi się prawdopodobnie ponad milion osób na mszy kanonizacyjnej Jana Pawła II. Z pewnością tej wiosny to Watykan będzie najbardziej obleganym miejscem na świecie. A zatem gdzie zamierzacie wyruszyć?
SPIS TREŚCI FOTOREPORTAŻ Plemię Dinków łapie równowagę TRAVELERY 2013 Poznaj nominowanych i wybierz Podróż roku PLANETA TRAVELERA Wieści ze świata Kierunek kultura PODRÓŻUJ Z GŁOWĄ Tanie podróżowanie: Maroko. Targuj się i podróżuj Poznaj to miejsce Watykan za otwartymi drzwiami Patent Travelera Praca w podróży – podajemy sprawdzone sposoby Zostań tubylcem Żydowskie święto Pesach 3ETYKA PODRÓŻNIKA Gdy niedziela wypada w piątek KIERUNEK CZŁOWIEK Szpik na szczyt, czyli razem na Kilimandżaro NAJWSPANIALSZE MIASTA ŚWIATA Paryż na tropie artystów Kapsztad z widokiem na Afrykę Nowy Orlean zatopiony w jazzie Szanghaj w oparach opium Valparaíso dla głodnych kolorów Sydney nie tylko dla surferów PLEBISCYT 7 NOWYCH CUDÓW POLSKI Zamek Piastów Śląskich w Brzegu POLSKA MAGICZNA Niepoważne pomniki Chrząszcz na cokole BIEGUN ADRENALINY Kompas Adventure Rajdy przygodowe. Polacy na mistrzostwach świata na Kostaryce Warto spróbować Sezon rowerowy czas zacząć Test Travelera W co się spakować na rower, czyli wszystko o sakwach i torbach Przerwa techniczna Raport specjalny Wiley Post, samolotem dookoła świata Świat na patelni Paryskie smaki Stary przewodnik O Francji i jej mieszkańcach Igor Zalewski o trudnej miłości do Paryża 10 najdziwniejszych kultów Akademia fotografii Najlepsze zdjęcia czytelników Kalendarz na kwiecień
Patong znajduje się w zachodniej części Phuket - największej wyspy Tajlandii. Plaża jest szeroka i odznacza się białym, drobnym piaskiem.
Nazwa: Patong Państwo: Tajlandia Długość: 3 km Lokalizacja: Patong Region: Phuket Akwen: Morze Andamańskie Podłoże: złoty, drobny piasek Sezon: od grudnia do kwietnia Opalanie topless: tak Rafy koralowe: tak Sporty: paralotniarstwo, surfing, narty wodne, banana boating, nurkowanie, snorkeling, parasailing, żaglówki, wakeboarding, skoki ze spadochronem Ratownicy: tak Jak dotrzeć: Z lotniska można dojechać taksówką albo busem (ale tylko jeśli uzbiera się odpowiednia grupa ludzi jadących w tym samym kierunku). Z lotniska publiczne autobusy nie kursują bezpośrednio do Patong, ale dojeżdżają do autobusowego terminalu w mieście Phuket skąd można złapać autobus do Patong. Patong znajduje się w zachodniej części Phuket - największej wyspy Tajlandii. Plaża jest szeroka i odznacza się białym, drobnym piaskiem. Na całej jej długości można wypożyczyć leżaki oraz parasole. Temperatura wody mieści się w granicach 27–29 stopni Celsjusza. Po plaży nieustannie krążą sprzedawcy, od których