Białucha o imieniu Kimalu przeszła pionierską operację usunięcia torbieli z czubka głowy
Operacje chirurgiczne są zawsze obarczone ryzykiem. Nawet, gdy zabieg jest rutynowy, a pacjent dobrze przebadany. W przypadku operacji głowy białuchy, ryzyko było ogromne. Lekarze najbardziej obawiali się, czy ssak wybudzi się ze znieczulenia.
Spis treści: Jak zbadać ssaka morskiego? Pionierska operacja Nowa karta w historii bieług Białugi są znane również jako białuchy arktyczne albo potocznie jako białe wieloryby. Są gatunkiem ssaka morskiego z rodziny narwalowatych. Występują głównie w wodach Arktyki i w akwenach subarktycznych. Młode rodzą się ciemnoszare, jednak ich skóra rozjaśnia się wraz z wiekiem. Samce białuchy mogą osiągnąć nawet 5,5 m długości i wagę dochodzącą do 1,6 tony. Samice są nieco mniejsze. Te morskie ssaki są bardzo inteligentne. Komunikują się ze sobą za pomocą dźwięków, przez co otrzymały nawet przydomek „kanarki morza”. Są znane ze swojej ciekawości i łatwości nawiązywania relacji międzygatunkowych. W naturze żerują na dnie morskim, wykorzystując do tego echolokację. Na kontynencie można spotkać je jedynie w wielkich oceanariach, zapewniających im miejsce do pływania i rozrodu. Jak zbadać ssaka morskiego? Białucha o imieniu Kimalu mieszkała przez całe życie w chicagowskim oceanarium Shedd. Jest przyjacielska, a pracownicy oceanarium dobrze ją znają. Dzięki temu szybko zorientowali się, że coś jest nie tak z Kimalu. Podczas jednej z codziennych kontroli zauważyli zmiany na głowie białuchy. Po przeprowadzeniu kilku wstępnych badań zdecydowali, że konieczne jest wykonanie tomografii komputerowej. Choć w przypadku ludzi jest to łatwa procedura, tak w przypadku ważącego niemal pół tony ssaka morskiego jeden problem goni kolejny. Przede wszystkim nie można doprowadzić do przesuszenia skóry. Tomografia powiodła się i ujawniła torbiele na głowie zwierzęcia. Jedynym rozwiązaniem była operacja chirurgiczna. – Nie istnieją podręczniki dotyczącego znieczulania i operowania białuch. Mogliśmy jedynie oprzeć się na naszej dogłębnej wiedzy o Kimalu oraz na szerokiej sieci ekspertów zarówno w Shedd Aquarium, jak i spoza naszej placówki, aby przeprowadzić tę pionierską procedurę – napisała w oświadczeniu dr Karisa Tang, wiceprezes ds. zdrowia zwierząt w Shedd Aquarium. Pionierska operacja Operację usunięcia torbieli z głowy Kimalu wspierało około 30 ekspertów. Wśród nich znaleźli się zarówno chirurdzy, jak i specjaliści z zakresu weterynarii. Ze względu na wyjątkową fizjologię białuch, w tym ich miękkie głowy, nie wiadomo było, jak Kimalu zareaguje na znieczulenie i czy w ogóle się obudzi. – Były chwile, kiedy wydawało się, że wszyscy wstrzymujemy oddech. To doświadczenie pozostanie w mojej pamięci do końca mojej kariery – opisywała dr Tang. Aby zapewnić Kimalu możliwie łagodne i bezstresowe przebudzenie, opiekunowie nie tylko nie odstępowali jej na krok, ale także odtwarzali nagrania głosów pozostałych białuch mieszkających w oceanarium. Przeniesiono ją również do pomieszczenia, gdzie mogła być monitorowana podczas całej rekonwalescencji po operacji. Nowa karta w historii białuch – Jej powrót do zdrowia zajmie trochę czasu i nadal nie ma gwarancji, że się uda, ale wierzymy, że zabieg ten przyniósł Kimalu ogromną ulgę w dolegliwościach wywołanych torbielami. Pozwalamy Kimalu na dochodzenie do zdrowia w jej własnym tempie, otaczając ją miłością i opieką – powiedziała dr Tang. Dodała, że nie tylko udało im się pomóc Kimalu, ale także przejść do historii białuch. Źródło: IFLScience Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Termin operacji ma znaczenie. Sprawdź, kiedy najlepiej ją zaplanować
Piątek czy poniedziałek? To, kiedy znajdziemy się na sali operacyjnej, ma wpływ na wynik zabiegu. A także na pojawienie się komplikacji oraz konieczność powrotu do szpitala w dalszej przyszłości.
W tym artykule: Fenomen „ryzykownego piątku” Dlaczego lepiej być operowanym w poniedziałek Efekt weekendu i inne szpitalne fenomeny Pobyt w szpitalu to najczęściej nic przyjemnego. Jeśli nie możemy go uniknąć, chcemy, by trwał jak najkrócej. A także, by przyniósł jak najlepszy efekt: terapia zadziałała, zabiegi były skuteczne i bezbolesne, nie pojawiały się komplikacje. No i żeby do szpitala nie trzeba było wracać. Naukowcy właśnie odkryli, że na wszystkie te czynniki może wpływać termin zabiegu. Niezależnie od tego, jaką operację mamy przejść, nieco lepiej będzie, jeśli mamy ją zaplanowaną na poniedziałek niż na piątek. Zabiegi przeprowadzane po weekendzie dają lepsze rezultaty niż te wykonane tuż przed nim. Niestety, jeśli trafiasz na salę operacyjną w piątek, masz o 5 proc. wyższe ryzyko zgonu, komplikacji czy konieczności podjęcia ponownego leczenia, niż gdybyś oddał się w ręce chirurgów w poniedziałek. Fenomen „ryzykownego piątku” Taki niepokojący i zarazem zaskakujący wniosek płynie ze statystyk opublikowanych w czasopiśmie „JAMA Network Open”. Ich autorzy zgromadzili informacje aż o 429 tys. zabiegów chirurgicznych przeprowadzonych w Ontario w Kanadzie między 2007 a 2019 rokiem. Dane dotyczyły 25 różnych operacji. Autorzy analizy sprawdzili także, czy pacjenci, którzy przeszli zabiegi, zgłaszali się ponownie do szpitala w ciągu 30 dni, 90 dni oraz roku za operacji. Rezultat okazał się niespodziewany. „Wyniki wskazują, że pacjenci przechodzący operację tuż przed weekendem mają większe ryzyko komplikacji niż ci operowani zaraz po nim” – napisali autorzy pracy. Zwrócili też uwagę, że zaobserwowany efekt „ryzykownego piątku” utrzymywał się przez cały dwunastoletni okres prowadzenia analizy. Dlaczego lepiej być operowanym w poniedziałek Autorzy badań nie podjęli się wyjaśnienia zaobserwowanego zjawiska. Najłatwiej byłoby przyznać, że pod koniec tygodnia lekarze są po prostu bardziej zmęczeni. Badacze zwrócili uwagę na coś innego: okazało się, że lekarze operujący w piątki mieli średnio trzy lata mniej doświadczenia niż ci, którzy udawali się na salę operacyjną w poniedziałek. Co ciekawe, fenomen przestawał obowiązywać, jeśli zabieg przeprowadzano w trybie pilnym. Wówczas rezultaty operacji były podobne niezależnie od tego, kiedy je przeprowadzano. Zdaniem badaczy to dlatego, że tego rodzaju zabiegu nie można przekładać na później. Maleje więc ryzyko, że stan pacjenta się pogorszy. Efekt weekendu i inne szpitalne fenomeny Naukowcy podkreślają, że odkrywanie tego typu zaskakujących wzorców może pomóc poprawić sytuację chorych. „Aby zrozumieć różnice w traktowaniu pacjentów (…) i zapewnić wysokiej jakości opiekę niezależnie od dnia tygodnia, potrzebne są dalsze badania” – napisali. Co ciekawe, „ryzykowny piątek” to nie jedyny fenomen związany z pobytem w szpitalach. Od dawna naukowcy dyskutują o istnieniu – lub nie – „efektu weekendu”. Efekt weekendu ma polegać na tym, że osoby przyjmowane do szpitali w sobotę lub niedzielę są bardziej zagrożone zgonem niż ludzie przyjmowani w pozostałe dni tygodnia. Czy faktycznie tak jest? Temat jest kontrowersyjny, bo wyniki różnych badań dają różne wyniki. Bardziej pewne – i niebezpieczne – jest inne zjawisko. Odkryto je w 2021 roku, również na podstawie danych z Ontario. Informacje aż o 1,3 mln pacjentów pozwoliły wnioskować, że płeć chirurga i pacjenta ma znaczenie dla wyniku operacji. Jeśli chorą była kobieta, chirurgiem zaś mężczyzna, istniało wyższe o 16 proc. ryzyko komplikacji, wyższe o 20 proc. ryzyko wydłużenia pobytu w szpitalu i aż o 32 proc. wyższe niebezpieczeństwo zgonu niż wówczas gdyby operację przeprowadzała kobieta. Z kolei, kiedy lekarka operowała mężczyznę, ryzyko śmierci malało dla niego o 13 proc. niż, gdyby zabiegiem kierował lekarz. Źródło: JAMA Network Open, Science Alert Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”.
Niegdyś okładka z ludzkiej skóry nie była niczym zaskakującym. Dziś jest to nie do pomyślenia
Dzisiaj budzą odrazę pomieszaną z fascynacją. Tymczasem jeszcze półtora wieku temu książki z okładkami z ludzkiej skóry były po prostu modne.
