Średniowieczni Indianie też trzymali w domach papugi. Po co?
Okazało się, że trzymanie w domu kolorowych ptaków nie jest jedynie domeną współczesnych ludzi. Indianie Pueblo z terenów dzisiejszej Arizony i Nowego Meksyku hodowali ary i inne papugi w specjalnych, ogrzewanych pomieszczeniach. Miały wyjątkowe miejsce w codziennym życiu.
Związek pradawnych Indian z ptakami został właśnie potwierdzony. Badania archeologiczne prowadzone w Kanionie Chaco w Nowym Meksyku udowodnił, że papugi nie były tylko zwykłymi zwierzętami domowymi – ich obecność wiązała się z głęboką symboliką, ceremoniami i wysokim statusem społecznym. Czemu były aż tak cenione? Kolorowe ptaki w indiańskich domach – skąd się tam wzięły? Zespół badaczy pod kierownictwem dr Katelyn Bishop postanowił poddać reanalizie archiwalne i zooarcheologiczne dane dotyczących szczątków papug odnalezionych w Kanionie Chaco – jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych w całych Stanach Zjednoczonych. To słynący z monumentalnych budowli, ogromny kompleks zabudowań zamieszkiwanym przez Indian z kultury Pueblo od około 800 do 1150 roku naszej ery. Celem było zrozumienie, jaką rolę ptaki odgrywały w ich życiu. Zidentyfikowano łącznie 45 ptaków: 42 ary żółtoskrzydłe i 3 meksykanki czerwonoczelne. Co ciekawe, żadna z nich naturalnie nie występuje w tym regionie. Musiały zostać specjalnie sprowadzone z Meksyku czy innych regionów Ameryki Środkowej. Naukowcy sugerują, że ptaki te były przeznaczone do celów ceremonialnych i odgrywały rolę w mitologii oraz religii Puebloan. Analiza ponad 2 481 kości wykazała brak jakichkolwiek śladów rozczłonkowania. Ptaki nie były rzeźne – nie stanowiły pożywienia. Składano je w całości, co ponownie sugeruje rytualne znaczenie. Kto mógł sobie pozwolić na papugi? Szczątki ptaków odnaleziono w specjalnie przygotowanych pomieszczeniach w tzw. wielkich domach. Były one wyposażone w tynkowane ściany oraz elementy grzewcze, co wskazuje na troskę o dobrostan ptaków, szczególnie w chłodniejszym klimacie regionu. Trzymanie papug w wielkich domach wskazuje na ich wyjątkowy status. Odkryto, że wiele osobników zostało pochowanych w sposób intencjonalny, a niektóre szczątki znaleziono w warstwach odchodów i resztek pokarmu, co wskazuje, że ptaki żyły tam długi czas. Papugi hodowano przez około 250 lat, a ich wiek wahał się od 11–12 miesięcy do ponad 25 lat. Wyjątkowa symbolika ptaków w kulturze Indian Dr Bishop przywołała dane etnograficzne i etnohistoryczne, według których kolor czerwony ar był kojarzony ze słońcem, a barwa niebieska i żółta – z tęczą, deszczem i siłami przyrody. Wierzono, że obecność papugi przynosi pomyślność, a jej pióra mają właściwości ochronne i magiczne. Symbolem niektórych klanów były właśnie ary. Naukowcy uważają, że papugi były wykorzystywane podczas specjalnych ceremonii religijnych, a ich piór używano jako amuletów, ozdób czy przedmiotów ofiarnych. Z uwagi na ich umiejętność naśladowania ludzkiej mowy i dźwięków, ptaki te postrzegano jako pośredników między światem ludzi i duchów. Zwyczaje trzymania ptaków w innych częściach świata Tradycja trzymania papug w domach nie ogranicza się tylko do Ameryki Północnej. Już w pierwszym tysiącleciu p.n.e. papugi udomowiono w Indiach, Chinach i Persji. Szczególnie w Indiach papugi były czczone jako święte ptaki, towarzyszyły elitom i często pojawiały się w sztuce oraz literaturze. Badanie poświęcone papugom z Kanionu Chaco jest częścią większego projektu związanego z ptakami. Oprócz ar ważne były również indyki, orły, jastrzębie, żurawie, gołębie, dzięcioły, przepiórki czy różnorodne ptaki śpiewające. Wszystko wskazuje na szerokie znaczenie ptaków w życiu duchowym i codziennym pradawnych Indian Pueblo. W ptakach jest coś, co nas – ludzi – niezmiennie, od tysiącleci, inspiruje. Źródło: KIVA, National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Najrzadsza papuga świata powraca. Tylu piskląt nie było od pół wieku
Krytycznie zagrożona, nielotna papuga kakapo z Nowej Zelandii, zbliża się do najlepszego sezonu lęgowego od 1977 roku. Naukowcy nie kryją ekscytacji – to największy sukces w historii ochrony tego gatunku.
Kakapo – jedyna na świecie nielotna papuga i jeden z najrzadszych gatunków ptaków na świecie – będzie miała najlepszy sezon lęgowy od 1977 roku. Według szacunków Nowozelandzkiego Departamentu Ochrony Przyrody (DOC) oraz Programu Odbudowy Kakapo, aż 84 samice w wieku rozrodczym mogą przystąpić do lęgów w tym sezonie. Jego początek rozpoczyna się w grudniu. Byłby to bezprecedensowy wynik, najlepszy w całej historii monitoringu tego krytycznie zagrożonego gatunku. Co sprawiło, że kakapo wraca do lęgów? Kakapo są niezwykłe nie tylko dlatego, że należą do najrzadszych zwierząt świata. Są też nielotami, najcięższymi papugami na świecie i prowadzą nocny tryb życia. Dlaczego ich najlepsze lęgi szykują się właśnie teraz? Kluczowym czynnikiem jest wyjątkowy urodzaj owocóq drzew rimu (Dacrydium cupressinum). To gatunek iglastego drzewa, należący do rodzaju obłuszynów. Rośnie tylko w Nowej Zelandii. Owoce te są podstawą diety kakapo w okresie lęgowym. Są też naturalnym sygnałem inicjującym okres godowy papug. A w tym roku zaobserwowano wyjątkowo dużo zawiązków owoców. W 2026 wykluje się najwięcej piskląt Ostatni udany sezon lęgowy miał miejsce w 2022 roku, kiedy wykluło się 57 piskląt. Na początku programu ochrony, w 1995 roku, kakapo były na skraju wyginięcia. Żyło wtedy tylko 51 osobników, w tym zaledwie 20 samic. Dziś globalna populacja liczy około 237–240 ptaków. To wielki sukces, ale nie można jeszcze ogłosić pełnego zwycięstwa: gatunkowi nadal zagraża niska różnorodność genetyczna, podatność na choroby oraz nieregularny cykl rozrodczy. Wciąż znaczenie ma dosłownie każde pisklę. Sezon godowy kakapo Kakapo rozpoczynają gody w okolicach Bożego Narodzenia, z kulminacją w styczniu. Samce zbierają się na tokowiskach i wydają charakterystyczne, niskie buczące dźwięki, które przyciągają samice. Po wyborze partnera samice samodzielnie wysiadują jaja i wychowują młode. Jaja składane są w lutym i marcu, a pisklęta wykluwają się po około miesiącu. Kakapo dożywają sędziwego wieku, nawet 60 lat. To najwięcej wśród wszystkich papug. Wyzwania dla dalszej ochrony Równolegle do programu ochrony, prowadzone są intensywne badania naukowe nad kakapo. Naukowcy chcą poznać m.in. skład ich mikrobioty jelitowej, wpływ diety i antybiotyków na ich zdrowie, a także wpływ zmian klimatycznych na owocowanie rimu. Dużym wyzwaniem będzie znalezienie dla rosnącej populacji papug nowych siedlisk. Wolne od drapieżników wyspy, na których żyją, zbliżają się do granic pojemności. Mimo to eksperci podkreślają, że kakapo są jednym z nielicznych krytycznie zagrożonych gatunków, których los udało się odwrócić. A sezon 2025/26 daje wyjątkową nadzieję na dalszą odbudowę populacji. Źródła: Bird Guides, University of Auckland Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Śmiertelny wirus dziesiątkuje populację jednego z najrzadszych ptaków świata. Ary z filmu „Rio” dopiero niedawno pojawiły się na wolności
Ara modra to zjawiskowy, charakterystycznie niebieski gatunek papugi, który większość z nas kojarzy z animowanego filmu „Rio”. Chociaż uważano ją za wymarłą na wolności, to niedawno została reintrodukowana do życia w naturze w rodzimej Brazylii. Rzadkie ptaki mają jednak problem: dziesiątkuje je śmiertelna, nieuleczalna choroba. Czy możemy coś zrobić i czy powinniśmy przywracać wymarłe gatunki?
