Pierwszy lot paralotnią. Jak rozpocząć przygodę z paralotniarstwem?
Lot paralotnią może dostarczyć niezapomnianych przeżyć. Dla tych, którzy dopiero planują rozpocząć swoją przygodę z tym sportem, zebraliśmy najważniejsze informacje dotyczące paralotniarstwa.
W tym artykule: Jak działa paralotnia? Pierwszy lot paralotnią – jak się przygotować? Ile kosztuje lot paralotnią? Jak wygląda kurs paralotniarstwa? Paralotniarstwo dla każdego? Gdzie można latać na paralotni? Jakie są najlepsze miejsca do latania w Europie? Lot paralotnią jest jednym z najbardziej dostępnych i najtańszych sportów lotniczych. W środowisku paralotniarzy paralotnię określa się jako glejt, a sami siebie nazywają glajciarzami. Określenia wywodzą się z języka angielskiego od słowa paragliding, czyli paralotniarstwo. Do Polski paralotniarstwo dotarło pod koniec lat. 80. XX wieku. W 1992 roku w Zakopanem na stoku Nosala (Tatry) odbyły się pierwsze zawody latania na paralotni, w których wystartowało blisko 80 zawodników. Z każdym rokiem sport ten zyskiwał coraz liczniejsze grono miłośników. Jak działa paralotnia? Rekordowo paralotnie potrafią wzbić się nawet do ponad 8 tysięcy metrów. Natomiast na lotach widokowych najczęściej są na wysokości od 400-800 metrów. Pierwsze loty widokowe odbywają się z instruktorem, który dba o bezpieczeństwo. Jednak przed samym zakupem trzeba pamiętać o tym, jeśli kupuje się dla siebie lub w prezencie dla osoby, która powinna: mieć co najmniej 10 lat (w przypadku nieletnich, powinna otrzymać zgodę opiekuna prawnego); ważyć między 30 a 120 kg; być na tyle sprawna fizycznie, by biec podczas startu i lądowania. Pierwszy lot paralotnią – jak się przygotować? Warto zacząć od lotu w tandemie z instruktorem, by przekonać się czy ten sport jest dla ciebie, a przy tym zachować kwestie bezpieczeństwa. Paralotniarstwo na pewno nie jest dyscypliną, którą należy rozpoczynać od „skoku na głęboką wodę”. Warto dlatego poznawać je dokładnie oraz etapowo. Pierwszy etap przed startem polega na tym, że pasażer przechodzi pierwsze krótkie szkolenie i zapoznaje się ze sprzętem. Poznaje kilka podstawowych zasad latania na paralotni, dotyczących startu, zachowania w czasie lotu oraz lądowania. Latanie wymaga aktywnej współpracy z danym instruktorem, szczególnie na samym początku m.in. po to, by wsiąść w uprząż i zająć wygodną pozycję. W trakcie instruktor steruje paralotnią za pomocą linek nazywanych sterówkami, których pociągnięcie powoduje zmianę położenia. Najgłębszy basen na świecie już nie w Polsce. Który obiekt jest teraz „naj” i gdzie się znajduje? To popularny kierunek wakacyjny Jaki jest najgłębszy basen na świecie? Jeszcze do niedawna odpowiedź była prosta. Brzmiała bowiem: Deepspot w Mszczonowie, niespełna godzinę drogi od Warszawy. Jednak od lipca 2021 roku mam... Arkadiusz Marucha, instruktor i założyciel szkoły paralotni, ARAgliding.pl dzieli się radami dotyczących pierwszego lotu. – Należy założyć wygodne ubranie i sportowe buty, najlepiej za kostkę. Pamiętaj o tym, że w powietrzu jest trochę chłodniej niż na ziemi, dlatego ubierz się ciepło. Nie zapomnij zabrać też okulary przeciwsłoneczne, które chronią nie tylko od słońca, ale i od wiatru oraz insektów. O wszystko inne zadba doświadczony instruktor, który będzie z Tobą leciał. Przed lotem zostaniesz odpowiednio przeszkolony i poinformowany o przebiegu lotu – zaznacza nasz rozmówca. Ile kosztuje lot paralotnią? Wszystko zależy od danej szkoły paralotniarskiej i miejsca, gdzie startuje się oraz czasu w powietrzu czy dodatkowych opcji, jak nagranie wideo lotu. Ceny zaczynają się od 250 złotych za lot. Zazwyczaj po pierwszym locie z instruktorem podejmuje się decyzję, czy chciałoby się kontynuować i rozwijać w paralotniarstwie. Warto wtedy poszukać dobrą szkołę, najlepiej z rekomendacji i przystąpić do kursu. Tam kursanci otrzymują pełną i niezbędną wiedzę dotyczącą latania. Jak wygląda kurs paralotniarstwa? Szkolenia paralotniarskie oferują wiele godzin praktycznej nauki, ale też dbają o stronę teoretyczną. To najlepszy sposób na naukę pod okiem doświadczonych instruktorów. Aby latać na paralotni bezpiecznie i zgodnie z prawem, należy ukończyć szkolenie raz uzyskać odpowiednie uprawnienia państwowe. W Polsce Świadectwa Kwalifikacji Pilota Paralotni wydawanie są przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. System szkolenia jest ujednolicony, dlatego każdy z nich można odbyć w innej szkole, która posiada certyfikat ULC. Aktualny wykaz ośrodków, które prowadzą takie szkolenie można znaleźć na stronie urzędu. Jakie są wymagania do rozpoczęcia kursu? Przede wszystkim trzeba wykazać się dobrym stanem zdrowia (bez zaświadczenia lekarskiego) oraz posiadać wykształcenie minimum podstawowe. Aby podejść do egzaminu kończącego kurs należy mieć ukończone 15 lat (w przypadku nieletnich obowiązuje pisemna zgoda rodziców lub prawnych opiekunów). Pierwszy etap szkolenia na paralotnię trwa od 4 do 6 dni. Podczas zajęć teoretycznych kursanci poznają wiedzę z zakresu meteorologii, aerodynamiki i prawa lotniczego, a w czasie zajęć praktycznych zapoznają się ze sprzętem oraz odbywają minimum 20 lotów niskich, dzięki którym szlifują umiejętności. Po zdaniu egzaminu można rozpocząć drugi etap kursu, obejmujący loty wysokie oraz doskonalenie pilotażu. Dopiero po ukończeniu drugiego etapu szkolenia kursant ma prawo przystąpić do egzaminu państwowego przed Lotniczą Komisją Egzaminacyjną w celu uzyskania Świadectwa kwalifikacji pilota paralotni. Takie świadectwo uprawnia również do wystąpienia o przyznanie międzynarodowej licencji IPPI (The International Pilot Proficiency Information Card), która pozwala na loty paralotnią w wielu krajach. Z jakimi kosztami wiążę się kurs? Cena zależy również od szkoły paralotniarskiej. Najczęściej cena zaczyna się od 1500 zł (w przypadku szkoleń grupowych) lub od 2000 zł (w przypadku szkoleń indywidualnych). Co do kosztów sprzętu też jest dosyć zróżnicowany. Gdy kursanci decydują się na zakup swojego sprzętu to można wybrać używaną paralotnie i dodatkowy sprzęt (to koszt około 7 tysięcy zł). Natomiast koszt nowego sprzętu mieści się w okolicach od 15 do 20 tysięcy zł minimum. Nordic walking. Jak zacząć chodzenie z kijkami? Szacuje się, że nordic walking uprawia już w Polsce ponad 5 milionów osób. Sprawdzamy, czy to sport dla każdego, gdzie znajdują się najlepsze trasy do spacerowania oraz jak zapisać się na... Paralotniarstwo dla każdego? W tej dyscyplinie sportu głównym treningiem jest po prostu latanie. Duża liczba godzin spędzonych w powietrzu procentuje. Dodatkowo kondycja fizyczna jest też niezwykle ważna. Co na to instruktor latania? Najważniejsze, żeby rozwijać się progresywnie, pod okiem profesjonalistów. Na kursach doszkalających pracujemy z młodymi pilotami nad doszlifowaniem wybranych elementów techniki pilotażu. Najwięcej doświadczenia można zdobyć w trakcie lotu, dlatego ważne jest żeby na początku jak najwięcej latać. Prace paralotni możemy symulować na ziemi w bezpiecznych warunkach dlatego zalecam młodym pilotom aby mieli przynajmniej tyle samo godzin ćwiczeń naziemnych jak lotu w powietrzu. Najlepszym sposobem rozwoju dla młodych pilotów są szkoleniowe wyjazdy paralotniowe – podkreśla Arkadiusz Marucha. I dodaje: Wybieramy najlepsze paralotniowo miejsca, dostosowane pod względem trudności do umiejętności uczestników, gdzie piloci mogą nabrać dużo doświadczenia w powietrzu a wieczorami prowadzimy wykłady teoretyczne i robimy analizy lotów. Inną drogą rozwoju jest trenowanie akrobacji w powietrzu, które uczą doskonałego panowania nad skrzydłem, są widowiskowe i dają ogromną satysfakcję. Można też latać z napędem na plecach, z nartami na nogach, latać sportowo w zawodach, czy bić rekordy najdłuższych przelotów. Gdzie można latać na paralotni? W Polsce nie brakuje dobrych miejsc do rozpoczęcia przygody z paralotniarstwem. Paralotnią można latać nie tylko w górach, lecz także na terenach nizinnych, gdzie starty odbywają się z użyciem wyciągarki. Zaawansowani miłośnicy lotów chętnie podróżują w poszukiwaniu nowych miejsc i doznań. Na południu mamy wiele możliwości latania w górach, od Bieszczad po Góry Izerskie. Najpopularniejsze miejsca to góra Żar, Skrzyczne, Bezmiechowa, czy Mieroszów. Co do Tatr to Tatrzański Park Narodowy zakazuje startowania i lądowania na ich terenie. Natomiast nad Tatrami natomiast można latać, ale trzeba wystartować (potem lądować) po słowackiej części. Środkowa Polska to głównie latanie holowane z wyciągarek, co przyciąga fanów dalekich przelotów (do kilkuset kilometrów). Można również latać z klifów nad Bałtykiem, chociaż tutaj trzeba uważać na silne i zmienne wiatry. Jakie są najlepsze miejsca do latania w Europie? Przede wszystkim są to Alpy, które są prawdziwym rajem dla paralotniarzy na każdym stopniu zaawansowania. Jest tam przygotowana świetna infrastruktura, jak tzw. lądowiska i startowiska. Inne miejsca to m.in. Czechy (Czarna Góra), Słowacja (Tatrzańska Łomnica) i Turcja (Ölüdeniz). Zimą warto udać się na latanie na południe Hiszpanii, na Teneryfę, czy Maderę. Tam sezon paralotniowy trwa praktycznie przez cały rok. W artykule zostały umieszczone wypowiedzi na temat paralotniarstwa autorstwa Arkadiusza Marucha, instruktora założycielem Lotynaparalotni.pl i szkoły paralotniarskiej ARAgliding. Nasz ekspert Magdalena Bryś Entuzjastka biegania ultra, szlaków długodystansowych i fotografii sportowej. Lubi pisać i rozmawiać z osobami, które podejmują różne wyzwania m.in. sportowe i te dosyć ekstremalne, by poznać ich motywacje i działanie.
„Już myślałem, że to koniec” – rozmowa z Peterem „Peru” Chrzanowskim o paralotni, narciarstwie i filmach
Jako jeden z pierwszych zjeżdżał na nartach z lodowców, latał paralotnią w Ameryce Południowej i stworzył serię filmów o ekstremalnych wyczynach. Peter „Peru” Chrzanowski opowiada, kiedy sport jest spełnianiem marzeń, a kiedy zaczyna być szaleństwem.
