National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-22T15:03:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Naukowcy przebadali marchew, pomidora i sałatę. Wyniki pokazują, które części roślin gromadzą farmaceutyki
items: Ta bakteria to cytrusowy terrorysta – „porywa” drzewa owocowe i zmusza je, by wydały jej cukier. Dzięki temu rośnie 100 razy szybciej
items: Kwadratowe arbuzy stały się ikoną japońskiej estetyki. Ich ceny zwalają z nóg
items: Plantacje awokado zagrożone. Powód? Wiroid skazy słonecznej
items: Co jeść, by chronić płuca przed smogiem? Nauka nie pozostawia wątpliwości
items: Szympansy „piją" 2,5 drinka dziennie. Naukowcy nie mają wątpliwości
items: Nieprzespana noc? Nie kawa, a warzywa pomogą Ci przetrwać dzień
items: Oczyszczanie organizmu sokami może przynieść więcej szkody niż pożytku, wykazują nowe badania
items: Będziemy mieli słodsze pomidory? Wystarczyła zmiana zaledwie dwóch genów, by poprawić ich smak
items: Jak przechowywać warzywa i owoce, żeby przetrwały jak najdłużej? Oto 5 porad naukowców
items: Zielone drzewa w marcu. Czy wczesna wiosna przesunie sezon na warzywa i owoce?
items: Nie obieraj warzyw i owoców! W ich skórkach kryje się mnóstwo zdrowych składników
items: Twój mózg potrzebuje Jabłek Grójeckich
items: Czy można jeść skórki od banana? Tak, a naukowcy wymyślili, jak jeszcze można je wykorzystać
items: Samo przejście na weganizm nie zawsze pomaga klimatowi. Wyliczono miliardy ton emitowanego CO2
items: Nowe badania wykazały, że dieta Anglosasów była głównie wegetariańska - aż do przybycia wikingów
items: Panele słoneczne to przyszłość szklarni? Przetestowano na sałacie
items: Szukasz odpowiedniej kompozycji? Zobacz, na jaki pomysł wpadł ten fotograf
items: Świat na patelni: Figi, czyli wielkie zjednoczenie
items: Dzisiejsze warzywa i owoce nie przypominają swoich przodków. Skąd pochodzą i jak je zmienili ludzie?
items: Alkoholizm u muszki owocówki. Kto uprawia seks ten pije mniej
items: Jedz jabłka! W Polsce mamy się czym pochwalić!
items: Najlepsza restauracja w Polsce wg rankingu Gastronauci.pl
items: Owoce - witaminy tropików
items: Niezwykłe owoce. Od Kuala Lumpur, przez Brazylię i Wenezuelę, aż po Tajlandię

Naukowcy przebadali marchew, pomidora i sałatę. Wyniki pokazują, które części roślin gromadzą farmaceutyki
type: item
date: 2026-03-22T15:02:47.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Nauka
subject: eksperyment
subject: liście
subject: owoce
subject: warzywa
description: Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa udowodnili, że farmaceutyki, które mogą być składnikiem systemu nawadniania, rozkładają się w roślinach nierównomiernie. Oznacza to, że niektóre rośliny stają się lepszymi kandydatami do nawadniania ściekami niż inne. Klucz tkwi w części produktu, jaka zostaje spożyta przez człowieka.
encoded: Nawadnianie upraw za pomocą ścieków to powszechna praktyka stosowana na obszarach ubogich w systematyczne opady. Ten sposób podlewania ratuje żywotność roślin, które bez regularnego dostępu do wody skazane byłyby na pewną śmierć. Wielu producentów żywności obawia się jednak o skutki tego sposobu nawadniania, przez który żywność narażona może być na różne związki zawarte w ściekach – w tym na leki psychoaktywne. Naprzeciw obawom wychodzi zespół naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa, który pod kierownictwem Danielli Sanchez przeprowadził szereg badań określających, które z warzyw jest najlepszym kandydatem do ściekowego podlewania. Jak przeprowadzono badania? Do eksperymentów naukowcy wykorzystali trzy gatunki roślin: marchew, pomidora i sałatę. Każde z nich zostało umieszczone w komorze o kontrolowanej temperaturze, w której uprawy były zasilane specjalnym roztworem składającym się z ultraczystej wody, soli, składników odżywczych i jednego z czterech leków wytypowanych przez zespół Sanchez. Farmaceutyki zawierały psychoaktywne substancje takie jak karbamazepina, lamotrygina, amitryptylina i fluoksetyna. Każdy z tych składników stosowany jest w lekach na depresję, chorobę afektywną dwubiegunową oraz padaczkę. Eksperyment trwał przez okres do 45 dni. Po tym czasie z roślin zostały pobrane próbki różnych tkanek, które następnie naukowcy poddali analizie chemicznej mającej określić, w jaki sposób substancje wchłaniane są przez roślinę. Dodatkowym rezultatem analizy było określenie, jakie produkty uboczne wytwarzają rośliny w takim procesie zasilania oraz jak chemiczne elementy uboczne ostatecznie się rozkładają. Chemiczne liście Wyniki badań pozwoliły określić, że farmaceutyki oraz produkty metabolizmu tych substancji mają tendencję do gromadzenia się w liściach roślin. W tych częściach organizmów zaobserwowano nawet – jak miało to miejsce u pomidorów – nawet do 200 razy wyższe stężenie farmaceutyków niż miało to miejsce w owocach. W przypadku badanej marchwi stężenie …

shutterstock2188759795-fccab18.jpg
width: 5472
height: 3447

Ta bakteria to cytrusowy terrorysta – „porywa” drzewa owocowe i zmusza je, by wydały jej cukier. Dzięki temu rośnie 100 razy szybciej
type: item
date: 2025-12-20T10:28:50.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: bakterie
subject: choroby
subject: owoce
subject: pasożyty
description: Wymuszenia i rozboje nie są wyłącznie domeną ludzi. Okazuje się, że podobne taktyki mogą stosować także bakterie – np. postrach sadowników, Xanthomonas citri. Badacze odkryli, że mikrob „przejmuje stery” drzew cytrusowych i zmusza je do wydawania sobie cukru, który umożliwia mu wzrost. Nie spodziewaliśmy się, że bakterie mogą działać w tak przemyślany sposób.
encoded: Naukowcy odkryli, że bakteria Xanthomonas citri przejmuje kontrolę nad drzewami cytrusowymi i wywołuje w ich liściach program dojrzewania typowy dla owoców. Dzięki temu może ona rosnąć nawet 100 razy szybciej niż dotychczas, ale dla drzewa oznacza to wyrok śmierci – choruje na tzw. raka owoców cytrusowych. Jak Xanthomonas citri manipuluje cytrusami od środka Groźną strategię bakterii odkrył międzynarodowy zespół badawczy kierowany przez prof. Thomasa Lahayea z Centrum Biologii Molekularnej Roślin Uniwersytetu w Tybindze. Patogen ten infekuje liście drzew cytrusowych i wykorzystuje mechanizmy molekularne do uzyskania dostępu do składników odżywczych. Bakteria ta, za pomocą struktury przypominającej strzykawkę, wstrzykuje do komórek roślinnych specjalne białka. Jedno z nich przenika do jądra komórkowego, gdzie aktywuje część rośliny odpowiedzialną za dojrzewanie owoców. Uruchamia to „program”, który produkuje gargantuiczną ilość cukru. To sytuacja jak przy napadzie na bank. Jak liście mogą produkować cukier? Badania wykazały, że w zainfekowanych liściach cytrusów aktywowane są te same geny, które odpowiadają za dojrzewanie owoców. Dzięki temu dochodzi do rozkładu cukrów powiązanych ze ścianą komórkową, które stają się dostępne dla bakterii jako źródło energii. Jak podkreślił prof. Lahaye, daje to Xanthomonas citri ogromną przewagę żywieniową – bakteria może rosnąć nawet stukrotnie szybciej niż w normalnych warunkach. Rak owoców cytrusowych powoduje ogromne straty Rak owoców cytrusowych jest jednym z największych zagrożeń dla upraw cytrusów – narażone są pomarańcze, mandarynki czy cytryny. Zakażone rośliny pokrywają się brunatnymi plamami i pęcherzami. Skutkiem jest przedwczesne opadanie liści i owoców. Zrozumienie mechanizmu, który wykorzystuje powodująca raka bakteria, przybliża nas do obrony upraw przed chorobą. Czy „terroryzm” bakterii można przekuć w coś dobrego? Praca naukowców opublikowana w czasopiśmie „Science” pozwala lepiej zrozumieć interakcje pomiędzy pato…