Najnowsze doniesienia z Brazylii wskazują na to, że u wszystkich wypuszczonych niedawno osobników ary modrej zdiagnozowano niebezpiecznego circovirusa, powodującego nieuleczalną chorobę. To zagraża przetrwaniu jednego z najrzadszych gatunków papug na świecie, o które od wielu lat rozpaczliwie walczą biolodzy z całego świata. Jaka jest ara modra? Ara modra (Cyanopsitta spixii) to średniej wielkości papuga o charakterystycznych, intensywnie niebieskich piórach. To jedna z najmniejszych ar, której masa sięga 400 gramów. Skóra wokół jadowicie żółtych oczu jest upierzona, a dziób ptaka czarny. Jest brazylijskim endemitem, czyli gatunkiem, który żyje wyłącznie na określonym obszarze. W przypadku ary modrej były to neotropikalne lasy galeriowe północno-wschodniej części Brazylii, dokładniej pogranicza stanów Bahia i Pernambuco. Ich siedliska znajdowały się w miejscach, w których rosły charakterystyczne drzewa Tabebuia aurea. Jak możemy się domyślać, już ich tam nie ma. Czy da się przywrócić arę jej naturalnemu środowisku? Rzadkie papugi zdobyły popularność dzięki filmowi animowanemu „Rio”, w którym główna bohaterka próbowała ocalić swój gatunek. Historia ma nawiązanie do rzeczywistości, ponieważ kilka lat temu ruszył program reintrodukcji tych rzadkich, niegdyś niemal całkowicie wybitych przez człowieka papug w ich naturalnym środowisku. Projekt ten powstał z inicjatywy biologów różnorodnych organizacji z całego świata. Ta historia nie ma jednak dobrego końca. Wirus dziesiątkuje populację bohaterów animacji Od 2019 roku ara modra jest uznawana za gatunek wymarły na wolności. Od kilku lat trwają jednak próby jego przywrócenia. Od 2020 roku w Brazylii wypuszcza się poszczególne osobniki (przywiezione z niemieckich hodowli). Do tej pory „uwolniono” jednak zaledwie 20 osobników, z których przeżyło zaledwie 11. U wszystkich ocalałych testy wykazały obecność circovirusa, który wywołuje chorobę dziobów i piór u papug, ale nie stanowi zagrożenia dla ludzi. – Na tę chorobę nie ma lekarstwa i w większości przypadków kończy się ona śmiercią ptaka – poinformowała w smutnym oświadczeniu brazylijska agencja ochrony środowiska ICMBio. Co więcej, u 21 innych ptaków z 90 przebywających wciąż w ośrodku hodowlanym w stanie Bahia testy także dały wynik pozytywny. Kontrowersje związane z introdukcją ptaków Centrum hodowlane, w którym przebywają ptaki, jest partnerem Niemieckiego Stowarzyszenia Ochrony Zagrożonych Papug, do którego należy 75% zarejestrowanych na świecie osobników ar modrych. Brazylia zakończyła z nim współpracę w 2024 roku, po tym, jak niemiecka organizacja sprzedała 26 ptaków do prywatnego zoo w Indiach bez zgody kraju. Brazylia wielokrotnie podnosiła obawy na spotkaniach CITES, międzynarodowego organu regulacyjnego ds. handlu dzikimi zwierzętami, w związku z lukami prawnymi, które umożliwiają sprzedaż ary modrej hodowanej w niewoli i napędzają popyt na ten delikatny gatunek. Oprócz utraty naturalnego środowiska, do wyginięcia ptaka na wolności przyczyniło się bowiem także zapotrzebowanie ze strony prywatnych kolekcjonerów. Niemieccy biolodzy zdementowali te pogłoski. Wyjaśnili, że ptaki nie zostały sprzedane, a przeniesione do miejsca, gdzie warunki są bardziej sprzyjające. Ne zmienia to faktu, że współpraca została zerwana. ICMBio nałożyło dodatkowo na ośrodek hodowlany BlueSky karę pieniężną w wysokości 1,8 mln reali (ok. 1,2 mln złotych) za niewdrożenie protokołów bezpieczeństwa biologicznego mających na celu powstrzymanie rozprzestrzeniania się wirusa. Przyszłość i sens reintrodukcji gatunku w Brazylii stoi jednak pod znakiem zapytania. Czy ary modre będzie można podziwiać wyłącznie w zoo? Niedawno w Belgii narodził się kolejny przedstawiciel tego wyjątkowego gatunku. Źródła: National Geographic Polska, bluemacaws.org, france24.com Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Jak zdobyć przyjaciół i zjednać sobie ludzi? Papużki już to rozgryzły i powinniśmy się od nich uczyć
Mnicha nizinna ostrożnie bada teren, szanuje przestrzeń osobistą i powoli przekonuje do siebie inne ptaki, zanim przystąpi do odważniejszych interakcji – robi więc więcej niż niektórzy ludzie. Naukowcy dowiedli, że i my mamy się czego uczyć od dobrze wychowanych ptaków, bo potrafią one w błyskawiczny i skuteczny sposób wykształcać przyjaźnie.
Niektóre papugi ostrożnie testują nowe znajomości, zanim pójdą „na całość”. To zachowanie pozwala im wykształcić trwałe przyjaźnie, uniknąć agresji i innych nieprzyjemności. Naukowcy badający mnichy nizinne udowadniają nam, że ptaki inteligentnie rozwijają więzi społeczne: niekiedy lepiej od ludzi. Jak papugi nawiązują przyjaźnie? Papugi, tak jak ludzie, wykazują silną potrzebę życia w grupie. Ich przyjaźnie nie powstają jednak przypadkowo, lecz są efektem wieloetapowego procesu społecznego, który minimalizuje ryzyko konfliktów. Badania przeprowadzone przez zespół naukowców z University of Cincinnati wykazały, ze mnichy nizinne – gatunek pięknych, zielonkawych papug z Ameryki Południowej – stopniowo zbliżają się do nowych osobników, szanując swoją przestrzeń osobistą, obserwując je z dystansu, a dopiero po jakimś czasie, w przemyślany sposób podejmują ostrożne próby nawiązania kontaktu. Wyniki opublikowali 12 listopada 2025 roku w czasopiśmie „Biology Letters”. Podryw „na papugę” Wygląda na to, że wiele osób szukających nowych znajomości naprawdę mogłoby uczyć się od ptaków. Te w pierwszych etapach relacji kategorycznie unikają bezpośredniego kontaktu fizycznego. Z czasem jednak, gdy pojawia się wzajemne zaufanie, ptaki zaczynają siedzieć bliżej siebie, dotykać się dziobami, a nawet pielęgnować swoje pióra. Brzmi znajomo? To właśnie te drobne, przyjazne gesty budują fundamenty silnych więzi społecznych, których efektem może być wspólne, przyjazne dzielenie przestrzeni, jedzenia a niekiedy nawet tworzenie par lęgowych. Czy zwierzęta mogą się przyjaźnić? Badacze obserwowali zachowania mnichów nizinnych w grupach, dokumentując ponad 179 relacji między nieznanymi sobie osobnikami. Nieznajomi początkowo zachowywali dystans, ale po jakimś czasie dochodziło między nimi nawet do dzielenia się pożywieniem, co w świecie ptaków stanowi wyraz głębokiego zaufania. Analogiczne mechanizmy społeczne zaobserwowano także u nietoperzy. To dowodzi, że – także w świecie zwierząt – kropla drąży skałę i szczególnie w relacjach społecznych warto wykazywać się cierpliwością i zrozumieniem. Papugi troszczą się o siebie nawzajem Mamy dowody na to, że przyjaźnie u papug powstają powoli i wymagają czasu, cierpliwości oraz wzajemnego szacunku. Zjawisko to ma wiele wspólnego z relacjami międzyludzkimi – również my powinniśmy uczyć się budować zaufanie i dbać o więzi społeczne stopniowo, unikając pochopnych ocen i ryzykownych zachowań. Warto pamiętać, jak bardzo społecznymi – i podobnymi do nas – zwierzętami są papugi. Opiekunowie papug trzymanych w domu powinni wziąć pod uwagę, że dla ich podopiecznych kluczowa jest obecność przedstawicieli innego gatunku lub kontakt z opiekunem. Izolacja może prowadzić u nich do problemów behawioralnych lub nawet… depresji. Zapewnienie papudze towarzystwa (co zaskakujące nawet w postaci „wideorozmów” z innymi ptakami czy obserwacji nagrań ptaków) może znacząco poprawić ich komfort psychiczny. Czy my chcielibyśmy być uwięzieni w miejscu, w którym nie mamy do kogo otworzyć „dzioba”? Źródła: Biology Letters, Northeastern University Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Te sprytne papugi zaskoczyły naukowców. Ich sposób uczenia się przypomina ludzki
Czy tylko ludzie potrafią uczyć się, obserwując innych? Najnowsze badania pokazują, że papugi ary potrafią wyciągać wnioski nie tylko z własnych doświadczeń, ale też z relacji, których same nie są częścią. To pierwsza taka obserwacja w świecie zwierząt, która stawia te barwne ptaki w nowym świetle – jako społeczne i sprytne istoty, zdolne do biernej nauki na poziomie zbliżonym do ludzkiego.
