National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-14T13:06:29.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Ornamenty na odnalezionej w Palestynie czarze przedstawiają najwcześniejsze mity o powstaniu Ziemi
items: Święte miasto wyglądało inaczej niż sądziliśmy. Nowe odkrycie archeologiczne w Jerozolimie
items: „Tabliczka przekleństwa”. Najstarszy hebrajski tekst wspominający Boga może być czymś zupełnie innym
items: Wyjątkowe odkrycie u wybrzeży Izraela. Na dnie morza odnaleziono miecz z czasów krucjat
items: W Jerozolimie odnaleziono dokument zapisany na kamiennej tabliczce. Pochodzi z czasów Jezusa
items: Archeolodzy odnaleźli szkielet, który ma ślady operacji mózgu. Zabieg przeprowadzono 3400 lat temu
items: Archeolodzy odkryli, że srebro było używane jako waluta znacznie wcześniej, niż sądzono
items: Gdzie jest Arka Przymierza? 7 potencjalnych tropów
items: Rekonstrukcja twarzy słynnej „czaszki z Jerycho”. Kim był mężczyzna, którego kości zagipsowano?
items: Odkryto starożytne artefakty w „grobowcu Salome”. To kobieta, która miała osobiście znać Jezusa
items: Niezwykłe odkrycie w Galilei. Pod arabskim pałacem z okresu Umajjadów odnaleziono mozaikę i ślady dawnej osady
items: Wojny o wodę. Przeczytaj reportaż o świętej rzece!
items: „Bliski, nie tak daleki Wschód”. Te czarno-białe fotografie nie przypominają pocztówek z egzotycznych kurortów. Są wyjątkowe
items: Palestyna stoi na checkpoincie

Ornamenty na odnalezionej w Palestynie czarze przedstawiają najwcześniejsze mity o powstaniu Ziemi
type: item
date: 2025-11-14T14:26:05.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: archeologia
subject: palestyna
subject: religie
subject: starożytność
subject: wierzenia
description: Odnaleziona w skalnym grobowcu czara z ˁAin Samiya jest tak mała, że mieści się w dłoni. Mimo to zawiera w sobie cały kosmos. A przynajmniej wersję jego powstania powszechną na starożytnym Bliskim Wschodzie.
encoded: W 1970 roku w zapieczętowanym, skalnym grobie z epoki środkowego brązu (ok. 2650–1950 p.n.e.) znajdującym się w pobliżu palestyńskiej miejscowości Kafr Malik na Zachodnim Brzegu, odnaleziono niewielkie srebrne naczynie. Czara została ozdobiona motywami fauny i flory. Można na niej rozróżnić chimerę, węże, elementy roślinne oraz promienisty dysk. – Przez dziesięciolecia wielu badaczy łączyło te przedstawienia z Enūma Eliš, babilońskim eposem o stworzeniu świata. Ta interpretacja okazała się jednak zbyt późna i zbyt uproszczona. Naszym zdaniem czara ukazuje powstanie kosmicznego porządku – przede wszystkim narodziny Słońca i jego codzienną podróż. Zostało to przedstawione za pomocą języka wizualnego, który rozprzestrzenił się szeroko na starożytnym Bliskim Wschodzie – twierdzi Eberhard Zangger w artykule opublikowanym na łamach czasopisma „The Ancient Near East Today”. Co znajdowało się w grobie? Zangerr jest absolwentem Uniwersytetu Harvarda. Pracę doktorską obronił na Uniwersytecie Stanforda. Stał się znany w dużej mierze poprzez wygłaszanie kontrowersyjnych teorii na temat historii epoki brązu we wschodnim regionie Morza Śródziemnego. Jego hipotezy dotyczące Troi i Atlantydy spotkały się z szerokim sceptycyzmem wśród współpracowników, podobnie jak niektóre z jego hipotez dotyczących Luwijczyków. Opisywana czara została odkryta w jednym z wielu wykutych w skałach grobowców, ciągnących się wzdłuż Wadi Samiya na północny wschód od Ramallah. Leżała w zamkniętej komorze wraz z szesnastoma naczyniami ceramicznymi, trzema lampami, drewnianym drzewcem włóczni, grotem strzały i bursztynowymi paciorkami. Jak na epokę brązu jest to wyjątkowo bogate wyposażenie. Stworzyciel Nieba i Ziemi Samo naczynie zostało wykonane z cienkiej srebrnej blachy. Mierzy około 8,2 cm wysokości, a jego krawędź liczy około 25 cm obwodu. U podstawy naczynia biegnie pas zygzaków i fryz jodełkowy. Powyżej znajduje się pas narracyjny podzielony na dwie wyważone sceny. – Po prawej stronie dwie antropom…