W tym artykule: Peter „Peru” Chrzanowski na trzech kontynentach Pionier polskiego narciarstwa wysokogórskiego Jak filmować przygody ekstremalne? Książka odskocznią dla psychiki Peter „Peru” Chrzanowski to narciarz ekstremalny i paralotniarz polskiego pochodzenia. Od dziecka mieszka w Kanadzie. W latach 70. i 80. dokonał pierwszych zjazdów na nartach ze szczytów i lodowców na Alasce, w Kanadzie, Meksyku, Peru i Nepalu. Zajmuje się również realizacją filmów o narciarstwie ekstremalnym i paralotniarstwie. Jako operator brał udział m.in. w wyprawie dookoła świata samolotem z czasów II wojny światowej. Kilka jego produkcji zostało nagrodzonych na festiwalach filmowych. Obecnie z pasją organizuje i popularyzuje w krajach latynoskich nową dyscyplinę, Aerothlon, składającą się z trzech konkurencji: biegu, jazdy na rowerze górskim i z lotu na paralotni. W 2022 roku ukazała się jego książka pt. „Szusss, czyli jak przeżyłem samego siebie” wydana przez Wydawnictwo Annapurna. W swojej książce piszesz o znajomym, który powiedział: „Nie sądziłem, że spotkam cię jeszcze żywego". Co mu odpowiedziałeś? – Na początku roześmiałem się. Byłem wtedy z koleżanką na nartach. Powiedziałem, że byłby to dobry tytuł na moją książkę. Jednak wydając książkę, wybraliśmy nieco krótszy – „Szusss, czyli jak przeżyłem samego siebie”. Przeżyłem wiele wypadków na nartach i paralotni, a prawie wszystkie były wynikiem mojego błędu. Na przykład nie sprawdziłem pogody lub założyłem nieodpowiedni sprzęt. Stąd też nieco przewrotny tytuł książki. Peter „Peru” Chrzanowski na trzech kontynentach Wróćmy do początku. Jak trafiłeś do Kanady? W latach 70. XX wieku mój ojciec, z zawodu geodeta, wyjechał na stypendium naukowe do Kanady. My dołączyliśmy z mamą nieco później. Babcia musiała wtedy przekupić odpowiednie osoby, by załatwić nam z mamą wspólny paszport. Do Kanady płynęliśmy transatlantykiem „Stefan Batory” i tak dotarliśmy do Quebecu. Miałem wtedy 8 lat. Od zawsze pociągała się eksploracja świata? Już we wczesnym dzieciństwie często uciekałem rodzicom do lasu, a tam latem biegałem lub zimą jeździłem na nartach. Na szczęście rodzice dawali mi się wyżyć, nie ograniczali moich zapędów. Sami też poszukiwali nowych wrażeń i przygód. Wiele zawdzięczam również naszej podróży do Ameryki Południowej, którą odbyliśmy kamperem. Wyprawa trwała 14 miesięcy. Musiałem wtedy odpowiednio przygotować się do drogi – czytałem przewodniki i książki podróżnicze. Już będąc w trasie, często namawiałem rodziców do zjeżdżania z wyznaczonych tras, by odwiedzać ciekawe miejsca, o których czytałem w przewodniku. Robot Atlas robi fikołki. Jak firma Boston Dynamics tworzy mechanicznego człowieka i co chce osiągnąć? Firma budująca zaawansowane maszyny pokazała nowy film, na którym robot Atlas sprawnie przemieszcza się w przestrzeni, przenosi przedmioty i skacze. Kiedy powstanie mechaniczny człowiek? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/robot-atlas-robi-fikolki-jak-firma-boston-dynamics-tworzy-mechanicznego-czlowieka-i-co-chce-osiagnac-fot-boston-dynamics-68089d6.jpg" width="938" height="491" alt="Robot Atlas robi fikołki. Jak firma Boston Dynamics tworzy mechanicznego człowieka i co chce osiągnąć? (fot. Boston Dynamics)" title="Robot Atlas robi fikołki. Jak firma Boston Dynamics tworzy mechanicznego człowieka i co chce osiągnąć? (fot. Boston Dynamics)" /> Cztery miesiące spędziliśmy w Brazylii, gdzie chodziłem do szkoły. Z pewnością ten rok spędzony w podróży dał mi wiele pewności siebie. Ukształtował mnie i moje dalsze wybory. Później zamieszkałeś na dłużej w Peru... Miałem 17 lat, kiedy mój ojciec załatwił mi pracę w peruwiańskich Andach na stanowisku asystenta przy pracach geodezyjnych. Pamiętam, że w trakcie wolnych dni dokonywałem pierwszych zjazdów z pobliskich lodowców. To były moje pierwsze zjazdy zupełnie na dziko. Bardzo to polubiłem. Potem jeszcze kilka razy brałem udział w podobnych wyjazdach geodezyjnych, które łączyłem z realizowaniem swoich narciarskich pasji. Mieszkałeś też w innych krajach? Później rodzice wysłali mnie do Francji. Widzieli, że po powrocie z Peru bardzo się nudziłem i szukałem nowych wrażeń. We Francji miałem nauczyć się języka, ale trafiłem do szkoły w Grenoble, gdzie uczęszczały dzieci dyplomatów, które mówiły wyłącznie w języku angielskim. Wiedziałem, że w ten sposób nie nauczę się francuskiego, dlatego zacząłem pracować w restauracji. Natomiast weekendy spędzałem na stoku, jako instruktor narciarstwa. Pionier polskiego narciarstwa wysokogórskiego Wcześnie zacząłeś zjeżdżać ze szczytów gór i lodowców. Należysz do pierwszych ludzi, którzy propagowali narciarstwo w wersji extreme i free ride. Po raz pierwszy o zjeździe z wysokich gór dowiedziałem się z książki Yūichirō Miury – japońskiego narciarza, podróżnika i poety, który w 1970 roku próbował zjechać ze stoków Mount Everestu. Sporo też czytałem o Sylvainie Saudanie, który był znany ze zjazdów z dużych i stromych gór, także w Himalajach. Podczas pobytu w Peru pod koniec lat 70. po raz pierwszy próbowałem zjazdów z lodowców. Najpoważniejsza ekspedycja dotyczyła próby zjazdu z najwyższego szczytu w tym kraju – Huascarán (6 768 m. n.p.m.), którego finalnie nie udało mi się zdobyć. Brakowało nam doświadczenia, wzięliśmy choćby rakiety śnieżne, a wystarczyłyby raki. Z tej wyprawy mamy nagranie, które można obejrzeć na YouTube. View oEmbed on the source website Podczas tej wyprawy poznałem wspaniałego narciarza, Jean-Marca Boivina, pierwszego człowieka, który potem dokonał zlotu na paralotni z Everestu w 1988 roku. To niesamowite, że zjeżdżaliście na nartach z takich wysokości w latach 70. i 80. Masz na swoim koncie zjazdy z lodowców i gór m.in. w Peru, Kanadzie, Nepalu i na Alasce. Tymczasem w Polsce prawie nikt o tym nie wiedział. Myślę, że w naszym kraju wiele osób o narciarstwie wysokogórskim dowiedziało się dopiero dzięki Andrzejowi Bargielowi. Mam ogromny szacunek do Andrzeja, który ma naprawdę świetną kondycję i szybko aklimatyzuje się na dużych wysokościach. Po pierwszej nieudanej próbie w końcu zjechał na nartach z K2 jako pierwszy człowiek na świecie. Warto wiedzieć, że przy próbach takiego zjazdu zginęło wcześniej wiele osób, nie mówiąc o jeszcze większej liczbie pechowców, którzy nie przeżyli wejścia na ten trudny technicznie szczyt. Jędrek miał K2, a ty miałeś zjazd z Mount Robson w Kanadzie (3954 m. n.p.m.). Także musiałeś podjąć wcześniej kilka prób zjazdu. Mount Robson to piękna góra. W 1980 roku rozpoczął się mój nieco toksyczny związek z tą górą. Miłość przeplatała się z nienawiścią, a trwała kilka lat. Ta góra to taka skalna twierdza, u podnóża ma lodowce. Już samo zdobycie szczytu jest poważnym przedsięwzięciem, bo jest to trudna skalno-lodowa wspinaczka w bardzo niskich temperaturach. Do pierwszego zjazdu namówił mnie pewien Amerykanin, który był przewodnikiem. Wtedy wybraliśmy stronę, z której nie dało się zjechać. Z tej próby zjazdu jest nawet krótki film, który powstał we współpracy z firmą The North Face. View oEmbed on the source website Myśl o dokonaniu zjazdu wciąż nie dawała mi spokoju. Podjąłem szereg prób, z których kilka też skończyło się pechowo. Jednak w końcu udało się mi się samotnie zdobyć górę. Była to dla mnie wyjątkowa wyprawa, również bardzo niebezpieczna. Już podczas zjazdu niepotrzebnie śpieszyłem się do dziewczyny, która czekała na mnie na dole w bazie. Wybrałem zły wariant zjazdu, który kończył się urwiskiem, o czym oczywiście wcześniej nie wiedziałem. Mateusz Waligóra zdobył biegun południowy! Jak wyglądała wyprawa? „Przeżyłem wtedy piekło” W piątek 13 stycznia tuż po północy czasu chilijskiego Mateusz Waligóra został czwartym Polakiem, który samotnie dotarł na biegun południowy. Wyprawa trwała 58 dni. W tamtych czasach nie było dronów ani dokładnych fotografii satelitarnych. Gdy cudem zatrzymałem się nad urwiskiem, musiałem z powrotem wycofywać się do góry. Przed oczami stanął mi obraz wcześniejszego wypadku na Ranrapalce, gdy narty straciły oparcie na stromym stoku i zacząłem się bezładnie staczać w dół. Myślałem, że to już koniec i zupełnie się zrelaksowałem. Sądziłem, że cudów nie ma, nie przeżyje się upadku z 900 metrów. A jednak po pewnym czasie obudziłem się w szczelinie. Tym razem, na Robsonie musiałem niezwykle ostrożnie, krok po kroku podejść, by znaleźć się znowu w bezpiecznym terenie. Nie dawałem sobie większych szans, a jednak się udało. To dla mnie był przykład, jak reaguję w sytuacjach naprawdę kryzysowych. Zamiast wpadać w panikę, zaczynam działać bardzo racjonalnie. Z wyprawy tej wróciłem bardzo wyczerpany, straciłem 5 kilogramów. Po przejeździe do domu potrzebowałem tygodnia na pełną regenerację. Mimo wielu niebezpiecznych wypadków ciągle wracałeś do nart i śniegu. To było dla mnie naturalne. Nie odczuwałem strachu. Nigdy nie myślałem, by przestać zjeżdżać czy latać na paralotni, choć zdaję sobie sprawę, że straciłem wielu przyjaciół, którzy byli świetnymi narciarzami i paralotniarzami. Każda kolejna śmierć skłaniała mnie do refleksji, dlaczego to nie ja stałem się ofiarą. Nie ulega wątpliwości, że wiele razy ryzykowałem życiem. Wcześniej interesowałem się zachowaniem człowieka w obliczu skrajnego ryzyka. Dotarłem wtedy do książki Franka Farleya, który podzielił ryzykantów na dwie kategorie: tych przez duże „R” i przez małe „r”. W pierwszej kategorii umieścił ryzykantów świadomych: podróżników, odkrywców czy przedsiębiorców. Opisuje ich jako osoby, które nie lubią rutyny, kochają zaś nowe wyzwania i nie zniechęcają ich przeciwności. Myślę, że według Farleya byłbym ryzykantem przez duże „R”. Jak filmować przygody ekstremalne? Oprócz narciarstwa i latania na paralotni zrealizowałeś kilkanaście produkcji filmowych. To filmy o górach, przygodzie i pasji do sportu. Moje filmy najczęściej były pokazywane na festiwalach, z wyjątkiem nagrań, które realizowałem z partnerem komercyjnym – te dostępne są na YouTube. Moje trzy pasje to właśnie film, paralotnia i narty. W tamtych czasach (lata 80. i 90.) realizacja filmów była o niebo trudniejsza. Filmy kręciło się na taśmach filmowych, a montaż robiło się z pociętych fragmentów nakręconych ujęć. Dobrze jest to pokazane w wyświetlanym obecnie filmie Stevena Spielberga „Fabelmanowie". Zarówno montaż, jak i koszty produkcji były zdecydowanie bardziej czasochłonne i kosztowne. Teraz można wyprodukować piękny film, dysponując nawet skromnym budżetem, tak naprawdę wystarczy jedynie prosta kamerka i program do montażu. Wcześniej trzeba było najpierw wywołać taśmę filmową, by dopiero potem przystąpić do montażu. Cały ten proces ciągnął się miesiącami, a nawet latami. Stąd też brały się bardzo wysokie koszty takich produkcji, a my z naszą paczką nie mieliśmy odpowiednich funduszy. Dlatego też musieliśmy kombinować, na przykład pracując w studiu montażowym nocami. Zdawałem sobie sprawę, że istniały inne możliwości realizacji filmów, jak pozyskanie grantów i finansowania przez duże firmy, ja jednak nie miałem cierpliwości do związanej z tym biurokracji. Tak więc, dysponując znacznie mniejszym budżetem, musiałem być bardziej kreatywny i szukać innego źródła finansowania, często nawiązując współpracę z zagranicznymi telewizjami, na przykład włoską czy francuską. Polka pierwszą kobietą na świecie, która przeszła góry Europy podczas jednej wyprawy Anna Liszewska pokonała w sumie 6300 km. Od marca do grudnia 2022 roku przeszła przez 16 krajów. Wyczerpująca trasa prowadziła między innymi przez Alpy i Pireneje. Współorganizujesz Aerothlon, czyli zawody składające się z trzech konkurencji: biegu, jazdy na rowerze górskim i lotu na paralotni. Dodam, że moje zauroczenie paralotniarstwem zaczęło się w latach 80. Zafascynowały mnie filmy francuskiego wspinacza Christophe’a Profita, który po wejściu na szczyty zlatywał z nich na spadochronie w dolinę. Według mnie było to genialne ułatwienie, bo w górach zejście nierzadko bywa trudniejsze od wejścia. W ten sposób wielogodzinne schodzenie można zastąpić kilkuminutowym lotem. Moja paralotniowa obsesja trwa do dziś i wciąż daje mi wiele radości. Zacząłem zabierać paralotnie na większość wyjazdów, na narciarskie zimowe zjazdy i alpejskie wspinaczki. Zdobywanie doświadczenia paralotniarskiego to stosunkowo długi proces. Potem przyszła kolej na współorganizowanie zawodów z użyciem paralotni, które składają się nie tylko z samego lotu, ale jeszcze z dwóch innych konkurencji, czyli biegu i jazdy na rowerze górskim. Zorganizowałem kilka edycji Aerothlonu w Kanadzie, pomagałem też przy organizacji podobnych zawodów w Meksyku i Kolumbii. W tym ostatnim kraju poznałem wielu Polaków, między innymi Dominikę Kasieczko i Michała Gierlacha, którzy zawodowo uprawiają paralotniarstwo i brali udział m.in. w znanym Red Bull X-Alps. W roku 2023 chciałbym zorganizować takie zawody w Szczyrku. Podczas ostatniego pobytu w Polsce zrozumiałem, jak ważny jest dla mnie ten kraj, w którym się urodziłem i wychowałem. Dlatego też chciałbym jeszcze zrobić tu coś ciekawego. Mamy już spore zainteresowanie zawodami, otrzymaliśmy m.in. wsparcie od prezydenta Bielska-Białej. W tych wszystkich działaniach pomaga mi Paweł Faron, który jest m.in. mistrzem Polski w paralotniarstwie i instruktorem. Książka odskocznią dla psychiki Ostatnie 2 miesiące byłeś w Polsce. Przyjazd był związany z wydaniem książki. Jak doszło do jej powstania? Książkę zacząłem pisać w grudniu 2018 roku, gdy kurowałem się po poważnym wypadku paralotniarskim. Miała to być dla mnie swoista terapia, pewna odskocznia dla mojej psychiki. Niestety, początki nie były łatwe, bo w wyniku awarii komputera straciłem sporo napisanego już materiału. Zezłościłem się na dobre i na pewien czas zarzuciłem ten projekt. Potem jednak wróciłem do niego i w pewnym momencie udało mi się zakończyć opisywanie całej mojej drogi narciarsko-paralotniarskiej, oczywiście w języku angielskim. Podczas covidu nie było jednak łatwo znaleźć wydawcę angielskiego, dlatego też skontaktowałem się z Romanem Gołędowskim (z wydawnictwa Annapurna), którego poznałem na Festiwalu Górskim w Lądku Zdroju prawie 17 lat temu. Ustaliliśmy, że tekst zostanie przetłumaczony na język polski, a potem dalej nad nim popracujemy. Tak też się stało i po roku przeróżnych zabiegów edytorskich, jak skreślenia i uzupełnienia, powstała ostateczna wersja, znacząco różniąca się od angielskiego oryginału. A potem miałem bardzo ciekawą trasę promocyjną po Polsce, jak to się mówi od Morza do Tatr, w trakcie której odwiedziłem kilkanaście miast, byłem m.in. na imprezach górskich w Warszawie i Krakowie. Jakie masz dalsze plany? Niedługo wylatuję do Meksyku, gdzie trochę polatam z kolegą z Norwegii, a potem skieruję się do Kolumbii, gdzie w lutym odbędzie się kolejna edycja Aerothlonu. Wracam do Kanady na początku marca, by pojeździć trochę na nartach. Do Polski chciałbym przylecieć na początku maja i przygotować się do organizacji Aerothlonu w Szczyrku. Wstępnie chcielibyśmy go zorganizować w weekend pod koniec maja. Bardzo intensywny początek roku. Na koniec mam bardziej ogólne pytanie: jaką radę dałbyś 20-, 30-latkom? Żeby podążać za swoją pasją i nieco zwolnić tempo. Zwolnijcie! Bo młodość to najwspanialszy czas w życiu człowieka. Nasz ekspert Magdalena Bryś Entuzjastka biegania ultra, szlaków długodystansowych i fotografii sportowej. Lubi pisać i rozmawiać z osobami, które podejmują różne wyzwania m.in. sportowe i te dosyć ekstremalne, by poznać ich motywacje i działanie.