Do niedawna myśleliśmy, że tylko ludzie mogą uczyć się poprzez obserwowanie osób trzecich – podpatrywanie innych osobników wchodzących ze sobą w interakcje. Badanie przeprowadzone na papugach udowadnia jednak, że nie jest to umiejętność zarezerwowana wyłącznie dla nas. Przebiegłe papugi Wiemy, że wiele gatunków zwierząt potrafi uczyć się poprzez bezpośrednią obserwację drugiego osobnika. Uczymy szympansy wykorzystywania narzędzi czy rozwiązywania pudełek-zagadek. Podobnie funkcjonują także papugi: ich naśladowanie ludzkich głosów chętnie wykorzystywane jest w żartach czy w filmach. Opublikowane w czasopiśmie „Scientific Reports” badanie dowodzi jednak, że papugi ary potrafią znacznie więcej – uczą się przez podpatrywanie interakcji. Obserwując relacje, jakie zachodzą pomiędzy innym przedstawicielem ich gatunku a człowiekiem-instruktorem, biernie nabywają nowe umiejętności. 4600 prób, 5 gestów i jeden wniosek Jak sprawdzić, czy ptaki potrafią uczyć się przez obserwację osobników trzecich? Nie było to proste: naukowcy podzielili je na dwie grupy i wykonali ponad 4600 prób. W grupie testowej ptaki obserwowały, jak inne ary wykonywały jedną z pięciu czynności w reakcji na gest dłoni człowieka: stroszenie piór, kręcenie całym ciałem, wokalizowanie, podnoszenie nogi, machanie skrzydłami. Grupa kontrolna otrzymywała te same sygnały, jednak nie widziała reakcji innego ptaka. Wyniki były jednoznaczne: grupa testowa nauczyła się o wiele więcej niż grupa kontrolna. Oznacza to, że podpatrywanie interakcji pomiędzy obserwowaną arą a instruktorem pomogły uczącej się papudze szybciej nabyć umiejętności, a potem wykonywać czynności dokładniej. To dowód na zdolność do biernego uczenia się przez obserwację, której nie udało się do tej pory udowodnić w królestwie zwierząt – poza ludźmi. Co czyni ary tak wyjątkowymi? Do eksperymentu papugi ary wybrano nieprzypadkowo. Na wolności żyją one w złożonych grupach społecznych, które często zmieniają: muszą więc uczyć się nowych zachowań, aby szybko się wpasować. Papugi są także bardzo inteligentne – potrafią naśladować dźwięki i wytwarzać narzędzia. Pierwsze ślady ptasiej kultury? Wyniki badania pokazują, że ary nie są tylko sprytnymi naśladowcami. Mogą prowadzić złożone życie społeczne i wykształcać normy kulturowe podobne do ludzkich. Zjawisko podpatrywania, zaobserwowane u papug, może być bardziej powszechne w świecie zwierząt, niż nam się kiedyś wydawało. Przyszłe badania wezmą pod uwagę znacznie więcej gatunków, ale już teraz zmienia się nasz pogląd na funkcjonowanie istot, z którymi dzielimy planetę. Źródło: Scientific Reports, phys.org Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Idealne papugi do domu? Przedstawiamy kilka propozycji
Papugi do domu to doskonały wybór dla miłośników zwierząt, którzy chcą zaopiekować się egzotycznym pupilem. Warto jednak wiedzieć, że nie każdy gatunek może żyć w niewoli, a wybór odpowiedniego ptaka jest przecież kluczem do zadowolenia, zarówno opiekuna, jak i jego pierzastego przyjaciela. Jaka papuga do domu okaże się najlepszym wyborem? Spróbujmy odpowiedzieć na to pytanie.
Spis treści: Nierozłączki to wspaniałe papugi do domu, o ile zaakceptuje się ich cechy Papuga falista to towarzyski ptak Nimfa jako papuga do domu? To świetny wybór Papuga rudosterka to niezwykle charakterny ptak Żako to odpowiedni pupil dla opiekuna, który ma dużo czasu Aleksandretta jako papuga do domu? Tak, ale dla doświadczonego opiekuna Kakadu zmieni dom w lotnisko Ara to inteligentny kolos „Oswojona” nie znaczy „udomowiona” To trzeba wiedzieć Na świecie żyje ponad 400 gatunków papug. Każdy przedstawiciel rzędu Psittaciformes imponuje wspaniałym upierzeniem i inteligencją, a niektóre – także niesamowitą umiejętnością naśladowania ludzkiej mowy. Początki hodowli tych wspaniałych ptaków sięgają starożytności. W Grecji i Rzymie były symbolem bogactwa i statusu. Dziś miłośnicy zwierząt widzą w nich przede wszystkim towarzysza. Przyjrzyjmy się kilku gatunkom, które najlepiej sprawdzą się w tej roli. Nierozłączki to wspaniałe papugi do domu, o ile zaakceptuje się ich cechy Papużki nierozłączki należą do najmniejszych gatunków, nadających się do domowej hodowli. Osiągają od 13 do 18 cm długości i masę ciała od 25 do 66 g. Swoją charakterystyczną nazwę zawdzięczają niezwykle silnie rozwiniętemu instynktowi stadnemu. Między partnerami wywiązuje się niezwykle silna więź, więc ich przydomek należy odbierać dosłownie. Nierozłączki są niezwykle inteligentne. Chłoną wiedzę niczym gąbka wodą i dość łatwo je oswoić. Gdy nawiążą więź z opiekunem, stają się niezwykle lojalnymi przyjaciółmi. W dodatku zachwycają barwnym upierzeniem i mnogością odmian kolorystycznych. Gatunek idealny dla początkujących hodowców? Tak, o ile zaakceptuje się ich usposobienie. Te drobne ptaki są niezwykle ruchliwe i skore do zabawy. Wszędzie ich pełno, a w dodatku są głośne. Nierozłączki wydają piskliwe dźwięki, niezwykle donośne. Przyszły opiekun musi brać to pod uwagę. Papuga falista to towarzyski ptak Papuga falista jest niewiele większa od nierozłączek. Osiągają długość od 18 do 20 cm, ale od swoich nierozłącznych krewniaków są wyraźnie bardziej filigranowe. Osiągają masę ciała w przedziale od 25 do 30 g. Występują w wielu odmianach kolorystycznych, ale wszystkie łączy charakterystyczny wzór falistych prążków na głowie, karku i grzbiecie. Papugi faliste są ptakami aktywnymi, które nieustannie domagają się towarzystwa opiekuna. Towarzyszą człowiekowi przy każdej czynności. Nawet podczas sprzątania i gotowania ochoczo przysiadają na ramieniu i z zaciekawieniem śledzą wszystkie domowe wydarzenia. Wydają z siebie bogatą gamę dźwięków, ale są dość ciche (jak na papugę). W tym miejscu warto wspomnieć, że niektórzy przedstawiciele tego gatunku uczą się naśladować ludzką mowę. Nie zawsze są to pojedyncze słowa. Zdarza się, że papugi faliste powtarzają całe zdania. Nimfa jako papuga do domu? To świetny wybór Nierozłączki i papugi faliste są niezwykle żywiołowe, co nie każdemu może odpowiadać. Przyszli opiekunowie, którzy szukają spokojniejszego pupila, powinni zainteresować się nimfą. To średniej wielkości przedstawiciel rodziny kakaduowatych. Osiąga długość od 30 do 35 cm i masę od 80 do 120 g. Cechą charakterystyczną nimfy jest pierzasty czubek na głowie, który ptak stawia na sztorc w momencie, gdy odczuwa strach lub ekscytację. Ptaki te występują w wielu odmianach kolorystycznych. Są pojętne i szybko się uczą. Z niebywałym wdziękiem naśladują melodie i gwizdy, a przy tym są jednymi z najspokojniejszych przedstawicieli swojego rzędu. Papuga rudosterka to niezwykle charakterny ptak Papuga