Fałszywe konta internetowe można kupić za grosze – w Polsce taniej niż w USA czy Rosji. Alarmujący raport
Uniwersytet Cambridge ujawnił ceny fałszywych kont na ponad 500 platformach. W Polsce, USA i Rosji koszt ich weryfikacji sięga zaledwie kilku centów, co odsłania szokującą skalę globalnej manipulacji internetowej.
Renomowany Uniwersytet Cambridge uruchomił pierwszy na świecie indeks monitorujący w czasie rzeczywistym ceny weryfikacji fałszywych kont internetowych – Cambridge Online Trust and Safety Index (COTSI). Narzędzie obejmuje ponad 500 platform online w każdym kraju i pozwala na śledzenie cen oraz dostępności kont służących do manipulacji online. Dane pochodzą od 17 dostawców usług, z których 10 najpopularniejszych zostało szczegółowo przeanalizowanych. Badania opublikowało prestiżowe czasopismo „Science”. Badacze z Laboratorium Decyzji Społecznych (Social Decision-Making Lab) stworzyli indeks na podstawie otwartych danych z platform oferujących weryfikację SMS do zakładania fałszywych kont. Fałszywe konta służą do nieautentycznej aktywności: od sztucznego „nabijania” statystyk w mediach społecznościowych, po koordynowane kampanie dezinformacji. Korzystają z nich masowo oszuści internetowi i farmy trolli. Gdzie najtaniej kupić fałszywe konta? Szokujące różnice cen – Odkryliśmy, że istnieje prężnie rozwijający się podziemny rynek, na którym nieprawdziwe treści, sztuczna popularność i kampanie mające na celu wywieranie wpływu politycznego są łatwo i otwarcie wystawione na sprzedaż – powiedział dr Jon Roozenbeek, współautor badania z Uniwersytetu Cambridge. – Cała ta aktywność wymaga fałszywych kont, a każde z nich zaczyna się od numeru telefonu i karty SIM, która go obsługuje. Ta zależność tworzy punkt krytyczny, który możemy wykorzystać do oceny ukrytych mechanizmów ekonomicznych manipulacji online. Aby zarejestrować nowe konto, platformy internetowe wymagają weryfikacji SMS: wiadomości tekstowej zawierającej kod wysłanej na prawidłowy numer telefonu. Ma to na celu potwierdzenie, że konto jest zakładane przez człowieka. W ciągu ostatniej dekady powstał globalny rynek, który dysponuje infrastrukturą umożliwiającą omijanie tego protokołu bezpieczeństwa oraz automatyczne tworzenie i masową sprzedaż fałszywych kont. Z raportu wynika, że najtańsze rynki to m.in. Polska, USA, Wielka Brytania i Rosja. W tych krajach średnia cena weryfikacji SMS w okresie od 25 lipca 2024 r. do 27 lipca 2025 r. wynosiła: Polska: 0,07 USD Rosja: 0,08 USD Wielka Brytania: 0,10 USD USA: 0,26 USD Tymczasem w Japonii było to 4,93 USD, a w Australii 3,24 USD. Różnice wynikają z regulacji dotyczących kart SIM oraz wymogów dotyczących identyfikacji przy rejestracji. Najtańsze weryfikacje fałszywych kont na platformach obejmowały: Meta, Grindr, Shopify: 0,08 USD X (dawniej Twitter) i Instagram: 0,10 USD TikTok i LinkedIn: 0,11 USD Amazon: 0,12 USD Dla porównania – ceny weryfikacji w Polsce: Facebook: 0,52 USD Amazon: 0,25 USD X: 0,23 USD Allegro: 0,19 USD Google: 0,18 USD TikTok: 0,09 USD Signal: 0,03 USD SnapChat, LinkedIn: 0,02 USD Fałszywe konta są często tworzone przez farmy kart SIM, które oferują masową produkcję poprzez automatyczne weryfikacje. Jedna karta SIM z farmy pozwala założyć konto w setkach serwisów. Operatorzy takich farm rekompensują sobie koszty kart SIM, sprzedając popularne konta dla aplikacji takich jak Facebook i Telegram, a następnie czerpią zyski z innych platform. Fałszywe konta a wybory: Telegram i WhatsApp pod lupą Analiza danych z COTSI pokazała, że ceny fałszywych kont na platformach Telegram i WhatsApp znacząco rosną w okresach poprzedzających wybory. W badanym czasie, obejmującym 61 wyborów na całym świecie od lata 2024 do lata 2025, średni wzrost cen wyniósł: Telegram: 12% WhatsApp: 15% Wynika to z faktu, że konta na tych platformach są powiązane z numerami telefonów, co oznacza, że operacje wpływu muszą korzystać z lokalnych numerów, zwiększając zapotrzebowanie na SMS-y weryfikacyjne. Natomiast na platformach społecznościowych, takich jak Facebook czy Instagram, gdzie nie znaleziono związku między ceną a wyborami, fałszywe konta mogą być rejestrowane w jednym kraju i wykorzystywane w innym. Mają też większy zasięg, co utrzymuje wysoki popyt. Kto stoi za rynkiem manipulacji? Trop wiedzie do Rosji i Chin Według badaczy z Uniwersytetu Cambridge, infrastruktura umożliwiająca masową sprzedaż fałszywych kont opiera się w dużej mierze na systemach płatności i stronach internetowych sugerujących powiązania z Rosją i Chinami. Gramatyka witryn oraz używane języki wskazują na autorstwo rosyjskie, a wiele transakcji odbywa się za pośrednictwem rosyjskich i chińskich systemów płatności. Operatorzy ci działają w szarej strefie prawnej, a niektórzy z nich oferują kompleksowe usługi: od sprzedaży kont po wsparcie techniczne. Sprzedają również konta zarejestrowane w różnych krajach, nawet jeśli sami działają z terytoriów objętych restrykcjami. Czy da się zatrzymać farmy SIM? Test skuteczności nowych regulacji W kwietniu 2025 roku Wielka Brytania wprowadziła zakaz działalności farm kart SIM. COTSI pozwala na monitorowanie skutków takich regulacji. Po wprowadzeniu prawa badacze będą mogli śledzić zmiany cen i dostępności fałszywych kont. Wysoka cena kart SIM i wymogi identyfikacyjne skutecznie zniechęcają do tworzenia fałszywych kont. Przykładem są Japonia i Australia, gdzie ceny są najwyższe, a działalność manipulacyjna — według badaczy — prawdopodobnie ograniczona. Zespół z Cambridge sugeruje również, by platformy dodawały oznaczenia kraju pochodzenia kont, jak zrobiła to platforma X. Takie działania zwiększają przejrzystość, choć badacze zauważają też, że łatwo je obejść. Źródła: Science, Cambridge Online Trust and Safety Index (COTSI)
Wielozadaniowość nie jest supermocą. Tak wykorzystują ją cyberprzestępcy
Wielozadaniowość to jedna z najczęściej wymienianych „kompetencji przyszłości”, ale może mieć ciemną stronę. Naukowcy dowiedli, że osoby działające w trybie multitaskingu są bardziej podatne na ataki phishingowe. Ich uwaga jest rozproszona, a ocena sytuacji – znacznie słabsza. Dowiedz się, dlaczego warto zwolnić.
Panuje dość powszechne przekonanie, że normą na wielu stanowiskach pracy jest dziś wielozadaniowość. Pracodawcy oczekują coraz bardziej wydajnej pracy, oczekują też wykonywania coraz większej liczby obowiązków. W konsekwencji wymusza to często tzw. multitasking, czyli wykonywanie kilku zadań na raz. Naukowcy wskazywali we wcześniejszych badaniach, że w takiej sytuacji jakość pracy spada. Okazuje się też, że pracownicy funkcjonujący w takim trybie stają się łatwiejszych celem dla cyberprzestępców. Piszą o tym badacze na łamach czasopisma „European Journal of Information Systems”. Phishing nasz powszechny Naukowcy pod kierunkiem dr. Xueconga Lu z amerykańskiego Uniwersytetu w Albany przyjrzeli się phishingowi. W ten sposób określa się cyberatak polegający na podszywaniu się przez oszustów pod zaufane instytucje, w celu uzyskania poufnych danych. Są to na przykład hasła czy numery kart kredytowych, które umożliwiają kradzież pieniędzy. Według „Forbesa” codziennie ma miejsca aż 3,4 miliarda prób ataków phishingowych. Skala problemu jest więc bardzo duża. A pomocna w takich atakach bywa też sztuczna inteligencja. – Wiele z istniejących badań zakłada, że ​​ludzie siedzą cicho i są skupieni, gdy otrzymują wiadomość phishingową. W rzeczywistości stale wykonujemy wiele zadań jednocześnie – przeskakując między wiadomościami, spotkaniami i dokumentami. Ta podzielna uwaga czyni nas bardziej podatnymi na ataki – mówi dr Lu. Obciążony umysł to doskonały cel ataku W badaniu przeprowadzonym przez zespół dr. Lu wzięło udział 1000 osób. Porównywano, w jaki sposób obciążenie naszego mózgu wpływa na wykrywanie phishingu. Oto wnioski badaczy. Wielozadaniowość i obciążenie poznawcze pogarszają wykrywanie prób cyberataków. Podzielona uwaga może „oślepić” użytkowników na ukryte zagrożenia i osłabić osąd. Uczestnicy eksperymentu, którzy wykonywali parę zadań, mieli trudności z odróżnieniem prawdziwych wiadomości od oszustw. Warto przypominać o czającym się niebezpieczeństwie w postaci phishingu w postaci krótkich komunikatów – mogą one być prezentowane automatyczne w systemie pocztowym. Sugerowana treść to: „Zachowaj ostrożność, niektóre wiadomości mogą być próbami phishingu”. Szybki zysk bywa niebezpieczny Eksperci ustalili, że użytkownicy są podatni w szczególności na mejle, które obiecują zysk – nagrody lub inne profity. Z kolei próby phishingu rzekomo ostrzegające przed karami lub blokadą konta wywoływały większą czujność. – Nasze badania pokazują, że ludzie są ostatnią linią obrony. Technologia potrafi filtrować wiele zagrożeń, ale atakujący wiedzą, że to ludzie są słabym ogniwem. Rozumiejąc, jak działa uwaga i pamięć, możemy budować inteligentniejsze systemy, które chronią użytkowników nawet wtedy, gdy nie są w pełni skoncentrowani – podkreśla dr Lu. Źródło: European Journal of Information Systems Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
W tych miastach najczęściej występują oszustwa turystyczne. „Zmanipulowane zdjęcia, fałszywe oferty”
Ujawniono, gdzie najczęściej dochodzi do oszustw wobec turystów. Lista obejmuje popularne kierunki, w których podróżni tracą pieniądze nawet jeszcze przed wyjazdem – przez fałszywe rezerwacje, agencje widmo i podejrzanie tanie wycieczki.
