Polski cud natury zachwycił brytyjskie media. „Jest zarazem piękny i niepokojący”
Słowiński Park Narodowy i jego unikatowe ruchome wydmy stały się tematem publikacji w brytyjskich mediach. Dziennikarze „Daily Mail” określili ten nadmorski cud natury jako miejsce „piękne i niepokojące”.
W tym artykule: Polski park zachwycił zagraniczne media Brytyjczycy znowu rozpisują się o Polsce Przywykliśmy już do tego, że Polska trafia na łamy zagranicznych mediów. Zwykle za sprawą dużych miast albo popularnych wśród turystów atrakcji. Tym razem jednak uwagę dziennikarzy przyciągnęło zupełnie inne miejsce. Mowa o Słowińskim Parku Narodowym, który urzekł ich pięknem, dzikością i i spektakularnymi wydmami. Polski park zachwycił zagraniczne media Powstały w 1967 roku Słowiński Park Narodowy jest jednym z 23 parków narodowych w Polsce i jednym z dwóch parków nadmorskich. O jego wyjątkowości niech świadczy fakt, że dekadę po utworzeniu został włączony przez UNESCO do sieci rezerwatów biosfery. Rocznie odwiedza go nawet 400 tysięcy osób, a niewykluczone, że liczba ta wkrótce wzrośnie. Zwłaszcza po publikacji w brytyjskim „Daily Mail”, gdzie autorzy nie kryli zachwytu nad dzikim pięknem tego miejsca. Redakcja serwisu zwróciła szczególną uwagę na ruchome wydmy. Obszar bardziej przypominający pustynię niż typowe polskie wybrzeże doceniono za spektakularne połączenie dzikości i uroku. – Wiele aspektów natury jest równie złowrogich, co pięknych. I z pewnością dotyczy to wydm w Słowińskim Parku Narodowym w Polsce – czytamy na stronie. Jak zauważono, ogromne masy piasku, pchane przez wiatr znad Bałtyku, przesuwają się każdego roku nawet o 10 metrów. Ich powolny, ale nieubłagany ruch zasypuje roślinność i zmienia rzeźbę terenu. Ponadto przypomniano, że wędrujące wydmy od lat są źródłem lokalnych legend, z których jedna powraca wyjątkowo często. – Osoby, które od setek lat zamieszkują bagna i bagienne tereny leśne w pobliżu wydm twierdzą, że pod piaskiem leży co najmniej jedna wioska, która padła ofiarą wiejących wiatrów i przemieszczającej się gleby – zaznacza „Daily Mail”. Dodaje jednocześnie, że pozostałością po dawnym krajobrazie są sosny, niegdyś porastające ten teren. Dziś o ich istnieniu przypominają jedynie wystające z wierzchołków wydm „skamieniałe czubki” drzew. Według brytyjskiego dziennika, park zachwyca nie tylko krajobrazem, lecz także bogatą siecią szlaków prowadzących przez jego najbardziej malownicze zakątki. Za najlepszą bazę wypadową uznał Łebę. Brytyjczycy znowu rozpisują się o Polsce Zainteresowanie Polską w brytyjskich mediach nie słabnie. Tamara Hinson na łamach „The Independent” opisała Łódź jako miasto o niepowtarzalnym klimacie, którego – jak sama przyznała – mogłyby jej pozazdrościć nawet Kraków i Warszawa. Dziennikarka w swoim tekście wskazała konkretne miejsca, które zrobiły na niej największe wrażenie. Na pierwszym miejscu umieściła Manufakturę, czyli zrewitalizowaną przestrzeń dawnej fabryki. – Obecnie to jedno z najpopularniejszych miejsc w Łodzi. Piękne, ceglane budynki dawnej fabryki mieszczą centrum handlowe, szkołę tańca, kino, restauracje i bary. Choć liczne odniesienia do przemysłowej przeszłości wciąż są tu widoczne – zauważyła Wśród polecanych atrakcji znalazły się również słynna ulica Piotrkowska oraz Pałac Izraela Poznańskiego, przez wielu nazywany „małym Luwrem”. Źródła: Daily Mail; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
„Polska Szwajcaria" leży zaledwie 40 minut od Krakowa. To zapomniany cud natury
Dla zagranicznych mediów Ojcowski Park Narodowy staje się fascynującym odkryciem na mapie Polski. To najmniejszy park w kraju, który skrywa w sobie ogromne bogactwo historii. Warto tu przyjechać.
W tym artykule: Ojcowski Park Narodowy – atrakcje Przyroda i tradycja Gastronomia w Ojcowie Igła Deotymy Jaskinie w Ojcowskim Parku Narodowym Trasy turystyczne Ojcowskie zamki Ojcowski Park Narodowy – informacje praktyczne Dziennikarze serwisu euronews.travel postanowili przedstawić turystom alternatywę na jednodniową wycieczkę z Krakowa. Wybór zazwyczaj pada na Zakopane albo Oświęcim. Euronews na jesienny wypad poza miasto proponuje oddalony o zaledwie 40 minut drogi od stolicy Małopolski „mniej znany cud natury”, czyli Ojcowski Park Narodowy. – Miłośnicy przyrody często wybierają się do Zakopanego. To pełne turystów miasto najlepiej zwiedzać podczas wycieczki z minimum jednym noclegiem, ponieważ jest ono oddalone o dwie godziny jazdy samochodem od Krakowa. Jeśli brakuje ci czasu, wybierz położony dużo bliżej Ojcowski Park Narodowy – czytamy. Ojcowski Park Narodowy – atrakcje Ojcowski Park Narodowy powstał w 1956 r. To najmniejszy tego typu obiekt w kraju. Ma zaledwie 21,46 km kw. powierzchni, podczas gdy największy park w Polsce – Biebrzański – ma aż 592,23 km kw. Najmniejszy nie oznacza jednak mało interesujący. Na odwiedzających czeka tu masa cennych zabytków i pomników przyrody. Nie tylko Wawel, Wieliczka i Ojców. Oto nieznane miejsca w Małopolsce, które warto odwiedzić Oceniając województwo małopolskie w kontekście mnogości atrakcji turystycznych, łatwo można dojść do wniosku, że jest to jeden z najatrakcyjniejszych regionów w Polsce. Warto jednak wied... Sercem Ojcowskiego Parku Narodowego jest Ojców, niewielka wieś położona na terenie Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. W jej pobliżu znajduje się Grota Łokietka. Tu , jak głoszą legendy, ojciec Kazimierza Wielkiego miał przez sześć tygodni ukrywać się przed królem czeskim Wacławem II, z którym toczył spór o tron Polski. W trakcie wizyty w najmniejszym parku narodowym Polski zobaczymy zarówno wapienne klify, jak i wąwozy oraz ponad 400 jaskiń. Dodają ponadto, że na miejsce bez problemu dojedziemy autobusem za mniej 20 złotych lub taksówką (koszt taryfy oscyluje granicach 75–130 zł). Spokój, klimat i przyroda sprawiają, że mieszczuchy, zwłaszcza z Krakowa, od wieków lubią tu wypoczywać i leczyć wyczerpane hałasem głowy. Zresztą atrakcyjność tych terenów dostrzeżono już jakieś sto tysięcy lat temu, kiedy swe obozowiska zakładali tutaj neandertalczycy. Przyroda i tradycja Ojcowski Park Narodowy jest najmniejszy w Polsce, co w niczym mu nie ubliża. Przez lata wręcz ortodoksyjnie strzeżono, by nic w nim się nie zmieniło, by technologia ani mody nie zakłócały rytmu Matce Ziemi. Dlatego nawet otwarcie spa w starej willi na jednym z malowniczych zboczy skończyło się tu awanturą i fiaskiem. Niektórym się to podoba, innym nie. Jedno jest pewne: natura oddycha tu pełną, niezmąconą piersią, a w powietrzu, zwłaszcza po deszczu, pachnie mchem, porostami i jodłą. Kiedy wejdziecie na Grubego Janka (Jonaszówka), jeden z kilku w okolicy punktów widokowych, zobaczycie naturę w całej okazałości. Na lewo zachwyci was widok ruin zamku. Na prawo dostrzeżecie drogę do Bramy Krakowskiej i Jaskini Łokietka. Gastronomia w Ojcowie W Ojcowie, czy to przez specyficzny mikroklimat, czy urodę miejsca, zawsze będziecie głodni. I zawsze znajdziecie coś do zjedzenia. Czy to w restauracjach urządzonych w pięknych zabytkowych willach, czy na prostych drewnianych ladach rozstawionych w zmyślny sposób wzdłuż turystycznych tras (chleb ze smalcem, kiełbasa, oscypki, ale i marynowane grzyby). Kalorie spalić można, maszerując do pobliskiej dzikiej Doliny Sąspowskiej bądź do zamku Pieskowa Skała (i zobaczyć obok jego murów imponującą Maczugę Herkulesa). Igła Deotymy Jest zgrabna, smukła i nie sposób jej nie zauważyć, spacerując doliną Prądnika. Igła Deotymy, wapienna skała, swą nazwę zawdzięcza pseudonimowi poetki i improwizatorki Jadwigi Łuszczewskiej. Przyjeżdżała tu, by w okolicznych krajobrazach szukać natchnienia do swych kolejnych romantycznych wierszy. Unikatowe odkrycie na Zamku w Ojcowie. Najstarsza świnka morska w Polsce Świnka morska, czyli kawia, to popularne zwierzątko domowe. Archeolodzy odkryli najstarsze szczątki tego sympatycznego gryzonia na terenie Polski. To znalezisko z Zamku w Ojcowie w woj. małopol... Jaskinie, strome konstrukcje skalne, trzymające Ojców w potrzasku niemal z każdej strony, od wieków przyciągały miłośników niebanalnej natury i historii. Jedni przyjeżdżali tu na biegówki, inni na kulig z pochodniami, a jeszcze inni do pracy naukowej. Doskonały mikroklimat, dobre położenie i atrakcje sprawiały, że Ojców nazywano nawet drugą Szwajcarią. Jaskinie w Ojcowskim Parku Narodowym Dziś też jest się czym chwalić. W Jaskini Ciemnej, którą znają archeolodzy i antropolodzy niemal na całym świecie, odkryto w 2018 r. paliczki neandertalskiego dziecka. Że pieczara jest badawczo atrakcyjna, wiedziano od dawien dawna. Tu odnaleziono bowiem między innymi narzędzia kamienne, ale też zęby niedźwiedzi jaskiniowych, kości wilka, hieny czy lwa jaskiniowego. Tak naprawdę jednak głośno zrobiło się o niej, kiedy grupa profesorów pochwaliła się fragmentami kości dłoni neandertalskiego dziecka. I tak oto Ojców, oprócz wielu innych atrakcji zasłynął jako miejsce, gdzie odkryto najstarsze szczątki ludzkie na terenie dzisiejszej Polski. Wcześniej też miał wiele szczęścia. Według legendy w tutejszych pieczarach i lasach ukrywać miał się Władysław Łokietek (i przygotowywać się do zmagań o Kraków z czeskim władcą Wacławem II). Jego syn, Kazimierz Wielki, gdy zbudował tu warownię, nazwał ją Ociec u Skały. Miejscowi skrócili ją po prostu z czasem do Ojcowa. Przybywali tu przez całe lata goście znamienici. Idę ich śladami. Wspinam się po schodkach w kierunku Jaskini Ciemnej, podziwiam panoramę na Ojców i dolinę Prądnika. Jest tak cicho, że kiedy zamknę oczy, łatwo mi sobie wyobrazić, że jestem tu sama. Kiedy wchodzę z przewodnikiem do ciemnej komory (ze świecą czy latarką) niczym do brzucha zimnego wieloryba. I słucham historii o królu Stanisławie Auguście Poniatowskim, który przemierzał ten szlak, Stanisławie Staszicu czy wreszcie Fryderyku Chopinie, mam na plecach dreszcze. A może to przez przelatujące mi nad głową nietoperze? Nie wiem. Ojców jest nazwany krainą tych ssaków. Nietoperz znalazł się nawet w godle Ojcowskiego Parku Narodowego. Książę nocy, bohater mrocznych legend i horrorów wyjątkowo polubił podkrakowskie uzdrowisko. Pasuje mu klimat jaskiń, w których może sobie hibernować, atmosfera przepięknych skał i niezmącona przyroda. Najczęściej można tu spotkać podkowca małego i nocka dużego, rzadziej mroczka późnego czy nocka wąsatka. Naukowcy liczą je tu od czasu do czasu i podają, że z 25 gatunków żyjących w Polsce na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego i najbliższej okolicy stwierdzono ich aż 17. Trasy turystyczne Białe ojcowskie skały to nie tylko gratka dla fotografów, ale i wspinaczy, którzy od lat wybierają okolice parku. Są doskonałym poligonem treningowym dla tych, którzy zaczynają przygodę na skale, jak i mają już za sobą trudniejsze drogi. Ale otoczenie Ojcowa to także raj dla tych, którzy praktykują szaleństwo na dwóch kółkach. Gniazda na Jurze Najlepszym przyjacielem fotografa jest światło. Czasem wystarczy takie z mocnej latarki. Dla turystów, którzy lubią poruszać się i pozwiedzać z przewodnikiem, w ofercie trasy dla początkujących i wytrwałych. Te pierwsze, krótkie i bez przewyższeń, zaprowadzą was pod ciekawsze skały i groty, kapliczki na wodzie i do zamku Pieskowa Skała. Przewodnik opowie nie tylko o historii miejsca czy starych willach, w których dziś straszy, pokaże także grób przy drodze dwóch braci, którym dom rozerwała bomba podczas wojny. Mnie namówiono na dwudniową eskapadę połączoną ze zwiedzaniem Jaskini Nietoperzowej i Mamutowej, wspinaczką i tyrolką. Przejazd Doliną Będkowską to niepodrobiona poezja, bo stworzona przez naturę. Łąki, skały, rzeka, wodospady i świerszcze tworzą w niej najpiękniejsze strofy, nie do podrobienia przez żadnego poetę, który tu szukał natchnienia. Można się w niej zatrzymać i rozpalić ognisko. Nocą opowiada mroczne opowieści o pieczarach, w których zagubić się można na zawsze, i nieszczęśliwych miłościach ze śmiercią w tle. Ojcowskie zamki Do zamków na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego mam słabość. Malownicze ruiny warowni obronnej zbudowanej przez króla Kazimierza Wielkiego górują nad doliną Prądnika. Zwłaszcza ośmioboczna baszta z ciosowego kamienia wapiennego. Zamek miał być wzniesiony pomiędzy 1354 a 1370 rokiem na ruinach wcześniejszego grodu. Na dziedzińcu odbywały się turnieje rycerskie i bale. Tajemne lochy miały prowadzić do innych warowni królewskich zbudowanych na tym terenie. Dziś możemy zwiedzać resztki murów obronnych i część mieszkalną. Widok na okolice jest z nich obłędny. Drugim na mapie fortyfikacyjnych budowli królewskich jest zamek Pieskowa Skała. Można do niego dojść z Ojcowa spacerem lub dojechać rowerem. Na Szlaku Orlich Gniazd to prawdziwa, świetnie zachowana renesansowa perełka. Królewska warownia wzniesiona na skale mogłaby spokojnie zagrać w filmie „Imię róży”. Jest potężna, wieczorami mroczna i skrywa wiele tajemnic. Ongiś składała się z dwóch zamków (górnego i dolnego), ale ten pierwszy, położony na skale, zawalił się bezpowrotnie. W XV w. rządził tu rozbójnik o zamiłowaniu do czarnej magii – Krzysztof Szafraniec. Ścięto go za swe niezbyt uczciwe rzemiosło na krakowskim rynku. Ale to nie jedyna mroczna historia związana z tym miejscem. W baszcie, zwanej Dorotką, śmierć głodową poniosła jedna z córek Tęczyńskich. Ukarana została w tak okrutny sposób za miłość do lutnisty, z którym próbowała uciec. Od śmierci próbował ratować ją pies, który przez jakiś czas wspinał się na skałę i rzucał swej pani resztki jedzenia. Ojcowski Park Narodowy – informacje praktyczne Jak dojechać Najlepiej rowerem albo samochodem z Krakowa (20 km). Auto można zostawić na jednym z kilku parkingów na terenie Ojcowa (parking pod ruinami zamku w Ojcowie lub parking Ojców-Złota Góra). Noclegi W Ojcowie możecie spać po królewsku i plebejsku. Polecam zajazd Zazamcze, hotel Łokietek, klimatyczny Bazar Lwowski i pokoje gościnne u Grażyny. Atrakcje Ekspozycja przyrodnicza w Centrum Edukacyjno-Muzealnym OPN w Ojcowie. Jeśli chcecie poznać dolinę Prądnika, zobaczyć, jak powstawała na przestrzeni wieków, a także obejrzeć z bliska jej florę i faunę, to miejsce jest idealne dla was. Dom Neandertalczyka. To obowiązkowy punkt w Ojcowie. Jedzenie Piwnica pod Nietoperzem. Restauracja, w której znajdziecie najlepsze polskie dania (żurek z jajkiem i kiełbasą), misy pierogów i pstrąga przyrządzanego na różne sposoby. Bar Sąspówka to znakomite placki ziemniaczane obficie oblane gulaszem, pstrągi i pierogi. Zajazd Zazamcze to dania kuchni polskiej, oczywiście pstrąg i świetne desery. Rowery Jeśli nie macie rowerów, wypożyczycie je w Ojcowie, w Mobilnej Wypożyczalni Rowerów i Kijków Trekkingowych JuraCamp, albo w barze Sąspówka – górskie, trekkingowe, miejskie, dziecięce, foteliki dziecięce, przyczepki rowerowe. Można liczyć na pomoc w dopasowaniu sprzętu oraz trasy wycieczki. Gdzie diabły harcują Na wapiennych ostańcach Jury tkwią ruiny dawnych warowni. Źródła: archiwum NG, euronews.travel, malopolska.pl. Nasz ekspert Katarzyna Kachel Dziennikarka, redaktorka, terapeutka i trenerka oddechu, autorka książek. Absolwentka filologii polskiej, miłośniczka kina, jedzenia i podróży – zarówno tych bliskich, w głąb siebie, jak i dalszych. Stroni od głównych atrakcji turystycznych i luksusowych hoteli, nie przepada za poleceniami w stylu „Musisz to zobaczyć!”. Interesuje ją człowiek oraz pamięć miejsca; fascynują ją regiony pogranicza i przestrzenie nieoczywistych styku. Chętnie schodzi z utartych szlaków.
Polskie wybrzeże skrywa wiele skarbów, ale ten został Cudem Polski. Gdzie znajdziecie Zatopiony Las?
Czy wiecie, że na polskim wybrzeżu mamy scenografię jak z „Władcy Pierścieni” czy „Diuny”? Zatopiony niemal 3 tysiące lat temu i odsłonięty przez sztormy las został uznany za jeden z Cudów Polski. Ale trzeba się spieszyć, żeby go obejrzeć. To jedno z najspokojniejszych miejsc nad Morzem Bałtyckim.
Zatopiony Las koło Czołpina to niezwykłe miejsce, które stało się symbolem przemian natury nad polskim wybrzeżem. Przez tysiące lat ukryty pod piaskiem i wodami Bałtyku, starożytny i znakomicie zakonserwowany las został odsłonięty podczas sztormów. Widok liczących 3 tysiące lat pni i szum oceanu robi niezapomniane wrażenie, więc nie ma się co dziwić, że został Cudem Polski 2025 w województwie pomorskim. Historia Zatopionego Lasu koło Czołpina – jak powstał ten cud natury? Pochodzenie pełnego magii lasu sięga epoki brązu. Według analiz dendrochronologicznych przeprowadzonych przez naukowców z Uniwersytetu Gdańskiego, pnie drzew znajdujące się dziś na plaży mają około 3000 lat. W tamtym okresie w miejscu obecnej plaży znajdował się gęsty las dębowo-bukowy. Teoria jego powstania zakłada dwa scenariusze: albo dawni mieszkańcy wykarczowali teren, by zdobyć miejsce pod uprawę, albo doszło do rozległego pożaru. Tak czy inaczej, po nagłej zmianie poziomu morza i sztormach, pozostałości lasu zostały pogrzebane pod warstwami piasku i zakonserwowane przez słoną wodę. Morze Bałtyckie odsłoniło pradawne pnie Odsłonięcie zatopionego lasu to efekt działania Morza Bałtyckiego. Największe sztormy ostatnich lat spowodowały przesunięcia piasku i odsłoniły kilkadziesiąt pni, które przez wieki były całkowicie niewidoczne. Morze zabiera i morze oddaje – przesuwanie się wydm, cofanie lądu i silne fale to naturalny cykl życia tego regionu, a Zatopiony Las jest spektakularnym dowodem na siłę i kapryśność morza. Jak dotrzeć do Zatopionego Lasu? Zatopiony Las znajduje się w granicach Słowińskiego Parku Narodowego w województwie pomorskim, pomiędzy Czołpinem a Rowami, w pobliżu jeziora Dołgie Duże. Najłatwiej dotrzeć tam z parkingu przy byłej jednostce wojskowej w Czołpinie. Stamtąd należy ich wyznaczoną ścieżką (bez zbaczania, to teren parku narodowego) do morza, a następnie skręcić w lewo i wędrować plażą przez około 3 km. Cała malownicza trasa z parkingu liczy sobie około 4,5 km i po drodze podziwiać można nadmorskie wydmy i charakterystyczny, najodowany bałtycki krajobraz. Nie ma możliwości dojazdu samochodem. Zatopiony Las Cudem Polski 2025, który wkrótce może zniknąć Zatopiony Las w Czołpinie pokonał konkurentów i zwyciężył w prestiżowym plebiscycie „Cuda Polski” organizowanym przez magazyn „National Geographic Traveler”. Tam – głosami internautów – został wybrany najciekawszym, nie do końca odkrytym miejscem w całym województwie pomorskim. Nie ma się co dziwić: stwarza atmosferę jak z bajki czy filmowego planu, ale o jego magii może decydować także… ulotność. Wystarczy kolejny sztorm, by na setki lat został pogrzebany pod piaskiem. Tym razem warto się pospieszyć. Sponsorem plebiscytu jest: Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Odkryj niezwykłe oblicze Karkonoskiego Parku Narodowego
Karkonoski Park Narodowy zachwyca nie tylko turystów, ale i naukowców – od alpejskich muraw po subarktyczne torfowiska i dzikie zwierzęta, które powracają dzięki skutecznej ochronie gatunkowej. Dzięki zróżnicowanym piętrom roślinnym oraz wyjątkowym formom geologicznym park stanowi naturalne laboratorium dla badaczy. Jego malownicze szlaki, wodospady i jeziora polodowcowe przyciągają także pasjonatów przyrody, którzy chcą zobaczyć unikatowe krajobrazy Sudetów.