można kupić między innymi ręczniki, przekąski i napoje. Istnieje także możliwość skorzystania z tajskiego masażu połączonego z manicure i pedicure. Sama plaża nie ma dobrego zaplecza turystycznego, ale niedaleko znajduje się mnóstwo restauracji, barów, kawiarenek i hoteli gdzie bez problemu można dostać się pieszo. Patong jest uważany za rozrywkową stolicę Azji. Ciężko wypatrzeć tu typowe cechy egzotycznego Wschodu. Życie nocne skupia się głównie na Soi Bangla oraz na Soi San Sabai. Kurort obfituje w kluby go go, dyskoteki i bary. Jest tu nawet dzielnica gejowska. Nie dziwi też widok transwestytów na ulicach. Mimo tego, na przyjazd do Patong decyduje się także wiele rodzin z dziećmi. Na najmłodszych czeka wiele rozrywek typu wizyta w zoo, wycieczka do akwarium lub przejażdżki na grzbiecie słonia. Można także pobierać lekcje nurkowania czy kickboxingu. Wiele rodzin wybiera całodniową wycieczkę statkiem do Koh Racha Yai połączoną z nurkowaniem. Istnieje też możliwość wypożyczenia jachtu lub żaglówki (niektóre hotele świadczą tą usługę) co pozwala na samodzielne zwiedzanie okolicznych dziewiczych wysepek. Ceny w Patong są dość wygórowane. Większość usług kosztuje nawet więcej niż w Phuket. Dotyczy to także transportu. Najlepiej wypożyczyć skuter. Można też korzystać z autorikszy typu tuk tuk, które spełniają rolę taksówek. Jednak kierowcy rzadko korzystają z liczników i mogą zażądać niebotycznej ceny. Lepiej ustalić stawkę z góry. Zobacz także: Turcja - Iztuzu Turcja - Ölüdeniz Turcja - Patara Hiszpania - Playa de la Concha Hiszpania - Playa de las Catedrales Hiszpania - Playa del Sardinero Hiszpania - La Playa de Bolonia Hiszpania - Levante Hiszpania - Burriana Grecja - Mytros Grecja - Elafonisi Grecja - Navagio Grecja - Porto Katsiki Hiszpania - Las Teresitas Hiszpania - Playa Famara Bułgaria - Słoneczny Brzeg Bułgaria - Obzor Włochy - Cala Luna Włochy - San Vito Lo Capo Włochy - Viareggio Hiszpania - Aguas Blancas Grecja - Falasarna Bermudy - Horseshoe Bay Tajlandia - Maya Bay Tajlandia - Pattaya Bahamy - Pink Sands Beach Malta - Ramla il-Hamra Francja - Plage de Rondinara Francja - Plage de Saleccia Portugalia - Praia De São Rafael Grecja - Balos Maroko - Legzira Tanzania - Nungwi Włochy - La Pelosa Grecja - Tsambika Weź udział w dyskusji na temat Najpiękniejszych plaż na świecie
Jeśli ktoś mówi o wakacjach spędzonych nad morzem w Tajlandii, zwykle ma na myśli miejscowość Pattaya na wschód od Bangkoku, albo wyspę Phuket. To są także najpopularniejsze – jak to się w żargonie agencji turystycznych powiada – „destynacje” w tym egzotycznym dla nas kraju. No i jest jeszcze Cha Am na południe od Bangkoku.