W tym artykule: Spoczywaj w (moim) pokoju Okładki z ludzką skórą miały zagościć na półkach na zawsze Morderca w bibliotece Użyteczność skór przestępców Miłość po grobowej desce Zedrzeć z pacjenta skórę Wstydliwa przeszłość Książka ze skóry wylicytowana Pogrzeb „ludzkiej" książki Chciałbym, aby po śmierci w moją wygarbowaną skórę oprawiono książkę jako prezent dla mojej rodziny. Czy ktoś wie, jak się do tego zabrać? Jeszcze nie zdecydowałem dokładnie, wokół czego się »owinąć«, jestem otwarty na sugestie. To pomysł długoterminowy”. To nie scena z kolejnej części „Milczenia owiec”, ale post z forum internetowego ask.metafilter.com. Jego autorem jest Matt Doar, mężczyzna w średnim wieku pracujący w branży IT. „Dla mnie książka oprawiona w ludzką skórę nie różni się niczym od urny. Jest nawet fajniejsza” – tłumaczył swój pomysł Matt. Poza tym książki są przecież użyteczne, wyjaśniał na forum internetowym. Spoczywaj w (moim) pokoju Matt nie wybrał, okładką jakiej książki chciałby być. Takich wątpliwości nie miał James Allen alias George Walton. Przez lata był rozbójnikiem. Nikt nie śmiał się przeciwstawić, aż trafił do więzienia stanowego w Massachusetts. „Poprosił, aby jego wspomnienia opublikowano, a dwa egzemplarze oprawiono w jego skórę” – pisał w liście John A. Fenno, wnuk Johna, przez którego Walton trafił do więzienia. I to właśnie John otrzymał jeden z egzemplarzy książki zmarłego w 1837 roku przestępcy. Dziś pamiętniki znajdują się w bibliotece Boston Athenaeum. Pierwsze książki nie tyle oprawione, ile napisane na ludzkiej skórze, miały powstać w XIII wieku. Tak przynajmniej wynika z zapisków bibliotekarzy. Jean-Joseph Rive, XVIII-wieczny francuski duchowny i bibliotekarz twierdził, że na Sorbonie znajdują się dwie wykonane w ten sposób Biblie oraz dekretał z XIII wieku. „Ojciec Rive uważał, że ten pergamin (jedna z Biblii) został wykonany ze skóry kobiety. Ale ja sądzę, że to skóra z płodu jagnięcia” – kwestionował słowa swego poprzednika inny bibliotekarz, Gayet de Sansale, w 1782 roku. Amendine Postec z działu Manuskryptów Francuskiej Biblioteki Narodowej, gdzie aktualnie znajdują się te dzieła, stwierdziła, że „rozważania te są pozbawione jakichkolwiek podstaw naukowych”. Władze biblioteki nie sprawdzały, z czego zrobiono pergamin. „Oprawa tej książki to wszystko, co pozostało z mojego drogiego przyjaciela Jonasa Wrighta. Został on obdarty ze skóry przez Vawuma czwartego dnia sierpnia 1632 roku. Król Btesa dał mi tę książkę, która była jednym z najbardziej wartościowych przedmiotów biednego Jonasa, razem z kawałkiem skóry, by ją oprawić. Niech odpoczywa w pokoju” – taka notatka znajduje się na ostatniej stronie „Practicarum Questionum Circa Leges Regias Hispaniae”. Ten traktat prawniczy ma najstarszą oprawę wykonaną z ludzkiej skóry, jaką udało się zlokalizować. Znajduje się w bibliotece na wydziale prawa Uniwersytetu Harvarda. „Nigdy nie udowodniono, że książka faktycznie została oprawiona w ludzką skórę” – tłumaczy Karen Beck z działu kolekcji specjalnych Harvard Law School. W roku 1992 przeprowadzono testy DNA, ale wynik nie był rozstrzygający. Proces garbowania uszkadza bowiem DNA. „Ze względu na uszkodzenia woluminu wątpliwe, abyśmy przeprowadzili jakiekolwiek dalsze testy” – dodaje Karen. Kodeks Gigas nazywany jest Biblią Szatana. To największy średniowieczny manuskrypt na świecie Po średniowieczu pozostało wiele pamiątek, tak samo fascynujących, co zagadkowych. Jedną z tych, które aura tajemnicy otacza najszczelniejszym pierścieniem, jest Kodeks Gigas. Z powstaniem w... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/kodeks-gigas-najwiekszy-sredniowieczny-manuskrypt-na-swiecie-fot-michal-manas-wikimedia-commons-cc-by-2-5-193cf0b.jpg" width="933" height="700" alt="Kodeks Gigas – największy średniowieczny manuskrypt na świecie (fot. Michal Maňas, Wikimedia Commons, CC-BY-2.5)" title="Kodeks Gigas – największy średniowieczny manuskrypt na świecie (fot. Michal Maňas, Wikimedia Commons, CC-BY-2.5)" /> Okładki z ludzką skórą miały zagościć na półkach na zawsze Wyroby antropodermicznego introligatorstwa, bo tak naukowo nazywa się sporządzanie opraw z ludzkiej skóry, miały na dobre zagościć na półkach bibliofilów podczas rewolucji francuskiej. Wtedy nie brakowało ani materiału (kaci nie nadążali obsługiwać gilotyn), ani ludzi oswojonych z okrucieństwem i makabrą. W Meudon podobno istniała specjalna garbarnia zajmująca się wyprawianiem ludzkiej skóry – przede wszystkim na elementy garderoby (miały powstawać m.in. kamizelki czy bryczesy). Jednak naukowcy do dziś spierają się o historyczność tego miejsca, a opisy, które przetrwały, to prawdopodobnie echo antyrewolucyjnej propagandy. A jednak coś w tej plotce jest. „Niewielu z nas, którzy odbyli grand tour, pominęło muzeum Carnavalet i nie widziało kopii francuskiej konstytucji z 1793 roku [oprawionej w ludzką skórę]” – pisał Amerykanin Lawrence S. Thompson w powojennym (1949) artykule o antropodermicznym introligatorstwie. Thompson grand tour niewątpliwie odbył i w artykule opisał nawet kolor oprawy (lekko zielony). Niestety, przedstawiciel muzeum nie chciał odpowiedzieć, czy ten egzemplarz nadal się tam znajduje. W kolejnych latach antropodermiczne introligatorstwo zadomowiło się po drugiej stronie kanału La Manche. Do sprzedaży trafiła najdłuższa książka na świecie. Nie da się jej przeczytać Ile warta jest najdłuższa książka na świecie? Co najmniej kilka miesięcznych pensji. Problem w tym, że fizycznie nie da się przeczytać jej w całości. Morderca w bibliotece „Uznaję cię za winnego i skazuję na śmierć przez powieszenie, a twoje ciało ma zostać przekazane anatomom” – podobnie brzmiące wyroki wydawali brytyjscy sędziowie na początku XIX wieku. Lekarze skwapliwie przyjmowali takie prezenty od wymiaru sprawiedliwości. Jedyną alternatywą, by przeprowadzić lekcję anatomii, było bowiem otwieranie grobów w poszukiwaniu ciał nadających się do sekcji. Przy okazji publiczne sekcje zwłok przestępców zaspokajały żądzę zemsty oraz ciekawość tłumów gapiów. Skazańców zaś taka kara dodatkowo hańbiła. Niekiedy lekarze dokonujący sekcji zachowywali skórę denata na później. Tak stało się m.in. w przypadku 18-letniego Johna Horwooda, który zakochał się w dziewczynie nieodwzajemniającej jego uczuć. W kwietniu 1821 roku odtrącony młodzieniec rzucił kamieniem w kierunku dziewczyny, trafiając ją w głowę. Po kilku dniach jego luba zmarła w miejscowym szpitalu po trepanacji czaszki. Horwooda skazano na śmierć. John Smith, lekarz, który przeprowadził operację, zeznawał następnie przeciwko chłopakowi, a później przeprowadzał jego sekcję. Był wyjątkowo zainteresowany tą sprawą (może czuł, że operacja poszła nie do końca zgodnie z regułami sztuki?), gdyż zebrał wszystkie dokumenty, a następnie oprawił je... w skórę wisielca. To nie jedyny taki przypadek. Podobny los siedem lat później spotkał skazanego na śmierć mordercę z hrabstwa Suffolk, George’a Creeda. Chirurg osobiście zdjął i wygarbował jego skórę, by następnie oprawić w nią historię słynnego w całym kraju przestępstwa. Na tym nie koniec podobieństw. Szkielety przestępców służyły studentom jako pomoc w nauce anatomii, a książki do dziś można oglądać w brytyjskich muzeach. Użyteczność skór przestępców Skórę przestępców wykorzystywano nie tylko, by upamiętnić ich własne czyny. Niejaki James Johnson z Norwich w 1818 roku został okładką słownika języka angielskiego pióra Samuela Johnsona (mężczyźni nie byli spokrewnieni). Z kolei skóra George’a Cudmore’a, powieszonego w 1830 roku, ponad 20 lat później została zużyta do oprawy utworów poetyckich Miltona. Dziś książka znajduje się w Westcountry Library w Devon. Co ciekawe, spokoju po śmierci (1813) nie miał zaznać wybitny poeta francuski Jacques Delille, który przetłumaczył „Raj utracony” Johna Miltona. Do pokoju, gdzie wystawiono jego zwłoki, wkradł się student prawa Aimé Leroy. Wyciął dwa płaty skóry – jeden z klatki piersiowej, drugi z nogi. „Kiedy wpadłem na pomysł wykradzenia tych fragmentów, tak kruchych, lecz tak cennych, opanował mnie on całkowicie i poczułem, jak napędza mnie szacunek dla tego wybitnego zmarłego człowieka. I popełniłem to bluźnierstwo jako akt czci” – wyjaśniał później swą motywację. W skórę poety oprawiono „Georgiki” Wergiliusza, które również przetłumaczył. Nie wiadomo, co się później z nimi stało. Miłość po grobowej desce Niecałe 150 lat temu podarek z własnej skóry mógł wyrażać nie tylko szacunek, ale i miłość. Pewna umierająca na gruźlicę dwudziestoośmioletnia hrabina poprosiła leczącego ją doktora Revauda o niezwykłą przysługę. Od lat kochała się platonicznie we francuskim astronomie Camille Flammarionie i pragnęła, aby medyk przekazał mu dowód jej miłości: fragment skóry z pleców, w który mężczyzna oprawiłby swe najnowsze dzieło. „Taki pomysł jest absolutnie dziwaczny – wyjaśniał astronom w liście do historyka i lekarza, dr. Augustina Cabanèsa. – Ale fragment tego pięknego ciała to wszystko, co z niego dziś przetrwało i może przetrwać kolejne wieki w stanie pełnej szacunku konserwacji”. Astronom spełnił życzenie hrabiny i oprawił w jej skórę „Terres du ciel”, które ukazało się w 1877 roku. Książka znajdowała się w obserwatorium w Juvisy w latach dwudziestych XX wieku. Flammarion nigdy nie poznał nazwiska darczyńcy, a romantyczna historia stała się minisensacją po obydwu stronach Atlantyku. Anonimowy pozostaje też rosyjski poeta, który – po upadku z konia – miał zlecić wygarbowanie skóry z amputowanej nogi, by oprawić w nią kolekcję własnych sonetów. Następnie zadedykował je swojej ukochanej. Tak przynajmniej twierdził Percy Fitzgerald w książce „Book Fancier” wydanej w 1887 roku. Książki tego typu – dla upamiętnienia ukochanych – powstawały też na życzenie kobiet. Na początku XX wieku do zakładu Elberta Hubbarda w Nowym Jorku, w którym pracował młody introligator Dard Hunter, przyszła wdowa, prosząc, by oprawić listy jej męża. Przyniosła własny materiał – skórę z pleców nieboszczyka. Gdy jakiś czas później Hunter