Spis treści: Powstanie i rozwój Karkonoskiego Parku Narodowego Zwierzęta Karkonoskiego Parku Narodowego Piętra roślinne i gatunki chronione Turystyka na obszarze Karkonoskiego Parku Narodowego Karkonoski Park Narodowy położony jest w województwie dolnośląskim przy granicy z Czechami, obejmuje obecnie powierzchnię 5 951,42 ha, a jego otulina zajmuje dodatkowe 13 093 ha. Tereny te od dawna przyciągały uwagę naukowców i miłośników przyrody ze względu na wyjątkowe walory geologiczne, ukształtowanie terenu oraz bogactwo flory i fauny. Już w 1910 roku w Karkonoszach powołano stanowisko komisarza ochrony przyrody. Kolejnym krokiem milowym było utworzenie straży górskiej w 1927 r., której głównym zadaniem była ochrona tych cennych przyrodniczo terenów. Pierwsze rezerwaty powstały w 1933 roku i obejmowały kotły polodowcowe oraz liczne pomniki przyrody. Powstanie i rozwój Karkonoskiego Parku Narodowego Formalne powstanie Karkonoskiego Parku Narodowego nastąpiło 16 stycznia 1959 roku na mocy rozporządzenia Rady Ministrów, obejmując pierwotnie 5510 ha. Granice parku i zasady jego ochrony zostały szczegółowo określone w zarządzeniu Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 2 marca 1959 roku. Od tego czasu powierzchnia parku była stopniowo powiększana – w 1996 r. o 68 ha, a w 2016 r. o kolejne 371 ha, co pozwoliło objąć ten wyjątkowy ekosystem jeszcze lepszą ochroną. Znaczenie Karkonoskiego Parku Narodowego zostało dodatkowo podkreślone w 1992 roku, kiedy wraz z czeskim Krkonošským národním parkiem został włączony do przygranicznego Rezerwatu Biosfery UNESCO Karkonosze/Krkonoše, obejmującego ponad 60 tys. ha. W 2010 roku obszar parku wraz z otuliną uzyskał status Geoparku Krajowego, co potwierdziło jego wyjątkowe wartości i edukacyjne znaczenie dla regionu. Dzięki tym działaniom Karkonoski Park Narodowy stał się jednym z najważniejszych obszarów chronionych w Polsce, łącząc ochronę przyrody z edukacją ekologiczną i badaniami naukowymi. Zobacz też: Śnieżka z dziurą na wylot? Kontrowersyjny plan tunelu pod górą. Zwierzęta Karkonoskiego Parku Narodowego Karkonoski Park Narodowy to obszar o wyjątkowej różnorodności gatunkowej, wynikającej z połączenia zróżnicowanego klimatu, mozaikowej rzeźby terenu oraz odmiennych pięter roślinnych. W parku występuje około 60 gatunków ssaków, w tym bóbr, sarna , lis oraz aż 16 gatunków nietoperzy. Ciekawostką jest obecność muflona, który został introdukowany z Korsyki na początku XX wieku i od tego czasu zamieszkuje karkonoskie lasy. Historia dużych drapieżników w Karkonoszach jest złożona. Wilki i rysie zostały wytępione przez człowieka, a ich powrót nastąpił dopiero w XXI wieku. Rysie ponownie pojawiły się w 2006 roku, choć ich liczebność była niewielka i od 2018 roku nie obserwuje się ich regularnie. Wilki natomiast, początkowo pojedyncze, zaczęły pojawiać się od 2014 roku, a w ostatnich latach rozmnażają się ponownie w tym rejonie. Ptactwo Karkonoszy jest równie bogate, obejmuje łącznie około 200 gatunków lęgowych i przelotnych. Do najciekawszych należą włochatka, sóweczka, cietrzew, głuszec, drozd obrożny oraz płochacz halny. Obecna fauna Karkonoszy jest efektem działań ochronnych, rewitalizacji siedlisk oraz naturalnej sukcesji lasów. Dzięki temu park pozwala obserwować zarówno gatunki borealne, relikty glacjalne, jak i zwierzęta powracające po długim okresie nieobecności, tworząc unikatowy ekosystem Sudetów. Piętra roślinne i gatunki chronione Karkonoski Park Narodowy charakteryzuje się wyraźnie zróżnicowaną strukturą roślinną, wynikającą ze zmieniającego się wraz z wysokością klimatu oraz różnorodnych warunków siedliskowych. Roślinność gór układa się w klasyczne piętra, typowe dla wszystkich masywów górskich, choć w Karkonoszach ich układ przyjmuje unikatowe formy. Najniższe partie, czyli pogórze, obejmują obszary do około 500 m n.p.m., gdzie dominują pola, łąki oraz fragmenty lasów liściastych. Na uwagę zasługują zachowane u podnóża góry Chojnik grądy i reliktowe subatlantyckie bory sosnowe. Wyższe partie, czyli regiel dolny (500–1000 m n.p.m.) porasta w większości świerczynowa monokultura, choć zachowały się także fragmenty pierwotnych buczyn sudeckich oraz polany o dużej wartości przyrodniczej. Piętro regla górnego (1000–1250 m n.p.m.) zajmują górnoreglowe świerczyny sudeckie, w runie których występują gatunki chronione, takie jak np. paproć podrzeń żebrowiec czy przytulia hercyńska. W piętrze subalpejskim (1250–1450 m n.p.m.) dominują zarośla kosodrzewiny, często z domieszką jarząbu pospolitego i wierzby śląskiej, a w kotłach polodowcowych rozwijają się wyjątkowe ziołorośla i traworośla z wieloma gatunkami endemicznymi, np. modrzykiem górskim czy tojadem sudeckim. Najwyższe piętro alpejskie (powyżej 1450 m n.p.m.) obejmuje fragmentaryczne murawy halne i piargi granitowe. Wyjątkową wartość ma Żyła Bazaltowa w Małym Śnieżnym Kotle, będąca unikatowym siedliskiem licznych reliktów epoki lodowej oraz endemitów (np. skalnica bazaltowa, dzwonek karkonoski – jego wizerunek znajduje się w logo Karkonoskiego Parku Narodowego – jastrzębce czy przytulia sudecka), których obecność nadaje Karkonoszom niepowtarzalny charakter przyrodniczy. Dzięki takiej mozaice siedlisk park umożliwia obserwację roślin rzadkich, chronionych i zagrożonych wyginięciem, czyniąc go jednym z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Sudetów. Turystyka na obszarze Karkonoskiego Parku Narodowego Karkonoski Park Narodowy oferuje turystom niezwykle zróżnicowane możliwości spędzania czasu, zarówno latem, jak i zimą. Park dysponuje siecią 112 km szlaków pieszych, a część z nich została udostępniona również rowerzystom, przy czym wstęp na jego teren jest płatny. Zimą turyści mogą korzystać z 17 km nartostrad i dziesięciu wyciągów narciarskich. W wyższe partie Karkonoszy prowadzą dwie kolejki linowe – „Szrenica” i „Kopa” – umożliwiając szybki dostęp do wierzchołków. Szczyt Szrenicy (1362 m n.p.m.) stanowi jeden z głównych punktów widokowych w Karkonoszach. Położony powyżej górnej granicy lasu wierzchołek oferuje panoramy, które zachwycają turystów o każdej porze roku. Znajduje się tu również historyczne schronisko oraz Karkonoska Stacja Meteorologiczna – jedyna w Sudetach stacja w piętrze subalpejskim, służąca badaniom i celom dydaktycznym. Park obfituje w naturalne atrakcje. Niewątpliwie można do nich zaliczyć wodospady Kamieńczyka i Szklarki, które przyciągają zarówno miłośników fotografii, jak i wędrówek krajobrazowych. Równie fascynujące są Śnieżne Kotły, Czarny Kocioł Jagniątkowski i torfowisko Úpy, będące reliktem subarktycznej tundry. Miłośnicy pieszych wędrówek mogą przemierzyć Ścieżkę nad Reglami, czyli niemal 30-kilometrowy szlak przebiegający przez kotły polodowcowe i granicę dwóch pięter roślinnych: regla górnego i piętra subalpejskiego. Obszar KPN kryje także liczne jeziora polodowcowe, w tym Mały Staw z malowniczo położonym schroniskiem Samotnia. Ciekawostką są też unikatowe formacje skalne, takie jak Pielgrzymy, Końskie Łby i Trzy Świnki. Śnieżka, najwyższy szczyt Karkonoszy i Sudetów, stanowi punkt centralny parkowych wędrówek, oferując możliwość obserwacji rzadkich zjawisk meteorologicznych i podziwiania alpejskiej roślinności w specyficznym klimacie wysokogórskim. Dzięki różnorodności krajobrazów, bogactwu przyrodniczemu i dobrze rozwiniętej infrastrukturze turystycznej, Karkonoski Park Narodowy pozostaje jednym z najchętniej odwiedzanych i najlepiej przystosowanych do rekreacji terenów chronionych w Polsce. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Jeziora Plitwickie – chorwacka perła natury, która hipnotyzuje kolorem wody. Polacy je kochają!
Jeziora Plitwickie to najstarszy park narodowy Chorwacji, który przyciąga miliony turystów turkusową wodą, kaskadami i drewnianymi pomostami wijącymi się między wodospadami. To właśnie tutaj natura stworzyła spektakl, który trudno opisać słowami – bajkowy krajobraz, który wydaje się być nierealny.
Spis treści: Spacer wśród jezior – krystaliczna toń i magia wapiennych kaskad Historia Jezior Plitwickich – raj cudem ocalony i skarb światowego dziedzictwa Jeziora Plitwickie – widoki jak z filmu i ścieżki pełne zachwytu Niedźwiedzie brunatne w Parku Narodowym Jezior Plitwickich – tajemniczy mieszkańcy Liki Atrakcje w okolicach Jezior Plitwickich – nie tylko wodospady Okoliczne atrakcje Jezior Plitwickich – wywierzyska, młyny i Małe Plitvice Jeziora Plitwickie - Kraina Wiekowych Młynów 3 sposoby na zwiedzanie Jezior Plitwickich – od jednodniowej wycieczki po tygodniową przygodę Ceny biletów do Parku Narodowego Jezior Plitwickich – co warto wiedzieć przed wizytą Park Narodowy Jezior Plitwickich leży w środkowej Chorwacji, około 140 km od atrakcji Zagrzebia. To najstarszy park narodowy w kraju, wpisany na listę UNESCO w 1979 roku. Obejmuje 16 jezior krasowych połączonych wodospadami, których barwa – od szmaragdu po turkus – zmienia się w zależności od światła i minerałów. Park zachwyca nie tylko krajobrazem, ale i bogactwem przyrody – spotkać tu można m.in. niedźwiedzie brunatne, rysie czy dzikie ptaki. Odwiedziłam to miejsce z rodziną i była to rajską podróż, pełna natury i niezwykłych widoków. Spacer wśród jezior – krystaliczna toń i magia wapiennych kaskad Idziemy od jeziora Gradinsko do Proščansko – decyduje mój mąż. Jak rasowy przewodnik sprawdził wcześniej, że wchodząc trasą od dołu, będziemy mogli najlepiej podziwiać wodospady i kaskady spływające z górnych jezior. I już przy pierwszym postoju nie możemy oderwać wzroku – tafla aż się kotłuje od ryb! Każdy wędkarz miałby tu palpitacje: ławice pstrągów, leniwie snujących się przy brzegu, są niemal na wyciągnięcie ręki. Zanurzamy aparat w wodzie (bo kąpiel i pływanie są zakazane) i aż trudno uwierzyć, jak krystalicznie czysta jest woda – ryby wyglądają, jakby unosiły się w powietrzu. Trasę zaplanowaną na pięć godzin pokonujemy w siedem – i nie, to nie przez dziecięce nóżki. Zatrzymywaliśmy się co chwilę, bo co zakręt, to nowe widowisko: pluskający strumień, rozświetlony mostek, błysk światła w kropli wody. Dla naszych pociech to był raj – miejsce, gdzie można bez końca rzucać misie-patysie, moczyć gałązki jak wędki i brać prysznic pod wodospadem. Ale prawdziwym powodem naszego opóźnienia była natura sama w sobie – zbyt piękna, by się spieszyć. Jeziora Plitwickie to geologiczny cud, który powstał dzięki współdziałaniu wody, czasu i życia organicznego. Rzeka Korana od tysięcy lat żłobi dolomitowe skały, a mchy, glony i bakterie przyczyniają się do wytrącania wapnia, tworząc tzw. trawertyn – naturalny budulec, który formuje progi i ściany wodospadów. Gdy osadza się na brzegu i twardnieje, woda szuka nowych dróg – stąd ciągła zmienność krajobrazu. To nieustający proces biologicznego recyklingu, dzięki któremu powstają nowe kaskady, a stare powoli znikają pod kolejnymi warstwami minerałów. A wszystko to w scenerii, której kolorystyka – od turkusu po głęboki szmaragd – sprawia wrażenie, jakbyśmy spacerowali po bajkowej krainie. Historia Jezior Plitwickich – raj cudem ocalony i skarb światowego dziedzictwa Niewiele brakowało, by ten naturalny cud przepadł na zawsze. W 1991 roku, podczas wojny o niepodległość Chorwacji, region Jezior Plitwickich znalazł się na pierwszej linii konfliktu. Ich niezwykła wartość przyrodnicza i turystyczna sprawiła, że stały się celem politycznego szantażu – serbscy bojownicy zaminowali teren parku, grożąc jego wysadzeniem, aby zwrócić uwagę międzynarodowej opinii publicznej. Na szczęście do tragedii nie doszło. Park przetrwał i dziś, odbudowany i chroniony, przyciąga rocznie ponad milion turystów z całego świata. Zdjęcie w przewodniku wygląda jak z bajki: kaskady spadające jak białe warkocze pomiędzy oczkami turkusowej wody. „Mój Boże, żeby tak mieć helikopter i zobaczyć to na własne oczy...” – marzę na głos. „Nie trzeba helikoptera!” – odpowiada mi z uśmiechem pracownik informacji turystycznej. I ma rację – najlepsze widoki są na wyciągnięcie ręki, trzeba tylko wiedzieć, którędy pójść. Jeziora Plitwickie – widoki jak z filmu i ścieżki pełne zachwytu Wyruszamy trasą w kierunku Wielkiego Wodospadu (Veliki Slap), który z impetem spada z wysokości 70 metrów – to najwyższy wodospad Chorwacji. Po drodze mijamy urokliwy młyn, a potem mozolnie schodzimy na dno kanionu rzeki Korany, który oddziela nas od punktu widokowego. Nagroda jest jednak warta wysiłku – widok z dołu to czysta magia: mikroskopijne sylwetki turystów przemierzające drewniane kładki, mgiełka wodna unosząca się w powietrzu i wszechobecny szum wody. Chwilę później wspinamy się w górę – szlakiem wzdłuż wodospadu. Wreszcie docieramy na punkt widokowy, z którego wykonano zdjęcie z przewodnika. I choć krajobraz zapiera dech w piersiach, jest małe „ale” – to lipiec, a deszczu nie było od tygodni. Wodospady przypominają teraz delikatne strumienie. Co innego wiosną, szczególnie w maju, gdy jeziora są pełne, a woda spływa szerokimi pasmami, przypominając włosy rusałek, oplatające wapienne progi. Ale nawet w porze suchej widok z góry zachwyca – pod stopami rozciąga się panorama szmaragdowych jezior, zlewających się z zielenią lasów. Można ruszyć dalej wzdłuż brzegów, wybierając drewniane kładki nad taflą wody, lub obrać trasę biegnącą wysoko na zboczu, dającą perspektywę niczym z lotu ptaka. Jedno jest pewne – miejsce na karcie pamięci szybko się kończy, bo trudno przestać robić zdjęcia. Nic dziwnego, że urodę Plitwic pokochali także filmowcy – to właśnie tutaj kręcono połowę scen do klasycznego filmu o Winnetou, kultowego bohatera westernów opartych na powieściach Karla Maya. Dzikość natury i surowe piękno krajobrazu idealnie oddają klimat opowieści o nieujarzmionej Ameryce – choć to Chorwacja, nie Arizona. Niedźwiedzie brunatne w Parku Narodowym Jezior Plitwickich – tajemniczy mieszkańcy Liki O ile Jeziora Plitwickie przeżywają prawdziwe oblężenie turystów przez większą część roku, o tyle reszta regionu Lika, w którym się znajdują, pozostaje niemal nietknięta przez masową turystykę. To Chorwacja, jakiej nie znamy. Dziki, górzysty i słabo zaludniony teren – idealne miejsce dla niedźwiedzia brunatnego, który od wieków jest symbolem tych ziem i nawet widnieje w herbie parku narodowego. Choć można przeczytać w każdym przewodniku, że misie tu żyją, to szanse na ich spotkanie w naturze są znikome – są płochliwe, unikają ludzi i poruszają się głównie nocą. Jeśli jednak naprawdę chcesz zobaczyć niedźwiedzie z bliska – i to w bezpiecznych warunkach – warto udać się do Kutereva, niewielkiej wioski oddalonej o około 75 km na zachód od Plitwic. To tutaj powstał niezwykły projekt: sierociniec dla niedźwiedzi brunatnych, czyli specjalistyczne centrum opieki dla zwierząt, które utraciły matki we wczesnym dzieciństwie. Gdy trafiamy tu po raz pierwszy – błąd strategiczny – jest samo południe, a wszystkie misie… śpią. „Wróćcie po piątej po południu” – radzi nam Josipa, dwudziestoletnia opiekunka i przewodniczka, która dba o to, by zwiedzający nie zakłócali spokoju mieszkańców ośrodka. – Problem w tym, że te misie nie boją się ludzi – tłumaczy. – Trafiają tu jako osierocone młode, zbyt słabe, by przetrwać same w naturze. Ale gdy dorosną, nie da się ich już wypuścić na wolność – ich instynkty są zaburzone, a ciekawość względem ludzi mogłaby skończyć się tragicznie. „Wyobrażasz sobie, jakby taki niedźwiedź podszedł do wioski albo do turysty na szlaku?” – pyta mnie z powagą. Po południu wracamy zgodnie z zaleceniem. Najmłodsza para dwulatków bawi się w swojej zagrodzie, tarzając się w piasku i turlając niczym przerośnięte pluszaki. W ich ruchach widać radość, ale też coś więcej – dzikość zamkniętą w bezpiecznych ramach. W sąsiedniej zagrodzie starsze osobniki – ośmiolatki – właśnie prowadzą intensywną „dyskusję”, która szybko przeradza się w fizyczne przepychanki. Gdy jeden z nich staje na dwóch łapach i ryczy, ziemia aż drży. W tym momencie przypomina się nam, że to nie maskotki, a potężne drapieżniki, które w naturze mogą ważyć nawet do 300 kilogramów. Na szczęście dzieli nas podwójne ogrodzenie, a my – choć z respektem – możemy obserwować ich zachowanie z bliska. To miejsce to nie zoo, lecz azyl – z całym szacunkiem dla potrzeb zwierząt i zachowaniem zasad ekologicznej równowagi. I może właśnie dlatego Kuterevo zostaje w pamięci – jako spotkanie z dziką naturą, ale bez szkody dla niej. Atrakcje w okolicach Jezior Plitwickich – nie tylko wodospady W folderach turystycznych region Lika promuje się jako „zielone serce Chorwacji” – i nie bez powodu. Choć Jeziora Plitwickie to główna atrakcja, okolica skrywa wiele innych, mniej znanych, ale równie urokliwych miejsc. Jedną z najnowszych propozycji turystycznych jest spływ rzeką Gacka, uznawaną za jedną z najczystszych rzek Europy. Pełniła niegdyś kluczową rolę w lokalnym rolnictwie i młynarstwie, a dziś przyciąga tych, którzy szukają spokojnego kontaktu z naturą. Z myślą o raftingu jedziemy nad Gackę – ale na miejscu czeka nas miła niespodzianka. Zamiast plastikowych kajaków – plav, czyli tradycyjna dłubanka wyciosana z pnia drzewa. Tego typu łodzie były kiedyś w każdym gospodarstwie: służyły do wyławiania wodnych roślin na paszę, transportu przez rzekę, a czasem nawet... na romantyczne randki. Dziś dzięki pasjonatom odtworzono je dla turystów, by mogli doświadczyć autentycznego klimatu regionu. Spływ trwa około godziny i to prawdziwa sielanka: błękitna woda, zielone wodorosty, domki z czerwonymi dachami, drzewa pochylające się nad nurtem i tańczące ważki. Gacka płynie leniwie, a my razem z nią – to nie przygoda z adrenaliną, ale spokojna podróż w głąb natury i lokalnej tradycji. Po zakończeniu rejsu nasz przewodnik, Denis, zaprasza nas do siebie. Na stole pojawia się rakija (i to już o dwunastej w południe!), domowy syrop z kwiatów lipy – robiony przez jego mamę – oraz mocna kawa. Rozmowa toczy się lekko, bo język chorwacki jest zaskakująco zrozumiały dla Polaków: „žaba” to „żaba”, „riba” to „ryba”, a jedyne zamieszanie budzi „rano”, które tutaj oznacza „jutro”. Gdy przychodzi gospodarzowi znajomy, witamy go radośnie: „Dobar dan!”, a na pożegnanie długo ściskamy dłonie, mówiąc z uśmiechem: „Do videnja!” Okoliczne atrakcje Jezior Plitwickich – wywierzyska, młyny i Małe Plitvice Rzeka Gacka ma źródła zaledwie kilka kilometrów od Jezior Plitwickich, i to nie byle jakie – wypływa z potężnych wywierzysk krasowych, czyli naturalnych ujść podziemnych rzek. Woda nie sączy się leniwie, lecz z impetem wybija spod ziemi, tworząc spektakularny początek rzeki. To właśnie ta siła była niegdyś wykorzystywana przez ludzi – już od czasów średniowiecza powstawały tu młyny wodne, które przetrwały w niemal niezmienionej formie do dziś. Najbardziej znane miejsce to Vrilo Gacke, gdzie można zobaczyć działające mechanizmy i spróbować świeżo mielonej mąki. Jednak to Majerovo Vrilo – kompleks kilku młynów położony wśród drzew i strumieni – zachwyca najbardziej. Obok regionalnej izby, gdzie prezentowane są lokalne narzędzia i rzemiosło, działa mały sklepik z pamiątkami. Przed młynami, w spokojnym rozlewisku, kąpią się kaczki, a obok słychać śmiech – ktoś właśnie grilluje i chłodzi piwo oraz arbuzy w lodowatej, krystalicznej wodzie. To miejsce, gdzie czas naprawdę płynie wolniej. Ale musimy ruszać dalej – czeka nas jeszcze wizyta w Slunj, o której z pasją opowiada nasz chorwacki przyjaciel Bojan. – „Musisz zobaczyć Rastoke!” – mówi z błyskiem w oku. I rzeczywiście, Slunj to urocze miasteczko, z pozostałościami twierdzy, klimatycznymi kościołami i malowniczymi domkami, ale to, co przyciąga turystów, to spektakularne położenie u zbiegu dwóch rzek – Slunjicy i Korany. W ich zakolu znajduje się Rastoke, miejscowość nazywana czasem „Małymi Plitwicami”. To unikalne połączenie natury i ludzkiej architektury: tradycyjne domy z drewnianymi werandami stoją na skałach, pomiędzy którymi przelewają się wodospady i strumienie, tworząc romantyczną, niemal baśniową scenerię. Wiele dawnych młynów zostało przekształconych w pensjonaty, restauracje i galerie. Można tu spacerować drewnianymi pomostami, podziwiać dziką roślinność, słuchać szumu wody i delektować się spokojem, którego próżno szukać w popularnych kurortach. Jeziora Plitwickie - Kraina Wiekowych Młynów Tu jednak woda się nie leni: praktycznie każdy próg skalny został wykorzystany przez młynarzy, dzięki czemu powstała malownicza osada. Za niewielką opłatą właścicielka w jednym z młynów podnosi zastawkę i już woda obraca żarna, a kukurydza na naszych oczach zmienia się w mąkę. Największa zagroda młynarska czeka Pod Rastockim Krovom. Nazwa mało poetycka, ale miejsce fenomenalne! Nas najbardziej zachwyca „praczka”, czyli pierwowzór naszych pralek. Część wody z rzeki została przekierowana do beczki z dziurami, wystarczy wrzucić ubrania i samo się pierze. Kiedy z kolei archaiczną zastawkę się opuści, wodospad znika. Na koniec mała wycieczka do jaskini. Wypłukana przez wodę jest doskonałą ilustracją przysłowia, że kropla drąży skałę. Chętnie bym w takim młynie zamieszkała, by położyć się obok wodospadu i patrzeć w niebo. To całkiem realne: Pod Rastockim Krovom ma gościnne pokoje, pewnie i w innych młynach też by nas przenocowano. Gdy zmierzch zakrada się w dolinę, a w oknach zapalają się światła, miejsce wygląda szczególnie bajecznie. Nawet nasze dzieci, zamiast zwyczajowo się kłócić, puszczają razem łódeczki z liści. 3 sposoby na zwiedzanie Jezior Plitwickich – od jednodniowej wycieczki po tygodniową przygodę Planując podróż do Parku Narodowego Jezior Plitwickich, warto zastanowić się, ile czasu chcesz poświęcić na to niezwykłe miejsce. Oto trzy propozycje – od szybkiego rekonesansu po rozbudowany urlop pełen wrażeń. Sposób 1: Klasyka w jeden dzień Czas trwania: 1 dzień Trasa: Zwiedzanie Górnych Jezior. Start od wejścia nr 2 (Ulaz 2), skąd kierujemy się do przystanku statków P1, następnie rejs przez jezioro Kozjak. Dalej trasa wiedzie wzdłuż jezior Golovac i Okrugljak. Na koniec, dla zmęczonych, opcja powrotu ekologicznym pociągiem z wyższych partii parku. Rada eksperta: Trasa miejscami bywa wymagająca – solidne buty trekkingowe i zapas wody to podstawa. Sposób 2: Plitwickie w pełnej krasie Czas trwania: 3 dni Trasa: Obejmuje trasę z sposobu 1, a dodatkowo: Dolne Jeziora. Początek przy Ulaz 1 (wejście nr 1), długie zejście pod Veliki Slap (najwyższy wodospad Chorwacji), następnie podejście do punktu widokowego z lotniczą panoramą. Powrót można zaplanować wzdłuż jezior lub bardziej ambitnie – ścieżką na skarpie. Dla wytrwałych – piesza pętla wokół jeziora Kozjak. Rada eksperta: Osobom z lękiem wysokości zaleca się wybieranie tras przy tafli jezior, a nie tych na wysokości. Sposób 3: Tydzień w raju Czas trwania: 7 dni Trasa: Kompletny program łączący elementy sposobu 1 i 2, a także: Dzień 4: Spływ rzeką Gacka tradycyjną łodzią typu plav. Dni 5–6: Górskie wędrówki po terenie Parku Narodowego Velebit, oferującego dzikie, mało uczęszczane szlaki i oszałamiające widoki. Dzień 7 – trzy warianty: Leniwy: Relaks w lokalnym pensjonacie z widokiem na góry. Aktywny: Trekking po szlakach Parku Narodowego Paklenica – raju dla wspinaczy i miłośników skalistych pejzaży. Edukacyjny: Wizyta w Muzeum Nikoli Tesli w Smiljanie, miejscu urodzenia genialnego wynalazcy. Rada eksperta: Świetnym pomysłem na urozmaicenie pobytu są wycieczki quadami po Velebicie – rezerwacja możliwa przez Adria Velebitica. Ceny biletów do Parku Narodowego Jezior Plitwickich – co warto wiedzieć przed wizytą Ceny biletów do Parku Narodowego Jezior Plitwickich różnią się w zależności od sezonu. W 2025 roku jednodniowy bilet dla osoby dorosłej kosztuje od 10 euro poza sezonem (styczeń–marzec, listopad–grudzień), przez 23 euro w sezonie średnim (kwiecień, maj, październik), aż do 40 euro w sezonie wysokim (czerwiec–wrzesień). Studenci mogą liczyć na zniżki – bilety dla nich kosztują od 6 do 25 euro, w zależności od miesiąca. Dzieci i młodzież w wieku 7–18 lat zapłacą od 4 do 15 euro, a dzieci poniżej 7. roku życia wchodzą bezpłatnie. Bez opłat wejdą również osoby z orzeczoną niepełnosprawnością powyżej 50%. Dostępne są także bilety dwudniowe – to dobra opcja dla osób, które chcą dokładnie zwiedzić zarówno Górne, jak i Dolne Jeziora bez pośpiechu. Taki bilet kosztuje od 16 do 60 euro w zależności od sezonu. W cenie biletu zawarty jest rejs statkiem po jeziorze Kozjak oraz przejazd kolejką panoramiczną, co pozwala łatwiej poruszać się po rozległym terenie parku. Warto pamiętać, że liczba biletów na każdy dzień jest ograniczona, dlatego zaleca się zakup online z wyprzedzeniem – zwłaszcza w miesiącach letnich. Źródło: National Geographic Traveler
Tatrzański Park Narodowy – wyjątkowe miejsce przyrodnicze w Polsce
Tatrzański Park Narodowy (TPN) to jedyny w Polsce park narodowy o charakterze wysokogórskim. Powołano go dekretem Rady Ministrów jesienią 1954 roku, a formalnie został otwarty 1 stycznia 1955 r. TPN znajduje się w województwie małopolskim i obejmuje cały obszar polskich Tatr oraz nieduży fragment Pogórza Bukowińskiego i Rowu Podtatrzańskiego. Park liczy niemal 2,2 tys. ha i wraz ze słowackim TANAP-em tworzy niemal 100 tys. ha obszaru objętego ochroną przyrody. Dowiedz się więcej o historii parku, poznaj jego wyjątkową faunę i florę oraz przeczytaj o roli, jaką TPN odgrywa w edukacji i ochronie dziedzictwa przyrodniczego Polski.
