Krytycznie zagrożony ptak widziany na Mazowszu. To jedyny raz w tym roku
Czajka towarzyska to ptak krytycznie zagrożony, a do tego nie występujący w Polsce. Widziano ją jednak w nadwiślańskiej wsi w województwie mazowieckim. Dla ornitologów to prawdziwa sensacja.
Sezon migracji ptaków już w pełni. Ornitolodzy co i rusz chwalą się niezwykłymi obserwacjami rzadkich gatunków. Niektóre z nich goszczą w Polsce sporadycznie, inne są sensacją ze względu na swój zagrożony status. Tak też jest w przypadku sensacyjnej obserwacji ostatnich dni: w Polsce pojawiła się krytycznie zagrożona czajka towarzyska. Gdzie i kiedy zaobserwowano czajkę towarzyską? To pierwsza obserwacja tego ptaka w 2025 roku. Czajkę towarzyską wypatrzył Mariusz Godlewski. 20 września 2025 zaobserwował ją w Starych Gniewniewicach – nadwiślańskiej wsi na Mazowszu, położonej niedaleko północnych krańców Puszczy Kampinoskiej. Czajka towarzyska była w stadzie innych, znacznie powszechniejszych czajek zwyczajnych. „Ten krytycznie zagrożony azjatycki gatunek ciągle jeszcze zalatuje do nas w miarę regularnie, a szczyt pojawów przypada właśnie na wrzesień. Gratulacje!” – pisze portal Birding Poland. Czajka towarzyska: zasięg występowania i wygląd To ptak faktycznie bardzo rzadki. Czajka towarzyska (Vanellus gregarius) w naturze występuje na południu Rosji i w Kazachstanie. Na zimę migruje do ciepłych krajów w Afryce, na Bliskim Wschodzie i na subkontynencie indyjskim. Kraje które wybiera najczęściej to: Sudan, Erytrea, Izrael, Palestyna, Liban, Arabia Saudyjska, Iran, Pakistan i Indie. O tej porze roku ptak ten jest w tzw. szacie spoczynkowej. Jego pióra mają pustynny, szaro-beżowy kolor, z jaśniejszym brzuchem i czarną „czapeczką” na głowie. W sezonie lęgowym przybiera bardziej jaskrawe ubarwienie, z dużo ciemniejszym brzuchem. W odróżnieniu od „naszej” czajki zwyczajnej nie ma na głowie charakterystycznego czubka. Dlaczego ten ptak jest tak rzadki? Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2004 roku klasyfikuje czajkę towarzyską jako gatunek krytycznie zagrożony. Według najnowszych danych jej populacja być może nareszcie wzrasta i jest ostrożnie szacowana na około 17 tys. osobników na całym świecie. Ogromne stada czajek towarzyskich obserwowano w 2007 roku w Turcji (ponad 3 tys. ptaków) oraz w Syrii (1500 osobników). Jednak z pewnością populacja tych ptaków drastycznie spadła pod koniec XX wieku – nawet o 75 procent. Naukowcy wskazują, że to wynik przede wszystkim polowań na szlakach migracyjnych. A skąd czajka towarzyszka wzięła się w Polsce? Dodajmy, że to nie jedyna jej obserwacja w naszym kraju – od 2021 roku widziano ją u nas 61 razy. To dalekie echo jej niegdysiejszego zasięgu występowania, bo kiedyś była powszechna w Europie. Ostatnią jej ostoją na naszym kontynencie była populacja w Ukrainie. Ostatnie tygodnie to ciekawy czas dla ornitologów. Polskę odwiedziły także: świerszczak melodyjny i pelikan kędzierzawy. Źródło: Birding Poland Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Świerszczak melodyjny wrócił po 35 latach. To ornitologiczna sensacja
Po raz drugi w historii na terenie Polski stwierdzono świerszczaka melodyjnego. Tego unikatowego gościa zaobserwowano na terenowej stacji obrączkowania ptaków na Mierzei Wiślanej.
Świerszczaka melodyjnego zaobserwowali i zaobrączkowali ornitolodzy z Akcji Bałtyckiej. Złapał się w sieci na terenowej stacji obrączkowania ptaków na Mierzei Wiślanej. To drugie stwierdzenie świerszczaka melodyjnego w naszym kraju, i pierwsze zaobrączkowanie. W środowisku ornitologów to wielkie wydarzenie. Niezwykła obserwacja Akcji Bałtyckiej Ptaka zaobrączkował Maciej Wayda, a w skład zespołu Akcji Bałtyckiej weszli: Krzysztof Pyzio, Alicja Niedźwiedzka, Katarzyna Kosiuk, Ewa Kostorz i Paulina Półtorak. Co ciekawe poprzednia obserwacja i pierwsza w historii także należy do Akcji. W 1989 roku zaobserwowano świerszczaka na stacji Kopań, również na wybrzeżu, niedaleko Darłowa. To kolejna ornitologiczna sensacja To nie pierwsza ornitologiczna sensacja, do której doszło w tym roku za sprawą ornitologów i wolontariuszy z Akcji Bałtyckiej. W kwietniu zaobserwowali pierwszą w historii pokrzewkę kaspijską w Polsce. Potwierdzenie obserwacji wymagało badań genetycznych, czym Akcja pochwaliła się w sierpniu. „Mega! Myśleliśmy, że pokrzewka kaspijska to dostateczny prezent na tegoroczne urodziny akcji, jednak to nie wszystko - dzisiaj na stacji Mierzeja Wiślana złapał się 2. dla Polski świerszczak melodyjny Helopsaltes certhiola!” – ekscytują się ornitolodzy na profilu Akcji Bałtyckiej na Facebooku. Co wiemy o tym rzadkim gościu? Świerszczak melodyjny (Helopsaltes certhiola) to gatunek azjatycki. Jego typowy obszar występowania to Rosja, Mongolia, Chiny i Kazachstan. Jako że jest ptakiem wędrownym, na zimowiska przemieszcza się do Azji Południowo-Wschodniej, Indii i na Sri Lankę. Choć globalnie jest uznawany za gatunek najmniejszej troski, to w Polsce, ze względu na wyjątkowo rzadkie odwiedziny, jest ściśle chroniony. Jest blisko spokrewniony ze świerszczakiem zwyczajnym (Locustella naevia) i strumieniówką (Locustella fluviatilis), które naturalnie występują w Polsce. Ma smukłą sylwetkę, brązowy grzbiet i jaśniejszy spód ciała. Jest ptaszkiem dość niepozornym, dobrze maskującym się w gęstej roślinności. Jego charakterystyczny śpiew przypomina cykanie świerszczy, choć – jak sama nazwa wskazuje – jest bardziej melodyjny od innych świerszczaków. Akcja Bałtycka – niezwykły program obrączkowania ptaków Akcja Bałtycka to jeden z najstarszych i najdłużej działających programów obrączkowania ptaków na świecie. Powstała w 1961 roku z inicjatywy studenckiego Koła Naukowego Biologów Uniwersytetu Warszawskiego, a jej głównym organizatorem jest obecnie Stacja Badania Wędrówek Ptaków Uniwersytetu Gdańskiego (SBWP). Źródło: Akcja Bałtycka Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Rzadki jastrząb z Bliskiego Wschodu polubił Polskę. Pojawia się u nas coraz częściej
Kurhannik to majestatyczny drapieżnik z rodziny jastrzębiowatych. Na co dzień zasiedla stepy i półpustynie Bliskiego Wschodu, ale od ponad miesiąca widywany jest w różnych miejscach w Polsce. Co go do nas sprowadza?
Spis treści Egzotyczny ptak z rodziny jastrzębiowatych został w Polsce na dłużej Kurhannik – występowanie, wygląd, zwyczaje Zwykle ten drapieżny ptak występuje i gniazduje w zdecydowanie cieplejszych regionach Europy oraz północnej Afryki i Azji. W tym roku co najmniej kilka osobników zatrzymało się jednak w różnych częściach Polski na dłużej, bo już prawie miesiąc. Egzotyczny ptak z rodziny jastrzębiowatych został w Polsce na dłużej Kurhannik zaczął się u nas pojawiać w drugiej połowie czerwca. Od tej pory zanotowano kilkanaście obserwacji w kilku województwach, zarówno ptaków dorosłych jak i młodych. Kurhannika widziano między innymi w okolicach Nowego Targu na Podkarpaciu, na Bagnie Pulwy na Mazowszu, w województwach podlaskim, lubelskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim. Miłośnicy ptaków wielokrotnie sfotografowali kurhanniki. Według mapy zamieszczonej na portalu ornitho.pl wyraźnie widać, że kurhanniki upodobały sobie wschodnie i zachodnie rubieże Polski, omijają natomiast centrum i wybrzeże. Możliwe, że część obserwacji to widziane kilka razy te same osobniki, ale z pewnością nie dotyczy to wszystkich. Kurhannik najwyraźniej większą grupą zawitał do Polski. Czy sprowadza go do nas cieplejszy klimat i stepowiejące z powodu suszy tereny? Trudno powiedzieć, skoro został nawet po niedawnej radykalnej zmianie pogody. Kurhannik – występowanie, wygląd, zwyczaje Kurhannik (Buteo rufinus) to średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, podrodziny jastrzębi. Występuje głównie w Europie Południowo-Wschodniej, Azji Środkowej i na Bliskim Wschodzie. Najbliżej nas regularnie występuje na Węgrzech i w Ukrainie. Zamieszkuje otwarte tereny – stepy, półpustynie, suche równiny. Długość jego ciała to 50–65 cm, rozpiętość skrzydeł 120–160 cm. Upierzenie zmienne, zwykle jasnobrązowe z jaśniejszym spodem ciała i ciemniejszymi lotkami. Charakterystyczne dla kurhannika są długie, szerokie skrzydła i stosunkowo krótki ogon. W locie przypomina myszołowa zwyczajnego, ale jest od niego większy i jaśniejszy, z bardziej majestatyczną sylwetką. Poluje głównie na gryzonie, jaszczurki oraz większe owady. Gniazduje najchętniej skałach, budując solidne gniazda. W Polsce jest bardzo rzadkim gościem – zalatuje sporadycznie. U nas objęty jest ścisłą ochroną, choć na świecie uważany za gatunek najmniejszej troski. Przez ornitologów uważany za dobry wskaźnik stanu naturalnych stepowych siedlisk. Źródło: Clanga.com, Ornitho.pl Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
W polskim „królestwie ptaków” pojawił się rzadki, egzotyczny gość. To jeden z ibisów
Po raz trzeci w tym roku w Polsce zaobserwowano ibisa kasztanowatego. Ten piękny, majestatyczny ptak pojawił się w Parku Narodowym Ujście Warty. To mieszkaniec regionów podzwrotnikowych, ale przylatuje do nas coraz częściej.
Jak donosi Birding Poland, w Parku Narodowym Ujście Warty pojawił się ibis kasztanowaty. To dopiero trzecie stwierdzenie tego niezwykle rzadkiego w Polsce ptaka. Ibis kasztanowaty w naszym kraju nie gniazduje, a przylatuje także bardzo sporadycznie. Ibis kasztanowaty w Polsce Ptaka zaobserwowano dwa razy – pierwszy raz należy do Bartosza Krąkowskiego, a kolejnego dnia (7 września 2025) jego obecność w Parku Narodowym Ujście Warty potwierdzili kolejni obserwatorzy: Karina, Krystian i Olaf Sobota. W tym roku ibisy kasztanowate były widziane jeszcze dwukrotnie: w województwach mazowieckim i lubelskim. Michał Zawadzki z Birding Poland tłumaczy National Geographic: – To południowy gatunek . Najbliżej nas gnieździ się na Węgrzech i od 2023 roku na Słowacji. Wraz z ociepleniem klimatu można spodziewać się większej ilości stwierdzeń. W styczniu 2023 w Wielkopolsce Krystian Pytel dokonał pierwszej zimowej obserwacji w naszym kraju. Najczęściej zalatuje pojedynczo i w grupkach do 4 osobników. Maksymalnie 10 osobników zaobserwowali w 2014 w Gródku na Lubelszczyźnie Przemysław Stachyra i inni – kończy ornitolog. W Polsce ptak ten pojawia się rzadko i nieregularnie, głównie w okresie wiosennych i jesiennych przelotów. Do 2011 roku odnotowano niespełna 50 stwierdzeń, a do 2021 roku liczba ta wzrosła do około 85 obserwacji obejmujących łącznie ponad 100 osobników. Najczęściej widywany jest od marca do listopada, zwykle samotnie lub w niewielkich grupach, przeważnie w pobliżu zbiorników wodnych i mokradeł. Pojawia się w coraz to nowych regionach naszego kraju – w 2024 roku odnotowano go m.in. w Dolinie Baryczy, na Mazurach i Podkarpaciu. Zjawisko to może mieć związek ze zmianami klimatu. W Polsce gatunek podlega ochronie ścisłej, ale w cieplejszych rejonach świata występuje licznie i niemal na wszystkich kontynentach. Jak wygląda ibis kasztanowaty? Ibis kasztanowaty (Plegadis falcinellus) to efektowny, duży ptak brodzący o długości ciała około 55–65 cm i rozpiętości skrzydeł 80–105 cm. Ma długą szyję, długie nogi i silnie zakrzywiony dziób, które ułatwiają mu żerowanie w płytkiej wodzie. Jego upierzenie jest ciemnobrunatne z charakterystycznym, metalicznym, purpurowo-zielonkawym połyskiem na skrzydłach. W szacie godowej ptak jest wyraźnie bardziej „kasztanowaty”. Zasiedla mokradła, bagna, trzcinowiska, delty rzek i stawy, gdzie poluje na owady, skorupiaki, mięczaki oraz drobne ryby i płazy. Ibisy – niezwykła rodzina ptaków Do rodziny ibisów należy ok. 28–30 gatunków, w zależności od ujęcia systematycznego. To bez wyjątku piękne ptaki o nieco egzotycznym i majestatycznym wyglądzie. Najczęściej kojarzymy je ze starożytnym Egiptem – bo tam były czczone i często przedstawiane w sztuce. Nazwa jednego z gatunków – ibis czczony – pochodzi właśnie od tego faktu. Niektóre gatunki coraz częściej pojawiają się na nowych terenach, m.in. ibis grzywiasty. Nie zawsze jest to wiadomość optymistyczna, bo migracja nowych gatunków zagraża tym starym, jak w przypadku ekspansji ibisa czczonego w Europie, o której pisaliśmy tutaj. Znakomita większość ibisów to ptaki stref zwrotnikowych i podzwrotnikowych. Ich obecność w Polsce – czyli strefie klimatu umiarkowanego – to rzadkość. Jednak ocieplanie się klimatu zapewne sprawi, że ptaki te będą do nas przylatywać coraz częściej. Źródło: Birding Poland, Clanga.com
Sowy „przeprowadzają się” z CPK. Ornitolodzy im w tym pomagają
Spółka CPK zawarła porozumienie o współpracy ze Stowarzyszeniem Ochrony Sów. Celem jest przeniesienie lokalnych populacji dwóch gatunków sów poza teren przyszłego Centralnego Portu Komunikacyjnego.
Spis treści: Zachęta dla sów do wyprowadzki z CPK Co lubią pójdźki i płomykówki? Jak informuje strona Centralnego Portu Komunikacyjnego, tereny na których powstaje lotnisko, zamieszkuje rosnąca populacja sowy pójdźki. Spółka jest zobowiązana do realizacji działań kompensujących wpływ inwestycji na środowisko przyrodnicze. Ich początkiem jest rozwieszanie budek lęgowych dla sów. Zachęta dla sów do wyprowadzki z CPK CPK nawiązał w tym celu współpracę z ornitologami ze Stowarzyszenia Ochrony Sów. Pomagają oni w przeniesieniu i instalacji nowych budek lęgowych. "Pracujemy nad tym, żeby miały najwięcej miejsc odpowiednich w obrzeżach tej inwestycji. Staramy się wszędzie tam, gdzie jest odpowiednie siedlisko montować budki lęgowe" - tłumaczył Edwin Siwek ze Stowarzyszenia Ochrony Sów w rozmowie z Polsat News. Instalacja nowych budek i przenosiny starych mają zachęcić ptaki do przeprowadzki poza teren inwestycji. Budki montowane przez Stowarzyszenie mają specjalny kształt, z długą rurką przy wejściu, mającą chronić gniazdo przed atakiem drapieżników, np. kun. Dodatkowo są spryskiwane specjalnym środkiem odstraszającym. W czerwcu przeprowadzono obrączkowanie okolicznych sów, a istniejące budki przy tej okazji wyczyszczono. Budki lęgowe według ornitologów ze Stowarzyszenia dobrze się sprawdzają jako pomoc dla sów w regionie, czyli na Równinie Łowicko-Błońskiej. Przyszły teren CPK zamieszkują dwa gatunków tych ptaków: pójdźka i płomykówka, objęte ścisłą ochrona gatunkową. Z budek mogą skorzystać obydwa. Co lubią pójdźki i płomykówki? Sowa pójdźka to gatunek związany z człowiekiem i krajobrazem rolniczym. Buduje gniazda na terenach zamieszkałych przez ludzi, wybierając często budynki mieszkalne, transformatory czy otwory wentylacyjne. Pójdźki polują na pastwiskach i łąkach, które porasta niska roślinność. Żywią się owadami, dźdźownicami, czasem niewielkimi ssakami. Jest ptakiem nielicznym ,w latach 2013–2018 jej liczebność szacowano na 500–1000 par. Płomykówka to także sowa krajobrazu rolniczego. Większa i liczniejsza od pójdźki, żywi się głównie gryzoniami i ryjówkami. Na gniazdo wybiera najczęściej ciemne i rzadko odwiedzane części zabudowań, stodoły, strychy, ruiny, kościelne wieże, wiatraki itp., czasem dziuple drzew – a także budki lęgowe. Źródło: CPK, Zielona Interia Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Władcy przestworzy. Poznaj ptaki drapieżne w Polsce
Ptaki drapieżne w Polsce kojarzą się przede wszystkim ze szponiastymi. Warto jednak wiedzieć, że do tej grupy zaliczają się także przedstawiciele innych rzędów. Podniebne drapieżniki są obecnie niemal wszędzie, gdzie pojawiają się ich ofiary – na łąkach, polach, w lasach, a nawet w miastach. Poniżej wymieniamy i opisujemy najciekawsze gatunki.