dowiedział się, że kobieta ponownie wyszła za mąż, zastanawiał się, czy jej mąż, spoglądając na półkę z tomikiem, nie rozważa, jak wyglądałby jako tom II. „Miejmy nadzieję, że była to edycja limitowana” – zakończył tę anegdotę w swych wspomnieniach „My Life with Paper”. Ilustracje ze średniowiecznych manuskryptów nie przestają zadziwiać! Historia tzw. „iluminowanych rękopisów” jest ciekawsza i bardziej obsceniczna niż wam się wydaje! Zedrzeć z pacjenta skórę Bakcyl introligatorstwa antropodermicznego przekroczył Atlantyk w drugiej połowie XIX wieku. Od początku złapali go lekarze. Zwłaszcza ci ze szkoły medycznej w Pensylwanii. „Skóra, w którą oprawiono tę książkę, została wygarbowana ze skóry z uda Mary L., zmarłej na gruźlicę w Filadelfii w 1869 roku”. Taką notkę mogli przeczytać czytelnicy książki „Spekulacje na temat zapłodnienia u ludzkiej samicy”, której właścicielem był dr John Stockton-Hough. W filadelfijskim College of Physicians znajdują się cztery książki z jego kolekcji – trzy (o dolegliwościach kobiecych) zostały oprawione w skórę Mary L. Dr Stockton miał słabość do tej pacjentki. To u niej (pośmiertnie) zdiagnozował pierwsze w Filadelfii cysty nicieni, zyskując rozgłos. Być może w ten nietypowy sposób chciał ją uhonorować. W skórę pacjenta (oczywiście bez jego zgody) oprawił też swój własny traktat anatomiczny słynny anatom Joseph Leidy. Amerykanie wykorzystywali skórę pacjentów również w inny sposób. „Wielu lekarzy używa torebek z ludzkiej skóry do przechowywania co bardziej delikatnych narzędzi i twierdzą, że to najlepszy materiał, z którego można je wykonać” – taki wycinek z „St. Louis Post-Dispatch” znaleźli archiwiści College of Physicians w jednej z książek Stocktona... Nie tylko amerykańscy lekarze wykorzystywali w ten sposób szczątki pacjentów. „Wydawało mi się, że ta ciekawa niewielka książeczka o dziewictwie i rozrodczych funkcjach kobiet zyska na ponownej oprawie w coś nawiązującego do tematu; została więc oprawiona w kobiecą skórę wygarbowaną dla mnie przy użyciu sumaka” – zanotował dr Ludovic Bouland w swoim egzemplarzu XVII-wiecznego traktatu o dziewictwie „De integritatis & corruptionis virginum notis”. Skórę zdobył jako lekarz w Metz około 1865 roku. Jednak nie zawsze zdobywanie czy – jak nazwalibyśmy to dziś – kradzież skóry uchodziły lekarzom płazem. W 1866 roku medycy z Clamart zostali wyrzuceni z pracy – jak w pamiętnikach twierdzili bracia de Goncourt – za sprzedaż skóry z piersi kobiet introligatorowi z Faubourg Saint-Germain. Ów ekspert od opraw miał słynąć z przygotowywania książek dla fetyszystów. W podobny sposób były też podobno oprawione egzemplarz „Justine et Juliette” markiza de Sade’a oraz „Éloge du sein des femmes” Merciera de Compiègne. Niestety, nie sposób tego sprawdzić. Nie ma bowiem po nich śladu w bibliotekach. Jedynie notki w przed- i powojennych artykułach o antropodermicznym introligatorstwie, których autorzy, jak Lawrence S. Thompson, byli wyraźnie zażenowani, że muszą o nich wspominać. Wstydliwa przeszłość „Zwykłe” antropodermiczne oprawy również zaczęły wzbudzać wśród czytelników coraz większe kontrowersje. „Między modą na oprawy w ludzką skórę a dniem dzisiejszym wydarzyła się II wojna światowa, obozy koncentracyjne, Holocaust – tłumaczy tę zmianę zachowania dr Joanna Heidtman, psycholog i socjolog z Uniwersytetu SWPS. Horror, jakiego doświadczył świat, spowodował, że jakiekolwiek instrumentalne potraktowanie ciała zmarłego, wykorzystanie zwłok lub ich części wzbudzają nasz wewnętrzny protest. Druga wojna zmieniła nasz system wartości i społecznych norm”. Podziela tę opinię Paul R. Wolpe, bioetyk z Emory University. „Nasza wrażliwość w tym temacie wiąże się niewątpliwie częściowo z Holocaustem, gdy wykorzystywano ciała ofiar, by tworzyć produkty, łącznie z ich skórą” – stwierdza. Mimo to takie książki nadal powstawały. W bibliotece Slippery Rock University znajduje się tomik południowoamerykańskiej poezji erotycznej „El largo viaje” Tere Medina z 1972 roku. „Plemię Aguadilla z regionu Mayaguez zachowuje skórę z torsu zmarłych członków – głosi notatka na pierwszej stronie. – Mała część trafia na wolny rynek, gdzie jest niewielki, ale stały popyt. Ta okładka odzwierciedla ten popyt”. Nie wiadomo, w jaki sposób ani kiedy książka trafiła na uniwersytet. Podczas zmiany systemu katalogowego przepadły wszelkie informacje na ten temat. „Mam przeczucie, że książka została zakupiona ze względu na treść, a nie oprawę – Judy Silca, archiwistka ze Slippery Rock. – Książka nie cieszy się zbyt wielką popularnością wśród studentów. Od czasu do czasu odkrywają ją na nowo i wtedy narasta podekscytowanie” – dodaje. Wtedy też zaczynają się pielgrzymki do biblioteki oraz zabarwione sensacją teksty w studenckiej prasie. Wbrew temu bowiem, czego moglibyśmy się spodziewać, książki z antropodermiczną oprawą są dostępne dla czytelników. „Książkę można obejrzeć w pokoju ze zbiorami specjalnymi. Jednak ponieważ wystawialiśmy ją od lat, konserwator zadecydował, że nie można jej dotykać” – opowiada Mary Warnement z Boston Athenaeum, gdzie znajdują się wspomnienia Jamesa Allena. We wszystkich niemal bibliotekach, które mają w zbiorach antropodermiczne książki, wystarczy wypełnić odpowiedni wniosek i egzemplarz trafi na nasze biurko. Niektóre z nich (m.in. książki Stocktona) są eksponatami w muzeach. „Większość ludzi jest zszokowana samym pomysłem, że ktoś wykonał taką oprawę. Ale gdy już się otrząsną, stają się bardzo ciekawi” – opisuje zachowanie zwiedzających kurator Gail Boyle z muzeum M Shed w Bristolu. Tam w gablocie można oglądać akta z procesu Johna Horwooda. Co więcej, niektórzy chętnie zdobyliby taką książkę do własnej kolekcji. Książka ze skóry wylicytowana W 2007 roku Dom Aukcyjny Wilkinson’s Auctioneers sprzedał za 5400 funtów zbiór dokumentów dotyczący spisku prochowego z 1605 roku, rzekomo oprawiony w skórę jezuity Henry’ego Garneta. Nabywcą był anonimowy kupiec. Ta sprawa ma akurat jeszcze bardziej makabryczny odcień. Niektórzy twierdzą, że na okładce widać twarz ojca, który za zdradę został powieszony, ciągnięty końmi i poćwiartowany... W 2006 roku inną książkę z antropodermiczną oprawą znaleziono na jednej z ulic w Leeds. Spisany po francusku rejestr z końca XVIII wieku został prawdopodobnie upuszczony przez uciekającego rabusia. Jak poinformowało biuro prasowe West Yorkshire Police, po „intensywnych poszukiwaniach odnaleziono właściciela. Był nim mieszkaniec Leeds”. „Chęć posiadania książki oprawionej w ludzką skórę może być motywowana poczuciem wyjątkowości (ludzie definiują swoje „ja” także poprzez to, co posiadają), potrzebą łamania tabu, które mogłoby świadczyć o szczególnej indywidualnej odwadze – tłumaczy ten fenomen dr Heidtman. – Inni jeszcze mogą odnajdywać w tym wątki »romantyczne« – związane z pozostałością fizycznej, »realnej« obecności niebanalnych postaci – dawnych rabusiów, poetów itp.”. Pogrzeb „ludzkiej" książki „Egzemplarze książek o antropodermicznych oprawach, które mają wartość historyczną, powinny zostać zachowane dla nauki, chyba że są trywialne – uważa Paul Wolpe. W takim wypadku powinny zostać pochowane. Nie sprzeciwiałbym się, jeśli jakaś biblioteka naukowa chciałaby wystawiać książkę o takiej oprawie, traktując to jako przedsięwzięcie edukacyjne. Ale tylko wtedy, gdy zostanie udowodnione, że dawca skóry zrobił to świadomie i z własnej woli”. Idąc tym tropem, zarówno Mutter Museum, jak i M Shed w Bristolu powinny zdjąć książki z wystawy: ani Mary L., ani John Horwood nie chcieli rozstawać się ze swoją skórą... Świadomie i z własnej woli o to, by w jego skórę oprawić tomik poezji jego autorstwa, poprosił w testamencie Donald Eugene Russell ze stanu Oregon. „Donald bardzo lubił swą skórę. Uważał, że to jeden z jego większych atutów” – tłumaczyła wdowa Rachel Barton Russell jego ostatnią wolę w rozmowie z „The Free Lance Star”. Russell zmarł 3 lutego 1994 roku. Wykonaniu testamentu sprzeciwił się Oregon State Mortuary and Cemetary Board. Urzędnicy argumentowali, że takie postępowanie naruszyłoby stanowe przepisy dotyczące postępowania ze zwłokami. Sprawa trafiła do sądu. Wdowa zdecydowała się odstąpić od wykonania testamentu, a ciało skremowano. Najbardziej inspirujące książki o podróżach. Każdy podróżnik musi je przeczytać Książki o podróżowaniu zabierają nas do innego, czasem nieznanego nam świata. Z reportaży o tematyce podróżniczej można dowiedzieć się znacznie więcej, niż z krótkich artykułów w p... Dużych szans na realizację swego pomysłu nie ma też Matt Doar. Tu w grę nie wchodzą na razie ograniczenia prawne. Problemem są przede wszystkim potencjalni obdarowani. „Wciąż chciałbym to zrobić, ale ten pomysł jakoś nie trafia do mojej żony i dzieci – Ich pierwszą reakcją było krótkie: »Nie!«”. „Etyka związana z poszanowaniem martwego ciała ma pierwszeństwo przed wolą jednostki, która chciałaby, aby jej ciało wykorzystano w ten sposób – komentuje perypetie Russella i Doara Paul Wolpe. W przypadku Body Worlds i innych tego typu wystaw wykorzystujących ludzkie szczątki można argumentować, że mają misję edukacyjną – poznanie ciała”. „W przypadku opraw ze skór ludzi nie można znaleźć nawet takiego edukacyjnego uzasadnienia. Stąd działanie tego typu postrzegamy właśnie wyłącznie jako perwersyjne, naruszające – względną, ale jednak normę społeczną – dodaje Heidtman. Społecznie akceptujemy te życzenia dotyczące pośmiertnych losów własnych szczątków, których realizacja ma pomóc innym. Takich jak donacja organów do przeszczepu czy ofiarowanie zwłok do celów naukowych. Pobrzmiewa w tym nasze oparte na empatii, postreligijne podejście »eko«. Mówi ono, że życie innych ludzi jest ważniejsze niż symbolika i rytualizm związane z ciałem zmarłego. Ale do tego potrzebujemy właśnie uzasadnienia humanistycznego. Narcystyczne fantazje nie tyle o tym, by »być na okładce«, ile po prostu »być okładką«, nie znajdują społecznej akceptacji”. Nie ma więc obaw, że w przyszłości ktoś odłoży nas na półkę. Nawet jeśli będziemy tego chcieli.