Spis treści: Historia utworzenia Tatrzańskiego Parku Narodowego Unikatowe walory TPN Logo Tatrzańskiego Parku Narodowego Zwierzęta Tatrzańskiego Parku Narodowego Roślinność Tatr – królestwo górskich endemitów Znaczenie TPN dla edukacji i tożsamości przyrodniczej Polski Koncepcje ochrony Tatr narodziły się już pod koniec XIX w., gdy intensywna eksploatacja niszczyła górski krajobraz. W 1868 r. uchwalono pierwsze prawo zakazujące polowań na świstaki i kozice. Założone w 1873 r. Towarzystwo Tatrzańskie zainicjowało skup ziem i rozszerzyło ochronę przyrody także na rzadkie rośliny (np. szarotkę alpejską, cis i limbę). Historia utworzenia Tatrzańskiego Parku Narodowego W 1939 r. powstał Park Przyrody w Tatrach, który był szczególną jednostką organizacyjną Lasów Państwowych, lecz II wojna światowa przerwała jego działania. Dopiero pod koniec lat 40. kontynuowano ochronę i utworzono wówczas rezerwat Tomanowa-Smreczyń. Tatrzański Park Narodowy został formalnie zatwierdzony na początku 1955 roku, co poprzedziło w 1954 r. rozporządzenie Rady Ministrów. Unikatowe walory TPN Tatry to jedyne w Polsce góry o charakterze alpejskim, co sprawia, że TPN wyróżnia się walorami niedostępnymi w innych rejonach naszego kraju. Najwyższym punktem Tatrzańskiego Parku Narodowego jest szczyt Rysów (2499 m n.p.m.). W parku roztaczają się niezwykłe widoki na m.in. najbardziej znane jezioro, czyli Morskie Oko (34,5 ha) oraz na liczne stawy polodowcowe i wodospady (np. Siklawę). Ze względu na unikalny, wysokogórski charakter regionu, park został w 1993 r. wpisany na listę Rezerwatów Biosfery UNESCO. Tatrzański Park Narodowy przyjmuje corocznie około 4 mln turystów, co sprawia, że jest jednym z najchętniej odwiedzanych parków w Polsce. Jednocześnie park prowadzi rozbudowaną działalność edukacyjną i ochronną, by zachować bogactwo przyrody niemal w stanie niezmienionym. Logo Tatrzańskiego Parku Narodowego Logo TPN jest powszechnie rozpoznawalne w Polsce. Znak ten przedstawia kozicę tatrzańską na tle tatrzańskich granitowych szczytów. Kozica (Rupicapra rupicapra tatrica) jest nie tylko symbolem TPN, ale także żywą wizytówką skutecznej ochrony fauny. Ten endemiczny gatunek z Karpat (podgatunek kozicy ogólnie spotykanej w Alpach) przez wieki był bliski wyginięcia z powodu kłusownictwa. Wybór kozicy do logo nie jest przypadkowy: symbolizuje ona dzikość i odporność górskich zwierząt, przywiązanie do tatrzańskiego krajobrazu i wartości ochrony przyrody. Logo Tatrzańskiego Parku Narodowego pojawia się na wszystkich tablicach informacyjnych oraz w publikacjach i dokumentach parku. Stało się ono niejako ogólnopolskim symbolem ochrony Tatr. Zwierzęta Tatrzańskiego Parku Narodowego Tatrzańska fauna jest jedną z najbogatszych w Polsce i obejmuje zarówno pospolite gatunki górskie, jak i wiele unikatowych form karpackich. Już sama obecność kozicy tatrzańskiej i świstaka tatrzańskiego odróżnia Tatry od reszty kraju – są to jedyne w Polsce obszary z ich występowaniem. Park zamieszkują także wielkie drapieżniki, jak np. niedźwiedź brunatny, ryś i wilk. W TPN żyje też ponad 200 gatunków ptaków (m.in. orzeł przedni, puchacz i głuszec). Na uwagę zasługują ponadto chronione płazy i gady (m.in. endemiczna traszka karpacka oraz rzadki gniewosz plamisty). Obserwacja tatrzańskich zwierząt uczy ostrożności i szacunku do natury. Park kładzie nacisk na edukację przyrodniczą, ale również na ograniczenia i zwraca uwagę turystów np. na zasady bezpiecznego zachowania przy napotkaniu dzikich zwierząt. Otwartość dzikich gatunków na turystów bywa duża, dlatego TPN przypomina, aby nie dokarmiać zwierząt i zachowywać ciszę na szlakach. Roślinność Tatr – królestwo górskich endemitów Flora TPN jest niezwykle bogata. W granicach parku znanych jest około 1300 gatunków roślin naczyniowych, z wieloma endemitami i reliktami arktyczno-alpejskimi. Tatry cechuje pionowy układ roślinności (regle, hale, turnie), dzięki czemu na każdym piętrze można zauważyć nieco inne gatunki roślin. Tatrzańska flora charakteryzuje się dużą liczbą endemitów – niemal 200 gatunków roślin spotykanych w Tatrach rośnie tylko w tym rejonie Polski. Wśród roślin występujących na obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego uwagę zwraca liczna grupa gatunków górskich i reliktowych. Przykłady cennych roślin to: warzucha tatrzańska, sasanka alpejska, szarotka alpejska, dębik ośmiopłatkowy, limba pospolita, wiechlina tatrzańska, wierzba żyłkowana, zosik karpacki, lepnica dwukwiatowa. Dla miłośników przyrody Tatrzański Park Narodowy oferuje liczne ścieżki dydaktyczne, tablice i przewodniki, które opisują florę i faunę górskiego środowiska. Znaczenie TPN dla edukacji i tożsamości przyrodniczej Polski Tatrzański Park Narodowy odgrywa ważną rolę w edukacji ekologicznej turystów odwiedzających ten region. Szlaki TPN, ścieżki dydaktyczne, Centrum Edukacji Przyrodniczej oraz bogate materiały publikowane przez park umożliwiają poznanie złożonych procesów naturalnych w górach alpejskich. Dzięki programom szkoleniowym, prelekcjom i warsztatom TPN uczy turystów, jak bezpiecznie i odpowiedzialnie korzystać z górskich szlaków, jednocześnie minimalizując wpływ człowieka na unikatowe ekosystemy. Pracownicy parku prowadzą aktywny monitoring przyrody – od liczenia populacji kozic i świstaków po badanie stanu lasów i hal. Tatrzański Park Narodowy stał się symbolem polskiego dziedzictwa przyrodniczego, a wpisanie go na listę rezerwatów biosfery UNESCO w 1993 r. podkreśliło międzynarodowe znaczenie jego przyrodniczych wartości. TPN łączy w sobie unikatową przyrodę, wielowiekową historię ochrony cennych gatunków oraz nowoczesną edukację ekologiczną. Jego rozległe wysokogórskie zbiorowiska, bogata flora i fauna oraz rozpoznawalne logo z kozicą czynią go nie tylko miejscem do zwiedzania, ale przede wszystkim żywą lekcją szacunku do dzikiej natury. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Mljet to Chorwacja w najpiękniejszym wydaniu. Urzeka zielenią i spokojem
Mljet, znana jako „zielona wyspa”, to zdaniem wielu najpiękniejsze miejsce w Chorwacji. Zachwyca dziką przyrodą i błogim spokojem, którego próżno szukać w popularnych kurortach. Na jej terenie rozciąga się park narodowy, chroniący tamtejszą przyrodę.
Spis treści: Gdzie znajduje się Mljet? Park Narodowy Mljet Charakterystyka Parku Narodowego Mljet Przyroda Parku Narodowego Mljet Atrakcje wyspy Mljet Rajska wyspa niedaleko Polski? Tak, jest taka. To Mljet – ósma pod względem wielkości wyspa Adriatyku. Należy do Chorwacji, czyli bezdyskusyjnie jednej z najpopularniejszych destynacji zagranicznych wojaży Polaków. Około 75 proc. powierzchni wyspy porastają lasy, a ponad 30 proc. podlega ochronie w ramach parku narodowego. Gdzie znajduje się Mljet? Mljet, najbardziej wysunięta na południe ze wszystkich większych wysp Chorwacji, należy do Południowej Dalmacji. Jest zlokalizowana na zachód od Dubrownika i na południe od półwyspu Pelješac, od którego oddziela ją Mljetski kanal. Wyspa Mljet ma 37 km długości, a jej szerokość nie przekracza 3 km. Park Narodowy Mljet W Chorwacji nie brakuje pięknych miejsc, które cechują się wybitnymi walorami przyrodniczymi. Park Narodowy Krka, czyli cud natury w środkowej części malowniczej Dalmacji czy górski Park Przyrody Biokovo – takie przykłady można mnożyć i mnożyć. Wśród najpiękniejszych zakątków śródziemnomorskiego kraju nie można nie wymienić trzech parków narodowych, które znajdują się na wyspach. To PN Wysp Briońskich, PN Koranti i „bohater” tego artykułu – Park Narodowy Mljet. Mljet National Park obejmuje swoimi granicami północno-zachodnią część wyspy. Rozciąga się od terenu Crna klada do przylądka Goli, czyli do najdalej wysuniętego na zachód punktu. Swoimi granicami obejmuje miejscowości: Polače, Goveđari, Soline, Pristanište, Pomena. Park Narodowy Mljet został powołany 11 listopada 1960 roku. To wydarzenie śmiało można określić mianem przełomowego. Nie można bowiem nie wspomnieć, że wcześniej nie podejmowano prób objęcia ochroną oryginalnego ekosystemu na Adriatyku. Charakterystyka Parku Narodowego Mljet Park Narodowy Mljet obejmuje obszar o powierzchni 5375 ha. W jego granicach znajduje się nie tylko teren w głębi wyspy, ale także pas morski o długości ok. 500 m. Krajobraz parku jest mocno pofałdowany. Tamtejsze wzgórza wapienne wznoszą się stromo i górują nad powierzchnią Adriatyku, odsłaniając bogactwo form krasowych. Obszary leśne są rozległe. Mljet jest jednym z niewielu miejsc, gdzie utrzymały się w swojej pierwotnej postaci. Jedną z największych osobliwości tamtejszej przyrody jest system słonych jezior. Przyroda Parku Narodowego Mljet Przyroda w parku jest niezwykle bujna i w wielu miejscach niemal nietknięta ręką człowieka. Ogromne zielone połacie tworzą niesamowity krajobraz i stwarzają dogodne warunki do bytowania wielu gatunkom zwierząt. Flora wyspy Mljet Do najcenniejszych skarbów parku i całej wyspy należy zaliczyć lasy sosny alpejskiej i dębu ostrolistnego. To właśnie te kompleksy należą do najbardziej nienaruszonych. Nie można zapomnieć o licznie występujących tam endemitach. W tym miejscu należy wymienić gatunki takie jak: Centaurea ragusina (dubrovačka zečina), Anthyllis barba-jovis (Jupiterova brada), Euphorbia dendroides (drvenasta mlječika). Fauna wyspy Mljet Niegdyś świat zwierząt Mljet był bardziej zróżnicowany i liczniej reprezentowany. Zmieniło się to po 1909 roku, gdy na wyspę introdukowano mangustę małą, która miała ograniczyć tamtejszą populację węży. Udało się to osiągnąć, ale przy okazji zmniejszyła się też liczebność innych zwierząt, w tym ptaków, a mały drapieżnik zaczął tez wyrządzać szkody w gospodarstwach. Wśród ssaków dominują dziki euroazjatyckie, owce kanadyjskie i daniele zwyczajne. Wśród ptaków warto wymienić puchacza, puszczyka, syczka zwyczajnego, pustułkę zwyczajną, krogulca zwyczajnego i słowika rdzawego. Podwodny świat jest reprezentowany nie tylko przez liczne gatunki ryb, ale także przez małże i kraby. Węże zostały niemal całkowicie wytępione przez mangusty. Nie brakuje tam za to jaszczurek: zielonych, ostropyskich, murówek zwyczajnych i gekonów tureckich. Endemity wyspy Mljet Prawdziwe osobliwości kryją się w krasowych siedliskach podziemnych. We wciąż jeszcze niedokładnie zbadanych jaskiniach i jamach odkryto wiele endemicznych bezkręgowców, w tym gatunki takie jak: Pergamasus meledensis, Meledella werneri, Strouhaloniscus meledensis, Otiorrhynchus meledanus. Atrakcje wyspy Mljet Wyspa Mljet skrywa wiele wspaniałych atrakcji. Jej największym skarbem jest wspaniała przyroda, ale nie brakuje tam także ciekawych obiektów historycznych. Słone jeziora Jedną z największych ciekawostek są tamtejsze słone jeziora, które mają cechy ekosystemu morskiego i słodkowodnego. Ten osobliwy system tworzą dwa zbiorniki wodne: Wielkie Jezioro i Małe Jezioro. Wielkie Jezioro (Veliko jezero) zajmuje powierzchnię 145 ha i osiąga głębokość 46 m. Powstało w następstwie zalewania krasowego pola. Z otwartym morzem łączy się szerokim kanałem, który znajduje się w miejscu znanym jako Veliki most. Małe Jezioro (Malo jezero) znajduje się w północno-zachodniej części większego z dwóch słonych zbiorników. Łączy się z nim kanałem o długości 30 m i głębokości 50 cm, w miejscu znanym jako Mali most. Zajmuje powierzchnię 24 ha. W najgłębszym punkcie osiąga 29 m. Wyspa św. Marii i klasztor benedyktynów Niewielka Wyspa św. Marii znajduje się w centralnej części Wielkiego Jeziora. To właśnie tam swój klasztor wznieśli benedyktyni, którzy przybyli na wyspę w XII wieku. Na przestrzeni lat obiekt podlegał licznym przebudowom. Ostatnia nadała mu cechy renesansowe i gotyckie. Dwupiętrową budowlę z arkadowym korytarzem z dwóch stron otacza dziedziniec. W południowo-wschodnim narożniku muru obronnego wzniesiono wieżę obronną. Klasztor został opuszczony w 1869 roku. Gdy zakonnicy opuścili wyspę, budynek zaczął popadać w ruinę. Częściowo odnowiony, stał się siedzibą władz leśnych parku narodowego. Później działał tam hotel, który zamknięto w 1991 roku. Siedem lat później budynek został przywrócony diecezji dubrownickiej. Ruiny rzymskiego pałacu w Polače Pałac wzniesiony w III wieku miał charakter luksusowej rezydencji. Lokalizacja nie została wybrana przypadkowo. Obiekt powstał w miejscu, w którym był całkowicie odizolowany od wpływu wiatru i które zapewniało bliskość wody pitnej. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Polscy naukowcy wykazali, że wilki wolą polować na dzikie zwierzęta, niż żywić się tymi hodowlanymi
Obserwacje biologów z Uniwersytetu Warszawskiego wskazują, że wilki zdecydowanie preferują polowanie na dzikie gatunki ssaków, niż na udomowione krowy lub konie. Analizy przeprowadzono na terenie Parku Narodowego Ujście Warty, gdzie wciąż wypasane są duże stada zwierząt gospodarskich.
Spis treści Wilki wolą polować na dzikie gatunki Metoda wypasu ma znaczenie W ostatnich latach mamy do czynienia z powiększaniem się populacji wilka w różnych częściach Europy. W Polsce wciąż pozostaje on zwierzęciem niezwykle rzadkim, jednak nie ma dobrej prasy. Wilka oskarża się przede wszystkim o czynienie szkód w pogłowiu zwierząt gospodarskich. Tym ważniejsze jest nowe badanie przeprowadzone przez polskich naukowców. Wynika z niego, że nawet przy wysokiej dostępności wolno wypasanych zwierząt gospodarskich, wilki i tak wybierają polowanie na dzikie gatunki. Wilki wolą polować na dzikie gatunki Naukowcy z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego przeanalizowali dietę wilków zamieszkujących tereny Parku Narodowego Ujście Warty. Wyniki opublikowano właśnie na łamach czasopisma European Journal of Wildlife Research. Badania objęły teren o powierzchni 500 kilometrów kwadratowych, na którym stwierdzono występowanie dwóch wilczych grup rodzinnych, których terytoria częściowo na siebie zachodziły. Wykorzystano różnorodne metody: analizy DNA, nagrania z fotopułapek, badania składu wilczych odchodów. 109 przebadanych próbek odchodów zawierało jednoznaczne wskazówki. Niemal 82 proc. składu diety lokalnych wilków stanowiły dzikie zwierzęta kopytne (np. sarny). Kolejne ponad 14 proc. to mniejsze zwierzęta roślinożerne: bobry i zające. Zwierzęta domowe były zjadane niezwykle rzadko, stanowiły tylko 3 proc. diety wilków. Metoda wypasu ma znaczenie Naukowcy z UW wskazują kilka możliwych przyczyn tego stanu rzeczy – nie tylko samą biologię wilków. W Ujściu Warty zwierzęta gospodarskie wypasane są w dużych stadach. Po ogromnych terenach wolno i bez barier pasie się około 4 tysięcy krów i kilkaset koni. To właśnie ten sposób wypasu ma duże znaczenie. Krowy i konie mogą wykazać naturalne zachowania: gromadzić się w duże stada i bronić przed wilkami. Niebagatelne znaczenie ma też to, że obecne w Ujściu Warty stada krów nie są pozbawiane rogów. Usuwanie rogów bydłu zmniejsza jego zdolność do obrony, a praktyka ta jest szczególnie intensywna w Europie Północnej i Środkowej - piszą autorzy badania w informacji prasowej przesłanej PAP. Krowy i konie na badanym terenie to bydło mięsne i konie zimnokrwiste, a więc zwierzęta duże i silne. A co za tym idzie – niełatwe do upolowania przez wilki. Badanie biologów z UW to bardzo cenna wiedza, która pozwala lepiej zrozumieć i zaplanować koegzystencję wilków, zwierząt hodowlanych oraz ludzi. Źródło: European Journal of Wildlife Research, Nauka w Polsce Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Argentyna powołała w Patagonii nowy, olbrzymi rezerwat morski. Żyją w nim m.in. wiosłujące kaczki, które nie potrafią latać
Azul Provincial Park w regionie Chubut objął 300 tys. hektarów wybrzeża nad Oceanem Atlantyckim. To bezcenne przyrodniczo tereny, na których żyją między innymi humbaki, sejwale, pingwiny magellańskie i ponad 50 gatunków ptaków migrujących.
Spis treści Azul Provincial Park: oaza bioróżnorodności Największe atrakcje nowego parku Leżąca na terytorium Aregntyny i Chile Patagonia to kraina surowa, a jednak niezwykle bogata przyrodniczo. Jest słabo zaludniona i stanowi siedlisko dla wielu endemicznych gatunków zwierząt, takich jak mara patagońska, gwanako czy nandu. Patagonia od lat przyciąga turystów parkami narodowymi, np. Torres del Paine czy Los Glaciares. Argentyna właśnie utworzyła nowy rezerwat przyrody. Obejmuje on zjawiskowe wybrzeże i wody Morza Argentyńskiego w prowincji Chubut. Azul Provincial Park: oaza bioróżnorodności W Argentynie utworzono nowy regionalny rezerwat przyrody – Patagonia Azul Provincial Park. To największy morski rezerwat utworzony przed samorząd w kraju. Znajduje się w południowej części prowincji Chubut, obejmującej między innymi wybrzeże Morza Argentyńskiego. To tzw. morze otwarte, cześć południowego Oceanu Atlantyckiego. Nowy park ma aż 300 000 hektarów i obejmuje ponad 60 wysp i wysepek, rozległe łąki wodorostów, zjawiskowe skaliste wybrzeże. Ten obszar Patagonii to dom dla ponad 50 gatunków ptaków morskich, w tym pingwinów magellańskich, kormoranów cesarskich i petreli olbrzymich. W wodach przybrzeżnych żyją również liczne morskie ssaki, takie jak kotiki, lwy morskie oraz wieloryby – w tym humbaki, orki i sejwale. W sumie żyje tu aż 7 gatunków wielorybów i delfinów. Obszar ten jest także szczególnie bogaty w życie podwodne: lasy wodorostów są uważane za jeden z najobfitszych ekosystemów Ziemi. Można tu spotkać niezwykłe endemiczne gatunki. Kaczka Tachyeres leucocephalus ma tak małe skrzydła, że nie potrafi latać. Zamiast tego używa ich do szybkiego wiosłowania. Przypomina wtedy parostatek, stąd jej angielska nazwa – steamer duck. Mara patagońska to z kolei duży, roślinożerny gryzoń występujący w suchych i otwartych regionach Argentyny, zwłaszcza w Patagonii. Należy do rodziny kawiowatych. Jest bliską krewną świnki morskiej, choć swoim wyglądem bardziej przypomina zająca lub małą antylopę. Największe atrakcje nowego parku Park to inicjatywa organizacji Rewilding Argentina, która działa na rzecz odbudowy ekosystemów Ameryki Południowej. Ustanowienie go ma też na celu promowanie ekologicznej turystyki i wspieranie lokalnych społeczności. Jego wielkim atutem jest malownicza trasa turystyczna Ruta Azul ciągnąca się od Cabo Dos Bahías do Bahía Bustamante. W planach jest też sieć szlaków pieszych, miejsc biwakowych, stacja badawcza oraz punkty dostępu do morza dla nurków i kajakarzy. Infrastruktura będzie miała minimalny wpływ na środowisko, a jednocześnie ułatwi poznawanie przyrody. Już teraz turyści mogą odkrywać puste, ustronne plaże i zwiedzać łodziami niezamieszkane wyspy, pod opieką lokalnych przewodników. Źródło: Rewilding Argentina, BBC Wildlife Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Biebrzański Park Narodowy w ogniu. To już kolejny pożar
Susza hydrologiczna i silny wiatr nie ułatwiały walki z ogniem w sercu Biebrzańskiego Parku Narodowego. Powtarzające się pożary zagrażają przyszłości unikatowego ekosystemu.