kielichAinSamia1-389a218.jpg
width: 1575
height: 1050

Święte miasto wyglądało inaczej niż sądziliśmy. Nowe odkrycie archeologiczne w Jerozolimie
type: item
date: 2024-07-22T11:49:29.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: biblia
subject: bliski wschód
subject: fortyfikacje
subject: izrael
subject: jerozolima
subject: odkrycia archeologiczne
subject: palestyna
subject: Wolny czas
description: Archeolodzy dokonali w Jerozolimie ważnego odkrycia. Naturalna dolina skalna okazała się być monumentalną fosą. Oddzielała dwie części miasta. Odkrycie to otwiera dyskusję na temat lokalizowania miejsc znanych z Biblii.
encoded: W tym artykule: Wielka dziura. Wielkie odkrycie w Jerozolimie „Wielkie przedsięwzięcie”. Nieznane umocnienia Jerozolimy Zagadka fortyfikacji Jerozolimy Kto wykonał fortyfikacje? Zagadka pozostaje Archeolodzy nie przestają pracować na terenie Jerozolimy. Jest to święte miasto dla wyznawców trzech religii monoteistycznych: judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. Dlatego każde znalezisko elektryzuje wiele osób, bo może odnosić się do wydarzeń znanych ze świętych ksiąg. Wielka dziura. Wielkie odkrycie w Jerozolimie Eksperci z Izraelskiego Urzędu Starożytności i Uniwersytetu w Tel Awiwie poinformowali właśnie o odkryciu potężnej fosy o głębokości co najmniej dziewięciu metrów i szerokości przynajmniej 30 metrów. Dokonano go w Parku Narodowym Murów Jerozolimskich. Naukowcy zdawali sobie sprawę, że rów obronny był częścią umocnień Jerozolimy. Ale nie było jasne, gdzie się znajdował. Poszukiwania fosy starożytnego miasta trwały 150 lat. Fosa została częściowo wykuta specjalnie w tym celu. Jednak jej fragmenty są pozostałością po kamieniołomach. W ten sposób ekonomicznie uzyskano bardzo istotny element fortyfikacji. Fosa oddzielała górne miasto, w którym znajdowały się Wzgórze Świątynne i pałac od dolnego miasta (obecnie to obszar Ofel), gdzie żyli zwykli ludzie. Jest to współczesny parking Givati. „Wielkie przedsięwzięcie”. Nieznane umocnienia Jerozolimy – Nie wiadomo, kiedy fosa została wykopana. Dowody sugerują, że była używana przez wieki, kiedy Jerozolima była stolicą Królestwa Judy, prawie 3000 lat temu w czasach króla Jozjasza. W tamtych latach fosa oddzielała południową część mieszkalną miasta od Akropolu na północy – komentują odkrycie kierownicy wykopalisk prof. Yuval Gadot z Wydziału Archeologii i Starożytnych Kultur Bliskiego Wschodu na Uniwersytecie w Tel Awiwie i dr Yiftah Shalev z Izraelskiego Urzędu Starożytności. Naukowcy nie mają wątpliwości: stworzenie fosy było wielką operacją. Na dużą skalę zmodyfikowała ona naturalną topografię miasta. Celem było zademonstr…

swiete-miasto-wygladalo-inaczej-nowe-odkrycie-archeologiczne-w-jerozolimie-4a412a3.png
width: 1200
height: 630

„Tabliczka przekleństwa”. Najstarszy hebrajski tekst wspominający Boga może być czymś zupełnie innym
type: item
date: 2023-12-07T14:30:14.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: biblia
subject: Edukacja
subject: izrael
subject: odkrycia archeologiczne
subject: palestyna
subject: Społeczeństwo
subject: Wolny czas
description: Tabliczka, którą odnaleziono w okolicy góry Ebal pochodziła z 1200 r. p.n.e. W marcu naukowcy stwierdzili, że odkrycie dowodzi, że Izraelici potrafili pisać w języku hebrajskim już w czasach Eksodusu i mogli być naocznymi świadkami i kronikarzami Starego Testamentu. Problem polega na tym, że artefakt mógł być w rzeczywistości... ciężarkiem wędkarskim.
encoded: W tym artykule: Jeżeli odkrycie zostanie potwierdzone, będzie to przełom we współczesnej archeologii Tabliczki przekleństwa znane są już od stuleci, ale ta może być najstarsza w historii „Zostaniesz przeklęty przez Boga" Tabliczka może być w rzeczywistości ciężarkiem wędkarskim Góra Ebal jest ważnym miejscem dla Izraelitów i Chrześcijan „Gdy Pan, Bóg wasz, wprowadzi was do ziemi, którą idziecie posiąść, ogłosicie błogosławieństwo na górze Garizim, a przekleństwo na górze Ebal.” To słowa z Księgi Powtórzonego Prawa Starego Testamentu. A właśnie na górze Ebal archeolodzy odnaleźli tabliczkę, na której ma znajdować się najstarszy spisany tekst w języku hebrajskim. Naukowcy twierdzą, że jest to tzw. „tabliczka przekleństwa”. Jeżeli odkrycie zostanie potwierdzone, będzie to przełom we współczesnej archeologii Houston, Texas. Międzynarodowy zespół naukowców pod przewodnictwem dr Stotta Striplinga organizuje konferencję prasową, podczas której ogłaszają przełom w odkryciach archeologicznych. Uczeni twierdzą, że tabliczka o wymiarach 2x2 cm pochodzi z ok. 1200 r. p.n.e. Widnieje na niej m.in. tetragram. To cztery hebrajskie litery oznaczające „Jahwe”, czyli Bóg. Gdzie leży biblijne miasto, w którym Jezus rozmnożył chleb? Betsaida to jedno z najczęściej opisywanych biblijnych miast. Archeolodzy od lat spierają się w kwestii jego położenia. Autorzy odkrycia byli zdania, że to archeologiczna i historyczna sensacja. Naukowcy stwierdzili, że tabliczka jest dowodem, że wydarzenia, które zostały opisane w Starym Testamencie, mogły zostać spisane przez naocznych świadków. Dotychczas najstarszym tekstem, który pojawił się w Biblii, była Pieśń Debory z Księgi Sędziów, która została spisana co najmniej 1100 lat p.n.e. Tabliczki przekleństwa znane są już od stuleci, ale ta może być najstarsza w historii Tabliczki przekleństwa, znane również jako tabliczki złorzeczące, (łac. tabella defixionis) to ołowiane tabliczki, w których wyryta została modlitwa lub przekleństwo. Jak dotąd najstars…

