National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-23T07:15:11.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Alzheimer daje o sobie znać nawet dekadę przed utratą pamięci. Te objawy powinny wzbudzić czujność
items: Skąd rośliny wiedzą czym jest zima? Mają ukrytą „pamięć”, która pozwala im zakwitnąć w idealnym momencie
items: Jak mózg decyduje o tym, co pamiętać? Naukowcy dowiedli, że możemy przestać zapominać
items: Nie uczysz się języków? Teraz wiemy, że Twój mózg starzeje się przez to znacznie szybciej niż innych ludzi
items: Jak ćwiczyć pamięć? To proste – oto skuteczne mnemotechniki
items: Zaskakujące odkrycie: czy twój mózg zdradza oznaki Alzheimera już po 20. roku życia?
items: Mózgi małych dzieci rejestrują wspomnienia. „Mogą one nadal istnieć w dorosłości”
items: Efekt Mandeli jest jedną z największych zagadek ludzkiej psychiki. Badacze załamują ręce
items: Szympansy rozpoznają dawnych przyjaciół nawet dekady po rozstaniu. Jednak pod pewnym warunkiem
items: Bakterie mogą przechowywać „wspomnienia” i przekazywać je następnym pokoleniom. Jak to możliwe?
items: Aborygeni australijscy. Kim są rdzenni mieszkańcy Australii?
items: Zaskakujące badania naukowców: używanie smartfonów może poprawiać pamięć
items: Czemu niektóre rzeczy pamiętamy przez chwilę, a inne przez lata? Poznaj sekrety ludzkiej pamięci
items: Wszystko zapominasz? Efekt ery cyfrowej, ale to da się odzyskać
items: Jak pamiętasz swoje życie? Badania pamięci autobiograficznej
items: Demencja: zobacz, jak to wygląda

Alzheimer daje o sobie znać nawet dekadę przed utratą pamięci. Te objawy powinny wzbudzić czujność
type: item
date: 2026-05-23T07:14:23.000Z
creator: Meryl Davids Landau
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: choroby
subject: demencja
subject: mózg
subject: pamięć
subject: starość
description: Choroba Alzheimera wysyła pierwsze sygnały ostrzegawcze w sposób, który rzadko kojarzymy z utratą sprawności umysłowej. Te pięć objawów może pojawić się nawet dekadę przed wystąpieniem pierwszych wyraźnych zaburzeń pamięci.
encoded: Spis treści: Wczesne objawy Alzheimera mogą pojawić się na długo przed problemami z pamięcią Problemy z zarządzaniem finansami Utrzymująca się utrata masy ciała Subtelne zmiany językowe Osłabienie zmysłu węchu Znaczące zmiany nastroju Co mogą zrobić pacjenci i ich rodziny Może się wydawać, że osoba z chorobą Alzheimera lub inną formą demencji budzi się pewnego ranka i nagle zaczyna mieć trudności z przypomnieniem sobie ważnych informacji. Naukowcy wiedzą jednak, że proces poprzedzający pierwsze objawy zaburzeń pamięci jest znacznie bardziej złożony. Nawet dekadę przed wystąpieniem zaburzeń pamięci w mózgu mogą już zachodzić subtelne procesy chorobowe. – W tym okresie wiele osób nie ma oczywistych objawów poznawczych, ale w rzeczywistości w mózgu zachodzą już zmiany – mówi dr Yuan Zhang, badaczka zajmująca się chorobą Alzheimera na Uniwersytecie Columbia. Zmiany te mogą nawet poprzedzać pojawienie się blaszek amyloidowych (płytek starczych), wykrywanych w badaniach obrazowych, które stanowią znany wyróżnik tego schorzenia. Szacuje się, że obecnie około 6 milionów Amerykanów żyje z jakąś postacią demencji, a wraz ze starzeniem się populacji liczba ta może się podwoić. Dlatego naukowcy coraz pilniej koncentrują się na mniej widocznych, wczesnych zmianach. Wczesne objawy Alzheimera mogą pojawić się na długo przed problemami z pamięcią Część badaczy analizuje obrazowanie mózgu oraz biopsje jelit w poszukiwaniu innych markerów, które mogłyby ujawniać wcześniejsze sygnały demencji. Inni szukają wskazówek we krwi. Naukowcy z Washington University in St. Louis poinformowali niedawno, że białko powiązane z chorobą Alzheimera może z dokładnością do kilku lat oszacować, kiedy u części osób rozwiną się zauważalne objawy. Nadal jednak potrzeba znacznie więcej badań, zanim testy te będą mogły przewidywać, kto może zachorować – i kiedy dokładnie mogą pojawić się u niego zaburzenia pamięci. W międzyczasie eksperci pracują nad powiązaniem innych fizycznych lub społecznych oznak, któr…