Pattaya – jasne i ciemne strony tajskiego kurortu
Miasta azjatyckie z roku na rok cieszą się coraz wiekszą popularnością wśród turystów z całego świata. Jedną z najchętniej odwiedzanych destynacji w sezonie urlopowym jest tajska Pattaya.
W tym artykule: Pattaya – położenie Pattaya – co warto zobaczyć i jakie atrakcje czekają na turystów? Seksturystyka w Tajlandii Pattaya – dojazd Niezbędne słowa i wyrażenia w języku tajskim Tajlandia – informacje praktyczne Zarówno polscy, jak i zagraniczni turyści coraz częściej decydują się na spędzenie wakacyjnego urlopu w Azji. W czołówce najchętniej odwiedzanych krajów znajdują się Chiny, Japonia, Malezja, Indonezja, Korea Południowa oraz Tajlandia. Dzisiaj pod lupę bierzemy ostatnią z nich, a dokładniej położone od ok. 130 km od Bangkoku miasto Pattaya, określane mianem „Tajskiej Riwiery”. Pattaya – położenie Pattaya leży na wschodnim wybrzeżu Zatoki Tajlandzkiej, w prowincji Chonburi. W latach 60. XX w., kiedy znajdowała się tu jedynie wioska rybacka, w jej okolice zaczęli przybywać amerykańcy żołnierze, którzy szukali wypoczynku po walkach w pobliskim Wietnamie. Miejsce zaczęło powoli rozwijać się jako ośrodek turystyczny. Pod względem liczby ludności (niespełna 120 tys. mieszkańców według danych z 2019 roku) Pattaya zajmuje 10. miejsce spośród wszystkich miast w Tajlandii. Jeżeli pod uwagę weźmiemy jedynie prowincję Chonburi, kurort ustępuje jedynie miastu Chaophraya Surasak, które trzy lata temu liczyło 143 024 mieszkańców. Pattaya – co warto zobaczyć i jakie atrakcje czekają na turystów? Pattaya już od lat znajduje w czołówce rankingów najchętniej odwiedzanych przez turystów miast na świecie. I trudno się temu dziwić, bowiem nie brakuje tutaj atrakcji zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy. Ulokowanych jest tutaj całe mnóstwo klubów, dyskotek czy barów. W ostatnim czasie kurort zaczęto przystosowywać także dla rodzin z dziećmi. Duża atrakcję stanowi obecnie jedno z największych akwariów w Azji – Underwater World Pattaya. Dzieci zwiedzają też chętnie Ripley’s Believe Or Not Museum. Z całą rodziną warto wybrać się także do Wat Khao Phra Bat, skąd rozpościera się przepiękny widok na ocean i całe miasto. Można także wziąć udział w imprezach w pianie, organizowanych zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Plaża w kształcie księżyca jest pokryta drobnym piaskiem, który zawdzięcza swój biały kolor krzemianom i węglanom. Na całym jej odcinku znajdują się płatne leżaki i parasole. Łodzie nie przybijają bezpośrednio do brzegu. Na morzu wyznaczona jest reda, gdzie jednostki pływające mogą rzucać kotwicę. Po plaży nieustannie krążą sprzedawcy, którzy mają do zaoferowania niezliczoną ilość towarów i usług. W tym m.in. lody, zimne napoje, krewetki, kraby, gazety, orzechy czy biżuterię. Jeśli nie zamierzamy skorzystać z ich usług, wystarczy powiedzieć: mai ow krup (pol. nie chcę, dziękuję). Wzdłuż ulicy przy plaży rozciąga się cała gama sklepów, restauracji oraz sklepów z pamiątkami. Na plaży istnieje możliwość wypożyczenia nadmuchiwanego koła, na którym wczasowicze spokojnie dryfują, obserwując majaczące w oddali wyspy koralowe. Można tu także, w cieniu palm, skorzystać z usług masażysty. Duży problem może stanowić hałas dobiegający z położonej jakieś 20 metrów od plaży drogi, która jest jedną z najbardziej ruchliwych tras w okolicy. Z plaży organizowane są wycieczki na pobliskie wysepki koralowe albo wypady na połów ryb lub nurkowanie. Nurkowie mogą udać się na Ko Sak oraz Ko Krok. Bardziej wprawieni miłośnicy tego sportu wybierają wycieczkę do Ko Laan lub do nieco bardziej odległych Ko Man Wichai, Ko Rin lub do słynącej z licznych wraków zatoki Sattahip. Na północ od Pattaya znajduje się spokojniejsza plaża – Naklua Beach. Można się tam dostać w 20 minut tzw. songthaew, czyli tajskim minibusem. Tajlandia – informacje ogólne, historia To piękny i zasobny kraj, który ma trudną historię. Tajlandia dawniej była areną krwawych konfliktów. Dziś wygląda to inaczej. Opisujemy, jakim krajem jest Tajlandia. Informacje na ten tem... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e8da1afb70ff8827eb71c9c2e643fdb121684a87-fd57431.jpeg" width="938" height="645" alt="Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś (Fot. Chaiwat Subprasom/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)" title="Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś (Fot. Chaiwat Subprasom/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)" /> Inne rozrywki to m.in. golf, kręgle i tenis. W latach 1991–2015 w mieście organizowany był turniej tenisowy rangi WTA 250, w którym najlepsze zawodniczki na świecie rywalizowały na kortach twardych. Nie było ich zbyt wiele, ale nie obyło się bez polskich akcentów. W 2008 roku, podczas 17. edycji Pattaya Open, w zawodach triumfowała Agnieszka Radwańska. Tenisistka z Krakowa w wielkim finale, po trzysetowym boju, pokonała Amerykankę Jill Crybas 6:2, 1:6, 7:6(4). Był to drugi turniej rangi WTA wygrany przez Agnieszkę Radwańską. Pattaya, jak przystało na wakacyjny kurort, słynie z pięknych plaż, masy wodnych atrakcji i doskonale wyposażonych kompleksów hotelowych. Coś dla siebie znajdą także miłośnicy zwiedzenia zabytków, ciekawej architektury czy miejsc kultu. Osoby, które zawitają nad Zatokę Tajlandzką, z pewnością powinny odwiedzić: ogród botaniczny Nong Nooch Tropical Botanic Garden, park miniatur Mini Siam Miniature Village Świątynię Prawdy. Warto wiedzieć: podczas zwiedzania miejsc świętych warto zachować pewne normy obyczajowe. Należy pamiętać przede wszystkim o stosownym ubraniu. Odkryte ramiona lub nogi u kobiet są nieakceptowane. Niedozwolone jest także wspinanie się na posągi będące przedmiotem kultu. Seksturystyka w Tajlandii Ciemniejszą stroną Pattai, która słynie z nocnych barów i klubów go-go, jest prostytucja. Spoglądając na ulice miasta śmiało można stwierdzić, że „najstarszy zawód świata” ma się dobrze. Prowincja Chonburi, jak i inne regiony turystyczne Tajlandii, często stają się celem podróży dla osób pragnących zaspokoić swoje potrzeby seksualne podczas zagranicznego wyjazdu. Seksturystyka, zwana także turystyką seksualną lub turystyką erotyczną, nad Zatoką Tajlandzką zrodziła się wraz z przybyciem do Pattai żołnierzy amerykańskich walczących w Wietnamie, którzy zafascynowali się urodą Tajek. Choć w teorii prostytucja w Tajlandii jest zakazana, w praktyce jest zupełnie inaczej. Wybierając się do nocnych klubów – należnie, w jakim celu – warto zachować szczególną ostrożność. Tajska policja rocznie odnotowuje liczne przypadki dosypywania narkotyków do drinków, kradzieży torebek i plecaków, a także ataków na tle seksualnym. Pattaya – dojazd Nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych z Polski do Tajlandii. Szukając biletów, najlepiej jest szukać lotów do Bangkoku z przesiadką w jednym z europejskich miast. Lot z Frankfurtu do Bangkoku trwa około 11 godzin. Za bilety zapłacimy około 5 tys. złotych. Do Pattaya można dojechać autokarem z centrum (oddalonego o ok.150 km) Bangkoku lub z lotniska Suvanabhumi International Airport, znajdującego się o 115 km od plaży. Kiedy warto lecieć do Tajlandii? Azja to dobry kierunek na podróż o każdej porze roku. Jednak zdaniem większości turystów, najlepszym okresem do odwiedzenia Pattai i innych tajskich kurortów jest przełom starego i nowego roku – od listopada do lutego. Wtedy temperatury sięgają maksymalnie 35 stopni Celsjusza. Od połowy maja do października w Tajlandii trwa pora deszczowa, co wiąże się z niezbyt korzystnymi warunkami atmosferycznymi. Ale także z niższymi cenami w hotelach niż w szczytowym sezonie. Ile zapłacimy za wakacje 2022? Będzie rekordowo drogo zarówno nad polskim morzem, jak i za granicą Rosnąca inflacja nie ominęła także branży turystycznej, co odczuje każdy, kto planuje urlop pod palmami. Czy wakacje 2022 będą najdroższe w historii? Niestety, wiele na to wskazuje. Niezbędne słowa i wyrażenia w języku tajskim Językiem urzędowym w Tajlandii jest tajski, ale można porozumieć się także po angielsku. Z myślą o osobach wybierających się do Azji zebraliśmy kilka przydatnych zwrotów, dzięki którym z pewnością zdobędziecie sympatię lokalnej społeczności, a przy okazji ułatwią wam kontakt. dzień dobry! – sawad-dee!, dziękuję – kòp kun (ka/krub – kobiety mówią „ka”, mężczyźni mówią „krub”), przepraszam – kŏr tôht (ka/krub), Mam na imię… – pŏm chêu… krub (w przypadku mężczyzn), Mam na imię… – di-chún… ka (w przypadku kobiet), Ile to kosztuje? – raa-kaa tâo rài?, Nie rozumiem – mâi kâo jai (ka/krub), tak – chai, nie – mai. Tajlandia – informacje praktyczne Waluta: bat (1 baht tajlandzki to 0,12 zł) – kantory wymiany walut przyjmują jedynie banknoty USD (dolar amerykański) najnowszych edycji, starsze można wymienić w lokalnych bankach. Strefa czasowa: UTC +7 (różnica czasu pomiędzy Bangkokiem i Warszawą wynosi 5 godzin). Wymagana minimalna ważność dokumentu uprawniającego do wjazdu na teren Tajlandii, czyli paszportu, to 6 miesięcy od dnia podróży. Przed wyjazdem do Tajlandii należy wykupić ubezpieczenie obejmujące koszty ewentualnego leczenia i hospitalizacji. Zdrowie: 1669 jest numerem alarmowym obowiązującym na terenie całej Tajlandii. Zalecane jest, by po przetransportowaniu do szpitala, natychmiast skontaktować się z ubezpieczycielem. Koronawirus: Osoby zaszczepione nie muszą wykonywać testów przed przyjazdem i po przylocie.
„Nie musimy być radykalni, spróbujmy być uważni”. Paweł Młodkowski o cyklu WODA [FOTOGRAF MIESIĄCA]
WODA jest wyrazem mojego zachwytu nad pięknem ziemi. Pięknem nie zawsze naturalnym. Bohaterami zdjęć są też krajobrazy przemysłowe. Barwne, silnie zróżnicowane, przypominające twory nie z tej planety. Piękne, choć nie świadczące o nas najlepiej - mówi Paweł Młodkowski, fotograf miesiąca National Geographic Polska.
