National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-03T10:40:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: To jedne z najstarszych stworzeń na Ziemi. Uczą się i zapamiętują, choć nie mają mózgu
items: Psy i koty na roślinnej diecie? Naukowiec: to byłoby bardzo dobre dla środowiska
items: Wieś Adamczycha istnieje naprawdę. Jednak dworku Jana Pawła Adamczewskiego z „1670” tam nie znajdziecie
items: Koty potrafią zrobić niemal 300 różnych min. Używają ich na potęgę
items: Polska ma swoją krzywą wieżę. Mówią na nią „Śląska Piza”
items: Miasto, którego mogą nam pozazdrościć obcokrajowcy. Jedna atrakcja przyciąga tłumy
items: Zostali uznani za świętych, choć nie powinni. Jak to możliwe?
items: Władysław Herman był nieudolnym księciem. Kontrolowali go możnowładcy, a żona zdradzała
items: Zagłada wielkich małp. Dlaczego największe naczelne, jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi, wyginęły?
items: Tylko 45 min lotu i jesteś na miejscu. Już w trakcie rejsu zasmakujesz piękna tego regionu
items: Co zrobić, by twój pies był jak najdłużej zdrowy? Jest jeden ważny czynnik i nie chodzi o jedzenie
items: Śmiertelna dawka kofeiny jest dość duża. Ile by trzeba wypić kawy, aby ją osiągnąć?
items: Od kogo Szekspir ściągnął swój słynny dramat? Zainspirowały go wydarzenia z Polski
items: Ciekawostki o Wenecji. Jak powstało „Pływające Miasto” i czy kiedyś może zniknąć?
items: Czy Krzyżacy wykorzystywali religię jako parawan? Ich okrucieństwo zdecydowanie tego dowodzi
items: Jak dotrzymać noworocznych postanowień? Oto trzy zaskakujące sposoby opracowane przez naukowców
items: Jak uprawiać winorośl, by poradzić sobie ze zmianami klimatu? Metoda starożytnych Rzymian daje odpowiedź
items: Człowiek z Piltdown to jedno z największych naukowych oszustw. Tak mógł wyglądać
items: Al Naslaa to najdziwniejsza skała na świecie. Jej kształt tłumaczą różne teorie – niektóre bardzo dziwne
items: Królowa Nefertiti wcale nie była piękna? Nowe ustalenie egipskiego naukowca
items: Do rozbicia Polski przyczyniły się dwie kobiety. Zrobiły to w białych rękawiczkach
items: Najstarsza piramida na świecie? Kontrowersje wokół świętego miejsca w Indonezji i ostatnich badań
items: Comfort Town w Kijowie jak scena z bajki. Stolica Ukrainy, jakiej nie znacie
items: Samarra – wielka stolica Kalifatu Abbasydów. To średniowieczne miasto zostało wyjątkowo dobrze zachowane
items: DeepMind potrafi tworzyć lepsze prognozy pogody niż superkomputery. Czy SI pomoże ratować klimat?