Spis treści: Kolejny pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym Dlaczego Biebrzański Park Narodowy jest tak cenny? Biebrzański Park Narodowy, mimo że obfituje w szuwary, bagna i torfowiska, jest narażony na pożary. Na terenie parku od miesięcy już trwa susza hydrologiczna. To stan, kiedy poziom wody w akwenach utrzymuje się poniżej średniej. Podobna sytuacja dotyczy m.in. Jeziora Maltańskiego, gdzie brak wody doprowadził do odwołania zawodów sportowych. W przypadku parku narodowego spełnił inny czarny scenariusz – pożar. Kolejny pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym Wieczorem 15 kwietnia Biebrzański Park Narodowy znów stanął w ogniu. Pożar wybuchł w rejonie miejscowości Małowista i Krasnoborki. Żywioł szybko zajął około 8 hektarów łąk i trzcinowisk. Akcja gaśnicza była wyjątkowo trudna ze względu na podmokły teren, co utrudniło dojazd zastępom straży pożarnej z ciężkim sprzętem. Strażacy z około 20 jednostek PSP i OSP z powiatów sokólskiego i augustowskiego musieli poruszać się pieszo. Byli wyposażeni jedynie w tłumice i lekkie pojazdy terenowe. W gaszeniu pożaru dodatkowym utrudnieniem był wiatr, który sprzyjał rozprzestrzenianiu się ognia. Według wstępnych ustaleń pożar miał kilka ognisk. To może wskazywać na celowe podpalenie. Jeden z druhów OSP zauważył osobę w pobliżu miejsca, gdzie pojawił się ogień, i przekazał tę informację policji. Śledztwo w tej sprawie jest w toku. To już kolejny pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym w ostatnim czasie. Pod koniec marca 2025 roku spłonęło około 90 hektarów terenu. Wówczas w akcji gaśniczej uczestniczyło ponad 120 strażaków, wykorzystując specjalistyczne pojazdy terenowe oraz wsparcie z powietrza w postaci dronów, samolotu i helikoptera gaśniczego. Dlaczego Biebrzański Park Narodowy jest tak cenny? Pożary w Biebrzańskim Parku Narodowym powtarzają się coraz częściej. Zwłaszcza wiosną. Żywioł wymyka się spod kontroli np. podczas wypalania traw. W zaprószenia ognia i jego rozprzestrzenianiu się swój udział mają również podpalacze – a ze strony natury, wspominana susza. Ogień w granicach parku narodowego to podwójny dramat. W końcu dany teren nie bez powodu został objęty szczególną ochroną. W tym przypadku chodzi o największy park narodowy w Polsce. Odgrywa on kluczową rolę w ochronie unikatowych ekosystemów bagiennych i torfowisk, ale nie tylko. Na terenie parku rośnie ponad 1000 gatunków roślin naczyniowych, z czego 90 gatunków podlega ochronie całkowitej, a 17 częściowej. BPN zachwyca również fauną. Doliną Biebrzy zamieszkuje około 27 gatunków ptaków, w tym 181 gatunków lęgowych. Powtarzające się pożary stanowią poważne zagrożenie dla różnorodności biologicznej tego obszaru. W związku z tym konieczne jest wprowadzenie skuteczniejszych środków zapobiegawczych i ochronnych. Źródło: Grajewo24.pl Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Polska też ma swoją pustynię. Wydma Łącka to kraina wędrującego piasku
Wydma Łącka to jedna z największych atrakcji Słowińskiego Parku Narodowego. Co roku przyciąga tysiące turystów – i trudno się dziwić. Malownicza panorama to tylko część jej wyjątkowego uroku.
W tym artykule: Czym jest Wydma Łącka? Gdzie znajduje się Wydma Łącka? Jak wygląda Wydma Łącka? Dlaczego Wydma Łącka jest nazywana „wędrującą”? Flora i fauna Wydmy Łąckiej Czy Wydma Łącka jest dostępna dla turystów? Jak dostać się na Wydmę Łącką? Słowiński Park Narodowy skrywa wiele atrakcji. Słynie z muzeów, starych osad i nastrojowych latarni morskich, ale największą wartością tego obszaru jest wspaniała przyroda. Wielkie Bagno, Zatopiony Las i wspaniałe jeziora to jeszcze nie wszystko. Warte wymienienia są także tamtejsze ruchome wydmy. Najbardziej znaną i najtłumniej obleganą jest Wydma Łącka. Czym jest Wydma Łącka? Wydma Łącka to wzniesienie wydmowe będące częścią dużego kompleksu ruchomych wydm. Została usypana przez wiatr, a jej kształt jest determinowany przez panujące w środowisku warunki. Osiąga wysokość 42 m n.p.m., co czyni ją najwyższym wzniesieniem całego kompleksu. Należy wspomnieć, że do powstawania wydm przyczynia się nie tylko natura, ale także ludzie. Działalność człowieka doprowadza do zwartej pokrywy roślinnej. Gdy piaski nie są związane systemami korzeniowymi, wiejący wiatr może je swobodnie przenosić. Łeba i święty spokój Zimą nad Bałtyk? A dlaczego by nie. Mieszkańcy nadmorskich kurortów oddychają wtedy z ulgą. Nieliczni turyści, którzy się tam pojawiają – też. Sama się o tym przekonałam. Bo wszę... Geneza nazwy Do 1945 roku obszar ten był znany jako Lontzken Berg. Później wprowadzono nazwę „Wydma Łącka”, która w 1955 roku stała się nazwą urzędową. Nawiązuje ona do wsi Łączka, która w przeszłości zniknęła pod niesionym przez wiatr piaskiem. Gdzie znajduje się Wydma Łącka? Wydma Łącka znajduje się na terenie Słowińskiego Parku Narodowego. Piaszczystego wzniesienia należy szukać na Mierzei Łebskiej (Wybrzeże Sowińskie), w gminie Smołdzino (powiat słupski, województwo pomorskie). Rozległa wydma znajduje się między jeziorem Łebsko i Morzem Bałtyckim. Jak wygląda Wydma Łącka? Wydma ma kształt półksiężyca, którego ramiona wyciągnięte są na wschód. Stok zachodni (dowietrzny) jest długi łagodnie nachylony. Z kolei stok wschodni (zawietrzny) jest znacznie krótszy i wyraźnie bardziej stromy. Wcześniej wspomnieliśmy, że Wydma Łącka osiąga wysokość 42 m n.p.m. Należy jednak wspomnieć, że ta wartość jest zmienna. Wysokość rozległej wydmy zależy od siły wiejących wiatrów. Wiosną i latem wiatr wieje z umiarkowaną prędkością. To sprawia, że wzniesienie przybiera na wysokości i osiąga szczytową wartość. Z kolei jesienią i zimą zrywają się huraganowe wiatry. Wydma jest wtedy wyraźnie niższa – osiąga wysokość ok. 30 m n.p.m. Dlaczego Wydma Łącka jest nazywana „wędrującą”? Wydma Łącka nieustannie zmienia swoje położenie. Przesuwa się nawet o kilkanaście metrów na rok, stale w kierunku wschodnim. Jak to możliwe? Odpowiedź jest bardzo prosta – to zasługa wiatru stale wiejącego z zachodu. Żeby mógł zacząć się ruch wydmy, wiatr musi osiągać prędkość przynajmniej 5 m/s, czyli 18 km/godz. Nacierające na stok zachodni masy powietrza toczą ziarenka piasku, które przesuwają się na wschód. Gdy docierają do stoku wschodniego, zaczynają gwałtownie opadać. Wędrująca wydma pochłania wszystko, co spotka na swojej drodze. Ze szczytu wzniesienia można zaobserwować, że piasek w części południowej wdarł się już na teren lasu olchowego i powoli go przysypuje. Flora i fauna Wydmy Łąckiej Obszar wydmowy tworzy środowisko dla nielicznych roślin i zwierząt. Panujące tam warunki nie mogą być określane jako sprzyjające, a mimo to na niektóre gatunki dobrze radzą sobie na piaszczystym terenie. Najbardziej charakterystycznym gatunkiem porastającym Wydmę Łącką jest piaskownica zwyczajna. To gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Ma długie i rozbudowane korzenie, dzięki którym skutecznie zakotwicza się w podłożu, a przy okazji – stabilizuje wydmę. Różnorodność zwierząt jest niewielka. Dominują bezkręgowce. Ptaki nie gniazdują na wydmie. Okazy, które można tam zaobserwować, zalatują na piaszczysty teren z okolicznych lasów i plaż. Przez wydmę przebiegają ścieżki ssaków – dzików, jeleni i saren. Czy Wydma Łącka jest dostępna dla turystów? Na terenie Słowińskiego Parku Narodowego Wydma Łącka jest jednym z dwóch fragmentów obszaru wydmowego, na którym dopuszczony jest ruch turystyczny (drugim jest Wydma Czołpińska). Należy jednak pamiętać, że można się poruszać wyłącznie w wyznaczonej strefie, wygrodzonej sznurem. Przekraczanie ogrodzenia jest zabronione. Jak dostać się na Wydmę Łącką? Samochód należy zostawić na parkingu przed wejściem na teren Słowińskiego Parku Narodowego. Najbliżej wydmy położony jest ten, który znajduje się przy Muzeum Przyrodniczym Słowińskiego PN. Stamtąd turystów czeka ok. pięciokilometrowy spacer. Alternatywnie można wybrać przejazd jednym z wózków elektrycznych, które dowożą przyjezdnych. Należy jednak wspomnieć, że pojazdy zatrzymują się przy Muzeum Wyrzutni Rakiet i dalej już nie jadą. Stamtąd do wydmy zostaje jeszcze dwukilometrowy odcinek. Całą drogę można pokonać rowerem. Przed wydmą znajduje się wygodny parking dla jednośladów. Na wydmę prowadzi niezbyt długie, ale dość strome podejście. Nagrodą jest fantastyczna panorama Bałtyku i jeziora Łebsko. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Drapieżnik powrócił do Egiptu po 5 tysiącach lat. Ostatni raz widzieli go pierwsi faraonowie
Do południowo-wschodniego Egiptu zapuściła się hiena cętkowana. To pierwszy taki przypadek od ponad 5 tysięcy lat, czyli czasów, gdy nad Nilem rozpoczynali swoje rządy faraonowie.
Spis treści: Wizyta hieny w Egipcie bez happy endu Przyczyna dalekiej peregrynacji hieny Hieny w starożytnym Egipcie To ustalenie to spore zaskoczenie naukowców. Hiena cętkowana (Crocuta crocuta) do tej pory była spotykana pół tysiąca kilometrów dalej na południe w głąb Afryki. Co przyczyniło się do jej migracji? Wizyta hieny w Egipcie bez happy endu O nietypowej wizycie niespotykanego drapieżnika w Egipcie informują badacze na łamach czasopisma „Mammalia”. Do naukowców dotarła informacja o tym, że lokalna ludność zabiła hienę cętkowaną na terenie Parku Narodowego Elba w południowo-wschodniej części Pustyni Wschodniej. Stało się to zimą 2024 roku. – Jest to pierwszy przypadek tego gatunku we współczesnym Egipcie od czasu jego wyginięcia ponad 5000 lat temu – piszą egipscy badacze. Zatem po raz ostatni mogli je widzieć pierwsi faraonowie, którzy rządzili tym krajem nieco ponad 3000 lat p.n.e. Teraz ten gatunek hieny zamieszkuje większość Afryki na południe od Sahary, dalej na północ została wytępiona przez ludzi. Przyczyna dalekiej peregrynacji hieny Nie jest jasne, z jakiego powodu hiena cętkowana odwiedziła egipski rezerwat. Badacze wskazują na kilka możliwości: zwiększone opady deszczu od 2019 roku w rejonie sąsiadującego z Egiptem Sudanu stworzyły dla hieny lepsze warunki do życia. Tym samym powstał życiodajny korytarz wiodący na północ kontynentu; ten gatunek hien korzysta z działalności człowieka i produkowanych przez niego odpadków. Badacze wskazują na obecność rzeźni w Shalatin w odległości ponad 100 km od miejsca śmierci zwierzęcia. Masarnia przyciąga liczne gatunki padlinożerców, mogła również przyciągnąć hienę cętkowaną; niestabilna sytuacja polityczna w Sudanie mogła przyczynić się do ich rozprzestrzenienia na północ. Hieny mogą tam atakować tam bezbronnych ludzi; Nie ma jednak co liczyć na dalszą ekspansję hieny cętkowanej w Egipcie. – Miejscowa ludność jest bardziej tolerancyjna wobec mniejszych padlinożerców na obszarze Parku Narodowego Elba, takich jak hiena pręgowana i sęp płowy, które nie atakują zwierząt gospodarskich – zauważają badacze. W 2014 roku w tym samym rejonie Egiptu badacze odnotowali pobyt lamparta (Panthera pardus). Również padł ofiarą lokalnej ludności po tym jak zaatakował ich trzodę. Uważa się, że pojedyncze osobniki mogą przemierzać góry w południowo-wschodnim Egipcie. Hieny w starożytnym Egipcie Na malowidłach i płaskorzeźbach z czasów starożytnego Egiptu znamy w zasadzie tylko krewniaków hieny cętkowanej – hieny pręgowane, bo tylko one pozostały w kraju faraonów. Te zwierzęta są mniejsze i raczej nie atakują ludzi. Do dziś można jest spotkać w Egipcie. Z kolei większe i bardziej drapieżne hieny cętkowane przeniosły się na południe. Jednak i one preferują jedzenie padliny, ewentualnie czasem zapolują na zwierzęta gospodarskie. Na hieny pręgowane chętnie polowano. Zachowały się przedstawienia z grobowców, gdzie widać nagonkę na te drapieżniki na pustyni. Myśliwi strzelali do nich z łuku. Czasem chwytano je żywcem. Najbardziej przemawia do wyobraźni malowidło z grobowca urzędnika Amenemhaba z XVIII dynastii znajdującego się w Tebach. Walczy tam z hieną wielkości… konia. Egipcjanie byli doskonałymi obserwatorami. Wiedzieli, że hieny żerują na padlinie. Gdy pod koniec XX dynastii zaczęło brakować żywności i doszło do wojny domowej, jeden rok określano nawet mianem „roku hien”, co zapewne obrazuje skalę kryzysu. Polowano na nie ze względu na mięso. Są znane malowidła na których widać, że są przymusowo karmione. Mięso hien było bardzo cenione w czasach Starego Państwa, czyli w III tysiącleciu p.n.e., gdy wznoszono największe egipskie piramidy. Źródła: Mammalia; Donald B. Redford, Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt, Oxford 2001 Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Zatopiony las koło Czołpina to niezwykły pomnik przyrody. Tak polskie wybrzeże wyglądało kilka tysięcy lat temu
Zatopiony las koło Czołpina to niezwykle interesujący pomnik przyrody i historii wybrzeża Bałtyku. Każdy, kto chce zobaczyć tę atrakcję, powinien się spieszyć. Nie wiadomo, kiedy morze ponownie pochłonie pozostałości puszczy, która rosła tam przed kilkoma tysiącami lat. Pewne jest, że za jakiś czas ponownie znikną pod piaskiem. Gdzie szukać tego miejsca? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Informacje o zatopionym lesie koło Czołpina Gdzie znajduje się zatopiony las? Atrakcje w okolicy Słowiński Park Narodowy oferuje wiele atrakcji. Największą wartością tego miejsca jest przyroda nieożywiona. Wydma Łącka i pozostałe ruchome wydmy, nadmorskie jeziora, torfowiska, mierzeje i jedne z ostatnich dzikich plaż na polskim wybrzeżu – można tak wymieniać i wymieniać. Do tej listy obowiązkowo należy dopisać jeszcze jedną ciekawostkę – zatopiony las koło Czołpina. Informacje o zatopionym lesie koło Czołpina Zatopiony las koło Czołpina jest pozostałością bukowo-dębowej puszczy, która przed trzema tysiącami lat porastała tę część wybrzeża. Wówczas las znajdował się z dala od linii brzegowej. Dziś po niegdyś potężnych drzewach pozostały tylko niewysokie pnie. Co się z nimi stało? Co się stało z lasem koło Czołpina? Nie wiadomo. Być może spłonęły w pożarze, jednak nie można wykluczyć, że zostały wycięte przez naszych przodków (choć zdaniem naukowców, bardziej prawdopodobna jest pierwsza z wymienionych opcji). Pozostałości puszczy z czasem zostały pochłonięte przez Bałtyk. Najpierw znajdowały się pod wodą, następnie – pod grubą warstwą piasku naniesionego wraz z falami. Jak do tego doszło? Około 16 tysięcy lat temu zatrzymał się tam cofający się na północ lodowiec. Materiał, który wówczas przywędrował ze Skandynawii, utworzył morenę czołową ze wzgórzem Rowokół. Z czasem lodowiec wycofał się do Skandynawii. Pod ogromnym ciężarem lodowych mas tamten obszar zapadł się, a brzegi południowego Bałtyku uległy wypiętrzeniu. Kiedy lądolód przesunął się na północ, Skandynawia podniosła się. Proces ten trwa do dziś. Każdego roku ląd w obszarze Zatoki Botnickiej podnosi się o ok. 1 cm. Z kolei nasz region obniża się w tempie 2 mm rocznie. Zatem wynika z tego, że trzy tysiące lat temu, bukowo-dębowy las rósł na obszarze 6 m n.p.m. Linia brzegowa była od niego oddalona o wiele kilometrów. Kiedy zatopiony las koło Czołpina został odsłonięty? Przez bardzo długi czas ten osobliwy pomnik przyrody pozostawał ukryty. Na szczęście słona woda skutecznie zakonserwowała pnie, dzięki czemu dziś możemy je podziwiać. Zimą 2016 roku polskie wybrzeże zostało nawiedzone przez kilka sztormów. Gdy wiatr ucichł, a deszcz przestał padać, oczom pierwszych spacerowiczów ukazał się niecodzienny widok. Na plaży między Czołpinem a Rowami potężny żywioł odsłonił pozostałości starych drzew. Zatopiony las wygląda jak scenografia w filmie o tematyce postapokaliptycznej. Widok niecodzienny, a jednak nie niezwykły. Należy bowiem podkreślić, że takie miejsca co jakiś czas pojawiają się na polskim wybrzeżu. Pojawiają się, a później znikają, bo morze tak samo chętnie odbiera, jak daje. Gdzie znajduje się zatopiony las? Już sama zwyczajowa nazwa tego miejsca przybliża nieco jego lokalizację, ale nie wskazuje na żadne konkrety. Jak znaleźć zatopiony las koło Czołpina? Pozostałości starej puszczy znajdują się między miejscowościami Czołpino i Rowy, w powiecie słupskim. „Wyrasta” w okolicach jeziora Dołgie Wielkie. Jak dotrzeć do zatopionego lasu koło Czołpina? Chcąc dotrzeć do zatopionego lasu koło Czołpina, trzeba nastawić się na dość długą wycieczkę. Słowiński PN to trzeci największy park narodowy w Polsce. Po obszarze chronionym nie można poruszać się samochodami ani motocyklami, więc dystans pomiędzy miejscem parkingowym a tą ciekawą atrakcją trzeba pokonać pieszo, po wyznaczonych ścieżkach (zwykle piaszczystych). Parkingi znajdują się w okolicach Czołpina i Smołdzińskiego Lasu. Atrakcje w okolicy Zatopiony las koło Czołpina nie jest jedyną tamtejszą atrakcją. Okolice Czołpina warto odwiedzić choćby dla samej plaży – piaszczystej, czystej i nieobleganej, nawet w sezonie turystycznym. W tamtej części Słowińskiego Parku Narodowego znajduje się Wydma Czołpińska, jedna z najsłynniejszych ruchomych wydm w kraju (prowadzi do niej czerwony szlak turystyczny). Pozostałe atrakcje w okolicy zatopionego lasu wymieniamy poniżej. Latarnia Morska Czołpino. Obiekt wybudowany w latach 1872–1875, znajduje się między Latarnią Morską Ustka i Latarnią Morską Stilo. Wieża mierzy ponad 25 metrów. Jest jedną z jedenastu stacji brzegowych systemu AIS_PL projektu HELCOM. Osada Latarników. W odległości około kilometra od latarni morskiej znajduje się dwukondygnacyjny budynek, do którego przylegają zabudowania gospodarcze. Przez kilkadziesiąt lat osada służyła latarnikom, którzy byli odpowiedzialni za podtrzymywanie światła w zasilanym olejem aparacie Fresnela. Ścieżka przyrodnicza „Światło Latarni”. Będąc w okolicach Latarni morskiej Czołpino, warto wybrać się na spacer tamtejszą ścieżką dydaktyczną, prezentującą wspaniałą florę nadmorskiego boru. Trasa mierzy około sześć kilometrów długości i ma formę pętli. Nie jest wymagająca, więc bez żadnych obaw można wybrać się tam z dziećmi. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Największy park narodowy w Europie ma objąć Polskę. Yellowstone to przy nim pikuś
Największy park narodowy w Europie, według wstępnych założeń, swoim zasięgiem obejmie osiem krajów, w tym Polskę. Choć plany są imponujące, nie brakuje głosów sprzeciwu wobec tego pomysłu.
W tym artykule: Międzynarodowy Park Karpat objąłby Polskę Największy park narodowy w Europie ochroni Karpaty? Mieszkańcy są innego zdania Pierwszy park narodowy od 20 lat Ambitna wizja utworzenia największego parku narodowego w Europie zakłada objęcie ochroną terenów aż ośmiu krajów, w tym Polski. Jednak pomysł, choć imponujący, wzbudza mieszane uczucia – od entuzjazmu ekologów po obawy lokalnych społeczności. Szczegóły poniżej. Międzynarodowy Park Karpat objąłby Polskę Greenpeace w swoim apelu do unijnych przywódców i krajów członkowskich wskazał na konieczność powołania Międzynarodowego Parku Karpat. Inicjatywa ma być odpowiedzią na rosnącą degradację lasów, która dotyka także terenów objętych formalną ochroną. Proponowany park miałby powierzchnię 50 tys. km kw., rozciągającą się na terytorium ośmiu państw: Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Rumunii, Austrii, Ukrainy, Serbii. Gdyby projekt doszedł do skutku, byłby to największy park narodowy w Europie. Miałby powierzchnię sześciokrotnie większą niż Yellowstone w USA i większą niż całe terytorium Holandii czy Danii. Polska część Międzynarodowego Parku Karpat objęłaby tereny województw małopolskiego, śląskiego i podkarpackiego. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/12/park-karpaty-3850a30.png" width="2048" height="1551" alt="Międzynarodowy Park Karpat, jeśli powstanie, rozciągnie się na tereny ośmiu państw: Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Rumunii, Austrii, Serbii i Ukrainy" title="Międzynarodowy Park Karpat, jeśli powstanie, rozciągnie się na tereny ośmiu państw: Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Rumunii, Austrii, Serbii i Ukrainy" /> Największy park narodowy w Europie ochroni Karpaty? Celem powstania parku jest nie tylko powstrzymanie wycinki lasów, ale także zachowanie różnorodności biologicznej Karpat, które są domem dla wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt, takich jak niedźwiedzie, rysie czy wilki. Według aktywistów Greenpeace, obecne działania zmierzają w złym kierunku i mogą poważnie zagrażać przyszłości tych terenów. – Dotychczasowe formy ochrony przyrody są niespójne i nieskuteczne. Wciąż co godzinę tracimy aż 4 hektary lasów karpackich. Tymczasem Unia Europejska w Strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 i w prawie o odbudowie przyrody zobowiązała się zarówno do ochrony, jak odtwarzania przyrody. Międzynarodowy Park Karpat jest tym, czego Europa potrzebuje, aby spełnić te zobowiązania i zatrzymać niszczenie karpackich lasów. Przyroda nie zna granic państw, dlatego potrzebujemy jednocześnie działać u nas na miejscu i wypracowywać spójną, ponadnarodową ochronę – zaznacza Aleksandra Wiktor z Greenpeace. Działacze organizacji apelują również do rządu Donald Tuska, który zobligował się do objęcia trwałą ochroną 20% polskich lasów. Ich zdaniem „zobowiązanie powinno objąć w pierwszej kolejności lasy polskiej części Puszczy Karpackiej”, o co apelują także naukowcy i przyrodnicy. – Aby jak najszybciej ocalić polską część Puszczy Karpackiej musimy ją pilnie objąć ochroną krajową, a w kolejnym kroku międzynarodową. Powinno się to stać już teraz w szczególności, że rząd Donalda Tuska zadeklarował, że ochroni przed piłami 20% lasów. Niestety, póki co proces wyłączania lasów z wycinek jest zbyt wolny. Do tej pory niewiele się w tej sprawie zmieniło i polska część Puszczy Karpackiej nadal znika. Politycy muszą w końcu zrozumieć, że nie mamy więcej czasu do stracenia! Najpierw ocalmy nasze polskie najcenniejsze lasy, ale też rozpocznijmy proces współpracy z innymi karpackimi krajami – dodaje Aleksandra Wiktor. Mieszkańcy są innego zdania Nie wszyscy jednak odnoszą się do tego pomysłu z takim entuzjazmem. Mieszkańcy gmin, których tereny objąłby park, zgłaszają swoje wątpliwości. Głos w sprawie zabrał m.in. Andrzej Gąsienica-Makowski. Były poseł i starosta i wieloletni starosta tatrzański przyznał, że lokalne społeczności obawiają się wpływu projektu na ich życie. – Podpisuję się obiema rękami pod ochroną przyrody, ale jeśli nie cierpią przy tym ludzie. Dlatego może początkowo trzeba stworzyć park kulturowy, gdzie już część rzeczy byłoby zakazanych, ale nie wszystkie. Dzięki temu te części Karpat, które dalej mają infrastrukturalne opóźnienia, miałyby czas je nadgonić. Chodzi między innymi o budowę na tym terenie nowych dróg, kolei czy stworzenie infrastruktury turystycznej, z której mieszkańcy tych regionów mogliby żyć, gdy zakaże się im na przykład działalności przemysłowej – stwierdził w rozmowie z Onetem. Osoby, które chcą wesprzeć inicjatywę utworzenia Międzynarodowego Parku Karpat, mogą podpisać specjalnie utworzą przez Greenpeace petycję w tej sprawie za pośrednictwem strony ratujmykarpaty.pl. Pierwszy od 20 lat park narodowy Przypomnijmy, że na początku listopada resort klimatu i środowiska poinformował, że pracuje nad utworzeniem Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry. Byłby to pierwszy nowy park narodowy na mapie Polski od ponad 20 lat. PNDDO miałby powstać na terenie czterech gmin: Szczecin, Gryfino, Kołbaskowo i Widuchowa. Obecnie w Polsce mamy 23 parki narodowe. Największym z nich jest Biebrzański Park Narodowy, zajmujący 592,23 km kw., a najmniejszym – Ojcowski Park Narodowy o powierzchni zaledwie 21,46 km kw. Źródła: greenpeace.org; onet.pl; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
W Polsce ma powstać pierwszy od ponad 20 lat park narodowy. Co o nim wiemy?