Alzheimer-6a4c634.jpg
width: 3000
height: 2001

Skąd rośliny wiedzą czym jest zima? Mają ukrytą „pamięć”, która pozwala im zakwitnąć w idealnym momencie
type: item
date: 2026-01-30T08:39:57.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: pamięć
subject: rośliny
subject: zima
description: Większość roślin kwitnie dopiero wiosną, po długim okresie chłodu. Skąd jednak tak właściwie wiedzą, że chłód się kończy i nadszedł czas wzrostu? Naukowcy uważają, że rośliny mogą „pamiętać” zimę w swoich komórkach. Do tej pory trudno było to jednak udowodnić.
encoded: Naukowcy z Uniwersytetu w Yorku opracowali nowatorski mikroskop, który ujawnił niewidoczną do tej pory „pamięć zimy” ukrytą w komórkach roślin. Dzięki temu umieją one odpowiednio zareagować na nadejście wiosny, a my lepiej rozumiemy ten proces oraz możemy skuteczniej dbać o ogrody i uprawy. Niezwykły mikroskop, który pozwala zajrzeć w głąb roślin Przełomowa technologia mikroskopowa nazwana „SlimVar” działa jak ultraczuła kamera zdolna do śledzenia pojedynczych cząsteczek aż do głębokości 30 mikrometrów w korzeniach roślin. Jest to znaczące osiągnięcie, ponieważ tradycyjne mikroskopy nie są w stanie przeniknąć tak głęboko ze względu na rozpraszanie światła. SlimVar wykorzystuje zmienny kąt padania światła i zaawansowane przetwarzanie komputerowe, by „przebić się” przez rozmycie optyczne i zobaczyć ruchy cząsteczek w czasie rzeczywistym. Dzięki tej innowacji naukowcy po raz pierwszy mogli obserwować, jak rośliny „pamiętają” na poziomie molekularnym. „Cała naprzód – rozpocząć kwitnienie” – Udało nam się zaobserwować dwa białka, VIN3 i VRN5, które pomagają roślinom wyłączyć gen blokujący kwitnienie. Są one swoistymi miniaturowymi „hubami pamięci”, które pozwalają roślinom zapamiętać zimę i uruchomić mechanizm kwitnienia po ustaniu mrozów – tłumaczy prof. Mark Leake z Wydziału Biologii na Uniwersytecie w Yorku. W niskich temperaturach białka te gromadzą się w jądrze komórkowym roślin, tworząc trwałe skupiska wokół genu odpowiadającego za kwitnienie. Te skupiska nie rozpadają się nawet po ociepleniu – zamiast tego utrzymują się, chociaż nieco zmniejszają swoją objętość. Pełnią tym sposobem funkcję zapisu historii środowiska rośliny. Czy rośliny naprawdę pamiętają zimę? Poprzez skupiska białek VIN3 i VRN5 rośliny są w stanie „odczytać” swoje środowisko i odpowiednio na nie reagować. Otwiera to nowe możliwości badania tego, jak rośliny dostosowują się do stresów środowiskowych – np. suszy czy zmian temperatury. To szczególnie istotne w kontekście globalnych zmian klimatyczn…

GettyImages-2206416066-9980e75.jpg
width: 5760
height: 3840

Jak mózg decyduje o tym, co pamiętać? Naukowcy dowiedli, że możemy przestać zapominać
type: item
date: 2025-12-01T10:04:40.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: mózg
subject: nauka
subject: pamięć
description: Dlaczego niektóre rzeczy zapominamy od razu, a niektóre nie chcą wyjść nam z pamięci? Odpowiedzialny jest za to nasz mózg, który wykorzystuje złożone mechanizmy obejmujące emocje, powiązania neuronalne i powtarzalność doświadczeń. Czy wiedza o tym pozwoli „naprawić” ludzką pamięć?
encoded: Proces zapamiętywania nie jest przypadkowy ani jednolity – naukowcy od lat badają to, dlaczego pewne wydarzenia zostają w pamięci na lata, a inne szybko ulatują. Najnowsze badania pozwalają coraz dokładniej wskazać, jakie mechanizmy sterują selekcją wspomnień i jak można je świadomie wspierać. Jak mózg wybiera, które wspomnienia zachować? Mechanizmy wyboru tych wspomnień, które pozostaną z nami na dłużej, opierają się na kilku fundamentach. Naukowcy wskazują, ze proces selekcji odbywa się na wielu poziomach – od pierwotnych reakcji emocjonalnych, przez tworzenie powiązań z innymi wspomnieniami, aż po oceny ich „ważności” dokonywane przez zaawansowane struktury mózgowe: korę przedczołową czy hipokamp. To one decydują, czy informacja zostanie utrwalona na długie lata. Emocje są kluczem do trwałej pamięci W procesie zapamiętania kluczowe okazały się emocje. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Bostońskim wykazały, że nawet pozornie nieistotne wspomnienia mogą trwale zapisać się w pamięci, jeśli zostaną powiązane z ważnym wydarzeniem emocjonalnym. W sytuacjach silnie emocjonujących aktywowane są struktury takie jak ciało migdałowate, które działają jak wewnętrzny alarm. Aktywacja tej części mózgu zwiększa szansę na utrwalenie danego wspomnienia. To tłumaczy, dlaczego niektórzy z nas tak łatwo mogą sobie przypomnieć, gdzie byliśmy i co robiliśmy gdy Wojciech Szczęsny obronił karnego Messiego na Mundialu w 2022 roku. Wspomnienia powiązane z intensywnymi uczuciami są bardziej odporne na upływ czasu. Powiązania z innymi wspomnieniami, czyli grosz do grosza Drugim istotnym mechanizmem jest powiązanie nowych informacji z już istniejącymi wspomnieniami. Im więcej połączeń ze wcześniejszą wiedzą, tym większa szansa, że informacja zostanie utrwalona. Mózg działa tutaj jak sieć neuronów, w której każdy nowy ślad pamięciowy ulega wzmocnieniu, gdy jest skojarzony z innymi. Szczególnie dobrze obrazuje to nauka języków. Jeśli każde poznane słowo łączymy z obrazem, dźwiękiem czy z …