GettyImages-474953974-b3174a2.jpg
width: 5184
height: 3456

Kwadratowe arbuzy stały się ikoną japońskiej estetyki. Ich ceny zwalają z nóg
type: item
date: 2025-11-06T07:58:04.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: japonia
subject: luksus
subject: owoce
subject: prezenty
description: Arbuz to jeden z najbardziej rozpoznawalnych owoców lata, ceniony za swoją soczystość, słodycz i orzeźwiający smak. W Japonii jednak ten popularny owoc przybiera zupełnie nieoczywistą formę. Kwadratowe arbuzy stały się tam symbolem luksusu, precyzji i rzemiosła oraz jednym z najbardziej niezwykłych podarunków, jakie można wręczyć.
encoded: W japońskich domach towarowych luksus można dostrzec w miejscach, w których trudno byłoby się go spodziewać. W eleganckich galeriach, wykończonych marmurem i szkłem, obok butików z ubraniami czy salonów jubilerskich, znajdują się niewielkie sklepy przypominające tradycyjne pracownie rzemieślnicze. Ciemne drewno, miękkie światło oraz nienagannie ubrany personel tworzą w nich atmosferę wyciszenia i skupienia. Na lśniących ladach można tam wypatrzeć pojedyncze produkty sezonowe, zapakowane z wyjątkową starannością. Wśród nich szczególną uwagę przyciągają arbuzy o kształcie niemal idealnych sześcianów – ustawione niczym dzieła sztuki, częściej podziwiane niż spożywane. Nie jest to jednak kaprys ani chwilowa moda. Za ich niezwykłą formą stoi przemyślana metoda uprawy, a za ich prestiżem – głęboko zakorzeniona japońska tradycja estetyki, symboliki i sztuki obdarowywania. Skąd więc wziął się pomysł, by nadać arbuzowi tak nietypowy kształt i dlaczego stał się on symbolem luksusu? Skąd wzięły się kwadratowe arbuzy? Pomysł nadania arbuzowi kształtu sześcianu narodził się w latach 70. XX wieku w mieście Zentsuji w prefekturze Kagawa. Lokalny rolnik Tomoyuki Ono poszukiwał wówczas sposobu, który ułatwiłby transport oraz przechowywanie dużych i nieporęcznych owoców. Zauważył, że jeśli rosnący jeszcze młody arbuz zostanie umieszczony w przezroczystej, kwadratowej formie, jego kształt naturalnie dostosuje się do pojemnika. Nie była to więc modyfikacja genetyczna, lecz wykorzystanie mechanicznego ograniczenia wzrostu rośliny – metoda prosta, a zarazem pomysłowa. Początkowo zakładano, że taki arbuz zachowa swój smak i będzie produktem spożywczym o bardziej praktycznym kształcie. Szybko okazało się jednak, że aby owoc zachował idealną formę, trzeba zbierać go, zanim w pełni dojrzeje. W efekcie większość kwadratowych arbuzów… jest twarda, mało słodka i przeznaczona głównie do ekspozycji. Z czasem ich funkcja uległa więc zmianie – stały się przedmiotem luksusowym, kojarzonym z rzemieśl…

IMG8850-5d91464.jpeg
width: 3000
height: 2227

Plantacje awokado zagrożone. Powód? Wiroid skazy słonecznej
type: item
date: 2025-10-15T11:41:43.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: ameryka północna
subject: floryda
subject: owoce
subject: żywność
description: Groźny patogen atakuje na Florydzie drzewa awokado. Powoduje chorobę, która hamuje wzrost rośliny, deformuje owoce i niepostrzeżenie rozwija się w gajach. Istnieje tylko jeden sposób, by walczyć z tym zagrożeniem.
encoded: Floryda w USA słynie nie tylko ze wspaniałych plaż i doskonałej pogody, ale też z upraw awokado. To podstawowy składnik w kuchni i powód do dumy dla plantatorów. Ten owoc uznawany jest za bardzo zdrowy. Zawiera wiele żelaza i miedzi, dlatego jest polecany w regeneracji krwinek czerwonych. Z awokado można zrobić pastę (np. guacamole), albo zmielić i spożyć w postaci koktajlu. Awokado w naszym kraju nie występuje. Dlatego jest sprowadzane z cieplejszych krajów, głównie z Hiszpanii, RPA czy Chile. Alarm na Florydzie Eksperci z Uniwersytetu Florydzkiego zaalarmowali, że wśród plantacji awokado w amerykańskim stanie Floryda rozprzestrzenia się patogen. Jest to wiroid skazy słonecznej (ASBVd) – patogen mniejszy od wirusa. Choroba ta może poważnie zahamować wzrost drzew awokado, zdeformować owoce i niepostrzeżenie rozprzestrzeniać się w uprawach. – Wiroid skazy słonecznej awokado stanowi podstępne zagrożenie dla światowej produkcji awokado i, jeśli nie zostanie zwalczony, doprowadzi do spadku produkcji i jakości owoców – powiedział Jonathan Crane, specjalista ds. upraw owoców tropikalnych w Centrum Badań i Edukacji Tropikalnej na Uniwersytecie Florydzkim. Wskazuje zatem na możliwość rozprzestrzenienia się patogenu w inne rejony świata. Jak walczyć z zagrożeniem? Walka z patogenem nie jest łatwa. Eksperci apelują do plantatorów, partnerów branżowych i społeczeństwa o zachowanie czujności i podjęcie natychmiastowych kroków w celu powstrzymania choroby, zanim jeszcze bardziej wpłynie ona na uprawy awokado. Jakie są objawy? Na owocu widoczna jest wyraźna podłużna żółta smuga z ostro odgraniczonymi brzegami. Bywają też nieregularne żółte lub białawe smugi, przebarwienia. Patogen również deformuje owoce. Zainfekowane drzewa należy zniszczyć, aby nie stały się one rezerwuarem infekcji, a sprzęt należy zawsze dezynfekować. Choroba jest wywoływana przez wiroid, jeden z najmniejszych znanych organizmów zakaźnych, który zakłóca normalny wzrost drzewa i owocowanie. Po raz pierwszy odn…

patogen-c9b7cb4.jpg
width: 1280
height: 960

Co jeść, by chronić płuca przed smogiem? Nauka nie pozostawia wątpliwości
type: item
date: 2025-10-03T10:11:19.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: owoce
subject: smog
subject: warzywa
subject: zanieczyszczenia powietrza
description: Rozpoczął się sezon grzewczy. W konsekwencji w wielu miejscach w Polsce znów pojawi się smog. Okazuje się, że ratunkiem dla naszych płuc może być – chociaż w pewnym zakresie – dieta. Co jeść, by lepiej radziły sobie z pyłami w powietrzu?
encoded: Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zanieczyszczone powietrza jest jednym z największych zagrożeń środowiskowych dla zdrowia ludzi. Dotyczy wielu rejonów świata. Jak podaje Poznański Instytut Technologiczny, w Polsce odpowiada ono za ok. 45 tys. nadmiarowych zgonów rocznie. Jednak wiele wskazuje, że te liczby mogą być niedoszacowane. Zdaniem badaczy z Uniwersytetu Harvarda i University College London zgonów związanych z brudnym powietrzem w Polsce jest blisko 94 tys. rocznie. Jak bronić się przed smogiem? Czy oprócz unikania wychodzenia na dwór i stosowania oczyszczaczy powietrza możemy coś zrobić? W poszukiwaniu idealnej diety chroniącej płuca Doktorantka z Uniwersytetu w Leicester w Wielkiej Brytanii Pimpika Kaewsri przedstawiła na Kongresie Europejskiego Towarzystwa Chorób Układu Oddechowego w Amsterdamie w Holandii intrygujące wyniki badań. Badaczka przeanalizowała dane z brytyjskiego Biobanku, obejmujące około 200 000 uczestników. Porównała wzorce żywieniowe tej grupy ludzi – w tym spożycie owoców, warzyw i produktów pełnoziarnistych – z ilością powietrza wydychanego w ciągu jednej sekundy oraz narażeniem na zanieczyszczenie powietrza w postaci drobnych pyłów zawieszonych (PM2,5). Liczne badania pokazują, że narażenie na wyższe poziomy zanieczyszczenia powietrza wiąże się z pogorszeniem funkcji płuc. – Chcieliśmy zbadać, czy zdrowa dieta lub określone grupy produktów spożywczych mogą modyfikować lub częściowo łagodzić znane niekorzystne skutki zanieczyszczenia powietrza w funkcjonowaniu płuc – opowiada Kaewsri. Jabłko ratunkiem przed zanieczyszczonym powietrzem? Kluczową częścią zanieczyszczonego powietrza są pyły PM2,5. To bardzo drobne cząstki o średnicy 2,5 mikrometra lub mniejsze, uwalniane do powietrza na przykład przez samochody i fabryki. W analizach uwzględniono ten pył, ale tez inne czynniki: wiek, wzrost i status społeczno-ekonomiczny. Co się okazało? Na każdy wzrost narażenia na PM2,5 o pięć mikrogramów na metr sześcienny powietrza zespół zaob…