Spis treści: Lista najbardziej narażonych na oszustwa miejsc Ostrożność przed wyjazdem: oszustwa internetowe mogą zrujnować urlop Powszechnym strachem wśród podróżnych, którzy odwiedzają nowe miejsce, jest to, czy nie padną ofiarą oszustw, takich jak kradzież kieszonkowa lub naciąganie przez biuro podróży, które wydawało się legalne. Okazuje się, że obawy te nie są całkowicie bezpodstawne, ponieważ nowe badanie pokazuje, że branża turystyczna stała się ogromnym celem oszustów. Lista najbardziej narażonych na oszustwa miejsc Jednostka badawcza firmy Mastercard, czyli Mastercard Economic Institute, opublikowała listę kierunków o najwyższym poziomie zgłoszeń oszustw związanych z turystyką. Z ujawnionych danych wynika, że w trakcie sezonu letniego liczba zgłoszeń wzrasta średnio o 18% w popularnych miejscowościach wypoczynkowych, a zimą wzrost ten sięga ponad 28% w regionach o chłodniejszym klimacie. „Popularne miejsca turystyczne, szczególnie te, które przyciągają duże tłumy, są głównymi celami oszustów ze względu na dużą koncentrację odwiedzających i zwiększoną liczbę transakcji” – czytamy w raporcie. Wśród najbardziej narażonych miejsc są tak popularne kurorty, jak Cancun (Meksyk), Bangkok (Tajlandia), Phuket (Tajlandia), Hanoi (Wietnam) i Dhaka (Bangladesz). To właśnie tam podróżni najczęściej padają ofiarą oszustw, związanych zarówno z usługami, jak i płatnościami. Dżakarta, przykładowo, przoduje w oszustwach związanych z taksówkami i wynajmem samochodów. Stanowią one aż 66% zgłoszeń (w Bangkoku wskaźnik ten wynosi 48%, a w Londynie – 34%). Z kolei w Phuket aż 39% zgłoszonych oszustw dotyczy fałszywych rezerwacji hotelowych. To oznacza, że wybierając zakwaterowanie, należy zachować szczególną ostrożność. W raporcie podano: „Oszuści mogą wykorzystywać platformy wynajmu wakacyjnego lub strony internetowe poświęcone podróżom, tworząc fałszywe oferty, nakłaniając turystów do rezerwacji nieistniejących nieruchomości lub takich, które znacznie różnią się od reklamowanych opisów”. Dla równowagi wskazano również miasta, które są stosunkowo bezpieczne i charakteryzują się niższą liczbą zgłoszeń oszustw finansowych. Wśród nich znalazły się m.in. San Francisco, Dublin, Seul, Edynburg i Budapeszt. Ostrożność przed wyjazdem: oszustwa internetowe też mogą zrujnować urlop Mastercard w swojej publikacji podkreślił jednak, że niebezpieczeństwo może czyhać na podróżnych jeszcze na długo przed opuszczeniem domu. Firma zaznaczyła, że przestępcy coraz częściej wykorzystują fałszywe agencje turystyczne i oferują fikcyjne wycieczki — oszustwa w tym sektorze są ponad czterokrotnie częstsze niż średnia światowa. Jak czytamy w raporcie, podczas procesu rezerwacji turyści „często napotykają zmanipulowane zdjęcia miejsc docelowych, fałszywe linki potwierdzające i fałszywe oferty. Oszuści żerują na pragnieniu podróży po obniżonych cenach w obliczu inflacji i presji ekonomicznej”. Podróżni powinni zachować szczególną ostrożność zwłaszcza w przypadku organizatorów wycieczek, którzy oferują kusząco niskie ceny lub wymagają przedpłaty. „Po zapłaceniu wycieczka może się nigdy nie odbyć lub może się drastycznie różnić od tego, co zostało obiecane” – podkreślono. Z tego względu należy korzystać wyłącznie z renomowanych i sprawdzonych portali, cyfrowych portfeli oraz bezpiecznych sieci Wi‑Fi. Co więcej, warto unikać ofert zbyt dobrych, by mogły być prawdziwe, a przedpłat dokonywać jedynie u rzetelnych organizatorów wycieczek. Źródła: travelandleisure.com, Mastercard Economic Institute Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Największe skandale olimpijskie w historii. W jeden z nich zamieszana była polska mistrzyni
Nieuczciwa rywalizacja, doping, rażąca stronniczość przekupionych sędziów czy handlowanie wynikami. Czy tego chcemy, czy nie, skandale olimpijskie były, są i (niestety) będą nieodłącznym elementem najważniejszej sportowej imprezy czterolecia.
W tym artykule: Największe skandale w historii igrzysk Roy Jones Jr. (boks) Ben Johnson (lekkoatletyka) Drużyna ZSRR (koszykówka) Fred Lorz (lekkoatletyka) Borys Oniszczenko (pięciobój) Shin A-lam (szermierka) Marion Jones (lekkoatletyka/koszykówka) John Devitt (pływanie) Stanisława Walasiewicz (lekkoatletyka) Jim Thorpe (pięciobój/dziesięciobój/baseball) Praktycznie nie ma letnich igrzysk olimpijskich bez skandali. Zamach w Monachium (1972), sprawa czarnoskórego mistrza Owensa w Berlinie (1936), krwawy mecz waterpolistów Węgier i ZSRR (1956), gest Kozakiewicza w Moskwie (1980), bojkoty zawodów… Wszystkie te wydarzenia naznaczone były polityką. Przez to mniej lub bardziej burzyły olimpijskiego ducha (nawet jeśli cieszyliśmy się z zachowania Kozakiewicza). Największe skandale w historii igrzysk W naszym rankingu skupimy się na innych wydarzeniach, które miały mniej wspólnego z polityką, a więcej z zachowaniem sportowców, decyzjami sędziów i działaczy. Wzięliśmy pod uwagę: rozgłos sprawy (czy wywołała skandal już na igrzyskach, czy wyszła na jaw po nich); ówczesną popularność danej dyscypliny sportu (a więc i skalę wpływu skandalu na widzów) stopień nadużycia (czy w grę wchodziło oszustwo, awaria, zawiłości regulaminowe, a może nieudolność sędziów?). Zaznaczyliśmy także, czy skandal wybuchł przede wszystkim z winy zawodnika czy też sędziów lub olimpijskich działaczy – co czasem nie jest wcale jednoznaczne. Roy Jones Jr. (boks) W pięściarskim finale w kategorii lekkośredniej na igrzyskach w Seulu zmierzyli się Amerykanin Roy Jones Jr. i Koreańczyk Park Si-Hun. Bokser z USA bił w rywala jak w bęben (jak się okazało, w ciosach było 86:32), jednak sędziowie wskazali na wygraną pięściarza gospodarzy stosunkiem 3:2! Cały świat widział, że to oszustwo. Także przeprowadzone potem śledztwo wykazało, że sędziowie otrzymali od Koreańczyków „prezenty”. Co z tego, skoro Jones złota nie dostał. Nie przeszkodziło to mu jednak zrobić potem kariery na zawodowym ringu. Ben Johnson (lekkoatletyka) Kanadyjski sprinter był gwiazdą lat 80. Na igrzyskach w 1988 r. wygrał bieg na 100 m z kosmicznym wynikiem 9,79 s. Z olimpijskim złotem i rekordem świata musiał jednak się pożegnać, gdy kontrola wykazała, że używał sterydów. Tłumaczył, że konkurenci też tak się wspomagają (doping był wtedy plagą) i musiał dotrzymać im kroku. Ale gdy wrócił do sportu po dyskwalifikacji, znów sięgnął po doping… Drużyna ZSRR (koszykówka) Mecze ZSRR z USA zawsze były więcej niż sportowym widowiskiem. W 1972 roku na 3 sekundy przed końcem Amerykanie wyszli na prowadzenie. Trener ZSRR poprosił o czas, ale dostał go dopiero 1 sekundę przed końcową syreną, więc zaprotestował. Sędziowie doliczyli 2 sekundy do meczu. Ale syrena i tak rozbrzmiała za wcześnie! Dodali więc kolejne sekundy. To wszystko tak zbiło Amerykanów z pantałyku, że koszykarzom ZSRR udało się przeprowadzić szybką zwycięską akcję. Fred Lorz (lekkoatletyka) Lorz „wygrał” bieg maratoński na igrzyskach w 1904 r. Ale szybko okazało się, że oszukał konkurentów. Już po kilkunastu kilometrach tak się zmęczył, że zszedł z trasy i wsiadł do auta trenera. Przejechał aż pod stadion, po czym wrócił na trasę i wbiegł na metę jako pierwszy. Rywale zgłosili sprawę organizatorom, Lorz zaś nie zaprzeczał. Tłumaczył, że to miał być tylko dowcip! Tak czy inaczej, stracił medal. Polka pobiła kolejny rekord. Oto najstarsza kobieta, która przebiegła maraton Aleksandra Raczyńska zbliża się do 90. urodzin. Mimo wieku kondycji mógłby jej pozazdrościć niejeden nastolatek. Aktywna seniorka ma na koncie wiele sukcesów, a niedawno pobiła wyjątkowy ... Borys Oniszczenko (pięciobój) W 1976 r. podczas szermierczych zmagań w pięcioboju błyszczał Borys Oniszczenko. Wreszcie zauważono, że dostaje punkty, nawet gdy nie trafia! Jak? Klinga podłączona jest do prądu, a po dotknięciu rywala zamyka obwód elektryczny, co sygnalizuje zdobycie punktu; zaś Oniszczenko miał w broni przycisk, którym zamykał obwód, kiedy chciał! Został zdyskwalifikowany, a ponoć nawet zesłany na Syberię. Shin A-lam (szermierka) W 2012 r. w Londynie Shin A-lam biła się o złoto z Niemką Brittą Heidemann. Była górą, a do końca starcia pozostała sekunda: za mało, by przeciwniczka przeprowadziła skuteczną akcję. Jednak zegar jakby stanął w miejscu, ta sekunda nie chciała się skończyć. Ba, dochodziło do kolejnych krótkich starć! To wystarczyło, by Niemka zadała w końcu trafienie. Koreańczycy zgłosili protest, ale nic już nie dał... Marion Jones (lekkoatletyka/koszykówka) Królowa sprintów znalazła się w kręgu podejrzanych o zażywanie środków dopingujących w kalifornijskim „centrum odżywiania sportowców” BALCo. Nie