Spis treści: Ptaki drapieżne, czyli właściwie jakie? Ptaki drapieżne w Polsce Nie zwracają uwagi barwnym upierzeniem, ani dźwięcznymi trelami. Trudno je wypatrzyć, a mimo to żaden ornitolog ani miłośnik dzikiej przyrody nie pozostaje na nie obojętny. Trudno się temu dziwić. Majestatycznie szybujące ptaki drapieżne zachwycają siłą, szybkością, sprytem i walecznością. Ptaki drapieżne, czyli właściwie jakie? Co do zasady, zwierzęta drapieżne to takie, które są przystosowane do zabijania i pożerania innych zwierząt. Kierując się tą definicją w odniesieniu do awifauny, należałoby stwierdzić, że drapieżnikiem jest zarówno żywiące się owadami dzięcioł i polujący na płazy bocian, jak i chwytający większą zdobycz jastrząb czy orzeł. Taka klasyfikacja byłaby zbyt ogólna, więc zgodnie z zasadami systematyki, za ptaki drapieżne należy uznać przedstawicieli trzech rzędów. Są to szponiaste, sokołowe i sowy. Ptaki drapieżne w Polsce Na całym świecie żyje około 400 gatunków podniebnych drapieżników. W Polsce stwierdzono występowanie 36 gatunków drapieżnych ptaków, z czego 19 to gatunki lęgowe. Przyjrzyjmy się kilku interesującym przedstawicielom tej grupy. Bielik zwyczajny, czyli największy podniebny łowca Zaczynamy od króla polskich przestworzy. Bielik zwyczajny to duży ptak z rzędu szponiastych, o masywnej, majestatycznej sylwetce. Osiąga od 74 do 92 cm długości i rozpiętość skrzydeł od 193 do 244 cm. Dojrzały osobnik może ważyć niemal 7 kg. W Polsce jest największym drapieżnym ptakiem lęgowym. W XX wieku krajowa populacja bielika zwyczajnego znalazła się na krawędzi wymarcia. Obecnie jest jedną z największych w Europie. Liczebność tych ptaków jest szacowana na ok. 1500 do 2000 par lęgowych. Najwięcej lęgowisk znajduje się na zachodzie kraju i na wybrzeżu. Każdego dnia majestatyczny bielik pokonuje około 120 km w poszukiwaniu zdobyczy. Ogromni łowcy gustują przede wszystkim w rybach i ptactwie wodnym. Ważnym składnikiem diety bielików jest też padlina. Ssaki stanowią niewielką część ich jadłospisu. Bieliki często polują w parach, głównie w dolinach rzecznych i nad zbiornikami wodnymi. Ofiarę chwytają z powierzchni wody, choć należy wspomnieć, że zdarza im się zaatakować zdobycz w locie, np. klucz gęsi. Orzeł przedni potrafi zapolować na „grubego zwierza” Kolejny wspaniały przedstawiciel szponiastych. Orzeł przedni jest tylko nieznacznie mniejszy od bielika. Osiąga długość od 80 do 93 cm, rozpiętość skrzydeł od 190 do 225 cm i masę ciała do 6,7 kg. W Polsce spotyka się go przede wszystkim w górach. Jest gatunkiem zagrożonym, objętym ścisłą ochroną. Do ograniczenia liczebności orłów przednich przyczyniło się nie tylko tępienie ich przez człowieka, ale także zmiany w środowisku. W tym miejscu należy wskazać przede wszystkim na zarastanie terenów otwartych, które są ich żerowiskiem. Na jaką zdobycz poluje orzeł przedni? Gatunek ten wyspecjalizował się w chwytaniu ssaków. W diecie wielkiego drapieżnika pojawiają się zające bielaki, świstaki i susły. Nie gardzi też gadami, płazami i ptakami. Ogromny drapieżnik nie ma jednak problemu z uśmierceniem większej zdobyczy. Zdarza się mu zapolować na lisa, a nawet na młodą kozicę północną czy owcę. To jeszcze nie wszystko, co potrafi. Należy wspomnieć o udokumentowanym przypadku zabicia jelenia przez tego ptaka. Sokół wędrowny jest szybki jak błyskawica Kolejny ptak na naszej liście udowadnia, że sprawny myśliwy nie musi być duży. Sokół wędrowny to średniej wielkości przedstawiciel sokołowych. Osiąga długość ciała do 51 cm i rozpiętość skrzydeł do 114 cm. Największe osobniki osiągają masę ok. 1,3 kg. Dawniej był rozpowszechnionym w Polsce ptakiem lęgowym. Dziś jest skrajnie nieliczny. W naszym kraju, liczebność tych ptaków jest oceniana na ok. 100 par lęgowych. Ok. 30 zasiedla lasy, ok. 20 – góry, a ok. 50 – miasta. Sokoły są typowymi ornitofagami. Łowią głównie ptaki wielkości gołębia, choć zdarza im się też upolować większą zdobycz. Gdy wypatrzy ofiarę, nie pozostawia jej większych szans. Sokół wędrowny spada na zdobycz lotem nurkowym z prędkością dochodzącą do 350 km/godz. Uszatka zwyczajna to cichy myśliwy Ostatni ptak na naszej liście reprezentuje sowy. Uszatka zwyczajna to średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych. Osiąga długość do 40 cm, rozpiętość skrzydeł do 100 cm i masę ciała do 435 g. Jej znakiem rozpoznawczym są charakterystyczne sterczące „uszy”, które w rzeczywistości są niczym innym, jak tylko kępkami piór. W Polsce jest gatunkiem pospolitym, występującym na terenie całego kraju. Zasiedla lasy, okolice polan, zrębów śródpolnych zadrzewień, a nierzadko można ją spotkać także w miejskich parkach i na osiedlach. Uszatka wyspecjalizowała się w polowaniu na gryzonie. Jej przysmakiem są myszy i norniki. W jadłospisie tego ptaka pojawiają się też inne drobne ssaki. Rzadko chwyta ptaki, owady i żaby. Gdy poluje, porusza się bezgłośnym lotem ślizgowym, na wysokości ok. metra nad powierzchnią ziemi. Ofiarę chwyta masywnymi szponami. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
30 dźwięków na sekundę i niezwykła precyzja: polski ptak to jeden z najlepszych śpiewaków świata
Polscy biolodzy odkryli, że żyjące w Polsce zielonki – niewielkie ptaki z terenów podmokłych – potrafią tworzyć jedne z najlepiej skoordynowanych duetów wokalnych w świecie zwierząt.
Spis treści Ptasi śpiew w duecie to rzadkość w Europie Prezycja zielonki: śpiew z dokładnością do milisekund Wyniki badań nad niezwykłymi zdolnościami wokalnymi zielonki opublikowano własnie w prestiżowym czasopiśmie „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”. Autorzy pracy to dr. Jan Jedlikowski z Uniwersytetu Warszawskiego i dr. hab. Paweł Ręk z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Ptasi śpiew w duecie to rzadkość w Europie W świecie ptaków śpiew w duecie nie jest zjawiskiem wyjątkowym, ale najczęściej występuje u wróblowatych z tropików, gdzie ptaki mają długi okres lęgowy i możliwość budowania trwałych par. To umożliwia im długą naukę śpiewu partnera i dopasowywanie się do jego wokalu. W strefie umiarkowanej – w tym w Europie – tak złożone wokalne duety są rzadkością. Tym większym zaskoczeniem jest odkrycie, że zielonki, mimo braku długotrwałych relacji czy wspólnych prób, potrafią tworzyć idealnie zsynchronizowane duety. Usłyszenie śpiewu zielonki nie jest jednak łatwe – to ptak rzadki i objęty ścisłą ochroną gatunkową. Liczebność jej populacji w Polsce w latach 2013–2018 szacowano tylko na 1500–2000 par. Występuje w gęstych zaroślach w dolinach rzek, m.in. Baryczy, Biebrzy i Odry. Prezycja zielonki: śpiew z dokładnością do milisekund Zielonki (Zapornia parva) śpiewają z niezwykłą precyzją – przerwy między dźwiękami partnerów wynoszą zaledwie 14 milisekund, a tempo może osiągać 30 dźwięków na sekundę. Dla porównania, u ptaków wróblowatych odstępy te wahają się zwykle od 50 do 500 milisekund. Tak dokładna synchronizacja bez wcześniejszego treningu sugeruje istnienie mechanizmu pozwalającego na błyskawiczne dostrojenie się do śpiewu partnera. Badacze tłumaczą, że zielonki osiągają tę zdolność dzięki utrzymaniu stałego rytmu i tempa śpiewu. Pozwala im to przewidzieć momenty pauzy drugiego osobnika i idealnie w nie wpasować własny głos. W efekcie duet przypomina współpracę dwóch perkusistów, którzy, choć nie słyszą każdego uderzenia, potrafią wspólnie utrzymać rytm i tempo, wyobrażając je sobie. Duet zielonek można zobaczyć i wysłuchać na filmie udostępnionym przez Jana Jedlikowskiego. To odróżnia zielonki od ptaków wróblowatych, których śpiew jest bardziej nieregularny i wymaga „dopasowywania się nuta po nucie”, co skutkuje dłuższymi przerwami pomiędzy głosami partnerów. Taki śpiew przypomina raczej bardziej wymagającą improwizację. Z badań wynika również, że tak szybki i precyzyjny duet możliwy jest tylko wtedy, gdy zielonki znajdują się bardzo blisko siebie. Sugeruje to, że śpiewanie w duecie może też nieść zakodowaną informację o odległości między osobnikami. To jednak na razie tylko hipoteza, którą naukowcy zamierzają sprawdzić w przyszłości. Odkrycie polskich biologów pokazuje, że również ptaki ze strefy umiarkowanej, mimo krótszych relacji partnerskich i ograniczeń środowiskowych, mogą wykazywać imponujące zdolności wokalne. Zielonki okazały się nie tylko mistrzami kamuflażu w trzcinowiskach, ale też absolutnymi wirtuozami śpiewu. Źródło: Nauka w Polsce Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Z USA na Mazury – niespotykana podróż amerykańskiej mewy
Mewa delawarska to gatunek, który u nas nie występuje. A jednak, po raz kolejny w ciągu ostatnich lat, zaobserwowano ją w Polsce. Tym razem pojawiła się nad Jeziorem Wulpińskim na Pojezierzu Olsztyńskim.
Spis treści Mewa delawarska w Polsce Gdzie zwykle żyje mewa delawarska? Zamieszkuje Amerykę Północną, ale pojawiła się na Mazurach – i to nie po raz pierwszy. Mewa delawarska sporadycznie przylatuje do Polski i za każdym razem budzi poruszenie wśród rodzimych miłośników ptaków. Mewa delawarska w Polsce Mewę delawarską zaobserwowano 14 lipca, nad Jeziorem Wulpińskim pod Olsztynem, w województwie warmińsko-mazurskim. Obserwatorka Anna Włodarczak-Komosińska zauważyła tam jednego, oznakowanego osobnika. Według portalu Clanga.com jest to osobnik, który po raz kolejny wrócił w to miejsce. W ciągu ostatnich czterech lat, według danych Polskiej Komisji Faunistycznej, mewę delawarską obserwowano kilka razy i było to na pewno kilka osobników. Jeden z nich posiadał nadajnik i był wielokrotnie obserwowany w marcu oraz między lipcem a grudniem 2023 roku. Jezioro Wulpińskie także nie pierwszy raz jest miejscem, gdzie pojawiła się ta mewa. Ptak widywany jest tam od 2021 roku. Pierwsze potwierdzone stwierdzenie tego gatunku u nas miało miejsce w 2013 roku, gdy pojedynczy osobnik został zaobserwowany nad Zatoką Gdańską. Od tego czasu notowano pojedyncze obserwacje, najczęściej zimą lub wczesną wiosną. Polska Komisja Faunistyczna klasyfikuje ją jako „gatunek, którego wszystkie pojawy wymagają weryfikacji”. Gdzie zwykle żyje mewa delawarska? Mewa delawarska (Larus delawarensis) to średniej wielkości gatunek mewy, zamieszkujący Amerykę Północną – od Meksyku po Alaskę, gdzie jest jednym z najpospolitszych gatunków mew. Gniazduje głównie w Kanadzie i północnych Stanach Zjednoczonych, a zimą migruje na południe USA i do Meksyku. Ma białe ciało, szare skrzydła z czarnymi końcówkami, żółty dziób z charakterystyczną czarną obrączką (szczególnie widoczną u dorosłych osobników w tzw. szacie spoczynkowej) oraz różowe nogi. W okresie zimowym na głowie mogą pojawiać się delikatne szare wzory. Jest gatunkiem wyjątkowo zalatującym do Europy. Regularne, choć nieliczne jej obserwacje notowane są głównie w zachodniej Europie, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Francji i Hiszpanii. W Europie Środkowej i Wschodniej spotykana sporadycznie. Choć u nas niezwykle rzadka, IUCN uznaje ją za gatunek najmniejszej troski, z liczebnością szacowaną na około 2,5 miliona osobników. Źródła: Clanga.com, Polska Komisja Faunistyczna Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Do Polski zaleciał niespotykany u nas ptak oceaniczny. Ornitolodzy nie wiedzą jaki to gatunek
Zagadkowy ptasi gość odwiedził polskie niebo nad Bałtykiem. Na ten moment wiadomo tylko tyle, że to któryś z ptaków oceanicznych niewystępujących w Polsce. Ornitolodzy typują dwa możliwe gatunki.
Spis treści Tajemniczy ptak nad Bałtykiem Burzyk duży czy żółtodzioby? Te ptaki nie występują na naszym niebie, więc pojawienie się jednego z nich nad Bałtykiem to ornitologiczne wydarzenie. Jednak tego który dokładnie gatunek do nas zawitał, póki co nie wiadomo, choć kandydatów jest dwóch. Obydwa to oceaniczne burzyki – ptaki spotykane głównie na Atlantyku i jego wyspach. Tajemniczy ptak nad Bałtykiem „Niezidentyfikowany na ten moment burzyk lecący na zachód był widziany najpierw w Krynicy Morskiej na nowym punkcie obserwacyjnym Drapolicz a następnie w Ujściu Wisły w Mikoszewie. W grę wchodzą dwa bliźniaczo podobne gatunki: duży i żółtodzioby” – donosi portal ornitologiczny Birding Poland. Komentatorzy opisują jego specyficzny lot: szybkie i zwinne manewry i „piruety” w powietrzu. Niektórzy z początku wzięli przybysza za któryś z gatunków mew. Jednak właśnie sposób lotu raczej to wyklucza. Zdjęcia wykonane przez obserwatorów z dużej odległości jak na razie nie pozwalają na jednoznaczną identyfikację. Wielu miłośników ptaków z pewnością nadal będzie prowadzić obserwacje w okolicy, więc być może wkrótce się dowiemy. Niezależnie od finalnej identyfikacji, Polska nie jest miejscem występowania tych burzyków. To ptaki preferujące Ocean Atlantycki, nie związane z naszymi wodami ani podczas lęgów, ani podczas zimowania. Najbliżej nas regularnie występują na północnym wybrzeżu Francji. Burzyk duży czy żółtodzioby? Oba gatunki są do siebie bardzo podobne – stąd trudności w identyfikacji. Oba też zasiedlają podobne środowiska: są ptakami oceanicznymi, pokonującymi duże odległości i spędzającymi dużo czasu w powietrzu. Burzyki te mają też zbliżony rozmiar (rozpiętość skrzydeł 110-135 cm), tryb życia oraz dietę. Główna różnica tkwi w miejscach lęgów: burzyk żółtodzioby ogranicza się do Morza Śródziemnego i wysp włoskich, hiszpańskich, chorwackich i greckich. Natomiast burzyk duży rozmnaża się na wyspach Atlantyku: Maderze, Azorach i Wyspach Kanaryjskich. Burzyk żółtodzioby jest odrobinę masywniejszy i ma bardziej kontrastowe upierzenie. Królestwem obu gatunków są rozległe wody Atlantyku. Żywią się rybami, głowonogami i planktonem, często towarzysząc kutrom rybackim. Ptaki te są ciche w locie, ale w koloniach wydają charakterystyczne jękliwe odgłosy, z subtelnymi różnicami między dwoma gatunkami. Wszystkie burzykowate, których jest kilkadziesiąt gatunków, to ptaki otwartych mórz, lubiące złą wietrzną pogodę. Mistrzowsko wykorzystują zawirowania powietrza, ułatwiając sobie lot i polowanie. Ciekawostką jest ich wodoodporne, mocno natłuszczone upierzenie, które wydziela specyficzny zapach. Źródło: Birding Poland Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Sęp płowy ze Śląska nie przeżył. Smutny koniec historii niezwykłego gościa z południa
Kilka tygodni temu wywołał sensację na południu Polski. Aby go zobaczyć, zjeżdżali się miłośnicy ptaków z całego kraju. Niestety, sęp płowy, który u nas zagościł, nie żyje. Prawdopodobnie został porażony prądem w Lubaniu.