FABRIC-KOLAZ-32-f344447.jpg
width: 1575
height: 1050

Szympansy „piją" 2,5 drinka dziennie. Naukowcy nie mają wątpliwości
type: item
date: 2025-09-27T13:17:15.000Z
creator: Tim Vernimmen
subject: Przyroda
subject: alkohole
subject: owoce
subject: przyroda
subject: szympansy
description: Szympansy spożywają równowartość ponad dwóch drinków dziennie – tak sugerują nowe badania. Dojrzałe, sfermentowane owoce które jedzą, zawierają naturalnie powstały alkohol.
encoded: Spis treść: Jakie owoce zawierają najwięcej alkoholu? Czy alkohol wpływa na zachowanie szympansów? Metabolizm alkoholu u naczelnych Alkohol a więzi społeczne u szympansów Wydawałoby się, że nasi najbliżsi krewni wolą raczej skakanie po drzewach niż po barach. Mimo to okazuje się, że z jedzeniem przyjmują całkiem sporo alkoholu. Prymatalodzy od dawna podejrzewali, że szympansy przyjmują znaczne ilości alkoholu. Lubią bowiem dojrzałe owoce, które naturalnie fermentują, gdy dzikie drożdże zamieniają cukry w alkohol. Jednak dopiero badanie opublikowane w tym tygodniu w „Science Advances” jako pierwsze konkretnie oszacowało ich dzienne "spożycie" szympansów. Zrobiono to na podstawie analizy kilku czynników: ponad 500 owoców znalezionych pod drzewami, na których szympansy niedawno żerowały, ich dziennego spożycia pokarmu oraz czasu spędzanego na jedzeniu różnych gatunków owoców. Na tej podstawie naukowcy wyliczyli, że biorąc pod uwagę masę ciała, szympansy spożywają średnio równowartość 2,5 ludzkiego drinka dziennie. — Zbiór danych jest miarodajny i obejmuje szeroki wachlarz owoców w diecie małp, zarówno w Afryce Wschodniej jak i Zachodniej. Te wyniki na pewno wywołają dyskusję i popchną naukę do przodu — mówi biolog ewolucyjny Nathaniel Dominy z Dartmouth, niezaangażowany w badanie. Jakie owoce zawierają najwięcej alkoholu? Autorzy pracy podejrzewają, że szympansy celowo wyszukują „alkoholowe” owoce. W dwóch różnych populacjach biolog Aleksey Maro z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i jego współpracownicy odkryli, że najchętniej zjadane owoce miały jedne z najwyższych stężeń alkoholu: gatunek figi w Ngogo w Parku Narodowym Kibale w Ugandzie oraz gatunek śliwy w Parku Narodowym Taï na Wybrzeżu Kości Słoniowej. — Zawartość alkoholu może sygnalizować szympansom, że owoc ma dużo cukru. Może też świadczyć, że składniki odżywcze są bardziej dostępne — wyjaśnia Maro. — Niewykluczone jednak, że to sam alkohol jest dla nich atrakcyjny — dodaje. Czy alkohol wpływa na zachow…

GettyImages-1990397851-89be311.jpg
width: 3600
height: 2520

Nieprzespana noc? Nie kawa, a warzywa pomogą Ci przetrwać dzień
type: item
date: 2025-08-29T08:47:02.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: bezsenność
subject: kawa
subject: owoce
subject: sen
subject: warzywa
subject: Zdrowie
description: Od dłuższego czasu wiemy, że na ogólne samopoczucie ogromny wpływ ma jakość i długość snu – nowe badania tylko to potwierdzają. Wiemy także, że na dobrostan psychiczny ma także wpływ aktywność fizyczna czy spożywanie warzyw i owoców: naukowcy nie spodziewali się jednak, jak istotny jest to wkład. Okazuje się, że zwiększenie udziału warzyw w diecie może pomóc złagodzić wpływ nieprzespanej nocy.
encoded: Odpowiednio długi sen, aktywność fizyczna i spożywanie warzyw i owoców wskazuje się jako główne przyczyny dobrego samopoczucia u ludzi. Do tej pory sądzono jednak, że czynniki te działają niezależnie od siebie. Okazuje się, że dużą ilością spożywanych warzyw można łagodzić skutki zarwanej nocy. Badanie nad samopoczuciem Dr Jack Cooper, wraz ze swoimi współpracownikami, wzięli sobie na cel analizę mechanizmów wpływających na dobre samopoczucie wśród ludzi. Swoje badanie opublikowali w czasopiśmie „PLOS One”. Stwierdzili oni, że dotychczasowe badania w tym zakresie skupiały się głównie na osobach borykających się z chorobami psychicznymi, a pomijały kwestię tego, jak codzienne wybory mogą krótkoterminowo wpływać na ogólny dobrostan. W tym celu poddali analizie trzy zachowania, których wpływ na samopoczucie został już udowodniony: aktywność fizyczną, dietę pełną warzyw i owoców oraz zdrowy sen. Ich celem było sprawdzenie, czy te działania mogą się wzajemnie wzmacniać, są od siebie zależne czy działają indywidualnie. Warzywa, sen czy bieganie? Naukowcy przeprowadzili trzy osobne badania. Ankietę, 13-dniowy eksperyment, podczas którego uczestnicy musieli prowadzić skrupulatny dziennik oraz analizę aktywności opaski sportowej noszonej przez nich przez 8 dni. Łącznie wzięło w nich udział 1032 młodych dorosłych z Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych w wieku od 17 do 25 lat. Wszystkie trzy wskazały, że największy wpływ na samopoczucie następnego dnia miała jakość snu. Na drugim miejscu sensacyjnie uplasowało się spożycie warzyw i owoców, a dopiero później aktywność fizyczna. Święte trio dobrego samopoczucia Co ważne, wydawało się, że efekty snu, diety i ruchu były niezależne i sumowały się – im więcej zdrowych zachowań, tym lepszy efekt. Wyjątkiem okazało się… jedzenie większej ilości owoców i warzyw. Udowodniono, że ich duże spożycie mogło łagodzić negatywne skutki złego snu. Może więc warto zastąpić nimi kolejną kawę? Co więcej, długi i spokojny sen móg…

GettyImages-83001131-2a9b1fa.jpg
width: 5079
height: 3379

Oczyszczanie organizmu sokami może przynieść więcej szkody niż pożytku, wykazują nowe badania
type: item
date: 2025-03-04T09:22:13.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: odżywianie
subject: owoce
subject: warzywa
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Dieta składająca się wyłącznie z owocowo-warzywnych soków uważana bywa za doskonały sposób na oczyszczenie organizmu. „Nasze badanie sprowadza na ziemię” – mówi współautorka analizy, która wskazuje, że owocowo-warzywny post przynosi też konkretne negatywne skutki.
encoded: W tym artykule: Organizm człowieka składa się z komórek i bakterii Jak przeprowadzono badanie? Największe zmiany w jamie ustnej Detoks z wykorzystaniem soków to popularny sposób na poczucie się lepiej i poprawienie funkcjonowania ciała oraz umysłu. Bywa reklamowany jako idealna droga do „oczyszczenia organizmu” i gwarant lepszego zdrowia. Nic dziwnego: czyż zewsząd nie dobiegają nas zachęty do spożywania jak największej ilości warzyw i owoców? Zanim jednak uruchomimy wyciskarkę do soków i wykażemy się silną wolą niezbędną do przejścia na kilkudniowy „sokowy post”, warto zapoznać się z wynikami najnowszych badań. Naukowcy z Northwestern University oraz University of Illinois Urbana-Champaign ustalili, że już trzy dni odżywiania się wyłącznie owocowo-warzywnymi sokami pozbawiają nasz organizm błonnika. A to zaburza zdrowy skład mikrobiomu zarówno jamy ustnej, jak i jelit. Organizm człowieka składa się z komórek i bakterii Żyjące w naszych ciała drobnoustroje tworzą skomplikowany i bardzo zróżnicowany świat. Jest badany dopiero od kilkunastu lat i co i rusz zaskakuje naukowców. Na przykład swoją wielkością. Szacuje się, że ciało młodego mężczyzny zamieszkuje ok. 38 bln mikrobów. To nieco więcej niż ilość komórek, z których składa się jego organizm. Mikroby te wykorzystują nas jako swoje środowisko życia. Jednak nie tylko biorą, ale także wiele nam dają. Szczególnie bakterie jelitowe uważane są za czynnik warunkujący dobre zdrowie, nastrój i myślenie. Najwięcej badań naukowych poświęca się właśnie przewodowi pokarmowemu, w którym żyje 90 proc. wszystkich „ludzkich” drobnoustrojów. Jak przeprowadzono badanie? I to właśnie wpływ sokowego detoksu na mikroby układu pokarmowego przeanalizowano w najnowszej pracy. Naukowcy zaprosili do badań czternaście osób. Uczestnicy zostali podzieleni na trzy grupy, z których każda przeszła na inną trzydniową dietę. Pierwsza ograniczyła się do picia owocowo-warzywnych soków, druga łączyła soki z innymi pokarmami, trzecia zaś jadła wyłączn…