To jedne z najstarszych stworzeń na Ziemi. Uczą się i zapamiętują, choć nie mają mózgu
type: item
date: 2025-11-03T10:40:45.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ewolucja
subject: meduzy
subject: mózg
subject: Onet
subject: przyroda
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Tylko zwierzęta z mózgiem i milionami neuronów potrafią uczyć się na błędach? Nic bardziej mylnego. Naukowcy odkryli, że tę zdolność mają także meduzy – stworzenia, które żyją na Ziemi już od pół miliarda lat.
encoded: W tym artykule: Małe i parzące jamochłony Zmyślne meduzy z Karaibów Zalety posiadania układu nerwowego Ludzki mózg składa się z 86 mld neuronów i jest efektem ewolucji trwającej miliony lat. Nic dziwnego, że daje nam tak niezwykłe możliwości. Mamy znakomitą pamięć i rozwinięte zdolności poznawcze, które wyróżniają nas w świecie zwierząt. Jesteśmy w stanie się uczyć i to na wiele różnych sposobów. Wyciągamy wnioski z przeszłości i naprawiamy błędy, które popełniliśmy, żeby ponownie nie wpakować się w kłopoty. Jak się okazuje, to ostatnia umiejętność ma bardzo stare korzenie. Posiadają ją nawet meduzy – jamochłony zaliczane do parzydełkowców. To jedne z najstarszych zwierząt, jakie pojawiły się na Ziemi. Ich układ nerwowy jest bardzo prosty. Meduzy nie mają mózgu, jedynie kilka tysięcy neuronów znajdujących się w całym ciele. A jednak to wystarcza, by łączyć bodźce różnego rodzaju i wyciągać z nich wnioski. Przełomowe badania, rzucające światło na to, jak kształtował się układ nerwowy zwierząt, zostały opublikowane w najnowszym numerze czasopisma „Current Biology”. Przeprowadził je zespół pod kierunkiem neurologa Andersa Garma z Uniwersytetu Kopenhaskiego oraz Jana Bieleckiego z Uniwersytetu Kiel. Małe i parzące jamochłony − Dawniej zakładano, że meduzy uczą się jedynie w najprostsze możliwe sposoby. Jednym z nich jest habituacja, czyli zdolność przyzwyczajania się do pewnego określonego bodźca, takiego jak stały dźwięk albo dotyk – mówi Anders Garm. To właśnie habituacja sprawia, że nie czujemy ubrania, które nosimy. Ponieważ cały czas dotyka ono naszego ciała, nasz mózg przyzwyczaja się do bodźca. W rezultacie przestajemy go odczuwać. − Teraz jednak odkryliśmy, że meduzy posiadają również zaawansowane umiejętności uczenia się. A nawet, że uczą się na błędach. Dzięki nim modyfikują swoje zachowanie – opowiada Garm. Naukowcy doszli do tego wniosku, przeprowadzając eksperymenty z meduzami Tripedalia cystophora. To nieduże zwierzęta należące do kostkowców: gromady skupi…

Meduzy-sa-madrzejsze-niz-myslisz-a7d69be.jpg
width: 5472
height: 3648

Psy i koty na roślinnej diecie? Naukowiec: to byłoby bardzo dobre dla środowiska
type: item
date: 2025-10-07T09:10:44.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: diety
subject: Onet
subject: wegetarianizm
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Naukowiec oszacował, że roślinna dieta psów i kotów mogłaby znacząco odciążyć środowisko. Jeszcze większy efekt dałaby zmiana nawyków nas samych.
encoded: W tym artykule: Do kogo dieta bezmięsna? Tereny wielkości całych państw Dieta wegańska dla zwierząt domowych Czy można wyobrazić sobie psy i koty, które nie jedzą mięsa? To pomysł nieintuicyjny i kontrowersyjny. Niezależnie od tego, jak dieta bezmięsna wpływa na zdrowie zwierząt, karmienie domowych pupili posiłkami roślinnymi miałoby duże znaczenie dla środowiska naturalnego. Tak przynajmniej uważa Andrew Knight z australijskiego Uniwersytetu Griffith. W czasopiśmie „PLOS One” Knight opublikował artykuł, w którym przedstawił własne szacunki pokazujące, co by było, gdyby nasi domowi pupile stali się weganami. Wskazuje w nim, że hodowla trzody chlewnej i drobiu na obecną skalę ma ogromny i negatywny wpływ na przyrodę. Po pierwsze powoduje ogromne zużycie wody. Produkcja kilograma wołowiny pochłania 15 tys. litrów wody, natomiast chleba: 1600, zaś jabłek 800 (dane z raportu Institution of Mechanical Enginneers z 2013 r.). Hodowla zwierząt wymaga ogromnych terenów, na których sieje się rośliny pastewne. Cały sektor odpowiada zaś za 11 proc. globalnych emisji gazów cieplarnianych (dane Organizacji Żywności i Rolnictwa ONZ za 2015 rok; dane z 2021 opublikowane w czasopiśmie „Sustainability” to 16,5 proc.). Do kogo dieta bezmięsna? Co można z tym zrobić? Andrew Knight postanowił zbadać pewien hipotetyczny scenariusz. Założył, że wszystkie zwierzęta domowe w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie przechodzą na dietę wegańską. By policzyć, jak taka zmiana wpłynęłaby na środowisko, naukowiec wykorzystał dane o wielkości populacji zwierząt domowych z 2020 roku (dla USA) i z 2018 roku (dla całego świata). Z jego obliczeń wynika, że w Stanach Zjednoczonych ludzie zjadają 80 proc. całego produkowanego mięsa, psy 17,7 proc., natomiast koty – 2,3 proc. W skali całego świata na zwierzęta domowe przypada jeszcze mniej: 91 proc. mięsa zjadamy my, 7,7 proc. − psy, a nieco ponad 1 proc. − koty. Co by było, gdyby wszyscy wyżej wymienieni przeszli na dietę wegańską? Tylko w USA do rzeźn…

