National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-26T11:40:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Zmarła ostatnia z triady wielkich przyrodniczek. Żegnamy Biruté Galdikas, która zrozumiała „ludzi lasu”
items: Jeden z najbardziej inteligentnych naczelnych świata. Jego przyszłość zależy od ludzkich decyzji
items: Historia, która wyciska łzy. Tak rodzeństwo orangutanów poradziło sobie ze stratą matki
items: Ludzie lasu – nasi bliscy krewni, orangutany, są zagrożeni wyginięciem. Czy zdążymy uratować ten gatunek?
items: Życie w ZOO pobudza ciekawość? Niezwykłe wyniki badań orangutanów
items: Orangutany instynktownie wiedzą, jak używać młotka. Nie trzeba ich tego uczyć
items: W ich oczach odbija się ludzkość. Orangutany mają "kulturę". Możemy nie zdążyć jej poznać
items: Tragedia orangutana borneańskiego. Jak w kilka lat człowiek doprowadził do wyginięcia połowy populacji
items: Nazywa się "Człowiek z lasu". To jeden z naszych najbliższych zwierzęcych krewniaków. Niestety może zniknąć na zawsze
items: Wyjątkowo czułe małpy - smutny los orangutanów z Borneo
items: Pożary lasów w Indonezji zagrażają orangutanom [GALERIA]
items: W objęciach z leśnym człowiekiem
items: Borneo
items: Borneo - informacje praktyczne

Zmarła ostatnia z triady wielkich przyrodniczek. Żegnamy Biruté Galdikas, która zrozumiała „ludzi lasu”
type: item
date: 2026-03-26T11:39:14.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Ludzie
subject: Przyroda
subject: ludzie
subject: orangutany
subject: śmierć
subject: zwierzęta
description: Są badania, które zaczynają się od hipotezy na tablicy i takie, które rozpoczyna wejście do dżungli. Historia pracy Biruté Galdikas należy do tej drugiej kategorii. Żegnamy ostatnią z triady wielkich przyrodniczek, która spędziła tysiące godzin z orangutanami w lasach Borneo. Jej zdjęcie trafiło na jedną najbardziej kultowych okładek National Geographic.
encoded: Spis treści: Ostatnia z legendarnych „Trimates” Borneo zmienia perspektywę Orangutan – „człowiek lasu”: trzy historie Galdikas Rehabilitacja osieroconych orangutanów Żegnaj, Biruté Biruté Galdikas, „obrończyni orangutanów”, kanadyjska badaczka pochodzenia litewskiego i specjalistka w dziedzinie prymatologii, zmarła 24 marca 2026 roku po długiej i ciężkiej chorobie. Jej nazwisko stało się częścią opowieści o „Trimates” – trzech badaczkach wielkich małp – ale jej prawdziwy podpis widnieje gdzie indziej: w błocie ścieżek Borneo, w prowizorycznych obozach i godzinach spędzonych na patrzeniu, jak orangutany znikają w zieleni. Wielu mówi, że jako jedyna naprawdę je poznała. Ostatnia z legendarnych „Trimates” Galdikas była częścią słynnej triady badaczek wybranych przez Louisa Leakeya, znanego kenijskiego paleoantropologa brytyjskiego pochodzenia. Podczas gdy Jane Goodall badała szympansy, a Dian Fossey poświęciła się gorylom (i została zamordowana podczas próby ochrony dzikiej przyrody), Galdikas wybrała orangutany. Jej praca nie polegała na szybkich wnioskach, lecz na mozolnych, wieloletnich obserwacjach terenowych, które pozwoliły poznać prawdziwy rytm życia tych samotnych zwierząt, a nie tylko urywki ich zachowań. Było to szczególnie trudne, bo las deszczowy potrafi skutecznie ukryć nawet pomarańczowe futro. Wcześniej człowiek patrzył na wielkie małpy z zewnątrz: szybko, z dystansu, często przez filtr własnych wyobrażeń. Galdikas zbudowała wiedzę z tego, co powtarzalne, mozolne i pozornie nudne: godzin chodzenia, słuchania, wracania o świcie pod to samo drzewo. I dlatego jej historia jest dobra nie tylko dla miłośników przyrody, lecz także dla każdego, kto lubi opowieści o konsekwencji. Borneo zmienia perspektywę Galdikas wyjechała na Borneo w 1971 roku ze swoim ówczesnym mężem, fotografem Rodem Brindamourem. Skupiła się głównie na znanym z bujnej flory rezerwacie Tanjung Puting. Jeszcze nie wiedziała, że z tym miejscem zwiąże całe swoje życie naukowe. Jedna z pierwszy…