„Człowiek nie jest najlepszym, co się światu przytrafiło”. Estetyka destrukcji Pawła Młodkowskiego [GALERIA]
"Estetyka destrukcji" to mój drugi po "Polach z duszą" otwarty cykl fotograficzny. W 2010 roku pokazałem premierową wystawę, wybrane fotografie zostały też zaprezentowane w drukowanej wersji magazynu National Geographic. Zdjęcia, które prezentuję w tej galerii wykonałem w latach 2008-2010.
„Latanie wiąże się z ryzykiem, ale uzależnia”. Paweł Młodkowski fotografuje Polskę z paralotni [STORYTELLERS]
– Mam za sobą doświadczenie dwóch poważnych wypadków. Pierwszy skończył się zniszczeniem sprzętu, w drugim dodatkowo złamałem kręgosłup (...) Jak do tego doszło? W moje myślenie wkradła się rutyna i zbytnia pewność siebie – opowiada Paweł Młodkowski, bohater cyklu Fotograf Miesiąca National Geographic Polska. Z latającym fotografem rozmawiamy o miłości do latania, fotografii i o tym, czy natura poradzi sobie z nami i bez nas.
Latający fotograf, podniebny fotograf, szybujący fotograf – to określenia, jakie najczęściej pojawiają się przy Twoim nazwisku. W końcu wybrałeś dość nietypową drogę fotografa lotniczego, ale zaczynałeś na lądzie. Grand Prix Wielkiego Konkursu Fotograficznego NG zdobyłeś za fotoreportaż „Słoń, niewolnik własnej potęgi”. Fotografujesz jeszcze czasem „na dole”? W trudnym momencie życia podjąłem decyzję, że z wieloletniej pasji fotograficznej uczynię zawód. Ponieważ byłem już pilotem paralotniowym uznałem, że mało popularna fotografia lotnicza (mówimy o roku 2005) jest ciekawą przestrzenią do zagospodarowania. Po kilkunastu latach spędzonych na podniebnych wycieczkach fotograficznych, rzeczywiście zapracowałem sobie na „łatkę” latającego fotografa. Oczywiście fotografuję też chodząc po ziemi. Coraz częściej jednak, chcąc skoncentrować się na przeżywaniu chwili, zamiast na jej uwiecznianiu, posługuję się telefonem lub niezobowiązującym aparatem kompaktowym. Skąd wzięła się Twoja miłość do latania? Myślę, że większość z nas zna uczucie zazdrości towarzyszące obserwacji ptaków swobodnie przemieszczających się w przestworzach. Moim pierwszym, dłuższym niż skok z drzewa, doświadczeniem lotniczym był swobodny (bez silnika) lot na paralotni. Ku własnemu zaskoczeniu uniosłem się już podczas pierwszej próby. Kontakt z ziemią po kilkudziesięciu sekundach lotu na szczęście nie przysporzył mi poważnych obrażeń ciała, a hormony szczęścia poszybowały w górę. Zakochałem się w lataniu. Teraz fotografia lotnicza często kojarzy się z fotografowaniem z drona. Fotograf pozostaje na ziemi, a unosi się sam sprzęt. Opcja zapewne bezpieczniejsza i wygodniejsza. Próbowałeś kiedyś fotografować z drona? Co myślisz o tego typu fotografii? Z czysto technicznego punktu widzenia dron jest doskonalszym narzędziem do fotografowania i filmowania z powietrza niż paralotnia. Właściwie jego przewaga jest oczywista. Są jednak dwa dosyć istotne aspekty przemawiające za paralotnią. Pierwszy to zasięg. Podczas jednego lotu mogę spędzić w powietrzu około 3-4 godzin i pokonać dystans około 100-150 km. W tym czasie jestem w stanie zobaczyć całkiem spory kawałek ziemi. Drugą ważną cechą paralotni jest to, że zabiera mnie w górę. Daje możliwość zbliżenia się do świata ptaków, bezpośredniego doświadczenia przestrzeni. Nasuwa mi się porównanie fotografii z malarstwem, lub druku 3D z rzeźbiarstwem. Mimo że fotografia i druk 3D dają szybsze i doskonalsze efekty, malarstwo i rzeźbiarstwo mają się całkiem nieźle. Jakie emocje towarzyszą Ci, kiedy jesteś w górze? Powiedziałbyś, że dominują te pozytywne, czy to jednak mieszanka różnych wrażeń? Latanie wiąże się z ryzykiem, jego świadomość jest mniej lub bardziej stresująca. W powietrzu bywa turbulentnie. Wtedy napięcie rośnie. Jednak widoki i możliwość swobodnego poruszania się w trzech wymiarach rekompensują wiele. Latanie uzależnia. „Dla takich krajobrazowych niespodzianek latam”. TOP 5 ujęć Pawła Młodkowskiego [STORYTELLERS] - National Geographic Paweł Młodkowski, Fotograf Miesiąca National Geographic Polska, przedstawia najważniejsze fotografie w swojej karierze. W górze sam sobie jesteś sterem i żeglarzem, ale jesteś też w pewnym sensie bezbronny. Czy masz na swoim koncie jakąś niebezpieczną przygodę, po której pomyślałeś, że warto zrobić przerwę od latania? Mam za sobą doświadczenie dwóch poważnych wypadków. Pierwszy skończył się zniszczeniem sprzętu, w drugim dodatkowo złamałem kręgosłup. W obu sytuacjach zbagatelizowałem sygnały, które jasno wskazywały, że lepiej pozostać na ziemi. Jak do tego doszło? W moje myślenie wkradła się rutyna i zbytnia pewność siebie. Jednak po wypadkach możliwie szybko wracałem w powietrze. To chyba jedyna możliwość, żeby nie utrwalić w sobie paraliżującego strachu. Jako mąż i ojciec mam świadomość, że stres związany z lataniem towarzyszy też mojej rodzinie i to jest mocno obciążające. Wielokrotnie rozważałem możliwość rezygnacji z latania. Kilka dni temu wykonałem pierwszy lot po ponad rocznej przerwie. Właściwie myślałem, że już nie będę latał… Mówi się, że z góry widać lepiej, a Ty obserwujesz świat z góry od kilkunastu lat. Powiedz – czy rzeczywiście taka perspektywa pozwala zobaczyć coś więcej, czego z poziomu lądu nie jesteśmy w stanie dostrzec? Więcej, ale też mniej. Na pewno inaczej. Każdy, kto choć trochę poważniej podchodzi do fotografowania wie, że czasami wystarczy przemieścić się o krok lub dwa, przykucnąć lub podnieść aparat nieco nad głowę żeby diametralnie zmienić to, co finalnie zobaczymy na zdjęciu. Perspektywa ma znaczenie. Konkretne obiekty: droga, pole, rzeka, budynek, widziane z powietrza stają się elementami abstrakcyjnej układanki. Kiedy na nie patrzę, koncentruję się na kompozycji obrazu, relacjach między poszczególnymi obiektami, harmonii i rytmie. Wartość dokumentalna schodzi na drugi plan. Często odkrywasz w pozornie znanych krajobrazach niewidoczne wcześniej wzory czy obrazy. Ale czy na przestrzeni lat dostrzegasz też, jak zmienia się nasze naturalne środowisko? Świat się zmienia. Zmiany są mniej lub bardziej dynamiczne, trwałe lub czasowe. Zdarza się, że wracam w to samo miejsce po kilku latach i widzę, że wygląda inaczej. Jednak sensowne wnioski dotyczące przyczyn, dynamiki i kierunku zmian w naszym środowisku można wyciągnąć w oparciu o metodyczne badania. Ja takich nie prowadzę. Z tematem zmian klimatu i ochrony przyrody związana jest też po części Twoja nowa książka „Woda”. W końcu coraz więcej mówi się o tym, że woda pitna staje się towarem deficytowym na świecie. Czy w momencie, kiedy powstawały fotografie do tej książki, myślałeś że zostanie tak odebrana? Fotografie, które prezentuję w książce „WODA” powstawały na przestrzeni kilkunastu lat. Woda - nośnik życia - powszechnie występuje na ziemi. Ma wpływ na procesy erozyjne, szatę roślinną, jest ważną częścią krajobrazu. Jej dostępność uważamy za coś oczywistego. Wystarczy przekręcić kurek i jest. Korzystamy z niej często bezrefleksyjnie. Przykład: na początku pandemii pojawiły się w mediach filmy, na których celebryci i politycy zachęcają do mycia rąk. Odkręcamy kurek z wodą, nawilżamy ręce, aplikujemy mydło, woda cały czas płynie z kranu, następnie 30 sekund dokładnie wcieramy mydło, woda płynie, płuczemy ręce, zakręcamy kurek. Zależy mi, abyśmy byli wrażliwi na świat, który nas otacza. Chcę pokazywać różnorodność i piękno ziemi żeby wzbudzić refleksję na temat środowiska, w którym żyjemy. Gdyby dobre nawyki rozprzestrzeniały się tak szybko, jak koronawirus, świat byłby zupełnie inny. Jak długo trwały prace nad książką? Kiedy powstały pierwsze fotografie i narodził się sam pomysł? Pomysł narodził się w redakcji NG w roku 2015. Zaproponowano mi wydanie albumu we współpracy z Hydropolis - wrocławskim muzeum wody - którego odwiedzenie serdecznie polecam. Temat jednak umarł śmiercią naturalną. Niespełna rok później znajomi założyli Fundację Wspierania Sztuki DIFA i zaproponowali mi wydanie autorskiego albumu. Od razu pomyślałem o WODZIE. Pracowaliśmy wspólnie przez kilka miesięcy angażując wiele czasu i emocji. Zbyt wiele emocji. Praktycznie gotowy projekt trafił na półkę na kolejne 4 lata. W 2020 roku, w tym samym gronie, postanowiliśmy raz jeszcze wejść do tej rzeki. Tym razem z sukcesem, który zawdzięczam wielu wrażliwym i mądrym ludziom. Z perspektywy czasu cieszę się, że w 2016 roku nie wyszło. To była dla mnie bardzo trudna i ważna lekcja. Twoje prace pokazują, że fotografia krajobrazowa może być swoistym narzędziem ochrony środowiska. W końcu pokazujesz ludziom, co mogą stracić, jeśli nie zmienią swoich nawyków i nie zawalczą o naturę. Myślisz, że taka zmiana jest możliwa, że jeszcze możemy ten negatywny trend odwrócić albo zatrzymać? Bardzo bym chciał, żeby kolejne pokolenia odziedziczyły po nas czystą ziemię, bez głodu, wojen i chorób. Jest w nas jednak głęboko zakorzeniona potrzeba podporządkowywania sobie świata i konsumpcji. Ta potrzeba sprawiła, że żyje się nam wygodnie. Ceną, którą płacimy, jest zanieczyszczone powietrze i woda, masowe wymieranie gatunków, przyspieszenie zmian klimatycznych, choroby cywilizacyjne. Przyroda od milionów lat pięknie się reguluje. Poradzi sobie również z nami. Wydaje mi się, że powszechna zmiana myślenia z „mieć” na „być” będzie możliwa jedynie na skutek czegoś znacznie mocniejszego niż obecna pandemia. Od dawna uważam, że nie trzeba lecieć na drugi koniec świata, żeby się zachwycić, zrelaksować i wypocząć. Kilka godzin spędzonych lesie, wśród śpiewu ptaków, czyni cuda. Paweł Młodkowski jest fotografem polskiej edycji National Geographic, a także laureatem wielu prestiżowych nagród. Jego prace były nagradzane i wyróżniane między innymi w konkursach: National Geographic, Sony World Photography Awards, International Photography Awards, Pilsner Urquell International Photography Awards, Pix de la Photographie, Moscow International Photography Awards. Paweł Młodkowski - fotograf miesiąca National Geographic Polska. / Fot.: Małgorzata Telega Więcej: https://www.instagram.com/pawel_mlodkowski/ http://pawelmlodkowski.pl https://www.facebook.com/locolot
Przygoda na paralotni: Śladami Ikara. "Naprawdę lecę!"