Pionierska operacja. Po raz pierwszy kobiecie wszczepiono pompę serca i zmodyfikowaną genetycznie nerkę świni
54-letnia Amerykanka jest pierwszy człowiekiem, której przeszczepiono urządzenie wspomagające pracę serca, a następnie nerkę świni. Organ został wpierw zmodyfikowany genetycznie. Wraz z nim przeszczepiono również grasicę.
W tym artykule: Bardzo trudny przypadek Kilka przełomowych zabiegów Rozwój ksenotransplantacji Chirurg, który sam jest po przeszczepie Lisa Pisano pochodzi z New Yersey. Na początku kwietnia przeszła serię pionierskich operacji przeprowadzonych w ośrodku NYU Langone Health. Wpierw wszczepiono jej pompę wspomagającą pracę serca. Kilka dni później otrzymała genetycznie zmodyfikowaną nerkę świni. – Wszystko, czego potrzebowałam, to szansa na lepsze życie – powiedziała Pisano. – Po tym jak wypadłam z kolejki po ludzki przeszczep, dotarło do mnie, że nie mam wiele czasu. Pisano cierpi na dwie bardzo poważne choroby: niewydolność nerek w końcowym stadium i niewydolność serca. Pierwsza zmuszała ją do regularnych dializ. Kłopoty z sercem były tak zaawansowane, że bez zastosowania urządzenia wspomagającego pracę tego narządu lekarze dawali kobiecie zaledwie kilka tygodni. Bardzo trudny przypadek Dla Pisano nowatorskie zabiegi były jedyną szansą na przedłużenie życia. Z powodu historii chorobowej kobieta nie kwalifikowała się ani do przeszczepu serca, ani do przeszczepu nerki. Dodatkową przeszkodą był wysoki poziom przeciwciał, uruchamiających reakcję odrzuceniową organizmu. Jednak, jak się okazało, w przypadku Pisano dotyczył on tylko ludzkich tkanek. Nie zaś zmodyfikowanych genetycznie tkanek świni. To dawało szanse na uratowanie kobiety. Serię operacji zaplanował i przeprowadził zespół kierowany przez dr. Roberta Montgomery’ego, jednego ze światowych pionierów ksenotransplantacji (przeszczepów odzwierzęcych). Najpierw kobiecie wczepiono niewielkie urządzenie wspomagające pracę lewej komory serca (tzw. LVAD). Zazwyczaj otrzymują je chorzy oczekujący na przeszczep. Kilka przełomowych zabiegów Wszczepienie LVAD przeprowadzono 4 kwietnia. 12 kwietnia lekarze wykonali ksenotransplantację. Był to drugi przeszczep nerki świni na świecie żywemu pacjentowi. Wcześniej tego rodzaju procedurę testowano na martwych biorcach. Dodatkowo po raz pierwszy na świecie wraz z nerką przeszczepiono świńską grasicę. Ma ona „wyszkolić” układ odpornościowy kobiety i zapobiec odrzuceniu organu. Wszczepiona Pisano nerka świni została zmodyfikowana genetycznie. Już wcześniej lekarze z NYU Langone testowali organy świń, z których DNA usunięto jeden gen. Odpowiada on za produkcję cukru alpha-gal. Ta biomolekuła stanowi największą przeszkodę w próbach przeszczepiania ludziom narządów świni. Sprawia, że organ odzwierzęcy już w pierwszych minutach po przeszczepie jest odrzucany przez ludzki organizm. Organy bez genu kodującego alpha-gal dają większe szanse na powodzenie zabiegu. Nerka świni pracuje w ludzkim ciele ponad miesiąc. Operację wykonał chirurg, który sam ma przeszczepione serce Miesiąc temu chirurdzy przeszczepili genetycznie zmodyfikowaną nerkę świni pacjentowi po śmierci mózgu. Właśnie ogłosili, że nerka nadal funkcjonuje tak, jak powinna. Test stanowi znaczą... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nerka-swini-pracuje-w-ludzkim-ciele-ponad-miesiac-operacje-wykonal-chirurg-ktory-sam-ma-przeszczepione-serce-fot-joe-carrotta-1d22339.jpg" width="938" height="426" alt="Nerka świni pracuje w ludzkim ciele ponad miesiąc. Operację wykonał chirurg, który sam ma przeszczepione serce (fot. JOE CARROTTA)" title="Nerka świni pracuje w ludzkim ciele ponad miesiąc. Operację wykonał chirurg, który sam ma przeszczepione serce (fot. JOE CARROTTA)" /> – Wykorzystując świnie z pojedynczą modyfikacją genetyczną możemy lepiej zrozumieć rolę, jaką odgrywa zaledwie jedna kluczowa zmiana w genomie – stwierdził dr Montgomery. Dzięki temu ksenotransplantacja mogłaby stać się realną alternatywą dla pacjentów. – Ponieważ zmodyfikowane genetycznie świnie można hodować i nie wymagają klonowania, jest to zrównoważone i skalowalne rozwiązanie problemu niedoboru narządów – dodał naukowiec. Problem braku narządów jest w Stanach Zjednoczonych mocno odczuwalny. Tylko na przeszczep nerki oczekuje tam prawie 90 tys. osób. Rozwój ksenotransplantacji Pierwszy raz nerkę świńską żywemu biorcy przeszczepiono zaledwie miesiąc wcześniej. W marcu 2024 roku zabieg przeprowadzono w Massachusetts General Hospital. Pacjentem był 62-letni mężczyzna. W 2023 r. dwóch pacjentów otrzymało zaś serce świni. Po przeszczepie żyli jednak tylko dwa miesiące. Lisa Pisano zdawała sobie sprawę z ryzyka, jakie podejmuje. – Przedyskutowałam to wpierw z rodziną i z mężem – powiedziała. – Uznałam, że w najgorszym przypadku, jeśli to nie zadziała u mnie, może zadziałać u następnej osoby. Cóż, przynajmniej ktoś na tym skorzysta – stwierdziła. Na szczęście dwa tygodnie po zabiegu nie ma żadnych śladów wskazujących, by organizm Pisano odrzucał przeszczep. Dr Montgomery stwierdził, że jej nerka funkcjonuje „perfekcyjnie”. Chirurg, który sam jest po przeszczepie Naukowcy eksperymentują z ksenotransplantacjami od kilkudziesięciu lat. Skłania ich do tego brak organów do przeszczepów i gigantyczne kolejki oczekujących na serce albo nerkę. Dla chorych przeszczep jest często terapią ostatniej szansy. Dr Montgomery sam przeszedł transplantację serca. Odziedziczył po swoi ojcu (zmarłym w wieku 52 lat) postępującą chorobę mięśnia sercowego. W 2018 roku był już w ciężkim stanie. Uratował go przeszczep, który wykonał jego podwładny z Instytutu Transplantologii. Dr Montgomery w 2021 r. po raz pierwszy przeszczepił świńską nerkę martwemu biorcy. Zmodyfikowany genetycznie organ pracował wówczas przez 54 godziny. Źródła: NYU Langone Health, Science Alert. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Już wiadomo, kto pierwszy dostał chip Elona Muska. Pokazano film, na którym mężczyzna gra na komputerze za pomocą myśli
Szachy i „Cywilizacja VI” to programy, który używa pierwszy posiadacz implantu Neuralinka. Firma niespodziewanie pokazała livestream z jego udziałem. Widać na nim, jak 29-latek przesuwa kursor za pomocą myśli.