O tym ostatnim miejscu lepiej od razu zapomnieć, nie ma tam nic prócz długiej, tłocznej i niezbyt czystej plaży. Pattaya ma ciekawe początki, bo tę cichą wtedy wioskę rybacką odkryli amerykańscy żołnierze, których wysyłano tu na rekonwalescencję po kontuzjach odniesionych w Wietnamie. Entuzjazm Amerykanów wobec tej miejscowości był tym większy, że nie brakowało tu dziewczyn chętnych do przygody z cudzoziemcem. Dziś Pattaya to duże i brudne miasto, z którego dawnej chwały po-został jedynie rozwinięty biznes erotyczny. Do niedawna uroczym odludziem była wysepka Koh Lan (koh po tajsku znaczy „wyspa”), gdzie można się z Pattaya dostać w 45 minut rejsowym stateczkiem lub wynajętą motorówką, ale dziś panuje tam rosyjskojęzyczny gwar, a nie po to wybieraliśmy się aż tak daleko. Przyjemniejszy jest Phuket, największa wyspa Tajlandii, wyposażona w międzynarodowe lotnisko i od dawna połączona groblą ze stałym lądem. Prawdę powiedziawszy, tam też nic ciekawego znaleźć się nie da, prócz ładnych plaż i eleganckich hoteli, bo w hotelarstwie Tajlandia rzeczywiście potrafi wznieść się na wyżyny. Jedynym miejscem, gdzie piękno natury może zachwycić przybysza, jest najdalej na południe wysunięty punkt wyspy: przylądek Promthep. Aby poczuć egzotykę tego kraju, trzeba jednak zboczyć z utartych szlaków. James Bond zaprasza na plażę W bliskim sąsiedztwie Phuketu znajdują się dwa ciekawe miejsca, też tłumnie odwiedzane, których jednak nie sposób pominąć. Pierwsze z nich to zatoka Phangna, rozlana od wschodu wielkiej wyspy, słynna z przedziwnych formacji skalnych wypłukanych przez morze w miękkim wapieniu. Zwykłym programem jest wycieczka tzw. „łodzią długorufową”. Jest to specyficzny tajski wynalazek, podobnie jak popularny w miastach „tuk-tuk”, czyli otwarty trójkołowiec przerobiony z motocykla, rodzaj tańszej taksówki. Łódź długorufowa jest istotnie wzorowana na starodawnych syjamskich konstrukcjach, ale doczepiony do niej hałaśliwy silnik ze zdjętym tłumikiem sprawia, że już po godzinie rejsu ból głowy przeważa nad innymi wrażeniami. Na szczęście wycieczka ma przerwę przeznaczoną na odwiedzenie wioski „morskich Cyganów”, czyli muzułmańskich plemion żyjących niegdyś z rybactwa i mieszkających w chatach zbudowanych na palach. Dziś, oczywiście, żyją z tury-stów. Jest też przerwa na popływanie kajakiem wśród skał, gdy można odwiedzać tajemnicze groty i wąziutkie przejścia, kryć się pod wapiennym dachem przewieszonym ponad falami. Celem wycieczki jest jednak zawsze „maczuga Jamesa Bonda”, pionowa buława skalna wyrastająca z morza tuż obok innej piaszczystej wysepki, niby nasza „maczuga Herkulesa” w wąwozie w Ojcowie. Ulubione miejsce fotografów, spopularyzowane przez afisze i foldery. Tutaj w jednym z filmów o superagencie („Człowiek ze złotym pistoletem”) zły Scaramanga ukrył swe niszczycielskie laboratoria, a James Bond (Roger Moore) stoczył z nim zwycięską walkę. Jest to jednocześnie jedno z nielicznych miejsc w zatoce z kawałkiem plaży, bo przeważają tu skały lub błotniste brzegi z namorzynami. Drugie z tych miejsc to wyspy Phi-Phi (po prostu „pi-pi”), jedno z najpiękniejszych miejsc Tajlandii, ale zadeptane przez tabuny turystów, w dodatku mocno ucierpiało od niszczycielskiej fali tsunami. Większa (Phi-Phi Don) to właściwie dwie różne wyspy połączone piaszczystym przesmykiem. Na niższej, północnej części mieści się sporo ośrodków hotelowych, gdzie można zatrzymać się na kilka dni i kąpać w czyściutkiej wodzie. Wyniosła i