Lecę! Naprawdę lecę! – wykrzykuję entuzjastycznie w myślach. – No właśnie, lecę… – pokornieję, gdy ziemia się oddala i przez moją ekscytację zaczyna się przedzierać strach
Szósta rano. Stoję na lotnisku w Lesznie. Oto spełniam jedno ze swoich największych marzeń. Robię kurs paralotniowy! Wcześniej często śniłem o lataniu. Ale na jawie strach dzieli mnie od przestrzeni, w którą mam się wznieść. Jestem przerażony. – Wykonujesz wszystkie moje polecenia. Nie robisz nic sam! – oświadcza Andrzej, podpinając mnie do liny i sprawdzając połączenie radiowe przez krótkofalówkę, którą mam przypiętą przy samym uchu. Drugi koniec liny jest przymocowany do wyciągarki – pokracznej maszyny stojącej po przeciwnej stronie lotniska. Jedyne jej zadanie polega na nawijaniu linki na bęben. Dzięki temu przyczepiony do liny paralotniarz wznosi się na kilkadziesiąt, kilkaset metrów. Na takiej wysokości ma już drogę wolną. Może powoli zlecieć na lądowisko lub wykorzystać termikę i wznieść się nawet na 2000 m. To dotyczy oczywiście doświadczonych pilotów. Nowicjusze, tacy jak ja, wykonują tylko kilka tzw. kangurzych skoków. Krótkie bezpieczne loty na wysokość 10 m, bez wyczepiania się z linki holu, mają nas przygotować do popołudniowej jazdy bez trzymanki. Do lotu „bez smyczy”. Przed południem niebo pokrywa się puchowymi kłębami, zwiastunami idealnych warunków do latania dla zaawansowanych paralotniarzy. Mocno operujące słońce ogrzewa powietrze przy gruncie. Pod wpływem wiatru nagrzany „bąbel” odczepia się od podłoża i wędruje do góry. Takie właśnie bąble, zwane w meteorologii kominami termicznymi, wykorzystują ptaki i doświadczeni piloci paralotni, lotni i szybowców do zdobywania wysokości. Ograniczeniem jest dla nich „punkt rosy”, czyli wysokość, na której tworzą się charakterystyczne chmury – cumulusy. Wprawny pilot spod jednej chmury „skacze” pod drugą i kolejną. Przy dobrze opracowanym planie lotu i sprzyjających warunkach może pokonać kilkaset kilometrów. – A co, gdy wyląduje się na drugim końcu kraju? – pada pytanie. – Jak to co? Łapiesz stopa i zaczyna się druga część przygody! – słyszy w odpowiedzi. Bardziej zacięci piloci umieszczają w internecie dane swoich lotów z urządzeń GPS i rywalizują o miano króla przestworzy. Szósta wieczorem. – Teraz będziemy latać – oświadcza Andrzej. Już umiem podpiąć się do linki holu, sprawdzam połączenie radiowe. Po paru krokach glajt porywa mnie ku górze. Ziemia się oddala. Ciało mam sztywne jak kłoda, wiszę w uprzęży niczym manekin. Boję się nawet oddychać. – OK, teraz się wyczep i od razu daj 180 stopni w lewo. Pod stopami mam 120 m powietrza. Skręcam wprost na panoramę Leszna skąpanego w purpurze zachodzącego słońca. Na ten widok przestaję na chwilę słyszeć komendy płynące z krótkofalówki. Poranna rosa na murawie lotniska przemacza buty. Trochę nas to rozbudza. Latamy do dziesiątej, kiedy powietrze zaczyna mocno „pracować”. Wykonujemy niskie loty pierwszego etapu kursu podstawowego. Za każdym razem pewniej, bardziej świadomie, na większym luzie. Takich lotów, do 120 m wysokości, należy zrobić 20. Startuje Tadek. Hol wyciąga go na parędziesiąt metrów. Skrzydło ucieka w prawo. – Lewa, mocniej ta lewa! – coraz dobitniej ordynuje Andrzej przez krótkofalówkę. Żadnej reakcji, sytuacja wygląda na krytyczną. Instruktorzy zachowują jednak spokój i opanowują sytuację, choć nam, kursantom, wyobraźnia zaczyna działać. Na holu trzeba nieustannie kontrolować kurs paralotni na wyciągarkę. W przeciwnym wypadku może nastąpić tzw. lockout, skrzydło zanurkuje w kierunku ziemi. Nie trzeba chyba wyjaśniać, czym się to kończy. Skąd się biorą wypadki na paralotniach? Oczywiście ze złej oceny pogody, ale często z bezmyślności i przecenienia własnych umiejętności. – Niektórzy robią wyciągarkę za samochodem, mimo że wcześniej nie odbyli kursu. Nie mają pojęcia, jak sterować skrzydłem – wyjaśnia Andrzej. Po południu pogoda się psuje. Latania nie ma. Nic to, stwierdzają instruktorzy, jest ogrom teorii do zrobienia. Budowa glajtu, aerodynamika, meteorologia, nawigacja, prawo lotnicze, zasady etyczne, sprzęt. W przerwach śledzimy poczynania uczestników najbardziej ekstremalnych zawodów paralotniowych na świecie – Red Bull X-Alps. Pokonują dystans z Salzburga do Monte Carlo przy użyciu tylko paralotni i nóg. To 800 km w linii prostej. Mają na to 14 dni. Po drodze muszą zgłosić się w punktach kontrolnych przy najważniejszych górach Europy. Najlepszy jest Szwajcar Chrigel Maurer. Czwartego dnia przelatuje 320 km! Trasę zawodów pokonał, lecąc 1321 km i biegnąc 486 km. Drugi zawodnik, Rumun Coconea, jest lepszy w bieganiu – do mety dotarł 47 godz. po Maurerze. Przeleciał 826 km, natomiast z kilkunastokilogramowym plecakiem przebiegł 981 km. To są nadludzkie wyczyny. Nadludzki wyczyn czeka nas kolejnego dnia. Zaczynamy drugi etap kursu – 10 lotów wysokich, do 400 m, z wykonywaniem paru ćwiczeń bezpieczeństwa. Musimy m.in. „założyć uszy” czy „jednostronną klapę”. Chodzi o to, by w kontrolowany sposób złożyć pół skrzydła i tak lecieć. Wszystko w celu wyrobienia odpowiednich nawyków. Wszak „powietrze pracuje”, a paralotnia jest tylko kawałkiem materiału. Paralotnie są produkowane w klasach: standard (szkolno-rekreacyjne), performance (rekreacyjno-sportowe) i competition (wyczynowe). Pierwsze z nich to bezpieczne i stabilne skrzydła. Trzeba się bardzo postarać, żeby lecąc na nich, doprowadzić do sytuacji zagrożenia. (Oczywiście nawet one nie podołają złym warunkom atmosferycznym). W miarę rozwoju umiejętności można przesiadać się na bardziej dynamiczne skrzydło. Im wyższej klasy sprzęt, tym łatwiej nim „wykręcać” do góry w warunkach termicznych. Ale uwaga – jednocześnie jest on bardziej podatny na złożenia, a więc mniej bezpieczny. Kilka miesięcy później droga prowadzi mnie do Grenoble, a dokładnie do St-Hilaire du Tou-vet. To jedno z piękniejszych miejsc do latania w Europie. Dlaczego tam jadę? Postanowiłem kontynuować przygodę z paralotniami. Po dwóch etapach kursu na tyle oswoiłem się z wysokością, że postanowiłem zrobić trzeci etap – w wysokich górach. W takim terenie wykorzystuje się wiatry dolinne powstające wskutek nagrzewania się stoków. Przy w miarę jednostajnym wietrze latanie „na żaglu” to niezła frajda. Trzeba jednak zachować czujność, bo taki wiatr ponad granią wypłaszcza się i istnieje groźba, że zepchnie nas na zawietrzną stronę góry, gdzie występują niebezpieczne rotory, czyli zawirowania powietrza. Jakie szanse ma paralotnia w spotkaniu z rotorem? Takie jak jabłko w zetknięciu z nożami sokowirówki. Pod kilkusetmetrową ścianę przeciętą wodospadem, na której jest startowisko, zajeżdżamy nad ranem. Tego dnia nie polatamy. Leje. Jak mówią starzy wyjadacze – paralotniarstwo uczy cierpliwości. Można przejechać pół Europy, czekać tydzień i tylko raz lub dwa wznieść się w powietrze. Ale te dwa loty są tego warte. Stoję na startowisku opadającym w kilkusetmetrową przepaść. Przede mną czeka parunastu glajciarzy. Za mną przygotowuje się kilkudziesięciu następnych. Tak dużo ludzi pojawiło się tu ze względu na zbliżające się największe na świecie wydarzenie paralotniowe – w St-Hilaire du Touvet co roku we wrześniu odbywa się Festiwal Ikara. To kilkudniowe szaleństwo, podczas którego piloci miękkich skrzydeł pokazują, że granic nie ma. Zarówno w konkursie na najlepsze przebranie, w akrobacjach, jak i w imprezowaniu. Zbliża się moja kolej. Mam wykonać pierwszy wysokogórski lot w życiu. Podobno lepiej latać z tak wysokiej krawędzi. Od razu ma się wysokość. A w paralotniarstwie czym wyżej, tym niby bezpieczniej. Dlaczego tak faktycznie jest, przekonam się za kilka tygodni, w innym miejscu. Teraz stawiam krok w przepaść. Żagiel podrywa mnie do góry. Odlatuję. W każdym wymiarze. Nagle mój wariometr, podstawowe wyposażenie każdego pilota, zaczyna wariować. Pipczy jak wniebowzięty! Każdy pilot jest skazany na słuchanie jego natrętnego dźwięku, gdyż ludzie, w odróżnieniu od ptaków, nie mają zdolności odczuwania drobnych zmian ciśnienia powietrza. A musimy wiedzieć, czy wznosimy się, czy opadamy. Urządzenie to jest na tyle zmyślne, że wygrywa melodię w zależności od prędkości wznoszenia. Jak tylko znajdziemy strefę wznoszeń, o czym wario nas poinformuje pipczeniem, staramy się tam krążyć i zdobywać wysokość. Ja jednak opadam w strefie idealnego wznoszenia, bo nie umiem, nie wiem, boję się. Podobno to normalne. Prawdziwą lekcję daje mi następnego dnia Marcin, zabierając mnie na lot tandemowy, podczas którego będę mógł robić zdjęcia. Lecimy wzdłuż zbocza, muskając skały stabilem (boczną stroną paralotni). Marcin ma kilkunastoletnie doświadczenie w prowadzeniu takiego statku powietrznego, wyłapuje miejsca, gdzie najbardziej wieje. Rzuca nami w każdą stronę. Serce mam w gardle. Myślałem, że w paralotniarstwie najgorszy jest strach przed wysokością. Po wielu lotach już wiem, że każdy z etapów nauki latania to pokonywanie strachu. A raczej oswajanie się z nim. Bo ci najbardziej doświadczeni przyznają, że przy każdym locie się boją. Mówią, że jak człowiek przestaje się bać, powinien przestać latać. Mkniemy na południe, do Słowenii. Na Lijak, kolejną kultową miejscówkę. Jest przełom października i listopada. Kiedy nad ranem dojeżdżamy na miejsce, wschodzące słońce rozświetla zbocze olbrzymiej góry. To z niej będziemy przez następne parę dni latać. Pogoda wydaje się idealna. Nie jesteśmy niestety jedynymi, którzy upatrzyli sobie to miejsce w tym czasie. Na startowisko ściągają Węgrzy, Słowacy, Polacy, Włosi, Austriacy. Już nawet nie ma gdzie rozłożyć skrzydła. W południe na niebie pojawia się tyle glajtów, że powietrze wygląda jak akwarium z kolorowymi rybkami. Od razu po wystartowaniu lecę w miejsce, gdzie jeszcze w miarę można utrzymać się „na żaglu”, a gdzie nie ma tłoku. Podziwiam zbocza skąpane w popołudniowym świetle i barwach jesieni. Nagle paręnaście metrów przede mną zderza się stabilami dwóch paralotniarzy. Piloci krzyczą na siebie, nie patrząc w przód. A ja lecę prosto na nich. Zanim zdążę zareagować, mój stabil uderza w jedną z paralotni. Skrzydło się składa. Robię piruet, tracę orientację. Bez zastanowienia wyrzucam zapasowy spadochron. Jestem 50 m nad ziemią. Zaczynam spadać głową w dół. Moja paralotnia nurkuje pode mnie. Później zapas wypełnia się powietrzem i spowalnia opadanie. Ląduję na drzewach. Po paru godzinach moi kompani przychodzą z pomocą. Ściągamy skrzydło. Nie przestaję dygotać. Jestem zły. I niepewny, czy sytuacja była na tyle niebezpieczna, żeby wyrzucić zapas. Andrzej nie ma wątpliwości. Nie mogłem wiedzieć, co się stało ze skrzydłem podczas zderzenia. Czy się rozdarło, czy wyszło cało. Byłem 50 m nad ziemią. Liczyła się każda sekunda. Na wysokości kilkuset metrów można odczekać, starać się ustabilizować skrzydło. Jest na to czas. Dlatego, choć jest to sprzeczne z odczuciami początkującego pilota, czym wyżej, tym bezpieczniej. Podniesiony na duchu przez swoją ekipę wpinam się następnego dnia w uprząż i wlatuję nad eksplodujące jesienią wzgórza. Tomek Gola, 2012
Polska dla aktywnych: Beskidy - Latać, oto jest marzenie
Zazdrościmy ptakom – dla człowieka bardziej niecodziennego sportu niż latanie chyba nie ma. I jest sposób na to, by za niewielkie pieniądze wznieść się w chmury
Niestety kursy pilotażu są horrendalnie drogie, a co dopiero mówić o cenach małych i ultralekkich samolotów. Czyli nici z marzeń? Na szczęście nie. Jest furtka pozwalająca tanio latać: to paragliding zwany też paralotniarstwem. Paralotnie to dalecy krewni spadochronów, zaprojektowane jednak nie do bezpiecznego opadania na ziemię, lecz wręcz przeciwnie – do oderwania się od niej. Szkoły paraglidingu mieszczą się najczęściej w górach, np. w Beskidach, gdzie szczyt Skrzycznego opodal Szczyrku jest uważany za jedno z najważniejszych miejsc do uprawiania tego sportu w Polsce. Nieopodal znajduje się góra Żar – legendarne miejsce w historii polskiego szybownictwa, teraz dostępna także dla paralotniarzy. Dlaczego góry? Bo paralotnia leżąca na ziemi to tylko wielka płachta kolorowego materiału i setki linek. Żeby zaczęła się wznosić, potrzeba jej pędu – a ten paralotniarzowi najłatwiej zdobyć, gdy zbiega po łagodnym stoku góry. Ogromna „szmata” przeobraża się wtedy w skrzydło i unosi się wraz z pilotem. Po drugie w górach łatwiej o ruch powietrza, tzw. kominy, które pozwalają latać przez wiele godzin. Ze świszczącym w olinowaniu wiatrem pilot obserwuje chmury, ocenia, gdzie są korzystne prądy, podpatruje też ptaki, które wykorzystują te same zjawiska fizyczne. W internecie można znaleźć filmy, na których drapieżniki takie jak sokoły latają dookoła paralotniarzy niczym małe ryby pływające wokół wieloryba. Doświadczeni piloci potrafią przelecieć dystanse kilkudziesięciu, a nawet setek kilometrów. To już prawdziwe latanie, bez hałasu silnika, wykorzystujące jedynie naturę. À propos silnika – pilot może mieć doczepiony do pleców niewielki motor ze śmigłem pchającym. Latanie na motoparalotni jest już całkowicie niezależne od pogody lub terenu. Można wystartować z płaskiego pola, przy kompletnej flaucie, bo silnik będzie ciągnąć glajt do przodu, nawet gdy pilot oderwie już nogi od ziemi. A po skończonym locie zwija się skrzydło do plecaka, razem z silnikiem wrzuca do bagażnika samochodu i wraca do domu jak z wyprawy na ryby. Warto wiedzieć: Lecąc paralotnią, można osiągnąć maksymalną prędkość nawet 60 km/h No to w drogę: Kursy paraglidingu składają się ze stopni – podstawowego, doskonalącego, do lotów z pasażerem i z silnikiem. W Centrum Paralotniowym Beskidy-Paragliding dwa pierwsze etapy kosztują 1500 zł.