FABRIC-KOLAZ-32-93-a4c2ec1.jpg
width: 2700
height: 1800

Jeden z najbardziej inteligentnych naczelnych świata. Jego przyszłość zależy od ludzkich decyzji
type: item
date: 2026-01-04T10:25:56.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: azja
subject: małpy
subject: orangutan
subject: orangutany
subject: ssaki
description: Orangutany to jedne z najbardziej niezwykłych naczelnych świata – inteligentne, silne i całkowicie uzależnione od tropikalnych lasów. Choć ich los budzi coraz większy niepokój, wciąż niewiele osób wie, jak różnorodna i skomplikowana jest ich biologia. Poznaj gatunki orangutanów, miejsca ich występowania, długość życia oraz dowiedz się, czy mogą być groźne dla człowieka.
encoded: Spis treści: Gdzie żyją orangutany? Jak długo żyją orangutany? Dieta i zachowania orangutanów Czy orangutany są groźne? Zagrożenia i ochrona orangutanów Orangutan to jeden z najbardziej fascynujących gatunków naczelnych. Przez wiele lat uważano, że istnieją dwa gatunki – orangutan borneański (Pongo pygmaeus) i orangutan sumatrzański (Pongo abelii). Dopiero niedawno, bo w 2017 roku, opisano trzeci gatunek: orangutana tapanulijskiego (Pongo tapanuliensis), żyjącego w niewielkiej, izolowanej populacji na Sumatrze. Każdy z tych gatunków różni się nieco wyglądem, zachowaniem i preferencjami środowiskowymi. Orangutan sumatrzański jest zwykle smuklejszy, ma jaśniejsze, puszyste futro i spędza więcej czasu na drzewach. Gatunek sumatrzański ma też na twarzy długie włosy, czego nie zauważa się u orangutana borneańskiego. Orangutan tapanulijski natomiast uchodzi za najbardziej zagrożonego – jego populację szacuje się na zaledwie kilkaset osobników. Mimo tych różnic wszystkie orangutany łączy charakterystyczna sylwetka: długie ramiona, krótkie nogi, imponująca siła mięśni oraz inteligencja, którą badacze porównują z poziomem kilkuletniego dziecka. W świecie przyrody to wyjątkowi specjaliści od życia na drzewach i mistrzowie adaptacji do środowiska tropikalnych lasów. Gdzie żyją orangutany? W naturze orangutany występują wyłącznie w Azji Południowo-Wschodniej, na dwóch wyspach: Borneo i Sumatrze. Oba obszary charakteryzują się gęstymi lasami deszczowymi, które dostarczają zwierzętom pożywienia, schronienia i rozbudowanej sieci drzew umożliwiającej przemieszczanie się bez schodzenia na ziemię. Orangutan borneański zamieszkuje rozległe, choć coraz bardziej pofragmentowane lasy Borneo, podzielone administracyjnie między Indonezję, Malezję i Brunei. Różne podgatunki orangutana borneańskiego zamieszkują różne części wyspy. Orangutan sumatrzański żyje głównie w północnej-zachodniej części Sumatry. Z kolei orangutan tapanulijski ograniczony jest do jednego, niewielkiego pasma lasu na p…

orangutan-57f5010.jpg
width: 2010
height: 1340

Historia, która wyciska łzy. Tak rodzeństwo orangutanów poradziło sobie ze stratą matki
type: item
date: 2025-11-27T14:55:33.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: indonezja
subject: orangutany
description: Gdy orangutany Rossa i Ronnie pojawiły się razem, nikt nie podejrzewał, że nie są matką i córką. To, co odkryli naukowcy w Indonezji, zadziwiło nawet doświadczonych biologów.
encoded: Spis treści: Pierwsza adopcja wśród orangutanów Jak nadążyć za orangutanem w lesie? Genetyczna zagadka: kto jest kim? Różne oblicza troski u małp Rossa i Ronnie wchodzą w dorosłość Na pierwszy rzut oka orangutany Rossa i Ronnie wyglądały jak każda inna mama z córką: w dzień wędrowały razem, nocą spały w tym samym gnieździe, a Rossa nosiła Ronnie po lesie. Gdy mała Ronnie wyrywała mamie z ręki owoce, doświadczona samica pozwalała jej je zjeść. Ale biolożka Amy Scott zauważyła, że coś tu się nie zgadza. Mama wyglądała zbyt młodo. „Jak ona może mieć sześcioletnie dziecko?” – zastanawiała się Scott i postanowiła to zbadać. Pierwsza adopcja wśród orangutanów Wyniki okazały się niezwykłe. Analiza genetyczna ujawniła, że Rossa i Ronnie są siostrami! Starsza adoptowała młodszą po zniknięciu matki. Scott i jej współpracownicy na opisali tę historię łamach czasopisma „Ethology”. Choć już stwierdzano adopcje u wielkich małp, związek Rossy i Ronnie to pierwszy tak szczegółowo opisany przypadek u orangutanów. Tryb życia tych małp sprawia, że przetrwanie osieroconego młodego jest wyjątkowo trudne. Wszystkie wielkie małpy są silnie zależne od swoich matek, ale u orangutanów odstawianie od piersi trwa najdłużej. Samice karmią młode nawet przez dziewięć lat. I są zdane tylko na siebie: w przeciwieństwie do szympansów, bonobo czy goryli, które żyją w grupach – orangutany prowadzą samotniczy tryb życia. Matka wędruje z jednym lub dwójką młodych, ale poza tym małpy te żyją samotnie. Jak nadążyć za orangutanem w lesie? Ich badanie to wyzwanie. Nawet zespół ludzi podążających za jednym orangutanem od rana do nocy, nie stwierdzi co zwierzę robi w koronach drzew. W Parku Narodowym Gunung Palung w Indonezji, gdzie żyją Rossa i Ronnie, antropolożka Cheryl Knott od 1994 roku kieruje projektem badania orangutanów. – Możemy obserwować tylko skrawek ich życia – mówi Knott, główna autorka nowego badania. Genetyczna zagadka: kto jest kim? W swojej analizie genetycznej Amy Scott odkryła, że Rossa j…