shutterstock2361458251-801b171.jpg
width: 1000
height: 665

Będziemy mieli słodsze pomidory? Wystarczyła zmiana zaledwie dwóch genów, by poprawić ich smak
type: item
date: 2024-11-15T11:30:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: dna
subject: genetyka
subject: nauka
subject: owoce
subject: pomidory
subject: warzywa
subject: żywność
description: Niewielka modyfikacja genetyczna sprawia, że pomidory robią się znacznie słodsze. Wymaga to wyłączenia zaledwie dwóch genów metodą CRISPR. Wykazał to zespół chińskich naukowców. Praca opisująca ich odkrycie ukazała się w najnowszym numerze prestiżowego czasopisma naukowego „Nature”.
encoded: Spis treści Jak poprawić pomidory? Słodsze pomidory w dużych ilościach Żywność modyfikowana genetycznie Hodowcy pomidorów od wieków stoją przed poważnym dylematem. Chcieliby mieć obfite zbiory oraz równocześnie jak największe owoce wyrastające na roślinach. I chociaż udało im się to uzyskać, pomidory te są z reguły niezbyt słodkie. A przynajmniej mniej słodkie od odmian, które dają bardzo małe owoce. Próby zwiększenia słodkości pomidorów skutkowały z kolei mniejszymi zbiorami. Rezultat doskonale znamy my, konsumenci. Jeśli chcemy zajadać się słodkimi pomidorami, sięgamy po odmiany koktajlowe. Jest jednak bardzo możliwe, że w przyszłości nie będziemy stawać przed wyborem – duże, wodniste albo małe, słodkie. A przynajmniej nie będą przed nim stawać te nacje, które szybko dopuszczają do sprzedaży rośliny modyfikowane genetycznie. Zespół naukowców z Chińskiej Akademii Nauk Rolniczych genetycznie zmodyfikował pomidory tak, że stają się znacznie słodsze. Co istotne, zmiana nie pociągnęła za sobą zmniejszenia owoców ani zbiorów. Jak się okazało, by osiągnąć ten efekt, w pomidorach wystarczyło wyłączyć zaledwie dwa geny. Jak poprawić pomidory? Wpierw badacze przyjrzeli się bliżej różnym odmianom pomidorów i spróbowali znaleźć w nich wspólne dla wszystkich geny mające związek z poziomem słodyczy owoców. Uwagę naukowców zwróciły dwa geny oznaczone jako SlCDPK27 and SlCDPK26. Geny te kodują białka, które obniżają w pomidorach poziom enzymów produkujących cukry. Następnie badacze sięgnęli po odmianę pomidorów Moneymaker, która daje duże owoce. W roślinach wyłączono oba zidentyfikowane geny. To spowodowało, że pomidory nie wytwarzały już białek hamujących produkcję cukrów. Rezultat? Poziom fruktozy i glukozy w pomidorach wzrósł o 30 proc. – bez zmniejszania ich rozmiarów. Słodsze pomidory w dużych ilościach Naukowcy przeprowadzili następnie konsumenckie testy smaku. Potwierdziły one uzyskane wyniki. Testerzy ocenili zmodyfikowane genetycznie pomidory jako słodsze od wariantów ni…

shutterstock2495194931-a7f6dc0.jpg
width: 1000
height: 638

Jak przechowywać warzywa i owoce, żeby przetrwały jak najdłużej? Oto 5 porad naukowców
type: item
date: 2024-05-29T12:59:14.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Dom
subject: owoce
subject: warzywa
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Specjalista od żywności podpowiada, w jaki sposób należy przechowywać różne warzywa i owoce. Tak, by jak najwolniej dojrzewały i pozostawały jak najdłużej świeże – nawet w upalne dni.
encoded: W tym artykule: Unikaj uszkodzonych owoców i warzyw Nie myj warzyw i owoców przed przechowaniem Ziemniaków nie przechowuj z cebulą Nie przesadzaj ze szczelnymi pojemnikami Warzywa i owoce chłódź, mróź i przetwarzaj przed przechowaniem To oczywistość: świeże warzywa i owoce to najzdrowsza żywność, jaką możemy położyć na talerzu. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by każdego dnia w naszym menu znalazło się 400 g warzyw i owoców. Powinniśmy jeść je kilka razy dziennie. I czym szybciej trafią do naszej kuchni po zebraniu lub zerwaniu, tym lepiej. W idealnym świecie, w którym mielibyśmy nieograniczone środki i nieograniczony czas, codzienna wizyta w zaufanym warzywniaku zapewniłaby nam niezbędną porcję sałaty, pomidorów czy jabłek. Jednak w rzeczywistości – pełnej pośpiechu i absorbujących nas czynności – najczęściej kupujemy na zapas. A później musimy polegać na przechowywaniu żywności. Niby nie jest to trudne. Od czego w końcu mamy lodówki? Jednak nie wszystkie warzywa czy owoce należy od razu po zakupie wrzucać do chłodziarki albo zamrażarki. Niektóre w ogóle nie powinny się tam znaleźć – podpowiada na łamach portalu The Conversation Senaka Ranadheera, specjalista od żywności z University of Melbourne. I podaje kilka rad, co zrobić, by nasz szczypior i pomarańcze przetrwały jak najdłużej. Unikaj uszkodzonych owoców i warzyw Ziemniaki kiełkują nawet zamknięte w spiżarni. To oczywistość, jednak wynika ona z czegoś, co uświadamiamy sobie już niezbyt często. Otóż zarówno w warzywach, jak i w owocach procesy biologiczne nie ustają po ich zebraniu. Nadal produkują one energię ze zgromadzonych węglowodanów i tłuszczy, uwalniając dwutlenek węgla i parę wodną. By warzywa i owoce jak najdłużej zachowały świeżość, musimy postarać się spowolnić te procesy. Co zaczyna się już w momencie wizyty na bazarku. W miarę możliwości wybierajmy warzywa nieobtłuczone i niepęknięte. Nie ma w nich nic złego i nadawałyby się do szybkiego spożycia. Jeśli jednak chcemy użyć ich dopiero po jakim…

jak-przechowywac-warzywa-i-owoce-zeby-przetrwaly-jak-najdluzej-oto-5-porad-naukowcow-6aa16bc.jpg
width: 1000
height: 667

Zielone drzewa w marcu. Czy wczesna wiosna przesunie sezon na warzywa i owoce?
type: item
date: 2024-04-04T08:04:06.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: klimat
subject: ocieplenie klimatu
subject: owoce
subject: warzywa
subject: wiosna
subject: zmiany klimatyczne
description: Wczesne ocieplenie przynosi ze sobą szereg konsekwencji dla środowiska naturalnego, w tym zmiany w okresie wegetacji roślin. Nie powinniśmy się zatem cieszyć z dojrzałych truskawek w maju. Wczesna wiosna może mieć bowiem dalekosiężne skutki dla ekosystemów – alarmują naukowcy z SGGW.
encoded: W tym artykule: Jak się zmienia okres wegetacyjny w Polsce? Czy wczesna wiosna ma wpływa na okres wegetacji roślin w Polsce? Co wczesna wiosna oznacza dla drzew? Czy będziemy się cieszyć polskimi truskawkami wcześniej niż zwykle? Nie cieszmy się z krótkiej zimy Luty i marzec były w tym roku rekordowo ciepłe. Padła też najwyższa dla lutego temperatura notowana na ziemiach Polskich. Dotychczasowy rekord dla lutego ustanowiono w 1990 r. w Makowie Podhalańskim i wynosił 21,4°C. 25 lutego tego roku temperatura w tym samym miejscu wyniosła rekordowe 22,1°C. 30 marca padł z kolei rekord maksymalnej temperatury dla marca. W Tarnowie odnotowano 26,4 stopnia Celsjusza, co jest najwyższą wartością odnotowaną w naszym kraju w marcu – informował Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Jak się zmienia okres wegetacyjny w Polsce? Co to jest okres wegetacyjny? Tym terminem określa się tę część roku, kiedy rośliny mają już dostateczną ilość światła, ciepła i wilgoci, by móc się rozwijać. W Polsce okres wegetacji roślin różni się w zależności od regionów i panującego tam klimatu. Najmniej czasu na rozwój mają rośliny na Mazurach, gdzie sprzyjające im warunki panują zaledwie do 180 do 190 dni w roku. Najdłuższy okres wegetacyjny trwa na Dolnym Śląsku, zwanym czasami „polskim biegunem ciepła". Od kilku lat obserwujemy, że długość okresu wegetacyjnego w Polsce się zmienia. Nie tylko wiosna zaczyna się wcześniej. Później robi się zimno. Dotychczas pierwsze przymrozki zazwyczaj pojawiały się już w październiku. W tej dekadzie mroźne noce zaczynają się dopiero w połowie listopada. Również średnie temperatury w najchłodniejszych miesiącach zimowych i podczas wczesnej wiosny rosną z roku na rok. Czy wczesna wiosna ma wpływa na okres wegetacji roślin w Polsce? Aby roślina zakiełkowała, musi wystąpić szereg czynników zewnętrznych. Przede wszystkim nasienie musi mieć dostęp do wody i tlenu oraz musi na nie działać odpowiednia temperatura. Optymalna temperatura kiełkowania nasion większości r…