Spis treści Wielki padlinożerca z południa nie żyje Ostatni przystanek sępa płowego Sęp płowy to rzadki gość w Polsce To była ornitologiczna sensacja lata. Gdy tylko pojawił się na polskim niebie, wzbudził zachwyt obserwatorów przyrody i stał się bohaterem dziesiątek zdjęć. Sęp płowy, dostojny i rzadko spotykany ptak, przemierzał południową Polskę, zatrzymując się w zaskakujących miejscach. Niestety, jego niespodziewana wizyta zakończyła się tragicznie. Wielki padlinożerca z południa nie żyje Według informacji przekazanych przez lokalny portal ELubań obserwowany dwa tygodnie temu sęp płowy niestety nie żyje. Ptak wywołał sensację wśród ornitologów i był dość długo obserwowany. O jego obecności donosili także leśnicy. Sępy płowe to rzadkość w Polsce. Te ptaki od lat nie gniazdują u nas, a zalatują tylko sporadycznie. Sępa najprawdopodobniej poraził prąd, kiedy w nieszczęśliwy sposób przysiadł na słupie wysokiego napięcia. Według portalu Clanga.com „cechy charakterystyczne upierzenia wskazują, że jest to ten sam osobnik, który przebywał w dniach 12-19 czerwca na terenie MZGOK w Koninie”. O martwym ptaku jako pierwsze poinformowało na swoim profilu na Facebooku rodzinne gospodarstwo rolne Bazaltowa Dolina Lubań Księginki. Ptaka znaleziono obok Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów w Lubaniu. Ostatni przystanek sępa płowego Sęp płowy pojawił się najpierw w Górach Sowich, o czym z entuzjazmem donosili leśnicy z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we Wrocławiu. Kilka dni później prawdopodobnie ten sam osobnik był już w odległym o niemal 300 km Koninie. Zatrzymał się na dłużej na dachu jednego z budynków Miejskiego Zakładu Gospodarki Odpadami Komunalnymi. W kolejnych dniach koniński MZGOK przeżył prawdziwy najazd obserwatorów ptaków z całej Polski. Specjalnie oddelegowano pracownika, który wpuszczał tylko zorganizowane grupy. Zakład zjednał sobie w ten sposób sympatię ptasich entuzjastów. Kolejnym – i niestety ostatnim – udokumentowanym przystankiem sępa był znów zakład gospodarowania odpadami, tym razem w Lubaniu. Dawne wyrobisko kopalni Księginki, gdzie stracił życie, to miejsce o wyjątkowych walorach przyrodniczych, któremu jednak grozi zasypanie i rekultywacja. Mieszkańcy Lubania walczą o jego utrzymanie. Sęp płowy to rzadki gość w Polsce Sęp płowy (Gyps fulvus) to jeden z największych ptaków Europy. Jego rozpiętość skrzydeł sięga nawet 2,8 metra, a masa ciała może przekraczać 10 kg. Jest typowym padlinożercą – żywi się głównie szczątkami dużych ssaków, pełniąc niezwykle ważną rolę sanitarną w ekosystemach. Naturalnie występuje w południowej Europie (Hiszpania, Bałkany), Azji Mniejszej i w Afryce Północnej. Gnieździ się na skalistych urwiskach w dużych koloniach, a jego lęgi są bardzo nieliczne – samica składa jedno jajo rocznie. W Polsce sęp płowy nie jest gatunkiem lęgowym, ale odnotowywane są jego regularne, choć nieliczne obserwacje. Większość dotyczy osobników zalatujących z południa Europy, głównie w okresie wiosennym i letnim. Do 2021 odnotowano 80 stwierdzeń, łącznie obserwowano 112 osobników. Źródło: Eluban.pl Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Pokonał kilkanaście tysięcy kilometrów i znów zawitał do Polski. To ornitologiczna sensacja
Biegus ostrosterny po raz drugi pojawił się w Polsce. Dla ornitologów to wyjątkowa wiadomość – ten ptak zwykle migruje dziesiątki tysięcy kilometrów od Polski. Został zauważony na stawach w województwie zachodniopomorskim. To dopiero druga w historii obserwacja biegusa ostrosternego w naszym kraju.
Spis treści Biegus ostrosterny znów zaskoczył obserwatorów Dlaczego ta obserwacja jest tak wyjątkowa? Biegus ostrosterny – mistrz długich migracji Może wydawać się niepozorny, ale dla ornitologów jest prawdziwą sensacją. Biegus ostrosterny został wczoraj dopiero drugi raz zaobserwowany w Polsce. Nic dziwnego, że tak rzadko do nas zalatuje. Jego naturalne obszary występowania znajdują się dziesiątki tysięcy kilometrów od Polski. Biegus ostrosterny znów zaskoczył obserwatorów Jak donosi portal Birding Poland, dorosłego osobnika biegusa ostrosternego zauważył obserwator Piotr Zientek w poniedziałek 23 czerwca. Dzień później, według strony Clanga.com ptak nadal był obecny w Polsce, co potwierdzili Agnieszka i Mirosław Nowiccy. Biegus ostrosterny (łac. Calidris acuminata) rozgościł się na stawach w Głowaczewie, w województwie zachodniopomorskim. To nieeksploatowane już stawy rybne o powierzchni ok. 30 ha, zarządzane przez Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze. Leżą blisko wybrzeża Bałtyku, niedaleko Kołobrzegu. Są idealne na obserwacje ptaków wodno‑błotnych szczególnie w czasie wiosennych i jesiennych przelotów. W szczycie migracji populacje biegusów i brodźców liczą do kilkuset osobników. Odnotowano tu m.in. warzęchę, orła przedniego, szczudłaka, siewkę złotawą, płatkonogi, żwirowca łąkowego, wodniczkę oraz górniczka Dlaczego ta obserwacja jest tak wyjątkowa? Wizyta biegusa ostrosternego w Polsce jest wyjątkowym i niezwykle rzadkim zjawiskiem ornitologicznym. Gatunek ten zamieszkuje głównie północno-wschodnią Azję, gdzie gniazduje w syberyjskiej tundrze. Zimuje z kolei w regionach Australii i południowo-wschodniej Azji. Jego naturalne trasy migracyjne przebiegają tysiące kilometrów od Europy, głównie wzdłuż wybrzeży Pacyfiku. Pojawienie się tego ptaka w Polsce to efekt tzw. błędu migracyjnego. Dzieje się tak, kiedy ptak z nieznanych przyczyn zbacza z typowej trasy przelotu. W Europie biegus ostrosterny pojawia się bardzo sporadycznie, zwykle pojedynczo i w dużym oddaleniu od swoich typowych szlaków migracyjnych. W Polsce pierwszy raz jego obecność odnotowano 3 i 4 sierpnia 2023 roku w Białej Oleckiej w woj. warmińsko-mazurskim. Następnie tego samego osobnika widziano od 4 do 10 sierpnia w Kukowie w woj. podlaskim. Tego rodzaju rzadkie obserwacje są rejestrowane i dokumentowane przez Komisję Faunistyczną, a zainteresowanie nimi jest ogromne – zarówno ze strony naukowców, jak i pasjonatów ptaków. Biegus ostrosterny – mistrz długich migracji Biegus ostrosterny to średniej wielkości ptak brodzący o masie ciała 39–114 g i rozpiętości skrzydeł 36–43 cm. Mierzy ok. 22 cm długości. Preferuje błotniste brzegi płytkich słodkich lub słonawych zbiorników – łąki, torfowiska, stawy. Żywi się głównie bezkręgowcami: owadami, mięczakami, skorupiakami oraz robakami, czasem ziarnami. Gniazduje w północno-wschodniej Syberii, głównie w pobliżu wybrzeży Morza Wschodniosyberyjskiego i Morza Czukockiego. Jesienią migruje na południe, by zimować w południowo-wschodniej Azji i Australii, szczególnie we wschodnich stanach Australii. Samica buduje płytkie gniazdo na ziemi w tundrze i składa zazwyczaj 4 jaja, które sama wysiaduje. Pisklęta opuszczają gniazdo tuż po wykluciu się z jaj. Migracja odbywa się głównie przez tzw. East Asian–Australasian Flyway. To jeden z najważniejszych szlaków przelotowych dla ptaków wodno-błotnych. Wiosną powrót na lęgowiska odbywa się tą samą trasą. IUCN uznaje ten gatunek za zagrożony wyginięciem, z populacją szacowaną na 60‑120 tys. osobników i trendem spadkowym. Główne zagrożenia to degradacja siedlisk na szlakach migracji, zwłaszcza mokradeł Azji i Australii. Źródła: Birding Poland, Clanga.com Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Olbrzymi padlinożerca z południa pożywiał się na Dolnym Śląsku. Potem poleciał w Polskę
Sęp płowy rozgościł się w województwie dolnośląskim. Najpierw widziano go w Laskach, potem w Nadleśnictwie Jugów w Sudetach, a w końcu na dłużej zatrzymał się w Koninie. To nie pierwszy osobnik widziany w Polsce w tym roku – innego zauważono na Podlasiu.
Spis treści Sęp płowy pojawił się w dolnośląskich lasach Zaskakująca wizyta na dachu zakładu w Koninie Dlaczego obecność sępa w Polsce to sensacja? Kamera zainstalowana w nadleśnictwie Jugów 8 czerwca uchwyciła niezwykłą scenę: na leśnej polanie obok dużego padłego zwierzęcia siedział olbrzymi sęp płowy. Ten wielki ptak został przyłapany na swoim naturalnym zachowaniu – sępy to padlinożercy. To prawdopodobnie ten sam osobnik, którego widziano w pobliskich Laskach. I być może ten sam, który pojawił się kilka dni później w Koninie. Sęp płowy pojawił się w dolnośląskich lasach Sęp płowy pożywiający się padliną to nieczęsty widok w polskich lasach. Gdyby nie kamera-pułapka zastawiona przez Wojciecha Lubasa w Nadleśnictwie Jugów w Górach Sowich, być może nigdy nie dowiedzielibyśmy się, że ptaki te nie tylko zalatują do Polski, ale i potrafią się tu urządzić. O niezwykłym gościu z entuzjazmem napisała Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych we Wrocławiu: „Sensacja ornitologiczna w Górach Sowich! Ten imponujący ptak, symbol dzikiej przyrody i cenny element ekosystemu, dotąd kojarzony był raczej z południowymi rejonami Europy. A tu proszę — w samym sercu Gór Sowich, nasza kamera przyrodnicza złapała go na naturalnym zachowaniu!”. Zaskakująca wizyta na dachu zakładu w Koninie Kilka dni później prawdopodobnie ten sam osobnik był już w odległym o niemal 300 km Koninie. Zatrzymał się na dłużej na dachu jednego z budynków Miejskiego Zakładu Gospodarki Odpadami Komunalnymi. Pracownicy mówią, że sęp obserwuje ich pracę od dwóch dni – mówił w piątek Henryk Drzewiecki, prezes MZGOK. Zakład mieści się za miastem, na zielonych terenach sąsiadujących m.in. ze stawami hodowlanymi i Jeziorem Pątnowskim. W kolejnych dniach koniński MZGOK przeżył prawdziwy najazd obserwatorów ptaków z całej Polski. Specjalnie oddelegowano pracownika, który wpuszczał tylko zorganizowane grupy, czym zakład zjednał sobie sympatię ptasich entuzjastów. Zdjęcia sępa płowego wykonał m.in. Andrzej Popielski. Dlaczego obecność sępa w Polsce to sensacja? Sęp płowy (Gyps fulvus) to jeden z największych ptaków Europy. Jego rozpiętość skrzydeł sięga nawet 2,8 metra, a masa ciała może przekraczać 10 kg. Jest typowym padlinożercą – żywi się głównie szczątkami dużych ssaków, pełniąc niezwykle ważną rolę sanitarną w ekosystemach. Naturalnie występuje w południowej Europie (Hiszpania, Bałkany), Azji Mniejszej i w Afryce Północnej. Gnieździ się na skalistych urwiskach w dużych koloniach, a jego lęgi są bardzo nieliczne – samica składa jedno jajo rocznie. W Polsce sęp płowy nie jest gatunkiem lęgowym, ale odnotowywane są jego regularne, choć nieliczne obserwacje. Większość dotyczy osobników zalatujących z południa Europy, głównie w okresie wiosennym i letnim. Do 2021 odnotowano 80 stwierdzeń, łącznie obserwowano 112 osobników. Pojawienie się sępa płowego na polskim niebie to zawsze gratka dla ornitologów i miłośników przyrody. Źródło: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych we Wrocławiu, Clanga.com, Birding Poland Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Niezwykły gość z Afryki zaskoczył mieszkańców pod Warszawą. Spał na dachu
Pelikan różowy znów pojawił się w Polsce – tym razem w okolicach Warszawy. Towarzyszył bocianom, nocował na dachu domu i wzbudził sensację wśród obserwatorów ptaków.
Spis treści Pelikan na podwarszawskich polach Dlaczego ptaki lubią okolice Warszawy? Zwyczaje pelikana różowego Po raz drugi w tym roku zauważono rzadkiego ptasiego gościa w Polsce: pelikana różowego. Ten ogromny ptak na co dzień żyje na południu Europy i w Afryce. Sporadycznie zalatuje do Polski. W tym roku widziano go już raz na Podkarpaciu. Tym razem zawitał w pobliże Warszawy. Pelikan na podwarszawskich polach Pelikana różowego zauważono blisko południowych granic stolicy. Pojawił się we wtorek, na rozległych polach w pobliżu miejscowości Obory. Ptak spacerował w towarzystwie bocianów, z góry przyglądały mu się zdziwione mewy śmieszki. Nocował na budynku mieszkalnym w podwarszawskiej wsi Gassy. Obecność pelikana różowego odnotowano na portalu ornitologicznym Clanga.com i stronie Birding Poland. Na zdjęciach uwiecznił ptaka Krzysztof Bziuk. W Polsce pelikan różowy jest gatunkiem zalatującym, najczęściej pojedynczo i nieregularnie, głównie na południu kraju. Jego obecność zawsze budzi duże zainteresowanie ornitologów i jest traktowana jako sygnał zmian klimatycznych oraz przesuwania się ptasich tras migracyjnych. Dlaczego ptaki lubią okolice Warszawy? Południowy odcinek Wisły pod Warszawą to jedna z najcenniejszych ostoi ptaków w Polsce, zwłaszcza wokół rezerwatów Wyspy Zawadowskie oraz Ławice Kiełpińskie. Stanowią ostoję dla ok. 150 gatunków ptaków, w tym 85 lęgowych. Są to m.in. mewy śmieszki, rybitwy rzeczne, sieweczki oraz zimorodki. Nadrzeczne lasy łęgowe, łachy i piaszczyste wyspy tworzą doskonałe warunki dla ptaków. Dolina Środkowej Wisły to także korytarz migracyjny - tu ptaki żerują i odpoczywają. Jak widać okolice te spodobały się też pelikanowi różowemu. Zwyczaje pelikana różowego Pelikan różowy (Pelecanus onocrotalus) to masywny ptak wodny z rodziny pelikanowatych. Charakteryzuje się białym upierzeniem z różowym odcieniem, ogromnym dziobem z elastycznym workiem oraz rozpiętością skrzydeł dochodzącą do 3 metrów. Naturalnie występuje w południowo-wschodniej Europie (np. w delcie Dunaju), Azji oraz w Afryce Subsaharyjskiej. Globalnie uznawany jest za gatunek najmniejszej troski (LC) według IUCN, a w Polsce objęty jest ochroną jako część unijnej Dyrektywy Ptasiej. Żywi się głównie rybami, polując często grupowo. Preferuje płytkie, spokojne akweny. Źródło: Clanga.com Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Wygląda jak z bajki, ale przez pół roku jest zamknięta dla świata. Poznaj wyspę ptasich opowieści
Oto jedno z najdzikszych miejsc na Wyspach Brytyjskich! Historia i natura tego terenu zapierają dech w piersiach, a ludzie są tu tylko gośćmi. Poznaj wyspę, o której słyszało niewiele osób.