adopcja-u-orangutanow-3fcb8c3.png
width: 1248
height: 832

Ludzie lasu – nasi bliscy krewni, orangutany, są zagrożeni wyginięciem. Czy zdążymy uratować ten gatunek?
type: item
date: 2025-10-11T07:56:52.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: azja
subject: małpy
subject: orangutan
subject: orangutany
subject: ssaki
description: Znane ze swojego charakterystycznego czerwonego futra orangutany są największymi ssakami nadrzewnymi, spędzającymi większość czasu na drzewach. Długie, silne ramiona oraz chwytne dłonie i stopy pozwalają im poruszać się po gałęziach. Te wielkie ssaki mogą mieć nawet 96,4% wspólnych genów z ludźmi i są bardzo inteligentnymi stworzeniami. Niestety, grozi im wyginięcie.
encoded: Spis treści: Talerze samców dominujących Mądry jak orangutan Rabunkowa eksploatacja siedlisk orangutanów Orangutan – Pongo abelii, Pongo pygmaeus –w języku malajskim oznacza „człowiek lasu”. W nizinnych lasach, w których żyją, orangutany prowadzą samotne życie. Żywią się dzikimi owocami, takimi jak liczi, mangostany i figi, termitami, jajami oraz piją wodę z dziupli drzew. Budują gniazda na drzewach, aby spać w nocy i odpoczywać w ciągu dnia. Talerze samców dominujących Orangutany mają wyjątkowo długie ręce, rozstaw ich ramion dochodzi do 225 cm. Za to ich nogi są krótkie, co wskazuje na sposób przemieszczania się. Charakterystyczne dla orangutanów długie włosy są zazwyczaj barwy miedzianej, wręcz czerwonej, rzadziej brązowej. Samice osiągają długość ciała dochodzącą do 85 cm, ważą od 30-45 kg. Samce są zdecydowanie większe. Mogą mierzyć nawet metr, a niektóre osobniki ważą ponad 80 kg. Występują dwa rodzaje samców (tzw. bimorfizm). Te dominujące posiadają talerze policzkowe, czyli rodzaj dyskowatych skórnych tworów. Natomiast samce niższej rangi mają gładkie twarze. Samce dominujące obejmują w posiadanie rozległe rewiry, po czym charakterystycznym głosem oznaczają posiadany teren i przyzywają samice, które zajmują na ich terenie własne, odrębne rewiry. Mają monopol na dostęp do samic ze swojego rewiru, jednak z uwagi na brak zorganizowanego stada i rozproszenie terytorialne osobników, monopol ten jest często naruszany. Ciąża u orangutanów trwa 260–270 dni, rodzi się z reguły jedno młode o masie urodzeniowej 1200–1600 g. Dla porównania, ciąża u człowieka trwa 280 dni, a średnia masa urodzeniowa dziecka to około 3 kg. Matki-orangutany opiekują się potomstwem bardzo długo, przez 6, a nawet 8 lat. Młode osobniki osiągają dojrzałość płciową w wieku 10-12 lat. Samice rodzą jedno młode co około 3–5 lat, więc odbudowa populacji tych gatunków może trwać bardzo długo. W stanie dzikim małpy te dożywają wieku 35–40 lat. W niewoli, gdzie nie grozi im niebezpieczeństwo, mogą żyć…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/65da886c252b53175fd04791a8aad948e81169fe-6f2f8fb.jpg
width: 1000
height: 667