tabliczka-przeklenstwa-bb06fc8.webp
width: 650
height: 366

Wyjątkowe odkrycie u wybrzeży Izraela. Na dnie morza odnaleziono miecz z czasów krucjat
type: item
date: 2023-07-25T11:25:03.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: chrześcijaństwo
subject: Edukacja
subject: izrael
subject: jerozolima
subject: muzułmanie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: palestyna
description: Archeolodzy twierdzą, że miecz prawdopodobnie zaginął podczas bitwy morskiej, która odbyła się ok. 800 lat temu. Krzyżowcy starli się wówczas z muzułmanami podczas jednej z krucjat.
encoded: W tym artykule: Miecz z czasów krucjat Broń należała do krzyżowca, który zginął w bitwie morskiej W obronie Królestwa Jerozolimskiego Krucjaty, czyli wyprawy krzyżowe były organizowane od końca XI wieku. Chrześcijańskie rycerstwo na wezwanie papieża wyruszało w różne regiony świata, aby walczyć nie tylko z muzułmanami na Bliskim Wschodzie, ale także z poganami na wschodzie Europy. Jednak to właśnie wyprawy zbrojne przeciwko wyznawcom islamu przeszły do historii. Głównym celem pierwszych kampanii było bowiem odzyskanie Ziemi Świętej, a zwłaszcza Jerozolimy, miejsca kaźni Jezusa Chrystusa. Miecz z czasów krucjat Właśnie dlatego wiele miejsc dawnych bitew przez dziesiątki lat stanowiły miejsca wykopalisk archeologicznych. Badacze próbowali dowiedzieć się więcej o przebiegu walk, a odkrycia odzyskane ze stanowisk rzucały nowe światło na historię krucjat. Jednak potyczki nie odbywały się wyłącznie na lądzie. W XII i XIII wieku dochodziło również do bitew morskich pomiędzy krzyżowcami a muzułmanami. W 2021 roku u wybrzeży północnego Izraela podwodny archeolog odnalazł miecz wykonany z żelaza. Pokryły go muszle, piasek, mikroorganizmy, które sprawiły, że broń nie uległa degradacji. Jednak warstwa skorupy, choć uchroniła żelazne ostrze przed rozpadem, uniemożliwiała dokładniejsze badania. Po dwóch latach prac z wykorzystaniem między innymi promieniowania rentgenowskiego naukowcy ustalili, że broń pochodziła sprzed ok. 800 lat i została lekko wygięta, prawdopodobnie podczas zaciekłej walki. Wnioski opublikowano na łamach czasopisma naukowego „Atiqot”. Broń należała do krzyżowca, który zginął w bitwie morskiej Archeolodzy stwierdzili, że miecz prawdopodobnie wpadł do wody podczas walki na statku. Świadczą o tym ślady na rękojeści, a także klindze. Uczeni uważają, że przeciwnik mógł wybić broń z ręki nieprzyjaciela. – Były to niezwykle kosztowne przedmioty, dlatego zazwyczaj znajdowały się w pochwie. W tym przypadku odnaleziono samą broń. Z tego możemy wywnioskować, że wpadł d…

miecz-2ceac29.jpg
width: 1027
height: 768

W Jerozolimie odnaleziono dokument zapisany na kamiennej tabliczce. Pochodzi z czasów Jezusa
type: item
date: 2023-05-19T11:07:18.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cesarstwo rzymskie
subject: Edukacja
subject: izrael
subject: jerozolima
subject: palestyna
subject: starożytność
description: W Mieście Dawida, najstarszej części Jerozolimy, archeolodzy odnaleźli starożytny dokument sprzed 2000 lat. Zawiera informacje finansowe pewnego kupca.
encoded: W tym artykule: Starożytny rachunek pochodził z okresu Drugiej Świątyni Miasto Dawida było niegdyś sercem Jerozolimy Życie codzienne w dawnej Jerozolimie Miasto Dawida to najstarsza część Jerozolimy. Dziś znajduje się tu stanowisko archeologiczne, w którym od XIX wieku trwają niezliczone wykopaliska. Odkrycia w tym miejscu rzuciły światło na historię miasta, a także życie codzienne jego mieszkańców. Pomogły również zweryfikować dawne pisma, kroniki, a nawet teksty biblijne, które opisują dzieje ludu Izraela. Starożytny rachunek pochodził z okresu Drugiej Świątyni Podczas najnowszych wykopalisk w stolicy Izraela archeolodzy odnaleźli małą kamienną tabliczkę. Izraelski Urząd ds. Starożytności poinformował, że zapisano na niej dokumentację finansową, a artefakt pochodzi sprzed ok. 2000 lat. W historiografii Izraela mówi się, że jest to tzw. Okres Drugiej Świątyni. Chodzi o najważniejszą świątynię izraelitów, która została wzniesiona na Wzgórzu Świątynnym w latach 537–516 p.n.e., a zburzono ją w 70 r. n.e. podczas oblężenia Jerozolimy. Było to jedno z najważniejszych starć w ramach pierwszego powstania żydowskiego przeciwko cesarstwu rzymskiemu. Święta budowla Żydów została wówczas spalona, a wraz z nią spłonęła duża część śródmieścia. Naukowcy przeprowadzili dokładną analizę kamiennej tabliczki. Okazało się, że starożytny dokument był swego rodzaju potwierdzeniem lub pokwitowaniem płatności. Rachunek został wystawiony prawdopodobnie przez kupca lub inną osobę, która zajmowała się handlem w stolicy Izraela. Autorzy odkrycia przyznają, że artefakt rzuca światło na starożytną działalność handlową i jest rzadkim dowodem, który ujawnia szczegóły dotyczącego zwykłego, codziennego życia. Miasto Dawida było niegdyś sercem Jerozolimy – To niezwykłe odkrycie, które ujawnia kolejny aspekt żydowskiego życia 2000 lat temu. Te wyjątkowe wykopaliska potwierdzają, że Miasto Dawida było dawniej sercem Jerozolimy i jednym z ważniejszych części tego miasta – mówi rabin Amichai Eliyahu, m…