Spis treści: Calf of Man – od pustelników do strażników przyrody Ptasi raj dostępny tylko przez część roku Calf of Man to niewielka wyspa położona na południowym krańcu Wyspy Man, oddzielona od niej wąską cieśniną Calf Sound. Jej nazwa pochodzi od staronordyckiego słowa „kalfr”, oznaczającego „małą wyspę leżącą blisko większej”. Mimo małych rozmiarów, ma niezwykłą historię – przez wieki była miejscem odosobnienia i pracy dla ludzi szukających ucieczki od cywilizacji. Calf of Man – od pustelników do strażników przyrody Choć Calf of Man ma zaledwie 2,6 km² powierzchni, wielu osobom wydawała się prawdziwym rajem. Już w średniowieczu stała się miejscem odosobnienia dla pustelników i mnichów, którzy szukali ciszy i spokoju do medytacji oraz modlitwy. Z czasem, oprócz duchownych, na tym terenie zaczęli osiedlać się rolnicy, którzy uprawiali ziemię i hodowali zwierzęta. Ich wysiłki niweczyły jednak wiatry, deszcze oraz trudne warunki atmosferyczne. W XVIII wieku, w obliczu rosnącego ruchu żeglarzy, pojawiła się potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa nawigacyjnego w okolicach tej wyspy. Z tego powodu w 1818 roku, na zlecenie władz, zaczęły na niej działać dwie latarnie morskie. Budynki zaprojektowane przez sławnego inżyniera Roberta Stevensona miały za zadanie ostrzegać przed niebezpiecznymi skałami i silnymi prądami w cieśninie Calf Sound. Kilkadziesiąt lat później, po kilku pożarach, na niewielkiej wyspie pojawiły się dwie kolejne latarnie. Choć od 2007 roku żadna z nich nie działa, Calf of Man szczyci się statusem obszaru o największej gęstości latarni morskich na świecie. Nie to jednak jest najbardziej interesującą informacją o tym terenie. Otóż w 1939 roku wyspa zmieniła właściciela i z rąk prywatnych trafiła do National Trust, by stać się rezerwatem ptaków. Dzisiaj Calf of Man jest jednym z najważniejszych miejsc lęgowych ptaków morskich w regionie. Na wyspie gniazduje około 33 gatunków, w tym maskonury, nurzyki, kormorany i mewy. Obszar ten jest również kluczowym punktem na trasie migracji ptaków w zachodniej Europie. Nie każdy może zobaczyć to jednak na własne oczy. Ptasi raj dostępny tylko przez część roku Dostęp do Calf of Man jest ściśle kontrolowany. Na wyspę można się dostać wyłącznie w sezonie letnim – od kwietnia do września organizowane są niewielkie rejsy z Port Erin i Port St Mary. Transport jest uzależniony od warunków pogodowych, dlatego przez pół roku turyści nie mają do tego terenu dostępu. A co z mieszkańcami? Na wyspie nikt nie przebywa na stałe – znajdują się na niej wyłącznie strażnicy przyrody, którzy monitorują i chronią lokalną faunę. Jedną z takich osób jest Aron Sapsford, który mieszkał i pracował na Calf of Man przez 11 sezonów (każdy z nich trwał 9 miesięcy), stając się najdłużej urzędującym strażnikiem na wyspie od czasu założenia obserwatorium ptaków w 1959 roku. Po raz pierwszy przybył tam w 1988 roku – wówczas na wyspie nie było prądu ani telefonu, a kontakt z ludźmi był mocno ograniczony. Korespondencja odbywała się w formie pisemnej. Listy były dostarczane statkiem, a na odpowiedź trzeba było czekać co najmniej trzy tygodnie. Mężczyzna całymi dniami zajmował się monitorowaniem populacji ptaków, a także ich łapaniem, obrączkowaniem, mierzeniem, a następnie wypuszczaniem. Przez to, że wiele tych zwierząt przebywa na klifach, musiał często się wspinać i chodzić po skałach. Jego praca niekiedy trwała od 12 do 18 godzin dziennie. Po dłuższej przerwie, pan Sapsford powrócił do Calf of Man w 2017 r. i piastował tę funkcję przez ostatnie osiem lat. Rozmyślając o zmianach, jakie napotkał, w rozmowie z BBC, stwierdził: „Kiedy wróciłem, mieliśmy internet, telefony... Też dużo więcej ludzi odwiedzało wyspę, więc nie było się tak odizolowanym. Łatwiej było tam spędzać dłuższe okresy czasu”. Równocześnie strażnik podkreślił, że choć „izolacja” Calf of Man stanowi wyzwanie, jest to jeden z jego ulubionych aspektów życia na tej wyspie. Z jakiego powodu? – Można wybrać się na wieczorny spacer, wiedząc, że nie spotka się nikogo innego – podsumował Aron Sapsford. Źródła: Wikivoyage, BBC, visitisleofman.com Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi reakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Jej domena to ciepłe kraje, ale przyleciała aż do Gdyni. To pierwsza obserwacja tego ptaka w Polsce
Pasjonaci ptaków po raz pierwszy w historii polskich obserwacji zauważyli wierzbówkę zwyczajną. Ten mały ptaszek u nas nie występuje. Żyje na południu Europy i w Afryce – tym bardziej niezwykłe jest to, że zauważono go na północy Polski, na wybrzeżu.
Spis treści Pierwsza obserwacja wierzbówki zwyczajnej w Polsce Mała, brązowa, ale o silnym głosie – biologia wierzbówki zwyczajnej Jest niepozorna i maleńka, ale w środowisku polskich birdwatcherów wzbudziła sensację. Wierzbówka zwyczajna po raz pierwszy w historii obserwacji pojawiła się w Polsce. Jest gościem z gorącego południa, a doleciała aż nad Bałtyk. Pierwsza obserwacja wierzbówki zwyczajnej w Polsce Jak donosi strona Birding Poland, obserwatorzy Jakub Szuksztul i Jakub Topoliński jako pierwsi stwierdzili obecność jednego samca wierzbówki zwyczajnej. Usłyszeli go na terenie Gdyni 28 maja. Śpiewał na nieużytkach w pobliżu gdyńskiej elektrociepłowni. W kolejnych dwóch dniach inni obserwatorzy potwierdzili, że ptak jest nadal obecny i po raz pierwszy go zobaczyli i sfotografowali, a nie tylko usłyszeli. Ta obserwacja jest wyjątkowa, ale nie do końca niespodziewana. Wierzbówka występuje już np. w Wielkiej Brytanii, więc klimat chłodniejszy niż na południu Europy najwyraźniej jej tak bardzo nie przeszkadza. Ocieplający się klimat, a szczególnie brak srogich zim zapewne zachęcą tego ptaka do częstszych wizyt w Polsce. Mała, brązowa ale o silnym głosie – biologia wierzbówki zwyczajnej Wierzbówka zwyczajna (Cettia cetti) to niewielki ptak śpiewający, zamieszkujący głównie południową i środkową Europę, północną Afrykę oraz zachodnią i środkową Azję. Długość jej ciała to ok. 14 cm, waży zaledwie 12–15 gramów. Preferuje wilgotne siedliska z gęstą roślinnością, takie jak zarośla wzdłuż rzek, jezior, mokradeł i rowów. Występuje w trzech podgatunkach, różniących się zasięgiem geograficznym i nieznacznie ubarwieniem. Jest niełatwa do zaobserwowania ze względu na skryty tryb życia i upierzenie w odcieniach brązu, doskonale maskujące ją wśród zarośli. Jednak jej obecność zdradza charakterystyczny, głośny i „eksplodujący” śpiew, często opisywany jako jedno z najgłośniejszych zawołań wśród małych ptaków europejskich. Gdy czuje się zagrożona, charakterystycznie unosi ogon do góry. Jej zauważenie w Polsce wymaga dużej wiedzy o ptakach – jest bardzo podobna np. do występującej u nas brzęczki. Dzięki łagodnym zimom wierzbówka rozszerza swój zasięg na północ, m.in. do Wielkiej Brytanii, gdzie od pierwszego stwierdzenia w 1961 roku populacja znacznie wzrosła. Nie jest zagrożona wyginięciem i jest klasyfikowana jako gatunek najmniejszej troski (Least Concern) przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN). Źródło: Birding Poland, Clanga.com Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Z Afryki i Ameryki na polskie niebo. Rzadkie ptaki zaskoczyły obserwatorów
Kaniuk zwyczajny jest niemal biały, a jego czerwone oczy dodają mu niezwykłej urody. Choć występuje głównie w Afryce i na Półwyspie Iberyjskim, sporadycznie pojawia się w Polsce. Miłośnicy ptaków wypatrzyli go kilka dni temu w Rezerwacie Beka nad Zatoką Pucką.
Spis treści Kaniuk zwyczajny: elegancki drapieżca afrykańskich sawann Rezerwat przyrody Beka: ostoja rzadkich ptaków w Polsce Miłośnicy ptaków zrzeszeni na portalu Clanga.com donoszą o kolejnych obserwacjach niezwykle rzadkiego ptaka. Tym razem udało im się zobaczyć kaniuka zwyczajnego. To dopiero czternasta potwierdzona obserwacja tego pięknego drapieżnika z rodziny jastrzębiowatych. Kaniuk zwyczajny: elegancki drapieżca afrykańskich sawann – Spojrzałem na ptaka i trzęsąc się jak galareta sięgam po aparat. Panika. Wyskakujemy ostrożnie z auta, rozstawiam lunetę, chociaż kiepsko mi to idzie. Na drzewie, 100 metrów od nas, siedzi dorosły kaniuk, zajada jakiegoś gryzonia!!! – pisze doświadczony obserwator ptaków, Samuel Sosnowski na swoim facebookowym profilu. Udało mu się zaobserwować kaniuka zwyczajnego dwa razy, 10 i 11 maja. Kaniuk zwyczajny (Elanus caeruleus), znany także jako kaniuk biały, to średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych. Występuje w Afryce, południowej Azji i na Półwyspie Iberyjskim, a ostatnio również sporadycznie w Europie Środkowej. Osiąga długość ciała od 30 do 36 cm. Rozpiętość jego skrzydeł zazwyczaj osiąga maksymalnie do 90 cm. Ma charakterystyczne, biało-szare upierzenie, czarne plamy na barkach i wyjątkowe, piękne czerwone oczy. Poluje głównie o świcie i zmierzchu, zawisając w powietrzu niczym pustułka – to tzw. trzepotanie. Dzięki ekspansji na północ uznawany jest za gatunek rozszerzający zasięg, co może być skutkiem zmian klimatu. Jego populacja globalnie jest stabilna, a Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) klasyfikuje go jako gatunek najmniejszej troski (LC). W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową. Rezerwat przyrody Beka: ostoja rzadkich ptaków w Polsce Kilka dni temu w Rezerwacie Beka dokonano innej unikalnej obserwacji, która wprawiła ornitologów w niezwykłą ekscytację. Po raz pierwszy w historii polskich obserwacji pojawił się tam żuraw kanadyjski. To niezwykle bogaty przyrodniczo obszar, w którym birdwatching kwitnie. Miłośnicy ptaków potrafią tu zaobserwować nawet kilkadziesiąt gatunków podczas jednego dnia. Rezerwat Przyrody Beka to obszar chroniony. Jest położony nad Zatoką Pucką, między miejscowościami Rewa a Osłonino w województwie pomorskim. Został utworzony w 1988 roku i obejmuje ponad 190 ha słonawych łąk, szuwarów i torfowisk. To unikalne siedliska powstałe na skutek działalności morza i człowieka. Stwierdzono tu ponad 200 gatunków ptaków, z czego kilkadziesiąt gniazdujących. Wśród nich są m.in.: rycyk, batalion, bąk, ohar, kszyk, ostrygojad, czajka, gęgawa, błotniak łąkowy i kropiatka. Rezerwat jest też ważnym miejscem odpoczynku dla ptaków wędrownych. Beka ma znaczenie międzynarodowe jako część obszaru Natura 2000. Źródło: Clanga.com Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Ptaki zimujące w Polsce – jakie gatunki można spotkać zimą?
Ptaki zimujące w Polsce potrafią zachwycić zdolnościami adaptacji do życia w trudnych warunkach. Sprawdź, jakie gatunki można spotkać zimą w naszym kraju i jak można im pomóc w przetrwaniu chłodnych miesięcy.
Spis treści: Dlaczego ptaki zimują w Polsce Najpopularniejsze gatunki ptaków zimujących Gdzie obserwować ptaki zimujące? Jak pomagać ptakom zimującym w Polsce? Nie wszystkie ptaki odlatują na zimę – wiele gatunków decyduje się zostać i szukać pożywienia w trudnych warunkach. Ptaki zimujące w Polsce to zarówno nasi stali mieszkańcy, jak i goście z północy. Poznaj gatunki, które możesz spotkać zimą na ulicach polskich miast. Dlaczego ptaki zimują w Polsce Nie wszystkie ptaki zimujące w Polsce spędzają nad Wisłą cały rok. Niektóre gatunki przylatują do nas z chłodniejszych zakątków Europy. Te, które żyją wśród nas stale, określa się mianem ptaków osiadłych. Gatunki przylatujące z kolei nazywamy ptakami migrującymi. Ptaki osiadłe, takie jak dzięcioły, wróble czy sikorki nie muszą migrować daleko, bo są lepiej przystosowane do środowiska, w którym żyją. Inne w poszukiwaniu pożywienia i łagodniejszego klimatu migrują z północy do Polski. Czasem zdarza się jednak tak, że gatunki osiadłe odlatują na zimę, a migrujące pozostają w naszym kraju na dłużej. Nieraz już ornitolodzy obserwowali w Polsce gatunki ptaków, których się tu nie spodziewali. Znana była sprawa sprzed dwóch lat, kiedy to w październiku 2023 roku w centrum Warszawy, na tzw. „Patelni” udokumentowano obecność rzadko spotykanej w naszym kraju pokrzewki aksamitnej (Curruca melanocephala). Gatunek ten pochodzi z basenu Morza Śródziemnego i jest uważany za osiadły, czyli rzadko opuszczający swoje naturalne środowisko. Z jakichś powodów jednak zawędrował aż do Warszawy. Być może to silne południowe wiatry skierowały pokrzywkę na północ. Najpopularniejsze gatunki ptaków zimujących Do najpopularniejszych gatunków zimujących w Polsce i najczęściej spotykanych należą m.in. ptaki wróblowate, krukowate, wodne, a także gołębiowate, dzięciołowate i drozdowate, rzadziej szponiaste i sowy. Oto 7 gatunków ptaków, które możemy spotkać zimą na ulicach polskich miast. Krzyżówka zwyczajna (Anas platyrhynchos) Kaczka krzyżówka jest ptakiem wodnym. Jej naturalny zasięg obejmuje całą półkulę północną. Dzięki badaniom ornitologicznym ustalono, że gatunek ten wędruje, choć niektóre populacje są osiadłe. Na ulicach polskich miast krzyżówkę można spotkać nad zbiornikami wodnymi, np. w parkach czy ogrodach, ale również nad rzeką, jeziorem czy sadzawką w ogrodzie. Jest też uznawana za jedno ze zwierząt gospodarskich. Wrona siwa (Corvus corone) Wrona siwa to ptak monogamiczny, co oznacza, że wiąże się pary na całe życie. W ubiegłym wieku ten gatunek najliczniej występował w krajobrazie rolniczym. Dzisiaj dużo łatwiej spotkamy wronę siwą w mieście. Jak wspominał w jednym z wywiadów w 2019 r. w miesięczniku „Dzikie Życie” nieżyjący już prof. Ludwik Tomiałojć, wybitny naukowiec i ikona polskiej ornitologii: „Kiedyś wrona była gatunkiem pospolitym na polach. Za orzącym traktorem szły zwykle dwa bociany, pięć wron, dziesięć gawronów i szpaki. Teraz prawie nic”. Wróbel zwyczajny (Passer domesticus) Wróbel zwyczajny, kiedyś nazywany domowym, pierwotnie zamieszkiwał Bliski Wschód. Około 200 lat temu, wraz z Europejczykami, rozpoczął podbój świata, kolonizując wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy. Według trendów liczebności ptaków z 2018 r. wróbel należy do trzech najliczniejszych gatunków ptaków lęgowych w Polsce, obok skowronka i zięby. Najczęściej spotkać go można w aglomeracjach miejskich, czyli w miejscach takich jak parki, skwery oraz okolice zabudowań mieszkalnych i żywopłotów. Gołąb miejski (Columba livia forma urbana) Gołąb miejski to jeden z najliczniej spotykanych ptaków w miastach przez cały rok. Wywodzi się od dzikich gołębi skalnych (Columba livia), zamieszkujących klify i jaskinie. Spotkać go można zarówno na ulicy, jak i np. w metrze. Ptaki te, z powodu zanieczyszczeń i przenoszenia chorób mogą być niesłusznie postrzegane jako zagrożenie dla ludzi. Gołębie miejskie są troskliwymi rodzicami i dobierają się w pary na całe życie. Wykazują też niezwykłe zdolności wykorzystywania charakterystycznych punktów krajobrazu do nawigacji podczas lotu. Sikorka bogatka (Parus major) W Polsce według Komisji Faunistycznej zajmującą się dokumentowaniem ptaków w naszym kraju stwierdzono aż 7 gatunków sikor. Wśród nich sikorka bogatka jest jednym z najpowszechniejszych gatunków występujących na obszarze miast. Podczas zimy przylatuje jako pierwsza do karmników, chwyta niełuskany słonecznik i migiem zaszywa się w gęstwinie drzew. Nie pogardzi również orzechami oraz tłuszczem słoniny. Sikorki dzięki swoim umiejętnościom rzadko głodują. Dzięki zaś zadziorności, bogatka potrafi zabić ptaka innego gatunku lub walecznie go przegonić. Zamieszkuje lasy, parki i ogrody, gdzie też najczęściej można ją spotkać zimą. Sikorka modraszka (Cyanistes caeruleus) Modraszka, inaczej zwana sikorą modrą jest tuż po bogatce najliczniejszym gatunkiem lęgowym wśród sikor w Polsce. Modraszkę można rozpoznać po niebieskim ciemieniu. Ptaki te zasiedlają różne typy lasów i zadrzewień. Podczas zimowej pory roku modraszki często odwiedzają karmniki w celu łatwego pożywienia się, ale też żywią się owocami roślin. Na terenie miasta najczęściej można zaobserwować ten gatunek na drzewach przyulicznych, w parkach, skwerach, ogrodach i sadach. Gawron (Corvus frugilegus) Gawron to duży czarny ptak z szaro-białym dziobem. Był niegdyś nazywany gapą. Według czerwonej listy ptaków Polski jest uznany za gatunek narażony na wyginięcie. Pomimo spadków liczebności populacji, gawrony nadal można spotkać na terenach zurbanizowanych podczas zimy, czyli w mieście. Ptaki często koczują w parkach, zagajnikach, alejach czy na osiedlach w pobliżu ludzi. Gdzie obserwować ptaki zimujące? Ptaki zimujące można obserwować w wielu miejscach, gdzie występują drzewa, krzewy lub inna roślinność. Najlepsze lokalizacje do obserwacji to lasy, parki i ogrody. Dodatkowo, obszary wodne, takie jak rzeki, jeziora czy stawy, przyciągają liczne gatunki ptaków wodnych. Zgodnie z danymi z Monitoringu Zimujących Ptaków Wodnych (MPP) w 2024 roku, najliczniejszymi gatunkami nad wodą w Polsce były: krzyżówka, gągoł, łyska, czernica, kormoran oraz 9 innych gatunków. W środowiskach niezwiązanych z wodą, zwłaszcza tam, gdzie znajdują się karmniki i łatwy dostęp do pożywienia, obserwuje się większą różnorodność gatunków. W miastach wiele ptaków zimuje lub przebywa przez cały rok, korzystając z obfitości pokarmu, co ułatwia im przetrwanie zimy. Dla obserwatorów ptaków miejskie środowisko daje dogodne warunki do podglądania skrzydlatych sąsiadów, przynosząc wiele frajdy i korzyści edukacyjnych. Jak pomagać ptakom zimującym w Polsce? Pomagać skrzydlatym mieszkańcom możemy na różne sposoby, z których najpopularniejszym jest ich dokarmianie. To działanie może przynosić zarówno korzyści jak i pewne zagrożenia. Z dokarmiania korzystają nie tylko gatunki osiadłe, ale też i przybysze z Północy, takie jak jemiołuszki, jery czy gile. Niektóre teorie sugerują, że regularne dokarmianie może prowadzić do uzależnienia ptaków, a nagłe zaprzestanie dostarczania pokarmu mogłoby narazić zwierzęta na głód, zwłaszcza jeśli przyzwyczaiły się do łatwo dostępnego jedzenia. Ponadto wskazuje się, że dokarmianie ma negatywny wpływ na instynkty migracyjne, co powoduje, że niektóre osobniki mogą zrezygnować z odlotów na zimowiska, pozostając w miejscu. Kluczowe w dokarmianiu jest odpowiedzialność, konsekwencja i troska o bezpieczeństwo. Regularne uzupełnianie karmników, utrzymanie higieny miejsca dokarmiania czy dobór odpowiedniego jedzenia to podstawy, które pozwolą uniknąć potencjalnych problemów i pomogą przetrwać trudny zimowy okres skrzydlatym towarzyszom. Źródło: National Geographic Polska
Łabędź krzykliwy to ptak, którego głos posłużył za wzór krzyku dinozaura w „Jurassic Park”
Choć nie jest tak liczny jak łabędź niemy, jego polska populacja gwałtownie rośnie. Kiedy zimą migruje, jego donośny krzyk rozbrzmiewa na wielu jeziorach i brzegach rzek. Łabędź krzykliwy to wdzięczny obiekt obserwacji.