wiosna-w-polsce-22fef4d.jpg
width: 1000
height: 667

Nie obieraj warzyw i owoców! W ich skórkach kryje się mnóstwo zdrowych składników
type: item
date: 2024-03-29T11:14:27.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: medycyna
subject: owoce
subject: rośliny
subject: warzywa
subject: żywność
description: Nie wyrzucaj obierek do śmieci! Skórki owoców i warzyw mogą być bardzo zdrowe.
encoded: W tym artykule: Co to jest zero waste? Co znajdziemy w skórce warzyw i owoców? Które skórki warzyw i owoców są dla nas zdrowe? Wielu z nas przywykło starannie obierać owoce i warzywa. Obierki w najlepszym razie trafiają na kompost. To błąd – mówią dietetycy. W skórkach jest wiele cennych składników. Ich oszczędzanie wpisuje się w trend zero waste. Co to jest zero waste? To trend, z którym coraz częściej możemy się spotkać, kiedy mówimy o ochronie środowiska i o tym, by ograniczyć marnowanie żywności. Jak się okazuje, pomysłów na dobre wykorzystanie odpadów jest całe mnóstwo. Doskonale o tym wiedzą np. ci, którzy próbowali zjeść majonez zrobiony z wody po ugotowanej ciecierzycy. Co jeszcze można wykorzystać w kuchni? Światowa Organizacja Zdrowia zaleca spożywanie minimum 400 gramów warzyw i owoców dziennie, najlepiej w kilku porcjach. To profilaktyka wielu chorób cywilizacyjnych, np. cukrzycy, otyłości, nowotworów, schorzeń neurodegeneracyjnych. Jak się okazuje, nie tylko to, co wewnątrz owocu czy warzywa jest zdrowe. Co znajdziemy w skórce warzyw i owoców? Jedno z badań opublikowanych w czasopiśmie “Current Research in Food Science” wykazało, że skórki jabłek, brzoskwiń i kaki zawierają wyższe stężenie przeciwutleniaczy (takich jak galokatechina, epikatechina i epigalokatechina) niż miąższ lub nasiona tych owoców. Przeciwutleniacze chronią nasz organizm, usuwając z niego wolne rodniki, których nadmiar prowadzi np. do nowotworów czy chorób układu krążenia. Te niewątpliwe plusy wykorzystują już producenci żywności, dodając skórki z warzyw i owoców do swoich produktów, np. pasztetów. Co na odporność? 15 produktów, które wzmocnią twój organizm – większość z nich na pewno masz w domu Co na odporność, by cieszyć się dobrym zdrowiem? Produkty wzmacniające organizm nie muszą być składnikami bardzo drogimi i trudno dostępnymi. Każdy z nas może dopasować je do swoich upo... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/co-na-odpornosc-15-produk…

nie-obieraj-warzyw-i-owocow-w-ich-skorkach-kryje-sie-mnostwo-zdrowych-skladnikow-fot-shutterstock-70a16db.jpg
width: 1000
height: 667

Twój mózg potrzebuje Jabłek Grójeckich
type: item
date: 2022-09-22T10:43:37.000Z
subject: Artykuły sponsorowane
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: Kuchnia
subject: mózg
subject: owoce
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Pomagają w uczeniu się i zapamiętywaniu oraz mogą chronić przed demencją i chorobą Alzheimera.
encoded: Jabłka kojarzą się z wieloma ważnymi wydarzeniami historycznymi. Jednym z nich jest moment, w którym Isaac Newton – dzięki spadającemu na głowę jabłku – sformułował teorię grawitacji. O ile historia ta nie jest do końca prawdziwa, to według naukowców z Niemieckiego Centrum Chorób Neurodegeneracyjnych jedzenie jabłek ma bardzo korzystny wpływ na nasz mózg i jego zdolności regeneracyjne*. Naukowcy zidentyfikowali dwa fitoskładniki, które sprawiają, że w procesie neurogenezy powstają nowe neurony, co następnie wpływa pozytywnie na zdolność uczenia się i zapamiętywania. Tymi składnikami są zawarte w skórce jabłka kwercetyna oraz kwas dihydroksybezoesowy znajdujący się w miąższu jabłka. Dzięki tym dwóm substancjom komórki mózgowe są również mniej podatne na obumieranie, co w efekcie może chronić przed demencją i chorobą Alzheimera. W badaniach wyraźnie pod- kreślono, że należy spożywać surowe owoce – jako przekąskę lub w formie świeżo wyciśniętego soku. Jabłka Grójeckie możecie spożywać na surowo bez obaw, ponieważ są one uprawiane w zachowaniu najwyższych światowych i europejskich norm bezpieczeństwa żywności. Jeśli więc macie czas wytężonej pracy lub przygotowujecie się do egzaminów, wybierzcie koniecznie jedną z 27 odmian Jabłek Grójeckich z Chronionym Oznaczeniem Geograficznym! Nigdy nie wiadomo, co wpadnie wam do głowy – tak jak Newtonowi? * Źródło: Stem Cell Reports (2021)

jablka-grojeckie-26ef76d.jpg
width: 3000
height: 2000

Czy można jeść skórki od banana? Tak, a naukowcy wymyślili, jak jeszcze można je wykorzystać
type: item
date: 2022-08-20T11:12:13.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ekologiczne jedzenie
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: owoce
subject: warzywa
description: Okazuje się, że wyrzucanie skórek od banana to duży błąd. Zawierają one wiele cennych witamin i minerałów, można je jeść, robić z nich kremy do twarzy. Co więcej – naukowcy odkryli, że można z nich zrobić… mąkę do wypieków, która zawiera dużo błonnika i ma właściwości antyoksydacyjne.
encoded: W tym artykule: Skórka od banana ma właściwości przeciwnowotworowe i antyoksydacyjne Przed wyrzuceniem warto sprawdzić, czy można niektóre produkty uratować Coś z niczego – filozofia „zero waste” Kto nigdy po zjedzeniu banana od razu nie wyrzucił skórki do kosza, niech pierwszy rzuci kamieniem. W tym momencie powinien posypać się grad spadających kamieni, bowiem praktycznie większość ludzi na świecie pozbywa się tej części żółtego owocu. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że jest to źródło cennych witamin i minerałów, m.in. potasu, żelaza, magnezu, witaminy A, witaminy C oraz witamin z grupy B. Skórka od banana ma właściwości przeciwnowotworowe i antyoksydacyjne O prozdrowotnych właściwościach skórek wiadomo jednak od dawna. Naukowcy z Indii postanowili sprawdzić, czy ciastka, które powstały z mąki stworzonej z tej części banana, różnią się od tych, które wypieczono ze standardowej pszennej mąki. Okazało się, że „bananowe” wypieki zawierały dużo więcej błonnika, magnezu i potasu. Ponadto badania wykazały, że ciasta wykazywały właściwości przeciwnowotworowe oraz antyoksydacyjne. Odkrycie zostało opublikowane na łamach czasopisma naukowego „ACS Food Science and Technology”. Uczeni odkryli, że oprócz właściwości odżywczych, ciastka wykonane z mąki ze skórki bananowej były delikatnie twardsze i nie straciły na jakości. Co więcej, niektóre osoby wyznaczone do testów stwierdziły, że wypieki wzbogacone o eksperymentalną mąkę były nawet smaczniejsze. Badacze przypominają również, że badania z 2016 roku wykazały, że zastąpienie nawet 10% mąki pszennej mąką ze skórki żółtego owocu wzbogaca wypiekany chleb o białka, węglowodany i tłuszcze. Przed wyrzuceniem warto sprawdzić, czy można niektóre produkty uratować W internecie i w niektórych książkach kucharskich dostępne są przepisy, w których znajdziemy propozycje wykorzystania skórek z bananów. Mistrzowie kuchni wymyślili nawet, że można z nich zrobić wegański „bekon”, który wcale nie jest gorszy od tradycyjnego. Eksperci twier…

skorki-od-bananow-d89e127.jpeg
width: 4096
height: 2730

Samo przejście na weganizm nie zawsze pomaga klimatowi. Wyliczono miliardy ton emitowanego CO2
type: item
date: 2022-06-23T13:03:52.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: dwutlenek węgla
subject: globalne ocieplenie
subject: owoce
subject: warzywa
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: Naukowcy coraz częściej przypominają, że weganizm może być ratunkiem dla świata przed globalnym ociepleniem. Decydując się na bezmięsną dietę, należy pamiętać o tym, żeby robić to dobrze i rzeczywiście ograniczać emisje CO2.
encoded: W tym artykule: Weganizm nie wystarczy, żeby uratować świat Co produkuje więcej CO2? Mięso czy owoce? Stawiaj na sezonowe owoce i warzywa Globalne ocieplenie często jest łączone z weganizmem, a to dlatego, że bezmięsna dieta może mieć pozytywny wpływ na opóźnienie zmian klimatu. Nie jest to jednak takie oczywiste. Okazuje się, że nie wystarczy zamienić schabowego na kotlety z buraka czy pastę z fasoli. Kluczowe jest to, gdzie kupujemy zieleninę. Naukowcy oszacowali, że emisje dwutlenku węgla z transportu żywności stanowią około 6% całkowitej światowej emisji. Największy udział mają owoce i warzywa. Weganizm nie wystarczy, żeby uratować świat – Mamy tendencję do interpretowania informacji wokół nas w uproszczonych kategoriach, takich jak „mięso jest złe, a warzywa są dobre”. Dlatego chcieliśmy uzyskać znacznie bardziej wszechstronny obraz – komentuje profesor David Raubenheimer z University of Sydney, współautor badań. Na wstępie należy podkreślić, że nie zawsze kupowanie owoców i warzyw jest dokładaniem się do nadmiernej emisji CO2. O szkodliwym zjawisku mówimy wtedy, kiedy żywność pokonuje długą drogę z miejsca upraw do naszych sklepów. Są to tzw. mile żywnościowe. Nowe dowody na korzyści z diety bezmięsnej. Wegetarianizm chroni przed rakiem – wynika z badań Wegetarianizm, weganizm, psecowegetarianizm, fleksitarnianizm – te sposoby żywienia mogą zapobiegać nowotworom. Kluczowe jest ograniczenie spożycia mięsa. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nowe-dowody-na-korzysci-z-diety-bezmiesnej-wegetarianizm-chroni-przed-rakiem-wynika-z-badan-fot-creative-touch-imaging-ltd-nurphoto-via-getty-images-bfdea25.jpeg" width="938" height="626" alt="Nowe dowody na korzyści z diety bezmięsnej. Wegetarianizm chroni przed rakiem – wynika z badań (Fot. Creative Touch Imaging Ltd./NurPhoto via Getty Images)" title="Nowe dowody na korzyści z diety bezmięsnej. Wegetarianizm chroni przed rakiem – wynika z badań (Fot. Creative Touch Imaging Ltd./N…

przejscie-na-weganizm-nie-zawsze-pomaga-klimatowi-wyliczono-miliardy-ton-emitowanego-co2-1a00aae.jpeg
width: 2121
height: 1414