W tym artykule: W co gra pierwszy posiadacz implantu Neuralink? Pionierska operacja Jak steruje się kursorem za pomocą mózgu Czy implant ma wady? Wątpliwości związane z implantami – Nazywam się Nolan Arbaugh. Mam 29 lat. Mniej więcej osiem lat temu miałem dziwaczny wypadek w czasie nurkowania, który doprowadził do dyslokacji kręgów C4 i C5. Teraz jestem kompletnym tertraplegikiem. Jestem sparaliżowany poniżej ramion – opowiada bohater livestreamu Neuralinka wypuszczonego w środę. Tożsamość Arbaugha pozostawała pilnie strzeżonym sekretem. Jest on bowiem pierwszą osobą, której wszczepiono do mózgu implant Neuralink, firmy Elona Muska. Implant służy jako „interfejs” pozwalający sterować komputerem za pomocą myśli. Na razie Neuralink testuje technologię na ochotnikach. Arbaugh był pierwszym z nich. W co gra pierwszy posiadacz implantu Neuralink? Ziarniste wideo zostało nakręcone w domu Arbaugha. Widać na nim siedzącego przed laptopem mężczyznę, któremu towarzyszy Bliss Chapman, inżynier Neuralink zajmujący się software BCI (ang. brain computer interface). Na laptopie rozgrywana jest partia szachów. View oEmbed on the source website – Granie w szachy było jedną z rzeczy, których nie bardzo mogłem robić przez ostatnie kilka lat – opowiada Arbaugh. – Korzystałem z pałeczki trzymanej w ustach. Jednak teraz mogę wszystko zrobić, używając mózgu. Widzicie kursor przesuwający się po ekranie? To ja nim poruszam. Całkiem nieźle, co? Arbaugh pokazuje następnie, jak wyłącza „myślami” grającą w tle muzykę. Opowiada również, że dzięki implantowi nareszcie może pograć w „Cywilizację VI”. Mówi, że raz spędził z tą grą aż osiem godzin. Urządzenie pozwoliło mu również uczyć się japońskiego i francuskiego. Pionierska operacja Amerykańska Agencja Żywności i Leków dopuściła testowanie chipów Neuralink na ludziach w lecie 2023 roku. Arbaugh przeszedł operację w styczniu. Określił ją jako „superłatwą”. Został wypisany ze szpitala już następnego dnia. W czasie zabiegu robot chirurgiczny wywiercił mu otwór w czaszce. Następnie w mózgu mężczyzny zostało umieszczone okrągłe urządzenie wielkości monety. Zawiera 1024 elektrody rozłożone na 64 elastyczne „nici”, z których każda jest cieńsza od ludzkiego włosa. Elektrody rejestrują impulsy elektryczne pojawiające się w rejonie mózgu związanym z poruszaniem się. Informacje o aktywności mózgu trafiają następnie do specjalnej aplikacji, ona zaś przekształca je na ruch komputerowego kursora. Interfejsy mózg-maszyna. Czy jesteś gotowy użyć komputera, by udoskonalić swój umysł? Interfejsy mózg-maszyna mogłyby zwiększyć naszą inteligencję i usprawnić proces myślenia. Tylko jakim kosztem? Jak steruje się kursorem za pomocą mózgu Arbaugh opowiada, że wpierw musiał się nauczyć, jak korzystać z implantu. Pierwszym krokiem było próbowanie poruszania rękami, prawą i lewą. Co prawda nie był w stanie wykonać żadnego ruchu, jednak jego mózg generował wówczas impulsy rejestrowane przez implant. Wkrótce sterowanie kursorem stało się intuicyjne. – Po prostu patrzyłem gdzieś na ekran i kursor przemieszczał się tam, gdzie chciałem – opowiada Nolan. – Jakbym używał mocy. To naprawdę niezwykłe doświadczenie. Czy implant ma wady? W dalszej części dziewięciominutowego wideo Arbaugh wspomina również o wadach urządzenia. – Nie jest idealnie. Mamy pewne problemy. Nie chcę, żeby ludzie myśleli, ze to koniec podróży. Nadal jest do wykonania wiele pracy – opowiada mężczyzna. Nie podaje jednak konkretnie, jakie wady ma na myśli. Wcześniej wspomina za to, że z implantu nie można korzystać bez końca. Co pewien czas trzeba go ładować. – Implant już teraz zmienił moje życie – mówi na koniec Arbaugh. – Zrobiłem to, ponieważ chciałem pomóc. I chciałem być częścią czegoś, co, jak czuję, może zmienić świat. Moim zdaniem nie ma się czego bać. Nie miałem żadnych upośledzeń funkcji poznawczych; a przynajmniej nie takich spowodowanych przez operację – śmieje się. Wątpliwości związane z implantami Założony w 2016 r. Neuralink Corporation poszukuje innych ochotników chcących przetestować jej implant. Warunkiem jest tetraplegia, czyli paraliż czterokończynowy. W przyszłości jednak testowany obecnie prototyp może zamienić się w produkt kierowany nie tylko do chorych, ale wszystkich zainteresowanych. Sam Musk twierdził, że kiedyś wszczepi sobie implant. Takie potencjalne zastosowanie tej technologii jest jednak krytykowane i to nie tylko przez etyków. Sztuczne „poszerzanie możliwości ludzkiego mózgu” rodzi zupełnie nowe problemy dotyczące np. ochrony danych. Z powodu ceny chip będzie najprawdopodobniej dostępny tylko dla nielicznych, co może pogłębić podziały społeczne. Na wideo Bliss Chapman zapowiedział, że w najbliższych dniach zostanie opublikuje więcej materiałów o implancie i jego testach. Źródła: Neuralink, Live Science. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Archeolodzy odnaleźli szkielet, który ma ślady operacji mózgu. Zabieg przeprowadzono 3400 lat temu
Podczas wykopalisk archeologicznych w Izraelu odnaleziono szkielety dwóch braci z epoki brązu. Czaszka jednego z nich miała dziurę, którą wykonano podczas zabiegu trepanacji. Naukowcy twierdzą, że to najstarszy dowód na tego rodzaju operację w regionie.
W tym artykule: Najstarszy dowód na trepanację na Bliskim Wschodzie Mężczyzna należał do bogatszej warstwy społecznej Pacjent zmarł prawdopodobnie kilka godzin po operacji Najstarsze operacje na świecie przeprowadzano już kilka, a nawet kilkanaście tysięcy lat temu. Pradawna medycyna rozwijała się metodą prób i błędów. Nie wszystkie zabiegi były udane. Prawdopodobnie większość z nich i tak kończyła się olbrzymim cierpieniem pacjenta, a niekiedy nawet śmiercią. Najstarszy dowód na trepanację na Bliskim Wschodzie Znane są jednak przypadki starożytnych eksperymentów medycznych, które kończyły się pomyślnie. Tak było m.in. z hiszpańską czaszką, która miała ślady kilku nacięć świadczących o operacji ucha. Szkielet miał pond 5000 lat. Co więcej, pierwszą udaną amputację przeprowadzono ok. 31 tys. lat temu na Borneo. Badacze ustalili, że po odcięciu dolnej części nogi, pacjent żył jeszcze od sześciu do dziewięciu lat. Najnowsze odkrycie w Izraelu rzuca z kolei nowe światło na historię operacji na Bliskim Wschodzie. W trakcie ostatnich wykopalisk archeologicznych w grobowcu w starożytnym mieście Tel Megiddo badacze odnaleźli szczątki dwóch braci, którzy żyli w epoce brązu w latach 1550 a 1450 p.n.e. Naukowcy zauważyli, że czaszka jednego z nich miała kwadratowy otwór. Uczeni sugerują, że to najstarszy dowód na trepanację czaszki w tym regionie. Co robi metal w starożytnej czaszce. Sensacyjne odkrycie naukowców. Nie są pewni, czy metalowy element jest oryginałem, czy znakomitą fałszywką Czaszka, która została odnaleziona w Peru może być dowodem na najstarszą w historii operację wszczepienia implantu. Środowisko naukowców jest jednak podzielone. Część naukowców uważa,... – Trepanacja była zabiegiem chirurgiczny, który znany jest w historii od tysięcy lat. Jednak nie mamy wiele dowodów na tego rodzaju operacje na Bliskim Wschodzie. Mamy nadzieję, że nasze badania pomogą zrozumieć, jak rozwijała się medycyna na terytorium dzisiejszego Izraela – mówi dr Rachel Kalisher, archeolożka z Brown University, która jest współautorką odkrycia. Mężczyzna należał do bogatszej warstwy społecznej Trepanacja to skomplikowana operacja, która polega na otwarciu czaszki poprzez wywierceniu w niej drobnych otworów. W czasach starożytnych była przeprowadzana w celu leczenia dolegliwości, takich jak choroby mózgu, epilepsji, lub złagodzenia migreny. Autorzy odkrycia podkreślają, że Tel Megiddo znajdowało się drodze ważnego szlaku handlowego Via Maris. Łączył Afrykę Północną z krajami Lewantu i był jednym z głównych traków w starożytnej Palestynie. Dzięki temu miasto było bogate i dobrze prosperujące. Zbudowano tam wiele majestatycznych budowli, świątyń i fortyfikacji. Dr Kalisher twierdzi, że bracia należeli do bogatszej części społeczeństwa, być może byli nawet spokrewnieni z ówczesną rodziną królewską. Wskazuje na to wyposażenie grobowca oraz fakt, że trepanacja w regionie nie była powszechną operacją. Pacjent zmarł prawdopodobnie kilka godzin po operacji Naukowcy przeprowadzili analizę DNA i odkryli, że obydwaj bracia przechodzili ciężkie choroby. Niektóre kości wykazywały ślady przewlekłych i wyniszczających schorzeń. – Nasze badania wykazały, że musieli mierzyć się z problemami zdrowotnymi, które w tamtych czasach byłyby nieuleczalne, gdyby nie status społeczny. Na zaawansowane zabiegi i operacje mogli liczyć tylko najbogatsi – twierdzi dr Kalisher. Autorzy odkrycia stwierdzili, że młodszy brat w chwili śmierci miał kilkanaście lub ponad dwadzieścia lat. Starszy natomiast mógł dożyć nawet 40 lat. Badacze zwracają uwagę na to, że jak na stan ich szczątek i fakt przebycia tak wielu chorób, mieli długie życie. – Ludzie, którzy należeli do elity, nie musieli dużo pracować. Bogaci mieszkańcy Tel Megiddo mieli zupełnie inną, zdrowszą dietę – podkreśla archeolożka. Badaczom nie udało się jednak ustalić, dlaczego starszy z braci został poddany trepanacji. – Analiza kości wykazała, że człowiek ten znosił postępującą infekcję przez długi czas. Być może był to trąd. Operację przeprowadzono prawdopodobnie w ostatniej fazie choroby, jako odpowiedź na stan niemalże agonalny – przyznają autorzy. Mężczyzna zmarł kilka godzin po zabiegu. Źródło: PLOS One Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Historyczna transplantacja serca. Lekarze przeszczepili je z genetycznie zmodyfikowanej świni
Po raz pierwszy w historii lekarzom udało się przeszczepić człowiekowi serce z genetycznie zmodyfikowanej świni.