Spis treści: Łabędź krzykliwy i jego najbliżsi krewni Łabędź krzykliwy: wygląd, biologia, zwyczaje Głos łabędzia krzykliwego Gdzie i kiedy w Polsce szukać łabędzia krzykliwego? Myśląc „łabędź” przychodzi nam do głowy dostojny ptak, z czerwonym dziobem i szyją wygiętą w kształt litery „s”. To liczny i nie stroniący od ludzkich siedzib łabędź niemy. Ale w Polsce coraz liczniej występuje także jego rzadszy i bardziej płochliwy krewniak – łabędź krzykliwy. Równie duży, także biały, lecz z żółto-czarnym dziobem i charakterystycznym, głośnym krzykiem. Coraz częściej pojawia się na jeziorach i rozlewiskach. Łabędź krzykliwy i jego najbliżsi krewni Wszystkie łabędzie należą do podrodziny gęsi i rodziny kaczkowatych. Obecnie na świecie żyje 6 gatunków łabędzi. W Polsce tylko dwa: łabędź niemy (Cygnus olor) oraz łabędź krzykliwy (Cygnus cygnus). Wyjątkowo i tylko podczas przelotów lub zimą można także spotkać łabędzia czarnodziobego (Cygnus columbianus), który preferuje zimniejsze regiony północy Azji i Ameryki. Pozostałe trzy gatunki łabędzi to: zamieszkujący północ USA i Kanadę łabędź trąbiący, występujący naturalnie tylko w Australii łabędź czarny, mieszkaniec zimnych krańców Ameryki Południowej – łabędź czarnoszyi. Ze względu na swoje wyjątkowe ubarwienie łabędź czarny został sprowadzony m.in. do Europy i Japonii jako ptak ozdobny. To sprawia że sporadycznie pojawia się w różnych miejscach poza swoim naturalnym zasięgiem występowania. Pojedynczych jego obserwacji dokonano także w Polsce. Łabędź krzykliwy: wygląd, biologia, zwyczaje Jest, jak wszystkie łabędzie, ptakiem migrującym. Jego naturalnym siedliskiem są zbiorniki wodne, na których żeruje, zakłada gniazda i zimuje. Preferuje zimną strefę borealną, jednak pojawia się także w strefie umiarkowanej, czyli m.in. w Polsce. Latem żyje m.in. Islandii, północy Skandynawii, ogromnych terenach Rosji aż po Kamczatkę i w północnych rejonach Kazachstanu, Mongolii i Chin. Zimą migruje w różne siedliska na południu, na przykład na Wyspy Brytyjskie, Bałkany, do Turcji, Japonii czy nad Morze Kaspijskie. Łabędzie krzykliwe są doskonale przystosowane do życia na wodzie. Ich długie szyje umożliwiają skuteczne poszukiwanie pożywienia, którym są głównie rośliny wodne. Są jednymi z najcięższych ptaków latających – masa dorodnego samca może dojść do 15 kg. Aby wzbić się w powietrze potrzebują kilkudziesięciu metrów przestrzeni, dlatego startują tylko ze zbiorników wodnych, pomagając sobie szerokimi stopami. Rozpiętość ich skrzydeł może dochodzić do 275 cm. Długość ciała to średnio 140–165 cm. W przeciwieństwie do łabędzia niemego nie układa szyi w kształt litery „s”, ani nie przyjmuje postawy grożącej unosząc skrzydła. Jego sylwetka jest przez to nieco bardziej podobna do gęsi. Gniazda budują na płyciznach, często na niewielkich wysepkach, wykorzystując do tego roślinność. Do lęgów przystępują raz w roku, składając 3–7 białych jaj. Łabędź krzykliwy łączy się w pary na całe życie, a młodymi opiekują się oboje rodzice. Czasami tworzą rozbudowane grupy rodzinne złożone z rodziców i dzieci nawet z dwóch lęgów. Młode pozostają przy rodzicach na zimę. Po 4-5 miesiącach są zdolne do lotu. Ogromną rolę w życiu łabędzi krzykliwych odgrywa komunikacja wizualna i dźwiękowa. Ich stado, szczególnie w okresie migracji, bezustannie ze sobą „rozmawia”, nie milknąc ani na chwilę. Kiedy stado szykuje się do lotu, łabędzie komunikują się ze sobą za pomocą różnych ruchów sygnalizacyjnych, np. potrząsania i kiwania głową czy machania skrzydłami. Te sygnały decydują, czy stado poderwie się do lotu, a jeśli tak, to który osobnik przejmie inicjatywę i je poprowadzi. Głos łabędzia krzykliwego Choć znane porzekadło mówi o „łabędzim śpiewie”, to jednak ani łabędź krzykliwy, ani łabędź niemy nie śpiewają. Ten pierwszy wydaje tylko ciche, przypominające chrząknięcia odgłosy i syknięcia, ten drugi – całą gamę głośnych pokrzykiwań, przypominających czasem gęganie, trąbienie i klangor żurawi. Porzekadło to być może wzięło się z przekonania, że łabędzie krzykliwe zaczynają wydawać specyficzne odgłosy tuż przed śmiercią. Zamieszkujący Amerykę Północną łabędź trąbiący był uważany za podgatunek łabędzia krzykliwego. Jego głos jest podobny, choć bardziej przypomina trąbienie. Oba gatunki są bardzo głośne. Głosy łabędzi krzykliwych wykorzystano w filmach i grach z serii „Jurassic Park”, do stworzenia odgłosów jednego z dinozaurów – dilofozaura. Gdzie i kiedy w Polsce szukać łabędzia krzykliwego? Choć jego domena to zimne rejony strefy borealnej, to łabędzia krzykliwego nie tak trudno spotkać w Polsce, jeśli się zna podstawowe informacje o jego zwyczajach. To ptak wędrowny, zatem nie przebywa w naszym kraju przez cały rok. Do lat 70. zeszłego wieku sądzono, że łabędź krzykliwy tylko zimuje na naszym terytorium, ale w 1973 r. zaobserwowano pierwszą gniazdującą parę, nad Biebrzą. W kolejnych dekadach okazało się że ptak ten rozmnaża się także na Dolnym Śląsku, w Dolinie Baryczy, na Podlasiu i Pomorzu. Według najnowszych danych państwowego Monitoringu Ptaków Polski, w latach 2007–2022 liczebność łabędzia krzykliwego wzrosła u nas znacząco – z ok. 50 do ok. 300 gniazdujących par. Ptaki te można spotkać niemal we wszystkich regionach kraju, z wyjątkiem gór. Jednak najliczniejsze są zdecydowanie na północy, w województwach zachodniopomorskim, pomorskim i warmińsko-mazurskim. Aby zobaczyć łabędzia krzykliwego w okresie lęgowym (maj–czerwiec), należy szukać płytkich zbiorników wodnych obficie porośniętych roślinnością, zarówno podwodną jak i wynurzoną. Ptaki te lubią także siedliska zmienione przez bobry, z płytkimi rozlewiskami. Podczas wędrówek (marzec–maj i wrzesień–listopad) oraz zimowania można wypatrywać zarówno lecących stad, jak i grup łabędzi. Ich duże skupiska widywano m.in. w Parku Narodowym Ujście Warty i na Stawach Milickich. Zimujące łabędzie krzykliwe także są objęte Monitoringiem Ptaków Polski. Ich liczba jest znacznie wyższa niż gniazdujących par. W styczniu 2021 na objętych obserwacją zbiornikach wodnych doliczono się aż 9,5 tysiąca tych ptaków. Zmiany klimatyczne, łagodne zimy i brak lodu na zbiornikach wodnych będą sprzyjać coraz liczniejszemu zimowaniu łabędzia krzykliwego w Polsce. Planując obserwacje trzeba jednak pamiętać, że jest on ptakiem płochliwym, a także objętym ścisłą ochroną gatunkową. Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Najstarszy ptak świata dokonał niemożliwego. W wieku 74 lat znów będzie rodzicem
Samica dużego ptaka morskiego po raz kolejny złożyła jajo. Nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby nie fakt, że zrobiła to po raz co najmniej pięćdziesiąty. Naukowcy szacują, że ten ptak o imieniu Wisdom ma już dobrze ponad 70 lat.
Spis treści: Najstarszy ptak świata – co o nim wiemy? Prawie 70 lat obserwacji albatrosa Najstarszy ptak świata nadal się rozmnaża Najstarszy ptak świata to albatros ciemnolicy. Gatunek ten upodobał sobie północny Pacyfik. Zwierzęta co roku wracają zawsze na te same tereny lęgowe. Wisdom, wraz z milionami innych albatrosów, gniazduje na atolu Midway. Albatrosy ciemnolice są monogamiczne. To oznacza, że mają tylko jednego partnera, z którym się rozmnażają. To samo dotyczyło Wisdom. Przez lata ornitolodzy obserwowali, jak spotykała się w gnieździe z tym samym samcem, nazwanym Akeakamai. W ostatnich latach jednak Akeakamai zniknął, Wisdom zaś nie składała jaj. W tym roku jednak żałoba Wisdom najwyraźniej się skończyła. Samica albatrosa ponownie złożyła jajo, którym opiekuje się wraz ze swoim nowym partnerem. Nie byłoby w tym nic szczególnego, gdyby nie wiek Wisdom. Ptak ten ma już co najmniej 74 lata. Tymczasem albatrosy ciemnolice żyją zazwyczaj około 50 lat. Najstarszy ptak świata – co o nim wiemy? Wisdom, jak inni przedstawiciele swojego gatunku, składa co roku tylko jedno jajo. Lęgi odbywają się jesienią, po czym od grudnia samica i samiec wspólnie wysiadują jajo. W takiej właśnie sytuacji zastali w tym roku Wisdom naukowcy. Inkubacja trwa około dwóch miesięcy, a jeśli wszystko pójdzie dobrze, młode wykluwa się w połowie lutego. Na razie za zdjęciach opublikowanych na profilu US Fish and Wildlife Service na Instagramie widać dwa ptaki pochylające się nad jajem. Wisdom znajduje się po prawej. I ona, i jej partner wyglądają, jakby chciały coś jaju powiedzieć. To nie przypadek: albatrosy ciemnolice faktycznie wydają podczas inkubacji odgłosy, skierowane zarówno do jaja, jak i partnera. Prawie 70 lat obserwacji albatrosa Wisdom została po raz pierwszy zaobrączkowana w 1956 roku. Ornitolog Chandler Robbins, który wówczas badał ptaka, oszacował jej wiek na około 5–6 lat. Nie jest to łatwe do zrobienia w przypadku albatrosów ciemnolicych, które osiągnęły już zdolność do rozrodu. Dlatego możliwe jest, że Wisdom jest nawet starsza. W 2002 roku Robbins ponownie spotkał Wisdom. Rozpoznał ją, a następnie zmienił jej obrączkę. Od tej pory ptak był regularnie co roku obserwowany przez naukowców. Wisdom było łatwo dostrzec, ponieważ każdej jesieni wracała dokładnie w to samo miejsce. Np. w 2017 roku para Wisdom i Akeakamai została dostrzeżona w listopadzie. W grudniu potwierdzono, że ptaki wysiadują razem jajo. Najstarszy ptak świata nadal się rozmnaża „Szczególna radość” – tak Jonathan Plissner, biolog z Midway Atoll National Wildlife Refuge, określił złożenie przez Wisdom w tym roku kolejnego jaja. Zdarzyło się to po raz pierwszy od czterech lat. Zdaniem Plissnera to znak, że samica nadal znajduje się w bardzo dobrej kondycji: ma energię i ochotę do wykarmienia następnego pisklęcia. – Jesteśmy optymistami i wierzymy, że pisklę się wykluje – przekazał Plissner z odległego rezerwatu. Jak można przeczytać w poście US Fish and Wildlife Service, także nowy partner Wisdom wydaje się być zadowolony podczas długich zmian, kiedy to jemu przypada wysiadywanie jaja. Szacuje się, że w ciągu swojego życia Wisdom złożyła 50–60 jaj i dochowała się 30 piskląt. Na nowych zdjęciach i filmach widać ją z jej słynną opaską z numerem Z333. W zeszłym tygodniu także jej nowy partner został zaobrączkowany. Pozwoli to za rok sprawdzić, czy ptaki znów się spotkają. Albatrosa ciemnolice mogą ważyć do 4 kg. Rozpiętość ich skrzydeł to aż 2 m. Co roku, podobnie jak inne albatrosy, pokonują nawet 1500 km poszukiwaniu pożywienia. Podczas lęgów największe kolonie pojawiają się na Hawajach. Gatunek ten uznaje się za bliski zagrożenia wyginięciem. Źródło: phys.org, ScienceAlert Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Jerzyk ptak spędza niemal całe życie w powietrzu. W locie je i kopuluje
Jerzyk ptak to nie tylko mistrz szybkości, ale i wytrwałości. Potrafi spędzać w powietrzu niemal całe życie, łącząc sen, polowanie i migrację w jednym nieprzerwanym locie. Co ciekawe, jerzyk ptak dostosował się do życia wśród ludzi, oferując nam w zamian skuteczną ochronę przed uciążliwymi owadami.