Sezon 2013 dla polskiego paralotniarstwa okazuje się szczególnie udany. chyba najbardziej w dotychczasowej historii tego sportu na arenie międzynarodowej
Największym sukcesem było zdobycie przez Klaudie Bułgakow Mistrzostwa Świata i tym samym pierwszego polaka który stanął na najwyższym stopniu podium. Nie można jednakże tym przyćmić jej fantastycznej formy w tym roku i wielu udanych i wygranych udziałów w tegorocznych zawodach na całym świecie, jak np. wygranie edycji Pucharu Świata w Serbii czy zdobycie po raz kolejny tytułu Mistrzyni Polski, Klaudia dosłownie zdeklasowała rywalki na najważniejszych zawodach paralotniowych w tym sezonie. Michał Gierlach także "szalał", wygrywając kilka ważnych imprez jak Ratitovec Open, Bulgarian and Ukrainian Open, Pre European. Zajął także bardzo wysokie, 8. miejsce na Mistrzostwach Świata. Uwagę trzeba także zwrócić na debiut zawodniczy Pawła Tomaszewskiego, pilota pochodzącego z Leska, wychowanka bieszczadzkiej szkoły paralotniowej Prowing. Przez ostatnich kilkanaście lat mieszkający w Norwegii, postanowił porzucić dotychczasowy styl życia i osiągnąć sukces w zawodach. Poskutkowało to decyzją o przeprowadzce do Nepalu, gdzie u podnóża Himalajów od roku intensywnie trenował. Na swoich pierwszych poważnych zawodach Nepal Open Cup zdobył 13 miejsce. Na kolejnych, Russian and Ukrainian Open w Macedonii, uplasował się na 7. pozycji, tuż za naszą bardzo doświadczoną zawodniczo Mistrzynią Świata. Lecz jak sam mówi, największym dotychczasowym jego sukcesem było zajęcie 27. miejsca w serbskiej edycji Pucharu Świata. PWC to impreza, gdzie około 130 najlepszych pilotów paralotniowego świata bierze udział w bardzo wymagającym, trwającym tydzień wyścigu, spędzając często w sumie 20 godzin w powietrzu i pokonując trasę czasem ocierającą się o liczbę 500km. Sezon ten jeszcze się nie skończył i liczymy na dalsze sukcesy polskich pilotów.
Droga dla turystów z kurortów, tania dla prawdziwych podróżników.
Czuję się bosko, kiedy wygrzewam kości na śródziemnomorskich plażach. Jest mi błogo, kiedy spaceruję po czarnomorskich polach herbacianych. Nad Morzem Egejskim, pluskając się w malowniczych zatoczkach i zwiedzając pozostałości antycznych miast, znajduję trochę greckiego klimatu. Na płaskowyżach centralnej Anatolii urzekają mnie maleńkie wioski i nowoczesne miasta wyrastające nagle niemal spod ziemi. A południowy wschód fascynuje ze względu na liczne wykopaliska archeologiczne, kurdyjskie wioski i miasta z całkowicie odrębnymi: językiem, obyczajami i przysmakami. Jakby tego było mało, w Turcji można poszusować na nartach (m.in. w Erzurum). Moim ulubionym miesiącem na zwiedzanie Turcji jest maj. Zarówno ze względu na przyjemne temperatury, jak i mnogość imprez. Około 5 maja zarówno w Stambule, jak i miastach rejonu egejskiego czy Anatolii będą celebrowane obchody święta wiosny – Hıdrellez. 19 maja odbywa się Dzień Sportu i Młodzieży. Wtedy wspomina się największego wodza Turcji i pierwszego prezydenta – Atatürka. Tego dnia przypada bowiem rocznica jego urodzin. Z kolei 29 maja w Stambule jest wielkie święto – obchody rocznicy zdobycia Konstantynopola przez Turków w 1453 r. Wydarzenie, które my Europejczycy nazywamy przecież upadkiem. Sposobów na tanie podróżowanie po Turcji jest mnóstwo. Trasę z miasta do miasta można pokonać niedrogimi autobusami, tanimi liniami lotniczymi, a przy tym spać w hostelach, jeść w lokantach, czyli tanich jadłodalniach. A przede wszystkim korzystać z niewiarygodnej wręcz gościnności Turków. Chętnie nas przenocują u siebie i zaoferują podwiezienie. INFO Turcja ■ Leży w Azji, na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie. ■ Stolica: Ankara (3,9 mln mieszkańców). ■ Powierzchnia: 783 tys. km². ■ Ludność: 75 mln mieszkańców. ■ Religia: islam. ■ Języki: turecki, kurdyjski. ■ Waluta: lira 1 TRY= 1,80 zł Warto zobaczyć: Stambuł Piętnastomilionowa metropolia leżąca na dwóch kontynentach. Centrum handlowe, kulturalne i finansowe. Synonim różnorodnej Turcji. Pamukkale Oznacza „bawełniany zamek”. Uzdrowisko z czasów starożytnych. Znane z wapiennych termalnych źródeł. Efez Starożytne miasto, które przenosi nas w antyczne czasy. Tu jest monumentalna Biblioteka Celsusa. Nieopodal znajduje się Meryemana – dom, w którym ostatnie lata życia spędziła Maryja. Ölüdeniz Plaża z błękitną laguną, która w 2006 r. otrzymała tytuł najpiękniejszej na świecie. A położona nieopodal góra Babadağ jest mekką paralotniarzy. Aspendos Doskonale zachowany amfiteatr rzymski na 15 tys. widzów, czynny do dziś. Każdego lata odbywają się spektakle baletowe i operowe. Antiochia Miasto niedaleko granicy z Syrią. Jeden z pierwszych ośrodków chrześcijaństwa. Warto odwiedzić muzeum z imponującą kolekcją mozaik rzymskich i bizantyjskich. Göbekli Tepe Najstarsze miejsce kultu stworzone przez człowieka, datowane na 10 tys. lat p.n.e., kryjące pozostałości prehistorycznego sanktuarium. Nemrut Daği Górę najlepiej zdobyć rankiem, kiedy z mroku wyłaniają się rozsypane na zboczu głowy posągów mitycznych bogów i królów wzniesione przez Antiocha I oraz jego grobowiec kurhan. Mardin Położona nad rzeką Tygrys brama do Mezopotamii. Natrafimy tutaj na kulturowy miks: Turcy, Kurdowie, Arabowie; muzułmanie i chrześcijanie. Safranbolu „Miasto szafranu”, słynęło w czasach osmańskich z uprawy krokusa. Zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kapadocja Słynie przede wszystkim z form tufowych tworzących niezwykły krajobraz, a także z domów i kościołów wykutych w skałach. Monastyr Sumela Dawny prawosławny klasztor męski Matki Bożej położony na górze Mela, w okolicach miasta Maçka, w prowincji Trabzon. Doğubayazıt Pałac Ishaka Paszy, przykład XVII-wiecznej osmańskiej architektury, budowany przez 99 lat. W pobliżu znajduje się biblijna góra Ararat – najwyższy szczyt Turcji. _____________ Szukasz noclegu w Turcji? Sprawdź ceny w hotelu Bodrum Holiday >>>
George Steinmetz prezentuje swoje zdjęcia najdzikszych pustyń wykonane z „latającego leżaka”.
Pierwszą lekcję na temat fizyki piaszczystych wydm odebrałem w 1998 r. podczas wyprawy na Saharę. Aby robić tam zdjęcia lotnicze, nauczyłem się latać paralotnią z silnikiem. To jeden z najlżejszych i najwolniejszych statków powietrznych. Waży raptem 45 kg i lata nie szybciej niż 50 km/h. I nie ma kółek. Żeby sprawnie ją wykorzystywać, musiałem nauczyć się też odgadywać niewidzialne prądy powietrza tworzone przez te wydmy. Gdybym nie zwracał na nie uwagi, mógłbym wpaść w turbulencję, a nawet w zgubny prąd zstępujący. Saharę przecinają niezliczone rzędy barchanów. W językach tureckich słowo to oznacza wydmę w kształcie półksiężyca. Formacje te zaintrygowały mnie, gdy czytałem książkę brytyjskiego oficera Ralpha Bagnolda, w latach 20. i 30. XX w. pioniera samochodowych podróży po Pustyni Libijskiej. Bagnold opisywał barchany jako żywe organizmy: poruszające się, rozmnażające, utrzymujące swój kształt i przystosowujące się do środowiska. Pomyślałem, że sfotografowanie ich z góry może być ciekawe. Na wydmy pojechałem z Alainem Arnoux, francuskim mistrzem paralotniarstwa. Do barchanów dotarliśmy po czterech dniach jazdy terenówką z Ndżameny, stolicy Czadu, na północ. Piasek też podróżował, przemieszczał się na zachód, z Egiptu i Sudanu. Korzystaliśmy ze starej francuskiej mapy przedstawiającej wydmy jako nawiasy zamykające skierowane w stronę wiatru. Nie zdawałem sobie sprawy z trudności, jakie nas czekały. Ale nie miałem też pojęcia o uroku wydm. I tak jeden lot zamienił się w 15-letni projekt. Postanowiłem sfotografować wszystkie najbardziej ekstremalne pustynie świata. Gdy dotarliśmy do depresji Mourdi, mój towarzysz, przekrzykując wichurę, oznajmił, że nawet on nie poleci w takim wietrze. Wjechaliśmy więc w środek szerokiej kamienistej niecki w poszukiwaniu kilkunastometrowego barchanu, który choć częściowo mógłby nas osłonić w nocy. O wschodzie słońca wiatr na grzbiecie wydmy złagodniał. Wystartowałem, zbiegając po zboczu barchanu. Gdy wzbiłem się na 150 m, poczułem się jak owad latający nad wielkim taśmociągiem w fabryce rogalików. Barchany biegły aż po horyzont. Nie minęło wiele czasu, a zacząłem się denerwować. Wiatr był szybszy niż ja, więc lecąc tam, skąd wiał, byłem spychany do tyłu. To przerażające doznanie dla pilota. Nie widzisz, co jest za tobą, a gdy lądujesz, masz na plecach 45 kg, a nad głową wielki żagiel, który wciąż chce lecieć do tyłu. Kiedy wzniosłem się wyżej, zacząłem lecieć z wiatrem i nagle stwierdziłem, że sunę 110 km/h. To zatrważająca prędkość. Zawróciłem więc pod wiatr i... zawisłem niczym latawiec 60 m nad obozem. Alain zbliżył się do mnie poniżej. Perspektywa lądowania w takiej wichurze wydała mi się niepokojąca. Czekałem więc, co zrobi mistrz. Alain tymczasem czytał wydmę jak księgę. Wiatr przewalał się nad krawędzią jej grzbietu, po czym zawracał. Próba lądowania w pobliżu samochodów zaparkowanych w wewnętrznym łuku wydmy byłaby zabójcza. Paralotnia przypomina nadmuchane skrzydło – we wzburzonym powietrzu może stracić sztywność i załamać się. Lepszą opcją było lądowanie na nawietrznym zboczu wydmy, ale tam nagły podmuch mógł zepchnąć nas z powrotem w wir – i kłopoty. Patrzyłem, jak Alain ląduje na żwirowej równinie obok wydmy i unika turbulencji. Wkrótce zrobiłem to samo. Nauczony doświadczeniem wypracowałem kilka prostych zasad latania nad pustynią. Wiatr dotyka głównie najmniejszych wydm, więc ich kształt najlepiej wskazuje jego kierunek. Jeśli to możliwe, ląduj na nasłonecznionej stronie wydmy. Na tej zacienionej zazwyczaj występują prądy zstępujące – spadniesz jak kamień. Nad białym piaskiem lata się bezpieczniej niż nad ciemnym. Ten ostatni wchłania ciepło, po czym uwalnia je w postaci wielkich bąbli gorącego powietrza. Kiedy wiatr zwiewa piasek z grzbietu wydmy, lepiej być na ziemi. I wreszcie najważniejsze: zawsze lepiej jest być na ziemi, żałując, że nie jest się w powietrzu, niż być w powietrzu, żałując, że nie jest się na ziemi.
Patong znajduje się w zachodniej części Phuket - największej wyspy Tajlandii. Plaża jest szeroka i odznacza się białym, drobnym piaskiem.