kamienna-tabliczka-8ed6e73.webp
width: 880
height: 495

Archeolodzy odnaleźli szkielet, który ma ślady operacji mózgu. Zabieg przeprowadzono 3400 lat temu
type: item
date: 2023-02-23T11:55:40.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: bliski wschód
subject: Edukacja
subject: izrael
subject: medycyna
subject: odkrycia
subject: operacja
subject: palestyna
subject: starożytność
subject: Zdrowie
description: Podczas wykopalisk archeologicznych w Izraelu odnaleziono szkielety dwóch braci z epoki brązu. Czaszka jednego z nich miała dziurę, którą wykonano podczas zabiegu trepanacji. Naukowcy twierdzą, że to najstarszy dowód na tego rodzaju operację w regionie.
encoded: W tym artykule: Najstarszy dowód na trepanację na Bliskim Wschodzie Mężczyzna należał do bogatszej warstwy społecznej Pacjent zmarł prawdopodobnie kilka godzin po operacji Najstarsze operacje na świecie przeprowadzano już kilka, a nawet kilkanaście tysięcy lat temu. Pradawna medycyna rozwijała się metodą prób i błędów. Nie wszystkie zabiegi były udane. Prawdopodobnie większość z nich i tak kończyła się olbrzymim cierpieniem pacjenta, a niekiedy nawet śmiercią. Najstarszy dowód na trepanację na Bliskim Wschodzie Znane są jednak przypadki starożytnych eksperymentów medycznych, które kończyły się pomyślnie. Tak było m.in. z hiszpańską czaszką, która miała ślady kilku nacięć świadczących o operacji ucha. Szkielet miał pond 5000 lat. Co więcej, pierwszą udaną amputację przeprowadzono ok. 31 tys. lat temu na Borneo. Badacze ustalili, że po odcięciu dolnej części nogi, pacjent żył jeszcze od sześciu do dziewięciu lat. Najnowsze odkrycie w Izraelu rzuca z kolei nowe światło na historię operacji na Bliskim Wschodzie. W trakcie ostatnich wykopalisk archeologicznych w grobowcu w starożytnym mieście Tel Megiddo badacze odnaleźli szczątki dwóch braci, którzy żyli w epoce brązu w latach 1550 a 1450 p.n.e. Naukowcy zauważyli, że czaszka jednego z nich miała kwadratowy otwór. Uczeni sugerują, że to najstarszy dowód na trepanację czaszki w tym regionie. Co robi metal w starożytnej czaszce. Sensacyjne odkrycie naukowców. Nie są pewni, czy metalowy element jest oryginałem, czy znakomitą fałszywką Czaszka, która została odnaleziona w Peru może być dowodem na najstarszą w historii operację wszczepienia implantu. Środowisko naukowców jest jednak podzielone. Część naukowców uważa,... – Trepanacja była zabiegiem chirurgiczny, który znany jest w historii od tysięcy lat. Jednak nie mamy wiele dowodów na tego rodzaju operacje na Bliskim Wschodzie. Mamy nadzieję, że nasze badania pomogą zrozumieć, jak rozwijała się medycyna na terytorium dzisiejszego Izraela – mówi dr Rachel Kalisher, archeolo…

szkielety-braci-345a9fd.jpg
width: 1280
height: 720

Archeolodzy odkryli, że srebro było używane jako waluta znacznie wcześniej, niż sądzono
type: item
date: 2023-01-24T15:11:13.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: handel
subject: izrael
subject: palestyna
subject: starożytność
subject: waluta
description: Analiza skarbów sprzed 3600 lat odnalezionych w Izraelu i Palestynie wykazała, że starożytni mieszkańcy Lewantu mogli używać waluty opartej na srebrze dużo wcześniej, niż dotychczas podejrzewano.
encoded: W tym artykule: Srebro mogło być używane jako waluta nawet 500 lat wcześniej, niż podejrzewano Srebro było wówczas rodzajem proto-szekli Najwcześniejszy dowód na długotrwały handel pomiędzy Lewantem a Anatolią Zespół naukowców z Uniwersytetu w Hajfie i Uniwersytetu Hebrajskiego odkrył, że w Lewancie używano srebrnej waluty ponad 3600 lat temu. Badacze dokonali analizy skarbów, które odkryto podczas wykopalisk w Izraelu i Strefie Gazy. Uczeni przekonują, że pierwsze srebrne monety, które były w obiegu mogły pochodzić ze starożytnej Grecji lub Anatolii. Odkrycie zostało opublikowane na łamach czasopisma „Journal of Archaeological Science”. Srebro mogło być używane jako waluta nawet 500 lat wcześniej, niż podejrzewano Starożytna waluta była oparta na naturalnych zasobach oraz kamieniach szlachetnych. Pieniądze były formą wymiany handlowej. W czasach neolitycznych płacono wszystkim, co miało jakąś wartość. M.in. zbożem, warzywami, zwierzętami lub innymi dobrami. Jednak dotychczas uważano, że pierwsze monety w historii powstały prawdopodobnie ok. 1000 r. p.n.e. i były używane przez ludy anatolijskie. Autorzy najnowszych badań sugerują, że starożytna waluta mogła być używana nawet o 500 lat wcześniej. Badacze przeanalizowali 28 sztuk srebra, które znaleziono na stanowiskach archeologicznych z epoki brązu. Wszystkie skarby odnaleziono w państwach Lewantu. Srebro było wówczas rodzajem proto-szekli Naukowcy twierdzą, że wśród drogocennych artefaktów nie było narzędzi ani innych podobnych przedmiotów. Oznacza to, że srebro mogło być wykorzystywane jako zapłata podczas transakcji. – Wiemy, że ten okres epoki brązu to czas, w którym stawiano większe budowle i fortyfikacje. Architekci musieli czymś zapłacić robotnikom, którzy brali udział w budowie – twierdzi w rozmowie z Live Science Tzilla Eshel, archeolog z Uniwersytetu w Hajfie. W Izraelu znaleziono 1500-letnie szczątki mnicha. Dlaczego był zakuty w łańcuchy? Wiele odkryć archeologicznych w Izraelu jest związanych z chrześci…