Spis treści: Jak wygląda jerzyk ptak? Co jedzą ptaki jerzyki? Jerzyk ptak po angielsku Jak się bada ptaki w locie? Jerzyk ptak ma nietypowe zwyczaje Jerzyk ptak to niezwykle charakterystyczne zwierzę. Nie tylko z uwagi na wygląd, ale także pewne cechy i zachowanie. Jest jednym z najszybszych ptaków na świecie. Potrafi osiągać prędkość nawet do 100 km/godz. w locie poziomym. Jerzyk ptak potrafi spędzać niemal całe życie w locie. Śpi, poluje, a nawet kopuluje w powietrzu. Jak wygląda jerzyk ptak? Jerzyki bywają mylone z jaskółkami. W odróżnieniu jednak od swojego ptasiego kuzyna mają jednolite ciemne ubarwienie i brak im typowego dla jaskółek jaśniejszego podgardla. Młodsze osobniki można poznać po białych plamkach na główce. Podczas lotu jerzyki chętnie i długo szybują. Mocno uderzają skrzydłami, nie trzepocząc jak jaskółki. Charakteryzują się długimi, wąskimi skrzydłami w kształcie sierpa oraz krótkim, rozwidlonym ogonem. Ich dzioby są niewielkie. Ptaki te osiągają nawet 18 cm długości, czyli wielkością przypominają wróble. Mają jednak znacznie większą rozpiętość skrzydeł, która może dochodzić do 44 cm. Ich masa wynosi zazwyczaj około 40 gramów. Co jedzą ptaki jerzyki? Żywiąc się głównie drobnymi owadami i pajęczakami, jerzyk ptak pomaga kontrolować populacje uciążliwych owadów, takich jak komary czy muchy. Jest więc naturalnym sojusznikiem człowieka w walce ze szkodnikami. To, że zjada komary, jest doceniane szczególnie latem, kiedy owady te stają się prawdziwym utrapieniem dla osób spędzających wieczory na świeżym powietrzu. Jerzyk ptak po angielsku Jerzyk ptak w języku angielskim to common swift. Nazwa ta odnosi się do jego niezwykłej szybkości i zręczności w locie. Biologiczna nazwa jerzyka to Apus apus, co w języku greckim oznacza „bez nóg” – odnosi się do bardzo krótkich nóg ptaka, które służą głównie do chwytania powierzchni, np. ścian budynków. Jak się bada ptaki w locie? Badacze ze Szwajcarskiego Instytutu Ornitologicznego przebadali jerzyki alpejskie (Tachymarptis melba). Jedno z najciekawszych odkryć dotyczy niezwykłych możliwości tego ptaka. Jak udowodniono, jerzyki alpejskie mogą nieprzerwanie unosić się w powietrzu nawet przez 200 dni. Odpowiedzialny za badanie dr Felix Liechti wyposażył 3 jerzyki alpejskie w mikroczujniki. Urządzenia zostały zamontowane na bardzo młodych osobnikach, niedługo po ich wykluciu się z jaj. To jeden z niewielu momentów w życiu jerzyków, kiedy te ptaki w ogóle dotykają ziemi. Ptaki wzbiły się w powietrze w południowo-zachodniej Afryce i przebywały w powietrzu bez przerwy prawie 7 miesięcy. W locie zbierały pożywienie i poiły się kroplami deszczu. Również podczas latania spały i kopulowały. Przez większość czasu ptaki utrzymywały dość dużą wysokość, wznosząc się nawet na 2500 metrów. Pierwszych lądowań dokonały dopiero na wybrzeżu Morza Śródziemnego, czyli po pokonaniu właściwie całego kontynentu afrykańskiego. – Niewykluczone, że ptakom zdarzało się lądować od czasu do czasu. Jednak bardzo rzadko i nigdy na dłużej niż kilka minut – opowiada dr Felix Liechti. Jerzyki lądują właściwie tylko po to, by zbudować gniazdo i wykarmić pisklęta. Co ciekawe, materiał do budowy gniazda również zbierają w powietrzu. Badania szwajcarskich ornitologów właściwie potwierdzają wcześniejsze obserwacje. Poprzednie, niepotwierdzone jednak, rekordy mówiły o nawet dwóch do trzech lat spędzanych przez jerzyki w powietrzu. Warto zauważyć, że jerzykowate osiągają średni wiek 20 lat. Najdłuższa odnotowana długość życia u jerzyka zwyczajnego to 21 lat. Jerzyk ptak ma nietypowe zwyczaje Jerzyki zdobywają pokarm wyłącznie podczas lotu. Polują na drobne owady, takie jak chrząszcze, komary, bąki, małe motyle i pająki. Również w powietrzu śpią. Potrafią to robić w niezwykły sposób. Jerzyk, który ma potrzebę ucięcia sobie drzemki, zawisa w powietrzu w pozycji pod wiatr, dając się nieść powietrzu. Im wyżej, tym dla ptaka bezpieczniej, dlatego jerzyk w taki sen zapada zazwyczaj na wysokości przynajmniej 3 000 metrów. Jerzyki uważa się za jedne z najszybciej latających ptaków. Szczególne rekordy prędkości biją w lotach długodystansowych. W Polsce najłatwiej spotkać jerzyka zwyczajnego (Apus apus). Ptak tego gatunku występuje na terenie całego kraju, a najchętniej osiedla się w miastach. Zimuje w Afryce, skąd wraca na środkowoeuropejskie lęgi pod koniec kwietnia. Dawniej jerzyki budowały gniazda w dziuplach drzew. Dziś dużo chętniej lęgną się w budynkach: w wieżach, blokach z wielkiej płyty i starych kamienicach. Źródło: Szwajcarski Instytut Ornitologiczny
Największy park narodowy w Polsce ma 59 tys. hektarów powierzchni. To unikatowe miejsce na skalę Europy
Biebrzański Park Narodowy położony jest w północnej części województwa podlaskiego. To największy park narodowy w Polsce.
W tym artykule: Powierzchnia parków narodowych w Polsce Atrakcje największego parku narodowego w Polsce Największy park narodowy w Polsce – obserwacje ptaków Największy park narodowy w Polsce ma 59 233 hektarów powierzchni (592,23 km kw.). Jest otoczony przez liczącą ponad 66 tys. hektarów otulinę. Biebrzański Park Narodowy został utworzony w 1993 r. dla ochrony największego i najlepiej zachowanego w Europie kompleksu torfowisk dolinnych. Łąki, turzycowiska oraz mechowiska zajmują 70% powierzchni parku. Lasy (głównie bagienne) – 26% Powierzchnia parków narodowych w Polsce Parki narodowe w Polsce obejmują dziś 1,1% powierzchni kraju. We Francji jest to 9,5%, we Włoszech 5%. Lepiej wypadają również Serbia (2,3%) czy Bułgaria (1,8%). Procentowy udział powierzchni parków narodowych jest u nas aż trzy razy mniejszy niż średnia europejska. Oto lista polskich parków narodowych uszeregowanych według powierzchni: Biebrzański Park Narodowy – 592,23 km kw., Kampinoski Park Narodowy – 385,44 km kw., Słowiński Park Narodowy – 327,44 km kw., Bieszczadzki Park Narodowy – 292,02 km kw., Tatrzański Park Narodowy – 211,81 km kw., Magurski Park Narodowy – 194,39 km kw., Wigierski Park Narodowy – 150,85 km kw., Drawieński Park Narodowy – 113,42 km kw., Woliński Park Narodowy – 109,37 km kw., Białowieski Park Narodowy – 105,17 km kw., Poleski Park Narodowy – 97,6 km kw., Roztoczański Park Narodowy – 84,82 km kw., Park Narodowy „Ujście Warty” – 79,56 km kw. Świętokrzyski Park Narodowy – 76,26 km kw., Wielkopolski Park Narodowy – 76,2 km kw., Narwiański Park Narodowy – 73,5 km kw., Gorczański Park Narodowy – 70,3 km kw., Park Narodowy Gór Stołowych – 63,4 km kw., Karkonoski Park Narodowy – 59,51 km kw., Park Narodowy „Bory Tucholskie” – 47,98 km kw., Babiogórski Park Narodowy – 33,92 km kw., Pieniński Park Narodowy – 23,46 km kw., Ojcowski Park Narodowy – 21,46 km kw. Największy park narodowy na świecie to Park Narodowy Grenlandii. Jego powierzchnia wynosi aż 972 tys. km kw. Czyli ponad trzy razy tyle, co powierzchnia całej Polski. Atrakcje największego parku narodowego w Polsce Biebrzański Park Narodowy to jeden z najrzadziej odwiedzanych parków w Polsce. Zupełnie niesłusznie – znajdziemy tu multum atrakcji. Najstarszy park narodowy w Polsce ma 92 lata. Powstał dzięki niezwykłemu uczonemu Za najstarszy park narodowy w Polsce trzeba uznać Pieniński Park Narodowy. Na drugim miejscu jest Białowieski Park Narodowy. Oba powstały przy udziale prof. Władysława Szafera. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najstarszy-park-narodowy-w-polsce-ma-92-lata-powstal-dzieki-niezwyklemu-uczonemu-fot-jerzy-opiola-wikimedia-commons-cc-by-sa-3-0-migrated-0edb809.jpg" width="938" height="570" alt="Najstarszy park narodowy w Polsce ma 92 lata. Powstał dzięki niezwykłemu uczonemu (fot. Jerzy Opioła, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-3.0-migrated)" title="Najstarszy park narodowy w Polsce ma 92 lata. Powstał dzięki niezwykłemu uczonemu (fot. Jerzy Opioła, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-3.0-migrated)" /> Na terenie bagien biebrzańskich wyróżniono aż 60 typów zespołów roślinnych. To jeden z najważniejszych w Europie obszarów lęgowych dla wielu gatunków ptaków związanych ze środowiskiem bagiennym. Takich jak bataliony, bekasy czy narażone na wyginięcie wodniczki. Spotkać tu można także bobra, wilka oraz najbardziej charakterystycznego bywalca biebrzańskich bagien i torfowisk – łosia. Jego liczebność na tym obszarze wynosi obecnie ok. 400 sztuk, co czyni z parku największą ostoję tego ssaka w Polsce. Biebrza zmienia swoje oblicze z każdą porą roku. Jesienią i wiosną rzeka wychodzi ze swojego koryta i tworzy rozległe malownicze rozlewiska. W zimie jej wody są skute grubym lodem. Z kolei latem bagna nieco przysychają i nad brzegami rzeki Biebrzy rozrasta się bujna zieleń. Piękno parku narodowego można podziwiać, zwiedzając go na wiele sposobów: pieszo, na rowerach, konno, kajakiem czy słynną tratwą biebrzańską. Największy park narodowy w Polsce – obserwacje ptaków Największą atrakcją co wiosny nad Biebrzą są ptaki. Tysiącami zatrzymują się na tutejszych rozlewiskach, by odpocząć podczas podróży z zimowisk ku letnim domostwom. To one przyciągają tu ludzi spragnionych kontaktu z dziką przyrodą. Część turystów rusza na szlaki piesze, inni decydują się na spływ kajakami. Naukowcy doliczyli się nad Biebrzą aż 268 gatunków ptaków! Nie trzeba być ornitologiem, by zachwycić się już samą różnorodnością pierzastego świata, tymi setkami ptaków, które odpoczywają, latają, pływają, maszerują, walczą, tokują i śpiewają. Warsztaty ornitologiczne Kto zaś nasyci się już przepychem przyrody, to tu właśnie, nad Biebrzą, ma szansę lepiej poznać i zrozumieć ptaki. Początki są trudne, bo ptaki jakoś nigdy nie chcą się zaprezentować w takiej sylwetce, jak je przedstawia podręczny atlas. Nie mówiąc już o głosie, o którym przewodnik mówi. np. że ma być „ostry” i odmienny od „podobnego, ale cichszego i delikatniejszego”. Po paru próbach początkujący ornitolog poczuje się jak w „Ptasim radiu” Tuwima. Wszystkie ptaki „będą ćwierkać, świstać, kwilić, pitpilitać i pimpilić”. Ale nie warto się zrażać. Cierpliwość popłaca. I co za radość, gdy wreszcie zaczniemy odróżniać pospolitsze łabędzie nieme od rzadkich łabędzi krzykliwych. Gdy urywane „pii-łit” nad głowami rozpoznamy jako głos czajki. I gdy donośnego wieczornego „beczenia” nie weźmiemy za głos owcy, tylko dźwięki tokujących kszyków. Bojownik batalion Wtedy zaczyna się największa przygoda – bezkrwawe łowy, czyli tropienie biebrzańskich rarytasów. Przede wszystkim bojownika bataliona, który stał się oficjalnym symbolem parku narodowego. Jego militarna nazwa wzięła się z wiosennych toków, podczas których samce zbierają się gromadami na wybranych arenach, by toczyć tam zacięte walki. Nieodzowną pomocą w bójkach są wielobarwne kryzy – inna u każdego samca. Panowie stroszą je i prezentują niczym krawaty od Pierre’a Cardina. Elegancja oznacza bowiem zdrowie i siłę. Po co kłuć się dziobem, jeśli i tak wiadomo, kto tu jest najlepszy? Wodniczka Wobec tych kolorowych kryz ptaszek zwany wodniczką wygląda bardzo niepozornie. Ale to on przyciąga nad Biebrzę gros „ptasiarzy”. Tutaj bowiem znajduje się największa w Unii Europejskiej populacja tego gatunku. Na wodniczkę chętnie „polują” śpiochy, dla których zerwanie się z łóżka skoro świt jest jak kąpiel w przerębli. Samce tego ptaszka bowiem śpiewają głównie wieczorami. W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle W jaki sposób tworzy się parki narodowe? Dlaczego powinno nam zależeć, żeby parków narodowych było jak najwięcej? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-polsce-mamy-23-parki-narodowe-w-kolejce-do-powstania-od-lat-czeka-prawie-drugie-tyle-fot-matphoto-wikimedia-commons-cc-by-3-0-a0c1ae1.jpeg" width="938" height="625" alt="W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle (Fot. Matphoto, Wikimedia Commons, CC-BY-3.0)" title="W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle (Fot. Matphoto, Wikimedia Commons, CC-BY-3.0)" /> A spotkanie z wodniczką to dopiero początek przygody z biebrzańską przyrodą. Na wytrwałych czekają jeszcze kwietniowe toki cietrzewi, dostojne żurawie, płochliwe bociany czarne, skryte bąki, płaskonosy, bieliki, orliki… Wystarczy tego na wiele weekendów. Źródło: archiwum NG.
Ciekawostki o papugach udowadniają, że te barwne ptaki nie żyją wyłącznie w egzotycznych krajach
Należą do najczęściej hodowanych egzotycznych zwierząt. Zachwycają barwnym upierzeniem, a dzięki przyjaznemu usposobieniu okazują się wspaniałymi towarzyszami. Już starożytni trzymali je jako zwierzęta ozdobne. W związku z tym mogłoby się wydawać, że przedstawiciele papugowych nie kryją przed nami żadnych tajemnic. Tymczasem te wspaniałe ptaki wciąż potrafią zaskoczyć. Poniżej wymieniamy najbardziej interesujące ciekawostki o papugach.