Życie w ZOO pobudza ciekawość? Niezwykłe wyniki badań orangutanów
type: item
date: 2025-05-07T06:03:55.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: indonezja
subject: orangutany
subject: psychologia zwierząt
subject: ssaki
subject: zoo
description: Orangutany żyjące w ZOO w późniejszym wieku pozostają bardzo ciekawskie i lubią eksperymentować z różnymi przedmiotami. To dość zaskakujące ustalenie, bo zwierzęta te żyjące na wolności nie wykazują takich skłonności.
encoded: Spis treści: Nowe fakty na temat orangutanów w ZOO Zaskakująca aktywność orangutanów Przyczyny różnic zachowań między zwierzętami Orangutany są niezwykłymi zwierzętami. Ludzie dzielą z nimi prawie 97% DNA. To czyni je naszymi bardzo bliskimi krewnymi, chociaż z szympansami łączy nas 98% kodu genetycznego. Ich cechą charakterystyczną są czerwonawe i długie włosy. Uwagę zwracają ramiona, które są dłuższe niż nogi. Nazwa orangutan pochodzi z języka malajskiego (Orang Hutan) i oznacza „człowieka z lasu”. Nowe fakty na temat orangutanów w ZOO Zespół niemieckich i indonezyjskich naukowców opublikował właśnie na łamach „Scientific Reports” wyniki obserwacji orangutanów sumatrzańskich trzymanych w niewoli – w ZOO w Niemczech i Szwajcarii. Zestawiono je z danymi na temat osobników żyjących w warunkach naturalnych. Przyjrzano się orangutanom w wieku od pół roku do 76. roku życia. Badacze zwracali uwagę na interakcję zwierząt z otoczeniem. Okazało się, że w młodym wieku orangutany zarówno w ZOO, jak i w naturze były ciekawe świata i bardzo aktywnie eksplorowały otoczenie. Różnica dotyczy dorosłości. Dojrzałe orangutany mieszkające w ZOO kontynuują eksplorację z dużą częstotliwością, a te mieszkające w naturze – nie są już tak aktywne. Zaskakująca aktywność orangutanów Z obserwacji w ZOO wynika, że dorosłe orangutany w ogrodach zoologicznych często wchodzą w interakcję z licznymi przedmiotami i manipulują różnymi „narzędziami”. Oznacza to, że życie w ZOO znacząco zmienia sposób interakcji orangutanów z otoczeniem. – Nasze badanie pokazuje, że orangutany w ogrodach zoologicznych nie tylko eksplorują więcej, ale także inaczej – powiedziała dr Isabelle Laumer, pierwsza autorka badania z Instytutu Zachowania Zwierząt im. Maxa Plancka w niemieckiej Konstancji. View oEmbed on the source website – Szczególnie fascynujące jest to, że nawet podczas eksploracji tych samych rodzajów obiektów, orangutany trzymane w ZOO wykazywały bogatszy repertuar działań i częściej używały narzędzi lub m…

Zrzut-ekranu-2025-05-06-131613-8a33b75.png
width: 1054
height: 697

Orangutany instynktownie wiedzą, jak używać młotka. Nie trzeba ich tego uczyć
type: item
date: 2021-08-17T12:45:00.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: badania
subject: dzikie zwierzęta
subject: inteligencja
subject: Lifestyle
subject: małpy
subject: orangutany
subject: Travel
subject: zwierzęta
description: Stosowanie narzędzi uważa się za jedno z najbardziej złożonych zachowań, jakie można zaobserwować u zwierząt. Umiejętność ta często postrzegana jest jako przejaw wysokiej inteligencji. Tym bardziej niezwykłe jest ostatnie odkrycie pokazujące, że orangutany instynktownie wiedzą, jak posługiwać się młotkiem.
encoded: Co prawda młotek używany przez małpy człekokształtne nie przypomina tego, jaki możemy znaleźć w naszych szafkach z narzędziami. Jest to raczej duży kawałek drewna lub kamienia, który służy zwierzętom do rozłupywania orzechów. Do tej pory wśród małp żyjących na wolności umiejętność posługiwania się takim młotkiem zaobserwowano jedynie u szympansów, kapucynek i makaków. Dr Elisa Bandini i dr Claudio Tennie z Uniwersytetu w Tybindze w Niemczech postanowili zbadać, czy inne gatunki naczelnych również potrafią posługiwać się narzędziami, aby wydostać orzech z łupiny. Gdyby okazało się, że inne małpy nie potrafią używać młotka, naukowcy chcieli sprawdzić, czy będą w stanie je tego nauczyć. Wyniki testu zaskoczyły badaczy. Okazało się bowiem, że aż cztery spośród dwunastu badanych orangutanów (wszystkie żyjące od urodzenia w zoo) potrafiły spontanicznie i z powodzeniem posłużyć się drewnianym młotkiem, chociaż nikt ich tego nie uczył i nie pokazywał im, co mają zrobić. W ich oczach odbija się ludzkość. Orangutany mają "kulturę". Możemy nie zdążyć jej poznać W tym samym czasie, gdy naukowcom udaje się odkrywać coraz to nowe zaskakujące fakty na temat życia orangutanów, przyszłość tych rudych małp staje pod znakiem zapytania. Wrodzona wiedza orangutanów Część badania przeprowadzono na grupie czterech orangutanów żyjących w zoo w Lipsku. Na ich wybieg wniesiono orzechy, fragmenty gałęzi – które miały służyć jako młotki – oraz drewniany klocek, który miał pełnić funkcję kowadła. Naukowcy ani opiekunowie nie pokazywali zwierzętom, do czego służą dostarczone przedmioty. W żaden sposób nie zasugerowali też, że powinny użyć ich, aby dostać się do wnętrza orzecha. W pierwszej próbie jeden z orangutanów nieco zmienił przeznaczenie narzędzi i posłużył się „kowadłem” – uderzając nim w leżące na ziemi orzechy, otworzył ich twarde skorupki. W kolejnym eksperymencie naukowcy przymocowali kowadło do ziemi. Orangutan – nie mogąc go unieść – zaczął posługiwać się drewnianym młotkiem zrobion…

orangutany-po-szympansach-sa-jednymi-ze-zwierzat-najlepiej-poslugujacych-sie-narzedziami-fot-getty-images-faac318.jpeg
width: 2122
height: 1194