FABRIC-KOLAZ-32-24-49eaf3f.jpg
width: 2700
height: 1800

Nie uczysz się języków? Teraz wiemy, że Twój mózg starzeje się przez to znacznie szybciej niż innych ludzi
type: item
date: 2025-11-17T13:01:28.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: język
subject: język angielski
subject: języki obce
subject: mózg
subject: pamięć
subject: Zdrowie
description: Coraz więcej badań naukowych potwierdza, że wielojęzyczność przynosi wymierne korzyści dla zdrowia psychicznego i sprawności intelektualnej. Teraz wiemy jednak, że osoby posługujące się przynajmniej dwoma językami doświadczają także wolniejszego tempa starzenia się mózgu. Czy nauka może być skutecznym narzędziem profilaktyki zdrowotnej?
encoded: Badacze są zgodni: nauka języków obcych działa dla mózgu tak, jak regularny trening na siłowni dla ciała. Wyniki długoletnich obserwacji wykazały, że mówienie przynajmniej dwoma językami pomaga pozostać młodym i opóźnia procesy starzenia. Jak to działa? Uczeni sprawdzili to w imponujący sposób. Jak zmierzyć starzenie się mózgu? Naukowcy zbadali ponad 86 000 dorosłych w wieku od 51 do 90 lat z 27 krajów Europy korzystając z narzędzia „Biobehavioral Age Gap” (BAG). To zaawansowany model, który na podstawie czynników zdrowotnych i stylu życia porównuje wiek biologiczny uczestnika z rzeczywistym. Dodania wartość BAG oznacza przyspieszone starzenie, a ujemna – spowolnione procesy degradacyjne. Model uwzględnia pozytywne czynniki, takie jak aktywność fizyczna czy wykształcenie, oraz negatywne, np. problemy z sercem czy zaburzenia sensoryczne. Dzięki temu naukowcy mogli z wysoką precyzją ocenić, czy mózg badanej osoby starzeje się szybciej, wolniej czy zgodnie z wiekiem chronologicznym. Wielojęzyczność przedłuża życie Efekty badań opublikowane zostały na łamach czasopisma „Nature Aging”. Wyniki są alarmujące: osoby jednojęzyczne mają niemal dwa razy większe ryzyko przyspieszonego starzenia w porównaniu z osobami wielojęzycznymi. Ochronny efekt jest tym silniejszy, im większa liczba używanych języków. Każda kolejna znajomość zwiększa rezerwy mózgu, czyniąc go bardziej odpornym na ząb czasu. W długofalowej analizie ryzyko przyspieszonego starzenia było aż 1,4 raza wyższe. Oznacza to, że mózgi osób posługujących się tylko jednym językiem starzeją się szybciej nie tylko w danym momencie, ale i w dłuższej perspektywie. Dlaczego mówienie w kilku językach chroni mózg? Nauka języków obcych działa jak regularny trening dla mózgu. Codzienna konieczność przełączania się pomiędzy systemami językowymi angażuje szereg struktur mózgowych odpowiedzialnych za uwagę, pamięć czy myślenie abstrakcyjne. To właśnie te umiejętności najszybciej ulegają osłabieniu wraz z wiekiem, a regularne ćwicz…

GettyImages-1351983495-1432f33.jpg
width: 6720
height: 4480

Jak ćwiczyć pamięć? To proste – oto skuteczne mnemotechniki
type: item
date: 2025-11-09T13:30:53.000Z
creator: Artur Białek
subject: Nauka
subject: mózg
subject: pamięć
subject: psychologia
description: Pamięć nie jest stałym darem, a dynamiczną umiejętnością, którą którą można świadomie kształtować i rozwijać przez całe życie. Fundamentem tej zdolności jest neuroplastyczność, czyli niezwykła zdolność mózgu do fizycznej adaptacji w odpowiedzi na doświadczenie. Jak ćwiczyć pamięć? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Mózg ma potencjał do ciągłego rozwoju Jak mózg koduje, przechowuje i odtwarza informacje? Holistyczny trening mózgu, czyli metody stymulacji oparte na stylu życia Mnemotechniki, czyli profesjonalne narzędzia do efektywnego zapamiętywania Pytanie, czy mózg można ćwiczyć, przez wieki stanowiło przedmiot debat filozoficznych i naukowych. Dziś, dzięki postępom w dziedzinie neuronauki, odpowiedź jest jednoznaczna i bezsprzeczna: tak. Jej fundamentem jest zjawisko neuroplastyczności, czyli wrodzonej zdolności mózgu do fizycznej i funkcjonalnej reorganizacji w odpowiedzi na nowe doświadczenia, naukę i informacje. Jedna ciekawostek o mózgu mówi, że nie jest statycznym, niezmiennym organem, którego potencjał jest z góry zdeterminowany, a dynamiczną, plastyczną strukturą, która nieustannie przekształca się pod wpływem naszych działań i otoczenia. Mózg ma potencjał do ciągłego rozwoju Koncepcja neuroplastyczności zrewolucjonizowała postrzeganie mózgu. Mowa tu o zdolności układu nerwowego do modyfikowania swojej struktury, połączeń i funkcji, w odpowiedzi na bodźce wewnętrzne i zewnętrzne. W tym miejscu należy wskazać na czynniki takie jak nauka, doświadczenie czy nawet uszkodzenia neurologiczne. Oznacza to, że każda nowa, nabyta umiejętność, informacja i każde wspomnienie pozostawiają mózgu fizyczny ślad w postaci rekonfiguracji sieci neuronalnej. Na poziomie komórkowym, mechanizm ten polega na tworzeniu nowych połączeń synaptycznych między neuronami i na wzmacnianiu lub osłabianiu już istniejących. Wszystko, czego doświadczamy, aktywuje określone ścieżki neuronalne. Częste powtarzanie danej informacji lub czynności prowadzi do biochemicznego i strukturalnego wzmocnienia zaangażowanych synaps. To sprawia, że przekazywanie sygnałów wzdłuż ścieżki staje się szybsze i efektywniejsze. Z drugiej strony, połączenia, które nie są regularnie używane, ulegają osłabieniu i mogą ostatecznie zaniknąć, co jest procesem znanym jako przycinanie synaptyczne. Ta nieustanna rekonfi…