W tym artykule: Ile jest gatunków papug? Co jedzą papugi? Czy papugi są inteligentne? Ile żyje papuga? Ile kosztuje papuga? Czy papugi żyją w Polsce? Historia hodowli papug sięga czasów imperium rzymskiego. Wówczas egzotyczne ptaki nierzadko kosztowały więcej niż niewolnik. Nic dziwnego, że papuga trzymana w domu była wyznacznikiem statusu, zarówno społecznego, jak i majątkowego. W pewnym sensie nie zmieniło się to do dziś, bo o ile zakup i hodowla wielu gatunków nie wymaga dużego zaangażowania finansowego, to niektóre papugi kosztują tyle, ile trzeba zapłacić za kilkuletni samochód średniej klasy. Ile jest gatunków papug? Na świecie żyje ponad 370 gatunków papug. Ogromna rodzina obejmuje odmiany o najróżniejszych cechach i umiejętnościach. Wystarczy wspomnieć, że nie wszystkie papugi są lotnikami. Nielotem w świecie tych barwnych ptaków jest kakapo – endemiczny gatunek Nowej Zelandii. Dlaczego ten niezwykły ptak nigdy nie wzbił się w przestworza? Odpowiedź jest prosta – bo nie musiał. Kakapo wyewoluował na długo przed pojawieniem się tam człowieka. Na wyspie nie występowały wówczas żadne drapieżniki lądowe. Brak presji sprawił więc, że zdolność do lotu nie miała ewolucyjnego uzasadnienia. Kakapo to bez wątpienia jedna z najbardziej niezwykłych papug i nie wynika to wyłącznie z faktu, że jest nielotem. To także najcięższy gatunek papugi na świecie. Dorosły osobnik osiąga masę dochodzącą do 4 kg! Co jeszcze wyróżnia tę niezwykłą papugę? Nocny tryb życia. W ciągu dnia odpoczywa, kryjąc się w koronach drzew (kakapo nie lata, ale jest świetnym wspinaczem), a nocą wyrusza na żer. Co jedzą papugi? Skoro o niezwykłych cechach mowa, należy wspomnieć, że nie wszystkie papugi zadowalają się wyłącznie nasionami i owocami. Wśród licznych gatunków znalazł się jeden, który do swojego jadłospisu włączył mięso. Papugi z Indonezji nauczyły się otwierać owoce „narzędziami” Co zrobić, kiedy mały dziób utrudnia dostanie się do słodkich pestek owoców? Niektóre kakadu białookie mają na to swoje sposoby. Tym gatunkiem jest nestor kea, nowozelandzki endemit. To dużym silnie zbudowany ptak. Przy rozpiętości skrzydeł dochodzącej do 90 cm, rozmiarom dorównuje niektórym orłom. Kea ma więc wiele atutów predysponujących ją do roli drapieżnika w swoim ekosystemie, ale mięsożercą prawdopodobnie stała się stosunkowo niedawno. Zdaniem badaczy doprowadziło do tego zmniejszenie obszarów bytowania tych ptaków, będące rezultatem działalności człowieka. Siedliska kei zaczęły zajmować pastwiska, co naturalnie zmniejszyło dostępność pokarmu tych ptaków. Nestor kea gustuje w korzeniach, nasionach, owocach, pąkach i liściach, ale nie gardzi też padliną. Oprócz tego jest aktywnym łowcą. Ofiarą drapieżnej papugi padają mniejsze ptaki i niewielkie saki. Kea wkrada się też do gniazd i wyjada jaja innych ptaków. Czy papugi są inteligentne? Papugi są ciekawskie i towarzyskie, a przy tym – niezwykle inteligentne. Zdolności poznawcze tych ptaków są doprawdy zdumiewające, a w niektórych aspektach poziom ich inteligencji można porównywać z poziomem ssaków naczelnych. W przeprowadzanych przez naukowców testach wypadały mniej więcej tak samo dobrze, jak szympansy. Papugi cechują się logicznym myśleniem i rozumowaniem przyczynowym. Dzięki tej umiejętności potrafią rozwiązywać problemy i wyciągać wnioski. Z czego wynika papuzia inteligencja? Okazuje się, że te niezwykłe ptaki mają wysoko rozwinięte jądro przyśrodkowe (ptasi odpowiednik jąder mostu u ssaków), czyli obszar łączący korę i móżdżek. U papug ośrodek ten jest dwa do pięciu razy większy niż u innych ptaków, choć ich mózgi wcale nie są największe. O inteligencji papug świadczy także zdolność do naśladowania mowy. Te niezwykłe ptaki świetnie odwzorowują najróżniejsze dźwięki. To zasługa krtani dolnej, ale nie tylko. Trzeba podkreślić, że słowo „naśladownictwo” nie jest tu najtrafniejsze, bo papugi najpierw muszą nauczyć się dźwięków, które wydają. W naturze każde papuzie stado porozumiewa się swoim własnym dialektem. Pisklęta nie przychodzą na świat z zakodowanym zestawem dźwięków. Uczą się ich od swoich rodziców, a to wymaga rozwiniętych zdolności poznawczych. Tak samo jest w niewoli. Papugi po prostu uczą się komunikacji stada. Ile żyje papuga? Niezwykły repertuar wokalny i towarzyskie usposobienie należą do tych cech, które decydują o wielkiej popularności papug wśród hodowców. Potencjalny opiekun musi być jednak świadomy, że ten wdzięczny ptak jest zobowiązaniem na wiele lat. Ile żyją papugi? Nawet najmniejsze gatunki są dość długowieczne. W niewoli papugi faliste dożywają do 8 lat, a nierozłączki – do 10 lat. Są więc mniej więcej tak samo długowieczne, jak przeciętny pies, ale nimfy i rozelle będą wymagały opieki przez 20, a nawet 30 lat, a to wciąż nie jest rekord w świecie papug. Najbardziej długowieczne są kakadu, ary, amazonki i żako. Te gatunki dożywają do 40, a nawet 50 lat, a niektóre osobniki osiągają jeszcze bardziej sędziwy wiek. Wymieniając rekordowo długowieczne papugi, należy wspomnieć o samcu kakadu imieniem Cookie. Mieszkaniec ogrodu zoologicznego Brookfield dożył 83 lat. Jeszcze dłużej, bo aż 92 lata, żył przedstawiciel ar żółtoskrzydłych o imieniu Poncho. Ile kosztuje papuga? Decydując się na opiekę nad papugą, należy pamiętać nie tylko o ich długowieczności, ale także o kosztach. Małe gatunki są niedrogie w zakupie i utrzymaniu. Kwota od 50 do 100 zł wystarczy, żeby móc cieszyć się towarzystwem papużki falistej lub nimfy. Większe gatunki są znacznie droższe. Przeciętna cena żako to 2500 zł. Kakadu kosztują średnio 4000 zł. Koszt zakupu najpopularniejszych ar zamyka się w przedziale od 6000 do 10 000 zł. Za najdroższą na świecie uznaje się arę hiacyntową. Największa latająca papuga jest krytycznie zagrożona wyginięciem. W hodowlach jej ceny dochodzą do 40 000 zł. Czy papugi żyją w Polsce? Fantazyjnie ubarwione papugi kojarzą się przede wszystkim z egzotycznymi krajami, w których panuje ciepły klimat. Warto jednak wiedzieć, że istnieje gatunek, który świetnie zadomowił się w niektórych krajach Europy i coraz śmielej rozgaszcza się w Polsce. Ładne kolorowe ptaszki? Raczej smutny obraz tego do czego zdolni są ludzie dla pieniędzy To częsty widok na indyjskich straganach – ptaki ufarbowane w taki sposób, by przypominały rzadkie i egzotyczne gatunki. To rosnący problem dotyczący ochrony i dobrostanu zwierząt. Aleksandretta obrożna, bo o tym gatunku mowa, to średniej wielkości papuga, występująca w środkowej Afryce i na Półwyspie Indyjskim. W jaki sposób ten egzotyczny ptak trafił na Stary Kontynent? To popularny ptak ozdobny. W Europie zaczęto hodować go mniej więcej sto lat temu. Jak to zwykle bywa, niektóre osobniki uciekły z hodowli, sklepów lub ogrodów zoologicznych. W naszych warunkach klimatycznych większość „papuzich uciekinierów” nie jest w stanie długo przetrwać. Aleksandretta okazała się wyjątkiem. Ptak ten dobrze znosi europejską zimę. Mało tego, okazało się, że potrafi rozmnażać się w chłodniejszych obszarach Starego Kontynentu. Inwazja papug (bo aleksandretta została uznana za gatunek inwazyjny) rozpoczęła się w Anglii. Podobno pierwszą parę wypuścił na wolność sam Jimi Hendrix, jednak to tylko niepotwierdzona legenda. Największa europejska populacja aleksandrett obrożnych żyje w Londynie. Zielone ptaki z charakterystyczną czarną obrożą (występującą u samców) są też obecne między innymi w Holandii, Niemczech, Austrii i Czechach. Ich występowanie stwierdza się w 24 krajach Europy, w tym także w Polsce. Pierwszy udany lęg aleksandrett obrożnych odnotowano w 2015 roku w Nysie. Ptak został wciągnięty na listę awifauny krajowej jako jedyny gniazdujący u nas przedstawiciel papugowych. Od 2023 roku charakterystyczna zielona papuga jest uznawana za gatunek stwierdzony w Polsce, ale nie zaliczony do krajowej awifauny. Nie można jednak wykluczyć, że zwiększenie liczebności i poszerzenie zasięgu występowania aleksandrett w naszym kraju jest tylko kwestią czasu. Czy należy uznać to za pozytywne zjawisko? Niekoniecznie. Aleksandretty są pięknymi ptakami, ale stanowią pewne zagrożenie dla rodzimej awifauny. Wypierają inne gatunki z dziupli i konkurują z nimi o pokarm. Należy wspomnieć, że średnia papuga jest dość agresywna i bez problemu przegania nawet spore gołębie. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
70 niesamowitych ciekawostek o ptakach – dowiedz się więcej o tych zwierzętach
Już sam fakt, że ptaki zdołały podbić podniebną przestrzeń, mocno działa na naszą wyobraźnię. Warto jednak wiedzieć, że te niezwykłe stworzenia potrafią zaskoczyć na wiele sposobów. W toku ewolucji, władcy przestworzy posiedli umiejętności, dzięki którym przetrwały do dziś. Jakie tajemnice skrywają te zwierzęta? Poniżej wymieniamy najbardziej intrygujące ciekawostki o ptakach.
W tym artykule: Ciekawostki o tym, jak latają ptaki Śpiew ptaków - ciekawostki Jak rozmnażają się ptaki? Ciekawostki o różnych gatunkach ptaków Ciekawostki o ptakach w Polsce Inne ciekawostki o ptakach Latające bestie rządziły w przestworzach już w czasach dinozaurów. W toku ewolucji zmieniały się, zdobywały nowe umiejętności. Choć nie przypominają już swoich przodków, to w przeciwieństwie do wielu innych zwierząt, przetrwały do dziś. Nie ulega wątpliwości, że to właśnie ptaki należą do najbardziej fascynujących elementów ziemskiej fauny. Co warto wiedzieć na ich temat? Ciekawostki o tym, jak latają ptaki Ptaki potrafią latać z ogromnymi prędkościami i przemierzać niewiarygodnie dalekie odległości. Czy wiesz, że dla niektórych gatunków nawet najdalszy lot wiąże się z tylko minimalnym wydatkiem energetycznym? Odlatywanie ptaków do ciepłych krajów nie jest związane wyłącznie z surowymi warunkami, jakie zimą panują w Polsce. Po prostu w tym okresie zaczyna brakować pożywienia. W całej gromadzie ptaków jedynie kilkadziesiąt gatunków to nieloty. Niezdolność do lotu najczęściej dotyczy gatunków żyjących na odizolowanych terenach, gdzie nie mają wielu naturalnych wrogów. Nieliczne gatunki ptaków posiadły umiejętność zawisania w powietrzu i poruszania się pionowo ku górze. Ten sposób poruszania jest określany jako lot furkoczący. Skrzydła ptaków to nic innego, jak przekształcone kończyny przednie. Dowodem na to jest ich anatomia – ptaki mają kości ramieniowe, promieniowe i łokciowe. Niska masa ciała jest jednym z wielu przystosowań ptaków do lotu. Odpowiadają za to kości pneumatyczne, czyli wypełnione powietrzem. Niektóre migrujące ptaki latają w formacjach. W ten sposób oszczędzają nawet połowę energii niezbędnej do odbycia długiego lotu. Nie tylko migrujące ptaki latają w gromadach. Najlepszym przykładem są szpaki. W ich przypadku lot w stadach (zwanych szmerami lub murmuracjami) to mechanizm obronny przed drapieżnikami. Istnieje tylko jeden gatunek, który potrafi aktywnie (wykonując ruch skrzydłami) latać do tyłu. Mowa o kolibrze. Niektóre drapieżne ptaki potrafią poruszać się w locie nurkowym z prędkością znacznie przekraczającą 300 km/godz.! Duże ptaki potrafią szybować przez bardzo długi czas. Niektóre gatunki mogą lecieć bez przerwy przez kilkanaście tygodni! Najwyżej aktywnie latającymi ptakami są gęsi tybetańskie. Rekordowa wysokość lotu dla tego gatunku to 7290 m n.p.m. Niektóre ptaki okresowo tracą zdolność lotu. Śpiew ptaków - ciekawostki Niektóre ptaki śpiewające są niezwykłymi „kompozytorami”. Zmieniają melodie, żeby nie zanudzić swoich partnerek… W świecie ptaków śpiewających miłość może i jest ślepa, ale na pewno nie głucha. Udowadniają to pasówki śpiewne, które w trakcie śpiewu konsekwentnie zmieniają sekwencje melodii tak... Ptasi śpiew działa na nas kojąco i relaksująco. Trzeba jednak wiedzieć, że te niesamowite stworzenia nie śpiewają dla naszej przyjemności. W dawnych czasach ptasie milczenie ostrzegało ludzi przed zbliżającym się niebezpieczeństwem. Czy wiesz, że samice śpiewają znacznie rzadziej niż samce? Nie wszystkie ptaki potrafią śpiewać. Przykładem jest choćby bocian. Ptaki śpiewają, by oznaczyć swoje terytorium, ostrzec innych przedstawicieli swojego gatunku przed niebezpieczeństwem i utrzymać kontakt ze stadem. Nadrzędną funkcją ptasiego śpiewu jest jednak przywabienie i zdobycie samicy. Gdy samiec śpiewa przez długi czas, oznacza to, że próbuje przywabić samicę. Krótki, przerywany śpiew jest używany do obrony terytorium. Niektóre ptaki modyfikują swoją pieśń godową wraz z wiekiem, wzbogacając ją o nowe trele. Niektóre gatunki śpiewają bez przerwy nawet przez 45 minut. Ludzkie ucho nie rejestruje nawet połowy dźwięków, które wydają ptaki. Samce drozda śpiewają, by uspokoić wysiadującą jaja samicę. Niektóre ptaki śpiewają bez żadnej przyczyny, jakby dla samej przyjemności. Przykładem jest wrona. Jak rozmnażają się ptaki? Kolibry widzą kolory. I to takie, jakich człowiek nawet sobie nie wyobraża Akwamaryna, amarant, fuksja – niektórym nawet te nazwy kolorów wydają się obce i bazują na palecie podstawowej. Tymczasem najnowszy eksperyment pokazał, że istnieją kolory, których ludzk... Czy wiesz, że aż 95 proc. wszystkich gatunków ptaków przejawia zachowania monogamiczne? To niejedyna zaskakująca informacja na temat procesu rozmnażania się tych niezwykłych zwierząt. Większość ptaków rozmnaża się w podobny sposób. Samiec i samica stykają się kloakami (otworami płciowymi), dzięki czemu płyn nasienny może przedostać się do ciała samicy. Akt ptasiej kopulacji trwa zaledwie kilka sekund. Niektóre gatunki, jak choćby jerzyki, rozmnażają się w trakcie lotu. Układ rozrodczy samic ptaków jest zredukowany w połowie. Niektóre ptaki mogą rozmnażać się bezpłciowo. Przykładem jest kondor. Najszybciej rozmnażającym się ptakiem jest wróbel. Ciekawostki o różnych gatunkach ptaków Ptaki mają tajemniczy "kwantowy zmysł" Pierwszy raz zarejestrowano wpływ mechaniki kwantowej na procesy biochemiczne pozwalające m.in. psom czy ptakom wędrownym „widzieć” pole magnetyczne Ziemi. Na całym świecie żyje ok. 9700 gatunków ptaków. Poniżej wymieniamy ciekawostki na temat niektórych przedstawicieli tej gromady. Kolibry potrafią zawisnąć w powietrzu, lecieć w pionie i do tyłu. Ta niezwykła zdolność wynika ze specyficznej budowy połączenia skrzydeł, która pozwala na wykonywanie ruchu w różnych kierunkach. Czas na ciekawostki o bocianach. Czy wiesz, że te piękne ptaki celowo pożerają lub wyrzucają z gniazda najsłabsze młode? Albatrosy mogą latać z prędkością 60 km/godz. Naukowcy są zdania, że te wielkie ptaki morskie mogą przemieszczać się jeszcze szybciej, ale wówczas powstałe obciążenia doprowadziłyby do uszkodzenia ich skrzydeł. Wróbel jest jednym z najwcześniej opisanych ptaków. Grenlandia, strefa wiecznych śniegów, duże pustynie i lasy deszczowe to jedyne miejsca, w którym nie zadomowił się wróbel. Harpie wielkie polują na wiele zwierząt, ale najczęściej ich menu pojawiają się leniwce. Najcięższa zważona samica harpii wielkiej osiągnęła masę 12,3 kg. To 2 razy więcej niż wynosi przeciętna masa orła przedniego! Rozpiętość skrzydeł bielika zwyczajnego może sięgać nawet 240 cm! Sowy nie mają ucha zewnętrznego. To, co niektóre osoby błędnie postrzegają jako uszy, nie jest niczym innym, jak specyficznie ułożonymi piórami. Uszatka błotna jest jedyną sową, która buduje swoje gniazda. Gołębie są jednymi z najinteligentniejszych ptaków na świecie. Jaskółka zamieszkuje prawie wszystkie kontynenty. Jedynym wyjątkiem jest Antarktyda. Sokół wędrowny cieszy się opinią najszybszego ptaka. W rzeczywistości jest rekordzistą jedynie w locie nurkowym. W locie poziomym wyprzedzi go nie tylko jerzyk, ale także wiele gęsi. Torba pelikana może zmieścić aż 13 litrów wody! Papugi jako jedyne ptaki potrafią jednocześnie poruszać głową i dolną częścią dzioba. W dużych ośrodkach miejskich słowiki starają się „przekrzyczeć” uliczny hałas. Kaczki potrafią latać na wysokości, na której przemieszczają się samoloty. Każdego dnia gęsi pielęgnują swoje upierzenie nawet przez kilka godzin. Przeciętne jajo strusia ma objętość kilkudziesięciu kurzych jaj. Kazuar jest najniebezpieczniejszym ptakiem świata. Ten nielot może jednym kopnięciem uśmiercić dorosłego człowieka. Ciekawostki o ptakach w Polsce Najbardziej niezwykłe ptaki na świecie są jednocześnie najbardziej zagrożone wyginięciem Co łączy gatunki ptaków, które mogą najszybciej zniknąć z powierzchni Ziemi? Najbardziej zagrożone wyginięciem są te, które mają unikatowe kombinacje cech i dlatego pełnią szczególn.. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najbardziej-niezwykle-ptaki-na-swiecie-sa-jednoczesnie-najbardziej-zagrozone-wyginieciem-fot-getty-images-e338307.jpg" width="938" height="625" alt="Najbardziej niezwykłe ptaki na świecie są jednocześnie najbardziej zagrożone wyginięciem (fot. Getty Images)" title="Najbardziej niezwykłe ptaki na świecie są jednocześnie najbardziej zagrożone wyginięciem (fot. Getty Images)" /> W Polsce występuje ponad 460 gatunków ptaków. Jakie tajemnice skrywają żyjący w naszym kraju przedstawiciele podniebnej fauny? Czy wiesz, że niektóre ptaki żyjące w Polsce potrafią latać do góry nogami? Taką umiejętność posiadły m.in. gęsi i kruki. Żyjący m.in. w Polsce jerzyk jest prawdziwym mistrzem latania. Do tego niewielkiego ptaka należy rekord szybkości w aktywnym locie. Używając siły skrzydeł, jerzyk może pędzić z prędkością przekraczającą 111 km/godz.! Wróbel staje się coraz rzadszym widokiem w polskich miastach. Przyczyną tego, jak na ironię, jest ekologia. Termomodernizowane budynki uniemożliwiają im budowę gniazd. Śpiew ptaków kojarzy ci się wyłącznie z ciepłymi miesiącami? Czas zweryfikować ten pogląd. Nasz strzyżyk śpiewa także podczas mroźnej zimy. W Polsce występuje 13 gatunków sów. Aż 10 z nich to ptaki lęgowe. Sóweczka, najmniejsza ze wszystkich sów występujących w Polsce, potrafi upolować zdobycz dorównującą jej wielkością. Łączna liczebność wszystkich ptaków lęgowych w Polsce przekracza 90 mln par. Największym ptakiem drapieżnym w Polsce jest bielik. W ciągu 200 lat, w Polsce wymarło aż 16 gatunków ptaków. Aż 47 gatunkom występujących w Polsce grozi wymarcie. Udział gatunków zagrożonych w Polsce jest wyższy niż w pozostałych krajach Europy. Sęp płowy został uznany za gatunek wymarły w naszym kraju. Niewykluczone jednak, że ten niezwykły ptak ponownie pojawi się w naszym kraju. Osobniki reprezentujące ten gatunek można było zaobserwować u nas 16 i 11 lat temu, a ostatnio – w pierwszej połowie 2022 roku. W Polsce kury hodowano już w 500 r. p.n.e. Inne ciekawostki o ptakach Najstarszy dziki ptak świata wydał na świat kolejne pisklę Samica albatrosa o imieniu Wisdom ma 71 lat i przeżyła już swoich godowych partnerów, a nawet biologa, który w 1956 roku jako pierwszy ją “zaobrączkował”. Niedawno doczekała się kolej... Poniżej wymieniamy kolejne zaskakujące informacje na temat ptaków. Jak długo żyją ptaki? Niektóre nawet kilkadziesiąt lat. Rekordzistą jest kakadu ognistoczuba imieniem Cookie, która przeżyła 83 lata. W zestawieniu muszą pojawić się też ciekawostki o ptakach drapieżnych. Czy wiesz, że większość przedstawicieli tych gatunków uśmierca swoje ofiary nie dziobem, a ostrymi jak brzytwa szponami? Ptaki są świetnie przystosowane do zimowania w niekorzystnych warunkach. Niektóre gatunki potrafią w ciągu dnia zwiększyć zapas tłuszczu nawet o kilkanaście proc. Tylko po to, by zgromadzić zapas energii na mroźną noc. Natura wyposażyła ptaki w niezwykły układ oddechowy. Oprócz płuc przedstawiciele tej gromady mają także worki powietrzne. W trakcie wdechu powietrze dociera do płuc i tylnych worków, a przy wydechu przedostaje się z przednich worków do oskrzeli. Ptaki nie mają pęcherza moczowego. Większość ptaków połyka piasek i drobne kamienie, które odpowiadają za rozdrabnianie pokarmu w żołądku. Niektóre ptaki budują 2 gniazda i oba wykorzystują w trakcie okresu lęgowego. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Od czego zależy, jaki kolor ma skorupka jajka? Główną rolę odgrywa DNA
Na co dzień specjalnie się nimi nie interesujemy i dopiero na Wielkanoc zaczynają przykuwać naszą uwagę. Wówczas chętnie malujemy je, przerabiając na pisanki. Ale czy to konieczne? Jaja kur mogą mieć z natury bardzo różne barwy.
W tym artykule: Ile ras kur jest na świecie? Od czego zależy kolor jaj? Czy z wyglądu kury można wywnioskować, jakiego koloru jaja złoży? Jaki ptak składał największe jaja na świecie? Osiem tysięcy lat temu w dżunglach południowej Azji żył nieduży ptak, który zakładał gniazda w gąszczu, a żerował na otwartych terenach. Samiec miał charakterystyczny czerwony grzebień i lśniący czarny ogon. Samica była mniejsza i bardziej jednolicie ubarwiona. Składała od 8 do 12 jaj, z których pisklęta wylęgały się już po trzech tygodniach. To, że ptaki te latały rzadko i raczej nisko, a ich jaja były pożywne, prawdopodobnie zachęciło naszych praprzodków do ich udomowienia. Dzisiaj mają już naukową nazwę – to kury bankiwa (Gallus gallus). Kura bankiwa uważa się za przodka kury domowej. Ile ras kur jest na świecie? Jeśli patrzeć na liczby, kury osiągnęły ogromny sukces ewolucyjny. Obecnie na Ziemi jest ich prawie dwadzieścia miliardów. W absolutnej większości są to jednak zwierzęta hodowane przez ludzi na żywność. Mało przypominają swojego kolorowego praprzodka – są to białe kury rasy Leghorn. Zwierzęta gospodarskie - które gatunki są do nich zaliczane? Zwierzęta gospodarskie zwykle nie wzbudzają większego zainteresowania u osób, które nie zajmują się rolnictwem. Niesłusznie, bo ich związek z człowiekiem jest silny i nierozerwalny. To w.. Jednak kura kurze nierówna. Od czasu udomowienia ludzie często krzyżowali kury różnych ras, a nawet pochodzące z różnych kontynentów. W rezultacie na świecie mamy obecnie ponad dwieście różnych ras kur, różniących się wielkością, upierzeniem, nośnością. A także kolorem składanych jaj. Od czego zależy kolor jaj? To, jakiego koloru będzie skorupka jajka składanego przez kurę, zależy od jej rasy. Czyli – od genów. A te pozwalają wyprodukować kurom jaja w najrozmaitszych kolorach. Jedną ze sławniejszych kurzych ras jest Marans. Pochodzi z Francji, a jaja, jakie znosi, mają ciemnobrązowy kolor, niekiedy przypominający czekoladę. Z kolei w holenderskiej wiosce Welsum na początku XX wieku wyhodowano rasę kur, która składa brązowe nakrapiane jajka. Francja chce zakazać zabijania kogucików. Technologia pozwoli rozpozna płeć w zarodku jaja Niemcy, gdzie zabijano 40 mln kogucików rocznie, już zakazało tej praktyki a Francja, gdzie zabija się nadal ok. 45 mln jednodniowych ptaków, ma zakazać miażdżenia i gazowania do końca teg... To jednak nic w porównaniu z osiągnięciem kur Araukana. Ta rasa kur, która pochodzi z dzisiejszego Chile, daje jaja barwy turkusowej. Podobne do niej jaja składają kury Ameraucana (wyhodowane z Araukan w latach 70. XX w. w Stanach Zjednoczonych). Z kolei kury Olive Egger składają jaja zielone, w odcieniu oliwkowym. Czy z wyglądu kury można wywnioskować, jakiego koloru jaja złoży? Istnieje pewna wskazówka, pozwalająca domyślić się barwy jaja już na podstawie wyglądu kury. Są nią kurze płatki uszne, czyli fałdy skóry, które znajdują się po bokach jej głowy. Ich kolor wskazuje, jakiej barwy jaja będzie znosić kura. Oto najdłuższa pizza na świecie! Ma prawie 2 kilometry W Neapolu, uznawanym za ojczyznę pizzy, pobito wyjątkowy (wyjątkowo smaczny) rekord. Co istotne, kolor skorupki nie ma żadnego związku z jakością jaj. Co prawda zdarza się, że jajka o odmiennych barwach skorupek różnią się pod względem wartości odżywczej. Jednak wynika to ze specyficznych wymogów przy hodowli konkretnych ras. Kury znoszące brązowe jaja wymagają lepszych pasz niż Leghorny, co przekłada się na wyższą jakość ich jaj. Jaki ptak składał największe jaja na świecie? Waga przeciętnego kurzego jaja wynosi 50–70 gramów. Jednak w Księdze Rekordów Guinnessa istnieje zapis o jaju ważącym 454 g, które kura lasy Leghorn złożyła w 1956 r. w amerykańskim stanie New Jersey. Miało podwójne żółtko i podwójną skorupkę. Inne kraje mają swoje rekordy. Australia chwali się 200-gramowym kurzym jajem. Natomiast sześć lat temu w Niemczech pewna kura złożyła jajko o wadze 184 gramów. Było dwa razy większe od przeciętnego kurzego jaja. Co stało się z megafauną Madagaskaru? Naukowcy opracowali oś czasu W odróżnieniu od innych podobnych miejsc na świecie Madagaskar nadal zachwyca bioróżnorodnością. Na wyspie zachowały się praktycznie wszystkie struktury ekologiczne, w tym pustynie i lasy ... Te rekordy to jednak nic w porównaniu z rekordzistami w całej gromadzie ptaków. Z żyjących pierwsze miejsce zajmuje struś, z jajami ważącymi nawet półtora kilograma. Jeśli chodzi o zwierzęta wymarłe, wygrywa mamutak. Ten mierzący trzy metry nielotny ptak żył na Madagaskarze do ok. 1000 roku n.e. Jego jaja, które zachowały się do dziś, mają 30 cm długości i ważą 10 kg. Mówiąc o rekordzistach, nie sposób nie wspomnieć o ptakach kiwi. Składają one największe jaja w stosunku do swojej masy ciała (od 15 do 20 proc.) Źródło: Michigan State University, Science Direct, guinnessworldrecords.com.
Niektóre ptaki śpiewające są niezwykłymi „kompozytorami”. Zmieniają melodie, żeby nie zanudzić swoich partnerek…
W świecie ptaków śpiewających miłość może i jest ślepa, ale na pewno nie głucha. Udowadniają to pasówki śpiewne, które w trakcie śpiewu konsekwentnie zmieniają sekwencje melodii tak, aby nie zanudzić potencjalnych partnerek.
W tym artykule: Uczeni zbadali, jakie melodie preferują ptaki Szarobrewki śpiewne wykonują niezwykle różnorodny repertuar Kolejny raz okazuje się, że ptaki są mądrzejsze niż nam się wydaje Dalsze badania pomogą dowiedzieć się więcej o ptakach śpiewających Najnowsze badania zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym "Proceedings of The Royal Society B". Naukowcy dowiedli w nich, że szarobrewka śpiewna (Melospiza melodia, pasówka śpiewna) z rzędu wróblowatych śpiewa 30-minutowe sekwencje, które dokładnie zapamiętuje. Po co? Żeby kolejne różniły się od siebie. W ten sposób samce próbują podtrzymywać zainteresowanie partnerek w okresie godowym. Uczeni zbadali, jakie melodie preferują ptaki Dotychczasowe badania nad śpiewem ptaków wykazywały, że nie ma istotnych zależności długofalowych pomiędzy poszczególnymi sekwencjami dźwięków. Oznacza to, że każda kolejna sekwencja nie miała związku z poprzednią. Uważało się ptasią składnię za prostą i pozbawioną złożoności. Mewy mogą być mądrzejsze niż nam się wydaje Nowe badania pokazują, że jeden gatunek mew, mianowicie mewa delawarska, jest mądrzejszy niż do tej pory przypuszczano. Okazuje się, że w rozwiązywaniu trudniejszych łamigłówek radzą so... Naukowcy wiedzieli jednak, że samice niektórych śpiewających preferują melodie, które są bardziej zróżnicowane, barwne i niejednolite. Nie było jednak jasne, czy samce kierują się instynktem, przypadkiem, a może swoistym talentem. Aż do teraz. Szarobrewki śpiewne wykonują niezwykle różnorodny repertuar Naukowcy postanowili w końcu wyjaśnić tę zagadkę. W 2019 roku grupa ornitologów udała się na badania terenowe do lasów Ameryki Północnej, a dokładniej na północny-zachód Pensylwanii. W trakcie eksperymentu nagrywano dźwięki 33 dorosłych samców szarobrewek na ich terytorium lęgowym, z czego 21 nadawało się do analizy. Rejestrowano sesje po dwa poranki co kilka dni. Średnio każdy ze śpiewających samców wykonał repertuar składający się z aż ok. 300 piosenek. W trakcie późniejszej analizy badacze stwierdzili, że pasówka wykonuje 30-minutowe sekwencje składające się z 6-12 piosenek. W tym czasie występuje konkretny układ melodii. Według naukowców w momencie, w którym ptak zaczyna kolejną pieśń, całkowicie zmienia kolejność występowania poszczególnych dźwięków. To trochę tak, jakby człowiek kliknął przycisk przetasowania playlisty muzycznej. Narażony na wyginięcie Bielik Olbrzymi zgubił się ok. 8 tysięcy kilometrów od domu Ten niezwykle rzadki ptak pojawił się w Stanach Zjednoczonych w Massachusetts. Co tam robił? – To, co w tym wszystkim jest najbardziej zaskakujące, to skala – mówi ornitolog Jon Sakata. – 30 minut to naprawdę długi czas. Trzeba być naprawdę kreatywnym, żeby nie powtarzać tych samych melodii – dodaje. Kolejny raz okazuje się, że ptaki są mądrzejsze niż nam się wydaje Naukowcy zwracają uwagę, że takie procesy poznawcze są bardziej powszechne u naczelnych. Pamięć i wykorzystywanie wydarzeń z przeszłości w kontekście przyszłości cechuje głównie człowieka. Ptaki natomiast kolejny raz udowadniają, że określenie „ptasi móżdżek” powinno być uznawane za komplement. Istnieją bowiem gatunki, które są zdolne do przeprowadzania niezwykle skomplikowanych operacji myślowych. Inne potrafią wykonywać proste działania matematyczne. Niektóre osobniki ukrywają dziesiątki tysięcy nasion na obszarze ogromnym obszarze, a po upływie wielu miesięcy pamiętają, gdzie je zostawiły. Pasówka śpiewna jest kolejnym dowodem na to, jak inteligentne i wciąż niedoceniane są to zwierzęta. Albatrosy „rozwodzą” się coraz częściej. Wpływ na to mają zmiany klimatyczne Ptaki to bardzo wierne stworzenia. Szacuje się, że ponad 90% z nich są monogamistami. Nie inaczej jest z albatrosami. Najnowsze badania pokazują jednak, że przez coraz wyższe temperatury ocea... Dalsze badania pomogą dowiedzieć się więcej o ptakach śpiewających Teraz naukowcy planują przeprowadzić kolejne badania, aby sprawdzić, czy zdolność samców szarobrewki do zmian repertuaru daje im przewagę przy wyborze partnerki oraz jaki ma to wpływ na walkę o terytorium. Jedną z hipotez badaczy jest to, że technika „tasowania” melodii jest sposobem na dostarczenie rozrywki płci przeciwnej. – Wyobraźmy sobie, że masz swoją listę utworów do biegania. Kiedy w kółko leci ta sama sekwencja, podczas dłuższego biegu może ci się znudzić – mówi Stephen Nowicki, jeden z autorów badania. – Właśnie dlatego, lepiej co jakiś czas je przetasować – dodaje. Na tej samej zasadzie mogą działać pasówki śpiewne, chcąc zadowalać potencjalne partnerki. Prawdopodobnie nikt nie chce zostać największym nudziarzem w swojej okolicy. Źródło: Proceedings of The Royal Society B