Nazwa: Patong Państwo: Tajlandia Długość: 3 km Lokalizacja: Patong Region: Phuket Akwen: Morze Andamańskie Podłoże: złoty, drobny piasek Sezon: od grudnia do kwietnia Opalanie topless: tak Rafy koralowe: tak Sporty: paralotniarstwo, surfing, narty wodne, banana boating, nurkowanie, snorkeling, parasailing, żaglówki, wakeboarding, skoki ze spadochronem Ratownicy: tak Jak dotrzeć: Z lotniska można dojechać taksówką albo busem (ale tylko jeśli uzbiera się odpowiednia grupa ludzi jadących w tym samym kierunku). Z lotniska publiczne autobusy nie kursują bezpośrednio do Patong, ale dojeżdżają do autobusowego terminalu w mieście Phuket skąd można złapać autobus do Patong. Patong znajduje się w zachodniej części Phuket - największej wyspy Tajlandii. Plaża jest szeroka i odznacza się białym, drobnym piaskiem. Na całej jej długości można wypożyczyć leżaki oraz parasole. Temperatura wody mieści się w granicach 27–29 stopni Celsjusza. Po plaży nieustannie krążą sprzedawcy, od których można kupić między innymi ręczniki, przekąski i napoje. Istnieje także możliwość skorzystania z tajskiego masażu połączonego z manicure i pedicure. Sama plaża nie ma dobrego zaplecza turystycznego, ale niedaleko znajduje się mnóstwo restauracji, barów, kawiarenek i hoteli gdzie bez problemu można dostać się pieszo. Patong jest uważany za rozrywkową stolicę Azji. Ciężko wypatrzeć tu typowe cechy egzotycznego Wschodu. Życie nocne skupia się głównie na Soi Bangla oraz na Soi San Sabai. Kurort obfituje w kluby go go, dyskoteki i bary. Jest tu nawet dzielnica gejowska. Nie dziwi też widok transwestytów na ulicach. Mimo tego, na przyjazd do Patong decyduje się także wiele rodzin z dziećmi. Na najmłodszych czeka wiele rozrywek typu wizyta w zoo, wycieczka do akwarium lub przejażdżki na grzbiecie słonia. Można także pobierać lekcje nurkowania czy kickboxingu. Wiele rodzin wybiera całodniową wycieczkę statkiem do Koh Racha Yai połączoną z nurkowaniem. Istnieje też możliwość wypożyczenia jachtu lub żaglówki (niektóre hotele świadczą tą usługę) co pozwala na samodzielne zwiedzanie okolicznych dziewiczych wysepek. Ceny w Patong są dość wygórowane. Większość usług kosztuje nawet więcej niż w Phuket. Dotyczy to także transportu. Najlepiej wypożyczyć skuter. Można też korzystać z autorikszy typu tuk tuk, które spełniają rolę taksówek. Jednak kierowcy rzadko korzystają z liczników i mogą zażądać niebotycznej ceny. Lepiej ustalić stawkę z góry. Zobacz także: Turcja - Iztuzu Turcja - Ölüdeniz Turcja - Patara Hiszpania - Playa de la Concha Hiszpania - Playa de las Catedrales Hiszpania - Playa del Sardinero Hiszpania - La Playa de Bolonia Hiszpania - Levante Hiszpania - Burriana Grecja - Mytros Grecja - Elafonisi Grecja - Navagio Grecja - Porto Katsiki Hiszpania - Las Teresitas Hiszpania - Playa Famara Bułgaria - Słoneczny Brzeg Bułgaria - Obzor Włochy - Cala Luna Włochy - San Vito Lo Capo Włochy - Viareggio Hiszpania - Aguas Blancas Grecja - Falasarna Bermudy - Horseshoe Bay Tajlandia - Maya Bay Tajlandia - Pattaya Bahamy - Pink Sands Beach Malta - Ramla il-Hamra Francja - Plage de Rondinara Francja - Plage de Saleccia Portugalia - Praia De São Rafael Grecja - Balos Maroko - Legzira Tanzania - Nungwi Włochy - La Pelosa Grecja - Tsambika Weź udział w dyskusji na temat Najpiękniejszych plaż na świecie
Plaża słynie przede wszystkim z olbrzymich czerwonych skalnych łuków, które dzielą ją w kilku miejscach. Łuki wychodzą z klifowego wybrzeża, przechodzą przez plaże i wrzynają się w Atlantyk.
Nazwa: Legzira (Leghzira) Państwo: Maroko Długość: 5 km Lokalizacja: Sidi Ifni Region: Tiznit Akwen: Ocean Atlantycki Podłoże: drobny, złoty piasek (miejscami kamyki) Sezon: od maja do września Opalanie topless: nie Rafy koralowe: brak Sporty: paralotniarstwo Ratownicy: nie Jak dotrzeć: Plaża leży na południu Maroka, ok. 160 km od Agadiru. Z Agadiru można dojechać samochodem kierując się w stronę Tiznit (90 km od Agadiru). Następnie trzeba skręcić na Sidi Ifni, minąć po drodze małe miasteczko Mirhleft (z Tiznit do Mirhleft jest około 45 km) i po ok. 20 km zjechać na wyboistą piaszczystą drogę (ok. 800 m) prowadzącą na Legzirę. W sezonie, z Sidi ifni (ok. 10 km) można dojechać autobusem. Plaża słynie przede wszystkim z olbrzymich czerwonych skalnych łuków, które dzielą ją w kilku miejscach. Łuki wychodzą z klifowego wybrzeża, przechodzą przez plaże i wrzynają się w Atlantyk. Trzeba pamiętać, że w czasie przypływu i przy silnych falach nie ma możliwości przejścia pod nimi. Ze względu na swoją wielkość i trudny dostęp Legzira rzadko bywa zatłoczona. Dzięki temu zachowała swój dziewiczy wygląd. Jedynymi oznakami cywilizacji są różowe hoteliki i restauracje zbudowane przy pionowej ścianie klifu, które doskonale komponują się z tutejszym krajobrazem. Można tu zasmakować świeżo złowionej ryby, a nocleg kosztuje mniej niż w znanej Essaouirze. Przy drodze na plażę powstają kolejne zabudowania co oznacza, że wkrótce miejsce może stracić swój naturalny wygląd. Plaża słynie także jako raj paralotniarzy, których często można obserwować gdy szybują po niebie. Z powodu żywych barw i niesamowitych kształtów formacji skalnych miejsce jest chętnie fotografowane. Spacerując po piasku można spotkać rybaków lub lokalną młodzież grającą np. w piłkę nożną. Czasami pojawiają się sprzedawcy (nierzadko dzieci) oferujący m.in. owoce takie jak opuncje. Zobacz także: Turcja - Iztuzu Turcja - Ölüdeniz Turcja - Patara Hiszpania - Playa de la Concha Hiszpania - Playa de las Catedrales Hiszpania - Playa del Sardinero Hiszpania - La Playa de Bolonia Hiszpania - Levante Hiszpania - Burriana Grecja - Mytros Grecja - Elafonisi Grecja - Navagio Grecja - Porto Katsiki Hiszpania - Las Teresitas Hiszpania - Playa Famara Bułgaria - Słoneczny Brzeg Bułgaria - Obzor Włochy - Cala Luna Włochy - San Vito Lo Capo Włochy - Viareggio Hiszpania - Aguas Blancas Grecja - Falasarna Bermudy - Horseshoe Bay Tajlandia - Maya Bay Tajlandia - Pattaya Bahamy - Pink Sands Beach Malta - Ramla il-Hamra Francja - Plage de Rondinara Francja - Plage de Saleccia Portugalia - Praia De São Rafael Grecja - Balos Weź udział w dyskusji na temat Najpiękniejszych plaż na świecie
Falasarna leży w północno-zachodniej części Krety. Jest jedną z największych plaż na wyspie. W 2002 roku została uznana za najlepszą plażę Grecji.
Nazwa: Falasarna Państwo: Grecja Długość: 4,5 km Lokalizacja: Falasarna, Chania Region: Kreta Akwen: Morze Śródziemne Podłoże: złoty, drobny piasek , a na niektórych odcinkach kamienie Sezon: od maja do października Opalanie topless: tak Rafy koralowe: brak Sporty: windsurfing, kitesurfing, paralotniarstwo, siatkówka i tenis plażowy, snorkeling Ratownicy: tak Jak dotrzeć: Falasarna leży ok. 16 km na zachód od Kissamos i ok. 55 km na zachód od Chanii. Można do niej dojechać autobusem (choć nie jeżdżą zbyt często) lub samochodem. Z Chanii należy udać się szosą – E65, przejechać przez Kissamos a następnie przez Trachilos by w miejscowości Platanos skręcić w znajdującą się z prawej strony boczną drogę. Dalej drogowskazy wskażą trasę (ok. 3 km) , która wiedzie do skraju wzgórza wzdłuż zachodniego wybrzeża Krety. Droga jest tu kręta, więc trzeba zachować ostrożność. Większość turystów zatrzymuje się na tym odcinku, aby podziwiać widok na plażę oraz przyległe do niej pola uprawne, sady oraz gaje oliwne i szklarnie (które akurat nieco szpecą krajobraz). Z upraw żyje większość mieszkańców Krety nie zajmujących się turystyką. Falasarna leży w północno-zachodniej części Krety. Jest jedną z największych plaż na wyspie. W 2002 roku została uznana za najlepszą plażę Grecji. Jest ona podzielona na kilka odcinków, z których najdłuższy i cieszący się największą popularnością to Pachia Amos. Zejście do wody jest tu łagodne, a dno morza piaszczyste podobnie jak sama plaża. Północna i południowa część jest bardziej kamienista. Duża powierzchnia plaży (której szerokość miejscami dochodzi do 200 m.) sprawia, że każdy bez trudu znajdzie wygodny kawałek miejsca tylko dla siebie. Pozwala również na grę w tenisa czy siatkówkę plażową. Ze względu na niezwykle czystą wodę miejsce oferuje także szeroką gamę sportów wodnych. Na plażę można przynieść własne leżaki, ale istnieje również możliwość ich wypożyczenia. Za parasol i dwa leżaki zapłacimy ok. 6 euro. Wypożyczalnie znajdują się na prawie całej długości Pachia Amos. Położony w bezpośrednim sąsiedztwie plaży parking, toalety oraz prysznice są darmowe. Plaża posiada zaplecze turystyczne, jednak są to praktycznie wyłącznie małe hoteliki i kwatery oraz kilka tawern. Znajduje się tu także darmowy kemping. Na samej plaży znaleźć można dwa bary i kafejkę, które serwują przekąski, kawę oraz napoje w niewygórowanych cenach. Falasarna rozciąga się wzdłuż otwartego morza dlatego woda jest nieco chłodniejsza w porównaniu z plażami znajdującymi się w osłoniętych zatokach. Należy również pamiętać o występujących tu czasami północno – zachodnich wiatrach, które przynoszą ze sobą wysokie fale. Zejście do wody na niektórych odcinkach bywa strome jednak nie dotyczy to Pachia Amos, która odznacza się także piaszczystym dnem. Fragmenty północnej i południowej części plaży są kamieniste, a w wodzie występują skały. W związku z tym są to atrakcyjne miejsca dla amatorów snorkelingu. Na północnym krańcu plaży znajdują się rzymskie ruiny. W roku 69 n.e. na Krecie wylądowały trzy legiony rzymskie którymi dowodził Kwintus Cecyliusz Metellus, zwany później Kreteńskim. W ciągu dwóch lat wyspa została podbita. Nieco na północ od plaży wybudowano port oraz miasto. Niestety po porcie nie ma już śladu, jednak wciąż można oglądać pozostałości murów i budynków świadczące o istnieniu miasta. Warto czasem zostać tu aż do godzin wieczornych. Plaża oferuje bowiem niesamowite zachody słońca (uważane za najpiękniejsze na wyspie), które niejednokrotnie są sygnałem do rozpoczęcia nocnej zabawy. Od 1995 roku młodzież ze znajdującej się nieopodal wioski Platanos organizuje w pierwszą lub drugą sobotę sierpnia wielkie Beach Party. Znani DJ'e, darmowy wstęp oraz stosunkowo tanie drinki powodują, że bardzo wielu ludzi zostaje tu, aby tańczyć przez całą noc. Zobacz także: Turcja - Iztuzu Turcja - Ölüdeniz Turcja - Patara Hiszpania - Playa de la Concha Hiszpania - Playa de las Catedrales Hiszpania - Playa del Sardinero Hiszpania - La Playa de Bolonia Hiszpania - Levante Hiszpania - Burriana Grecja - Mytros Grecja - Elafonisi Grecja - Navagio Grecja - Porto Katsiki Hiszpania - Las Teresitas Hiszpania - Playa Famara Bułgaria - Słoneczny Brzeg Bułgaria - Obzor Włochy - Cala Luna Włochy - San Vito Lo Capo Włochy - Viareggio Hiszpania - Aguas Blancas Weź udział w dyskusji na temat Najpiękniejszych plaż na świecie
Obzor leży w obwodzie Burgas na lesistych zboczach Starej Płaniny łagodnie schodzących ku piaszczystej, szerokiej plaży. Miejsce może się pochwalić największą ilością dni słonecznych w roku na bułgarskim wybrzeżu, a także dużą zawartością jodu w powietrzu.