cwiczenie-pamieci-d92b714.jpg
width: 2247
height: 1500

Zaskakujące odkrycie: czy twój mózg zdradza oznaki Alzheimera już po 20. roku życia?
type: item
date: 2025-07-12T10:16:52.000Z
creator: Annika Hom
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: medycyna
subject: mózg
subject: pamięć
subject: Zdrowie
description: Wczesne objawy Alzheimera mogą być widoczne już u osób po 20. roku życia. Nowe badanie wskazuje, że odpowiednio wczesna diagnostyka może znacząco opóźnić rozwój choroby i dać szansę na skuteczną prewencję.
encoded: Spis treści: Co badanie mówi o wczesnym początku choroby? Ograniczenia badania – co warto wiedzieć? Co dalej z badaniami nad wczesną diagnozą? Dlaczego Alzheimer jest trudny do wykrycia u młodych osób? Coraz więcej badań potwierdza, że mózg człowieka działa inaczej niż dotąd sądziliśmy. Choć choroba Alzheimera kojarzy się głównie z osobami starszymi, najnowsze wyniki badań pokazują, że ryzyko tej choroby można zauważyć już dekady wcześniej. Dzięki analizie markerów zapalnych i testom poznawczym naukowcy zidentyfikowali potencjalne czynniki ryzyka już u osób w wieku 20–30 lat. Co badanie mówi o wczesnym początku choroby? Już ponad sto lat temu niemiecki neuropatolog Alois Alzheimer zauważył nietypowe objawy dezorientacji u swojej pacjentki. Po śmierci kobiety lekarz odkrył w mózgu zmarłej złogi amyloidu beta oraz tzw. splątki neurofibrylarne – dziś uznawane za dwa główne wyznaczniki choroby Alzheimera. W najnowszych badaniach zauważono pierwsze oznaki pogorszenia funkcji poznawczych znacznie wcześniej, bo już u osób w wieku 24 lat. W grupie 30-latków wykryto także biologiczne wskaźniki ryzyka neurodegeneracji. Naukowcy analizowali poziomy interleukiny 6 i 8 – markerów stanu zapalnego – we krwi badanych. W grupie osób w wieku 34–44 lata, podwyższony poziom tych biomarkerów wiązał się z gorszymi wynikami testów poznawczych. Co więcej, wyższy wynik skali CAIDE – narzędzia oceniającego ryzyko demencji – już u osób w wieku około 25 lat korelował ze słabszymi zdolnościami poznawczymi. To znacznie wcześniej niż okres średniego wieku, w którym zwykle ocenia się ryzyko Alzheimera. – To duży sukces badawczy – ocenia prof. Tatjana Rundek, dyrektorka Instytutu Mózgu im. Evelyn F. McKnight na Uniwersytecie w Miami. Zdaniem naukowczyni, choć powiązania są subtelne, to badanie dostarcza „przekonujących dowodów molekularnych na wczesny stan zapalny i procesy neurodegeneracyjne”. Ograniczenia badania – co warto wiedzieć? Nie wszyscy eksperci są jednak tak entuzjastyczni. Prof. Rundek…

wczesne-objawy-alzheimerashutterstock1987514951-15df8a7.jpg
width: 1000
height: 563

Mózgi małych dzieci rejestrują wspomnienia. „Mogą one nadal istnieć w dorosłości”
type: item
date: 2025-03-21T12:58:16.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: dzieci
subject: dzieciństwo
subject: mózg
subject: neurologia
subject: niemowlaki
subject: pamięć
subject: psychologia
description: Jako dorośli nie pamiętamy nic z najwcześniejszego dzieciństwa. Jednak najnowsze badania naukowców wykorzystujące rezonans magnetyczny (MRI) wykazały, że już od roku wzwyż tworzymy wspomnienia. Dlaczego więc w późniejszym życiu nie mamy do nich dostępu?
encoded: W tym artykule: Jak się bada pamięć niemowlaków? Kiedy nasz mózg tworzy pierwsze wspomnienia? Dlaczego nie mamy dostępu do najwcześniejszych wspomnień Istnieje pewien rodzaj amnezji, na który cierpią absolutnie wszyscy. To tak zwana amnezja dziecięca. Czyli niezdolność przypomnienia sobie jakichkolwiek wydarzeń z pierwszych dwóch–trzech lat naszego życia. Dopiero po upływie tego czasu formują się wspomnienia, które potrafimy przywołać w dorosłości. Zagadka dziecięcej amnezji od dawna intryguje psychologów dziecięcych. Co sprawia, że nie mamy dostępu do zdarzeń z naszego najwcześniejszego dzieciństwa? Dotychczas naukowcy podejrzewali m.in., że wiąże się to z pracą hipokampu – części mózgu odpowiedzialnej za powstawanie wspomnień. Zakładano że u bardzo małych dzieci hipokamp jest jeszcze niedostatecznie rozwinięty, by tworzyć i przechowywać wspomnienia. Jednak wyjaśnienie może być zupełnie inne. Najnowsze badania, których wyniki zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Science”, wskazują, że już od około pierwszego roku życia nasz hipokamp bardzo dobrze radzi sobie z tworzeniem wspomnień. Jak się bada pamięć niemowlaków? Udowodnienie tego wymagało sporej pomysłowości i cierpliwości. Do badania aktywności różnych części mózgu służy obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego. By przeprowadzić je skutecznie, badany nie może się poruszać. Co jest niewykonalne w przypadku bardzo małych dzieci. Zespół kierowany przez Nicka Turk-Browne’a, profesora psychologii na Uniwersytecie Yale, opracował więc własną metodę uspokojenie maluchów, które mają znaleźć się wewnątrz skanera MRI. Udoskonalono ją przez całe lata. Naukowcy wykorzystywali smoczki, kocyki, pluszaki, poduszki, wsparcie rodziców, a nawet psychodeliczne wzory tła, aby utrzymać uwagę dzieci. Mimo to maluchy się wierciły, a obrazy wychodziły rozmazane. Trzeba więc było przeprowadzić setki sesji. Kiedy nasz mózg tworzy pierwsze wspomnienia? W badaniach wzięło udział 26 dzieci w wieku czterech miesięcy do …

GettyImages-1164969828-22a0883.jpg
width: 1024
height: 768

Efekt Mandeli jest jedną z największych zagadek ludzkiej psychiki. Badacze załamują ręce
type: item
date: 2024-03-03T11:51:00.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: pamięć
subject: psychologia
subject: Wolny czas
description: Efekt Mandeli to swego rodzaju enigma. Na czym polega ten wciąż badany fenomen? Wyruszamy w skłaniającą do refleksji podróż, która rzuca wyzwanie rozumieniu naszej pamięci.
encoded: W tym artykule: Efekt Mandeli na przykładach Czy istnieją równoległe światy? Efekt Mandeli ma intrygujące wytłumaczenia Skąd biorą się problemy z pamięcią? Efekt Mandeli to jedno z najbardziej fascynujących zjawisk dotyczących ludzkiej pamięci oraz tego, jak funkcjonuje nasz mózg. Krótko mówiąc, są to fałszywe wspomnienia pewnych wydarzeń, szczegółów lub zjawisk kulturowych. O efekcie Mandeli mówimy jednak nie wtedy, gdy błędne wspomnienie ma pojedyncza osoba, a większa grupy ludzi. Fenomen został nazwany tak przez Fionę Broome na cześć południowoafrykańskiego aktywisty i polityka Nelsona Mandeli. Broome sama nazwała się „konsultantką ds. paranormalnych”. Pewnego razu jej uwagę przykuło to, że pewna grupa niezależnych osób twierdziła, iż Mandela zmarł w więzieniu w latach 80. ubiegłego wieku. Było to jednak zniekształcone wspomnienie, ponieważ polityk w rzeczywistości wyszedł z więzienia, został prezydentem RPA, a zmarł dopiero w 2013 r. A więc kilka lat po tym, jak termin „efekt Mandeli” został użyty po raz pierwszy. Efekt Mandeli na przykładach Zbiorowa błędna pamięć o śmierci Mandeli skłoniła Fionę Broome, i nie tylko ją, do zbadania innych podobnych przypadków. Jak się okazało, jest ich całkiem sporo. Uwaga, niektóre szczególnie zaskakują. Można się bowiem dowiedzieć, że sami należymy do grupy ludzi ze zniekształconymi wspomnieniami. Jeden z najbardziej znanych przykładów efektu Mandeli dotyczy serii książek i kreskówek dla dzieci pod tytułem „Berenstain Bears” (w Polsce została przetłumaczona jako „Misie z Niedźwiedziej Krainy”). Co ciekawe, wiele osób na świecie błędnie zapamiętało pisownię nazwiska tytułowych niedźwiadków. Zamiast Berenstain, w ich pamięci było to Berenstein. Innym intrygującym przykładem jest kultowy wers z filmu „Gwiezdne wojny: Imperium kontratakuje”. Wielu fanów pamięta ten tekst jako „Luke, jestem twoim ojcem”. Jednak w rzeczywistości zdanie brzmi: „Nie, jestem twoim ojcem”. To powszechne błędne cytowanie podsyciło dyskusję na temat wiar…