skalista część południowa daje przedsmak tego, czym jest mniejsza wyspa (Phi-Phi Ley): pionowe czarne skały spadają 300-metrową przepaścią do przejrzystej wody, w której puszą się wszystkimi kolorami tęczy ławice tropikalnych ryb. W jaskiniach i rozpadlinach tych stromych zboczy żyją jaskółki, których gniazda są chińskim przysmakiem tak drogocennym, że wejścia do grot pilnują uzbrojeni strażnicy. Płyniemy wzdłuż niebotycznych skał, a z zawieszonych nad głowami urwisk kapią kropelki wody. Nagle otwiera się przepiękna zatoka, ale na wejście niej trzeba jednak poczekać w kolejce łodzi i statków wycieczkowych. W końcu wpływamy tam na pół godziny, podczas której można nurkować na rafie koralowej albo pstrykać zdjęcia w cudownym krajobrazie. Pozostaje sięgnąć do kieszeni i spróbować słynnej, lecz drogiej zupy dodającej – wedle chińskiej mitologii – wszelkich sił życiowych, zwłaszcza miłosnych. Mistrzostwo kucharza zmienia słomki i patyczki, z których zbudowane jest gniazdo, w coś w rodzaju miękkiego makaronu. Czy to viagra? Nie wiem, smakuje średnio, ale panowie po konsumpcji podobno czują się jak młodzi bogowie. Krabi nie słynie z krabów Leżące jeszcze dalej na południe senne miasteczko Krabi nie wyróżnia się niczym szczególnym, nie jest nawet położone nad morzem, tylko w bagnistym ujściu rzeki. Krabów też tam nie widać, a nazwa pochodzi od miecza legendarnych wojowników, który podobno wykopali tu wieśniacy. Dopiero gdy przez tropikalny las jedziemy nad morze, strzela ku niebu coraz więcej i coraz śmielszych urwisk. Czasem pod wapienną ścianą przycupnie świątynia z zapachem kadzidła i medytującymi mnichami w pomarańczowych szatach. Wreszcie kilka straganów, powiew morza, trochę bungalowów. Wychodzę z samochodu i omal nie przysiadam z wrażenia, kiedy mogę wreszcie popatrzeć w dal i w górę: niezbyt wielka plaża ograniczona z obu stron tak imponującymi skalnymi basztami, że trzeba zadzierać głowę, by zobaczyć czapy zieleni zdobiące ich szczyty. Z lewej strony wychodzi w morze prostopadły mur skalny, ale jakże urozmaicony – pełen nisz, nacieków, małych jaskiń. W szczelinach kępy tropikalnej roślinności. Poniżej biały piasek plaży i grzywy przyboju Morza Andamańskiego. A poza nim, daleko wśród szmaragdowej wody majaczy wysepka Koh Poda, która jest skalną maczugą o wiele bardziej imponującą niż nosząca imię Bonda w zatoce Phangna. Płyniemy w morze, wokół wysepka za wysepką, przejrzysta woda, po drodze nurkujemy, podziwiając rafę koralową. Z prawej łagodne wzgórza wielkiej wyspy Lanta zamieszkanej przez muzułmańskich rybaków, a coraz bardziej cenionej przez turystów jako miejsce tanie, spokojne i odludne. Bliżej z lewej przeróżne skalne maczugi i strzelające nagle w górę ze szmaragdu morza skalne urwiska miniaturowych wysepek. Podpływamy bliżej, kryjąc się pod przewieszonym dachem wapiennych nacieków. Niewiarygodne, jakie kształty może przyjmować skała w rzeźbiarskich porywach natury. Ot, choćby Wyspa Kurczaka (Koh Hua Khwan) przypominająca raczej wysoką szyję gęsi lub łabędzia ze skalnym łbem. Jak to się wszystko trzyma, jak nie ulega prawu grawitacji, jak nie zwala się do morza? Jedyne znane mi miejsce, gdzie nadmorska skała jest jeszcze bardziej widowiskowa, to zatoka Halong w Wietnamie, ale tu woda jest czysta i plaże bardziej zachęcające. Bezmiar skalnych baszt i urwistych wysp ciągnie się przez kilkanaście kilometrów. Tylko jego część jest parkiem narodowym Ao Nang, gdzie urwiska, groty i fantastyczne kształty