przyznawała się, aż w 2007 r. upubliczniono jej korespondencję świadczącą o nielegalnym wspomaganiu. Wówczas Jones straciła olimpijskie medale i rekordy. Nie straciła jednak rezonu i zaczęła… zawodowo grać w koszykówkę! John Devitt (pływanie) W Rzymie (1960) podczas finału na 100 m stylem dowolnym niemal jednocześnie dotarli na metę Lance Larson (USA) i John Devitt (Australia). Komputerowego pomiaru jeszcze nie stosowano, sędziowie po prostu zatrzymywali stopery. Nie byli pewni wyników, w sprawę wmieszali się działacze i choć wyglądało, że lepszy czas ma Larson, to sędzia główny przyznał zwycięstwo Devittowi. Stanisława Walasiewicz (lekkoatletyka) Bywa, że sportsmenka okazuje się… mężczyzną albo hermafrodytą. Przykładem Stanisława Walasiewicz, która wygrała sprint kobiet na 100 m podczas igrzysk w 1932 r. Sprawa wyszła na jaw, kiedy – już jako staruszka, w 1980 r. w Cleveland – padła ofiarą napadu na sklep, a władze zgodnie z prawem zleciły sekcję zwłok. Okazało się wtedy, że była osobą interseksualną, mającą męskie i żeńskie narządy płciowe. Jim Thorpe (pięciobój/dziesięciobój/baseball) Thorpe zdobył złote medale w pięcioboju i dziesięcioboju na igrzyskach w 1912 r. Z czasem wyszło jednak na jaw, że przedtem grywał za pieniądze (a więc „zawodowo”) w baseball, a to stało w sprzeczności z promowaną wówczas amatorską ideą sportowej rywalizacji. Dlatego odebrano mu medale. Dopiero 30 lat po śmierci Thorpe’a uznano, że został ukarany zbyt pochopnie. Źródło: archiwum NG.
Ten człowiek próbował sprzedać wieżę Eiffla na złom. Za pierwszym razem nawet mu się udało
Victor Lustig zaczynał od drobnych przekrętów, ale talent nie pozwolił mu zatrzymać się w pół drogi. Niepowtarzalna okazja nadarzyła się w latach 20. XX w. gdy władze Paryża zaczęły zastanawiać się, co zrobić z wieżą Eiffla.
W tym artykule: Kryminalny sukces Victora Lustiga Jak sprzedać wieżę Eiffla Oszust ucieka z walizką pełną pieniędzy Aresztowanie Lustiga Nikt nie wie, kim naprawdę był człowiek, który dwukrotnie usiłował handlować wieżą Eiffla. We wszystkich encyklopediach jego biogram można znaleźć pod hasłem Victor Lustig. Ale kiedy pod koniec życia osadzono go w Alcatraz, figurował w aktach więziennych jako Robert V. Miller. Nie wiadomo, skąd pochodził. Sam Lustig utrzymywał, że urodził się w miasteczku Hostinné w Austro-Węgrach w arystokratycznej rodzinie. Jednak pod koniec życia wyznał, że był dzieckiem ubogich chłopów. Kryminalny sukces Victora Lustiga Lustig powoli wspinał się po drabinie kryminalnej „kariery”. Zaczynał jako żebrak, później terminował jako kieszonkowiec, włamywacz i paser. Miał niezwykły talent do oszukiwania w grach karcianych. Potrafił potasować talię tak, by karty znalazły się na dokładnie przewidzianych miejscach. Znali go detektywi w ponad czterdziestu amerykańskich miastach – nazywali go „Szrama” od cięcia na twarzy, pamiątki po historii miłosnej z młodości. Mimo tak charakterystycznej cechy był nieuchwytny. Używał 47 pseudonimów, władał biegle pięcioma językami i posługiwał się ponad tuzinem paszportów. Zazwyczaj podróżował z kufrem pełnym przebrań, które pozwalały mu w kilka chwil przeistoczyć się w dowolną postać, od rabina po portiera w hotelu. Jeden z agentów Secret Service (cytowany przez „New York Timesa”) miał o nim powiedzieć: „ulotny jak dym z papierosa i czarujący jak marzenie młodej dziewczyny”. Jak sprzedać wieżę Eiffla Wiosną 1925 r. Lustig, czując, że amerykańska policja za bardzo się nim interesuje, wyjechał do Paryża. Tam wpadł na pomysł najśmielszego przekrętu, jakiego kiedykolwiek dokonano. Postanowił sprzedać wieżę Eiffla na złom! Ten pomysł, dziś absurdalny, w latach 20. XX wieku nie był wcale niedorzeczny. Wieża Eiffla nie stanowiła jeszcze wówczas symbolu Paryża i całej Francji. Konstrukcję wzniesiono w 1889 r. na Wystawę Światową i planowano, że będzie stała tylko do 1909 r. Później miała zostać rozebrana albo przeniesiona gdzieś indziej. Wielu paryżan uważało ją za ohydną budowlę szpecącą miasto. Ponadto w latach 20. XX w. wieża zaczęła rdzewieć i rachunki za jej konserwację rzeczywiście – jak przedstawiał to Lustig – drenowały miejską kasę. Oszust zamówił u fałszerza wizytówki i papier listowy z pieczęcią francuskiego rządu. Umieszczono na nich oficjalny tytuł, jaki sam sobie nadał: wicedyrektor Ministerstwa Poczty i Telegrafu. Następnie wysłał zaproszenia do sześciu najważniejszych francuskich przemysłowców specjalizujących się w skupie złomu. Zaproponował im spotkanie w eleganckim Hôtel de Crillon przy placu Zgody. Podczas wystawnego obiadu, prosząc zebranych o dyskrecję, „zdradził”, że rząd Francji rozważa demontaż i sprzedaż wieży Eiffla, ponieważ koszty jej utrzymania i konserwacji są zbyt wysokie. Następnie zabrał przemysłowców na wycieczkę do wieży, żeby sami mogli oszacować rozmiar przedsięwzięcia i zastanowić się nad szczegółami technicznymi jej rozbiórki. Lustig przedyskutował ofertę z każdym z zaproszonych przemysłowców na osobności, głównie po to, aby oszacować, na ile dana osoba skłonna jest złapać przynętę. Ostatecznie na swą ofiarę wybrał André Poissona, przemysłowca próbującego dopiero zdobyć pozycję w Paryżu, któremu bardzo zależało na zbudowaniu sobie reputacji. Ciekawostki o wieży Eiffla – najciekawsze informacje o jej historii, budowie i kontrowersjach Trudno wyobrazić sobie wycieczkę do Paryża bez wjazdu na wieżę Eiffla. Zastanawiasz się, jakiego rodzaju kontrowersje wzbudzała wieża Eiffla? Ciekawostki i intrygujące fakty na temat tej k... Oszust ucieka z walizką pełną pieniędzy Przestępca wyprzedzał swoją epokę jeśli chodzi o techniki psychologicznej manipulacji. Przede wszystkim potrafił bezbłędnie zagrać godnego zaufania urzędnika. W prywatnym kodeksie, który spisał wiele lat później, znalazły się takie punkty jak: nigdy nie być nieporządnie ubranym, nigdy się nie upijać, nigdy nie pysznić się w towarzystwie, cierpliwie słuchać rozmówcy, nigdy nie wyglądać na znudzonego, a także „czekać, aż druga strona ujawni poglądy polityczne lub religijne i wtedy zgodzić się z nimi”. Potrafił więc bezbłędnie wytypować i usidlić ofiarę. Prawdziwy geniusz Lustiga ujawnił się, kiedy Poisson zaczął mieć wątpliwości. Wówczas oszust napomknął, że jego zarobki jako urzędnika państwowego są niskie i wskazana byłaby łapówka. To uspokoiło Poissona – łapownictwo kwitło bowiem w paryskich ministerstwach. Przedsiębiorca uważał, że paradoksalnie chęć dorobienia na boku świadczy o uczciwości Lustiga. Poisson ofiarował mu 20 tys. dolarów jako dodatek do głównej oferty opiewającej na 50 tys. dolarów. Zarówno łapówkę, jak i zapłatę za wieżę Eiffla Poisson wręczył Lustigowi w gotówce. Niecałą godzinę później Lustig z walizką pełną pieniędzy siedział już w pociągu do Wiednia. Po ucieczce uważnie śledził gazety, spodziewając się, że lada dzień wypłyną informacje o oszustwie. Ku jego wielkiemu zdziwieniu przez miesiąc w prasie nie pojawiła się żadna wzmianka na ten temat. Upokorzony Poisson, wściekły, że dał się łatwo oszukać, nie zawiadomił policji. Aresztowanie Lustiga Wówczas Lustig zdecydował się powtórzyć szwindel. Wrócił do Paryża i w identyczny sposób próbował naciągnąć sześciu innych przemysłowców. Tym razem wytypowany przez niego biznesmen nabrał podejrzeń i powiadomił policję, pokazując funkcjonariuszom wszystkie dokumenty, jakie otrzymał od Lustiga. Oszust zdołał jednak umknąć i przedostał się do Ameryki. Lustig został aresztowany dopiero dziesięć lat później. Jego pojmanie nie miało nic wspólnego z próbą sprzedaży wieży Eiffla. W latach 30. XX w. oszust wymyślił metodę tak dokładnego fałszowania banknotów, że nawet bankierzy nie potrafili ich odróżnić od prawdziwych. Zuchwale podrabiał banknoty studolarowe, chociaż te sprawdzano najdokładniej. Postawiło to w stan gotowości całą policję Stanów Zjednoczonych, a rząd obawiał się osłabienia pozycji dolara. Lustiga schwytał w maju 1935 r. agent Peter A. Rubano, który poprzysiągł sobie, że zobaczy oszusta za kratkami. Nie na długo. 1 września Lustig uciekł z więzienia przez okno po linie splecionej z prześcieradeł. Po raz drugi schwytano go prawie miesiąc później. Agenci musieli staranować jego samochód, gdyż nie chciał się zatrzymać. Lustig został skazany na 20 lat więzienia i 27 kwietnia 1936 r. osadzony w Alcatraz. Odsiedział tylko 11 lat, zmarł z powodu zapalenia płuc. Victor Lustig był niewątpliwie najbardziej utalentowanym oszustem swoich czasów. Próba drugiego oszustwa nie powiodła się, bo choć Poisson nie zgłosił sprawy policji, w środowisku przemysłowców z pewnością krążyły już plotki dotyczące nieudanej transakcji.