Park Narodowy Doliny Dolnej Odry już wkrótce może stać się nową przyrodniczą perłą Polski. To pierwsza taka inicjatywa od ponad 20 lat. W granicach parku mają znaleźć się rozległe torfowiska i dzikie rozlewiska oraz zamieszkujące je rzadkie gatunki ptaków.
Polska może pochwalić 23 parkami narodowymi. To całkiem sporo w porównaniu na przykład z Niemcami, gdzie parków narodowych jest 16. Francja ma ich jeszcze mniej, bo zaledwie 11. 23 to jednak wciąż nieostateczna liczba parków narodowych w naszym kraju. O potrzebie utworzenia kolejnych przyrodnicy mówią już od kilku lat. Wiele wskazuje na to, że w niedalekiej przyszłości Polska doczeka się nowego parku narodowego. Znana jest już jego nazwa oraz lokalizacja. Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad utworzeniem Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry (PNDDO). Będzie to pierwszy nowy park narodowy na mapie Polski od ponad 20 lat. W ramach szeroko zakrojonych działań ministerstwo współpracuje m.in. z lokalnymi samorządami i ekspertami. Docelowo projekt zakłada nie tylko ochronę unikatowych terenów Międzyodrza, ale też rozwój gospodarczy regionu, z naciskiem na turystykę. Unikatowa flora i fauna ma przyciągać odwiedzających zarówno z Polski, jak i zagranicy. Park Narodowy Doliny Dolnej Odry – co o nim wiemy? PNDDO obejmie tereny zamieszkiwane przez ponad 200 gatunków ptaków, w tym wiele zagrożonych wyginięciem, takich jak: zimorodek, rybitwa czarna, żuraw, bielik. Międzyodrze, z bogatą siecią kanałów, rozlewisk, podmokłych łąk i torfowisk, to wyjątkowy obszar przyrodniczy o wysokiej różnorodności fauny i flory. Rosną tam rzadkie rośliny, w tym kotewka orzech wodny czy salwinia pływająca. Utworzenie PNDDO ma być impulsem do rozwoju regionu poprzez stworzenie nowych miejsc pracy i wzrost atrakcyjności turystycznej. Lokalne firmy, takie jak gospodarstwa agroturystyczne, punkty gastronomiczne i sklepy z pamiątkami, skorzystają na napływie turystów. Dodatkowo park narodowy będzie wspierał promocję lokalnych produktów i rzemiosła. To przyczyni się do wzrostu poczucia lokalnej wspólnoty i wspierania dziedzictwa kulturowego. Park Narodowy Doliny Dolnej Odry planowany jest na obszarze czterech gmin: Szczecina, Gryfina, Kołbaskowa i Widuchowej. Mimo objęcia tego terenu ochroną, Odra pozostanie żeglowna. Dotychczasowe formy rybactwa i wędkowania nadal będą dozwolone, co pozwoli zachować miejscowe tradycje. Wsparcie dla lokalnych społeczności Budżet państwa na 2025 rok przewiduje wsparcie dla gmin, na których terenie znajdują się parki narodowe i inne chronione obszary. Ministerstwo Klimatu i Środowiska powołało specjalny zespół do prac nad utworzeniem PNDDO. Zaangażowani są przedstawiciele lokalnych samorządów, naukowcy oraz inni interesariusze. Finansowanie parku narodowego zapewnione zostanie z budżetu centralnego, a zarządzanie parkiem nie obciąży kosztami lokalnych społeczności. Park Narodowy Doliny Dolnej Odry przyczyni się także do rozwoju turystyki przyrodniczej i edukacji. Planowane są inwestycje w nowoczesną infrastrukturę turystyczną i edukacyjną, która ma być finansowana z budżetu centralnego oraz środków unijnych. To pozwoli odwiedzającym na lepsze poznanie tego niezwykłego, w dużej mierze dzikiego i niedostępnego obszaru. Parki narodowe w Polsce Park Narodowy Doliny Dolnej Odry będzie 24. parkiem narodowym w Polsce. Najstarszym parkiem narodowym jest Białowieski Park Narodowy, utworzony w 1932 roku, słynący z ochrony unikatowej puszczy i populacji żubra. Najmłodszym parkiem narodowym jest Park Narodowy Ujście Warty, utworzony w 2001 roku, położony także nad Odrą, choć w górnym jej biegu. Największym polskim parkiem narodowym jest Biebrzański Park Narodowy o powierzchni ponad 59 tysięcy hektarów. W jego granicach znajdują się wyjątkowe bagna i mokradła. Najmniejszy jest z kolei Ojcowski Park Narodowy (2,1 tys. ha), położony w malowniczej Dolinie Prądnika. Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Timanfaya to jeden z najniezwyklejszych parków narodowych. Ten krajobraz jest jak z Księżyca
Timanfaya to jeden z najniezwyklejszych parków narodowych. Próżno szukać tam bujnej roślinności czy różnorodnej fauny. Mimo to nie sposób odmówić temu miejscu piękna, bo gdzie okiem sięgnąć, tam rozpościera się iście księżycowy krajobraz. Gdzie znajduje się Park Narodowy Timanfaya? Jak powstał ten osobliwy obszar? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Jak powstał obszar Parku Narodowego Timanfaya? Charakterystyka Parku Narodowego Timanfaya Szlaki w Parku Narodowym Timanfaya Atrakcje w Parku Narodowym Timanfaya Jak dojechać do Parku Narodowego Timanfaya? Do XVIII wieku Lanzarote była spokojną, zieloną wyspą. W 1730 roku rozpętało się tam jednak istne piekło – trwająca sześć lat wulkaniczna destrukcja, która zmieniła prawie połowę jej obszaru w jałową pustynię. Niemal 90 lat później koszmar powtórzył się, dopełniając dzieła zniszczenia. Dziś na wyspie Lanzarote rozpościera się wspaniały park narodowy, a natura ponownie zaczyna triumfować w tym niegościnnym środowisku. Jak powstał obszar Parku Narodowego Timanfaya? Hiszpański Park Narodowy Timanfaya rozpościera się na Lanzarote – najdalej wysuniętej na wschód wyspie kanaryjskiej. Swoimi granicami obejmuje zachodnią jej część. Został powołany w 1974 roku, a w 1993 roku wyznaczono tam rezerwat biosfery UNESCO. Teren parku zaczął kształtować się w 1730 roku, gdy rozpoczęła się potężna erupcja. W pierwszej kolejności pojawiły się potężne wstrząsy, które zrównały z ziemią dziewięć wiosek. Później w niebo wystrzeliły słupy pary, a ze stożków zaczęła wypływać lawa, której długie języki niszczyły wszystko, co znalazło się w ich zasięgu. Ten niszczycielski spektakl trwał aż sześć lat, do 1736 roku. Powstało wówczas wiele stożków wulkanicznych, w tym dwa największe na wyspie – Montana del Fuego i Caldera del Corazoncillo. Niemal połowa Lanzarote znalazła się pod grubą warstwą pyłu. 88 lat później ziemia odezwała się ponownie. Pojawiły się nowe stożki, w tym Volcan de Tinguaton, Nuevo del Fuego i Tao. Lawa znów zaczęła płynąć szerokimi strumieniami, a w powietrze wzbiły się wielkie chmury pyłu. Charakterystyka Parku Narodowego Timanfaya Timanfaya jest jedynym w Hiszpanii parkiem narodowym o charakterze geologicznym. Zajmuje obszar o powierzchni 5107 ha. Jest zatem ponad dwukrotnie większy niż Ojcowski Park Narodowy, najmniejszy w Polsce. Pod względem charakterystyki, przypomina nieco islandzki Park Narodowy Thingvellir i park okalający wulkan Teide na Teneryfie. Jednak należy podkreślić, że tamtejszy wulkaniczny krajobraz jest znacznie surowszy. Krajobraz w Parku Narodowym Timanfaya O ile w obszarze Teide szata roślinna jest dobrze rozwinięta, to na wyspie Lanzarote próżno szukać bujnej roślinności. Krajobraz parku jest usiany lejami, niewielkimi kraterami, jamami i stożkami wulkanicznymi. Na obszarze parku naliczono ponad 300 wulkanów. Zamiast charakterystycznej dla Wysp Kanaryjskich soczystej zieleni, dominuje tam szare, czarne, czerwone, żółte i pomarańczowe warstwy ziemi, z których wyrastają fantazyjne formacje. Jałowy krajobraz przełamują nieco porosty, które udowadniają, że wyrzeźbiona strumieniami lawy powierzchnia powoli odradza się na nowo. Rosną tam także kaktusy, a w niektórych miejscach pojawiają się palmy. Wulkaniczny charakter wyspy Na obszarze parku narodowego wciąż zachodzą zjawiska wulkaniczne, a dowody trwających w głębi ziemi procesów każdy może poczuć lub zaobserwować. Podłoże wciąż jeszcze jest tam ciepłe. Właśnie dlatego wiele osób decyduje się na zwiedzanie Parku Narodowego Timanfaya na grzbiecie wielbłąda. Im głębiej, tym goręcej. Kamienie znajdujące się kilka centymetrów pod ziemią są rozgrzane do około 100 stopni Celsjusza. Na głębokości 10 metrów temperatura wzrasta sześciokrotnie. Rolnictwo na wyspie Nie wszyscy mieszkańcy opuścili wyspę po kataklizmach, do których doszło w XVIII i XIX wieku. Ci, którzy zostali, musieli dostosować się do nowej rzeczywistości. Z czasem opracowano metody uprawy na żużlu, który powstał z zastygłej lawy. Dziś Lanzarote słynie z winorośli, których owoce, dzięki właściwościom wulkanicznej gleby, odznaczają się niepowtarzalnym smakiem. Szlaki w Parku Narodowym Timanfaya W Parku Narodowym Timanfaya dostępne są trzy szlaki turystyczne – dwa piesze i jeden, który przemierza się na pokładzie autobusu. Tylko jedna trasa została udostępniona do samodzielnego zwiedzania. Wycieczka autobusem Autobus, który na Wyspach Kanaryjskich jest nazywany „guagua”, okrąża park czternastokilometrową trasą Ruta de los Volcanes, która została wyznaczona w taki sposób, by zwiedzający mogli zobaczyć wszystkie najpiękniejsze zakątki wyspy. Droga wiedzie polami lawy, które pochłonęły istniejące tam kiedyś wioski. Trasy piesze Pierwsza z pieszych tras – Tremesana – mierzy cztery kilometry długości. Można ją pokonać w ramach wycieczki z przewodnikiem. Inna opcja to 20-minutowa przejażdżka na grzbiecie wielbłąda. Druga trasa piesza – Ruta del Litoral – mierzy 12 kilometrów. Prowadzi wzdłuż wybrzeża, od El Golfo do Playa de la Madera. Różnica poziomów na całej długości to zaledwie 100 metrów, jednak należy podkreślić, że poziom trudności jest określany jako średni. Wynika to przede wszystkim z nierównego podłoża. Każdy, nawet pozornie niegroźny upadek może zakończyć się bolesnym otarciem albo skaleczeniem. Warto więc zachować szczególną ostrożność. Dlaczego tylko jedna trasa jest udostępniona do samodzielnego zwiedzania? Wynika to z faktu, że ekosystemy Parku Narodowego Timanfaya są niezwykle delikatne, przez co wymagają maksymalnej ochrony. Z tego względu zarząd parku ogranicza też liczebność grup, które wchodzą na obszar objęty ochroną. Atrakcje w Parku Narodowym Timanfaya Jakie atrakcje poza niesamowitym krajobrazem skrywa Park Narodowy Timanfaya? Jedną z nich jest restauracja El Diablo. Co w niej niezwykłego? Sposób przygotowania posiłków – do obróbki termicznej wykorzystuje się tam wyłącznie naturalne ciepło wulkaniczne. Posiłki są przygotowywane na ruszcie zawieszonym nad szczeliną, z której bije wulkaniczny żar. Nawet woda na kawę lub herbatę jest gotowana w ten sposób. Obok restauracji znajduje się punkt widokowy. Kolejną ciekawą atrakcją są pokazy geotermalne, które udowadniają, jak bardzo gorąca jest tam ziemia. W ramach przedstawienia, pracownicy parku wrzucają suche gałęzie do niezbyt głębokich jam. Te po chwili stają w płomieniach. Organizowane są też pokazy gejzerów – do szczelin w ziemi wlewana jest woda, która niemal natychmiast wystrzeliwuje w niebo słupem pary. Warto odwiedzić tamtejsze centrum wiedzy o wulkanach, gdzie można sporo dowiedzieć się na temat zachodzących pod ziemią zjawisk. Wyjaśniana jest także wulkaniczna przeszłość wyspy. Centrum przybliża także charakterystykę tamtejszej flory i fauny, która powoli zaczyna odradzać się po kataklizmach, które nawiedziły Lanzarote. Jak dojechać do Parku Narodowego Timanfaya? Do Parku Narodowego Timanfaya nie dociera komunikacja publiczna. Można dostać się tam wyłącznie samochodem. Na szczęście dojazd nie jest zbyt skomplikowany. Drogą LZ-67 dojeżdża się do LZ-602. Przy wjeździe znajduje się punkt, w którym prowadzona jest sprzedaż biletów wstępu na teren parku. Dalej trzeba pokonać mierzący około 1500 metrów odcinek do Islote de Hilario. Tam przyjezdni przesiadają się do autobusu wjeżdżającego na teren PN Timanfaya. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Wyspy Komodo zachwycają niesamowitą przyrodą. Powstał tam jeden z najwspanialszych parków narodowych
Komodo to bez wątpienia jeden z najwspanialszych parków narodowych. Dzięki dogodnemu położeniu geograficznemu ten niezwykły obszar cechuje się niesamowitą bioróżnorodnością, zarówno w obszarze flory, jak i fauny. Nic dziwnego, że doczekał się wpisu na listę UNESCO. Jakie skarby natury skrywają wyspy Komodo? Na to i inne pytanie odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Gdzie znajdują się wyspy Komodo? Charakterystyka Parku Narodowego Komodo Przyroda na wyspach Komodo Sawanny, namorzyny, lasy deszczowe i wiele innych formacji roślinnych – tak w skrócie wygląda Park Narodowy Komodo. Wyspy, które swoimi granicami obejmuje ten obszar, wydają się być innym światem – pierwotnym i dzikim. Nic dziwnego. To słabo zaludnione miejsce, gdzie człowiek tylko w minimalnym stopniu ingeruje w naturę. Gdzie znajdują się wyspy Komodo? Komodo jest położoną na wschód od Jawy wyspą w Indonezji, należącą do archipelagu Małych Wysp Sundajskich. Znajduje się między Sumbawą a Flores. Skoro mowa o jednej wyspie, dlaczego gdy mowa o Komodo, najczęściej używa się liczby mnogiej? Odpowiedź jest prosta – ponieważ Park Narodowy Komodo obejmuje swoimi granicami nie tylko wyspę główną, ale także kilka większych i dziesiątki mniejszych. Charakterystyka Parku Narodowego Komodo Park Narodowy Komodo powstał 6 marca 1980 roku. Od tego czasu jego nadrzędną misją jest ochrona najsłynniejszych mieszkańców Komodo i okolicznych wysp – waranów z Komodo – oraz innych gatunków składających się na tamtejszą biosferę. Park obejmuje swoimi granicami Komodo, wyspy Rinca i Padar, część wyspy Flores i dziesiątki niewielkich wysepek archipelagu Małych Wysp Sundajskich. Zajmuje obszar o powierzchni 1733 kilometrów kwadratowych. Około 35 proc. tej wartości (603 kilometry kwadratowe) przypada na obszar lądowy. Żeby lepiej zobrazować ogrom PN Komodo, wystarczy wspomnieć, że Biebrzański Park Narodowy (największy PN w Polsce) zajmuje „zaledwie” 592 kilometry kwadratowe. Rzeźba terenu W Parku Narodowym Komodo dominują obszary pochodzenia wulkanicznego, cechujące się pofałdowaną, chropowatą powierzchnią. W rzeźbie terenu wyróżniają się okrągłe wzniesienia, których wysokość przekracza 800 m n.p.m. Poszczególne wyspy są oddzielone systemem cieśnin. Przyroda na wyspach Komodo Ze względu na unikatowość tamtejszej przyrody i jej znaczenie, w 1991 roku Komodo i wyspy tworzące park zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. O ogromnej bioróżnorodności tego obszaru decyduje jego położenie – Park Narodowy Komodo znajduje się w strefie równikowej. To przekłada się na bogactwo flory i różnorodność siedlisk, a tamtejsza fauna stanowi formę przejściową między azjatycką a australijską. Flora wysp Komodo Znaczną cześć parku porastają gęste lasy deszczowe. Należy jednak podkreślić, że na wyspach Komodo pojawiają się także inne formacje roślinne. Występują tam między innymi trawiaste sawanny, a osłonięte zatoki stwarzają doskonałe warunki dla przybrzeżnych lasów namorzynowych. Fauna wysp Komodo Wyspy Komodo są zamieszkane przez setki gatunków zwierząt reprezentujących wszystkie gromady, w tym przez gatunki endemiczne, które nie występują nigdzie indziej. Ptaki w Parku Narodowym Komodo W parkowej awifaunie wyróżniają się ptaki z rodzaju Megapodius, reprezentujące rodzinę nogali. Na obszarze parku doliczono się aż 27 gatunków. Wśród innych charakterystycznych mieszkańców Komodo warto wymienić ciekawych przedstawicieli rodziny gołębiowatych: muszkatelę miedzianą i synogarlicę perłoszyją. Papugowate są reprezentowane między innymi przez kakadu żółtolicą i papugi wielkodziobe. Do największych szponiastych należą wojownik sundajski i bielik białobrzuchy. Ssaki w Parku Narodowym Komodo Ssaki nie mają zbyt bogatej reprezentacji. Ich bytowaniu nie sprzyja zarówno klimat, jak i dostępność siedlisk („tradycyjne” lasy stanowią tam mniejszość). Wśród przedstawicieli tej gromady warto wymienić makaka krabojada, sambara sundajskiego i łaskuna palmowego. Gady i płazy w Parku Narodowym Komodo Znacznie lepiej czują się tam gady i płazy. Żaby są tam licznie reprezentowane, a do najciekawszych gatunków należą endemiczne Oreophryne darewskyi i Oreophryne jeffersoniana. W parku stwierdzono występowanie dwunastu gatunków węży, między innymi pytona timorskiego i daboi łańcuszkowej. Ciekawymi przedstawicielami pełzających gadów są też Naja sputatrix i Trimeresurus albolabris. Wyspy Komodo, czyli dom największej jaszczurki świata W bogatej faunie wysp Komodo najbardziej wyróżnia się największa żyjąca jaszczurka. Mowa o waranie z Komodo, zwanym też „smokiem”. Przedstawiciele tego gatunku osiągają do 3 metrów długości i mogą ważyć ponad 70 kilogramów. Łeb wielkiego gada jest szeroki i spłaszczony, szyja – gruba i mocna, tułów – długi i masywny, a ogon – długi, szeroki u nasady i zwężający się ku końcowi. Warany z Komodo żywią się padliną, ale są też aktywnymi myśliwymi. Potrafią upolować zdobycz większą od siebie – bawoła, dziką świnię czy sambara sundajskiego. Gdy waran wypatrzy mniejszą zdobycz, rzuca się jej do gardła. Większą najpierw próbuje powalić na ziemię. Ma słabsze szczęki od podobnej wielkości krokodyli, ale i tak nie daje swoim ofiarom szans na przeżycie. Ogon jaszczurki uderza z siłą dwóch ton! To jeszcze nie wszystko. Warany z Komodo są jadowite i każde ugryzienie tych jaszczurek może prowadzić do śmierci. Park Narodowy Komodo jest jedynym miejscem, gdzie można podziwiać te gady w ich naturalnym środowisku. Należy jednak podkreślić, że są niebezpieczne dla ludzi. Wielka jaszczurka wydaje się niezdarna i powolna, ale to tylko pozory. Smoki z Komodo są prawdziwymi sprinterami. Potrafią błyskawicznie poderwać się do biegu, a przemieszczają się na tyle szybko, że przeciętny człowiek ma niewielką szansę na ucieczkę. Potężny waran może też zeskoczyć na potencjalną ofiarę z drzewa. Podwodna fauna wysp Komodo Równie zachwycający (a być może nawet bardziej) jest podwodny świat Parku Narodowego Komodo. Pośród raf koralowych żyją płaszczki, żółwie morskie, wielobarwne ryby, fantazyjnie ukształtowane ślimaki, kolorowe gąbki, osłonice, głowonogi i wiele innych stworzeń. W wodach otaczających wyspy Komodo stwierdzono występowanie dziesięciu gatunków delfinów i sześciu gatunków waleni. Spotkać tam można rekina rafowego i ogromnego rekina wielorybiego. Równie imponująco prezentują się tzw. diabły morskie, czyli manty. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Triglavski Park Narodowy zachwyca przyrodą i krajobrazami. To jedno z najpiękniejszych miejsc w Słowenii
Triglavski Park Narodowy jest jedną z największych atrakcji w Słowenii. Położony w otoczeniu alpejskich szczytów, zachwyca wspaniałą przyrodą, niesamowitymi krajobrazami i wieloma atrakcjami. Co warto wiedzieć na temat tego niezwykłego miejsca? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
Spis treści: Gdzie znajduje się Triglavski Park Narodowy? Historia Triglavskiego Parku Narodowego Charakterystyka Triglavskiego Parku Narodowego Flora i fauna Triglavskiego Parku Narodowego Co zobaczyć w Triglavskim Parku Narodowym? Szlaki w Triglavskim Parku Narodowym W Polsce istnieją dwadzieścia trzy obszary mające status parku narodowego, w Słowenii – tylko jeden. Triglavski Park Narodowy, bo o tym obiekcie mowa, należy do najstarszych w Europie. Początkowo swoimi granicami obejmował niewielki teren, mierzący zaledwie kilkanaście kilometrów kwadratowych. Musiało minąć wiele lat, by przybrał swoją obecną formę. Gdzie znajduje się Triglavski Park Narodowy? Triglavski Park Narodowy rozciąga się w północno-zachodniej części Słowenii, przy granicy z Włochami i Austrią, na terenie ośmiu gmin: Tolmin, Bled, Bohinj, Kranjska Gora, Bovec, Kobarid, Groje, Swoimi granicami obejmuje znaczną część obszaru Alp Julijskich, czyli części Południowych Alp Wapiennych między północno-wschodnimi Włochami a Słowenią. Historia Triglavskiego Parku Narodowego Pomysł wyznaczenia obszaru chronionego w Alpach Julijskich pojawił się już w pierwszej dekadzie XX wieku. Taką propozycję wysunął w 1908 roku dr Albin Belar, słoweński przyrodnik i sejsmolog. Jednak wówczas nie istniały jeszcze podstawy prawne, które pozwoliłyby zrealizować jego postulat. W 1920 roku o konieczności objęcia ochroną tego terenu zaczęli mówić przedstawiciele Departamentu Ochrony Przyrody i Zabytków Naturalnych Towarzystwa Muzealnego w Lublanie. Cztery lata później pomysł doczekał się realizacji. Obszar chroniony wyznaczono w Dolinie Triglavskich Jezior, na powierzchni 1400 ha. Dzierżawa miała obowiązywać przez 20 lat. W 1961 roku Zgromadzenie Państwowe przyjęło dekret, na mocy którego dolina stała się parkiem narodowym o powierzchni 2000 ha, tym razem na stałe. W kolejnych latach pojawiły się propozycje powiększenia terenu objętego ochroną. Na obszarze, który swoimi granicami obejmuje do dziś, Park Narodowy Triglav funkcjonuje od 28 maja 1981 roku. Charakterystyka Triglavskiego Parku Narodowego Tak jak Tatrzański Park Narodowy, jedyny PN w Słowenii ma typowo górski charakter. W krajobrazie górzystego terenu wyróżniają się skaliste wąwozy, jeziora, potoki, rozległe alpejskie łąki, spiczaste szczyty i głęboko wcięte doliny polodowcowe. Najwyższym punktem tego obszaru jest szczyt, któremu park zawdzięcza swoją nazwę – wznoszący się na 2864 m n.p.m. Triglav. Z kolei najniżej położony punkt znajduje się na wysokości 180 m n.p.m. i jest zlokalizowany w wąwozie Tolmin. Powierzchnia Triglavskiego Parku Narodowego Triglavski Park Narodowy rozciąga się na obszarze o powierzchni 83982 ha. Dla porównania, największy park narodowy w Polsce, Biebrzański PN, jest mniejszy o ponad 24000 ha. Różnica przekracza powierzchnię, jaką zajmuje Magurski Park Narodowy. Flora i fauna Triglavskiego Parku Narodowego Około 66 proc. powierzchni parku pokrywają lasy. Na północy dominują zbiorowiska sosny i modrzewia, natomiast na południu – buku. Nie brakuje tam źródeł krasowych, jezior polodowcowych i innych form przyrodniczych typowych dla górskiego terenu. Zróżnicowany klimat zapewnia bogactwo siedlisk, które są domem dla około 1600 gatunków roślin. Wśród nich należy wymienić m.in. szarotki alpejskie, mikołajki alpejskie, goryczki krótkołodygowe i różaneczniki kosmate. Jeszcze większa różnorodność cechuje królestwo zwierząt, na które składa się ponad 7000 gatunków. Najliczniejszą grupę stanowią bezkręgowce, ale imponująco przedstawia się też reprezentacja gromady ssaków. Tamtejsze lasy zamieszkują m.in. niedźwiedzie brunatne (czyli największe europejskie drapieżniki), jelenie szlachetne, świstaki alpejskie, lisy pospolite i popielice szare. Z przedstawicieli awifauny warto wymienić sóweczkę zwyczajną, głuszca i pluszcza zwyczajnego, a ichtiofauny – pstrąga marmurkowego. Co zobaczyć w Triglavskim Parku Narodowym? Triglavski Park Narodowy należy do najpopularniejszych wśród turystów obszarów w Słowenii. Nic dziwnego. Walory przyrodnicze i krajobrazowe tego miejsca są nieocenione, a należy podkreślić, że nie brakuje tam także innych atrakcji, które przyciągają przyjezdnych niczym magnes. Jezioro Bohinj Bohinj, przez wielu wymieniane jako najbardziej urokliwe jezioro w Słowenii, rozciąga się pośród alpejskich szczytów i lasów. To wymarzone miejsce do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej i wodnej. W pobliżu jeziora można znaleźć wiele szlaków prowadzących w wyższe partie gór. Jest też stacja kolei linowej. Szczyt Triglav Skoro o szczytach mowa, jedną z największych atrakcji parku bez wątpienia jest góra, której zawdzięcza swoją nazwę. Trzeba jednak pamiętać, że Triglav wznosi się na 2864 m n.p.m., a szlaki prowadzące na wierzchołek nie należą do najłatwiejszych. Wodospad Savica Wróćmy na chwilę w okolice Bohinj. Niedaleko jeziora znajduje się jeden z najpiękniejszych alpejskich wodospadów. Spadająca ze skalnego tarasu Savica mierzy 78 m wysokości. Dla porównania, Wielka Siklawa, największy wodospad w Tatrach, mierzy ok. 65 m. Wąwóz Tolminska korita Wymieniając najpiękniejsze miejsca w Triglavskim Parku Narodowym, nie można pominąć wąwozu Tolminska korita. Widoki z tego miejsca są wprost niesamowite. Kościół Pamięci Ducha Świętego Warto pamiętać, że w ramach parku narodowego ochroną objęte są nie tylko walory przyrodnicze i krajobrazowe obszaru, ale także dziedzictwo historyczne i kulturowe. Wzniesiony w 1916 roku kościół Pamięci Ducha Świętego upamiętnia żołnierzy, którzy polegli w bitwach nad Isonzo. Świątynia otoczona alpejskimi szczytami robi niesamowite wrażenie. Szlaki w Triglavskim Parku Narodowym Triglavski Park Narodowy jest wymarzonym miejscem do uprawiania turystyki pieszej. Rozległa sieć szlaków prowadzi do najbardziej malowniczych zakątków i największych atrakcji Alp Julijskich. Wśród najpiękniejszych i najciekawszych warto wymienić: szlak Soča – mierząca 25 km trasa prowadząca wzdłuż rzeki Soča rozpoczyna się przy jej źródle w dolinie Trenty i prowadzi do miasta Bovec; szlak wokół jeziora Bled – trasa mierzy 6 km długości i nie należy do wymagających; szlak Juliana – to szlak długodystansowy, mierzący aż 330 km. Jest podzielony na 20 etapów, z których wiele cechuje się średnim i niskim poziomem trudności. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Thingvellir to najstarszy park narodowy w Islandii. Obnaża zjawisko, które trwa od milionów lat