Psy-i-koty-na-weganskiej-diecie-13d80b7.jpg
width: 5148
height: 3432

Wieś Adamczycha istnieje naprawdę. Jednak dworku Jana Pawła Adamczewskiego z „1670” tam nie znajdziecie
type: item
date: 2025-09-17T10:01:27.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Go Poland
subject: Onet
subject: podróże
subject: polska
subject: skansen
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Premiera 2. sezonu „1670” to dobry moment, by rozwiać wątpliwości: gdzie szukać Adamczychy? Na mapie Polski rzeczywiście znajdziemy taką wieś, ale to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego.
encoded: W tym artykule: Czy z Adamczycha z serialu „1670” istnieje naprawdę? Co można zobaczyć w skansenie w Kolbuszowej? Gdzie leży Adamczycha? Najciekawsze skanseny w Polsce Adamczycha niespodziewanie stała się jedną z najbardziej znanych wsi w Polsce. To zasługa serialu „1670”, który od grudnia 2023 r. cieszy się ogromną popularnością nie tylko wśród Polaków. Satyra o chłopach i sarmatach bawi widzów w całej Europie. Nie wszyscy rozumieją pewnie kontekst historyczny i społeczny, a ten jest istotny dla większości żartów. Polacy mają jeszcze jedną przewagę. Mogą zobaczyć na żywo miejsca, które pojawiły się w serialu. Czy z Adamczycha z serialu „1670” istnieje naprawdę? Gdzie leży Adamczycha i czy w ogóle istnieje? Te pytania zadaje sobie wiele osób po seansie „1670”. Sytuacja jest złożona. Sama wieś Adamczycha owszem, znajduje się na mapie Polski. Jednak to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego czy gospoda „U Żyda”, która również pojawia się w serialu. Zabudowania te znajdują się w skansenie w Kolbuszowej. Widzowie mogą również kojarzyć miejscowy zbiornik wodny, wykorzystany w jednym z odcinków serialu. To po nim miał przejść chłop mylnie uznany przez Jakuba Adamczewskiego za Jezusa. Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej jest położone około 30 km od Rzeszowa. W trakcie zdjęć obiekt był niedostępny dla zwiedzających. Turyści i lokalsi mogą już spacerować po serialowej Adamczysze. W poniedziałki niebędące dniem świątecznym wejście do skansenu jest darmowe. Skansen w Kolbuszowej zachwycił nie tylko twórców serialu, ale też obsadę. – Kolbuszowa zrobiła na mnie ogromne wrażenie. Od razu zrozumiałem, dlaczego to właśnie miejsce przyciągnęło twórców serialu. Mam jednak silne przeczucie, że brałem udział w czymś szczególnym. To z pewnością serial, jakiego jeszcze nie było na świecie – mówił Michał Sikorski (odtwórca roli ojca Jakuba) w rozmowie z serwisem korsokolbuszowskie.pl. Co można zobaczyć w skansenie w Kolbuszowej? Na terenie skansenu cały czas stoją scenografie przy…

KolbuszowaMuzeumKulturyLudowej-dworekJanaPawlaAdamczewskiego-708c35b.jpg
width: 4096
height: 3072