Kryształowe czaszki to pamiątki po dawnych cywilizacjach czy zręczna mistyfikacja?
Kryształowe czaszki jakiś czas temu zostały uznane za najniezwyklejsze artefakty z czasów prekolumbijskich. Nowoczesne metody badawcze nie pozostawiły jednak miejsca na jakiekolwiek złudzenia w temacie ich autentyczności. Przebadane obiekty nie zostały wytworzone w prekolumbijskiej Mezoameryce i być może większość okazów, które znajdują się w zbiorach muzealnych i w prywatnych kolekcjach to nic innego, jak zwykłe fałszywki. Zręcznie wykonane i prezentujące się niezwykle efektownie, ale jednak fałszywki niemające żadnej wartości historycznej.
W tym artykule: Czym są kryształowe czaszki? Skąd wzięły się kryształowe czaszki? Czaszki ze zbiorów muzealnych Kryształowa czaszka z Lubaantun Badania nad autentycznością kryształowych czaszek Oszustwa archeologiczne mają długą historię. Fałszywe artefakty przeszłości miały przynieść sławę i bogactwo ich rzekomym odkrywcom. Nauka nie stoi jednak w miejscu i rozwijające się techniki badawcze pozwoliły ujawnić archeologiczne mistyfikacje, a tym samym fałszerze okryli się nie chwałą, a niesławą. Fałszywkami okazały się między innymi artefakty z Michigan i terakotowe figury etruskich wojowników. Do tej listy najprawdopodobniej należy dopisać także kryształowe czaszki, które pod koniec XIX stulecia pojawiły się na rynku antykwarycznym. Czym są kryształowe czaszki? Mówiąc o kryształowych czaszkach, na myśli trzeba mieć rzekome artefakty z czasów prekolumbijskich, których twórcami mieli być przedstawiciele mezoamerykańskich cywilizacji: Majów i Azteków. Jak wskazuje na to sama nazwa, mają kształt ludzkiej czaszki i są wykonane z kryształu górskiego. Najmniejsze są wysokie na kilkanaście centymetrów, ale nie brakuje też takich, których rozmiar odpowiada rozmiarowi biologicznego pierwowzoru. „Odkryto” dwanaście takich artefaktów, z czego dziewięć znajduje się w prywatnych rękach. Reszta pozostaje w zbiorach muzealnych. Na przestrzeni lat kryształowe czaszki obrosły wieloma legendami. W mezoamerykańskich kulturach miały mieć znaczenie rytualne. Prawdopodobnie właśnie dlatego niektórzy ze współczesnych przypisali im niesamowite, wręcz magiczne moce. Ezoterycy uwierzyli, że tajemnicze artefakty mogą wpływać na sny i mają moc wywoływania wizji. Przypisali im też właściwości lecznicze. Podobno gdy wszystkie zbierze się w jednym miejscu, wyzwolą niewyobrażalną moc. Skąd wzięły się kryształowe czaszki? Mitami obrosło także pochodzenie tych rzekomo magicznych artefaktów. Pojawiły się tezy, według których niezwykłe klejnoty mają być dowodem na kontakty prekolumbijskich kultur z obcymi cywilizacjami. Łączono je także z mityczną Atlantydą. Człowiek z Piltdown to jedno z największych naukowych oszustw. Tak mógł wyglądać Człowiek z Piltdown miał zamieszkiwać tereny dzisiejszej Wielkiej Brytanii. Jego rzekome szczątki znalazł Charles Dawson. Okazało się jednak, że nieznany nauce hominid to mistyfikacja. Odłóżmy jednak na bok teorie spiskowe. Faktem jest, że ludzka czaszka odgrywała istotną rolę w tradycji i obrzędowości cywilizacji, które zamieszkiwały obszar Mezoameryki. To zdaje się uwiarygadniać rzekome znaleziska. Jednak należy podkreślić, że żadna kryształowa czaszka nie została odkryta w toku wykopalisk archeologicznych, a reputacja niektórych ich znalazców jest co najmniej wątpliwa. Już sam ten fakt każe powątpiewać w ich autentyczność. Jeżeli dodamy do tego, że przebadane twory okazały się fałszywkami, coraz trudniej uwierzyć, że na świecie jest choć jedna kryształowa czaszka, która mogłaby być wytworem kultury majańskiej lub azteckiej. Przyjrzyjmy się kilku tajemniczym tworom, którym przypisano prekolumbijskie pochodzenie. Czaszki ze zbiorów muzealnych Mogłoby się wydawać, że sprawcami całego zamieszania są prywatni kolekcjonerzy. Nic bardziej mylnego. O tajemniczych znaleziskach zrobiło się głośno w 1856 roku, gdy jeden z takich „artefaktów” trafił do zbiorów londyńskiego muzeum. Kryształowa czaszka z British Museum Zarząd British Museum miał nabyć czaszkę od Tiffani&Co. Jej pierwszym właścicielem prawdopodobnie był niejaki Eugène Boban – francuski antykwariusz, który przewodził zleconej przez Napoleona III wyprawie mającej na celu odszukanie meksykańskich zabytków. Eksponatowi od razu przypisano prekolumbijskie pochodzenie, ale po latach okazało się, że czaszka jest XIX-wiecznym wytworem. Czaszka z Musée du quai Branly Kolejny eksponat rzekomo odkryty przez Bobana trafił do paryskiego Musée du quai Branly. Kontrowersyjny handlarz antykami miał sprzedać ten przedmiot Alphonse'owi Pinartowi, a ten podarował go paryskiej placówce. Także to „znalezisko” okazało się wytworzonym w XIX wieku falsyfikatem. Czaszka z Muzeum Historii Naturalnej w Waszyngtonie Trzecia kryształowa czaszka trafiła do stolicy Stanów Zjednoczonych. W 1992 roku została przekazana przez anonimowego darczyńcę do Smithsonian Institution. Obecnie znajduje się w zasobach Muzeum Historii Naturalnej. 14-kilogramowy twór miał być własnością Porfirio Diaza, meksykańskiego dyktatora. Czy rzeczywiście pochodzi z czasów prekolumbijskich? Niestety, nic na to nie wskazuje. Kryształowa czaszka z Lubaantun Niektóre kryształowe czaszki Majów wciąż pozostają w prywatnych rękach. W sumie ma ich być aż dziewięć. Najgłośniejsze znalezisko, nazwane „Czaszką przeznaczenia”, ma pochodzić z ruin miasta Lubaantun, zlokalizowanego na terenie dzisiejszego Belize. Historia odkrycia Rzekomy artefakt ujawnił w 1924 roku Frederick Albert Mitchell-Hedges, angielski podróżnik i pisarz. Opowiedziała o tym Anna Le Guillon Mitchell-Hedges, przybrana córka odkrywcy, która także miała uczestniczyć w poszukiwaniach. Według jej relacji, czaszka została odkryta pod ołtarzem w ruinach jednej z majańskich świątyń. Przedmiot dokładnie odwzorowuje ludzką czaszkę. Został wykonany z kryształu górskiego. W chwili odkrycia żuchwa była oddzielona od pozostałej części. Nazwała czaszkę najbardziej zagadkowym klejnotem Kobieta miała pytać o znalezisko potomków rdzennych mieszkańców miasta. Jak wynika z jej relacji, ci zapewnili ją, że podobne przedmioty w dawnych czasach były używane przy spełnianiu rytuału śmierci na życzenie. Mitchell-Hedges stwierdziła wówczas, że czaszka jest najbardziej zagadkowym ze wszystkich klejnotów i nazwała ją „Czaszką przeznaczenia”. Eksperci mieli potwierdzić autentyczność znaleziska Współodkrywczyni twierdziła, że znalezisko zostało przebadane przez specjalistów. Mieli oni ustalić, że kryształ był szlifowany ręcznie, przez kilka pokoleń. Wiek czaszki oszacowano na 3600 lat. Oznaczało to, że jest starszy od kultury Majów. Wtedy pojawiły się sugestie, że stanowi pozostałość po cywilizacji, która zamieszkiwała Atlantydę. Kolejne próby poddały w wątpliwość autentyczność znaleziska Kolejne badania nie dały tak optymistycznych wyników. W latach 60. XX wieku czaszkę zbadał konserwator zabytków Frank Dorland. Ekspert nie dopatrzył się konwencjonalnych śladów obróbki. Na tej podstawie doszedł do wniosku, że proces przebiegał w dwóch etapach. Najpierw kryształowi został nadany