srebro-c3411e6.jpg
width: 2048
height: 1362

Gdzie jest Arka Przymierza? 7 potencjalnych tropów
type: item
date: 2023-01-12T14:45:17.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: chrześcijaństwo
subject: Edukacja
subject: historia
subject: izrael
subject: jerozolima
subject: judaizm
subject: Kultura
subject: palestyna
subject: żydzi
description: Arka zaginęła podczas szturmu wojsk babilońskich na Jerozolimę w 586 r. p.n.e. Gdzie jest Arka Przymierza? Badacze wskazują 7 potencjalnych miast, gdzie może się dzisiaj znajdować.
encoded: W tym artykule: Co się stało z Arką Przymierza? Chartres (Francja) Rzym (Włochy) Jerozolima (Izrael) Tanis (Egipt) Aksum (Etiopia) Lalibela (Etiopia) Harare (Zimbabwe) Według Biblii Arka Przymierza to ozdobna skrzynia, w której Izraelici przechowywali kamienne tablice z Dekalogiem. W Starym Testamencie czytamy, że Mojżesz miał je otrzymać Boga na Górze Synaj. Symbolizowała obecność Jahwe, a być może tron Boży. Według tradycji żydowskiej oprócz przykazań wewnątrz Arki miały znajdować się również: laska Aarona oraz dzban z manną. Co się stało z Arką Przymierza? Arka Przymierza miała 140 cm długości na 80 cm szerokości i 80 cm wysokości. Wykonano ją z akacjowego drewna i obito złotą blachą. Wszystko, co wiemy o zaginionej relikwii, pochodzi z Księgi Powtórzonego Prawa i Księgi Wyjścia. Według hebrajskiej wersji Biblii, do momentu wybudowania Pierwszej Świątyni Salomona Arka miała być przewożona na specjalnym wozie z zasłonami w trakcie kampanii wojskowych Izraelitów. Żydzi wierzyli bowiem, że ktokolwiek posiada Arkę, ten jest niezwyciężony. Po zdobyciu Jerozolimy przez króla Dawida Arka została sprowadzona z pustyni i przechowywana przez kolejne lata w mieście. Miała być trzymana w różnych świątyniach. W 586 r. p.n.e. armia Babilonu, którą dowodził król Nabuchodonozor II, podbiła Palestynę. Podczas najazdu zburzono Pierwszą Świątynie, a Arka Przymierza zaginęła. Legendy mówią, że obrońcy miasta mogli ją gdzieś ukryli. Najpewniej jednak została wykradziona lub zniszczona przez najeźdźców. Jedna z legend głosi, że Arka pojawi się znowu, gdy na Ziemi objawi się prawdziwy Mesjasz. Czy są jakiekolwiek dowody na to, że Jezus naprawdę istniał? Współcześnie ponad 2 miliardy osób wyznaje chrześcijaństwo i deklaruje wiarę w Chrystusa. Jednak kim tak naprawdę był Jezus? Dla wielu jest Bogiem, ale w niektórych religiach pojawia się... Chrześcijańska i żydowska relikwia poszukiwana jest już od tysięcy lat, ale jak dotąd nikomu nie udało się jej odnaleźć. Kilkukrotnie archeolodzy na…

arka-przymierza-ddb1b34.jpg
width: 6477
height: 2953

Rekonstrukcja twarzy słynnej „czaszki z Jerycho”. Kim był mężczyzna, którego kości zagipsowano?
type: item
date: 2023-01-11T07:34:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: biblia
subject: czaszka
subject: Edukacja
subject: kości
subject: neolit
subject: palestyna
subject: prehistoria
subject: rekonstrukcja
subject: Społeczeństwo
description: Po 70 latach od odkrycia naukowcy postanowili zrekonstruować twarz człowieka z Jerycho, którego czaszka została zagipsowana 9000 lat temu. Kim był tajemniczy mężczyzna?
encoded: W tym artykule: Kim był człowiek, który żył w Jerychu 9500 lat temu? Badacze stworzyli rekonstrukcję twarzy prehistorycznego mężczyzny Dlaczego osadnicy z Jerycha gipsowali czaszki? Jerycho to prawdopodobnie najstarsze, nieprzerwanie istniejące ludzkie miasto W pobliżu rzeki Jordan na Zachodnim Brzegu położone jest jedno z najstarszych miast na świecie. Ludzie zamieszkiwali je już nawet ok. 11 tysięcy lat temu. Dzisiaj Jerycho należy do Autonomii Palestyńskiej i zamieszkuje je nieco ponad 22 tysięcy osób. To małe miasteczko jest również miejscem, w którym 70 lat temu archeolog Kathleen Kenyon odkryła w sumie siedem zagipsowanych czaszek. Ale to jedna, nazwana później „czaszką z Jerycha”, wzbudziła po latach największe zainteresowanie. Kim był człowiek, który żył w Jerychu 9500 lat temu? Kenyon przed laty doszła do wniosku, że czaszki należą do jednych z najwcześniejszych mieszkańców Jerycha. Datowanie radiowęglowe wykazało, że mogły pochodzić nawet sprzed 9500 lat. Zostały pokryte gipsem prawdopodobnie, aby odtworzyć wizerunek zmarłych, do których należały. Ponadto do oczodołów włożono muszle, a na kilku z nich widoczne były ślady czerwonej farby. Naukowcy stwierdzili, że artefakty te mogły być wykorzystywane w celach kultu religijnego. Zobacz, jak wyglądała kobieta, która żyła 31 tysięcy lat temu. Zachwycająca rekonstrukcja twarzy Pierwotna analiza czaszki początkowo błędnie wykazała, że fragment kości należał do mężczyzny. Po 141 latach naukowcy naprawili błąd poprzedników i stworzyli niezwykłą rekonstrukcj.. Czaszka z Jerycho znajduje w Muzeum Brytyjskim. Od 2016 roku trwały badania, które miały na celu odtworzenie wyglądu osoby, do której należała. Badacze opublikowali swoją pracę na łamach czasopisma naukowego „Ortog Online”. Dzięki wykorzystaniu najnowszych technologii międzynarodowy zespół naukowców dokonał rekonstrukcji twarzy neolitycznego człowieka. Badacze stworzyli rekonstrukcję twarzy prehistorycznego mężczyzny Autorzy przyznają, że wymagało to niemałeg…