efekt-mandeli-jest-jedna-z-najwiekszych-zagadek-ludzkiej-psychiki1-bc2048b.jpg
width: 960
height: 540

Szympansy rozpoznają dawnych przyjaciół nawet dekady po rozstaniu. Jednak pod pewnym warunkiem
type: item
date: 2023-12-19T13:09:25.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: małpy
subject: pamięć
subject: przyroda
subject: psychologia zwierząt
subject: szympansy
description: Szympansy zwyczajne i bonobo mają znakomitą pamięć długotrwałą. Naukowcy odkryli, że reagują na fotografie swoich przyjaciół i krewnych nawet wówczas, gdy nie widziały ich latami. Jednak wcześniej zwierzęta musiały być w dobrych stosunkach.
encoded: W tym artykule: Dobra pamięć szympansów Po co dobra pamięć ssakom naczelnym Przyjaźń wśród małp Samica bonobo o imieniu Louise urodziła się w zoo w San Diego. Jako dziecko żyła w grupie razem ze swoją siostrą Lorettą i kuzynem Erinem. W 1992 r. została przeniesiona do Japonii. Od tej pory mieszkała w ośrodku Kumamoto Sanctuary. Prawie trzy dekady później, w 2019 r., Louise wzięła udział w badaniach naukowych. Pokazywano jej dwa zdjęcia – nieznajomego zwierzęcia oraz dawno niewidzianej siostry. Jednocześnie badacze śledzili ruch jej gałek ocznych. Jak się okazało, Louise zignorowała obcego szympansa. Wpatrywała się za to w fotografię Loretty. Następnie podobny test przeprowadzono z fotografią Erina. Wynik był taki sam. Louise nieszczególnie interesowała się nieznajomym. Przyglądała się za to uważnie dawno niewidzianemu krewniakowi. Dobra pamięć szympansów Przypadek Louise jest najbardziej ekstremalny ze wszystkich opisanych w artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym „PNAS”. „W momencie przeprowadzania testu Louise nie widziała swojej siostry Loretty ani siostrzeńca Erina przez ponad 26 lat” – napisali badacze w pracy redagowanej przez słynnego prymatologa Fransa de Waala. „Co uderzające, wykazywała silną skłonność do skupiania uwagi zarówno na Loretcie, jak i Erinie”. Szympansy bonobo potrafią zaskoczyć. Do pracy? Narzędzia. Na kłopoty? Seks Szympansy karłowate bonobo potrafią wytwarzać i używać prostych narzędzi do zdobywania pokarmu oraz do atakowania – czytamy na lamach "American Journal of Physical Anthropology". W sumie w testach wzięło udział 26 zwierząt. Były to żyjące w zoo szympansy zwyczajne oraz bonobo. Za każdym razem naukowcy pokazywali im dwa zdjęcia przedstawiające inne zwierzęta ich gatunku. Na jednym zawsze był nieznajomy, na drugim – dawny członek grupy badanego szympansa. Taki, którego uczestnik eksperymentu nie widział przynajmniej od dziewięciu miesięcy. Jak się okazało, małpy średnio patrzyły dłużej na te zwierzęta, które kiedyś znały. Taka…

szympansy-rozpoznaja-dawnych-przyjaciol-nawet-dekady-po-rozstaniu-jednak-pod-pewnym-warunkiem-fot-shutterstock-78d8b0e.jpg
width: 3000
height: 2000