kształt ogólny, a następnie przystąpiono do szlifowania. Nie wykluczył, że wykorzystano do tego piasek, ale jego zdaniem zajęłoby to od 150 do 300 lat. 10 lat później Dorland zbadał czaszkę w laboratoriach Hewlett-Packard. Testy wykazały, że kryształ, z którego wykonano artefakt, pochodził z Brazylii lub Kalifornii. To były ostatnie naukowe oględziny „Czaszki przeznaczenia”, bo na kolejne nie zgodziła się właścicielka. Inne kryształowe czaszki z prywatnych kolekcji Istnieje jeszcze kilka czaszek, które pozostają w prywatnych zbiorach. Historia odkrycia niektórych jest jeszcze bardziej tajemnicza. W tym miejscu należy wskazać na czaszkę „Sha-na-ra”, znalezioną w Meksyku, w stanie Guerrero. W 1995 roku miał natrafić na nią F.R. Nocerino, rzekomo kierowany paranormalnym impulsem. W niejasnych okolicznościach odkryto też tzw. „Teksańską czaszkę”. Artefakt znaleziony w Gwatemali jest własnością małżeństwa Parksów, a został im przekazany przez Norbu Chena, uzdrowiciela z Tybetu. Jak wszedł w jej posiadanie? Nie wiadomo. Badania nad autentycznością kryształowych czaszek Kryształ stwarza pewne trudności badawcze, bo nie eroduje i nie może być poddany datowaniu radiowęglowemu. Nie da się ustalić wieku materiału, więc naukowcy nie wykluczają, że niektóre kryształowe czaszki rzeczywiście mogą pochodzić z czasów przed Kolumbem. Istnieją jednak mocne dowody, że eksponaty muzealne są zwykłymi fałszywkami. Przerażająca „mumia syreny” odnaleziona w Japonii. Naukowcy w końcu wiedzą, czym była Mumia tego makabrycznego stworzenia ma już ponad 300 lat. Naukowcy od wielu miesięcy próbowali dowiedzieć się, czy była to hybryda zwierzęcia lub zwykłe oszustwo? Najnowsze badania w końcu... Zdaniem dr Jane McLaren-Walsh, londyńska czaszka została zamówiona w niemieckim zakładzie jubilerskim. Identyczne wnioski wyciągnął prof. Ian Freestone, który odkrył na niej ślady obróbki wiertłami. Jego zdaniem rzekomy artefakt tak naprawdę pochodzi z miasta Idar-Bserstein, które w XIX wieku importowało duże ilości brazylijskiego kryształu górskiego. Z tą opinią zgadzają się badacze z Centrum Badań i Renowacji Zabytków, którzy wzięli pod lupę czaszkę z paryskiego muzeum. Wypada jednak wspomnieć, że nie przetrwała żadna dokumentacja, która byłaby dowodem potwierdzającym naukowe ustalenia. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Wielkie oszustwo. Przełomowa skamieniałość sprzed 280 mln lat została... namalowana farbą
Ta prehistoryczna jaszczurka zdumiewała ekspertów od prawie stu lat. Niestety, właśnie okazało się, że przynajmniej częściowo mamy do czynienia z oszustwem. Najcenniejszy naukowo obrys zwierzęcia został… namalowany.
W tym artykule: Sekrety dawnych skamieniałości Oszustwo naukowe Kto pomalował skamieniałość? Ultrarzadka skamieniałość została odkryta w 1931 roku we włoskich Alpach. Pochodzi sprzed 280 mln lat, a więc z czasów przed dinozaurami. Eksperci stwierdzili, że to jedna z najstarszych skamieniałości jaszczurek, jakie kiedykolwiek znaleziono. Została przypisana do gatunku Tridentinosaurus antiquus. Powstawały o niej liczne artykuły, była opisywana w książkach. Dlaczego? Gdy się uważnie przyjrzymy fotografii tej skamieniałości, zauważymy wyraźnie zaznaczony czarny obrys ciała zwierzęcia. Zdaniem badaczy była to sfosylizowana skóra. Czyli skamieniały fragment tkanek miękkich sprzed niemal 300 mln lat. Niestety, ta najcenniejsza część skamieniałości to zwykłe oszustwo. Jak dowodzą badacze w artykule opublikowanym właśnie w czasopiśmie naukowym „Palaeontology”, obrys prehistorycznej jaszczurki został zwyczajnie namalowany na skale czarną farbą. Sekrety dawnych skamieniałości Tkanki miękkie bardzo rzadko ulegają fosylizacji, czyli skamienieniu. Dzieje się tak dlatego, że zazwyczaj rozkładają się, zanim rozpoczyna się ten proces. Gdy jednak się zachowują, dostarczają naukowcom cennych informacji o zwierzęciu, do którego należały: o jego kolorze skóry, ułożeniu organów wewnętrznych, fizjologii. Skamieniałości prehistorycznych stworzeń morskich okazały się być czymś innym Reinterpretacja skamieniałości z okresu kambru sprzed ponad 500 milionów lat sugeruje, że nie należały do zwierząt. Co to mówi o ewolucji? Dlatego właśnie skamieniałość Tridentinosaurus antiquus została uznana za unikatową. Naukowcy wysnuwali teorie, jak doszło do tego, że skóra tej jaszczurki przetrwała do naszych czasów. Jednak – co może być zaskakujące – nikt jej bezpośrednio nie zbadał. Zwróciła na to uwagę dopiero dr Valentina Rossi z irlandzkiego University College Cork. I wraz z zespołem poddała T. antiquus całej serii skomplikowanych badań mikroskopowych. Oszustwo naukowe W pierwszym kroku naukowcy wykonali skany UV skamieniałości. Okazało się, że całą pokrywa jakiegoś typu powłoka. To jeszcze nie wzbudziło podejrzeń. Skamieniałości w przeszłości chroniono z pomocą różnych lakierów. Często robi się to nadal w przypadku skamieniałości, które znajdują się np. w gablotach na wystawie muzealnej. Zespół Rossi bardziej interesował się tym, co znajdzie pod tą ochronną warstwą. Naukowcy mieli nadzieję, że tkanki miękkie zachowały się na tyle dobrze, iż nadal da się z nich pozyskać cenne paleobiologiczne informacje. Żeby zbadać czarny materiał uznany za zwęgloną skórę, wykorzystano skaningową mikroskopię elektronową, spektroskopię dyspersji energii (EDS), mikrorentgenowską analizę dyfrakcyjną (µXRD) i kilka innych zaawansowanych technik analitycznych. Wyniki porównano z analizami innych materiałów. Okazały się zgodne – jednak nie z materiałami pochodzenia organicznego. Tylko z czarnym pigmentem często stosowanym na historycznych obrazach. To oznaczało, że uważana za najcenniejszą naukowo część skamieniałości została zwyczajnie namalowana. – Myślę, że mogę powiedzieć, iż wszyscy byliśmy trochę w szoku i trochę smutni – przyznaje dr Rossi. – Jednak później uświadomiliśmy sobie, że to tylko drobiazg w całej historii paleontologii. Kto pomalował skamieniałość? Na szczęście nie cała skamieniałość jest oszustwem. To, co znajduje się pod farbą, to prawdziwe resztki zwierzęcia, które żyło na Ziemi w permie. Dobrze widać niektóre fragmenty jego szkieletu – zwłaszcza kości udowe – oraz pokrywające jego ciało łuski. Co prawda farba nieco utrudni ich badanie, jednak nie będzie to niemożliwe. Najważniejsza pytanie związane z oszustem pozostaje na razie bez odpowiedzi. – Nie wiemy, kto to zrobił ani dlaczego – przyznaje dr Rossi. – Być może farba została nałożona w celu upiększenia okazu – dodaje badaczka. Jej odkrycie pokazuje, że dzięki nowoczesnym metodom badawczym możemy skutecznie weryfikować dawne znaleziska. I dowiadywać się więcej nie tylko o prehistorycznej florze i faunie Ziemi, ale i o ludziach, którzy dokonywali odkryć. Źródła: phys.org, Science Alert, Palaeontology. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Człowiek z Piltdown to jedno z największych naukowych oszustw. Tak mógł wyglądać
Człowiek z Piltdown miał zamieszkiwać tereny dzisiejszej Wielkiej Brytanii. Jego rzekome szczątki znalazł Charles Dawson. Okazało się jednak, że nieznany nauce hominid to mistyfikacja.