czlowiek-z-jerycha-a0bed2c.jpg
width: 2500
height: 1204

Odkryto starożytne artefakty w „grobowcu Salome”. To kobieta, która miała osobiście znać Jezusa
type: item
date: 2022-12-22T07:52:44.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: chrześcijaństwo
subject: Edukacja
subject: izrael
subject: jerozolima
subject: jezus chrystus
subject: Kultura
subject: odkrycia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: palestyna
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: wiara
description: W grobowcu, który uważany jest za miejsce pochówku św. Salome, archeolodzy odnaleźli lampy pielgrzymów oraz starożytne inskrypcje. Jeden z napisów to imię kobiety, która miała towarzyszyć Jezusowi od jego narodzin, aż po śmierć na krzyżu i zmartwychwstanie.
encoded: W tym artykule: Kobieta, która była obecna w życiu Jezusa od narodzin, aż po jego śmierć Archeolodzy odkryli grobowiec, który miał być poświęcony Salome W czasach wczesnego chrześcijaństwa był to ważny ośrodek kultu świętej Starożytne pisma, hagiografie, a nawet Ewangelie wspominają o kilku kobietach, które miały być blisko związane z Jezusem. Św. Łukasz wymienia imiennie trzy z nich: Marię Magdalenę, Joannę i Zuzannę. Wśród najstarszych przekazów pojawia się również dziewczyna o imieniu Salome. To postać, która zawsze pozostawała w cieniu historii. A jednak wiele wskazuje na to, że była jedną z ważniejszych kobiet w życiu Jezusa. Kobieta, która była obecna w życiu Jezusa od narodzin, aż po jego śmierć Imię Salome po hebrajsku oznacza „czyniącą pokój”. W Ewangelii według św. Jana była spokrewniona z Maryją, matką Chrystusa. Nie wiadomo jednak, czy była jej siostrą, czy ciotką. Z kolei św. Mateusz wymienia ją jako matkę synów Zebedeusza, czyli apostołów Jana i Jakuba. Ewangeliści uważają, że miała towarzyszyć Jezusowi aż do jego śmierci na krzyżu. Co więcej, legenda głosi, że to właśnie Salome asystowała Marii przy narodzinach chrześcijańskiego zbawiciela. Opisuje to protoewangelia Jakuba, czyli apokryficzny utwór spisany w języku greckim w drugiej połowie II wieku. To również Salome wraz z Marią Magdaleną miały spotkać zmartwychwstałego Mesjasza. Archeolodzy odkryli grobowiec, który miał być poświęcony Salome W latach 80. ubiegłego wieku, w miejscu położonym na zachód od Jerozolimy w parku narodowym Tel Lachish, odnaleziono nieznany grobowiec. Archeolodzy nie wiedzieli wówczas, do kogo mógł należeć. Ponadto wcześniej został on obrabowany. Najnowsze wykopaliska w mogile ujawniły kilka artefaktów zostawionych przez pielgrzymów oraz inskrypcje, które wymieniają imię Salome. „Tabliczka przekleństwa”. Archeolodzy twierdzą, że znaleźli najstarszy hebrajski tekst, który wspomina Boga Tabliczka, którą odnaleziono w okolicy góry Ebal pochodziła z 1200 r. p.n.e. W marcu nauko…