Nowe badania wykazały, że dieta Anglosasów była głównie wegetariańska - aż do przybycia wikingów
type: item
date: 2022-04-23T10:13:24.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: anglia
subject: Edukacja
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: kuchnia regionalna
subject: mięso
subject: owoce
subject: rośliny
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: warzywa
subject: wielka brytania
subject: Wolny czas
description: Naukowcy z Cambridge ustalili, że to wikingowie przywieźli ze sobą zwyczaj… grillowania mięsa. Według badaczy zarówno angielscy chłopi, jak i możnowładcy jedli wcześniej głównie produkty pochodzenia roślinnego.
encoded: W tym artykule: Badania ponad 2000 szkieletów wykazały, że Anglosasi na co dzień jedli bardzo mało mięsa Dieta królów i chłopów była bardzo podobna, wbrew temu, co dotychczas podejrzewali historycy Mięso jadło się głównie na wielkich przyjęciach, ale to nie wszystko Odkrycie może być pretekstem do badań nad polityką średniowiecznej Anglii W dawnych czasach podstawą diety były produkty roślinne. Mięso jedli naprawdę nieliczni, zazwyczaj władcy, a produkty mięsne kojarzyły się głównie z dobrami i luksusem. Nic dziwnego, gdyż masowa hodowla zwierząt zaczęła rozwijać się dopiero na początku XIX wieku, wraz z postępem agrarnym i przemysłowym. Co więcej, we wczesnym średniowieczu, jak i w epokach późniejszych ludzie nie do końca zdawali sobie sprawę, jak dokładnie dieta wpływa na nasze zdrowie. Badania ponad 2000 szkieletów wykazały, że Anglosasi na co dzień jedli bardzo mało mięsa Profesorowie z brytyjskiego Uniwersytetu Cambridge postanowili przyjrzeć się nawykom żywieniowym średniowiecznych Anglosasów. W tym celu dokonali m.in. analizy izotopowej ponad 2000 szkieletów z okresu od V do XI wieku. Okazało się, że przed osiedleniem się Normanów na ziemiach Wielkiej Brytanii, niewiele osób spożywało duże ilości mięsa. Złote miecze Anglosasów. Historia zapisana na drogocennych ostrzach Po wycofaniu się Rzymian Brytanię czekał czas zamętu. Ukryty wieki temu na angielskiej wsi złoty skarb przywołuje ducha tej burzliwej epoki. Odkrycie jest o tyle zaskakujące, że dotychczas uważano, iż przywilej jedzenia mięsa był zarezerwowany dla elit królewskich, które to chętnie zajadały się potrawami przyrządzonymi ze zwierząt. Historycy zakładali również, że chłopi byli zmuszani przez arystokratów do oddawania części swoich racji żywnościowych w formie pewnego rodzaju podatku, który nazywał się „food-rent” lub „feorm”. Dieta królów i chłopów była bardzo podobna, wbrew temu, co dotychczas podejrzewali historycy Okazuje się jednak, że dieta władców i chłopów była podobna, a przynajmniej jeś…

anglosaskie-przyjecie-a2524d7.jpeg
width: 2031
height: 1475

Panele słoneczne to przyszłość szklarni? Przetestowano na sałacie
type: item
date: 2021-03-22T13:03:52.000Z
creator: Katarzyna Mazur
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: owoce
subject: rośliny
subject: Technologia
subject: warzywa
description: Naukowcy testowali uprawę czerwonej sałaty pod różnymi rodzajami szkła i różnymi długościami fal światła, utrzymując wszystkie inne zmienne na tym samym poziomie – w tym temperaturę, stężenie CO2 oraz ilość wody i nawozów.
encoded: W tym artykule: Testy na sałacie Przyszłość hodowli owoców i warzyw? Testy na sałacie Według nowych badań szklarnie wyposażone w półprzezroczyste ogniwa słoneczne mogą generować energię elektryczną bez wpływu na wzrost i zdrowie rosnących w nich roślin. Sugeruje to, że moglibyśmy budować neutralne energetycznie szklarnie bez żadnej szkody dla upraw. Sałata uprawiana pod ogniwami słonecznymi nie wykazała żadnych istotnych różnic w kluczowych pomiarach, takich jak poziom antyoksydantów, absorpcja CO2, wielkość i waga. Panele słoneczne okazały się być również bardzo pomocne w regulowaniu temperaturę w szklarni. – mówi botanik Heike Sederoff z Uniwersytetu Stanowego Karoliny Północnej. Panele słoneczne są w tym przypadku półprzezroczystymi organicznymi ogniwami słonecznymi (które dla ułatwienia komunikacji naukowcy nazywają skrótowo ST-OSC), a nie bardziej tradycyjnym typem opartym na krzemie, z którego korzysta się na rozległych farmach energii słonecznej. Istnieje nadzieja, że pewnego dnia ta sama technologia będzie mogła być stosowana nawet w oknach budynków mieszkalnych. Część obietnicy związanej z ST-OSC leży w ich elastyczności. Mogą one być dostosowane do pochłaniania różnych długości fal świetlnych, w zależności od potrzeb – długości fal, które w przypadku tych badań nie są potrzebne roślinom do fotosyntezy. Podczas gdy jedna grupa kontrolna sałaty była wystawiona na działanie pełnego spektrum białego światła, trzy inne grupy były uprawiane pod różnymi filtrami światła, które symulowały różne rodzaje absorpcji półprzezroczystych organicznych ogniw słonecznych, dostosowując stosunek czerwonego i niebieskiego światła w każdym z filtrów. "Nie tylko nie znaleźliśmy żadnej znaczącej różnicy między grupą kontrolną a grupami eksperymentalnymi, ale także nie znaleźliśmy żadnej znaczącej różnicy między różnymi filtrami" – mówi inżynier mechaniki i lotnictwa Brendan O'Connor z Uniwersytetu Stanowego Karoliny Północnej. Przyszłość hodowli owoców i warzyw? To bardzo dobre r…

polprzezroczyste-ogniwa-sloneczne-przyszlosc-uprawy-warzyw-i-owocow-81a22c9.jpeg
width: 2121
height: 1414

Szukasz odpowiedniej kompozycji? Zobacz, na jaki pomysł wpadł ten fotograf
type: item
date: 2020-10-19T10:52:05.000Z
creator: redakcja
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: owoce
subject: Travel
subject: zdjęcia
description: Fotograf postanowił opowiedzieć historie handlarzy owoców w niebanalny sposób.
encoded: ZOBACZ GALERIĘ >>> "Są tym, co sprzedają"? Na co dzień spotykamy wielu przypadkowych ludzi, o których wiemy nie więcej niż podpowiada nam ich strój, czy czynność, która wykonują. Banał? Fakt. Przyklejamy etykietę: student, biznesmen, handlarz. Patrzymy na nich przez pryzmat tego, czym się zajmują. Fotograf Rahat Amin postanowił przyjrzeć się niedostrzeganej zazwyczaj grupie - sprzedawcom owoców. Mijamy ich na co dzień i w podróży. Podchodzimy do straganu, chwytamy pełny owoc, ważymy go w dłoni, ze sprzedawcą wymieniamy kilka przypadkowych zdań - o pogodzie albo sytuacji w kraju. Płacimy i odchodzimy. Ile razy zastanawialiśmy się, kim są ci ludzie? Głowy pełne... owoców To mógłby być wstęp do poważnego reportażu o ludzkich historiach. Fotograf postanowił jednak spuścić nieco z tonu i konkluzję „patrzymy na innych przez pryzmat tego, co czym się zajmują”, potraktował bardzo dosłownie. Tak rozpoczął zabawną grę pełną motywów. Treść zmieścił w udosłownionym biblijnym wersecie: „Poznacie ich po owocach”. Inspiracją do wyboru formy okazał się natomiast obraz „Syn człowieczy” surrealistycznego malarza René Magritte. Więcej informacji o projekcie: Facebook Źródło: boredpanda.com

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a83c57fab52e65778ae54797a6866a79f0668f67-94b3179.jpeg
width: 1024
height: 678