W tym artykule: Kim był człowiek z Piltdown? Słynne oszustwo wreszcie wyszło na jaw Tak mógłby wyglądać człowiek z Piltdown W dobie wszechobecnych fake newsów tzw. fact checking to jedna z najcenniejszych umiejętności. Nie tylko podczas surfowania w internecie. Podważanie autorytetów naukowych nie jest oczywiście nowym zjawiskiem. Od wieków równolegle z kolejnych odkryciami badaczy, informowano też o innych pseudonaukowych dokonaniach. Szczęśliwie wszystkie są po czasie weryfikowane. Podobnie było w przypadku człowieka z Piltdown. Nie od razu jednak uznano jego... nieistnienie. Przez prawie 40 lat wiele osób wierzyło, że niezidentyfikowany hominid zamieszkiwał tysiące lat temu zachodnie peryferia Europy. Kim był człowiek z Piltdown? Historia człowieka z Piltdown ma jednak swój początek nie przed Chrystusem, a w 1912 r. To właśnie wtedy brytyjski archeolog-amator oznajmił światu, że dokonał ważnego odkrycia w Piltdown Village w hrabstwie Sussex w Anglii. Chodziło o fragment czaszki przypominający ludzką. W kolejnych latach Charles Dawson, wspomniany archeolog, i Arthur Smith Woodward, opiekun geologii w Muzeum Historii Naturalnej, znajdowali kolejne fragmenty czaszki, a także kość szczęki, prymitywne narzędzia i zęby. Ich odkrycia rzeczywiście byłyby przełomowe, pod warunkiem, że szczątki należałyby do ​​tego samego stworzenia. Tak jednak nie było. Mimo to Smith Woodward zebrał razem fragmenty kości i podtrzymywał, że tworzą dowód na istnienie przodka człowieka, który żył 500 tys. lat temu. Taką teorię przedstawił też na spotkaniu Towarzystwa Geologicznego. Eksperci ze Stanów Zjednoczonych i Europy kontynentalnej byli sceptyczni wobec znaleziska. Z kolei w Wielkiej Brytanii powszechnie przyjęto, że kości należały do ​​jednego hominida. Słynne oszustwo wreszcie wyszło na jaw Dopiero w 1953 roku dzięki metodzie datowania fluorem naukowcy ustalili, że kości nie były w tym samym wieku. Nie należały też do jednego gatunku. Zespół ustalił, że część szczątek należała do orangutana, prawdopodobnie z Borneo. Zęby zidentyfikowano z kolei jako szympansie. Tymczasem ludzkie kości prawdopodobnie pochodziły od maksymalnie trzech ludzi żyjących w średniowieczu. Do dziś uważa się, że człowiek z Piltdown to jedno z największych oszustw w nauce. Fałszywa czaszka została ponownie zbadana przez badaczy w 2016 roku. Wówczas ujawniono, jak Dawson zmodyfikował jej poszczególne elementy. Trzeba mu przyznać, że był pomysłowy. W końcu podczas pierwszej kontroli nie zidentyfikowano nieprawidłowości. Jak to możliwe? W oszustwie na pewno pomogło celowe zabarwienie kości roztworem żelaza. Dzięki temu wyglądały na starsze niż w rzeczywistości. Tak mógłby wyglądać człowiek z Piltdown Nikt nie ma już wątpliwości, że człowiek z Piltdown był po prostu mistyfikacją. Mimo to po latach naukowcy ujawnili, jak wyglądałby, gdyby rzeczywiście istniał. Zespołowi przewodził Cicero Moraes, światowej sławy ekspert z zakresu medycyny sądowej i specjalista grafiki 3D. Brazylijczyk stworzył cyfrowy model czaszki fikcyjnego hominida na podstawie skanów czaszki człowieka, orangutana i szympansa. To nie pierwsza rekonstrukcja w portfolio Moraesa. Artysta odpowiada między innymi za stworzenie modelu twarzy tzw. hobbitów (czyli Homo floresiensis) oraz kobiety z epoki brązu, która żyła w Szkocji. Zanim wzbogacił swoje najnowsze dzieło o skórę i włosy, pozostali naukowcy dostosowali znaczniki tkanek miękkich ludzkiej twarzy do czaszki. Tak powstała pierwsza prawdziwa rekonstrukcja twarzy „małpoluda”, który nigdy nie chodził po Ziemi. Człowiek z Piltdown to mało szkodliwe fałszerstwo naukowe. Niekiedy jednak oszukane badania mogą mieć poważne konsekwencje dla zdrowia ludzi. Jako przykład często podawany jest Andrew Wakefield. Były brytyjski lekarz zasłynął opublikowaniem badań, w których to rzekomo dowiódł, jakoby stosowanie u dzieci szczepionki MMR miało wpływ na występowanie u nich autyzmu i zapalenia jelit. Dziennikarskie śledztwo wykazało, że wyniki badania zostały sfałszowane. Mimo to wiele osób do dziś wierzy w obaloną już przez naukowców teorię. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Koniec XIX wieku obfitował w dziwne zjawiska. Niektórzy próbowali nawiązać kontakt z duchami
Pod koniec XIX w. ludzkimi umysłami zawładnęły spotkania z duchami. Duby smalone teozofów posłużyły potem zbrodniczym ideologiom.
W tym artykule: Kim była Helena Bławatska Teozofia i rzekoma wiedza od duchów Substytut religii Szanowani ludzie wierzyli w duchy Moda na spirytyzm Wywoływanie duchów Rasistowska ideologia Ideologia III Rzeszy Znad drzwi straszył wypchany nietoperz. Ze ścian zwisały liście imitujące dżunglę. W zielonym gąszczu majaczyły sylwetki węża, tygrysa i posążki Buddy. 7 września 1875 r. do dziwacznie przystrojonego nowojorskiego apartamentu przy 47. ulicy weszło 19 osób. Zebrali się, by zapoczątkować nową erę w dziejach ludzkości. Znali się dobrze, więc bez zbędnych ceregieli uchwalili statut, wybrali władze i przekazali światu wiadomość o powołaniu Towarzystwa Teozoficznego. Nazwa stowarzyszenia, utworzona ze zbitki greckich słów: theos i sophia, oznacza „mądrość Boga”. Jego członkowie nie mieli wątpliwości, że poznali najgłębszą prawdę o świecie, kosmosie i człowieku. Nie zamierzali jej ukrywać. Wręcz przeciwnie: chcieli ją upowszechniać, by na Ziemi wreszcie zapanowały braterstwo i sprawiedliwość. A konkretnie, prawdę tę odkryła gospodyni spotkania Helena Bławatska, korpulentna 44-letnia dama o błękitnych, hipnotyzujących oczach. Nie był to jeszcze czas równouprawnienia kobiet, więc w zarządzie jako współprzewodniczący zasiedli obok niej prawnik William Judge i emerytowany pułkownik Henry Steel Olcott. Kim była Helena Bławatska O Bławatskiej wiadomo tyle, ile sama ujawniła. A ponieważ miała wyjątkową zdolność mieszania fikcji z rzeczywistością, bardzo trudno je od siebie oddzielić. Urodziła się w Jekaterynosławiu. Była córką rosyjskiej szlachcianki Jeleny Fadiejewej i służącego w carskiej armii niemieckiego oficera Petera von Hahna. W jej późniejszych konfabulacjach rodzice awansowali do rangi książąt. Władcy umysłów. Jak powstają i działają nowe religie Fenomen duchowości polega na tym, że człowiekowi można wmówić dowolne rzeczy, których udowodnić się nie da i nie można im zaprzeczyć Po wczesnej śmierci matki Helenę wychowywali dziadkowie, którzy jak najszybciej znaleźli jej męża. W wieku 17 lat panna von Hahn została panią Bławatską, żoną wicegubernatora Erywania. Prawie trzy razy starszy małżonek nie zdołał wzbudzić w nastolatce choćby odrobiny uczucia. Nie pozwoliła mu się tknąć, a kilka miesięcy po ślubie wyjechała do Egiptu. Według jej wersji – uciekła. Nie miała jednak problemów ze sfinansowaniem wyprawy, więc raczej uzyskała zgodę męża. Ten się łudził, że podróż zmieni jej stosunek do niego, a przede wszystkim ukoi rozedrgane nerwy i przywróci równowagę psychiczną. Miał powody do niepokoju, gdyż młoda żona spędzała długie godziny na rozmowach z niewidzialnymi mędrcami. Przekazywali jej tajemną wiedzę. Nazywała ich mahatmami. Wyprawa do Egiptu niczego nie zmieniła, ale okazała się początkiem wieloletnich peregrynacji. Bławatska dotarła do Libanu, Syrii, Iraku, Turcji. Twierdziła, że wszędzie spotykała się z mistrzami duchowymi, którzy wprowadzali ją w świat swoich wierzeń i misteriów. Poznała doktrynę druzów, derwiszów, Koptów. Raczej trudno uwierzyć, by mistycy, którzy nie zdradzają sekretów nikomu prócz wiernych uczniów, podzielili się nimi z nieznaną osobą, w dodatku kobietą. O swych przygodach opowiadała jednak tak przekonująco, że zachwyconym słuchaczom nawet na myśl nie przyszło kwestionowanie jej wiarygodności. Po dwóch latach wróciła do Europy, uzyskała rozwód i podczas pobytu w Londynie spotkała ucieleśnionego mahatmę. Przybrał postać „wysokiego Hindusa”, który rozpoznał ją i zaprosił do Tybetu, do Centrum Mądrości Mistrzów. Chociaż tybetolodzy zgodnie twierdzą, że nigdy tam nie była, Bławatska do końca życia zapewniała, że w przebraniu dotarła do klasztorów, gdzie starzy lamowie, jako wcielenie mahatmów, przekazali jej tajemną wiedzę. Salon, w którym ukonstytuowało się Towarzystwo Teozoficzne, nazwała na ich cześć Lamaserium. Relacje o spotkaniach z duchami mają swoje naukowe wytłumaczenie Zaskakująco wielu ludzi wierzy w duchy. Badanie przeprowadzone w 2017 roku przez Chapman University wykazało, że aż 52% Amerykanów wierzy, że duchy mogą nawiedzać ludzi! Mało tego, liczb w... Teozofia i rzekoma wiedza od duchów Już kilka lat po powstaniu organizacja miała filie w Europie, obu