grob-salome-24a6a3c.webp
width: 620
height: 372

Niezwykłe odkrycie w Galilei. Pod arabskim pałacem z okresu Umajjadów odnaleziono mozaikę i ślady dawnej osady
type: item
date: 2022-09-28T14:01:16.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: arabowie
subject: Edukacja
subject: islam
subject: izrael
subject: Kultura
subject: muzułmanie
subject: palestyna
subject: Społeczeństwo
description: Archeolodzy twierdzą, że osada w Galilei w przeszłości była prawdopodobnie zamieszkiwana przez chrześcijan lub Żydów. Dlaczego nikt wcześniej o tym nie wiedział?
encoded: W tym artykule: Jaką tajemnicę skrywał pradawny arabski pałac? Przed budową kompleksu, istniała tam wczesnochrześcijańska lub żydowska osada Region bogacił się głównie dzięki trzcinie cukrowej Kim byli Umajjadzi? Na początku VIII wieku n.e. we wschodniej Galilei, niespełna 200 metrów na zachód od północnej części Jeziora Tyberiadzkiego, podczas panowania kalifa Al-Walida I z rodu Umajjadów, wzniesiono pałac zwany Khirbat al-Minya. W tamtych czasach był to jeden z najbardziej majestatycznych arabskich ksarów w regionie. Niektórzy historycy uważają, że meczet, który tam zbudowano, był jednym z najwcześniejszych w Palestynie. Jaką tajemnicę skrywał pradawny arabski pałac? Pałacowy kompleks jest pełen tajemnic i niejasności. Zagadką jest chociażby to, czy kiedykolwiek jego budowa została ukończona. Badania archeologiczne wykazały, że mógł być użytkowany do końca okresu Umajjadów, czyli do 750 roku n.e. Jednak rok wcześniej na skutek potężnego trzęsienia ziemi, wiele budynków zostało uszkodzonych, a szkód nigdy nie naprawiono. Wkrótce ksar miał zostać opuszczony przez domowników, a ruiny zostały zapomniane na lata. Dotychczas historycy i archeolodzy uważali, że Khirbat al-Minya, którego budowę miał zlecić sam kalif, powstał na dziewiczej, niezamieszkałej ziemi, tuż nad brzegiem jeziora. Jednak najnowsze odkrycie badaczy z Uniwersytetu Johana Gutenberga w Moguncji wykazały coś zupełnie innego. Przed budową kompleksu, istniała tam wczesnochrześcijańska lub żydowska osada Archeolodzy najpierw przebadali teren kompleksu pałacowego za pomocą pomiarów pola magnetycznego. W kilku miejscach wykryli anomalie, a następnie rozpoczęli wykopaliska. Badacze odnaleźli m.in. bazaltowe konstrukcje z różnych okresów, zbiornik na wodę, ceramiczne przedmioty oraz mozaikowe posadzki, które pochodziły z V–VI wieku n.e. Ozdobne fragmenty podłogi przedstawiały charakterystyczne rośliny, które można znaleźć również w pobliskich kościołach. Odnaleziono najstarsze budynki na Półwyspie Arabskim. Po…

mozaika-ad7f486.jpg
width: 4721
height: 3111

Wojny o wodę. Przeczytaj reportaż o świętej rzece!
type: item
date: 2019-03-14T08:17:50.000Z
creator: Don Belt
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: izrael
subject: Kultura
subject: palestyna
subject: Travel
subject: woda
subject: wojna
description: Rzekę Jordan, która od dziesięcioleci stanowi źródło konfliktu pomiędzy Izraelem i jego sąsiadami, dziś niszczą susze, ścieki i nadmierna eksploatacja.
encoded: Jordan, biblijna rzeka, której nazwa przywołuje na myśl niebiański spokój, nikomu dziś nie kojarzy się z rajem na ziemi. Od hałaśliwego źródła w pobliżu naznaczonych wojną zboczy góry Hermon do pieniącego się 250 km w dół rzeki brązowego mułu przy ujściu do Morza Martwego Jordan walczy o przetrwanie w niewdzięcznym środowisku. Takim, gdzie narody szpikują wybrzeże minami albo przystępują do wojny o ławicę piasku. W tym suchym rejonie woda zawsze była cenna. Dziś, po sześciu latach suszy i wraz z rosnącym zaludnieniem, ponownie staje się źródłem konfliktu między Izraelczykami, Palestyńczykami i Jordańczykami, którzy walczą o dostęp do życiodajnej rzeki. Pewnego ranka w lipcu zeszłego roku trzej badacze – Izraelczyk, Palestyńczyk i Jordańczyk – w wojskowej obstawie stali po kolana w Jordanie. Znajdowali się ponad 60 km na południe od Jeziora Galilejskiego, pod ruinami mostu zbombardowanego podczas wojny sześciodniowej w czerwcu 1967 r. Naukowcy prowadzą badania rzeki dla działającej w regionie pozarządowej organizacji Friends of the Earth Middle East (FOEME), której celem jest budowanie pokoju poprzez wspólne zarządzanie środowiskiem. W byłej strefie wojennej panował nieznośny upał, ale nawet jeśli ci mężczyźni obawiali się, że dostaną udaru słonecznego, spadnie na nich kawałek betonu lub wejdą na minę zniesioną przez wodę, to doskonale to maskowali. – Patrz, Samer! – zwołał Sarig Gafny, izraelski ekolog w zielonym kapeluszu. – Sprawdź tego stwora. Samer Talozi, wysoki, młody inżynier środowiska, spojrzał przez ramię na malutkiego bezkręgowca, którego Izraelczyk właśnie umieścił w szklanej probówce. – To żyje! – zaśmiał się. Na tym odcinku, szerokim na siedem metrów, Jordan jest tak zanieczyszczony, że warto świętować każdą oznakę wodnego życia. Częściowo bierze się to z niedostatku wody; w ciągu kilku dziesięcioleci rzeka straciła ponad 90 proc. swojej dawnej objętości. W jej górnym biegu, przy Jeziorze Galilejskim, izraelski Narodowy System Wodny kieruje świeże wody…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/f1e5d5932d8cbb5e1fb58fdd131d699440ef1d6f-69c6feb.jpeg
width: 500
height: 334