Świat na patelni: Figi, czyli wielkie zjednoczenie
type: item
date: 2019-06-03T02:35:00.000Z
creator: Jarosław Uściński
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cynamon
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: owoce
subject: Travel
description: Podając figę według mojego przepisu, na talerzu jednocześnie serwujemy Italię, Japonię, Polskę, Francję i kraje arabskie. Jesteśmy sprawcą i konsumentem wielkiego zjednoczenia.
encoded: Daniem o takim wymiarze politycznym jest figa karmelizowana w occie balsamicznym podana na masscarpone z wassabi i żurawiną, otulona szynką parmeńską, ubrana listkami ruccoli i salsą ze świeżych truskawek i pestek granatu. Figa, symbol płodności, luksusu musi być świeża i dojrzała. Jest tak wartościowym owocem, że odżywiali się nimi i kapłani w Egipcie, i pustelnicy, a ludom basenu Morza Śródziemnego zastępowała chleb. Ten delikates obsmażam na maśle, oprószam cukrem trzcinowym i podlewam octem balsamicznym czekam, aż odparuje do postaci sosu zwanego kremem balsamico. Ocet balsamiczny rodem z Włoch jest często droższy od wina, może być równie stary, przechowywany w dębowych beczkach. Cukier trzcinowy ma piękny kolor i aromat słońca Ameryki Południowej. Swojskie masło jest jak balsam na gardło, nadaje sosowi połysk kaszmiru. Mascarponne, najdelikatniejszy twarożek, łączę z wassabi, jedną z najostrzejszych przypraw. Mieszanka subtelności południowej Europy oraz japońskiej czystości smaku i koloru daje zaskakujące połączenie dla zmysłów. Na serku układam przekrojoną na cząstki figę. Całość otulam słoną, suszoną na wietrze szynką parmeńską, jakbym pokazywał, że Europa to nie tylko delikatność. Formuję coś na kształt kwiatu, ozdabiając go delikatnymi w dotyku i wyrazistymi w smaku listkami rukolli. Dzikość potrawy podkreśla polska żurawina (doceniana także za naszą wschodnią granicą) mocna w kolorze i bogata w witaminy. Sos żurawinowy, którym skrapiam potrawę, powinien być bursztynowo-brązowy. Wyrafinowania i charakteru nadaję dekorując figę salsą z truskawek i granatu. Nie zamierzam psuć smaku owoców zbędnymi przyprawami, wystarczy, że je posiekam i zmieszam. Teraz tylko wystarczy je rozsypać wokół róży uformowanej z szynki, figi i mascarponne. Na koniec oprószam jeszcze dzieło delikatnie łamanym pieprzem. Figi świetnie nadają się do pieczenia. Można je podawać na słodko i na słono. Wersja na słodko: Do naciętych świeżych fig włożyć łyżkę masła, polać miodem, polać soki…

figi-7470cdf.jpeg
width: 4256
height: 2832

Dzisiejsze warzywa i owoce nie przypominają swoich przodków. Skąd pochodzą i jak je zmienili ludzie?
type: item
date: 2019-04-17T08:06:00.000Z
creator: Daniel Stone
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: historia
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: owoce
subject: Travel
subject: warzywa
description: Roślinom uprawnym, które znamy dzisiaj, człowiek nadał obecną postać metodą prób i błędów w procesie hodowli i doboru. Skąd pochodzi żywność?
encoded: Wczesne dzikie odmiany najpopularniejszych upraw ewoluowały w izolacji geograficznej, a następnie rozprzestrzeniły się za pośrednictwem czynników naturalnych – wiatru, wody oraz w odchodach zwierząt. Z czasem ludzie selekcjonowali nasiona roślin o pożądanych cechach i eksperymentowali z warunkami uprawy. Genetycy nazywają ten proces domestykacją, rolnicy – rolnictwem. Większość współczesnych roślin uprawnych niewiele przypomina swoich prymitywnych przodków. Wczesne truskawki nie były ani tak duże, ani słodkie jak dzisiejsze. Jabłka dostępne w supermarketach, będące klonami, trudno byłoby wyprodukować bez szczepienia drzew. Naukowcy są w stanie prześledzić zawiłe ścieżki ewolucji roślin, wykorzystując ich genomy i archiwalne dane. – Ewolucja rośliny wchodziła zwykle na nowe tory w chwili spotkania z człowiekiem – opowiada Paul Gepts z Uniwersytetu Kalifornijskiego Davis, biolog zajmujący się badaniem ewolucji fasoli i innych roślin. Daniel Stone

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7e9ea2f4ea183834dcd20f04bd6837d718ff5d33-6ecc6a3.jpeg
width: 893
height: 585

Alkoholizm u muszki owocówki. Kto uprawia seks ten pije mniej
type: item
date: 2018-04-30T06:00:00.000Z
creator: Maciej Nikodemski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: alkohole
subject: badania
subject: genetyka
subject: kosmos
subject: owoce
description: Od stu lat Drosophila melanogaster, czyli popularna muszka owocówka, jest ulubionym obiektem badań genetyków. Dlaczego? Bo ma podobne do nas nawyki.
encoded: Niektóre jej geny pokrywają się z naszymi, do tego szybko się mnoży, mutuje i żyje krótko, więc łatwo badać na niej cechy dziedziczne. Muszka owocówka brała też udział w podboju kosmosu. Na orbicie psa wyprzedziła o 10 lat, a człowieka o dwie dekady. A wszystko to w stanie upojenia – dowodzą naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego. Dzięki prof. Ulrike Heberlein wiadomo, że dawka etanolu, która stymuluje mózgi drozofil, odpowiada proporcjonalnie tej, która rozwiązuje nam języki, a ta sama ilość, która je upija – nas zwala z nóg. Procenty jednak mniej im szkodzą, bo ich układ immunologiczny potrafi eliminować z alkoholu toksyny, więc alkoholizm u owocówek jest normą. Muszki czerpią procenty z fermentujących owoców trochę przy okazji, żywią się bowiem drożdżami, które na nich żyją. Za te skłonności odpowiada gen podobny do ludzkiego. Oprócz czynników środowiskowych i psychospołecznych nasze nałogi warunkowane są także genetycznie. Wiadomo np., że osoby cierpiące z powodu depresji i zespołu stresu pourazowego mają w mózgu niższy poziom neuroprzekaźnika NPY, wpływającego m.in. na dobre samopoczucie. Alkohol i narkotyki stymulują w mózgu jego produkcję. Dlatego zły stan psychiczny często idzie w parze z używkami. U owocówek sprawa wygląda nieco inaczej. Upija się cała populacja, ale samce, które wiodą udane życie seksualne – mniej. Po stosunku mają bowiem w mózgach wyższy poziom neuropeptydu F (NPF) – odpowiednika naszego NPY. Kiedy naukowcy zablokowali jego receptory, samce po udanym seksie szukały pocieszenia w kieliszku, zaś te, którym podwyższono poziom NPF, zadowolone były nawet po nieudanych zalotach i piły mniej. Analogicznie manipulacje z neuroprzekaźnikami mogłyby więc pomóc w walce z ludzkim alkoholizmem. Cudowna pigułka jednak nieprędko powstanie. NPY popycha bowiem ssaki nie tylko do używek. Stabilizuje też nastrój, odpowiada za zwyczaje żywieniowe i reguluje sen. Manipulowanie nim wymaga więc ostrożności.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8503bafb710bacbba2805807b8fab10f74261b7f-b530aaf.jpeg
width: 1000
height: 667

Jedz jabłka! W Polsce mamy się czym pochwalić!
type: item
date: 2014-08-01T10:44:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: owoce
subject: polska
description: Jabłko w ostatnich dniach stało się owocem kontrowersyjnym, a wszystko za sprawą Putina. Wspomóż polskich producentów i jedz jabłka. W Polsce mamy w czym wybierać!
encoded: Wierzbówkę białą wyhodowali około roku 1590 zakonnicy z mazowieckiego Czerwińska. Za sprawą królewskiego ogrodnika, który pochodził z tamtych stron, słodkie, zielonożółte jabłka trafiły do królewskiego jadłospisu Jana III Sobieskiego. Odmiana miała jednak istotną wadę – obradzała naprzemiennie co dwa lata. Jak głosi anegdota, podczas słabego roku zasmucony król krzyknąć miał “kosz tylko!”. Nieświadomie ochrzcił w ten sposób kosztelę. Dziś w polskich sadach towarowych produkuje się jabłka ok. 100 odmian, dodatkowo 40-50 w uprawie amatorskiej. – Jednak tych najważniejszych, które stanowią o wielkości produkcji, jest około 20. Są to m.in. idared, szampion, jonagold, ligol i gala – mówi dr Dorota Kruczyńska z Instytutu Ogrodnictwa. Ale obecność poszczególnych odmian na rynku ma charakter sezonowy. – Dotyczy to zwłaszcza tych letnich i wczesnojesiennych, u których trwałość owoców jest krótka. Można je przechowywać w chłodni przez kilka lub kilkanaście tygodni. Do długotrwałego przechowywania przeznaczane są odmiany późnojesienne i zimowe – tłumaczy pomolog (tak nazywa się specjalistę od owoców). Zerwane w optymalnym momencie jabłka mogą poczekać na konsumpcję nawet 10 miesięcy. Jest to możliwe dzięki obniżeniu w komorach przechowalniczych temperatury i zawartości tlenu, co spowalnia procesy dojrzewania. Gdy dodamy do tego rotację odmianami i import owoców z półkuli południowej, okaże się, że jabłka są dostępne w sklepach przez cały rok. Polska jest zresztą największym ich producentem w Europie i trzecim na świecie. Sady zdominowały krajobraz mazowieckich powiatów: grójeckiego, piaseczyńskiego czy skierniewickiego, ale też województw łódzkiego i lubelskiego. Ponad połowa naszych owoców jest przetwarzana na zagęszczony sok. W 2012 roku wyprodukowaliśmy go 300 tys. ton. Dla Polaków jabłka wciąż są podstawowymi owocami. Każdy z nas zjada ich ponad 13 kg rocznie, choć z roku na rok coraz mniej.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6c9648c6d55a450510e38b7cbb82624d8cc5d425-8c0e672.jpeg
width: 2700
height: 2985