Bakterie mogą przechowywać „wspomnienia” i przekazywać je następnym pokoleniom. Jak to możliwe?
type: item
date: 2023-11-24T14:48:37.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: bakterie
subject: biologia
subject: medycyna
subject: pamięć
subject: Zdrowie
description: Chociaż nie mają ani mózgu, ani układu nerwowego, bakterie rozwinęły system, który służy im jako pamięć. To, co w nim przechowują, może zostać przekazane następnym pokoleniom.
encoded: W tym artykule: Co pamięta bakteria? Żelazo w komórkach bakterii Pierwiastkowa pamięć Nowy sposób na groźne bakterie? Bakteria Escherichia coli, czyli pałeczka okrężnicy, to jeden z najlepiej przebadanych organizmów, jakie żyją na Ziemi. A jednak nawet o niej naukowcy nie wiedzą jeszcze wszystkiego. Badacze z Uniwersytetu Teksańskiego i Uniwersytetu Delaware ustalili właśnie, że E.coli ma pewien rodzaj systemu pamięciowego. Pozwala on bakteriom przechowywać wspomnienia oraz wykorzystywać je, kiedy są potrzebne. A nawet – przekazywać kilku następnym generacjom. Praca na ten temat ukazała się w najnowszym numerze czasopisma naukowego „PNAS”. Co pamięta bakteria? Oczywiście, mówienie o wspomnieniach w przypadku bakterii jest daleką metaforą. Bakterie to proste organizmy jednokomórkowe. Nie mają ani mózgu, ani systemu nerwowego, ani komórek nerwowych. W ich przypadku nie może być więc mowy o tworzeniu jakichkolwiek psychicznych reprezentacji miejsc czy zdarzeń. Ich „pamięć” to coś jak informacje przechowywane na komputerze. Mikrobiom: jak drobnoustroje wpływają na każdy etap naszego życia – od narodzin do starości Im dłużej naukowcy badają żyjące w nas drobnoustroje, tym więcej dowiadują się o zaskakującym wpływie jaki te mikroorganizmy wywierają na nasz wygląd, działania, myśli i uczucia. Skut... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/escherichia-coli-zolte-preciki-skupione-na-fioletowym-podlozu-moga-powodowac-zatrucia-pokarmowe-ale-wiekszosc-szczepow-jest-nie-tylko-nieszkodliwa-ale-takze-pozyteczna-photographs-by-martin-oeggerli-fcabc20.jpeg" width="938" height="528" alt="Escherichia coli, żółte pręciki skupione na fioletowym podłożu, mogą powodować zatrucia pokarmowe, ale większość szczepów jest nie tylko nieszkodliwa, ale także pożyteczna (Photographs by Martin Oeggerli)" title="Escherichia coli, żółte pręciki skupione na fioletowym podłożu, mogą powodować zatrucia pokarmowe, ale większość szczepów jest nie tylko nieszkodliwa, …

bakterie-moga-przechowywac-wspomnienia-i-przekazywac-je-nastepnym-pokoleniom-jak-to-mozliwe-fot-shutterstock-15c8e3d.jpg
width: 1000
height: 800

Aborygeni australijscy. Kim są rdzenni mieszkańcy Australii?
type: item
date: 2023-07-21T12:35:52.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: aborygeni
subject: australia
subject: Edukacja
subject: nauka
subject: pamięć
description: Aborygeni to rdzenni mieszkańcy Australii. Ich przodkowie przybyli na ten kontynent nawet 65 tysięcy lat temu. Wg badań genetycznych zarówno Aborygeni australijscy, jak i Papuasi są bezpośrednimi potomkami ludzi, którzy jako pierwsi opuścili Afrykę. Co jeszcze wiemy o pierwszych mieszkańcach państwa ze stolicą w Canberze?
encoded: W tym artykule: Kim są Aborygeni? Kultura Aborygenów Gdzie żyją Aborygeni? Problemy Aborygenów w Australii Aborygeni – ciekawostki Niezwykłe umiejętności Aborygenów Aborygeni australijscy, czyli „ci, którzy byli tu od początku”. Rdzenni mieszkańcy Australii przybyli bowiem na ten kontynent już nawet między 50 a 65 tys. lat temu. Co więcej, badania genetyczne wykazały, że to właśnie ci ludzie są bezpośrednimi spadkobiercami społeczności, które jako pierwsze opuściły Afrykę. Od zawsze byli koczownikami. Swoją gospodarkę uzależniali od otaczającego ich środowiska, korzystając z bogactwa naturalnych zasobów Australii. Szanowali przyrodę, bo wiedzieli, że jest źródłem życia. Kim są Aborygeni? Aborygeni zajmowali się głównie łowiectwem i zbieractwem. Polowali na zwierzęta, m.in. na kangury. Mięsną dietę uzupełniali wszystkim tym, co zdołali zebrać, np. dzikimi roślinami, orzechami, jagodami. W regionach nad oceanem uprawiali również rybołówstwo. Ponieważ garncarstwo było słabo rozwinięte, wiele potraw spożywano na surowo, a niekiedy pieczono je na otwartym ogniu. Myśliwi używali głównie włóczni z kamiennymi ostrzami, oszczepów, a także drewnianych bumerangów, które stały się znakiem rozpoznawczym Australii. Aborygeni nie znali lądowych środków transportu i komunikacji oraz nie budowali trwałych domostw. Podstawowe przedmioty codzienne wyrabiali z drewna i kamienia. Zajmowali się również obrabianiem kości, muszli i włókien roślinnych, z których tworzyli potrzebne i praktyczne artefakty. Nie znali obróbki gliny i metali. Chodzili nago, a niekiedy nosili opaski biodrowe. Aborygeni od zawsze wierzyli w animizm. Plemiona te uważają, że wszystkie istoty nie-ludzkie, takie jak zwierzęta, rośliny i inne przedmioty nieożywione, posiadają duszę. Kultura Aborygenów Jednym z ważniejszych symboli kultury Aborygenów jest didgeridoo. To instrument dęty, który uważany jest za jeden z najstarszych instrumentów muzycznych na świecie. Eksperci twierdzą, że jego tradycyjny sposób produkcji n…

aborygeni-c751343.jpg
width: 5184
height: 3456

Zaskakujące badania naukowców: używanie smartfonów może poprawiać pamięć
type: item
date: 2022-08-05T13:00:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: mózg
subject: odkrycia
subject: pamięć
subject: smartfony
subject: telefon
description: Najnowsze badania wykazały, że korzystanie z urządzeń takich jak smartfony, korzystnie wpływa na nasze procesy myślowe, wbrew wcześniejszym przypuszczeniom.
encoded: W tym artykule: Naukowcy postanowili zbadać, jak urządzenia cyfrowe wpływają na naszą pamięć Okazuje się, że urządzenia mobilne mogą być korzystne dla mózgu Wspomagacze są dobre, ale nie powinniśmy polegać wyłącznie na nich Odkąd smartfony stały się nieodłączną częścią życia ludzi, przed ich ekranami spędzają wiele godzin dziennie. Jak wskazują badania, ludzie średnio przed smartfonem spędzają ponad 3 godziny dziennie. Od lat słyszy się pouczenia, że powinno się mniej czasu korzystać z telefonu, a niektóre firmy wprowadzają nawet specjalne limity dla aplikacji, żeby ograniczyć korzystanie z nich. Okazuje się, że być może niepotrzebnie, bo używanie smartfonów może mieć korzystny wpływ na mózg człowieka. Naukowcy postanowili zbadać, jak urządzenia cyfrowe wpływają na naszą pamięć Najnowsze badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Journal of Experimental Psychology: General”. Naukowcy postanowili sprawdzić, jak smartfony wpływają na zdolności zapamiętywania u ludzi. Uczeni przeprowadzili eksperyment na 158 uczestnikach w wieku od 18 do 71 lat. Badani otrzymali specjalne zadanie, które miało na celu sprawdzić ich umiejętności mnemoniczne. Czemu niektóre rzeczy pamiętamy przez chwilę, a inne przez lata? Poznaj sekrety ludzkiej pamięci Jak działa ludzka pamięć? Na czym polega amnezja? Czy można mieć sztuczne wspomnienia? Zapraszamy was do wnętrza umysłu. Ochotnicy otrzymali tablety, na ekranie których znajdowały się ponumerowane kółka. Musieli posortować je w lewą lub prawą stronę, a właściwe ułożenie gwarantowało nagrodę pieniężną. Niektóre koła były warte aż o 10 razy więcej. Autorzy eksperymentu przewidzieli 16 powtórzeń tego ćwiczenia. W trakcie połowy prób uczestnicy mieli do dyspozycji urządzenia cyfrowe, na których mieli ustawione przypomnienia. Okazuje się, że urządzenia mobilne mogą być korzystne dla mózgu Badania wykazały, że ludzie sięgali po smartfony w sytuacji, gdy konkretny przypadek był dużo bardziej wartościowy. Naukowcy przeanalizowal…