W ich oczach odbija się ludzkość. Orangutany mają "kulturę". Możemy nie zdążyć jej poznać
type: item
date: 2020-12-28T08:39:43.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: borneo
subject: Kultura
subject: orangutany
subject: Parenting
subject: reportaże
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: W tym samym czasie, gdy naukowcom udaje się odkrywać coraz to nowe zaskakujące fakty na temat życia orangutanów, przyszłość tych rudych małp staje pod znakiem zapytania.
encoded: _ Czasami wydaje mi się, że wybrałam sobie najtrudniejszy przedmiot badań na świecie – wzdycha Cheryl Knott, gdy siedzimy pod baldachimem z liści w jej stacji badawczej w lesie deszczowym zachodniego Borneo. Powietrze wypełnia wysoki przypominający odgłos dentystycznej wiertarki „śpiew” cykad, głośny tak, że momentami zmusza nas do przerwania rozmowy. W tym czasie współpracownicy Cheryl, uzbrojeni w nadajniki GPS i notatniki, pracują w terenie – śledzą codzienne wędrówki orangutanów w otaczającym nas Parku Narodowym Gunung Palung i zapisują, co te małpy jedzą, co robią i jak zachowują się w kontaktach z innymi osobnikami swojego gatunku. W przeciwieństwie do goryli i szympansów – wielkich małp człekokształtnych, które żyją w grupach i dość łatwo dają się obserwować – orangutany to samotnicy. Większość czasu spędzają w koronach drzew, przemieszczają się na duże odległości i zwykle zamieszkują dzikie ostępy albo bagna, trudne do spenetrowania dla ludzi. W efekcie przez długie lata pozostawały jednymi z najsłabiej poznanych dużych zwierząt lądowych. Dopiero od mniej więcej dwóch dekad, gdy nowe pokolenie badaczy zaczęło tropić te nieuchwytne małpy w ich naturalnym środowisku, czyli dżunglach Borneo i Sumatry, naukowe dane zaczęły przeważać nad domysłami. Już od ponad 20 lat Cheryl Knott nadzoruje badania w Gunung Palung, skupiając się głównie na tym, jak dostępność pożywienia wpływa na równowagę hormonalną samic i reprodukcję. – Gdy tu przybyliśmy, tak naprawdę nikt nie zajmował się kwestią hormonów u małp człekokształtnych – wspomina badaczka. – Ludzie mówili, że jestem szalona. Badania Knott mają specjalne znaczenie, bo samice orangutana rodzą potomstwo ledwie raz na sześć-dziewięć lat. Tak długich przerw nie ma żaden inny ssak. I nie wiadomo, jak te prace mogą wpłynąć na naszą wiedzę o płodności człowieka. Z orangutanami mamy bowiem tak wiele wspólnego, że do określania, czy dana samica jest w ciąży, wystarczą standardowe, dostępne w każdej aptece testy ciążowe dla …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6a1782aaf9dcbc0948ecc3a5acc6ffd7112a7d34-3965197.jpeg
width: 1821
height: 1015