Thigvellir jest jedną z największych atrakcji Islandii i jednym z najpopularniejszych wśród turystów miejsc na wyspie. Nic dziwnego. Nie brakuje tam naturalnych atrakcji, a nie można nie wspomnieć, że ten wyjątkowy obszar ma też szczególne znaczenie historyczne. Gdzie znajduje się Park Narodowy Thingvellir? Co warto zobaczyć, będąc na miejscu? na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Gdzie znajduje się Thingvellir? Historia Parku Narodowego Thingvellir Charakterystyka Parku Narodowego Thingvellir Przyroda Parku Narodowego Thingvellir Co warto zobaczyć w Parku Narodowym Thingvellir? Islandia to kraina niezliczonych cudów natury. Do miana największego bez wątpienia pretenduje Thingvellir – jeden z pięciu tamtejszych parków narodowych. Obszar położony na styku płyt kontynentalnych – eurazjatyckiej i północnoamerykańskiej – był świadkiem „narodzin” wyspy, ale nie tylko. Nie można bowiem nie wspomnieć, że na „polach parlamentu” narodziła się też państwowość islandzka. Gdzie znajduje się Thingvellir? Obszar Parku Narodowego Thingvellir rozciąga się w południowo-zachodniej Islandii, na północnym brzegu jeziora Thingvallavatn, w regionie Höfuðborgarsvæðið. Od Reykjaviku, stolicy kraju, jest oddalony o zaledwie kilkadziesiąt kilometrów. Do parku można łatwo dotrzeć ze stolicy kraju. Z Reykjaviku do Thingvellir prowadzi droga nr 36. Tą samą trasą można dotrzeć do parku od strony Selfoss. Historia Parku Narodowego Thingvellir Dla Islandczyków Park Narodowy Thingvellir ma szczególne znaczenie historyczne. Nazwa tego obszaru – „pola parlamentu” – nawiązuje do 930 roku. Wtedy powstał tam Althing – jedna z pierwszych na świecie instytucji parlamentarnych, która funkcjonuje do dziś. Znaczenie historyczne W X wieku Islandię zamieszkiwało ok. 30 plemion. Każda społeczność miała własnego przywódcę, ale surowe warunki panujące w dziewiczym kraju wymusiły reorganizację systemu władzy. Zadecydowano o zwoływaniu corocznego parlamentu, który miał decydować o sprawach kluczowych dla ludności zamieszkującej wyspę. Jedną z najważniejszych podjęto w 1000 roku, gdy lud zdecydował się przyjąć chrześcijaństwo. Parlament obradował tam do 1799 roku, gdy został zniesiony. Instytucję przywrócono dopiero w 1844 roku i przeniesiono do Reykjaviku, gdzie do dziś odbywają się obrady. Utworzenie parku narodowego W 1930 roku, w tysięczną rocznicę powołania parlamentu, zadecydowano o utworzeniu na tym obszarze parku narodowego, upamiętniającego to podniosłe wydarzenie. Na początku XX wieku do Islandczyków dotarła informacja na temat amerykańskich parków narodowych, chroniących miejsca o szczególnej wartości przyrodniczej i historycznej. W 1907 roku pojawił się pierwszy artykuł, którego autor wskazał na konieczność pielęgnowania obszaru, na którym narodziła się islandzka państwowość. Debata na temat objęcia tego obszaru ochroną rozpoczęła się już w 1913 roku. Siedemnaście lat później powstał pierwszy na wyspie park narodowy, który dziś jest jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc turystycznych w kraju. Ze względu na swoją wartość historyczną, w 2004 roku Park Narodowy Thingvellir został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Charakterystyka Parku Narodowego Thingvellir Nie tylko walory historyczne, ale także przyrodnicze i krajobrazowe decydują o wyjątkowości tego miejsca. W Parku Narodowym Thingvellir wysuszone pola magmowe, które obficie porasta trawa i mech, spotykają się ze szczytami odbijającymi się w krystalicznie czystej wodzie. Nie brakuje tam głębokich wąwozów, których dno jest usiane olbrzymimi głazami. Całość tworzy niesamowity krajobraz – surowy i pierwotny, zupełnie odmienny od kontynentalnego. Geologia Thingvellir wzmożona aktywność wulkaniczna i sejsmiczna i wynikające z tych zjawisk niesamowite widoki są zasługą położenia parku, którego obszar obejmuje miejsce styku dwóch płyt tektonicznych: eurazjatyckiej i północnoamerykańskiej. W następstwie rozchodzenia się płyt kontynentalnych powstał Grzbiet Śródatlantycki – najdłuższy ze wszystkich grzbietów śródoceanicznych, ciągnących się od Islandii po Antarktydę. Większa część grzbietu skrywa się pod powierzchnią wody. Islandia jest jednym z niewielu miejsc, gdzie z poziomu lądu na własne oczy można zobaczyć odsłonięte płyty tektoniczne, a Thingvellir stanowi najlepsze miejsce do ich obserwacji. Przyroda Parku Narodowego Thingvellir Może się wydawać, że w tak surowym miejscu próżno szukać bogatej flory i fauny. Jest w tym sporo racji, jednak należy podkreślić, że ze względu na panujące warunki, odizolowanie od lądu i stosunkowo krótki czas, który upłynął od ostatniego zlodowacenia, przyroda jest dość uboga na całej Islandii. Flora Thingvellir W Parku Narodowym Thingvellir stwierdzono występowanie 172 gatunków roślin wyższych, co stanowi 40 proc. islandzkiej flory. W surowym krajobrazie tego miejsca wyróżniają się brzozy karłowate, wrzosy, wierzby i olsze. Fauna Thingvellir Jezioro Thingvallavatn jest domem dla ok. 82 gatunków ptaków, z czego ok. 52 to gatunki gniazdujące. Jednym z najbardziej charakterystycznych mieszkańców parku jest nur lodowiec. Żyją tam także różne gatunki kaczkowatych, siewki złote, kszyki, a na stokach gnieżdżą się bieliki. W wodach jeziora żyją trzy gatunki ryb słodkowodnych: pstrąg potokowy, ciernik i golec zwyczajny. Z ssaków zamieszkujących przybrzeżne tereny warto wymienić lisa arktycznego i norkę. Co warto zobaczyć w Parku Narodowym Thingvellir? W miejscu, w którym historia, kultura i przyroda splatają się w spójną całość, nie brakuje atrakcji. Park Narodowy Thingvellir to raj dla miłośników pieszych wycieczek. Liczne szlaki turystyczne prowadzą najbardziej malowniczymi zakątkami tego niezwykłego obszaru, wzdłuż największych atrakcji, które po prostu trzeba zobaczyć. Szczeliny tektoniczne Najbardziej wyjątkowymi okazami przyrody nieożywionej w Thingvellir są szczeliny tektoniczne. Do najbardziej znanych należy Almannagjá, czyli „wąwóz wszystkich ludzi”. To właśnie tam gromadził się islandzki parlament Althing. Pomiędzy pionowymi ścianami ryftu kontynentalnego wiedzie szlak turystyczny. Kolejną interesującą szczeliną tektoniczną jest Flosagiá. To miejsce jest znane przede wszystkim ze swojej wschodniej części, którą tworzy szczelina Peningagjá, czyli „szczelina monet”. Nazwa ta pochodzi od popularnego wśród turystów zwyczaju wrzucania monet do wody. Niemałą ciekawostką jest szczelina Silfra. To jedno z ulubionych miejsc nurków. Można tam zanurzyć się między pionowymi ścianami, pomiędzy którymi rozlewa się krystalicznie czysta woda, zapewniająca widoczność na ok. 100 m. Wodospad Öxarárfoss W północnej części parku można znaleźć wysoki na 22 metry wodospad Öxarárfoss na rzece Öxará, która zasila w wodę szczelinę Almannagjá. Należy wspomnieć, że powstał po zmianie biegu rzeki, jednak nie zmienia to faktu, że prezentuje się wyjątkowo malowniczo. Skała Lögberg Thingvellir to nie tylko cuda natury, ale także zabytki. Miejscem, w którym przyroda łączy się z historią, jest Lögberg, czyli „skała prawa”. To dawne miejsce obrad parlamentu, gdzie przemawiał przewodniczący. Dziś znajduje się tam platforma widokowa. Basen Drekkingarhylur Drekkingarhylur to malowniczy fragment rzeki Öxará, jednak to miejsce jest warte odwiedzenie nie tylko ze względu na swoje piękno, ale także ze względu na mroczną historię, którą skrywa. Od XVI do XVIII wieku odbywały się tam egzekucje kobiet, które uznano winnymi czarów, dzieciobójstwa, cudzołóstwa czy kazirodztwa. Śmierć następowała przez utopienie. Ostatni wyrok wykonano tam w 1749 roku. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Zjawiskowe klify i magiczny archipelag. Jedyny taki park narodowy w Polsce
Turkusowe jezioro, żubry i wyjątkowy szlak, na którym można samotnie obcować z przyrodą. Miejscem września ogłaszamy Woliński Park Narodowy. Na spacer po tym wyjątkowym obszarze w północno-zachodnim krańcu Polski zabiera nas lokalna dziennikarka Katarzyna Świerczyńska.
Spis treści: Na największej polskiej wyspie Dąb Wolinianin Widoki jak z bajki Tam, gdzie nie dojdziesz Najpiękniejsze wybrzeże klifowe Żubry, bieliki i wilk Kiedy najlepiej zwiedzać Woliński Park Narodowy? Kiedy ktoś mówi Woliński Park Narodowy, większość osób zapewne pomyśli o trzech rzeczach: klifowym wybrzeżu pomiędzy Wisełką a Międzyzdrojami, Zagrodzie Pokazowej Żubrów i Jeziorze Turkusowym. Dlatego poprosiłam Jana Magdę, leśniczego, który pracuje w Wolińskim Parku Narodowym od 40 lat, aby pokazał mi coś mniej oczywistego, miejsce, w którym nie spotkamy tłumu turystów. Na największej polskiej wyspie W pogodny sierpniowy dzień poszliśmy na szlak, na którym przez kilka godzin nie spotkaliśmy nikogo. – Mała liczba ludzi sprawia, że naprawdę można tu być blisko przyrody, zobaczyć i usłyszeć bardzo dużo – uśmiecha się leśnik. To fragment niebieskiego szlaku między Lubinem a Karnocicami. Kiedy idziemy leśną ścieżką, co chwilę widzimy przemykające pomiędzy drzewami sarny. Jan Magda pokazuje mi fragment drogi pożarowej, gdzie – jak mówi – jak na dłoni można obserwować rykowisko jeleni. – Drzewa w tym miejscu mają liście zaczynające się na tej samej wysokości, jak od linijki. To właśnie tu jelenie żerują – tłumaczy. Tuż przed nami przemyka dzięcioł czarny, Jan Magda ma też nadzieję, że może uda nam się zobaczyć orła bielika, który jest symbolem parku. – O! Czuć zapach lisa! – mówi nagle, a ja rzeczywiście czuję charakterystyczny i bardzo intensywny zapach. – Tego się nie da pomylić z niczym innym, tak samiec znaczy swój rejon – mówi leśniczy. Dąb Wolinianin Dochodzimy do miejsca, które najbardziej chciał mi pokazać, czyli pomnikowego dębu Wolinian. A właściwie jego pozostałości, ponieważ w 2010 r. silny wiatr połamał drzewo. Nim to się stało, dąb miał 23 m wysokości i 510 cm w obwodzie pnia. Jednocześnie to jedno z najstarszych drzew w Wolińskim Parku Narodowym, bo jego wiek szacuje się na co najmniej 450 lat. Jan Magda podkreśla, że dąb dosłownie zaczął się rozpadać na jego oczach. Lata temu, podczas jednego ze spacerów, kiedy leśnik był tuż obok, z Wolinianina odpadł duży konar. Dziś jednak nadal widać i czuć potęgę tego drzewa. – A te wszystkie małe dęby wokół to pokolenie Wolinianina – mówi Jan Magda. Aby tu dojść, trzeba od kościoła w Lubinie (tamtędy prowadzi niebieski szlak) przejść ok. 4 km. Nieco bliżej jest z Karnocic, bo ok. 2,5 km. Widoki jak z bajki Przechodzimy pod konarem monumentalnego drzewa, aby wspiąć się wąską ścieżką pod górę, wzdłuż krawędzi jednego z martwych klifów wznoszących się nad Zalewem Szczecińskim. – Martwych, czyli już ustabilizowanych – wyjaśnia mój przewodnik. Na samej górze jest ławeczka, ponieważ ten punkt widokowy jest częścią edukacyjnej ścieżki nad Zalewem Szczecińskim. Z góry rozpościera się wręcz bajkowy widok na wodę i zbocze klifu. Warto mieć ze sobą lornetkę, aby móc wypatrywać ptaków. – Szczególnie polecam przyjść tu w maju lub czerwcu o brzasku. Usłyszymy wtedy niesamowity koncert – ptasią symfonię. Do tego jeszcze zawsze włączają się żaby – mówi Jan Magda. Kiedy zbieramy się do zejścia, leśnik zauważa niewielki dołek wypełniony odchodami. To toaleta borsuka. – Borsuki mają miejsca, gdzie się załatwiają, nieraz wędrują od nory kilkaset metrów i grzebią takie właśnie dołeczki – mówi. Niebieskim szlakiem dochodzimy do Karnocic. – Tu, z tej niewielkiej plaży, mamy doskonały widok na całe wybrzeże klifowe – mówi. Najlepiej podziwiać je w zimne miesiące, bo wybujałe latem trzciny nieco ograniczają widoczność z poziomu plaży. Wybrzeże klifowe Zalewu Szczecińskiego nie jest tak znane jak słynne nadmorskie klify, jednak urodą wcale im nie ustępuje. – Jeśli ktoś lubi być blisko przyrody, szuka w niej inspiracji i po prostu chce pobyć sam na sam ze swoimi myślami, to ten fragment niebieskiego szlaku z całego serca polecam – mówi Jan Magda. Jeśli mowa o całej trasie, która swój początek ma w Międzyzdrojach, to obowiązkowym wręcz punktem wycieczki na jego trasie jest słynne Jezioro Turkusowe. Jak podkreślają pracownicy parku, cieszy się wręcz rekordową popularnością, a wszystko za sprawą koloru, któremu zawdzięcza swoją nazwę. Akwen powstał na skutek zalania dawnej kopalni węglanu wapnia, a jego barwa jest efektem odbijania światła od kredowego dna. To dlatego turkusowość wody jest najbardziej intensywna w słoneczne dni. Wokół jeziora prowadzi urokliwa trasa z punktem widokowym Piaskowa Góra. Podziwiać z niego można całe jezioro w pełnej krasie, ale widać również jezioro Wicko Małe i fragment wstecznej delty Świny. Tam, gdzie nie dojdziesz Proszę Wiolettę Nawrocką, dyrektorkę Wolińskiego Parku Narodowego, aby powiedziała, jakie jest jej ulubione miejsce. Uśmiecha się i mówi: – Ale tam nie da się dojść. To obszar wstecznej delty Świny. Nie da się tam dojść, na szczęście można tam dotrzeć kajakiem. – Kocham wodę, kocham spokój, a tam jest cisza i zwykle nie ma ludzi. Tam mogę obserwować ptaki, to jest idealne miejsce – mówi. Wsteczna delta Świny to fragment Zalewu Szczecińskiego i unikatowy archipelag podmokłych wysp, które są pocięte kanałami i cieśninami. Stwierdzono tu ponad 200 gatunków ptaków, z czego ok. 140 odbywa tu swoje lęgi, w tym gronie jest m.in. wodniczka. Niepozorna z wyglądu, niewielka, jest gatunkiem narażonym na wyginięcie. Na świecie jest jedynie kilkanaście tysięcy par. Rozlewiska delty Świny to także zimowisko dla wielu gatunków ptaków, a miłośnicy ornitologii przyjeżdżają tu wiosną i jesienią. W czasie przelotów można tu zaobserwować wielotysięczne stada migrujących ptaków, w tym żurawi i gęsi oraz rzadkich w tym rejonie Europy gatunków kaczek. Warto dodać, że obszar delty Świny został włączony do Wolińskiego Parku Narodowego dopiero w 1996 r., a wcześniej, przez wiele lat, znajdujące się tu wyspy były wykorzystywane rolniczo. Trzy lata przed tym, jak cenny teren wszedł w granice parku, delta Świny i reszta obszaru ujścia Odry została uznana przez Międzynarodowe Towarzystwo Przyjaciół Przyrody (Naturfreunde Internationale-NFI) za „krajobraz roku 1993–1994”. Trasa kajakowa jest udostępniana jedynie okresowo (od 1 maja lub 1 czerwca do 15 listopada). Warto pamiętać, że jej pokonanie wymaga nieco wprawy, ponieważ wody Zalewu Szczecińskiego potrafią być nieprzewidywalne. Jeśli ktoś niekoniecznie lubi wycieczki kajakowe, zjawiskowe rozlewiska i wyspy można podziwiać także ze znajdującego się przed Lubinem wzgórza Zielonka (przy niebieskim szlaku) oraz z tarasu widokowego w Lubinie. Mówiąc o wyspach, nie sposób nie przypomnieć, że Woliński Park Narodowy w całości jest położony na wodach i wyspach. Swoją ochroną obejmuje przede wszystkim część Wolina, największej w Polsce wyspy. Najpiękniejsze wybrzeże klifowe Założę się, że każdy, kto choć raz przejdzie plażą z Międzyzdrojów do Wisełki, przyzna, że piękniejszego fragmentu wybrzeża polskiego Bałtyku nie ma. Wysokie klify i głazowiska sprawiają, że to trasa idealna na spacer o każdej porze roku. Jednak w czasie silnych sztormów może być niedostępna, dlatego warto sprawdzać komunikaty na stronie WPN. Wbrew pozorom wcale nie jest to bardzo zatłoczona trasa, ponieważ większość turystów wybiera jedynie opcję krótszego spaceru z Międzyzdrojów do punktu widokowego na Kawczej Górze (na górę prowadzą schody z plaży). Z racji sąsiedztwa zawsze pełnego turystów miasteczka to jeden z najbardziej znanych punktów widokowych w Wolińskim Parku Narodowym. Rozpościera się stąd spektakularna panorama Zatoki Pomorskiej. Najwyższym wzniesieniem klifów jest góra Gosań (93 m n.p.m.) – tu również zlokalizowano punkt widokowy dostępny dla turystów. Jest zdecydowanie mniej oblegany niż Kawcza Góra, a dojść do niego można od głównej drogi prowadzącej z Międzyzdrojów w kierunku Wisełki. Żubry, bieliki i wilk Zagroda Pokazowa Żubrów to wyjątkowe miejsce, w którym żyjące tu zwierzęta można podglądać ze specjalnej platformy widokowej. Powstała w 1976 r., a cała idea żubrowiska skupiała się na początku na staraniach o to, aby nie tylko utrzymać populację żubrów w Polsce, ale też rozszerzać ich pulę genetyczną. Co roku na świat przychodzą tu nowe żubry, a Woliński Park Narodowy tradycyjnie ogłasza konkurs na ich imiona. Ich wymyślenie nie jest wcale proste, ponieważ muszą się zaczynać na sylabę Po (od Polski). I tak w tym roku stado powiększyło się o Pogodniaka, który jest synem Pozowy i Polanina II. Dziś zagroda to jednak nie tylko żubry. To miejsce jest także azylem dla innych dzikich zwierząt, które z różnych powodów nie mogą wrócić do natury. Dla mnie zawsze smutnym widokiem jest woliera z bielikami Bogusią i Jurandem II. Każdy z ptaków stracił skrzydło. Bogusia to ofiara wypadku spowodowanego przez śmigłowiec, który podczepioną piłą podcinał gałęzie przy liniach energetycznych. Jurandowi po postrzeleniu śrutem trzeba było skrzydło amputować. Pomimo niewoli i niemożności latania, nawet w tych warunkach widać, jak dumne i potężne są to ptaki. Najsłynniejszym mieszkańcem zagrody jest jednak wilk Kamyk, który po wypadku komunikacyjnym stracił jedną łapę. Dyrektorka parku wielokrotnie opowiadała o jego historii i nie kryje, że wyciska ona z oczu łzy. To zwierzę, które do końca swojego życia będzie próbowało wydostać się na wolność. Wilk zdołał uciec z zagrody i przez wiele miesięcy był bohaterem medialnych doniesień, bo zbliżał się do ludzi w poszukiwaniu jedzenia. Po licznych próbach został on odłowiony i ma obecnie duży i dobrze zabezpieczony wybieg. Ma również wilczą towarzyszkę. – Planujemy jesienią otworzyć ścieżkę, która będzie prowadziła obok wybiegu wilków i także turyści będą mieli możliwość podglądania tych zwierząt – mówi Wioletta Nawrocka. Kiedy najlepiej zwiedzać Woliński Park Narodowy? Woliński Park Narodowy to jedna z największych atrakcji Pomorza Zachodniego. Ten park narodowy ze względu na położenie tuż przy zawsze zatłoczonych Międzyzdrojach jest najbardziej oblegany latem, ale jednocześnie to miejsce, które zachwyca o każdej porze roku. Osobiście uwielbiam przyjeżdżać tu jesienią, kiedy piękne lasy bukowe pokrywają się rudymi liśćmi, a nawet najmodniejsze atrakcje, czyli Kawcza Góra, Jezioro Turkusowe czy Pokazowa Zagroda Żubrów nie są już tak zatłoczone. Równie spektakularna, a jednocześnie spokojna jest także wiosna, szczególnie maj, kiedy przyroda budzi się do życia. Materiał powstał przy współpracy z Polską Organizacją Turystyczną #Polska.Travel Źródło: National Geographic Traveler
Park Narodowy Mesa Verde to archeologiczny skarb. Można tu podziwiać osiedla zbudowane w ścianie kanionu
Archeolodzy zlokalizowali około 600 domostw w ścianach klifów w Parku Narodowym Mesa Verde w Kolorado. Można tu podziwiać rozbudowane wioski zamieszkiwane niegdyś przez przodków ludu Pueblo.