rudosterka osiąga od 22 do 30 cm długości i osiągają masę ciała od 60 do 100 g. Swoją nazwę zawdzięcza czerwonemu, bordowemu lub kasztanowemu ubarwieniu piór w okolicach ogona lub brzucha. Pod względem wielkości, papuga rudosterka przypomina nimfę, ale charakterem i usposobieniem zbliża się do przedstawicieli dużych gatunków. Bywa zadziorna i terytorialna. Z zawziętością potrafi bronić klatki lub ulubionej zabawki. Często prezentuje upór, zwłaszcza jeżeli czegoś chce. Jest aktywna i energiczna. Potrzebuje dużej przestrzeni do latania. Inaczej nie utrzyma dobrej kondycji, zarówno fizycznej, jak i psychicznej. „Charakterek” rudosterki da się okiełznać, ale wymaga to odpowiedniej socjalizacji i opieki. Jeżeli opiekun poświęci swojemu ulubieńcowi odpowiednio dużo czasu, zyska wspaniałego przyjaciela – towarzyskiego i czułego. Te piękne ptaki uwielbiają spędzać czas na ramieniu lub kolanach. Żako to odpowiedni pupil dla opiekuna, który ma dużo czasu Żako to średniej wielkości papuga. Osiąga od 30 do 40 cm długości i masę ciała od 400 do 500 g. Ich charakterystyczną cechą jest szarawe upierzenie z jaskrawoczerwonymi sterówkami. Przedstawiciele tego gatunku należą do najinteligentniejszych ptaków. Prezentują wręcz niesamowitą zdolność do naśladowania ludzkiej mowy. Bo o ile prostych zdań może nauczyć się nawet papuga falista, to żako nie tylko powtórzy zdania złożone, ale też dopasuje je do sytuacji. Trzeba jednak pamiętać, że niebywała inteligencja tego ptaka ma przełożenie na jego potrzeby. Żako wymaga stałej stymulacji umysłowej. Opiekun musi zapewnić swojemu pupilowi zabawki edukacyjne, a to jeszcze nie wszystko. Papudze trzeba poświęcać dużo czasu i uwagi i ciągle uczyć jej nowych sztuczek. Nie można też zapomnieć, że żako jest ptakiem niezwykle wrażliwym i emocjonalnym. Tej papugi nie można zostawiać samej na długie godziny. Aleksandretta jako papuga do domu? Tak, ale dla doświadczonego opiekuna Aleksandretta należy do najczęściej wybieranych większych papug. Niektóre gatunki, jak choćby aleksandretta obrożna, osiągają do 43 cm długości i masę ciała do 160 g. Są też takie, które przekraczają 60 cm i 250 g. Do tej grupy należy choćby aleksandretta większa. Aleksandretty to niezwykle wdzięczne ptaki. Świetnie naśladują melodie i dźwięki. Dość łatwo uczą się słów. Wprawiają w zachwyt barwnym upierzeniem, żywiołowym usposobieniem i inteligencją. Należy jednak podkreślić, że są dość wymagającymi pupilami. Upór jest silnie zakorzeniony w charakterze aleksandretty. Papuga potrafi postawić na swoim, choćby miała użyć dzioba, żeby wymusić uległość na opiekunie. Przy odpowiedniej opiece, będzie towarzyska i łagodna, ale początkujący hodowca raczej nie zdoła odpowiednio poprowadzić swojego ulubieńca. Należy też brać pod uwagę, że mówimy tu o naprawdę głośnej papudze, co nie czyni jej najlepszym wyborem do mieszkania w bloku. Kakadu zmieni dom w lotnisko Rodzina kakaduowatych obejmuje 21 gatunków, podzielonych na 6 rodzajów. Za najbardziej typowy uznaje się rodzaj Cacatua, obejmujący 11 gatunków. Wśród nich są ptaki średniej wielkości i kilka nieco większych. Kakadu osiągają od 30 do 55 cm długości i masę od 300 do 980 g. To niezwykle towarzyskie ptaki. Praktycznie „nie odklejają się” od swojego opiekuna. Ochoczo spędzają czas na ramieniu i nie stronią od kontaktu fizycznego. Są ciekawskie i niezwykle inteligentne. Świetnie naśladują mowę, ale gdy tego nie robią, wydają z siebie głośne krzyki. Jak głośne? Już kakadu żółtoczuba potrafi wygenerować hałas o natężeniu dochodzącym do 130 dB. Jeszcze głośniejsza jest kakadu molucka. Jej okrzyki osiągają do 135 dB. Dla porównania, personel naziemny pracujący na płycie lotniska poddawany jest ekspozycji na hałas o natężeniu ok. 140 dB. Przyszły opiekun musie mieć świadomość, że decyduje się na jedną z najgłośniejszych papug. Ara to inteligentny kolos Ostatni ptak na naszej liście to prawdziwy kolos. Ara to jedna z największych i najbardziej imponujących papug. Niektóre gatunki osiągają nawet 100 cm długości i masę dochodzącą do 2 kg. Ary różnią się wielkością i upierzeniem, ale wszystkie łączy niebywała inteligencja. Ary uczą się błyskawicznie, ale uwaga – równie ochoczo jak dobre, przyswajają też złe nawyki. Opiekun musi więc poświęcić swojemu pupilowi dużo czasu, tym bardziej, że mówimy tu o niezwykle towarzyskim ptaku. Od domowników, których traktują jak członków stada, domagają się uwagi i interakcji. Gdy nawiążą więź emocjonalną, stają się oddane i lojalne. Tak jak kakadu, są niezwykle głośne. Ich okrzyki niosą się na dużą odległość, więc opiekun musi pozostać na to niewrażliwy. Trzeba też pamiętać, że ara wymaga ogromnej przestrzeni. Najlepsza dla tego ptaka będzie woliera w ogrodzie. „Oswojona” nie znaczy „udomowiona” Jeżeli człowiek zapewni swojemu pierzastemu przyjacielowi odpowiednią opiekę, ten doskonale odnajdzie się w warunkach domowych. Nie można jednak zapomnieć, że decyzja o przygarnięciu papugi powinna być przemyślana i podjęta świadomie. To nie są zwierzęta odpowiednie dla wszystkich. Wymagają ogromnych pokładów cierpliwości i wyrozumiałości. Trzeba bowiem wiedzieć, że mimo iż historia hodowli tych ptaków sięga starożytności, wciąż mówimy tu o zwierzętach egzotycznych. W przeciwieństwie do choćby psów, papugi nie są udomowione na poziomie genetycznym. Można je oswoić, ale wymaga to ogromu pracy i zapewnienia zwierzęciu odpowiednich warunków. To trzeba wiedzieć Kluczem do szczęśliwego życia z papugą jest zaakceptowanie jej naturalnych cech i dogłębne zrozumienie potrzeb. Instynkt stadny Po pierwsze, każda papuga jest stworzeniem stadnym. Instynkt ten jest u nich szczególnie silnie rozwinięty. Papugi łączą się w pary na całe życie i właściwie nie odstępują swojego partnera. Gdy nie mają towarzystwa, pojawia się u nich lęk separacyjny, a to skutkuje wieloma niepożądanymi zachowaniami. Osamotniona papuga jest głośna (nawołuje partnera), a może być też agresywna. Decydując się na papugę do domu, warto wziąć pod opiekę minimum dwa osobniki (liczba ptaków w każdym przypadku musi być parzysta). Jeżeli jest to jednak niemożliwe, trzeba zastanowić się, ile czasu domownicy mogą poświęcić pierzastemu pupilowi. Papuga żyjąca w pojedynkę wymaga wiele uwagi (trzeba jej poświęcić minimum kilka godzin dziennie) i naturalnie zaczyna uczestniczyć w życiu rodzinnym. Towarzyszy domownikom podczas dosłownie każdej czynności i nie należy jej tego zabraniać. Papuga w domu to gwarancja bałaganu Nawet niewielka papuga potrafi zamienić dom w istne pobojowisko. Okruchy rozsiane w każdym zakamarku, odchody na meblach, owoce rozgniecione na podłodze – każdy przyszły opiekun