Tragedia orangutana borneańskiego. Jak w kilka lat człowiek doprowadził do wyginięcia połowy populacji
type: item
date: 2020-11-06T07:36:14.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: orangutany
subject: wymieranie gatunków
subject: zagrożone gatunki
description: To była prawdziwa zagłada. Zaledwie w 16 lat człowiek doprowadził do wyginięcia 100 tysięcy orangutanów borneańskich, czyli połowy ich naturalnej populacji. W wyniku działań międzynarodowych korporacji, populacja Pongo pygmaeus, drugiego co do wielkości naczelnego po gorylu, spada w zastraszającym tempie. Naukowcy obawiają się, że w ciągu następnych 35 lat ich liczba spadnie o kolejnych 45 tys. osobników. Czy zwierzęta te mają szansę na przetrwanie?
encoded: Orangutan borneański: charakterystyka O ile rozmiarami przerasta go goryl, orangutany z Borneo są największymi zwierzętami żyjącymi wyłącznie na drzewach. Co prawda spacerują również po ziemi, ale to jednak liściaste korony borneańskim lasów są ich naturalnym środowiskiem. Są bliskimi kuzynami orangutanów sumatrzańskich, jednak ich drogi rozeszły się ok. 400 tys. lat temu. Podobnie jak inne małpy człekokształtne orangutany są inteligentne, potrafią korzystać z narzędzi (używają liści do wycierania odchodów, wiązki liści jako parasola czy kija jako drapaczki pleców) i wykazują różne wzorce kulturowe na wolności. Zdaniem naukowców, aż 97 proc. DNA orangutany mają wspólnego z ludźmi. Pongo pygmaeus są od ludzi o wiele mniejsze, dorównują nam jednak wagą ciała. Samce osiągają średnio 75 kg wagi i 1,2–1,7 metra długości. Samice ważą średnio mierząc ok. jednego metra. Najcięższym znanym przypadkiem był orangutan Andy, który w 1959 roku w niewoli w wieku 13 lat przytył do 204 kg! Trudno jednak podejrzewać, aby było to właściwe dla jego zdrowia, tak samo jak trudno jest sobie wyobrazić 200 - kilogramowego orangutana skaczącego po drzewach. Orangutan borneański ma szorstką, szarą skórę i kudłatą, czerwonawą sierść. Jego ramiona mogą dochodzić do 1,5 metra długości - kiedy orangutan jest w pozycji pionowej, jego ręce praktycznie dotykają ziemi. Dłonie i stopy orangutana borneańskiego są bardzo chwytne. Ich twarz pokrywa zarost, do złudzenia przypominający ludzkie wąsy i brody. Charakterystyczne dla tych zwierząt są poduszki policzkowe zwane kołnierzami i obwisły worek gardłowy. Gdzie żyją i co jedzą orangutany borneańskie? Już sama ich nazwa wskazuje na pochodzenie. Orangutany borneańskie zamieszkują wyłącznie na Borneo – największej wyspie Archipelagu Malajskiego i Azji, a zarazem trzecia pod względem wielkości na świecie po Grenlandii i Nowej Gwinei. Małpy te żyją w koronach lasów pierwotnych na nizinach borneańskich, ale także w obszarach górskich, jednak nie wyżej niż 150…

orangutan-borneanski-wystepowanie-pozywienie-i-ciekawostki-fot-getty-images-8027ecc.jpeg
width: 2108
height: 1422

Nazywa się "Człowiek z lasu". To jeden z naszych najbliższych zwierzęcych krewniaków. Niestety może zniknąć na zawsze
type: item
date: 2018-05-04T04:40:31.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: orangutany
subject: zwierzęta
description: W naukowym świecie wciąż trwa dyskusja czy to szympansy, czy też właśnie orangutany są najbliższe człowiekowi. Obserwując człekokształtnych mieszkańców Borneo i Sumatry wciąż dowiadujemy się nowych rzeczy o naszym własnym gatunku.
encoded: Te piękne pomarańczowe stworzenia są w wielkim niebezpieczeństwie. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody ogłosiła, że zarówno populacja na Sumatrze jak i ta z Borneo są zagrożone wyginięciem w sposób krytyczny. To ostatni stopień na skali przed zupełnym wyginięciem w stanie wolnym. Zobacz galerię zdjęć i historii orangutanów z National Geographic! Według WWF populacja Borneo liczy 54 tysiące, a sumatrzańska zaledwie 7.3 tys. Nazwa tych małp – orangutan – pochodzi z języka malajskiego i oznacza “człowieka lasu”. Źródło: National Geographic News Tekst: Melody Rowell

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1048e89813a50fcdc5ac9b8025a3aad9d5012b3d-60b1220.jpeg
width: 945
height: 629

Wyjątkowo czułe małpy - smutny los orangutanów z Borneo
type: item
date: 2018-02-09T04:17:43.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: borneo
subject: orangutany
description: Wiemy, że planują swoje dni, mają wspomnienia. Uczą się, kochają i cierpią po stracie bliskich. Są wielkie i łagodne. Orangutany z Borneo potrzebują dziś naszej pomocy.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/343f27e18e2917ad7a88e1114418e42d72baa19c-6e2b6d9.png
width: 1238
height: 811

Pożary lasów w Indonezji zagrażają orangutanom [GALERIA]
type: item
date: 2015-11-06T10:45:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: borneo
subject: indonezja
subject: orangutany
description: Najgorszy od 1997 roku sezon pożarów zniszczył siedliska orangutanów i uczynił zwierzęta jeszcze podatniejszymi na śmierć z rąk kłusowników.
encoded: Zagrożone wyginięciem orangutany walczą o przeżycie w czasie pożarów, które pustoszą lasy. To najgorszy pod tym względem sezon od 1997 roku. Do tej pory zginęło co najmniej 19 osób, a pół miliona ucierpiało na zdrowiu z powodu dymu, będącego efektem pożarów. Spłonęło ponad 20 tys. km kwadratowych lasu – to więcej niż powierzchnia stanu New Jersey. Pożary wpływają też na klimat – dzień w dzień emitują więcej dwutlenku węgla niż cała amerykańska gospodarka. Tim Laman, fotograf "National Geographic" spędził 10 dni dokumentując wpływ pożarów na życie lokalnych społeczności, a także orangutanów na Borneo. Przez całą podróż nosił maskę, ale i tak skarży się na dolegliwości płucne. – Gruba warstwa mgły pokrywa większość wyspy – mówi. Wiele pożarów zostało wywołanych umyślnie przez rolników, wypalających swoje działki pod założenie plantacji palm olejowych. Te zabiegi – w Indonezji nielegalne – wymknęły się jednak spod kontroli. W wyniku fali gorąca z lasu uciekają orangutany, kierując się w kierunku rzek i innych akwenów wodnych. Stają się tym samym łatwym celem dla kłusowników. Mogą mieć też problemy ze znalezieniem pożywienia. Brian Clark Howard / National Geographic News