Spis treści: Mesa Verde i lud Pueblo Odkrycie Mesa Verde Zagadkowe osady Mesa Verde – informacje praktyczne Mesa Verde po hiszpańsku oznacza „zielony stół”. Taką nazwę nadali temu płaskowyżowi Hiszpanie w XVIII wieku. Znajduje się on w południowo-zachodniej części stanu Kolorado. 29 czerwca 1906 roku teren ten został uznany za park narodowy. Wielopiętrowe domostwa wypełniają tu wnęki skalne nad doliną Montezuma. Niesamowicie zachowane domy w ścianach klifów skupiają się w kanionach, które przecinają teren, tworząc wąskie płaskowyże. Badacze zlokalizowali ponad 4800 stanowisk archeologicznych (w tym 600 domów w ścianach klifów), datowanych na okres od około 550 do 1300 r. n.e. Mesa Verde i lud Pueblo Miejsca te pokazują zmiany w życiu prekolumbijskiego ludu, niegdyś nazywanego Anasazi. Obecnie są oni bardziej precyzyjnie nazywani przodkami ludu Pueblo (Ancestral Puebloans). Współczesne plemiona Pueblo na południowym zachodzie USA uważają się za potomków tej grupy etnicznej. Około 40 osad i domów na klifach jest widocznych z dróg parkowych i punktów widokowych. Niektóre z nich są otwarte dla zwiedzających. Począwszy od około 750 r. n.e. przodkowie ludu Pueblo budowali swoje domy w pueblos, czyli wioskach. Około 1200 r. przenieśli się do wnęk w klifach. Dobrze osłonięte wioski wyglądają, jakby były poza czasem, z dala od teraźniejszości. Poszczególne budynki są ułożone tarasowo, a między nimi znajdują się owalne kivy, budowle o znaczeniu religijnym. Na terenie parku znajdują się miejsca święte zarówno dla dawnych, jak i współczesnych Indian z okolicznych plemion. Odkrycie Mesa Verde W 1888 roku dwóch kowbojów tropiących zabłąkane bydło w śnieżycy zatrzymało się na skraju kanionu o stromych ścianach. Przez padający śnieg dostrzegli ślady murów i wież na klifie po drugiej stronie kanionu. Powieściopisarka Willa Cather opisała później tę scenę: „Spadające płatki śniegu, obsypujące piñons, nadały jej szczególny rodzaj powagi. Przypominała raczej rzeźbę niż cokolwiek innego… zakonserwowaną… jak mucha w bursztynie”. Schodząc po prowizorycznej drabinie, podekscytowani kowboje eksplorowali sieć pomieszczeń w kształcie plastra miodu, którą nazwali Cliff Palace. Wewnątrz znaleźli kamienne narzędzia, ceramikę i inne artefakty. Te miejsca były niezamieszkane od około 600 lat. Zagadkowe osady Dlaczego mieszkańcy Mesa Verde opuścili swoje domy? Być może nigdy się nie dowiemy. Mieszkali w domach w ścianach klifów tylko przez ostatnie 75–100 lat osadnictwa na terenach Mesa Verde. Początkowo archeolodzy uważali, że przyczyną była wojna, a dowody zdawały się to potwierdzać. Inna teoria zakłada, że przodkowie Pueblo mogli paść ofiarą własnego sukcesu. Ich metody uprawy roli pozwoliły populacji Mesa Verde osiągnąć być może nawet 5000 osób. Osadnicy stopniowo wycinali lasy, polowali na dziką zwierzynę, a gleby stawały się coraz bardziej jałowe. Lata suszy i słabe plony mogły sprowokować konflikty we wsiach. Pod koniec XIII wieku przodkowie Pueblo opuścili płaskowyż i nigdy tam nie powrócili. Mesa Verde – informacje praktyczne Jak tam dotrzeć Lotniska: Cortez i Durango. Z Cortez jedź drogą 160 na wschód przez 13 km do wejścia do parku, a następnie podążaj krętą drogą parkową przez 24 km do Far View Visitor Center. 9 km dalej znajdują się Chapin Mesa Archaeological Museum i pomieszczenia na klifie — Spruce Tree House. Przyczepą nie można wjechać za Morefield Village. Kiedy odwiedzić Mesa Verde Park jest dostępny przez cały rok. Jednak Wetherill Mesa, Far View Visitor Center, Cliff Palace Loop, Balcony House i wiele usług nie działa zimą. Kwiaty polne kwitną od kwietnia do września. Zimą narciarstwo biegowe jest dozwolone w Morefield i na Cliff Palace Loop, jeśli pozwalają na to warunki. Plan wycieczki Podczas jednodniowej wizyty zacznij wcześnie rano. Zatrzymaj się najpierw w Far View Visitor Center, otwartym od połowy kwietnia do połowy października, aby kupić bilety. Następnie udaj się do Chapin Mesa Archaeological Museum. Potem odwiedź pobliski Spruce Tree House (bilety nie są wymagane). Stamtąd jedź drogą Cliff Palace Loop Road, potem drogą Mesa Top Loop Road. Załóż solidne buty i przygotuj się na męczącą wspinaczkę, jeśli planujesz odwiedzić miejsca na klifach. Przyda się lornetka, by lepiej widzieć kanion. Jeśli masz więcej czasu, możesz odwiedzić także mniej zatłoczone Wetherill Mesa. Warto wiedzieć Park Narodowy Mesa Verde jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. To największy rezerwat archeologiczny w USA. Na jego terenie znajduje się ponad 5000 stanowisk. Źródło: National Geographic.
Park Narodowy Ujście Warty to ptasi raj. Można tam spotkać wiele rzadkich gatunków
Park Narodowy Ujście Warty jest najmłodszym spośród dwudziestu trzech polskich parków narodowych. Swoim obszarem obejmuje jedną z najważniejszych w Polsce ostoi ptaków wodnych i błotnych, więc jest idealnym miejscem dla każdego obserwatora awifauny. Kiedy powstał Park Narodowy Ujście Warty? Co chroni i gdzie się znajduje? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Gdzie się znajduje Park Narodowy Ujście Warty? Charakterystyka Parku Narodowego Ujście Warty Jaki jest symbol Parku Narodowego Ujście Warty? Co chroni Park Narodowy Ujście Warty? Zwierzęta Parku Narodowego Ujście Warty Przyrodę Parku Narodowego Ujście Warty w dużej mierze ukształtowała działalność człowieka, gdy po uregulowaniu sieci rzecznej zaczęto wykorzystywać tamtejsze tereny w celach rolniczych. Czy to czyni ten obszar mniej cennym od naturalnych? Absolutnie nie. Należy bowiem podkreślić, że najmłodszy polski PN jest obszarem wyjątkowym, nie tylko w skali kraju, ale i świata. Gdzie się znajduje Park Narodowy Ujście Warty? Park Narodowy Ujście Warty znajduje się w województwie lubuskim, w obrębie ujścia Warty do Odry. Teren chroniony rozciąga się na obszarze trzech gmin: Kostrzyna nad Odrą, Słońska i Witnicy. Otulina parku obejmuje obszar wyżej wymienionych i wykracza na teren gminy Górzyca. Charakterystyka Parku Narodowego Ujście Warty PN Ujście Warty powstał w 2001 roku, czyli mówimy tu o najmłodszym ze wszystkich parków narodowych w Polsce. Jego obszar rozciąga się na powierzchni 8074 ha. Dla porównania, największy park narodowy w Polsce (ten status dzierży Biebrzański PN) ma powierzchnię 59223 ha, a najmniejszy (Ojcowski Park Narodowy) – 2145,62 ha. Charakterystyka obszaru Charakterystyczną cechą Parku Narodowego Ujście Warty jest płaskie ukształtowanie terenu. Różnica wysokości pomiędzy najniższym i najwyższym punktem parku to zaledwie kilka metrów. To zasługa położenia w obszarze Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, która powstała podczas zlodowacenia bałtyckiego. W trakcie ostatniego etapu epoki lodowcowej, lądolód pokrył północną część Polski i blokował drogę rzekom płynącym z południa. Pokrywa z najbardziej wysuniętego na południe fragmentu lądolodu topniała, a wzdłuż jego czoła wody roztopowe łączyły się z wodami rzek. W rezultacie powstała potężna pra-rzeka, która wyrzeźbiła płaską dolinę. Oto polski raj ornitologów, fotografów i miłośników natury. Wybierz się nad rozlewiska Warty W ujściu Warty życie wre cały rok. Jedne gatunki tu się lęgną, drugie spędzają zimę. Rzeka Warta, która przepływa przez środek parku, dzieli go na dwie części. Obszar rozciągający się wzdłuż prawego brzegu – Polder Północny – jest oddzielony wałem przeciwpowodziowym. Południowa część parku jest natomiast oddzielona od rzeki jedynie wargą brzegową. W rezultacie powstał tam obszar zalewowy. W przeważającej części teren parku jest pokryty półnaturalnymi łąkami, pastwiskami i rozlewiskami. Należy jednak podkreślić, że w niektórych miejscach przyroda wraca do pierwotnego charakteru. Świadczą o tym choćby zarośla wierzbowe i podmokły las łęgowy. Jaki jest symbol Parku Narodowego Ujście Warty? Rozległe podmokłe tereny są idealnym środowiskiem bytowym dla ptaków i to właśnie jeden z przedstawicieli parkowej awifauny jest symbolem tego miejsca. Mowa o gęsi tundrowej. Od dnia powołania parku do kwietnia 2020 roku w jego logo znajdowała się gęś zbożowa. Skąd więc ta zmiana? W ostatnich latach ornitolodzy dokonali podziału populacji gęsi zbożowej na dwa odrębne gatunki – gęś zbożową i tundrową. To właśnie tę drugą można najczęściej zaobserwować w parku podczas migracji. Co chroni Park Narodowy Ujście Warty? Misją parku jest ochrona cennych mokradeł ujścia Warty i gatunków, które tam bytują i zalatują. Park Narodowy Ujście Warty jest jedną z najważniejszych ostoi ptaków wodnych i błotnych. Stwierdzono tam obecność ponad 280 gatunków, w tym ponad 170 lęgowych. Aż 26 z nich to gatunki ginące w skali światowej. Zwierzęta Parku Narodowego Ujście Warty Nie ulega wątpliwości, że Park Narodowy Ujście Warty jest jedną z najważniejszych ptasich ostoi w kraju. Należy jednak podkreślić, że tamtejsza fauna obfituje też w przedstawicieli pozostałych gromad. Ptaki Skoro mówimy jednak o „ptasim królestwie”, wypada zacząć właśnie od awifauny, która jest reprezentowana przede wszystkim przez ptaki siedlisk podmokłych. Skład gatunkowy i liczebność zależą przede wszystkim od pory roku i poziomu wody. Wiosną w parku można zaobserwować wielotysięczne stada kaczek, między innymi rożeńców, świstunów, krakw i cyranek. Część z nich pozostaje tam na lęgi. Inne występujące wówczas gatunki to kormorany, czaple siwe i białe. Nieco rzadziej można spotkać ślepowrony i czaple nadobne. Warto też wspomnieć o ptakach siewkowych, które można tam zaobserwować w okresie lęgowym. Należą do nich krwawodzioby, czajki, sieweczki rzeczne i kszyki. Latem, gdy woda w parku osiąga niski stan, rozpoczyna się czas pierzowiska. W wierzbowych zaroślach można zaobserwować wymieniające pióra kaczki, łyski, łabędzie i gęgawy. Wysokie trawy są schronieniem dla czasowo niezdolnych do lotu żurawi. Nad brzegiem rozlewisk zbierają się stada batalionów, łęczaków, kwokaczy i brodźców śniadych, które przygotowują się do odlotu. W tym czasie odbywają się też sejmiki bocianów czarnych. Jesienią rozlewiska są wyjątkowo zatłoczone. Nic dziwnego. W końcu to czas wielkiej wędrówki. W parku dominują wówczas wielotysięczne stada gęsi, które o poranku wylatują na okoliczne żerowiska, a wieczorem wracają na nocleg. Stada składające się z ok. 100 tys. osobników (rekordowo z 200 tys.) są tworzone przez cztery gatunki: gęś tundrową, zbożową, białoczelną i gęgawę. W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle W jaki sposób tworzy się parki narodowe? Dlaczego powinno nam zależeć, żeby parków narodowych było jak najwięcej? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-polsce-mamy-23-parki-narodowe-w-kolejce-do-powstania-od-lat-czeka-prawie-drugie-tyle-fot-matphoto-wikimedia-commons-cc-by-3-0-a0c1ae1.jpeg" width="938" height="625" alt="W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle (Fot. Matphoto, Wikimedia Commons, CC-BY-3.0)" title="W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle (Fot. Matphoto, Wikimedia Commons, CC-BY-3.0)" /> Zima to czas łabędzi krzykliwych, które docierają do parku z dalekiej północy. Rokrocznie park jest odwiedzany przez ok. 3 tys. przedstawicieli tego gatunku. Gdy zimy są łagodne, schronienie znajdują tam także kaczki, łyski, nurogęsi i bielaczki. Ryby Bogato reprezentowana jest też ichtiofauna. Na terenie parku stwierdzono obecność 35 gatunków ryb, z czego 23 prawdopodobnie odbywają tam tarło. Najliczniej reprezentowana jest rodzina karpiowatych, głównie przez krąpia. Z gatunków drapieżnych warto wymienić szczupaka, okonia, sandacza i bolenia, czyli jedynego drapieżnika z rodziny karpiowatych. Ssaki W parku występuje 50 gatunków ssaków, z których wiele zamieszkuje tamtejszy teren na stałe, a niektóre pojawiają się tam okresowo. Z ciekawszych przedstawicieli tej gromady warto wymienić bobra, piżmaka, karczownika ziemnowodnego, wydrę i rzęsorka rzecznego. Płazy Teren parku sprzyja bytowaniu płazów, zwłaszcza żab i ropuch, które bardzo dobrze czują się na płytkich rozlewiskach. W marcu PN ujście warty rozbrzmiewa pieśnią godową żab brunatnych i ropuch szarych. W maju „koncertują” kumaki nizinne i żaby zielone. Wśród rzadkich przedstawicieli gromady płazów warto wymienić rzekotkę drzewną, ropuchę zieloną i grzebiuszkę ziemną. Gady Najskromniejsza jest reprezentacja gadów, która składa się tylko z czterech gatunków. Mowa o zaskrońcu, padalcu, jaszczurce zwince i jaszczurce żyworodnej. Najliczniej występuje pierwszy z wymienionych. Nic dziwnego. Zaskroniec to przecież świetny pływak, który bardzo dobrze czuje się w środowisku wodnym. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Snowdonia to jeden z najpiękniejszych parków narodowych. Zachwyca nie tylko wspaniałą przyrodą
Snowdonia to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych parków narodowych w Wielkiej Brytanii. Dziewięć pasm górskich, prawie sto dwadzieścia kilometrów linii brzegowej, jedenaście tysięcy hektarów lasów i niezliczone doliny tworzą niesamowity krajobraz. Wystarczy dodać do tego lokalną kulturę i zachwycającą architekturę, by otrzymać idealny cel wakacyjnego wojażu. Gdzie znajduje się Park Narodowy Snowdonia? Co warto zobaczyć na miejscu? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Gdzie znajduje się Snowdonia? Charakterystyka Snowdonii Przyroda Snowdonii Kultura Snowdonii Co warto zobaczyć w Snowdonii? Snowdonia National Park jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystów miejsc w Walii. Każdego roku zachwycający park narodowy jest celem wyprawy niemal czterech milionów osób. Nic dziwnego. Coś dla siebie znajdą tam nie tylko miłośnicy przyrody, wielbiciele górskiego trekkingu i osoby preferujące spokojne wycieczki w mniej wymagającym terenie, ale także wszyscy, którzy nie wyobrażają sobie urlopu bez podziwiania zachwycającej architektury i kosztowania przysmaków lokalnej kuchni. Gdzie znajduje się Snowdonia? Zanim wskażemy lokalizację parku narodowego, wypada wyjaśnić, czym właściwie jest Snowdonia, w języku walijskim nazywana Eryri. Mowa tu o pasmie górskim, którego najwyższym szczytem jest Yr Wyddfa (Snowdon). Zasięg geograficzny tego obszaru nie jest ściśle zdefiniowany. Tradycyjnie odnosi się do gór wznoszących się na terenie historycznego hrabstwa Caernarfonshire, ale bywa też zawężany do szczytu Snowdon i wierzchołków sąsiadujących. Park Narodowy Snowdonia obejmuje większy obszar. Rozciąga się w północno-zachodniej części Walii, na obszarze dwóch hrabstw: Gwynedd i Conwy. Zajmuje powierzchnię 823 mil kwadratowych (ok. 2131 kilometrów kwadratowych). 5 najpiękniejszych tras samochodowych. Wspaniałe widoki! Wsiadaj za kółko i zwiedzaj świat. Te trasy to absolutny hit: kręte drogi, klify, półki skalne, wodospady. Poleca Karol Lewandowski z bloga Busem przez świat. Jak pod tym względem wypada na tle polskich obszarów chronionych? Biebrzański PN – największy park narodowy w Polsce – rozciąga się na obszarze około 592 kilometrów kwadratowych. Z kolei najmniejszy – Ojcowski Park Narodowy – zajmuje niespełna 22 kilometry kwadratowe. Charakterystyka Snowdonii Utworzona w 1951 roku Snowdonia, będąca trzecim najstarszym parkiem narodowym w Wielkiej Brytanii, ma charakter typowo górski. Na jej obszarze wznosi się 9 pasm górskich. Należy jednak podkreślić, że Eryri to nie tylko górskie krajobrazy. Linia brzegowa parku mierzy ponad 119 km, więc nie brakuje tam wspaniałych wybrzeży. Walijskie lasy pokrywają 11000 ha powierzchni parku i tworzą niesamowity krajobraz. Długość sieci rzecznej to 700 km. Na dzikich rzekach i strumieniach górskich można podziwiać malownicze, spienione wodospady, a to jeszcze nie wszystko. Na obszarze parku znajduje się ponad 100 jezior. Park narodowy inny niż wszystkie W odróżnieniu od większości europejskich czy amerykańskich parków narodowych, Snowdonia nie jest objęta ochroną. Na tym obszarze mieszka i pracuje 27500 osób. Znajdują się tak kamieniołomy i kopalnie. Znaczący wzrost populacji Snowdonii nastąpił w XVIII i XIX wieku. Trwająca rewolucja przemysłowa znacząco zwiększyła zapotrzebowanie na wydobywane tam surowce. Co za tym idzie, nastąpił ogromny wzrost zapotrzebowania na siłę roboczą. W krótkim do tamtejszych miasteczek zaczęli zjeżdżać ludzie z całej Wielkiej Brytanii. Przyroda Snowdonii Tak bogaty krajobrazowo obszar po prostu musi obfitować w niezwykłe gatunki roślin i zwierząt. Poniżej opisujemy najciekawsze okazy tamtejszej flory i fauny. Lilijka alpejska Lilijka alpejska to wizytówka Snowdonii. Roślina z gatunku liliowatych występuje w górach Azji, Europy i Ameryki Północnej. W Polsce można zobaczyć ją w Tatrach i na nielicznych stanowiskach w pasmie Karkonoszy. Wzniesiona, prosta łodyżka lilijki alpejskiej osiąga do 12 cm wysokości. Ma dwa nagie liście odziomkowe o szerokości 1 mm i kilka krótkich, skrętolegle wyrastających liści łodygowych. Na szczycie łodygi rośnie jeden lub dwa kwiaty. Skalnica naprzeciwlistna Żeby zobaczyć skalnicę naprzeciwlistną, trzeba wybrać się wysoko w góry. Ta arktyczna roślina z gatunku skalnicowatych jest wyjątkowo odporna na niesprzyjające warunki. W Polsce rośnie wyłącznie w najwyższych partiach Tatr. Skalnica naprzeciwlistna tworzy gęste darnie o wysokości do 1,5 cm, z których wyrastają dłuższe pędy kwiatowe, osiągające ok. 3 cm. Ulistnienie, składające się z drobnych, sztywnych liści o kształcie odwrotnie jajowatym, jest naprzeciwległe. Na szczytach pędów kwiatowych rosną pojedyncze różowoliliowe kwiaty. Wrończyk Wrończyk jest najrzadziej spotykanym w Walii przedstawicielem rodziny krukowatych. Cechuje go czarne, połyskliwe upierzenie oraz czerwony dziób i kończyny. Żywi się drobnymi owadami, a górskie zbocza są jego naturalnym środowiskiem. Stonehenge pierwotnie stało w Walii? Archeolodzy udowodniają, że część kamieni przeniesiono Kamienna neolityczna budowla w Stonehenge od wieków rozbudza wyobraźnię naukowców i historyków. Ostatnio pojawia się coraz więcej rewelacji na jej temat. Kolejną są badania, z których wyn... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/czesc-kamieni-w-stonehenge-zostala-przeniesiona-z-innego-kamiennego-kregu-fot-getty-images-ed81130.jpeg" width="938" height="528" alt="Część kamieni w Stonehenge została przeniesiona z innego kamiennego kręgu (fot. Getty Images)" title="Część kamieni w Stonehenge została przeniesiona z innego kamiennego kręgu (fot. Getty Images)" /> Drozd obrożny Kolejnym ciekawym przedstawicielem tamtejszej awifauny jest drozd obrożny. Średniej wielkości przedstawiciel drozdowatych jest powszechny w rejonach górskich całej Europy, aż po Ural. W Polsce najliczniejsze populacje drozda obrożnego występują w Tatrach I Beskidzie Żywieckim (wraz z Babią Górą i Policą). W Karpatach i Sudetach stwierdzono tylko nieliczne stanowiska. Jest gatunkiem wędrownym. Zimą opuszcza strefy o surowym klimacie i kieruje się w stronę Morza Śródziemnego, Bliskiego Wschodu i północnej Afryki. Sokół wędrowny Wymieniając ptaki występujące w Snowdonii, nie można pominąć sokoła wędrownego. Największy przedstawiciel swojej podrodziny występuje na prawie wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce jest skrajnie nielicznym ptakiem lęgowym, więc będąc w Snowdonii, warto wypatrywać jego krępej, silnie zbudowanej sylwetki. Dziki kuc walijski Jednym z najciekawszych ssaków Snowdonii jest kuc walijski. Na obszarze około 20 mil kwadratowych (ok. 52 kilometrów kwadratowych) żyje populacja składająca się z około 300 osobników. Niewielkie konie osiągają od 112 do 163 cm wysokości w kłębie. Na ich umaszczenie składa wiele kolorów. Nie występują wyłącznie dwie maści: srokata i tarantowata. Kozica północna Kozice górskie występują w górach Eryri od wielu wieków. Te niezwykłe zwierzęta są stworzone do życia w tych nieprzyjaznych warunkach. W trudnym terenie poruszają się z niebywałą łatwością. Potrafią wspinać się po niezwykle stromych zboczach, by znaleźć miejsce do żerowania. Żyją w niewielkich grupach, na czele których zawsze stoi samica z młodymi. Kultura Snowdonii W Snowdonii walijska tradycja jest wciąż żywa. Wciąż odbywają się tam festiwale literatury, muzyki i piosenki (eisteddfod), których tradycja sięga XII wieku. Do tamtejszych tradycji należą także festiwale kulinarne i Ras yr Wyddfa, czyli wyścig Snowdon. Pod tą nazwą kryje się bieg wytrzymałościowy na dystansie dziesięciu mil, od Llanberis do szczytu Snowdon. Uczestnicy muszą pokonać pięć mil ścieżką Llanberis Path na szczyt i wrócić na dół. W granicach parku narodowego mieszczą się 24 niewielkie wioski i pięć miast. Y Bala i Dolgellau są głównymi skupiskami tamtejszej ludności. Językiem walijskim posługuje się ok. 58 proc. mieszkańców Snowdonii, z czego większość używa go na co dzień. Nic dziwnego, że obszar ten jest nazywany twierdzą jednego z najstarszych europejskich języków. Lokalna legenda Eryri w języku walijskim oznacza „miejsce orłów”. Według lokalnych wierzeń, to właśnie tam król Artur miał stoczyć potyczkę z ogromnym ptakiem i wyjść z niej zwycięsko. Wielu przedstawicieli tamtejszej społeczności do dziś wierzy, że na szczycie góry Snowdon znajduje się grób legendarnego władcy. Co warto zobaczyć w Snowdonii? Możliwości wędrowania są tam niemal nieograniczone. Łączna długość ścieżek i szlaków przekracza 1490 km. Nie brakuje tam tras rowerowych, ścieżek prowadzących przez ciche wioski, lasy, pola i wrzosowiska, ale wytrwali piechurzy mogą wybrać się też na górski trekking. Co zobaczyć w Snowdonii? Snowdon Miłośników górskiej wędrówki z całą pewnością ucieszy możliwość zdobycia najwyższego wierzchołka Walii. Snowdon mierzy 10805 m n.p.m. Na szczyt prowadzi kilka szlaków: Llanberis, Snowdon Ranger, Pyg, Miners, Rhyd Ddu, Over Y Lliwedd, Watkin i Crib Goch. Zdecydowanie warto podjąć się takiej wyprawy, bo ze Snowdon rozpościera się fantastyczny widok. Przy dobrej pogodzie można zobaczyć Irlandię, Szkocję, Anglię, 17 wysp, 29 jezior i tyle samo hrabstw. Miejsca, które warto zobaczyć: 25 destynacji, które trzeba umieścić na podróżniczej liście Szukasz inspiracji na zagraniczny wyjazd? Jeśli tak, to świetnie trafiłeś. Poniżej przedstawiamy niemal 30 pomysłów zarówno dla ciepłolubnych, jak i zimnolubnych podróżników. To miejsca... Warto podkreślić, że najwyższa góra Walii jest osiągalna dla każdego. Na szczyt można wjechać parową kolejką wąskotorową „Snowdon Mountain Railway”. Zamki Walia słynie ze wspaniałych średniowiecznych warowni, a Snowdonia jest ich zagłębiem. Z najciekawszych obiektów należy wymienić zamki Caernarfon i Harlech. Pierwszy znajduje się między rzekami Seiont i Menai Strait. Średniowieczną fortecę wzniesiono z rozkazu Edwarda I. Drugi zamek, Harlech, jest największą warownią wybudowaną w czasach Długonogiego. Warownia znajduje się na skalistej górze, z której rozpościera się widok na zatokę Tremadog, półwysep Llyn i Snowdonię. Portmeirion Niewielka wioska wybudowana w latach 1925–1976 zachwyca niezwykłą architekturą. Niezwykłą, bo znacząco różniącą się od typowych brytyjskich zabudowań. Cała miejscowość jest utrzymana w typowo włoskim stylu. Kolorowe kamieniczki, brukowane ulice, niskie murki i fontanny jednoznacznie przywodzą na myśl słoneczną Italię. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Park Narodowy Krka jest jedną z największych atrakcji Chorwacji. Zachwyca nie tylko wspaniałą przyrodą
Park Narodowy Krka bez wątpienia jest jedną z największych atrakcji Chorwacji. Słynie przede wszystkim ze wspaniałych wodospadów, które jednak nie są jedyną atrakcją tego niezwykłego miejsca. Malowniczy obszar zachwyca też wspaniałą florą i fauną, a także licznymi pomnikami historii. Gdzie znajduje się Park Narodowy Krka? Jak tam dotrzeć? Co warto zobaczyć na miejscu? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Gdzie znajduje się Park Narodowy Krka? Jak dojechać do Parku Narodowego Krka? Charakterystyka Parku Narodowego Krka Przyroda Parku Narodowego Krka Co warto zobaczyć w Parku Narodowym Krka? Wielu osobom Chorwacja kojarzy się przede wszystkim z plażami nad Morzem Adriatyckim. To prawda, kraj w południowo-wschodniej Europie przyciąga wspaniałymi kurortami, ale w tym miejscu należy podkreślić, że ma do zaoferowania znacznie więcej atrakcji. Zróżnicowana powierzchnia sprawia, że coś dla siebie znajdą tam także miłośnicy górskich wycieczek, jak również wielbiciele dzikiej przyrody. Park Narodowy Krka należy do tych miejsc, które po prostu trzeba odwiedzić podczas wycieczki do Chorwacji. Gdzie znajduje się Park Narodowy Krka? Park Narodowy Krka rozciąga się w środkowej części Dalmacji, na wschodnim wybrzeżu Adriatyku. Znajduje pomiędzy Zadarem i Splitem. Najbliżej położonym miastem jest Szybenik, zlokalizowany w odległości około 10 kilometrów od południowych krańców parku. Jak dojechać do Parku Narodowego Krka? Nie ma najmniejszego problemu z przyłączeniem się do zorganizowanej wycieczki, ale do Parku Narodowego Krka można także dostać się indywidualnie, samochodem lub autobusem. Wybierając drugą opcję, najlepiej wyruszyć ze Splitu, Trogiru, Zadaru lub Szybenika. Europejska Amazonka i najmniejsze miasto na świecie. Gdzie? W Chorwacji Spisaliśmy wszystkie pytania, które stawiają sobie osoby planujące podróż do Chorwacji. Co jeść na miejscu? Które miejsca odwiedzić? Jak zachowywać się na kempingu? Z wyczerpującymi od... Wejścia prowadzące do parku Do parku prowadzi pięć wejść. Lozovac. W obrębie wejścia znajduje się darmowy parking i centrum informacyjne, w którym można pobrać mapy i broszury. To właśnie tam swój bieg rozpoczyna wiele popularnych szlaków turystycznych. Do wejścia dojeżdża autobus, który zabiera turystów do wodospadu. Skradin. Wejście od strony miasta Skradin w sezonie jest mocno zatłoczone, podobnie jak Lozovac. Popularność tego miejsca wynika z tamtejszej atrakcji, jaką jest rejs statkiem (wliczony w cenę biletu wstępu na teren parku). Roški slap. To jedno z mniej obleganych wejść do parku. Czy to oznacza, że należy omijać je szerokim łukiem? Absolutnie nie, bo to właśnie stamtąd najbliżej jest do wodospadu Roški, jednego z najbardziej malowniczych w całym parku. Burnum. Wejście przy stanowisku archeologicznym Bunrum to prawdziwa gratka dla miłośników antycznej historii. Niedaleko znajdują się ruiny rzymskiego amfiteatru, a w pobliskim Puljane – wystawa starożytnych artefaktów. Krka Monastery (Kistanje). Wejście w pobliżu klasztoru Krka powinny wybrać osoby, które nastawiają się na zwiedzanie mniej znanych (i mniej obleganych) zakątków parku. Dojazd autobusem Ze Splitu regularnie kursują bezpośrednie autobusy, które docierają do Skradin, podobnie jak z Zadaru. W to samo miejsce można dotrzeć z Trogiru, jednak stamtąd odjeżdża tylko jeden autobus dziennie (w sezonie, poza sezonem brak kursów). Z Szybenika autobusy odjeżdżają do miejscowości Skradin i Lozovac. Dojazd samochodem Najlepszym wyborem dla zmotoryzowanych jest wejście Lozovac. Znajduje się tam największy i najlepiej zorganizowany parking. Pozostałe wejścia także są zaopatrzone w miejsca parkingowe, ale jest ich nieco mniej. Warto podkreślić, że jedynie od strony miejscowości Lozovac istnieje możliwość wjazdu na teren parku własnym pojazdem, ale wyłącznie poza sezonem. Charakterystyka Parku Narodowego Krka Park Narodowy Krka został powołany w 1985 roku. Rozciąga się na obszarze 109 kilometrów kwadratowych, jest więc tylko nieznacznie większy niż Poleski Park Narodowy. Malowniczy teren Parku Narodowego Krka wyrzeźbiły ruchy tektoniczne i rzeka o tej samej nazwie. W wyniku trwających od niepamiętnych czasów procesów krasowych powstały imponujące kaniony, bariery trawertynowe, jeziora i zapierające dech w piersiach wodospady. W plejstocenie topniejący lód przyczynił się do podniesienia poziomu wody w morzu. Woda zalała dzisiejsze wybrzeże Adriatyku. Doszło wówczas do utworzenia estuarium rzeki Krka. Zjawiska krasowe na terenie parku Na obszarze PN Krka występują dwie formy trawertynu, tzw. żywa i martwa. W następstwie ubywania tlenu z wypływającej na powierzchnię wody podziemnej, dochodzi do wytrącenia wapnia. Ten osadza się na organizmach, między innymi na mchach. Powstają w ten sposób różnorakie formy geologiczne, a przyrost trawertynu jest szacowany na ok. 3 mm rocznie. „Martwy”, czyli nieprzyrastający trawertyn występuje w obszarze dawnego biegu rzeki. Jego wiek jest szacowany na 125 tysięcy lat. To właśnie procesy krasowe w ukształtowały hydrologiczny obraz parku. Woda rzeki Krky i jej dopływów wydrążyła w wapiennych skałach rozległe kaniony i wąwozy. W ten sposób powstały też wodospady, będące największą atrakcją tego miejsca, i jaskinie krasowe (na terenie parku jest ich ponad 40). Przyroda Parku Narodowego Krka Park znajduje się w obszarze klimatu śródziemnomorskiego. Takie położenie sprzyja występowaniu różnorodnych biotopów, co przekłada się na mozaikową charakterystykę tamtejszej flory i fauny. Chorwacja nieustannie się zmienia. Jak odkryć ją na nowo? Chorwacja od lat jest jednym z ulubionych kierunków Polaków. Uwielbiamy chorwackie plaże, kuchnię i oczywiście samych Chorwatów. Jak zaplanować wakacje nad Adriatykiem? O to i nie tylko o t... Rośliny w parku Na terenie Parku Narodowego Krka stwierdzono występowanie 860 gatunków roślin, wśród których nie brakuje okazów charakterystycznych wyłącznie dla obszaru adriatyckiego. W tym miejscu należy wskazać na: rośliny astrowate – Tanacetum cinerariifolium; rośliny dzwonkowate – Inula verbascifolia i Campanula pyramimidalis; rośliny kosaćcowate – Iris illyrica. Inne ciekawe endemity, które rozwinęły się ze względu gorący i suchy klimat, to między innymi: chaber – Centaurea spinosociliata; wilczomlecze – Euphorbia fragifera i Euphorbia characias; szałwia – Salvia bertolonii; oset – Carduus micropterus. W parku wyróżnia się trzy zbiorowiska leśne: lasy mieszane z dębem omszonym i grabem wschodnim, wiecznie zielone lasy mieszane z dębem ostrolistnym i jesionem mannowym oraz lasy mieszane z chmielograbem europejskim i seslerią. Warto podkreślić, że na obszarze PN nie brakuje też zbiorowisk pastwiskowych i kamiennych łąk. Zwierzęta w parku Wyjątkowa jest nie tylko parkowa flora, ale także fauna. Nie brakuje tam zarówno gatunków o szerokim zasięgu występowania, jak i endemitów. Najsłabiej poznaną grupę zwierząt stanowią bezkręgowce. Stwierdzono występowanie 289 gatunków chrząszczy, 200 gatunków motyli i 34 gatunków ważek. W tamtejszych wodach pływa 20 gatunków ryb, z czego 10 to endemity. Do tej grupy należy zaliczyć choćby zagrożonego wyginięciem pstrąga marmurkowego i wzdręgę. Parkowe jeziora, trzcinowiska i podmokłe łąki są domem dla 8 gatunków płazów. Jednym z nich jest endemiczny odmieniec jaskiniowy. Gady są reprezentowane przez 22 gatunki, w tym przez licznie występującego żółwia błotnego czy przez jadowitą żmiję nosorogą. Park ma ogromne znaczenie ornitologiczne. Występuje tam 211 gatunków ptaków, co stanowi 56 proc. chorwackiej awifauny. Aż 111 taksonów uznano za zagrożone w skali kraju. W Parku Narodowym Krka stwierdzono też występowanie 46 gatunków ssaków, z czego 23 znajduje się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych. Co warto zobaczyć w Parku Narodowym Krka? Park można zwiedzać pieszo, z pokładu statku lub z autobusu. Wspaniała fauna i flora to jedne z największych atrakcji tego miejsca, ale z całą pewnością niejedyne. Wodospad Skradinski Buk To najdłuższy, a zdaniem wielu osób – także najpiękniejszy wodospad w parku. Na odcinku kilkuset metrów tworzy go siedemnaście kaskad, które osiągają do 400 m szerokości. Najstarsza elektrownia wodna w Europie Prawdziwa gratka dla fanów techniki. Na wodospadzie Skradinski Buk znajdują się pozostałości po pierwszej europejskiej elektrowni wodnej. Obiekt uruchomiono w 1895 roku. Zabytkowe młyny Wzdłuż rzeki znajduje się wiele młynów wodnych. Część z nich odnowiono i udostępniono do zwiedzania. Szczególnie ciekawy jest kompleks w pobliżu wodospadu Skradinski Buk, składający się z młyna, stajni, mieszkania młynarza i kuchni. Wyspa Visovac Kolejna atrakcja jest dostępna po krótkiej przeprawie łodzią. Na wyspie zlokalizowanej na malowniczym jeziorze Visovac znajduje się historyczny klasztor franciszkanów z 1445 roku, otoczony przez bujne ogrody. Punkt widokowy Rogovo To jedna z częściej pomijanych atrakcji. Niesłusznie, bo z punktu widokowego Rogovo rozpościera się fantastyczny widok na kanion Medu Gredama i jezioro Visovac. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Park Narodowy Czeska Szwajcaria to spektakularne skalne formacje i malownicze dzikie wąwozy
Kręcono tu „Opowieści z Narnii”, Andersen pisał tu swoje „Baśnie”, a Caspar David Friedrich uwiecznił okolicę na najsłynniejszym obrazie epoki romantyzmu. Czeska Szwajcaria to geologiczny unikat i jeden z najciekawszych krajobrazów Europy.
W tym artykule: Czeska Szwajcaria – geografia i krajobrazy Największe atrakcje Czeskiej Szwajcarii Wyjątkowy klimat dla roślin Czeska Szwajcaria to niejedyne „skalne miasto” w okolicy Dlaczego Szwajcaria? Czeska Szwajcaria inspiracją artystów Pierwszy turystyczny przewodnik po tym niezwykłym regionie wydano już w 1826 roku. 50 lat później powstało Towarzystwo Górskie. Zaczęto wytyczać szlaki i budować infrastrukturę, która w wielu miejscach przetrwała do dziś. Nic w tym dziwnego – Czeska Szwajcaria to miejsce magiczne i w pełni zasługujące na utworzenie parku narodowego. Warto je odwiedzić tym bardziej, że leży tylko 60 km od Zgorzelca i 35 km od granicy z Czechami w Kopaczowie. Czeska Szwajcaria – geografia i krajobrazy Czeska Szwajcaria, położona na północnym zachodzie Czech, to jeden z najbardziej malowniczych parków narodowych Europy Środkowej. Charakterystyczne dla tego regionu są formacje skalne z piaskowca, które przez miliony lat były kształtowane przez erozję wodną i wiatrową. Najbardziej znaną z tych formacji jest Brama Pravčická – największy naturalny most z piaskowca w Europie, który jest symbolem parku. Park ma powierzchnię 79 km kw. i został wydzielony z większego Obszaru Chronionego Krajobrazu Łabskie Piaskowce, chroniącego większy cenny teren w Czechach. Geograficznie cały ten obszar leży na Wyżynie Dieczyńskiej. Krajobraz współtworzą tu trzy rzeki: Łaba, Kamenice i Křinice, płynące momentami w głębokich stromych dolinach, urozmaiconych wodospadami i skalnymi przełomami. Park Narodowy ustanowiono tu z początkiem roku 2000. Czeski Raj zachwyca pięknem i ogromem. To niesamowite skalne miasto wygląda jak scenografia filmu fantasy Czeski Raj nie bez powodu widnieje na liście geoparków UNESCO. Najlepiej przyjeżdżać tu późniejszą wiosną lub wczesną jesienią. I podziwiać przepiękne skalne formacje. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4ac4d353f4fc87acc73415a97a49d209ac71de37-5bcba26.png" width="938" height="492" alt="Czeski Raj zachwyca pięknem i ogromem. To niesamowite skalne miasto wygląda jak scenografia filmu fantasy (fot. Shutterstock)" title="Czeski Raj zachwyca pięknem i ogromem. To niesamowite skalne miasto wygląda jak scenografia filmu fantasy (fot. Shutterstock)" /> Największe atrakcje Czeskiej Szwajcarii Najciekawsze miejsca Czeskiej Szwajcarii rozsiane są po całym terenie Parku. Na jego porządnie zwiedzenie warto zarezerwować sobie przynajmniej jeden cały weekend. Kilku obiektów na terenie Parku po prostu nie można pominąć, a są to: Brama Pravčická: ta imponująca formacja skalna przyciąga turystów z całego świata. Wędrówka do skalnego mostu, choć wymagająca, nagradza przepięknymi widokami na okoliczne krajobrazy. Formację można oglądać z licznych pobliskich punktów widokowych oraz z dołu. Wstęp na samą górę, na „zwieńczenie” bramy jest zabroniony. Przy bramie, wbudowany w skały, znajduje się malowniczy pałacyk „Sokole Gniazdo”, w którym dziś mieści się restauracja. Dziki Wąwóz: malowniczy przełom rzeki Kamenice, pierwotnie miejsce zupełnie niedostępne, otoczone stromymi ścianami skalnymi i bujną roślinnością. Cały bieg rzeki wygląda jak gotowa scenografia filmowa. W Parku jest wiele miejsc (np. Wąwóz Edmunda), które można zobaczyć, płynąc flisacką łodzią turystyczną po rzece Kamenice. Mariina Skala: malowniczy skalny masyw, wysoko dominujący ponad otoczeniem. Na szczycie już w 1856 roku wybudowano drewnianą altanę widokową. U stóp skały leży stara i piękna wioska Jetrichovice. Hrensko: Urokliwa, położona w kanionie u stóp Bramy Pravčickiej wioska, która jest idealnym punktem wyjścia do zwiedzania parku, zatrzymania się na posiłek, zaopatrzenia w pamiątki, a także na nocleg. Turystyka kwitła tu już w XIX wieku. Wyjątkowy klimat dla roślin Specyficzna rzeźba terenu, czyli obecność głębokich jarów, wąwozów i parowów w połączeniu z dwiema niewielkimi rzekami sprawia że w Parku dużo jest miejsc wyjątkowo zimnych, zawsze zacienionych i wilgotnych. Inaczej niż podpowiadałaby intuicja, często w dolnych partiach rosną tu rośliny zimnolubne, a w górnych – ciepłolubne. Na ciemnych, niedostępnych skalnych ścianach wąwozów rosną m.in. paprocie, liczne mchy i porosty oraz pozostałości pierwotnego drzewostanu. Walory przyrodnicze Czeskiej Szwajcarii zostały docenione w Unii Europejskiej poprzez umieszczenie jej na liście obszarów chronionych Natura 2000. Czeska Szwajcaria to niejedyne „skalne miasto” w okolicy Czeska Szwajcaria to jedno z kilku miejsc znanych z malowniczych skalnych labiryntów, położonych na relatywnie niewielkim obszarze. Kolejne to m.in. Adrspach w Czechach, Szwajcaria Saksońska w Niemczech oraz Szczeliniec i Błędne Skały w Polsce, na Dolnym Śląsku. Jeśli zapragniemy odwiedzić więcej niż jedno z tych miejsc, najbliżej leży Szwajcaria Saksońska – w odległości zaledwie ok. 4 kilometrów. Samochodem pokonamy tę trasę w 10 minut. Obie „Szwajcarie” to tak naprawdę dwie części jednego spójnego regionu – obie nalezą do zbudowanych z miękkiego piaskowca Gór Połabskich. Właściwie trudno rozpatrywać je oddzielnie i za jednym zamachem nie zwiedzić obydwu. Co warto zobaczyć w Pilznie? Tu każdy znajdzie coś dla siebie Czeskie Pilzno to idealny kierunek na weekendowy wypad typu city break. Z roku na rok miasto cieszy się coraz większą popularnością wśród turystów z całego świata, w tym także z Polski. ... Dlaczego Szwajcaria? Czeska Szwajcaria leży bardzo blisko granicy z Niemcami, a najbliższym większym miastem jest Drezno. To sąsiedztwo odegrało pewną rolę w historii Parku. Malownicze skalne formacje już pod koniec XVIII wieku dość licznie przyciągały ówczesnych turystów. A wśród nich malarzy i grafików tworzących w panującym wówczas nurcie romantyzmu, m.in. Ludwiga Richtera, Antona Graffa i Adriana Zingga. Dwaj ostatni byli Szwajcarami, pracowali w niedalekim Dreźnie. I to właśnie oni, pod wrażeniem wyjątkowych krajobrazów, kojarzących im się z ojczystym krajem, ochrzcili ten rejon mianem „Szwajcarii”. Czeska Szwajcaria inspiracją artystów Także najsłynniejszy obraz i symbol epoki romantyzmu, „Wędrowiec nad morzem mgły” Caspara Davida Friedricha, przedstawia właśnie te okolice. Skalne iglice wystające ponad mgłę to swobodnie zaaranżowane przez malarza elementy krajobrazu Gór Połabskich. W ich skład wchodzi m.in. Czeska Szwajcaria. Widoczna na dalekim planie po prawej stronie obrazu formacja to góra Zirkelstein, leżąca po sąsiedzku, w Szwajcarii Saksońskiej. W Czeskiej Szwajcarii Hans Christian Andersen napisał w 1844 roku część jednej ze swoich baśni – „Królowej Śniegu”. W 2005 roku kręcono tu niektóre sceny filmowego blockbustera „Opowieści z Narnii: Lew, Czarownica i stara szafa”. Brama Pravčická wystąpiła także w serialu „Koło Czasu”.