Najlepsza restauracja w Polsce wg rankingu Gastronauci.pl
type: item
date: 2013-06-05T12:37:00.000Z
creator: redakcjang
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: kuchnie świata
subject: owoce
subject: polska
subject: ranking
subject: restauracje
subject: slowfood
subject: warzywa
description: Zwyciężyła restauracja "Opasły Tom" - to nowatorski projekt rodzeństwa warszawskich restauratorów Agnieszki i Marcina Kręglickich
encoded: Kameralne wnętrze zaaranżowano w byłej kultowej warszawskiej kawiarni, w której bywała cała elita intelektualna ówczesnej Warszawy. W kuchni rządzi Agata Wojda, która w Opasłym prezentuje swoje autorskie dania. W karcie znajdziemy co tydzień inne, nieoczywiste kompozycje. Polskie produkty regionalne od rolników, pasjonatów. Idea Slowfood to elementarz szefowej kuchni. Można wpaść na jedno wybrane danie lub zasiąść do cztero- lub sześciodaniowego menu degustacyjnego. Do każdej potrawy sommelier dobiera wino. Agata Wojda – muzykolog z wykształcenia, kucharz artysta z pasji i zawodu. Szefowa kuchni restauracji Opasły Tom. Związana z restauracjami rodzeństwa Kręglickich od wielu lat. Gotowania uczyła się w najlepszych restauracjach we Francji i Hiszpanii. Szefując francuskiej restauracji Kręglickich czterokrotnie zdobywała wyróżnienie prestiżowego, przewodnika Michelin. Członkini organizacji Slowfood. Jest częstym gościem programów telewizyjnych i bohaterką artykułów prasowych, autorką, felietonistka. Nieoczywiste, ale na końcu zaskakujące harmonią połączenia to znak rozpoznawczy Agaty. - Letnie menu jest pełne świeżości, lekkości i smaku wakacji. Sięgamy po najlepsze polskie warzywa i tworzymy z nich kolorowe lekkie dania. Większość dostawców znamy osobiście i wybieramy z ich skrzynek malutkie patisony, cukinie, kolorowe kalafiory i pomidory, by odkrywać ich odmienne smaki w towarzystwie zapomnianych polskich ziół: lubczyk, cząber, macierzanka. Zawsze będziemy się chwalili polskimi serami, które trafiają do naszej restauracji z różnych zakątków kraju i od lat zadziwiają Gości - mówi Agata Wojda. - A my ciągle odkrywamy kolejne i wplatamy je w menu. Przez całe lato nie zabraknie u nas polskich chłodników czyli odświeżających, zimnych zup np. buraczkowego chłodniku z ogórkiem małosolnych i koprem na jogurcie z malej polskiej ekologicznej farmy i nadal będziemy zaskakiwać musem chałwowym ze świeżymi malinami - dodaje.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6b20f7afc316f3515ded245dca7105b9d5e00b6d-b8ed77e.jpeg
width: 4961
height: 2955

Owoce - witaminy tropików
type: item
date: 2013-05-05T06:00:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: diety
subject: napoje
subject: owoce
subject: witaminy
subject: zdrowe odżywianie
description: Rzucili cytrusy, znaczy idą święta - żartowano w głębokim PRL-u. Dziś od święta rzucane są raczej szarony i rambutany.
encoded: – 90 proc. durianów spada na ziemię w nocy, kiedy jest chłodniej – tłumaczył malezyjskim dziennikarzom Chang Teik Seng, farmer z wyspy Penang, broniąc swoich upraw. Dwukilogramowy dojrzały okaz kilka dni wcześniej spadł z 13-metrowego drzewa wprost na głowę indonezyjskiego niemowlaka, zabijając dziecko na miejscu. I choć takie przypadki to rzadkość – farmer przekonywał wręcz, że nie spotkał się z taką sytuacją nigdy wcześniej – duriany mają złą sławę. Duże, kilkukilogramowe owoce otoczone kolcami nie dość, że rosną na wysokich drzewach, budząc postrach nie mniejszy niż twarde kokosy, to jeszcze niemiłosiernie śmierdzą. Ni to zgnilizna, ni to padlina – odór jest tak nieznośny, że w Indonezji durianów nie wolno trzymać w hotelach ani zabierać na pokład samolotów. W efekcie ten sezonowy owoc to w Europie rzadkość, pojawia się jedynie sporadycznie w sklepikach prowadzonych przez emigrantów z Wietnamu czy Chin. A szkoda, bo jest ucztą dla zmysłów – nie powonienia, ale smaku. Jak pisze w książce Owoce egzotyczne farmakolog, prof. Eliza Lamer-Zarawska, jest jak serek śmietankowy, orzechy, migdały, cebula i malina razem wzięte, a do tego bardzo pożywny. Zawiera 17 proc. węglowodanów i niemal 5 proc. tłuszczu. Aby zjeść duriana, trzeba się na razie udać do Azji Południowo -Wschodniej. Na szczęście w polskich sklepach jest już cała masa innych importowanych owoców. Równie pożywnych i smacznych. Trzeba tylko wiedzieć, co wybierać. LIMONKA PRZED CYTRYNĄ Egzotyczne owoce i warzywa Europa poznawała głównie w epoce wielkich odkryć. Kolumb i jego naśladowcy, natrafiając na nowe lądy, stykali się nie tylko z ich rdzennymi mieszkańcami, ale i obcą, bogatą florą i fauną. Możemy tylko zgadywać, które owocowe znaleziska udało im się przewieźć na statkach wracających do macierzystych portów. Transport jest zresztą problemem także i dziś. Owoce, które trafiają na nasze rynki, na ogół nie są pełnowartościowe. – Niestety większość owoców egzotycznych jest dość dokładnie, a czasami aż na wyr…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/eaf0329eb66fecd90dc7a4498c71d96bf0cb6625-3e11df6.jpeg
width: 1000
height: 667

Niezwykłe owoce. Od Kuala Lumpur, przez Brazylię i Wenezuelę, aż po Tajlandię
type: item
date: 2001-02-01T10:22:28.000Z
creator: Beata Pawlikowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: kuchnie świata
subject: owoce
subject: Travel
description: W powietrzu unosił się ciężki i osobliwie przerażający zapach. Czy to kanał ściekowy, wysypisko śmieci, a może niechcący trafiłam do dzielnicy biedoty z rynsztokami pełnymi odpadków?
encoded: Upewniłam się, że stoję w centrum Kuala Lumpur, nowoczesnej i kolorowej stolicy Malezji, nazywanej przez tubylców Świetlistym Miastem Ogrodów. Odrażający smród nie skłonił mnie do odwrotu. Wręcz przeciwnie – przyśpieszyłam kroku i wyciągnęłam szyję, rozglądając się niecierpliwie dookoła. Za chwilę powinnam zobaczyć słynne zielone, kolczaste kule, którym nadano godność królewską i jednocześnie wyklęto z miejsc publicznych. Król owoców – durian Podeszłam ostrożnie do wózka wypakowanego zielonymi owocami. Na kawałku tektury widniał napis wykonany czarnym flamastrem: King of fruits – durian. Oto znalazłam się na dworze najbardziej śmierdzącego króla świata, który pod twardą skorupą i ostrymi kolcami kryje niebiański smak. – Na miejscu? – upewnił się sprzedawca ubrany w grube rękawice, po czym chwycił wskazany przeze mnie owoc i rozciął go kilkoma uderzeniami tasaka. Powietrze zgęstniało. Z wnętrza durianu wydobył się skondensowany smród, po czym ukazał się miąższ przypominający wnętrzności: kilka żółtawych, obłych, lekko pomarszczonych kawałków ułożonych w pięciu białych, podłużnych kieszeniach. Wyjęłam jeden z nich. Był miękki, pokryty cienką skórką. Kiedy podnosiłam go do ust, sprzedawca (Chińczyk – znajdowałam się w chińskiej dzielnicy) popatrzył na mnie z zainteresowaniem. Odpowiedziałam mu nieulękłym spojrzeniem. Kto raz poznał durian, wie, że pod skórką kryje się delikatny miąższ o konsystencji gęstego budyniu i śmietankowo-orzechowym smaku. Jadłam powoli, rozkoszując się kremową słodyczą. Dojrzały durian waży co najmniej kilogram, ale aż 70 proc. jego masy stanowi kolczasta łupina, 25 proc. to duże czarne pestki, a tylko pozostałe pięć (osnówki nasion) jest jadalne. Mimo to po spożyciu tych pięciu dekagramów czułam się nasycona. Durian właściwy (Durio zibethinus), drzewo dorastające 40 m wysokości, występuje w kilku krajach południowo-wschodniej Azji, ale nie wszędzie smakuje tak samo. W Tajlandii owoce ścina się z gałęzi, a w Malezji czeka, aż same spadną z drze…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/3b50ab395ca68d21c77734aa388ef58d00185f66-5859f07.jpeg
width: 500
height: 372