„Bliski, nie tak daleki Wschód”. Te czarno-białe fotografie nie przypominają pocztówek z egzotycznych kurortów. Są wyjątkowe
type: item
date: 2016-11-22T10:06:36.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: algieria
subject: egipt
subject: gdańsk
subject: irak
subject: iran
subject: izrael
subject: jemen
subject: jordania
subject: kuwejt
subject: liban
subject: libia
subject: oman
subject: palestyna
subject: syria
subject: tunezja
subject: turcja
subject: wystawa
subject: zanzibar
description: Dokumentalista, pracownik ONZ, fotograf rejestrował zmieniający się na skutek rewolucji systemowych świat arabski. Zmiany udało mu się uchwycić w architekturze, ludziach, w naturze.
encoded: ZOBACZ GALERIĘ >>> Adam Styp-Rekowski od ponad 11 lat pracuje na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej nad wspieraniem procesów konstytucyjnych i rozwojem społeczeństwa obywatelskiego. Rejestruje zmieniający się na skutek rewolucji systemowych świat arabski. W architekturze, ludzkiej obecności, naturze od setek lat wdartej w miejsca jest zawarta historia i duch czasów. W następstwie zmian krajobrazu religijnego, społecznego, w tym ruchów wolnościowych, m.in. Arabskiej Wiosny 2011 roku, a także fundamentalistycznych ruchów islamskich, Północna Afryka i Bliski Wschód przeszły ponownie, jak wiele razy w historii, okres wstrząsów, które w niektórych wypadkach doprowadziły do wojen domowych. Tradycyjny świat, często niezmienny od stuleci, już odchodzi, a wojny i konflikty sprawiają, że dzieje się to jeszcze szybciej. Jednak ten świat wciąż tam jest, trzeba go tylko szukać, znajdywać w krajobrazie zwyczajnego życia i tego, co nas otacza. „Świetnie skadrowany obraz miejski” Adam Styp-Rekowski próbuje zatrzymać tradycyjny świat międzyludzkich spotkań, tradycji i pięknej architektury: ruin starożytnych cywilizacji, meczetów Syrii – starszych niż niejedno europejskie państwo czy libijskiego modernizmu z lat 20. XX wieku. Jego czarno-białe zdjęcia nie przypominają pocztówek z egzotycznego kurortu, ale świetnie skadrowany obraz miejski krajów Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej: Algierii, Autonomicznego Regionu Kurdystanu Irackiego, Egiptu, Iraku, Iranu, Izraela, Jemenu, Jordanii, Kuwejtu, Libanu, Libii, Omanu i jego byłej kolonii – Zanzibaru, Palestyny, Syrii, Tunezji i Turcji. To miejsca, które zdają się coraz dalsze dla Europejczyków, głównie przez to, że tak naprawdę są nieznane, oceniane przez pryzmat stereotypów. Historia spoza kadru Prace Styp-Rekowskiego pochodzą z lat 2005–2016 i są rodzajem fotorejestracji fragmentu historii spoza kadru. Celem fotografa jest raczej prezentacja detalu, symbolu wydarzeń niż zdanie z nich pełnej relacji. Ta relacja jest przecież indywi…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/385bb97b0445481de896fccd07c632f6e45c65ca-3e72bb7.jpeg
width: 3000
height: 2000

Palestyna stoi na checkpoincie
type: item
date: 2014-01-29T09:49:00.000Z
creator: Tomasz Trela
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: betlejem
subject: palestyna
subject: uchodźcy
description: Jeden z naszych czytelników postanowił zobaczyć, jak wygląda życie w okupowanym Zachodnim Brzegu. Wszystko nam opisał. Zapraszamy do lektury
encoded: Przez checkpoint można przejechać lub nie. Można spóźnić się do pracy lub nie dotrzeć do niej wcale. Przez checkpoint można też nie wrócić do domu na noc albo, będąc kobietą, umrzeć podczas porodu na tylnym siedzeniu taksówki na oczach męża błagającego izraelskich żołnierzy o przepuszczenie auta do szpitala. Tak dzisiaj wygląda życie w okupowanym Zachodnim Brzegu, ostatnim apartheidzie cywilizowanego świata. Omara poznajemy na rynku w centrum Betlejem. Szukamy kogoś, kto zawiezie nas do Dheisheh Refugee Camp — domu dla ponad dziesięciu tysięcy uchodźców palestyńskich, który leży na południu miasta. Omar zgadza się, ale długo dopytuje, czy na pewno chcemy jechać akurat do obozu. Bardziej wynika to chyba jednak z jego kiepskiego angielskiego, niż z troski. W końcu kiwa głową i wsadza nas do swojej żółtej skody z napisem: „New York Taxi”. Ani ja, ani K. nie wiemy jeszcze, że Omar stanie się naszym kierowcą na najbliższych kilka dni, i że odwiedzimy razem miejsca, do których sami nigdy byśmy się nie zapuścili, ani że spędzimy w jego domu wiele godzin, poznamy kilkunastoosobową rodzinę, zjemy wspólny obiad, wypalimy fajkę, będziemy bawili się z jego dziećmi, a na koniec zostawimy go bezradnego, w środku nocy, na jakimś pustkowiu pomiędzy Ramallah i Betlejem. Na razie jednak jedziemy do obozu dla uchodźców. Chcemy zobaczyć tę drugą stronę miasta, z dala od odpicowanych kościółków i lukrowanych sklepów dla turystów, sprzedających wszelkiej maści religijne bibeloty, wystrugane z drzewa oliwnego. Podróż zajmuje niecałe piętnaście minut i polega głównie na przeciskaniu się przez wąskie i niesamowicie strome uliczki oraz przeganianiu klaksonem tabunu ludzi i zwierząt, którzy wyrastają przed maską nie wiadomo skąd. No money, everything okay Kiedy, jak nam się wydaje, dojeżdżamy na miejsce, Omar nie chce od nas pieniędzy, a zamiast tego, próbuje zadać dość skomplikowane pytanie. Nie bardzo możemy się dogadać, więc wyciąga swojego iPhone’a (prawdziwego!) i wybiera jakiś numer. Ch…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6289cfe1741b8abdd29ba94053fcc504da77903c-b3b4494.jpeg
width: 1200
height: 800