Amerykach i Australii. Bławatska przeniosła wówczas jej centralę z Ameryki do Indii, by być bliżej duchowych mistrzów. Otrzymywała od nich już nie tylko przekazy słowne, lecz również pisemne pojawiające się samoistnie na kartkach papieru. Sytuacja nieco się skomplikowała, gdy służący odkryli przypominający pocztę pneumatyczną system zapadni i skrzynek, a eksperci z londyńskiego Towarzystwa Badań Psychologicznych po analizie charakteru pisma orzekli, że teksty wychodzą spod ręki teozofki. Nie miało to większego wpływu na jej zwolenników: uznali, że padła ofiarą zemsty niezadowolonych pracowników. Na wszelki wypadek Bławatska zrezygnowała jednak z pisemnych seansów i odtąd twierdziła, że dzięki niewidzialnym mędrcom posiadła zdolność odczytywania Kronik Akaszy – kosmicznego archiwum, w którym za sprawą magnetycznej siły każdego człowieka zapisywane są na „falach światła astralnego” wszystkie wydarzenia od początku świata. Tym, co w niej wyczytała, podzieliła się w dziele życia – wydanej w 1888 r. „Doktrynie tajemnej”. Dwutomowa, napisana zawiłym językiem księga ma ponad półtora tysiąca stron. Bławatska przekonywała, że pierwsi ludzie byli istotami eterycznymi, niewidzialnymi i bezpłciowymi. Zniszczył ich kosmiczny kataklizm, po którym odrodzili się już jako rasa mniej doskonała, mająca prócz ducha tzw. ciało astralne. Historia powtarzała się pięciokrotnie, a po każdym unicestwieniu powstawała gorsza, bardziej skażona rasa. Trzecia żyła na Lemurii. Czwarta na Atlantydzie, a z jej niedobitków, którzy ocaleli na dalekiej północy, zrodzili się Aryjczycy (Ariowie). Epoka lodowcowa zmusiła ich do wędrówki na południe, gdzie kładli fundamenty pod wielkie cywilizacje: Egiptu, Indii, Persji, Grecji. W wyniku rozmaitych zawirowań i skażenia dziewiczej natury seksem powstawały kolejne podrasy, coraz bardziej przywiązane do materii, zapominające o uwięzionym w ich ciałach duchu, boskiej iskrze. Zadaniem teozofów miało być powstrzymanie tej degradacji człowieka i zawrócenie ewolucji w stronę ducha. Misję tę powierzyli im ukryci mistrzowie, którzy – jak się okazało – są wcieleniami dawnych mieszkańców Atlantydy i Ariów, żyjącymi w tybetańskiej krainie Szambala. Tam z pokolenia na pokolenie przekazują wiedzę praprzodków: doktrynę tajemną. Substytut religii Z naukowego punktu widzenia był to pseudointelektualny bełkot, z kościelnego: nowa wersja starych herezji gnostyckich, odradzających się podczas każdego kryzysu chrześcijaństwa. Kościół od reformacji tracił monopol na prawdę ostateczną, w epoce Oświecenia zaczęła mu wyrastać świecka konkurencja w postaci tajnych związków – od różokrzyżowców po masonerię. W połowie XIX w. fundamentami światopoglądu religijnego jeszcze mocniej zatrzęsły teoria ewolucji i rewolucja przemysłowa. Wynalazki XIX wieku. 10 pomysłów, które zrewolucjonizowały świat Wiek XIX był przełomowym okresem w historii ludzkości. To wtedy powstały setki nowych patentów, które ukształtowały współczesną cywilizację. Oto najważniejsze wynalazki XIX wieku. Triumf racjonalizmu i materializmu rodził jednak romantyczną tęsknotę za wielką tajemnicą. Wszędzie, od Nowego Jorku po Syberię, na zakonspirowanych spotkaniach zbierali się więc okultyści, odkrywający na nowo sekretne pisma i misteria starożytnych Egipcjan, perskich magów, greckich mistyków, żydowskich kabalistów. Teozofia znakomicie wpisywała się w ten klimat. Z jednej strony odrzucała sprzeczne z nauką dogmaty religijne, z drugiej przypominała o istnieniu religii starszych niż chrześcijaństwo: buddyzmu i hinduizmu. Doktryna tajemna wiele od nich zapożyczyła, co dodawało jej powagi, a domieszka egzotyki zwiększała zainteresowanie opinii publicznej. Dla wielu ludzi odchodzących z różnych powodów od Kościołów chrześcijańskich teozofia stała się substytutem religii, a „Doktryna tajemna” – Biblią. Opasłą, mętną księgę każdy mógł odczytywać po swojemu. Kogo odstręczały baśniowe opowieści o Atlantydzie, mógł się skupić na reinkarnacji i duchowym samodoskonaleniu. Dlatego teozofia znalazła wyznawców nie tylko wśród nawiedzonych ezoteryków. Do jej orędowników należał laureat literackiego Nobla William Butler Yeats, który przybrał nawet mistyczne imię Diabolus est Deus Inversus (Diabeł to rewers Boga). Szanowani ludzie wierzyli w duchy Członkiem Towarzystwa był wybitny holenderski malarz i teoretyk sztuki Piet Mondrian. Obrazy, które sprowadził do układów linii prostych i geometrycznych plam w trzech kolorach, to teozofia przełożona na język sztuki. Rosyjski artysta Nikołaj Roerich w poszukiwaniu Szambali przemierzył Himalaje, Indie, pustkowia Centralnej Azji. Potem założył międzynarodowe Towarzystwo Agni Jogi, propagujące nasyconą mistyką prawosławia odmianę teozofii. Teozofii ulegali nie tylko bujający w obłokach artyści, ale też ludzie twardo stąpający po ziemi. William Gladstone, czterokrotny brytyjski premier, tak przejął się dywagacjami o Atlantydzie, że na posiedzeniu rządu wystąpił o sfinansowanie jej poszukiwań. W Polsce zaangażowanym teozofem był gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz, dowódca konspiracyjnej Służby Zwycięstwu Polsce i zastępca gen. Andersa w Armii Polskiej na Wschodzie. Ironią losu, jako jeden z trzech polskich teozofów miał prawo noszenia symbolu najwyższego wtajemniczenia: srebrnej swastyki. Z oczywistych względów nigdy jej nie założył. Moda na spirytyzm W 1848 r. amerykańskie gazety opublikowały sensacyjne wiadomości z miasteczka Hydesville. Podekscytowani reporterzy informowali, że trzy siostry: Kate, Leah i Margaret Fox nawiązały kontakt z duchami i potrafią się z nimi porozumiewać za pomocą specjalnego kodu. Niewidzialne istoty odpowiadały na zadawane im pytania stukaniem lub przesuwaniem przedmiotów. Nie znano jeszcze fotografii, więc artykuły ilustrowano rysunkami unoszących się w powietrzu stolików i krzeseł. To działało na wyobraźnię, a potrzeba niezwykłości była tak powszechna, że po kilku miesiącach siostry Fox znalazły naśladowców. Wywołanie ducha nie wymagało już mozolnej lektury tekstów ezoterycznych, wystarczyły świece, stolik i medium. Świat dosłownie oszalał na punkcie spirytyzmu. Najtęższe umysły epoki ze śmiertelną powagą zapewniały, że rozmawiały z duchami. Prezydent Lincoln konsultował się ze zmarłym synem, lord Balfour, brytyjski premier, „nawiązał kontakt” z nieżyjącą od lat kochanką. Przekazywała mu wiadomości mową i pismem automatycznym. Tak go tym uwiodła, że w końcu rzucił politykę i u schyłku życia całkowicie poświęcił się ezoteryce. Czarny kot nie wszędzie symbolizuje pecha. Poznaj wierzenia o mocy kotów w różnych kulturach świata Przez setki lat czarny kot i inne koty aż nazbyt często spotykały się z niezrozumieniem. Dla jednych były symbolem nieszczęścia, dla innych talizmanem przynoszącym szczęście, lecz zawsze,... Do wyjątkowo zaangażowanych spirytystów należał Arthur Conan Doyle, twórca najbardziej racjonalnej postaci literackiej – Sherlocka Holmesa. Prywatnie był całkowitym przeciwieństwem mistrza dedukcji. Regularnie rozmawiał ze zmarłą żoną, a po I wojnie światowej także z poległym synem. Za ich radą ożenił się po raz drugi i wraz z małżonką objeżdżał świat, od Australii po Afrykę Południową i USA, by wygłaszać prelekcje o duchach. Stałym doradcą obojga został arabski dżin o imieniu Phineas. Interesującym zestawem rozmówców mógł się pochwalić Victor Hugo, który po dobrowolnym wygnaniu na wyspę Jersey został członkiem tamtejszej wspólnoty spirytystów, kierowanej przez medium Delphine de Girardin. Zaczął jak wszyscy, od przywołania bliskiej osoby: córki Leopoldine, która utonęła w Sekwanie. Rozpoznał jej głos i odtąd już z pełnym przekonaniem konwersował z Molierem, Machiavellim, Galileuszem, a nawet starożytnym dramaturgiem Ajschylosem. Przebieg rozmów zapisywał w niechętnie dziś przypominanym dziełku „Wirujące stoliki z Jersey”. Wywoływanie duchów Charles Dickens spotykał się z przebywającą w zaświatach szwagierką Mary Hogarth, czeski malarz Alfons Mucha miał zawsze na podorędziu stosowne akcesoria, by w razie potrzeby pogawędzić z duchami, Władysław Reymont praktykował jako medium, a wdzięczni spirytyści sfinansowali jego pierwszą zagraniczną podróż. Karol May, notoryczny blagier i autor bestsellerowych powieści o Winnetou, urządzał seanse we własnym domu. Pewnego razu gość z innego świata zakazał jemu i żonie uprawiania seksu. Był to jednak porządny duch, gdyż kilkanaście lat później, gdy małżonkowie się rozwiedli, a May zbił fortunę, kazał mu wypłacać żonie dożywotnią rentę. U schyłku życia siostry Fox ujawniły, że dopuściły się