tego sympatycznego ptaka musi liczyć się, że po przygarnięciu „pierzaka” będzie musiał poświęcić znacznie więcej czasu na sprzątanie. Im większa papuga, tym większy bałagan. Należy o tym pamiętać. Ptak musi latać Kolejna rzecz to przestrzeń, jaką należy zapewnić papudze. Klatka jest dla ptaka tylko schronieniem, nie przestrzenią życiową. Żeby papuga mogła utrzymać mięśnie w należytej kondycji, musi mieć zapewnioną przestrzeń do lotu. O ile małym gatunkom wystarczy pokój, to większe wymagają większej przestrzeni. Ptaki średniej wielkości muszą mieć dostęp do przynajmniej dwóch pomieszczeń, a największe – do całego mieszkania lub domu. W ich przypadku, dobrym pomysłem jest budowa woliery w ogrodzie. Papugi w domu potrzebują wyzwań Papugi są jednymi z najinteligentniejszych ptaków i jako takie, wymagają odpowiedniej stymulacji umysłowej. Ptakom trzeba zapewnić stały dostęp do logicznych i interaktywnych zabawek. Gdy po czasie zaczną być dla nich nudne (a to nieuniknione), nie obejdzie się bez zakupu nowych. Trzeba bowiem pamiętać, że sfrustrowana papuga sama zacznie szukać sobie rozrywek, a na rym z całą pewnością ucierpią meble, firanki, zasłony i inne elementy wyposażenia domu. Papugi są zwierzętami długowiecznymi O czym jeszcze trzeba pamiętać? O długowieczności tych ptaków. Nawet przedstawiciele niewielkich gatunków żyją kilkanaście lat, więc każda papuga jest „długoterminowym zobowiązaniem”. W tym miejscu należy wspomnieć, że większe ptaki są bardziej długowieczne. Przy zapewnieniu im odpowiedniej opieki, duże papugi żyją nawet 50–60 lat. Oznacza to, że w niektórych przypadkach, przeżyją swoich opiekunów. Każda papuga ma inną „osobowość” Na zakończenie należy dodać, że papugi są niezwykle charakternymi zwierzętami. Niektóre łatwo się oswajają i akceptują całą rodzinę. Są jednak takie, które wybierają tylko jednego opiekuna. Niestety, charakteru papugi nie da się przewidzieć. Między innymi właśnie dlatego decyzja o zakupie pierzastego pupila powinna być gruntownie przemyślana przez i zaakceptowana przez wszystkich domowników. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Ludzie, tak jak papugi, mają ptasi móżdżek. Wiele mu zawdzięczamy
Papugi od lat fascynują naukowców zdolnością do naśladowania ludzkiej mowy. Najnowsze badania sugerują, że mogą one pomóc w zrozumieniu mechanizmów stojących za naszym sposobem komunikacji, a nawet przyczynić się do opracowania terapii dla osób z zaburzeniami mowy.
Spis treści: Ptasi móżdżek papużek falistych Co łączy ludzi i papugi? Przyszłość badań Papugi są często nazywane jednymi z najpiękniejszych ptaków na Ziemi. Oczywiście dzielą się na różne gatunki i nie wszystkie są tak barwne, jak np. ary. Ptaki te intrygują jednak naukowców nie tylko tym, jak wyglądają. Od lat przedmiotem badań jest też ich zdolność do powtarzania ludzkiej mowy. Nowe światło na ten temat rzuca badanie opublikowane na łamach najnowszego wydania czasopisma naukowego „Nature”. Ptasi móżdżek papużek falistych Autorzy badania twierdzą, że papużki faliste mogą być wykorzystane do zgłębiania mechanizmów ludzkiej mowy. To kolejne już naukowe zaprzeczenie, jakoby tzw. ptasi móżdżek wziął się z ograniczonego intelektu tych stworzeń. W rzeczywistości wiele ptaków wykazuje imponującą zdolność do uczenia się, zapamiętywania, a nawet liczenia. Prym wiodą właśnie papużki faliste. Te niewielkie kolorowe ptaki pochodzą z Australii, choć znamy je też jako zwierzęta domowe. Na wolności żyją w stadach, komunikując się za pomocą długich, trelowych pieśni. Opiekunowie szczycą się ich talentem do naśladowania ludzkiej mowy. Pewien samiec, znany jako Puck, był pod tym względem rekordzistą (Guinnessa, ma się rozumieć). Znał bowiem aż 1728 słów. Aby zbadać, jak to możliwe, że papugi wydają tak różnorodne dźwięki, naukowcy wszczepili w mózgi czterech ptaków specjalne sondy. Monitorowały one aktywność neuronalną podczas wokalizacji. Następnie zebrane dane porównano z wynikami podobnych badań przeprowadzonych na ludziach i ptakach śpiewających – zeberkach. Okazało się, że część płaszcza mózgu papug działa podobnie do części kory mózgowej człowieka odpowiedzialnej za funkcje motoryczne mowy. U zeberki każdy dźwięk ma swój unikatowy wzór aktywności neuronalnej. To oznacza, że ich wokalizacje są sztywno zakodowane i ptaki te mają ograniczoną zdolność do improwizacji. – Nie widzimy żadnych śladów rzeczywistych nut, które te ptaki śpiewają – komentuje Michael Long, współautor badania i neurobiolog z NYU Grossman School of Medicine. Co łączy ludzi i papugi? Mózgi papug i ludzi działają natomiast bardziej modułowo. Wydają się kodować wokalizację za pomocą dyskretnych, powtarzalnych ścieżek neuronowych. W mózgu człowieka określone ruchy mięśni warg lub języka są powiązane z pewnymi wzorcami neuronowymi. Połączenia są na tyle wyraźne, że naukowcy wcześniej używali tego typu sygnałów mózgowych do interpretowania i odtwarzania zamierzonej mowy u osób, które utraciły zdolność do faktycznego mówienia. Co więcej, określone neurony odpowiadają za konkretne dźwięki, a ich aktywność można niemal dokładnie powiązać z wokalizacjami ptaka. Badania wykazały, że papugi kodują dźwięki w sposób przypominający „klawiaturę wokalną”. Pojedyncze neurony odpowiadają za spółgłoski, samogłoski i różne wysokości dźwięku. To pierwsze odkrycie tego typu u gatunku innego niż człowiek. Przyszłość badań Dalsze badania mają pomóc ustalić, w jaki sposób papugi wybierają określone dźwięki oraz które obszary ich mózgu kontrolują tę zdolność. Naukowcy chcą również wykorzystać uczenie maszynowe do tłumaczenia ptasich wokalizacji. Najbardziej obiecującym kierunkiem badań jest jednak wykorzystanie papug jako modelu do analizy ludzkich zaburzeń mowy, takich jak afazja. Kolejne odkrycia mogą pomóc w opracowaniu nowych terapii oraz technologii interfejsów mózg-komputer. Mimo, że ludzie i papugi są oddzieleni 300 milionami lat ewolucji, ich podobieństwa neurologiczne mogą dostarczyć cennych wskazówek na temat mechanizmów mowy i sposobów wspierania jej. Źródło: Nature Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Ciekawostki o papugach udowadniają, że te barwne ptaki nie żyją wyłącznie w egzotycznych krajach
Należą do najczęściej hodowanych egzotycznych zwierząt. Zachwycają barwnym upierzeniem, a dzięki przyjaznemu usposobieniu okazują się wspaniałymi towarzyszami. Już starożytni trzymali je jako zwierzęta ozdobne. W związku z tym mogłoby się wydawać, że przedstawiciele papugowych nie kryją przed nami żadnych tajemnic. Tymczasem te wspaniałe ptaki wciąż potrafią zaskoczyć. Poniżej wymieniamy najbardziej interesujące ciekawostki o papugach.