Koty potrafią zrobić niemal 300 różnych min. Używają ich na potęgę
type: item
date: 2025-07-31T09:20:08.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: koty
subject: Onet
subject: ssaki
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zachowania
subject: zwierzęta
description: Kocia komunikacja to nie tylko miauczenie, mruczenie i fukanie. Okazuje się, że koty potrafią robić setki różnych min. Sygnalizują nimi wrogie lub przyjacielskie zamiary.
encoded: W tym artykule: Po drodze na uczelnię Złożona mimika kotów Koty mają miny wrogie i przyjazne Uboczne skutki udomowienia kotów Koty to samotnicy o pokerowym pysku? Nic podobnego. Gdy znajdują się w towarzystwie swoich pobratymców, używają mimiki i to na potęgę. Po prawie rocznych badaniach dwie naukowczynie zidentyfikowały aż 276 różnych kocich grymasów. Te kocie miny są doskonale czytelne dla wszystkich innych kotów znajdujących się w okolicy. Co więcej, jest możliwe, że tak rozbudowany zestaw grymasów koty zawdzięczają nam. A konkretnie – spędzeniu ostatnich 10 tys. lat rozwoju ewolucyjnego w towarzystwie ludzi, podejrzewają Lauren Scott i Brittany Florkiewicz. Ich fascynująca praca o naszych czworonożnych towarzyszach ukazała się w październiku w czasopiśmie „Behavioural Processes”. Po drodze na uczelnię Lauren Scott nie jest zoolożką ani zwierzęcą behawiorystką. To studentka medycyny i miłośniczka kotów. Dwa lata temu studiowała na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles (UCLA). Kilka minut od uczelni znajduje się kocia kawiarenka CatCafé Lounge. Goście mogą tam spędzać czas – a nawet uprawiać jogę – w towarzystwie kilkudziesięciu kotów. Od sierpnia 2021 r. do czerwca 2022 r. Scott zaczęła nagrywać koty po zamknięciu kawiarni. W sumie na taśmach zarejestrowała zachowania 53 zwierząt. Następnie dokładnie przeanalizowała nagrania wraz z psycholożką ewolucyjną Brittany Florkiewicz. Obie badaczki zrobiły zestawienie ruchów mięśni kocich pysków, wykluczając te związane z ziewaniem, żuciem i oddychaniem. Złożona mimika kotów Tym, co pozostało, były ruchy mięśni składające się na miny służące kotom do porozumiewania się ze sobą. Jak się okazało, tych min koty są w stanie zrobić całkiem sporo, bo aż 276. To tylko niewiele mniej niż grymasy, które wykrzywiają twarze szympansów. Małpy naczelne potrafią zrobić 357 min. W przypadku kotów każda mina składała się z około czterech unikatowych ruchów pyska. Było to np. rozchylanie warg, opuszczanie szczęki, rozszerzanie lub z…

Koty-potrafia-zrobic-az-300-min-5e6cd64.jpg
width: 5946
height: 3964

Polska ma swoją krzywą wieżę. Mówią na nią „Śląska Piza”
type: item
date: 2025-04-17T06:56:29.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje
subject: atrakcje turystyczne
subject: dolny śląsk
subject: Go Poland
subject: Onet
subject: polska
subject: Travel
subject: wieża
description: Największa krzywa wieża w Polsce znajduje się na południu kraju. Choć nie dorównuje rozmiarami słynnej włoskiej konstrukcji z Pizy, przyciąga masę turystów i zachwyca swoją niezwykłą formą.
encoded: W tym artykule: Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich Dlaczego wieża w Ząbkowicach Śląskich jest krzywa? Krzywa Wieża w Pizie to jedna z najbardziej znanych i najczęściej odwiedzanych budowli globu. Wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO zabytek odwiedza rocznie blisko 10 milionów turystów. Prawdziwym grzechem byłoby nieuwiecznienie wizyty na Placu Cudów (wł. Piazza del Duomo) na zdjęciu. Oczywiście w charakterystyczny sposób, czyli „podpierając” budynek wyciągniętymi rękami. W 2023 roku mierząca niespełna 55 metrów wysokości wieża w Pizie obchodziła 850-lecie. Budowa Torre pendente di Pisa rozpoczęła się dokładnie 9 sierpnia 1173 r. i podzielono ją na trzy etapy. Podczas trwających niemal 200 lat prac dzwonnica niespodziewanie zaczęła się lekko przechylać, czego powodem był wybór niewłaściwego podłoża. Wykorzystał to m.in. Galileusz w swoim eksperymencie z przełomu XV i XVI w. Włoski uczony zrzucający kule o różnych masach z Krzywej Wieży, udowodnił, że czas trwania spadku swobodnego nie zależy od masy ciała. Pierwsze próby „wyprostowania” wieży rozpoczęły się w XIX wieku. Niestety, okazało się to kompletnie nieskuteczne i przyniosło skutek dokładnie odwrotny od zamierzonego. Pod koniec XIX w. odchylenie osiągnęło 5,24 stopnia. Eksperci ostrzegali, że jeśli przechylenie przekroczy 5,44 st., budynek może runąć. Tak się jednak nie stało, ale gdy nachylenie wyniosło 5,5 st., podjęto decyzję o zamknięciu obiektu w celu jego wzmocnienia i ustabilizowania. Przeprowadzenie prac powierzono grupie inżynierów pod kierunkiem profesora geotechniki Michele Jamiolkowskiego z Politechniki w Turynie. Jak zaznaczają przedstawiciele Opera Primaziale Pisana, organizacji opiekującej się budowlą, obecnie „stan zdrowia Krzywej Wieży w Pizie jest znakomity”. Odchylenie wieży od pionu wynosi niecałe 4 stopnie. Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich Niewiele osób wie, że aby zobaczyć krzywą wieżę wcale nie trzeba jechać do Włoch. Podobną konstrukcję znajdziemy również w Polsce, a dokład…