smarfony-ca9cd92.jpeg
width: 2121
height: 1414

Czemu niektóre rzeczy pamiętamy przez chwilę, a inne przez lata? Poznaj sekrety ludzkiej pamięci
type: item
date: 2019-10-21T09:35:52.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: mózg
subject: pamięć
subject: wspomnienia
subject: Zdrowie
description: Jak działa ludzka pamięć? Na czym polega amnezja? Czy można mieć sztuczne wspomnienia? Zapraszamy was do wnętrza umysłu.
encoded: Bez pamięci ludzie żyliby w niekończącym się „teraz”, nie wiedząc, skąd przychodzą ani dokąd zmierzają, bez zdolności do myślenia o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Naukowcy badający pamięć mają twardy orzech do zgryzienia, bo obwody odpowiedzialne za wspomnienia są rozrzucone po całym mózgu. Znaleziono jednak kilka szczególnie ważnych rejonów. Kluczowy dla pamięci i emocji jest np. hipokamp. Położony w głębi przodomózgowia, odbiera dane ze zmysłów i łączy je w pojedyncze doświadczenie. Pamięć operacyjna i długotrwała Niektóre wspomnienia nie trwają nawet minuty. Niektóre zachowujemy na całe życie. Pamięć operacyjna to typ pamięci krótkotrwałej zachowujący wrażenia przez kilkanaście sekund. Pamiętamy np. ostatnie kilka wypowiedzianych słów albo kilka ostatnich składników, jakie dodaliśmy do gulaszu, żeby móc dokończyć to, co zaczęliśmy (zdanie lub potrawę). Potem pamięć operacyjna się „wyzerowuje”. Pamięć długotrwała jest bardziej jak pojemna szafa na akta albo folder przydatnych plików, w który zrzucamy niektóre dokumenty do późniejszego wykorzystania. Większe szanse na przejście z pamięci operacyjnej do długotrwałej mają te informacje, do których przywiązujemy dużą wagę, stale je powtarzamy albo wiążą się dla nas z silnymi emocjami. Przydają się one nie tyle w bieżących pracach, ile w dokonywaniu właściwych wyborów i kierowaniu swoim życiem. Kategorie pamięci Choć uważny obserwator bez wątpienia potrafiłby wymienić długą listę przymiotów czerwonego jabłuszka, wszystkie je można by sklasyfikować w czterech kategoriach: zmysłowe, ruchowe, wzrokowo-przestrzenne i językowe. Pamięć zmysłowa Obejmuje pięć zmysłów, ale najpotężniejszym wyzwalaczem wspomnień jest zapach. Zmysły pozwalają nam doceniać świat, nic więc dziwnego, że wiele wspomnień można pobudzić właśnie dzięki nim. Określona melodia może np. przywołać wspomnienie ślubu lub rodzinnego spotkania. Ludzie obdarzeni świetną pamięcią często tworzą w umyśle wizualne wskazówki wspomagające pamięć długotrw…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4acdfffd8e9e5a5004ec112bee125ccd1bad0e5c-5f98031.png
width: 747
height: 472

Wszystko zapominasz? Efekt ery cyfrowej, ale to da się odzyskać
type: item
date: 2019-06-28T11:03:30.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: Moto
subject: nauka
subject: pamięć
subject: Technologia
description: Kilka sekund po wysłuchaniu wiadomości w radiu już nie wiesz o czym były? Zakończenie wczoraj przeczytanej książki już wyleciało ci z głowy? Jak się nazywał ten człowiek, który przedstawił ci się przed chwilą? Mając pod ręką internet i cierpiąc na nadmiar bodźców u większości z nas pamięć staje się coraz słabsza. Czy da się ją odzyskać?
encoded: Według naukowców jest nadzieja, a kluczem do rozwiązania tego problemu może być badanie i obserwacja wybitnych jednostek, które zadziwiają świat swoimi możliwościami. Nagrodzony w 2015 tytułem mistrzowskim przez International Association of Memory 26-letni student medycyny to dobry obiekt do badań. Alex Mullen znany jako „atleta pamięci”, startuje między innymi w konkurencji polegającej na zapamiętywaniu największej ilości rzeczy w najkrótszym czasie. W testach na to wykorzystuje się sekwencje kart do gry, twarze, imiona oraz na przykład daty wydarzeń historycznych. Osoby takie jak Mullen budzą fascynację naukowców. W świecie, gdy gigantyczne bazy danych zastępują nam biblliotek i pamięć, gdzie zapamiętanie cudzego numeru telefonu dostarcza trudności – ich wyczyny są jeszcze bardziej imponujące, choć nie do końca nowe. Warto pamiętać, że w czasach starożytnych kultury oralne nie dysponując spisaną historią opierały się tylko na możliwości pamięci swoich członków. Wyobrażacie sobie nauczyć się „Iliady” albo „Odysei” Homera na pamięć? Dla nas może to być niewykonalne zadanie, ale dla starożytnych – jak najbardziej. Co zatem mieli oni, oraz mistrzowie pamięci, czego brakuje nam? Czy pamięć można wyćwiczyć jak mięśnie? Wiemy na pewno, że mózg to organ, który można trenować i kształtować. Badanie z 2000 roku pokazało, że bardzo ważny dla utrzymywania wspomnień jest hipokamp. Ta część mózgu, co ciekawe, okazała się znacznie bardziej rozwinięta u... londyńskich taksówkarzy, niż u innych mieszkańców tego miasta. Pomagało im to planować w gąszczu ulic odpowiednie trasy i unikać korków. By to zrobić musieli dobrze pamiętać gdzie można jechać, w jakim kierunku oraz które ulice mogą być aktualnie remontowane. Są dowody na to, że trening pamięci przynosi korzyści – mówi Emma Ward, wykładająca psychologię na Uniwersytecie Middlesex. Dodaje, że internet nie jest obecny w naszym życiu jako jego integralna część na tyle długo by móc jasno stwierdzić i ocenić jego długoterminowy wpły…