W tym artykule: Ile jest gatunków papug? Co jedzą papugi? Czy papugi są inteligentne? Ile żyje papuga? Ile kosztuje papuga? Czy papugi żyją w Polsce? Historia hodowli papug sięga czasów imperium rzymskiego. Wówczas egzotyczne ptaki nierzadko kosztowały więcej niż niewolnik. Nic dziwnego, że papuga trzymana w domu była wyznacznikiem statusu, zarówno społecznego, jak i majątkowego. W pewnym sensie nie zmieniło się to do dziś, bo o ile zakup i hodowla wielu gatunków nie wymaga dużego zaangażowania finansowego, to niektóre papugi kosztują tyle, ile trzeba zapłacić za kilkuletni samochód średniej klasy. Ile jest gatunków papug? Na świecie żyje ponad 370 gatunków papug. Ogromna rodzina obejmuje odmiany o najróżniejszych cechach i umiejętnościach. Wystarczy wspomnieć, że nie wszystkie papugi są lotnikami. Nielotem w świecie tych barwnych ptaków jest kakapo – endemiczny gatunek Nowej Zelandii. Dlaczego ten niezwykły ptak nigdy nie wzbił się w przestworza? Odpowiedź jest prosta – bo nie musiał. Kakapo wyewoluował na długo przed pojawieniem się tam człowieka. Na wyspie nie występowały wówczas żadne drapieżniki lądowe. Brak presji sprawił więc, że zdolność do lotu nie miała ewolucyjnego uzasadnienia. Kakapo to bez wątpienia jedna z najbardziej niezwykłych papug i nie wynika to wyłącznie z faktu, że jest nielotem. To także najcięższy gatunek papugi na świecie. Dorosły osobnik osiąga masę dochodzącą do 4 kg! Co jeszcze wyróżnia tę niezwykłą papugę? Nocny tryb życia. W ciągu dnia odpoczywa, kryjąc się w koronach drzew (kakapo nie lata, ale jest świetnym wspinaczem), a nocą wyrusza na żer. Co jedzą papugi? Skoro o niezwykłych cechach mowa, należy wspomnieć, że nie wszystkie papugi zadowalają się wyłącznie nasionami i owocami. Wśród licznych gatunków znalazł się jeden, który do swojego jadłospisu włączył mięso. Papugi z Indonezji nauczyły się otwierać owoce „narzędziami” Co zrobić, kiedy mały dziób utrudnia dostanie się do słodkich pestek owoców? Niektóre kakadu białookie mają na to swoje sposoby. Tym gatunkiem jest nestor kea, nowozelandzki endemit. To dużym silnie zbudowany ptak. Przy rozpiętości skrzydeł dochodzącej do 90 cm, rozmiarom dorównuje niektórym orłom. Kea ma więc wiele atutów predysponujących ją do roli drapieżnika w swoim ekosystemie, ale mięsożercą prawdopodobnie stała się stosunkowo niedawno. Zdaniem badaczy doprowadziło do tego zmniejszenie obszarów bytowania tych ptaków, będące rezultatem działalności człowieka. Siedliska kei zaczęły zajmować pastwiska, co naturalnie zmniejszyło dostępność pokarmu tych ptaków. Nestor kea gustuje w korzeniach, nasionach, owocach, pąkach i liściach, ale nie gardzi też padliną. Oprócz tego jest aktywnym łowcą. Ofiarą drapieżnej papugi padają mniejsze ptaki i niewielkie saki. Kea wkrada się też do gniazd i wyjada jaja innych ptaków. Czy papugi są inteligentne? Papugi są ciekawskie i towarzyskie, a przy tym – niezwykle inteligentne. Zdolności poznawcze tych ptaków są doprawdy zdumiewające, a w niektórych aspektach poziom ich inteligencji można porównywać z poziomem ssaków naczelnych. W przeprowadzanych przez naukowców testach wypadały mniej więcej tak samo dobrze, jak szympansy. Papugi cechują się logicznym myśleniem i rozumowaniem przyczynowym. Dzięki tej umiejętności potrafią rozwiązywać problemy i wyciągać wnioski. Z czego wynika papuzia inteligencja? Okazuje się, że te niezwykłe ptaki mają wysoko rozwinięte jądro przyśrodkowe (ptasi odpowiednik jąder mostu u ssaków), czyli obszar łączący korę i móżdżek. U papug ośrodek ten jest dwa do pięciu razy większy niż u innych ptaków, choć ich mózgi wcale nie są największe. O inteligencji papug świadczy także zdolność do naśladowania mowy. Te niezwykłe ptaki świetnie odwzorowują najróżniejsze dźwięki. To zasługa krtani dolnej, ale nie tylko. Trzeba podkreślić, że słowo „naśladownictwo” nie jest tu najtrafniejsze, bo papugi najpierw muszą nauczyć się dźwięków, które wydają. W naturze każde papuzie stado porozumiewa się swoim własnym dialektem. Pisklęta nie przychodzą na świat z zakodowanym zestawem dźwięków. Uczą się ich od swoich rodziców, a to wymaga rozwiniętych zdolności poznawczych. Tak samo jest w niewoli. Papugi po prostu uczą się komunikacji stada. Ile żyje papuga? Niezwykły repertuar wokalny i towarzyskie usposobienie należą do tych cech, które decydują o wielkiej popularności papug wśród hodowców. Potencjalny opiekun musi być jednak świadomy, że ten wdzięczny ptak jest zobowiązaniem na wiele lat. Ile żyją papugi? Nawet najmniejsze gatunki są dość długowieczne. W niewoli papugi faliste dożywają do 8 lat, a nierozłączki – do 10 lat. Są więc mniej więcej tak samo długowieczne, jak przeciętny pies, ale nimfy i rozelle będą wymagały opieki przez 20, a nawet 30 lat, a to wciąż nie jest rekord w świecie papug. Najbardziej długowieczne są kakadu, ary, amazonki i żako. Te gatunki dożywają do 40, a nawet 50 lat, a niektóre osobniki osiągają jeszcze bardziej sędziwy wiek. Wymieniając rekordowo długowieczne papugi, należy wspomnieć o samcu kakadu imieniem Cookie. Mieszkaniec ogrodu zoologicznego Brookfield dożył 83 lat. Jeszcze dłużej, bo aż 92 lata, żył przedstawiciel ar żółtoskrzydłych o imieniu Poncho. Ile kosztuje papuga? Decydując się na opiekę nad papugą, należy pamiętać nie tylko o ich długowieczności, ale także o kosztach. Małe gatunki są niedrogie w zakupie i utrzymaniu. Kwota od 50 do 100 zł wystarczy, żeby móc cieszyć się towarzystwem papużki falistej lub nimfy. Większe gatunki są znacznie droższe. Przeciętna cena żako to 2500 zł. Kakadu kosztują średnio 4000 zł. Koszt zakupu najpopularniejszych ar zamyka się w przedziale od 6000 do 10 000 zł. Za najdroższą na świecie uznaje się arę hiacyntową. Największa latająca papuga jest krytycznie zagrożona wyginięciem. W hodowlach jej ceny dochodzą do 40 000 zł. Czy papugi żyją w Polsce? Fantazyjnie ubarwione papugi kojarzą się przede wszystkim z egzotycznymi krajami, w których panuje ciepły klimat. Warto jednak wiedzieć, że istnieje gatunek, który świetnie zadomowił się w niektórych krajach Europy i coraz śmielej rozgaszcza się w Polsce. Ładne kolorowe ptaszki? Raczej smutny obraz tego do czego zdolni są ludzie dla pieniędzy To częsty widok na indyjskich straganach – ptaki ufarbowane w taki sposób, by przypominały rzadkie i egzotyczne gatunki. To rosnący problem dotyczący ochrony i dobrostanu zwierząt. Aleksandretta obrożna, bo o tym gatunku mowa, to średniej wielkości papuga, występująca w środkowej Afryce i na Półwyspie Indyjskim. W jaki sposób ten egzotyczny ptak trafił na Stary Kontynent? To popularny ptak ozdobny. W Europie zaczęto hodować go mniej więcej sto lat temu. Jak to zwykle bywa, niektóre osobniki uciekły z hodowli, sklepów lub ogrodów zoologicznych. W naszych warunkach klimatycznych większość „papuzich uciekinierów” nie jest w stanie długo przetrwać. Aleksandretta okazała się wyjątkiem. Ptak ten dobrze znosi europejską zimę. Mało tego, okazało się, że potrafi rozmnażać się w chłodniejszych obszarach Starego Kontynentu. Inwazja papug (bo aleksandretta została uznana za gatunek inwazyjny) rozpoczęła się w Anglii. Podobno pierwszą parę wypuścił na wolność sam Jimi Hendrix, jednak to tylko niepotwierdzona legenda. Największa europejska populacja aleksandrett obrożnych żyje w Londynie. Zielone ptaki z charakterystyczną czarną obrożą (występującą u samców) są też obecne między innymi w Holandii, Niemczech, Austrii i Czechach. Ich występowanie stwierdza się w 24 krajach Europy, w tym także w Polsce. Pierwszy udany lęg aleksandrett obrożnych odnotowano w 2015 roku w Nysie. Ptak został wciągnięty na listę awifauny krajowej jako jedyny gniazdujący u nas przedstawiciel papugowych. Od 2023 roku charakterystyczna zielona papuga jest uznawana za gatunek stwierdzony w Polsce, ale nie zaliczony do krajowej awifauny. Nie można jednak wykluczyć, że zwiększenie liczebności i poszerzenie zasięgu występowania aleksandrett w naszym kraju jest tylko kwestią czasu. Czy należy uznać to za pozytywne zjawisko? Niekoniecznie. Aleksandretty są pięknymi ptakami, ale stanowią pewne zagrożenie dla rodzimej awifauny. Wypierają inne gatunki z dziupli i konkurują z nimi o pokarm. Należy wspomnieć, że średnia papuga jest dość agresywna i bez problemu przegania nawet spore gołębie. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Kakadu białooka potrafi używać zestawów narzędzi. To drugi taki gatunek na świecie
Pewne gatunki zwierząt w zaskakujący sposób radzą sobie z czynnościami typowymi dla ludzi. Wśród nich jest kakadu białooka.