manipulacji. Nie wywoływały stukających duchów, ale odgłosy te powstawały dzięki umiejętnemu strzelaniu palcami stóp. Nie zrobiło to już większego wrażenia na spirytystach. Oni wiedzieli swoje. Z mroków okultyzmu wynurzały się nie tylko poczciwe duchy zmarłych i niewidzialni mędrcy. Pojawiały się też upiory. W Niemczech, po wywołanej przez romantyków fascynacji kulturą ludową i pragermańską, mnożyli się samozwańczy prorocy, usiłujący reanimować dawne kulty pogańskie, a raczej swoje o nich wyobrażenie. Ich „doktryny tajemne” były mieszaniną urojeń i dywagacji na temat najnowszych odkryć. Rasistowska ideologia W 1786 r. angielski językoznawca William Jones zauważył zdumiewające podobieństwa między większością języków europejskich i staroindyjskim sanskrytem. Wysnuł z tego logiczny wniosek, że posługujące się nimi narody musiały mieć wspólnego przodka. Wkrótce odkryto, że ów tajemniczy lud, o jaśniejszej od Indusów karnacji skóry, w sanskrycie jest określany jako Arya. Słowo pochodzi prawdopodobnie od wyżyny Aryan, której nazwę zawdzięcza również Iran, ale niemieckim ezoterykom i filozofom skojarzyło się z Ehre – honorem. Stąd był już tylko krok do stwierdzenia, że lud Aryan, czyli Ariowie lub Aryjczycy, to rasa panów. Jeszcze większe poruszenie wywołało odkrycie, że do rodziny języków indoeuropejskich nie należy hebrajski. Dzięki temu można już było otwarcie zakwestionować pogląd o pochodzeniu wszystkich ludzi od jednych prarodziców. „Każda rasa została stworzona oddzielnie” – głosili domorośli antropolodzy. Adolf Lanz, założyciel Zakonu Nowej Świątyni, czyli Nowych Templariuszy, dodawał: „Żydzi przez swoją religię chcieli całą ludzkość uczynić swymi potomkami, lecz nauka wreszcie udowodniła, że ta próba się nie powiodła”. Nie powiodła się dzięki temu, że germański lud w obrzędach, baśniach, sagach przechował pradawną, autentyczną wiarę i mądrość. Tego dziedzictwa należało strzec i bronić. Filozofowie średniowiecza byli kontrolowani przez Kościół. Jednak niektórzy z nich bronili wyższości rozumu Filozofia średniowiecza wyrosła na fundamentach antyku. Mimo że przez długi czas była postrzegana jako niedoskonała kopia starożytnych prądów myślowych, to dziś większość historyków ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/filozofowie-sredniowiecza-najwazniejsi-mysliciele-i-ich-tezy-ryc-james-william-edmund-doyle-wikimedia-commons-public-domain-93cde47.jpg" width="813" height="700" alt="Filozofowie średniowiecza – najważniejsi myśliciele i ich tezy (ryc. James William Edmund Doyle, Wikimedia Commons, public domain)" title="Filozofowie średniowiecza – najważniejsi myśliciele i ich tezy (ryc. James William Edmund Doyle, Wikimedia Commons, public domain)" /> Dodatkowego impulsu do snucia tych fantasmagorii dostarczyła darwinowska teoria ewolucji, z której wyłuskano przede wszystkim wątek walki o byt. Według Wilhelma Marra, autora wydanej w 1879 r. broszury „Zwycięstwo żydostwa nad germańskością”, rasy nie tylko istnieją obok siebie, lecz toczą odwieczną walkę o dominację. Wygrają ją, tak jak w naturze, silniejsi – albo Aryjczycy, albo Semici. Ideologia III Rzeszy Drętwe wywody trafiały do już przekonanych, nie były jednak w stanie porwać mas do walki o czystość rasową. Paliwa do przekształcenia pseudonaukowej teorii w porywającą tłumy ideę dostarczyła dopiero teozofia, z jej doktryną ewoluowania wyższych, uduchowionych ras w coraz bardziej przywiązane do materii i twierdzeniem, że spadkobiercami Atlantydów są Aryjczycy. Bławatska i jej następcy dawali każdemu szansę odkrycia w sobie boskiej iskry, dzięki czemu ludzkość wzniesie się ponad wszelkie podziały, zawróci z drogi ku upadkowi i osiągnie stan braterstwa. Germańscy okultyści zinterpretowali doktrynę tajemną w zupełnie inny sposób. Skoro twórcami wszystkich wielkich cywilizacji byli Aryjczycy, do nich powinna należeć władza nad światem. Inne rasy to podludzie, którzy muszą się im podporządkować. Niemieccy ezoterycy przełomu wieków przejęli od dawnych gnostyków dualistyczną wizję odwiecznych zmagań dobra i zła, światłości i ciemności, ducha i materii – utożsamiając te siły z rasą aryjską i przeciwstawną semicką, a mistyczną moc aryjskiego ludu z krwią. Od zachowania jej czystości miało zależeć zwycięstwo w ostatniej, ogarniającej cały świat wojnie, po której – tak jak głosi Apokalipsa – nastanie milenijne królestwo pokoju i sprawiedliwości: Tysiącletnia Rzesza.
Lotnisko Chopina ostrzega turystów. „To jest oszustwo. Prosimy o ostrożność”
Lotnisko Chopina za pośrednictwem mediów społecznościowych zaapelowało do pasażerów. Stołeczny port ostrzegł podróżnych przed oszustami sprzedającymi zagubione bagaże.
W tym artykule: Lotnisko Chopina ostrzega przed oszustami Rekordowe lato lotniska Chopina Metoda „na wnuczka”, przekręt „mandat” czy fałszywe e-recepty. Oszuści na każdy możliwy sposób próbują wzbogacić się kosztem innych. Niestety, mimo apeli wielokrotnych apeli policji media często informują o kolejnych przypadkach wyłudzeń i kradzieży. Jak się okazuje, na celowniku złodziei znaleźli się także pasażerowie linii lotniczych, przed czym przestrzega lotnisko Chopina w Warszawie. Lotnisko Chopina ostrzega przed oszustami Lotnisko Chopina w Warszawie za pośrednictwem mediów społecznościowych wystosowało apel do wszystkich pasażerów. Z facebookowego wpisu możemy się dowiedzieć, że coraz więcej oszustów podszywa się w sieci pod największy port lotniczy w Polsce. Fałszerze uruchamiają oferty sprzedaży bagażu zagubionego, próbując w ten sposób wyłudzić dane podróżnych. – Powstają fałszywe profile naszego lotniska, które uruchamiają oferty sprzedaży bagażu zagubionego – czytamy na oficjalnym profilu lotniska (Lotnisko Chopina) na Facebooku. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="579" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FLotniskoChopina%2Fposts%2Fpfbid02dLmugAH8yTeKaR69eefELtyxi76QcUZc1k1ynhGekj82iGM38FTo3cEtKeNZMqXRl&show_text=false&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Przedstawiciele warszawskie lotniska zaznaczają, że nigdy nie prowadzili sprzedaży zaginionych bagaży. Każda walizka pozostawiona bez opieki trafia w ręce odpowiednich służb, które zabezpieczają i sprawdzają zawartość zgubionego bagażu. – Prosimy o zachowanie szczególnej uwagi – zaznacza stołeczny port. Dotychczas udało się zidentyfikować cztery fałszywe profile. Są to: Warsaw Chopin Airport Lotnisko Okęcie Frederic Chopin Airport Warsaw Chopin Airpor Każdy z pasażerów, który otrzymał tego typu wiadomość, proszony jest o bezpośredni kontakt z biurem obsługi lub wiadomość prywatną na Facebooku. – Prosimy, jeśli natrafisz na fałszywy profil i ofertę sprzedaży bagażu, daj nam znać w wiadomości prywatnej! – apeluje lotnisko w Warszawie. Nawet 600 euro rekompensaty, ale pod jednym warunkiem. Nowa usługa tanich linii Wizz Air wprowadza nową usługę, dzięki której pasażerowie będą mogli ubiegać się o odszkodowanie wynoszące nawet 600 euro. Jak to będzie wyglądało w praktyce? Rekordowe lato lotniska Chopina Lotnisko Chopina w Warszawie to największy port lotniczy w kraju. Tylko w tegorocznym sezonie wakacyjnym obsłużyło ponad 7,5 mln pasażerów, co jest absolutnym rekordem. – W całym sezonie wakacyjnym, czyli od czerwca do końca września, z usług stołecznego portu skorzystało łącznie 7 559 144 osoby. To wynik lepszy o ponad 27 tys. od wyniku rekordowego lata 2019 roku – chwali się warszawskie lotnisko. Przypomnijmy, że w 2022 roku stołeczny port odprawiło niemal 14,5 mln podróżnych. Najlepszym miesiącem okazał się wówczas lipiec, gdy kontrolę bezpieczeństwa przeszło blisko 1,7 mln podróżujących. Z kolei najmniejszą miesięczną liczbę pasażerów odnotowano w lutym – niespełna 600 tysięcy. Źródło: Facebook Lotnisko Chopina Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
8 sposobów na oszukanie turysty. Przeczytaj i nie daj się podejść
Chyba każdy kto często podróżuje ma takie doświadczenie. Drobna kradzież, uszkodzenie samochodu albo próba oszustwa - nieuczciwich ludzi nie brakuje na całym świecie, którzy tylko czekają na to by wykorzystać cudzą naiwność. Mamy dla was garść porad jak uniknąć ośmiu popularnych oszustw.
10 największych oszustw w nauce. Wszyscy dali się nabrać
Każdy choć raz marzył by być zapamiętanym przez historię jako odkrywca, wynalazca czy bohater. Niektórzy chcą tego tak bardzo, że gotowi są nawet sfingować wyniki badań. Są także takie odkrycia, które brzmią dziwacznie... i okazują się bzdurą. Poznajcie 10 słynnych naukowych oszustw.
Poznaj największe 10 oszustw nauki. Źródło: Business Insider