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/be2dd005cf83e29d8cd53593e8c45002292612c0-66cf3cf.jpeg
width: 885
height: 589

W objęciach z leśnym człowiekiem
type: item
date: 2010-12-31T07:19:05.000Z
creator: Agnieszka Franus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: borneo
subject: orangutany
subject: podróże
description: Przez jego przerzedzone włosy prześwituje łysina. Twarz przeorana zmarszczkami niczym u starego Indianina. Chodzi tak, jakby był na lekkim rauszu. Jedząc, mlaska i cmoka. Robi głupie miny i co jakiś czas wybucha śmiechem, odsłaniając zęby, których stan przemilczę. Taki facet powinien być spisany na straty, tymczasem wszyscy się w nim zakochują.
encoded: Robię mu setki zdjęć, mimo że to najbrzydszy mężczyzna świata. To orangutan, a spotykam go na Borneo. Szczerze mówiąc, tylko po to tu przyleciałam... Wyspa jak naleśnik Godzina zero, czyli 7.45 naszego czasu. Na lotnisku w Warszawie czekam na samolot do Monachium. Potem będę czekała na samolot do Singapuru, a potem do Kota Kinabalu na Borneo. Spędzę cały dzień w samolocie. Od samego myślenia o tym puchną nogi. Najwyższy czas, żeby ktoś wymyślił maszynę do teleportacji. Gdzieś nad Oceanem Indyjskim. 10.35 czasu miejscowego. Czyli u nas 4.30 w nocy albo, jak kto woli, nad ranem. Mój mózg jest trochę skołowany. Nie wie, czy jestem głodna już, czy będę dopiero za kilka godzin. Odwracam jego uwagę widokiem za oknem. Prujemy chmury o wyglądzie waty cukrowej. Co chwila prześwituje przez nie ocean. Po nim niczym naleśniki pływają wyspy. Największa z nich to Borneo, trzecia co do wielkości wyspa świata. Z prędkością 800 km/ godz. zbliżam się do celu. Kota Kinabalu, w skrócie KK – stolica malezyjskiej części Borneo. Już sama jej nazwa zapowiada przygodę. Wyspa to przecież kraina łowców głów, dziwacznych roślin i jeszcze bardziej dziwacznych zwierząt, np. małp z wielkimi nosami. Miejsce dzikie i pierwotne, gdzie naukowcy wciąż mają szansę zabłysnąć, odkrywając gatunki nieznane człowiekowi. Niestety KK nie grzeszy urodą. Gdyby ktoś ogłosił konkurs na najmniej ciekawe miasto świata, miałoby szansę na podium. Jego najbardziej malowniczym elementem architektonicznym są „biedadomy” zbudowane na wodzie. Ich lokatorzy dostają ziemię od rządu za darmo, płacą tylko za wodę i prąd, ale w zamian za to muszą bez szemrania przeprowadzić się, gdy ten postanowi sprzedać ich fragment wybrzeża. W KK mieszka 450 tys. ludzi: muzułmanów, chrześcijan, hinduistów, buddystów i animistów. Osman, nasz przewodnik, podkreśla, że panuje tu love and peace. Po prostu raj wciśnięty między tropikalną, deszczową puszczę a morze. Najstarszy budynek KK – wieża zegarowa, pochodzi z 1905 roku, a „stare miasto” to…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400