W tym artykule: W czym kakadu białooka różnią się od innych zwierząt? Myśl techniczna w królestwie zwierząt Jak zwierzęta korzystają z narzędzi? Niektóre zwierzęta potrafią wytwarzać proste narzędzia i korzystać z nich. Kilka lat temu naukowcy odkryli, że papugi z Indonezji nauczyły się otwierać owoce, wykorzystując do tego drobne przedmioty. Najnowsze badania dowodzą, że ptaki opanowały używanie nie tylko pojedynczych narzędzi, a całych zestawów. Do tej pory podobne zachowania obserwowano wyłącznie u szympansów. W czym kakadu białooka różnią się od innych zwierząt? Mowa o kakadu białookiej. To niewielkich rozmiarów papugi zamieszkujące indonezyjski archipelag wysp Tanimbar. Autorzy najnowszych badań zauważyli, że ptaki te mogą używać do trzech różnych narzędzi, aby wydobyć nasiona z owocu. Zespół naukowców przeprowadził kontrolowane eksperymenty, aby sprawdzić, czy kakadu rzeczywiście rozpoznają, kiedy praca wymaga więcej niż jednego narzędzia. – Podobnie jak szympansy, kakadu białooka również używa narzędzi, a elastyczność jej zachowań jest oszałamiająca – mówi pierwszy autor, Antonio Osuna-Mascaró, biolog ewolucyjny z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu. Papugi kea nauczyły się korzystać z ekranów dotykowych. To ma odzwyczaić je od zaczepiania ludzi Autorzy badań przekonują, że papugi kea stymulowane przy użyciu ekranów dotykowych mogą być gotowe do życia na wolności bez wchodzenia w interakcje z ludźmi. To przyniesie korzyść dla o... Myśl techniczna w królestwie zwierząt Inspiracją dla badaczy były szympansy zamieszkujące Trójkąt Goualougo w Republice Konga. Do niedawna był to jedyny znany gatunek poza ludźmi wykorzystujący zestawy narzędzi. Małpy polują na termity w dwuetapowym procesie. Najpierw używają tępego patyka do wybijania dziur w kopcu termitów, a następnie wkładają długą, elastyczną „sondę”, aby wyłowić termity z dziur. Oczywiście kakadu białooka nie poluje na termity. Przysmakiem tych ptaków są orzechy nerkowca. Na potrzeby eksperymentu badacze umieścili orzechy w pudełku za przezroczystą papierową membraną. Aby dostać się do środka, ptaki najpierw musiały się przez nią przebić. Dopiero potem mogły wyciągać smakołyki. Do dyspozycji miały spiczasty patyk do wybijania otworów i pionowo przepołowioną plastikową słomkę do „wędkowania”. Jak zwierzęta korzystają z narzędzi? Siedem z dziesięciu ptaków biorących udział w eksperymencie nauczyło się skutecznie wydobywać orzechy nerkowca, przebijając błonę. Dwa z nich wykonały zadanie za pierwszym razem. Zajęło im to 35 sekund. Kakadu białooka nie stosujea podobnych technik na wolności. Nie ma więc mowy o powielaniu znanych schematów. Poza tym każdy ptak używał różnych technik. W kolejnym etapie naukowcy sprawdzili zdolność kakadu do elastycznej zmiany użycia narzędzi w zależności od sytuacji. Tym razem ptaki miały dwa różne rodzaje pudełek – jedno z membraną i jedno bez – i te same narzędzia. Oczywiście w przypadku braku błony potrzebny był im tylko spiczasty patyk. Wszystkie kakadu szybko były w stanie rozpoznać, kiedy wystarczy im jedno narzędzie. Na koniec badacze przetestowali zdolność kakadu do transportu narzędzi jako zestawu w zależności od potrzeb. Ptaki zostały poddane serii coraz trudniejszych prób, aby dotrzeć do pudeł. Tak jak poprzednio, tylko czasami otrzymywały pudełko z barierą membranową. Musiały więc zdecydować, czy problem wymaga jednego, czy obu narzędzi. Niektóre kakadu nauczyły się transportować oba narzędzia razem. Oznaczało to, że leciały tylko raz, chociaż niosąc cięższy zestaw narzędzi. Większość transportowała zestaw adekwatnie do potrzeby, co dodatkowo wskazuje, że wiedziały z wyprzedzeniem, kiedy potrzebne są dwa narzędzia. Naukowcy twierdzą, że w przyszłości prawdopodobnie dowiemy się jeszcze więcej o używaniu narzędzi przez kakadu. – Uważamy, że pod względem technicznego poznania i używania narzędzi papugi były niedoceniane i niedostatecznie zbadane – podsumowuje Alice Auersperg, starsza autorka badania i biolożka kognitywna z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu. Źródła: EurekAlert!, Current Biology Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Papugi kea nauczyły się korzystać z ekranów dotykowych. To ma odzwyczaić je od zaczepiania ludzi
Autorzy badań przekonują, że papugi kea stymulowane przy użyciu ekranów dotykowych mogą być gotowe do życia na wolności bez wchodzenia w interakcje z ludźmi. To przyniesie korzyść dla obu stron.