W tym artykule: Historyczna transplantacja serca Ksenotransplantacja To była walka o życie 57-letniego Davida Benneta. Od wielu miesięcy pozostawał podpięty pod aparaturą, która wspomagała pracę jego serca. Dzień przed operacją, 30 grudnia powiedział, że ma wybór pomiędzy śmiercią albo transplantacją. Wybrał to drugie. Dzień później amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) wydała warunkowe pozwolenie na przeszczep między genetycznie zmodyfikowaną świnią a człowiekiem. 7 stycznia Bennet leżał już na sali, w której przeprowadzono operację trwającą 7 godzin. Udaną. Przeszczep nie został od razu odrzucony. Trzy dni później David Bennet pozuje do selfie z chirurgiem, na którym widać, że jest schorowany, ale co ważniejsze - żyje. Lekarze z Uniwersyteckiego Szpitala Maryland w w Baltimore tworzą właśnie historię. Historyczna transplantacja serca David Bennet nie miał już szans na tradycyjny przeszczep, od ludzkiego dawcy. Jego stan zdrowia był krytyczny. - Wiem, że to duże ryzyko, ale to moja ostatnia szansa na życie. - mówił przed operacją. Lekarze z Centrum Medycznego Uniwersytetu Maryland postawili wszystko na jedną kartę i podjęli ryzyko. Gdyby nie ta kluczowa decyzja, 57-latek zmarłby, ponieważ cierpiał na śmiertelną chorobę serca. Świnia, która była dawcą organu, została genetycznie zmodyfikowana, żeby pozbyć się trzech genów, które powodowały w odrzucenie serca od tego zwierzęcia przez ludzki układ odpornościowy. Usunięto także gen świni, który powodował wzrost tkanki sercowej w organizmie pacjenta. Ponadto zmodyfikowane zwierzę otrzymało sześć genów ludzkich. Chirurdzy z szpitala Uniwersytetu Marylandu, którzy przeprowadzili operacje przyznają - to historyczna chwila, którą poprzedzały dziesięciolecia badań. Ta transplantacja serca, może zmienić bieg historii. Teraz David Bennet pozostanie przez kilka kolejnych tygodni pod ścisłą obserwacją, tygodni, które zaważą na jego życiu. - Nie mogę się doczekać, kiedy w końcu wstanę z łóżka. - mówi. W 2021 roku padło wiele niechlubnych rekordów. Zmiany klimatyczne są coraz bardziej odczuwalne W 2021 roku ponad 400 stacji meteorologicznych zmierzyło rekordowo wysokie temperatury. Ubiegły rok był jednym z najcieplejszych w historii. Zmiany klimatyczne są coraz większym zagrożeniem d... Ksenotransplantacja Ksenotransplantacja to w prostych słowach przeszczep lub infuzja tkanek lub organów zwierzęcych do ludzkiego organizmu. Prace nad powodzeniem takich operacji trwają już od XIX wieku, a pierwsza udokumentowana próba przetoczenia krwi odzwierzęcej została opisana już nawet w 1667 r. Wtedy to 15-letniemu chłopcu próbowano przetoczyć krew jagnięcia. W 1984 roku przeprowadzono najsłynniejszą w dziejach ksenotransplantację na 12-dniowym dziecku, nazywanym później „Baby Fae”, które urodziło się przedwcześnie z niedorozwojem lewej komory serca. Noworodek był biorcą serca pawiana. Po 11 dniach pojawiły się pierwsze objawy odrzucenia przeszczepu, a 9 dni później dziecko zmarło. Opinia publiczna była wówczas zszokowana tym wydarzeniem, a wiele osób nazywało operację za nieetyczny eksperyment. Nie można nie wspomnieć o polskim geniuszu kardiochirurgii doktorze Zbigniewie Relidze. Polak w 1992 roku wraz z grupą inny lekarzy przeprowadził jedną z pierwszych operacji transplantacji serca świni. Niestety przeszczep się nie przyjął, a pacjent zmarł 23 godziny później. Później przez lata naukowcy zachodzili w głowę, co zrobić, żeby ksenotransplantacja się powiodła. Rozwiązanie przyniosła właśnie genetyczna modyfikacja zwierzęcia. Jeżeli ta operacja okaże się skuteczna, będzie to ratunek dla tysięcy ludzi. Na świecie codziennie umiera bowiem kilkanaście osób z powodu braku dawcy. W samych Stanach Zjednoczonych na przeszczep czeka obecnie 110 tys. osób. Być może jesteśmy właśnie świadkami wielkiej zmiany. Źródło: University of Maryland, BBC, Live Science
Gra VR zamiast znieczulenia? Droga Brenta Bauera do zdrowia pokazuje medycynę przyszłości
Od wirtualnej rzeczywistości do antygrawitacyjnej bieżni - opowieść Brenta Bauera o powrocie do zdrowia pokazuje, jak przełomowa może być medycyna przyszłości.
W słoneczną sobotę, w czerwcu 2019 roku, 56-letni Brent Bauer stał na szczycie swojego letniego domu na wyspie San Juan, u wybrzeży Seattle, czyszcząc dach przy pomocy myjki ciśnieniowej. Został mu ostatni, trudnodostępny fragment i kiedy pociągnął za spust na myjce, wyzwolona siła pchnęła go do tyłu na śliski metal, przez co stracił równowagę. Bauer upadł z wysokości około 7,5 metrów, co dało mu wystarczająco dużo czasu na to, aby w jego głowie pojawiły się dwie myśli zanim uderzył w beton: "To jest ten moment" i "To głupie". Kiedy w lutym opowiada mi o tym zdarzeniu w swojej kuchni, jego głowa jest starannie ogolona, a jego sposób bycia cechuje się opanowaniem z lekkim rozgoryczeniem. Nadal wzdryga się na myśl o tamtym dniu, ponieważ tak wiele rzeczy musiało pójść idealnie, aby mógł wrócić do życia. "Udało mi się obrócić w powietrzu, co jest cudem, dlatego wylądowałem na nogach. Gdybym tego nie zrobił, umarłbym" - mówi. Bauer nazywa swoje stopy "strefą zgniotu", porównując je do części samochodu zaprojektowanej tak, by pochłaniały siłę uderzenia podczas zderzenia. Wylądował najpierw na lewej pięcie, która rozpadła się na 16 kawałków, a potem na prawej pięcie, która rozpadła się na tyle samo części. Następnie odbił się od miednicy, która roztrzaskała się na trzy kawałki i rozwarła na 11 centymetrów, rozrywając główne naczynia krwionośne. Następnie wylądował na nadgarstku, który złamał się i spowodował, że kość łokciowa wystawała z jego przedramienia na długość 4 centymetrów. Pamięta, że próbował wstać, ale dolna część jego ciała runęła pod jego ciężarem. Kiedy Bauer dotarł helikopterem do Seattle's Harborview Medical Center, miał poważne obrażenia wewnętrzne i wiele potłuczonych kości, co ostatecznie wymagało od zespołu lekarzy przeprowadzenia 10 operacji, aby spróbować poskładać je z powrotem. W ciągu następnych kilku tygodni, personel medyczny musiał wprowadzić go w śpiączkę farmakologiczną na dwa dni, aby zahamować krwawienie, uratować jego organy i ustabilizować złamane kości. Dziś jego opowieść o tej tragedii i leczeniu ukazuje niewiarygodne innowacje w medycynie, a zwłaszcza w zakresie delikatnych technik chirurgicznych służących do naprawy kości oraz w radzeniu sobie z intensywnym bólem, który towarzyszy tym zabiegom. "Wiedziałem, że jestem w śmiertelnym niebezpieczeństwie" - mówi Bauer, który opisuje swój zespół lekarzy recytując litanię entuzjastycznych wyrazów najwyższego uznania. "Od tamtego czasu czuję przede wszystkim wdzięczność za to, że żyję". Na pięcie i na modlitwie Kiedy nie pracuje w należącej do niego firmie telekomunikacyjnej, Bauer uprawia wspinaczkę oraz paralotniarstwo i widzę w jego oczach, że nie są to przypadkowe zajęcia rekreacyjne. To człowiek, który ma obsesję na punkcie przekraczania granic. W 1984 roku pracował na łodzi do połowu łososia na Morzu Beringa, kiedy w nocy fala zatopiła statek. Załoga opuściła go i pływała w swoich kombinezonach ratunkowych przez dwie godziny, aż została uratowana przez inną łódź rybacką. Podczas safari w Zimbabwe w 2005 roku, Bauer znalazł się na gałęzi drzewa próbując sfotografować krokodyla, po czym upadł i wylądował na plecach, powodując stłuczenia graniczące z martwicą i złamanie kompresyjne trzech kręgów. "Ze względu na to, że poszczęściło mi się w życiu tyle razy, miałem po prostu to błędne przekonanie, że naprawdę złe rzeczy mi się nie przydarzają" - mówi. Wcześniejsze doświadczenia związane z kontuzjami oraz siła, jaką czerpał z rekreacyjnych aktywności, pomogły mu w tym tragicznym, czerwcowym dniu. Zanim wpadł w panikę, Bauer spojrzał w górę i zobaczył, że jego telefon wyskoczył mu z kieszeni podczas upadku i leżał około 6 metrów dalej. Użył kolana i jednej sprawnej ręki, by przesunąć swoje ciało w stronę telefonu i próbował zadzwonić do sąsiada, który nie odbierał. Następnie zadzwonił na numer alarmowy, aby wezwać medyków z wyspy, po czym wspomnienia Bauera stały się niewyraźne. Kiedy leżał w helikopterze, wspominał, że w oddali widział ciemne, niebieskie światło. Kiedy to światło go przyciągało, psychicznie ruszył w jego kierunku, przekonany, że zmarł. Bauer stracił przytomność, zanim helikopter dotarł do szpitala po drugiej stronie cieśniny Puget Sound. Nie obudził się przez kolejne dwa dni. To prawdziwy łut szczęścia, że Bauer znalazł się w niewielkiej odległości od Harborview Medical Center. Obiekt jest centrum urazowym pierwszego stopnia, najwyższym z pięciu stopni opieki ustalonych przez American College of Surgeons. Jest to również miejsce pracy czołowych chirurgów wykwalifikowanych w najnowocześniejszych technikach niezbędnych do tego, aby ponownego poskładać jego pokiereszowane wnętrzności. "Tak się składa, że najlepszy lekarz zajmujący się stopami i piętami w Stanach Zjednoczonych i prawdopodobnie na całym świecie, pracuje w Harborview i to on był moim lekarzem. Jestem za to naprawdę wdzięczny" - mówi