internet-niszczy-nasza-pamiec-na-szczescie-mozna-ten-proces-odwrocic-6074a07.jpeg
width: 900
height: 600

Jak pamiętasz swoje życie? Badania pamięci autobiograficznej
type: item
date: 2015-12-16T18:28:29.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: neurologia
subject: pamięć
subject: psychologia
description: Niektórzy ludzie potrafią ze szczegółami opowiedzieć o wydarzeniach ze swojego życia, inni pamiętają tylko suche fakty. Świadczy to o typie ich pamięci autobiograficznej – zawiadamia magazyn „Cortex”.
encoded: Naukowcy z Rotman Research Institute (Kanada) odkryli, że ludzie różnią się między sobą cechami pamięci autobiograficznej (pamięci dotyczącej własnej przeszłości) i uwidacznia się to w strukturze ich połączeń mózgowych. Badacze przeprowadzili wśród 66 dorosłych osób badanie kwestionariuszowe dotyczące pamięci autobiograficznej. Zaobserwowali, że badani dzielili się między sobą na tych, którzy z dużą dokładnością przywoływali z pamięci najdrobniejsze szczegóły i potrafili obrazowo opisać każde wydarzenie ze swojego życia oraz na tych, którzy pamiętali fakty ze swojej przeszłości, ale nie byli w stanie nic więcej o nich powiedzieć. Późniejsza analiza połączeń neuronalnych pomiędzy poszczególnymi obszarami mózgu wykazała, że osoby o rozbudowanej (szczegółowej) pamięci autobiograficznej charakteryzowały się większą ilością powiązań pomiędzy płatem skroniowym przyśrodkowym (hipokampem) – miejscem odpowiedzialnym za pamięć – a częściami kontrolującymi funkcje widzenia. Tymczasem osoby o ubogiej (ogólnej) pamięci autobiograficznej cechowały się większą ilością połączeń pomiędzy hipokampem a korą przedczołową, w której mieszczą się funkcje planowania i organizacji. Naukowcy przypuszczają, że osoby o różnych rodzajach pamięci autobiograficznej mogą odmiennie reagować na negatywne zmiany, które pojawiają się wraz z wiekiem i obejmują na przykład trudności z przypominaniem sobie szczegółów. „Ludzie, którzy nawykli do bogatych w detale wspomnień, mogą być bardzo wrażliwi na subtelne zmiany występujące w obrębie pamięci wraz z wiekiem. Ci, którzy polegają w większym stopniu na faktach, mogą okazać się bardziej odporni na te zmiany” – komentuje dr Brian Levine, jeden z badaczy. Planowane są dalsze badania nad związkami typu pamięci autobiograficznej z cechami osobowości, ryzykiem zaburzeń psychicznych (np. depresji), zdolnościami poznawczymi i genotypem. Źródło: PAP Trwa wyprawa Traveler Adventure Team w Austrii! Mamy dla Was rady jak spakować się przed wyjściem w góry! View oEmb…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/f301fa0ec83cfc8c1ba0c3213873725bdc7d6599-5d91a48.jpeg
width: 1000
height: 671

Demencja: zobacz, jak to wygląda
type: item
date: 2014-04-29T12:46:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby
subject: demencja
subject: mózg
subject: pamięć
description: Aplikacja na Facebooku pokazuje, jak postrzegają rzeczywistość osoby cierpiące na demencję. Cel? Szerzenie wiedzy na temat choroby
encoded: FaceDementia app, to specjalna aplikacja stworzona dla Alzheimer's Research UK. Pojawia się na prywatnych stronach użytkowników serwisu społecznościowego i sprytnie "wymazuje" na pewien czas ważne informacje po to, by pokazać jak demencja wpływa na mózg człowieka. Znikają prywatne zdjęcia, ważne wiadomości, statusy. Bez obaw, niczego tak naprawdę nie utracimy: na prawdziwym koncie nic się nie dzieje. Zmiany są widoczne jedynie podczas korzystania z aplikacji. Można także obejrzeć krótkie filmy, w których ludzie dotknięci demencją, wyjaśniają jak na nich działa to schorzenie. Demencja czy inaczej otępienie spowodowane jest uszkodzeniem mózgu, które znaczne obniża jego sprawność umysłową. Osłabienie tej sprawności może mieć różny charakter, jak i nasilenie. - Dzięki serwisom społecznościowym takim jak Facebook, mamy kontakt z rodzina i bliskimi, wiemy, co się u nich dzieje, przechowujemy wspomnienia w postaci zdjęć, wydarzeń, wiadomości. To także swego rodzaju pamiętnik, którym każdy z nas zapisuje swoją historię od momentu, w którym dołączył - wyjaśnia Rebecca Wood z Alzheimer's Research UK - chcieliśmy w ten sposób pokazać, jak pewnego dnia te wszystkie wydarzenia mogą zostać pomieszane, zamienione lub po prostu zapomniane, bo tak wygląda życie ludzi cierpiących na demencję - dodała. Zobacz aplikację: FaceDementia app

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8aac6132bf3e4e67f87ad434ddcaf19ba5d895bb-fe66dfc.jpeg
width: 497
height: 314