W tym artykule: Ekrany dotykowe z korzyścią dla papug Stymulacja podstawą zdrowia psychicznego Naukowcy wiedzą o ponad 350 gatunkach papug. Ta liczba najlepiej obrazuje, jak bardzo różnorodne są te ptaki. Na tle licznej rodziny szczególnie wyróżniają się kea – drapieżne, wszystkożerne papugi zamieszkujące Nową Zelandię. Ostatnie badania poświęcono jednak nie ich nawykom żywieniowym, a ukrytym talentom. Badacze nauczyli sześć osobników żyjących w rezerwacie przyrody Willowbank w Chirstchurch korzystania z ekranów dotykowych. Naukowcy zidentyfikowali gen odpowiedzialny za utratę ogona przez ludzi i niektóre małpy Paleoantropolodzy odkryli, że najstarsze znane naczelne – żyjące około 66 milinów lat temu – miały w pełni rozwinięte ogony, które pomagały im między innymi w przemieszczaniu się mi... Ekrany dotykowe z korzyścią dla papug Dzioby papug kea – podobnie jak ludzkie paznokcie – są z keratyny. To oznacza, że nie działają na ekrany dotykowe. Autorzy badań przechytrzyli jednak technikę. Na potrzeby eksperymentu urządzenia zostały posmarowane masłem orzechowym, a ptaki aktywowały je, liżąc. Na ekranach wyświetlana była animacja przestawiająca piłkę toczącą się po huśtawce. Ptaki nauczyły się ją obserwować i wskazywać, do którego pudełka wpadała. W zamian za udzielenie poprawnej odpowiedzi otrzymywały przekąskę. Badanie zostało podzielone na dwa etapy: w pierwszym piłka, huśtawka i pudełka były przedstawione tylko na ekranie, w drugim elementy wirtualne przeplatały się z rzeczywistością. Kea myślały, że piłka wpadnie do prawdziwych opakowań, a to oznacza, że łączyły świat komputerowy z realnym. Podobne badanie przeprowadzone na ludziach wykazało, że już 19-miesięczne dzieci potrafią odróżnić wirtualne obrazy od rzeczywistości. Hieny „uśmiechają się” do siebie w trakcie walk. To ważny komunikat Mimika i mowa ciała hien okazuje się znacznie bardziej skomplikowana, niż do tej pory zakładali naukowcy. Dalecy kuzyni psów potrafią przekazywać sobie najważniejsze informacje wyłącznie ... Stymulacja podstawą zdrowia psychicznego Amalia Batos z Univeristy of Auckland – główna autorka badań – ma nadzieję, że to odkrycie poprawi skuteczność programów ochrony tych zagrożonych wyginięciem papug. Na wolności ich największym zagrożeniem są ludzie i ich działalność. Ptaki często trują się między innymi ołowiem wykorzystywanym w pracach budowlanych. – Niełatwo jest trzymać je w niewoli. Te ptaki są bardzo inteligentne, dlatego dla ich zdrowia psychicznego powinny się rozwijać i być stymulowane – tłumaczy Batos. To szczególnie ważna informacja dla pracowników zoo, którzy opiekują się papugami z Nowej Zelandii. Właśnie oni powinni zapewniać swoim podopiecznym nowe i mądre rozrywki. Według autorów badań papugi kea hodowane w niewoli i stymulowane przy użyciu ekranów dotykowych mogą być gotowe do życia na wolności bez wchodzenia w interakcje z ludźmi. To przyniesie korzyść dla obu stron. Ptaki te są znane, chociażby z tego, że lubią bawić się samochodowymi wycieraczkami i zaglądać do torebek. Źródło: Biology Letters
Wulgarne papugi zniknęły z parku. Wyzywały turystów
Znów głośno o brytyjskim schronisku dla dzikich i egzotycznych zwierząt. Już drugi raz papugi z Wildlife Park w Lincolnshire zyskały medialną sławę. O ile 9-letnia amazonka żółtogłowa o imieniu Chico bezbłędnie naśladuje Beyoncé, to pięć żako przekazanych ośrodkowi w sierpniu pokazało niesamowity wręcz talent do przeklinania opiekunów i zwiedzających. Ci drudzy byli zachwyceni, ci pierwsi zdecydowanie mniej, więc wulgarne papugi trafiły na zaplecze.
- Straszliwie się rozkręciły, wszystkie rzucały mięsem. Baliśmy się, jak zareagują dzieci odwiedzające nasz park. Za każdym razem gdy przechodziłem obok nich słyszałem głośne ”tłusta p****a”. Najczęściej jednak powtarzały ”sp*****aj”, najłatwiej im się było tego nauczyć – wyjaśnił CNN kierujący parkiem Steve Nichols. View oEmbed on the source website Zagrożone wyginięciem papugi popielate o imionach Eric, Jade, Elsie, Tyson oraz Billy zostały przekazane do ptasiego azylu działającego w ramach Lincolnshire Wildlife Park pod koniec lipca. Ze względu na kwarantannę wszystkie przebywały koło siebie w jednym pomieszczeniu. Skorzystały z przymusowej izolacji i jedna drugą nauczyła wulgaryzmów. View oEmbed on the source website Po otwarciu parku dla zwiedzających 8 sierpnia, ptaki szybko zaprezentowały swój kwiecisty język. Większość ludzi była zachwycona. – Przerzucali się przekleństwami. Co ludzie rzucili w stronę ptaków, te zwracały im z nawiązką – opowiada Nichols i dodaje, że o ile naśladujące ludzki głos papugi milkną po wystawieniu na publiczny widok, ta piątka po prostu kląć uwielbiała. Po kilku tygodniach uznano, że żako za bardzo się rozkręciły. Papugi rozdzielono z nadzieją, że brak wulgarnego towarzystwa złagodzi nieco ich język. Opiekunowie woleliby zapewne, żeby poszły w ślady Chico, i zaczęły wyśpiewywać przeboje muzyki pop.
Myślałeś, że tylko ludzie mówią różnymi językami? Ptaki mają swoje własne dialekty
Mowa papug to coś znacznie więcej niż powtarzanie zdań typu „Polly chce ciasteczko”. Te kolorowe ptaki (na zdjęciu papugi długoogonowe) tak naprawdę umieją posługiwać się różnymi dialektami.
Biolog Timothy Wright wraz ze swoim zespołem z Uniwersytetu Stanowego Nowego Meksyku wykorzystał sonograf, by porównać wokalizację amazońskich papug z Kostaryki. Zauważył on, że wszystkie ptaki nawołują się w określony sposób, dzięki czemu pozostają w kontakcie z innymi przedstawicielami stada. Jednak struktura dźwięku ptasich nawoływań zmienia się w zależności od regionu. Kiedy któryś z ptaków usłyszy inny dialekt, dostraja głos do nowego brzmienia. W laboratorium odkryto porównywalne wzory wokalizacji wśród małych stad papug długoogonowych. Ludzie i papugi uczą się wokalizować w podobny sposób. Najpierw słyszą dźwięk, a następnie go powtarzają. Stosunkowo niewiele zwierząt rozwija w ten sposób swoją komunikację. Może więc to podobieństwo sprawia, że papugi często stają się ulubieńcami człowieka. Na wolności ptaki te tworzą trwałe pary i rozbudowaną sieć społeczną. W niewoli, chcąc odtworzyć poczucie wspólnoty, naśladują dźwięki ludzi wokół. Nauczenie się, w jaki sposób brzmieć tak samo jak inni, jest dla papug bardzo ważne – mówi Wright. – Kiedy wydajesz takie same dźwięki jak pozostali, oznacza to, że jesteś częścią grupy. Scott Burkhard
Którzy muzycy mają największe powodzenie? Perkusiści - przynajmniej u tych papug
Ten gatunek kakadu ma wyjątkowo ciekawy rytuał godowy. Co roku samce, by przywabić partnerki, bębnią w drzewa przygotowanymi wcześniej pałeczkami. To rzadki przypadek, gdy zwierzęta wytwarzają i grają na instrumentach!
Szukacie wśród zwierząt odpowiednika naszych gwiazd rocka? Proszę bardzo - kakadu palmowa nadaje się do tego idealnie. Nie dość, że gra to jeszcze na dodatek (co jeszcze lepiej pasuje do rockowego etosy) - robi to po to by "zaimponować panienkom". Żyjący w Australii ptak to jedyny znany ludziom przypadek, gdy zwierzęta wytwarzają narzędzie do grania konkretnego rytmu. Oczywiście nauka obserwowała już choćby szympansy, które lubią uderzać o siebie kijkami i kamieniami, ale nie jest to jeszcze muzyczne zastosowanie. Robert Heinsohn, przyrodnik z Australia National University, zaobserwował ciekawe zachowanie kakadu w północnej części kontynentu w 1997 roku. - Kakadu trzymało w łapce kijek i uderzało rytmicznie w pieniek. Potem na chwilkę przestawało, prezentowało imponującą pierś i wreszcie wydawało doniosły krzyk - mówi Heinsohn, którego badania wspiera National Geographic Society. Zaintrygowany tym przyrodnik spędził następne dwie dekady studiując zachowania ptaków. Analiza sekwencji rytmicznych pokazała, że są one przewidywalne i uporządkowane - zupełnie jak ludzka muzyka. Dodatkowo każdy z obserwowanych osobników miał własny styl i rytm. Bębnienie w 70% przypadków zaczynało się gdy w pobliżu znajdowały się samice, także wtedy znacznie wcześniej samce łączyły muzykę ze swoim donośnym nawoływaniem. - Policzki tych ptaków czerwienieją w stanie podniecenia - tłumaczy Heinsohn i dodaje, że tym łatwiej jest zrozumieć motywy aktywności samców. Jak na razie nie przeprowadzono badań tego jak samice reagują na ptasią muzykę. Źródło: National Geographic News