Bauer. Chirurg stóp Stephen Benirschke pojawia się na naszym wywiadzie ubrany w świeżo wyprasowaną, białą koszulę i ciasno zawiązany krawat oraz w wełnianą kamizelkę, aby zachować swobodę prosto z Seattle. Był jeszcze stosunkowo nowy w Harborview kiedy w 1985 roku jego doradca powierzył mu zadanie "wymyślenia, jak naprawić stopy". Literatura medyczna nie zawierała wówczas żadnych informacji na temat złamań kości piętowej, mimo że są to najczęstsze złamania stopy. W większości przypadków, lekarze po prostu nie operowali. Z czasem Benirschke opracował metodę, która stała się złotym standardem. Do każdego kawałka kości przyczepia pręt, a następnie używa ich, aby przesunąć każdy kawałek z powrotem na właściwe miejsce, podobnie jak przy składaniu rozbitej skorupki jajka. Po ich ułożeniu, używa arkusza metalowej siatki, aby owinąć piętę i ustabilizować ją na czas procesu gojenia. Mówi, że kluczem do naprawy kości piętowej jest to, aby pamiętać, że jej zadaniem jest utrzymywanie wszystkiego co znajduje się nad nią. Całe ciało ludzkie jest na niej podtrzymywane. "To bardzo fajna kość" - mówi Benirschke. Ta innowacyjna operacja pięty pomogła Bauerowi usunąć jedną przeszkodę na drodze do powrotu do zdrowia, ale pozostały pewnie te trudniejsze. Inny chirurg musiał ustabilizować złamaną miednicę Bauera za pomocą zewnętrznej ramy wyposażonej w mierzące 15 centymetrów pręty wwiercone w jego kości biodrowe. Osiem tygodni później kości zagoiły się na tyle, że można było usunąć te pręty. Reza Firoozabadi, ekspert w zakresie miednicy w Harborview, ubrany w biały fartuch lekarski i z sympatycznym uśmiechem, używa pełnowymiarowego modelu szkieletu, aby pokazać mi, gdzie zostały umieszczone pręty. Mówi, że usunięcie ich nie jest technicznie operacją. To tylko kwestia wykręcenia prętów z miednicy, gdyż można je ręcznie przekręcać na zewnętrznej ramie. To prosty zabieg, ale bolesny. Historycznie, zabieg ten odbywa się na sali operacyjnej a pacjent jest znieczulony. Jednak w przypadku Bauera, Firoozabadi zaproponował dwie opcje. Mógł ponownie trafić na salę operacyjną i dostać znieczulenie oraz rurkę intubacyjną. Mógł też przekonać się jak wygląda nowoczesna medycyna i wziąć udział w badaniu, które polegało na usunięciu bolców w ramach zabiegu ambulatoryjnego z wykorzystaniem wirtualnej rzeczywistości (VR) zamiast leków przeciwbólowych. Bauer skorzystał z okazji, by uniknąć kolejnej intubacji, testując tym samym jak sprawdzają się innowacyjne technologie w medycynie. Sala operacyjna versus wirtualna rzeczywistość Ból to rzecz trudna do opanowania. Jest to subiektywne doświadczenie i istnieją czynniki psychologiczne, które mogą osłabić skuteczność leków przeciwbólowych. Pacjent, który zostanie ostrzeżony, że wykonywany zabieg będzie bolesny może czuć wiele rzeczy: lęk, depresję, zniecierpliwienie, zaburzenia stresu pourazowego (PTSD) z poprzednich doświadczeń. Tak więc, VR nie tylko rozprasza pacjenta, ale faktycznie odwraca te negatywne skutki psychologiczne. "Wszystkie te czynniki nachodzą na siebie i wszystkie są eliminowane przez VR" - mówi Hunter Hoffman, naukowiec z Human Photonics Laboratory na Uniwersytecie w Waszyngtonie. Ta niezwykła technologia w medycynie została wykorzystana przez Hoffmana, który początkowo zaprojektował program VR, aby leczyć pacjentów z oparzeniami podczas niezwykle bolesnego opatrywania ich ran, dlatego stworzył zimne, wirtualne środowisko, które nazywa SnowWorld. Aby przeprowadzić proces usuwania pierwszego pręta, Bauer został podłączony do okularów VR i wpadł do lodowatego kanionu. Tam został otoczony przez pingwiny i mamuty, w które miał uderzać wirtualnymi śnieżkami, używając myszki komputerowej trzymanej w prawej ręce. Rzucanie śnieżkami częściowo zmniejsza ból z powodu odwrócenia uwagi przez interaktywność, ale także z powodu chęci pacjenta do zatopienie się w przedstawianym im świecie wirtualnym, jak mówi Hoffman. Ludzie są zmotywowani do tego, by pozwolić sobie na wniknięcie do gry, ponieważ nagrodą jest mniejszy ból. Inną zaletą VR jest to, jak bardzo jest ona nakierowana na konkretne cele. Leki nie włączają się i nie wyłączają natychmiast, ale kiedy pacjent zdejmuje okulary VR, po prostu przestają na niego działać. Po wyjęciu pierwszego pręta Bauer stwierdził, że VR prawdopodobnie zmniejszyło odczuwany przez niego ból o połowę. W przypadku drugiego pręta, Firoozabadi wykonał ten sam zabieg bez użycia VR (za zgodą Bauera), co stanowiło metodę kontrolną w badaniu naukowym. Bauer mówi, że ból był rozdzierający i że łzy spływały mu po twarzy. Powiedział mi, że zdecydował się na to myśląc, że wytrzyma wszystko przez trzy lub cztery minuty, ale ten zabieg udowodnił mu, że się mylił. Uwielbiający współzawodnictwo Bauer przekazał Hoffmanowi kilka informacji zwrotnych, które mógł wykorzystać w przyszłości podczas terapii VR: Zapisuj wyniki. Jeśli gra jest oparta na rywalizacji, łatwiej się w nią wciągnąć, jak mówi Bauer. Firoozabadi też miał kilka sugestii dla Hoffmana. Zasugerował, że w kolejnych wersjach zamiast pejzażu śnieżnego, można by stworzyć miejsca dopasowane do indywidualnych upodobań pacjentów, aby doświadczenie to było jeszcze bardziej wciągające. Narzędzia terapii W przypadku Bauera wizje prawdziwych przygód sprawiają, że staje się on coraz silniejszy, gdy zima zamienia się w wiosnę. Przeszedł na wcześniejszą emeryturę i teraz koncentruje się na budowaniu życia pełnego radości i przygód, choć być może bez zbędnego ryzyka. Kiedy spadł z dachu, znał swoją dziewczynę, Sarę Bartolac, zaledwie od sześciu tygodni, a ona wciąż tu jest, uczestniczy w jego wizytach fizjoterapeutycznych, zarządza jego domową opieką i z miłością uśmiecha się, gdy słucha, jak opisuje swoje plany, by w następnym tygodniu latać na paralotni. "On kocha adrenalinę" - mówi mi. Odpowiedzią Bauera jest charakterystyczna dla niego pewność siebie: "Tylko cztery dobre kroki" - powtarza, prawie jak mantrę. To wszystko czego potrzebuje, żeby wznieść się w powietrze. Jego fizjoterapia i trening fizyczny trwają około czterech godzin dziennie. A to wszystko robi dodatkowo oprócz sesji na Husky Stadium, będącym częścią University of Washington, które obejmują pionierską technikę z Japonii, zwaną terapią ograniczającą przepływ krwi, która wspiera wzrost mięśni poprzez precyzyjną kontrolę tlenu dostarczanego przez krew. Kiedy wzięłam udział w jego sesji terapeutycznej w marcu, Bauer chętnie popisywał się na bieżni antygrawitacyjnej lub jak ją nazywa, na "maszynie do wbijania klinów" na Husky Stadium. Aby jej użyć, zakłada spodenki, które przypominają fartuch na kajaku morskim. Wchodzi na bieżnię i przypina spodenki do torby otaczającej maszynę, która następnie napełnia się powietrzem. Może on regulować ciśnienie powietrza w górę lub w dół, aby zdecydować, jak duża część jego masy ciała jest podtrzymywana przez urządzenie. Kiedy rozpoczynał rekonwalescencję, zaledwie trzy miesiące po wypadku, prowadził na tej bieżni samodzielną terapię. Przewracał wózek inwalidzki, a następnie podciągał się rękami do góry. Pozwolono mu chodzić z zaledwie 35 procentami wagi jego ciała. Dzisiaj czuje się szczególnie silny i chce zobaczyć, co jest w stanie zrobić. Zaczyna zmniejszać ciśnienie pompowania, aby zwiększyć wagę podtrzymywaną przez własne nogi, która obecnie wynosi prawie 85 procent. Kiedy opisuje mi, jak działa bieżnia, wpada na pewien pomysł. "Właściwie, pozwól mi czegoś spróbować" - mówi. Zaczyna zwiększać prędkość bieżni. Na początku powoli, a potem coraz szybciej. Jego kroki przechodzą od zamierzonego rytmu spaceru, choć z lekkim przeskokiem, do szybszego tempa pełnego biegu. Kiedy ten silny i poważny człowiek zdaje sobie sprawę, że biega po raz pierwszy od wypadku sprzed prawie dziewięciu miesięcy, z jego ust wydobywa się beztroski śmiech. "Patrzcie, co mogę zrobić!" - krzyczy radośnie. "Sarah, ja biegnę!" - przez chwilę kontynuuje swoje dziecinne pokrzykiwania zanim się uspokoi. Skupia się na swojej formie i próbuje rozkoszować się uczuciem biegania, "żebym pamiętał, jakie to uczucie" - mówi. Pomimo tej chwili pełnej nadziei, nie mogę powiedzieć, że jestem zaskoczona, kiedy kilka miesięcy później dostałam następnego maila, tym razem ze zdjęciami z kolejnej operacji. "Okazuje się, że przesadziłem z moimi aktywnościami i złamałem większość śrub, które znajdowały się w mojej lewej stopie" - pisze Bauer. Minął już ponad rok od jego upadku, ale nie przerywając, przybiera typowy dla siebie ton nieustającego optymizmu: "Świetnie się teraz czuję i szybko dochodzę do formy. Za kilka tygodni mogę zacząć w pełni ją obciążać i wierzę, że w końcu odzyskam 100% sprawności". Źródło: NationalGeographic.com: A fall shattered his body. These medical marvels pieced him back together.
Gąbki, igły, nożyczki. Lekarze zostawiają w ciałach pacjentów tzw. pamiątki
Tylko w USA rocznie dochodzi do 4500-6000 przypadków pozostawienia w ciele pacjenta ciał obcych po operacjach. Niewykryte odpowiednio szybko mogą być przyczyną poważnych problemów ze zdrowiem.