Borneo
type: item
date: 2010-04-15T13:18:47.000Z
creator: Mikołaj Jeżak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: borneo
subject: dżungla
subject: guano
subject: orangutany
subject: plemiona
subject: wyspy
description: Na Borneo możesz spotkać małpy, które wyglądają niczym sędziwi mędrcy, powąchać największy kwiat świata, zaprzyjaźnić się z łowcami głów, zdobyć szczyty i głębiny, spłynąć rzeką w dżungli, zaznać luksusu i niewygód. Na tej wyspie na pewno przeżyjesz wspaniałą przygodę!
encoded: Na Borneo możesz spotkać małpy, które wyglądają niczym sędziwi mędrcy, powąchać największy kwiat świata, zaprzyjaźnić się z łowcami głów, zdobyć szczyty i głębiny, spłynąć rzeką w dżungli, zaznać luksusu i niewygód. Na tej wyspie na pewno przeżyjesz wspaniałą przygodę! Czysto, nowocześnie. Uprzejmi i mówiący po angielsku urzędnicy imigracyjni, dwupasmowa droga z lotniska, a na niej dużo japońskich aut terenowych, klimatyzowane domy towarowe i świeżo wybudowane apartamentowce. Na billboardach uśmiechnięci Chińczycy wysyłają SMS-y. Gorąco, duszno, parno, szaro i ani śladu dżungli, dzikich plemion czy orangutanów. Jestem w Kota Kinabalu, malezyjskiej, północnej, części Borneo. (Reszta wyspy należy do Indonezji i niewielkiego sułtanatu Brunei). Kota Kinabalu, zwane przez mieszkańców KK, okazuje się nieciekawym betonowym blokowiskiem z knajpkami i tanimi hotelami dla backpackersów. Droższe obiekty wybudowano przy plażach pod miastem albo na okolicznych wyspach. W KK najciekawszy jest chyba ożywający wieczorem targ filipiński, który swą nazwę zawdzięcza królującym tu, legalnym bądź nie, emigrantom z tego kraju. Wśród straganów z egzotycznymi owocami i warzywami można zjeść równie egzotyczną świeżą rybę z rusztu oraz wszelkie możliwe wyroby rzemieślnicze. Na Borneo rozwój przemysłu drzewnego, kopalnie rud miedzi, cyny, boksytu i żelaza i stale rozrastające się plantacje palmy oleistej doprowadziły do znacznej poprawy sytuacji ekonomicznej jego mieszkańców. Właściwie nie ma tu bezrobocia, zarobki są coraz lepsze. Teraz nawet krajanie z kontynentalnej Malezji nie mogą przebywać na wyspie dłużej niż dwa miesiące, chyba że otrzymali specjalne zezwolenia na pracę. W stanie Sabah, w którym leży KK, przy drewnianych domach na palach cumują łodzie ze 100-konnymi silnikami, obok parkują najnowsze modele dżipów. Tradycyjne wsie, kampungi, znikają w szybkim tempie i ustępują miejsca nowoczesnej architekturze. Nie ma się co temu dziwić – w końcu już za panowania Brytyjczyków Borneo na…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/88174f7218dd3885d622228a8c4f5da24cf40a8c-750e452.jpeg
width: 500
height: 333

Borneo - informacje praktyczne
type: item
date: 2010-03-24T08:24:55.000Z
creator: M. Liczbarski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: borneo
subject: dżungla
subject: guano
subject: orangutany
subject: plemiona
subject: wyspy
description: Kilka informacji dla chcących odwiedzić Malezję i Borneo.
encoded: Powierzchnia: 743 tys. km2. Największa wyspa Archipelagu Malajskiego. Jej północna część (stany Sarawak i Sabah) należy do Malezji. Język: Językiem urzędowym jest bahasa melayu (malajski). Angielskiego używa się powszechnie. Liczne grupy etniczne mówią swoimi własnymi językami i dialektami. Wszystkie rozkłady jazdy na dworcach kolejowych i autobusowych oraz tabliczki z nazwami ulic mają również napisy w języku angielskim. Waluta: Malajski ringgit (MYR). Jeden ringgit to 100 sen. 1 PLN = 1,216 MYR Przy pobytach nieprzekraczających 90 dni nie ma obowiązku posiadania wizy. Od turystów z Europy władze imigracyjne nie żądają przedstawienia środków finansowych na każdy dzień pobytu. Średnia temperatura przez cały rok wynosi ok. 30°C i właściwie nigdy nie spada poniżej 20°C. W malezyjskich prowincjach Borneo występują dwa monsuny: północno-wschodni oraz południowo-zachodni. Na Sarawaku, gdzie pada najsilniej, opady są najwyższe między październikiem a marcem. Nie ma bezpośrednich lotów z Polski do Kota Kinabalu i Kuching. Najlepsze połączenia lotnicze do KK są z Frankfurtu i Londynu z przesiadkami w Kuala Lumpur lub Singapurze. Najtańsze bilety kosztują ok. 4000 zł wraz z opłatami lotniskowymi. Obowiązuje ruch lewostronny. Ze stanu Sarawak do Sabah trzeba jechać przez Brunei. Autobus: komunikacja działa sprawnie. Autobusy państwowe kursują na liniach lokalnych, a trasy dalekobieżne obsługują przewoźnicy prywatni. Codziennie jest wiele połączeń między Sibu, Bintulu i Miri. Samochód: kultura jazdy Malezyjczyków jest dość wysoka. Łatwo jest wypożyczyć auto. Najtańszy i najpopularniejszy w tym kraju proton saga (pojemność 1,3 dm3) kosztuje ok. 150 MYR za dzień (900 MYR za tydzień), nie ma limitu kilometrów. Cena pokrywa też ubezpieczenie i autocasco. Statek: Nie ma regularnych połączeń promowych między Półwyspem Malajskim a Borneo. Lokalne promy i statki kursują z półwyspu na wysepki w pobliżu wybrzeża Borneo i na rzekach w Sabahu i Sarawaku. Po Rejang i Baram pływają szybkie …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/f1feb8f3beb4b373d0526f066b8cb4d48aef79e4-3da9353.jpeg
width: 500
height: 332