Nazwa: Obzor Państwo: Bułgaria Długość: 4 km Lokalizacja: Obzor Region: Burgas Akwen: Morze Czarne Podłoże: drobny, złoty piasek Sezon: od maja do października Opalanie topless: tak Rafy koralowe: brak Sporty: nurkowanie, żeglarstwo, paralotniarstwo, narty wodne, skutery i rowery wodne, łódki, banana boating, windsurfing, spadochrony Ratownicy: tak Jak dotrzeć: Z centrum miasta można dojść pieszo. Obzor leży między Warną (60 km) i Burgas (70 km), z których można dojechać samochodem, mini-busami lub autobusami. Obzor leży w obwodzie Burgas na lesistych zboczach Starej Płaniny łagodnie schodzących ku piaszczystej, szerokiej plaży. Miejsce może się pochwalić największą ilością dni słonecznych w roku na bułgarskim wybrzeżu, a także dużą zawartością jodu w powietrzu. Znajduje się tylko 35 km od Słonecznego Brzegu i zabytkowego Nesebyru. Plaża dysponuje parasolami, leżakami, ale można tu przyjść również z własnym sprzętem. Brzeg łagodnie opada ku morze, ale fale bywają czasami wysokie, co może utrudniać pływanie. Wzdłuż ciągnie się promenada, a w pobliżu znajduje się mnóstwo straganów, gdzie można kupić tanie podróbki znanych marek ubrań. Nie brakuje tu także restauracji, barów, kawiarni i klubów nocnych. Miejsce jest też dobrze przystosowane dla dzieci, które mają do dyspozycji m.in. wesołe miasteczka, place zabaw czy ogród jaskiniowców. Dla dorosłych organizowane są przeróżne wieczorki folklorystyczne. W szczycie sezonu odbywa się tu zlot motocyklistów z Bułgarii i krajów sąsiednich. Miasteczko jest małe i nie ma tu takich tłumów jak w popularnych kurortach jak Złote Piaski czy Słoneczny Brzeg. Jest też dużo taniej. Oprócz plaży, w okolicach Obzoru znajduje się wiele atrakcji. Można m.in. udać się na Przylądek Emine z morską latarnią oraz pobliskimi ruinami średniowiecznej twierdzy Emona. Jest to najbardziej niespokojny, burzliwy i wietrzny przylądek Bułgarii. Inną atrakcję stanowi rezerwat rzeki Kamczija zwany Łangoza, który swoją strukturą oraz bogactwem fauny przypomina dziką dżunglę. Można też odwiedzić Warnę, która oferuje zwiedzanie m.in. starych świątyń, galerii, muzeów. Na turystów czekają tu również przeróżne rozrywki rodzinne - delfinarium, akwarium, planetarium oraz kulturalne wydarzenia jak festiwale, koncerty czy degustacje win. Zobacz także: Turcja - Iztuzu Turcja - Ölüdeniz Turcja - Patara Hiszpania - Playa de la Concha Hiszpania - Playa de las Catedrales Hiszpania - Playa del Sardinero Hiszpania - La Playa de Bolonia Hiszpania - Levante Hiszpania - Burriana Grecja - Mytros Grecja - Elafonisi Grecja - Navagio Grecja - Porto Katsiki Hiszpania - Las Teresitas Hiszpania - Playa Famara Bułgaria - Słoneczny Brzeg Weź udział w dyskusji na temat Najpiękniejszych plaż na świecie
Rozpoczynamy cykl artykułów zatytułowanych Plaże. Będziemy w nich przedstawiać przydatne informacje na temat znanych i popularnych plaż na świecie. W pierwszej części omówione zostaną plaże: Aguas Blancas w Hiszpanii oraz Falasarna w Grecji.
Rozpoczynamy cykl artykułów zatytułowanych Plaże. Będziemy w nich przedstawiać przydatne informacje na temat znanych i popularnych plaż na świecie. W pierwszej części omówione zostaną plaże: Aguas Blancas w Hiszpanii oraz Falasarna w Grecji. Po przeczytaniu tekstu zapraszamy do dyskusji na forum. Napisz, która z plaż na świecie podoba Ci się najbardziej. Plaża Aguas Blancas, Hiszpania Nazwa: Aguas Blancas (Aigües Blanques) Państwo: Hiszpania Długość: 500 m Lokalizacja: Santa Eulalia del Río Region: Ibiza, Baleary Akwen: Morze Śródziemne Podłoże: ciemny żółty piasek Sezon: od maja do października Opalanie topless: tak Rafy koralowe: nie Sporty: snorkeling, surfing Ratownicy: tak (sezonowo) Jak dotrzeć: Aguas Blancas znajduje się w północno-wschodniej części wyspy. Leży w centrum zatoki w dystrykcie Santa Eulalia del Río, ok. 4 km na północ od Sant Carles de Peralta. Z miasta można dojechać samochodem lub autobusem. Przystanek znajduje się pół kilometra od plaży. W sezonie mogą pojawić się problemy z zaparkowaniem samochodu. Oprócz niewielkiego parkingu położonego bezpośrednio przy plaży, na pobliskiej prywatnej posesji znajdują się dodatkowe miejsca parkingowe, na których za opłatą można pozostawić auto. Zejście z parkingu na plażę jest dosyć strome. Nazwa Aguas Blancas pochodzi od koloru piany wytwarzanej przy uderzeniu fali o brzeg. Fale potrafią być dosyć wysokie ze względu na wschodni wiatr. Największe pojawiają się poza sezonem (od października do grudnia) umożliwiając surfowanie. Trzeba też uważać na silne prądy, choć najczęściej występują one jedynie przy złej pogodzie. Czasami pojawiają się płaszczki. Dno morskie składa się z piasku i kamieni. Piasek na plaży bywa naprawdę gorący i warto zabrać ze sobą obuwie. Zejście do wody jest łagodne - 50 metrów od brzegu głębokość wody nie przekracza 2 metrów. Szerokość plaży wynosi od 5 do 15 metrów. Niedaleko brzegu z morza wystają skały do których można z łatwością dopłynąć, aby opalać się lub skakać do wody. Plaża otoczona jest stromymi klifami i skałami. To sprawia, że w jej bezpośrednim sąsiedztwie brakuje większego zaplecza gastronomicznego czy hotelarskiego. W pobliżu nie ma żadnych sklepów czy supermarketów. Na plaży znajdują się jedynie dwie restauracje oferujące drinki, kanapki oraz dania ze świeżymi owocami morza. Znajduje się tam również wypożyczalnia leżaków i parasoli oraz prysznice. Ratownicy rezydują tylko w okresie od 15 maja do 15 października w godzinach 10-18. Część plaży przeznaczona jest dla nudystów i jest jednym z dwóch tego typu obiektów na Ibizie. Z plaży rozpościera się piękna panorama na wody Morza Śródziemnego, z widoczną na południu wyspą Tagomago i rozciągający się na północy półwysep Punta Grossa. Wieczory bywają niezwykle urokliwe. Często przy zachodzie słońca spotkać tu można miejscowych muzyków grających min. na bongosach. Miejsce pozwala na wczucie się w rytm życia mieszkańców wyspy. Zatoka stanowi świetne punkt wypadowy do innych plaż: Playa Des Figueral (ok. 1 km), Cala San Vincent (ok. 1,5 km), Pou De LLeo (ok. 3km), Cala Boix (ok. 4 km) czy Cala Llenya (ok. 5 km), Cala Nova (5,6 km). Znajdująca się najbliżej Des Figueral jest bardziej skomercjalizowana i posiada lepsze zaplecze turystyczne z hotelami i restauracjami. Zobacz więcej w przewodniku po Hiszpanii Plaża Falasarna, Grecja Nazwa: Falasarna Państwo: Grecja Długość: 4,5 km Lokalizacja: Falasarna, Chania Region: Kreta Akwen: Morze Śródziemne Podłoże: złoty, drobny piasek , a na niektórych odcinkach kamienie Sezon: od maja do października Opalanie topless: tak Rafy koralowe: brak Sporty: windsurfing, kitesurfing, paralotniarstwo, siatkówka i tenis plażowy, snorkeling Ratownicy: tak Jak dotrzeć: Falasarna leży ok. 16 km na zachód od Kissamos i ok. 55 km na zachód od Chanii. Można do niej dojechać autobusem (choć nie jeżdżą zbyt często) lub samochodem. Z Chanii należy udać się szosą – E65, przejechać przez Kissamos a następnie przez Trachilos by w miejscowości Platanos skręcić w znajdującą się z prawej strony boczną drogę. Dalej drogowskazy wskażą trasę (ok. 3 km) , która wiedzie do skraju wzgórza wzdłuż zachodniego wybrzeża Krety. Droga jest tu kręta, więc trzeba zachować ostrożność. Większość turystów zatrzymuje się na tym odcinku, aby podziwiać widok na plażę oraz przyległe do niej pola uprawne, sady oraz gaje oliwne i szklarnie (które akurat nieco szpecą krajobraz). Z upraw żyje większość mieszkańców Krety nie zajmujących się turystyką. Falasarna leży w północno-zachodniej części Krety. Jest jedną z największych plaż na wyspie. W 2002 roku została uznana za najlepszą plażę Grecji. Jest ona podzielona na kilka odcinków, z których najdłuższy i cieszący się największą popularnością to Pachia Amos. Zejście do wody jest tu łagodne, a dno morza piaszczyste podobnie jak sama plaża. Północna i południowa część jest bardziej kamienista. Duża powierzchnia plaży (której szerokość miejscami dochodzi do 200 m.) sprawia, że każdy bez trudu znajdzie wygodny kawałek miejsca tylko dla siebie. Pozwala również na grę w tenisa czy siatkówkę plażową. Ze względu na niezwykle czystą wodę miejsce oferuje także szeroką gamę sportów wodnych. Na plażę można przynieść własne leżaki, ale istnieje również możliwość ich wypożyczenia. Za parasol i dwa leżaki zapłacimy ok. 6 euro. Wypożyczalnie znajdują się na prawie całej długości Pachia Amos. Położony w bezpośrednim sąsiedztwie plaży parking, toalety oraz prysznice są darmowe. Plaża posiada zaplecze turystyczne, jednak są to praktycznie wyłącznie małe hoteliki i kwatery oraz kilka tawern. Znajduje się tu także darmowy kemping. Na samej plaży znaleźć można dwa bary i kafejkę, które serwują przekąski, kawę oraz napoje w niewygórowanych cenach. Falasarna rozciąga się wzdłuż otwartego morza dlatego woda jest nieco chłodniejsza w porównaniu z plażami znajdującymi się w osłoniętych zatokach. Należy również pamiętać o występujących tu czasami północno – zachodnich wiatrach, które przynoszą ze sobą wysokie fale. Zejście do wody na niektórych odcinkach bywa strome jednak nie dotyczy to Pachia Amos, która odznacza się także piaszczystym dnem. Fragmenty północnej i południowej części plaży są kamieniste, a w wodzie występują skały. W związku z tym są to atrakcyjne miejsca dla amatorów snorkelingu. Na północnym krańcu plaży znajdują się rzymskie ruiny. W roku 69 n.e. na Krecie wylądowały trzy legiony rzymskie którymi dowodził Kwintus Cecyliusz Metellus, zwany później Kreteńskim. W ciągu dwóch lat wyspa została podbita. Nieco na północ od plaży wybudowano port oraz miasto. Niestety po porcie nie ma już śladu, jednak wciąż można oglądać pozostałości murów i budynków świadczące o istnieniu miasta. Warto czasem zostać tu aż do godzin wieczornych. Plaża oferuje bowiem niesamowite zachody słońca (uważane za najpiękniejsze na wyspie), które niejednokrotnie są sygnałem do rozpoczęcia nocnej zabawy. Od 1995 roku młodzież ze znajdującej się nieopodal wioski Platanos organizuje w pierwszą lub drugą sobotę sierpnia wielkie Beach Party. Znani DJ'e, darmowy wstęp oraz stosunkowo tanie drinki powodują, że bardzo wielu ludzi zostaje tu, aby tańczyć przez całą noc. Zobacz więcej w przewodniku po Grecji
Przygodę z lataniem rozpocząłem kilka miesięcy temu na Słowacji. Na drugi etap nauki latania zdecydowałem się jednak pojechać dalej na południe – w słoweńskie Alpy Julijskie. Przeczucie mnie nie zawiodło – wybrałem doskonale.
Zaraz po przekroczeniu granicy w Predlu nagle ukazał nam się widok na najwyższą i najbardziej strzelistą partię słoweńskich Alp. Ich szczyty sięgają wyżej od naszych Tatr, a kilometrowe białe ściany opadają prawie pionowo w dół. Przejeżdżając przez Bovec, miasteczko tonące w zieleni, naokoło którego wyrastają dwutysięczniki pokryte śniegiem, mam wrażenie, że dojechanie tutaj wydaje się prawie niemożliwe. Każde mijane miasteczko jest na swój sposób wyjątkowe. Bardzo wąskie uliczki. Miejscami mam wrażenie, że obok busa nie przecisnąłby się pieszy, nie mówiąc o kolejnym samochodzie. W każdym razie kwiatki na parapetach mamy na wyciągnięcie ręki. Słoweńcy zaś z nieodpartym spokojem zasiadają przed swoimi domostwami, nie zwracając uwagi na samochody i popijając kawę lub rakiję. Jeszcze tego samego dnia zrealizowałem swoje wielkie marzenie – lot wysoki. Start z Lijaka to niesamowite przeżycie, zwłaszcza że dla niektórych był to pierwszy wysoki lot na paralotni. Startowisko kończyło się urwistym spadkiem i od razu pod nogami czuło się kilkaset metrów przestrzeni. Euforia mieszała się ze strachem, ale już po chwili zaczynałem upajać się widokami okolicy, a zlot trwał około 6 minut! Kolejne dni latania to oprócz ćwiczeń podstawowych manewrów wspaniałe, długie loty żaglowe i żaglowo-termiczne. Mój najdłuższy trwał około godziny, a nie byłem rekordzistą w grupie. Najważniejsze jednak są wspaniałe obrazy. Loty żaglowe na Lijaku to widok z jednej strony na błękit Adriatyku, a z drugiej na dalej położone łańcuchy Alp Julijskich. Drugie miejsce, w którym lataliśmy, to Tolmin, położony wyżej i głębiej w górach. Tu wspaniały widok otaczających górskich grzbietów podkreśla wstęga wijącej się rzeki Soczy, która ma nieprawdopodobnie szmaragdowy kolor dzięki wypłukiwanym z gór minerałom. Z czystym sumieniem polecam więc wszystkim Słowenię na żywo – szczególnie tę z lotu ptaka. NO TO W DROGĘ: Sezon: twa od kwietnia do października. Informacja: www.bovec.si. Agencja proponujące przygodę z adrenaliną: - Biuro Aktywności Górskiej (www.bag.pl), hydrospeed, canyoning, eksploracja jaskiń, rafting, paralotniarstwo - 9 dni / ok. 2100 zł. Szkoła latania: www.latanie.waw.pl