wapiennych nacieków wydają się już zupełnie niewiarygodne. W „Grocie Księżniczki” miejscowi rybacy składają kwiaty i kadzidełka z prośbą o obfite połowy, ale także wyobrażenia fallusów z prośbą… wiadomo o co! Wśród skał – dostępne tylko dzięki wspinaczce po karkołomnej, lecz zabezpieczonej liną ścieżce – maleńkie jeziorko. Pniemy się jeszcze wyżej, aż na szczyt, aby ujrzeć imponującą panoramę morza i skał. Milczymy jak w kościele. Po co mówić cokolwiek? Wyspa królewska Wyspy są najmocniejszą stroną wybrzeża Tajlandii. Nie ma ich aż tak wiele jak na Filipinach czy w Indonezji, ale tysiąc wystarczy, by nieraz zagubić się w ich labiryncie. Nie są wyłącznym atrybutem południa kraju, dość wspomnieć, że druga co do wielkości wyspa Tajlandii – spokojna, nie zepsuta jeszcze przez ruch turystyczny Koh Chiang wraz z towarzyszącym jej archipelagiem – to skrajny wschód, niedaleko granicy z Kambodżą. Wśród tych najbardziej znanych trzeba wymienić nie mniej słynną niż Phuket dużą wyspę Koh Samui, mniej więcej w środkowej części wybrzeża Zatoki Syjamskiej. Moim zdaniem ruch turystyczny przekroczył jej możliwości i trudno tam znaleźć spokojniejsze miejsce, choć nadal woda jest czysta, a plaże piękne. Mniej uczęszczana jest sąsiednia, równie duża Koh Pha Ngan. Ale w pobliżu, nieco na północ, znajduje się prawdziwa perła, jaką jest archipelag Angthong, zwykle omijany przez turystów. Dopiero w 1980 roku oddała je cywilom tamtejsza marynarka wojenna, co uchroniło wysepki od zniszczenia, bo od razu zostały uznane za park narodowy. Są tego warte: wyniosłe skały z cudownymi widokami, zamknięte laguny, wspaniała rafa koralowa, rzadkie zwierzęta, w tym uchowane tu jeszcze tajskie pytony. Dla mnie prawdziwym odkryciem była Koh Tao, położona jeszcze bardziej na północ, w pobliżu miasta Chumpon. Najlepiej znają ją amatorzy nurkowania w rafie koralowej, bo obok położonych na Morzu Andamańskim wysp Surin i Similan ma najbardziej przejrzystą wodę, najbogatsze życie morskie. Płynąc na Koh Tao, myślałam, że całe jej piękno znajduje się pod wodą, podobnie jak – znanej ze swej rafy – karaibskiej Wyspy Kajmana, gdzie nad wodą nic ciekawego (prócz banków) nie można znaleźć. Jednak gdy tylko zobaczyłam wyspę, musiałam zmienić zdanie: wyspy Tajlandii są wapienne, biała skała – kędzierzawa od gęstej roślinności – przyjmuje nieraz fantastyczne kształty. Tu mamy coś innego: wyspa jest granitowa, a jej wybrzeże tworzą spiętrzone ciemne głazy przetykane od czasu do czasu zielenią palm. Przypomina mi to uważaną za perłę Karaibów słynną Virgin Gorda, stanowiącą część Brytyjskich Wysp Dziewiczych. Tutaj nie tylko wyspa jest o wiele większa, ale imponują też swym ogromem granitowe głazy na jej przylądkach. Na nasłonecznionych głazach w całej Tajlandii wygrzewają się małe jaszczurki, tutaj jednak spotykałam jaszczury wielkością niewiele ustępujące krokodylom. „Koh Tao” znaczy wyspa żółwia i rzeczywiście – przypomina granitowego żółwia, a jego ogon tworzą trzy wyniosłe wysepki zwane Nangjuan, połączone piaszczystą łachą. W tropikalne południe dyszę, wspinając się po głazach na szczyt: jest to jedno z najpiękniejszych widokowych miejsc Tajlandii. W cudownej, tropikalnej scenerii ani jednego porzuconego papierka, ani jednego śmiecia. Wyspa jest własnością króla i tylko jeden, upoważniony przez dwór ośrodek prowadzi tam działalność. W morzu rafa ma niebywały różowy kolor. Są podmorskie skały, przepaście, porzucone wraki. Ceny wyższe, ale wrażenie niezapomniane.