Niedawno opublikowany na łamach The New England Journal of Medicine przypadek pewnej 42-latki brzmi dość szokująco. Kobieta zgłosiła się do lekarzy z bólami brzucha i problemami z wzdęciami. Prześwietlenie przyniosło zaskakującą informację: w podbrzuszu znajdowało się ciało obce – gąbka używana podczas chirurgicznych operacji. Pacjentka w istocie miała dwa zabiegi chirurgiczne: cesarskie cięcia Pierwsze przeprowadzono dziewięć, drugie sześć lat wcześniej! Na szczęście po usunięciu ciała obcego kobieta w ciągu kilku dni wróciła do pełnego zdrowia i nie skarżyła się na dalsze problemy. W zależność od przeprowadzanego zabiegu w ciele ludzkim może pozostać jeden z aż 250 narzędzi wykorzystywanych do standardowych operacji. Większość takich przedmiotów jest niewielka, używana w sposób mechaniczny i szybki, zdarza się zatem, że pozostają w ciałach powodując późniejsze kłopoty zdrowotne. Wśród nich znajdziecie między innymi: gąbki skalpele nożyczki ręczniki dreny igły szczypce zaciski rękawiczki chirurgiczne rurki do podawania i odprowadzania płynów małe instrumenty pomiarowe Najczęsciej w ciałach pacjentów zostają gąbki oraz igły. Te pierwsze są wbrew pozorom łatwe do “zgubienia” ponieważ szybko nasiąkając krwią i innymi płynami ustrojowymi wtapiają się w “krajobraz” tkanek i organów pacjenta. Najczęstszymi miejscami, gdzie pozostają przedmioty są podbrzusze oraz klatka piersiowa, choć notowane są przypadki także na przykład pozostawienia “pamiątek” w waginie. Przyczyną jest najczęściej przemęczenie i związana z tym nieuwaga lekarzy i asystentów. Ryzyko jest znacznie większe, gdy na jednym pacjencie przeprowadza się szereg zabiegów, ma on zbyt wysoką masę albo zabiegi wiążą się ze sporą utratą krwi. Szpitale na całym świecie stosują różne metody by zapobiegać takim wypadkom. Niektóre używają narzędzi wyposażonych w mikroskopijne nadajniki, pozwalające je w razie czego natychmiast wykryć. Inne oznaczają je kodami kreskowymi, które następnie są skanowane i sprawdzane przed i po operacji by dokładnie je policzyć. Niestety większość tych technologii jest jeszcze na tyle droga, że ich koszt przewyższa nawet cenę dodatkowych zabiegów... usunięcia takich “pamiątek” z organizmu pacjenta. Błażej Grygiel Źródła: Science Alert / Thought Co.
On gra na gitarze, oni wycinają guza mózgu. Niesamowita operacja zakończona sukcesem
Wygląda to dość makabrycznie, ale w tym szaleństwie jest metoda i do tego naukowa.
Trwającą sześć godzin procedurę przeprowadzono w nadmorskim mieście Durban. Pacjent przez cały jej czas pozostawał przytomny. Celem tego nietypowego podejścia było przywrócenie częściowej władzy w jego palcach. Musa Manzini ma udaną karierę jako multiinstrumentalista oraz nauczyciel. Dwie kolejne operacje na mózgu mogły położyć jej kres, nie można było ich jednak uniknąć. Odradzający się nowotwór był przyczyną neruologicznych problemów, z którymi zmagał się od dzieciństwa. Operowało dwóch neurochirurgów: dr Basil Enicker oraz dr Rohen Harrichandparsad. View oEmbed on the source website Enicker w rozmowie z mediami przyznał, że utrzymywanie pacjenta w stanie wybudzenia było zaplanowane i okazało się lepszym wyjściem niż pełne znieczulenie. - W ten sposób możemy testować obszary mózgu zanim przystąpimy do usuwania guza. To pozwala na bardziej zdecydowane usuwanie przy jednoczesnym minimalizowaniu uszkodzeń mózgu – tłumaczy. Operacja była wyjątkowo ryzykowna, bo każdy nieopatrzny ruch mógł doprowadzić do paraliżu lub uszkodzenia ośrodków nerwowych odpowiedzialnych za kontrolę nad poruszaniem się. Gitarzysta, będąc jednocześnie pacjentem, dawał więc koncert by sprawdzać na bieżąco, czy lekarze nie trafili w nieodpowiednie miejsce. - Wydaje mi się, że nie doceniamy odpowiednio publicznej służby zdrowia – powiedział z wdzięcznością po zakończeniu operacji. Dodał, że zamierza wrócić do koncertowania jak tylko odzyska siły. Źródło: BBC / News24
Nie jeden alpinista mógłby mu pozazdrościć motywacji i górskiej pasji!
Jeśli na którymś z górskich szlaków spotkacie mężczyznę na trójkołowym rowerze, pozdrówcie go od nas. To prawdopodobnie Bartek Michalak, który właśnie spełnia swoje marzenia.
Przez wiele lat trenował karate, chodził na basen, jeździł na rowerze, potem doszły do tego górskie wędrówki z plecakiem i wspinanie. Ten aktywny tryb życia przerwała choroba. Bartek Michalak 10 lat temu przeszedł trzy skomplikowane operacje. - Neurolog operował w mojej głowie ośrodki odpowiedzialne za równowagę, koordynację całego ciała, właściwe napięcie mięśni (nawet tych, które biorą udział w chrapaniu!). Wspominam o tym, by zwrócić uwagę na pewną kwestię: mózg odpowiada za wszystko. Wszystko zależy od głowy. Powtarza to sobie, kiedy nogi i ręce odmawiają mu posłuszeństwa. Jedna czwarta... Dziś Bartek ma 34 lata i chociaż z tej pierwotnej choroby został całkowicie wyleczony, jej skutki odczuwa do dziś. Zdaniem lekarzy po operacji miał utracić 1/4 dotychczasowej sprawności. Kiedy wybudził się z narkozy, a jego stan absolutnie wykluczał jakąkolwiek aktywność, wszystko straciło sens. Ale nie odpuścił. - Pewnie chwilę to potrwa, zanim wrócę do pełnej sprawności, a może nie nastąpi to nigdy. Tak czy inaczej postanowiłem, że mimo stanu w jakim się znajduję, nadal będę wiódł bardzo aktywne życie. Wbrew statystykom brnę do przodu. I jak postanowił tak zrobił. Przede wszystkim zdecydował się kontynuować górską pasję. Chociaż organizm odmawiał posłuszeństwa, każdego dnia spędzał na sali gimnastycznej wiele godzin, a były to nieraz godziny trudnych, żmudnych ćwiczeń. Dzięki ogromnej woli i wielkiemu wysiłkowi udało mu się powrócić w góry. Z pomocą przyjaciół wspina się na ściankach i w skałach, wyjeżdża w polskie i słowackie Tatry, gdzie na swoim trójkołowym rowerze przemierza wymagające szlaki - nawet dla osób całkowicie zdrowych. Ktoś mógłby powiedzieć "Zwariował", "To niebezpieczne", ale... - W górach, gdzie nigdy do końca nie wiadomo, co wydarzy się za chwilę, czuję, że żyję. Lubię eksperymentować, popełniać błędy i wyciągać z nich wnioski. A co na to bliscy Bartka? - Postanowił żyć na granicy ryzyka. Mimo że absolutnie się o niego troszczę, nie jestem w stanie mu zabronić – wyjaśnia ojciec Bartka. Warto - Staram się żyć zgodnie ze swoimi wartościami. Czasem „na przekór”, „wbrew” i „mimo wszystko”. Pragnę być bohaterem własnego życia - tłumaczy. I opłaca mu się to, bo - jak napisał na swoim blogu - zatytułowanym właśnie "Na przekór" - życie daje mu informację zwrotną, a brzmi ona "WARTO"! View oEmbed on the source website Bartek żyje teraz swoim ogromnym marzeniem, marzeniem o podróży do Norwegii. Jest właśnie na etapie poszukiwania funduszy na ten cel. Gdybyście chcieli pomóc, Bartka spotkacie tutaj. ______________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Poznaj nominowanych: View oEmbed on the source website
Sprawdź, gdzie w te wakacje będzie najtaniej
Wiemy, dokąd jechać i kiedy zarezerwować noclegi, by uniknąć wysokich cen wiosną i latem 2016.
______________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Poznaj nominowanych: View oEmbed on the source website
Pierwsza operacja mózgu u niedźwiedzia zakończona sukcesem
Niedźwiedzica nie rosła prawidłowo, nie potrafiła współżyć z innymi, a jej zachowanie było trudne do przewidzenia. Podejrzewano wodogłowie. Lekarz weterynarii Romain Pizzi podjął się zadania zoperowania niedźwiedzicy
Champa nie jest zwykłym niedźwiedziem. Mimo tego, że ma dopiero 3 lata, wiele przeszła. Funkcjonariusze australijskiej organizacji non-profit "Free the Bears" wyrwali ją z rąk kłusowników, gdy jeszcze była małym niedźwiadkiem. Szybko okazało się jednak, że Champa nie rozwija się równie szybko, co inne niedźwiedzie, nie chce się bawić. Podejrzewano wodogłowie czyli zwiększenie objętości płynu mózgowo-rdzeniowego w układzie komorowym mózgu, którego najczęstszą przyczyną jest nieprawidłowe krążenie płynu mózgowo-rdzeniowego spowodowane przez wrodzone wady anatomiczne. W wielu krajów zachodnich dzikie zwierzęta z wodogłowiem są poddawane eutanazji w przypadku Champy - ze względu na tradycję buddyjską - nie można było podjąć takich działań. Roman Pizzi, lekarz weterynarii, pracujący w ZOO w Edynburgu, wykazał się nie lada odwagą. Postanowił zoperować Champę, wykonując tym samym pierwszą operację mózgu na niedźwiedziu. Wykorzystał technikę laparoskopową. Za uchem Champy wywiercono małą dziurkę sprawdzono, czy zwierzę rzeczywiście cierpi na wodogłowie. Zwykle przed zabiegiem wykonuje się w tym celu rezonans magnetyczny. Nie było to możliwe w Laosie ze względu na brak odpowiedniego sprzętu. Kolejnym krokiem było włożenie cienkiej rurki przez wywiercony otwór oraz umieszczenie drugiego końca w jamie brzusznej. Takie działanie służy odpływowi płynu mózgowo-rdzeniowego z czaszki do brzucha, gdzie z łatwością jest wchłaniany przez organizm. Niestety pojawiły się komplikacje: w pewnym momencie nastąpiło zwarcie medycznej pompy przez wysoką wilgotność. Romain Pizzi użył pompki do materaca, by ratować sytuację. Zabieg zakończył się pomyślnie.Od jego czasu minęło już kilka tygodni. Champa czuje się znacznie lepiej: jest bardziej aktywna, kontaktowa, przybrała też na wadze. Życzymy szybkiego powrotu do zdrowia!
Robimy to, bo chcemy tego dokonać – powiedział David Shaw przed zanurzeniem się w jednej z najgłębszych jaskiń świata. Boesmansgat od dziesięciu lat skrywało ciało młodego nurka z RPA i Shaw postanowił wydobyć je na światło dzienne. Operacja dopracowana w każdym szczególe nieoczekiwanie dla wszystkich zakończyła się tragedią.