FABRIC-KOLAZ-32-20-e248959.png
width: 900
height: 600

Miasto, którego mogą nam pozazdrościć obcokrajowcy. Jedna atrakcja przyciąga tłumy
type: item
date: 2025-03-26T09:01:35.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje
subject: atrakcje turystyczne
subject: Go Poland
subject: GoPoland jeziora
subject: jeziora
subject: Onet
subject: pociągi
subject: Travel
subject: wielkopolska
subject: zabytki
subject: zabytki polski
description: Wolsztyn to jedno z najbardziej niezwykłych miast w Wielkopolsce. Położone niespełna 80 km od Poznania, zachwyca klimatem i żywą tradycją kolejnictwa, która wciąż przyciąga pasjonatów z całej Europy.
encoded: W tym artykule: Parowozownia w Wolsztynie Co warto zobaczyć w Wolsztynie? Wolsztyn – informacje praktyczne Za założyciela Wolsztyna uznaje się Peregryna Komorowskiego, rycerza Kazimierza Wielkiego. Jednak największy wpływ na rozwój miasta wywarli cystersi, którzy nadali mu charakterystyczny dla ówczesnego budownictwa kształt. Za symboliczny początek działalności zakonników uznaje się moment uzyskania przez nich zgody na zbudowanie międzyjeziornej grobli na Dojcy. Nazwa miasta pochodzi od niemieckiego słowa „wollestein”, czyli „kamień wełny” (dawna jednostka miary kupieckiej). W przeszłości Wolsztyn i jego okolice były ważnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego na mapie Polski. Na terenie Wolsztyna swoje świątynie posiadali zarówno wyznawcy religii protestanckiej, katolickiej, jak i mojżeszowej. Obecny Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej wzniesiono w II połowie XVIII wieku. Poewangelicki Kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego, którego początki sięgają XIX w., po II wojnie światowej został przejęty przez katolików. Z kolei wybudowaną w latach 1839–1840 synagogę zniszczyli hitlerowscy okupanci. Po 1945 r. budynek przerobiono na kino. Historia Wolsztyna ma też swoje ciemne strony. Miasto kilkukrotnie bardzo boleśnie dotknięte było przez zarazy i ogień. Najtragiczniejszy w skutkach pożar miał miejsce w 1810 roku na skutek wielotygodniowej suszy. Żywioł pochłonął ponad 70% domów, a także ratusz, kościół ewangelicki, synagogę, browar miejski i wieże kościoła katolickiego. Parowozownia w Wolsztynie Bezapelacyjnie największą atrakcją, z której słynie Wolsztyn, jest wybudowana w 1907 roku parowozownia. Przyciągająca rokrocznie tłumy turystów, zarówno tych krajowych, jak i zagranicznych. Trudno się jednak temu dziwić, ponieważ to jedyne miejsce na Starym Kontynencie, gdzie lokomotywy parowe wciąż wyjeżdżają na tory i odbywają się planowe przewozy pasażerskie. W obecnym rozkładzie jazdy znajdziemy połączenia do Leszna i Poznania. Parowozownia w Wolsztynie …

FABRIC-KOLAZ-32-6-2e3c368.png
width: 900
height: 600

Zostali uznani za świętych, choć nie powinni. Jak to możliwe?
type: item
date: 2024-06-15T09:23:08.000Z
creator: Kazimierz Pytko
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: kościół katolicki
subject: kościoły
subject: Onet
description: Prowadzili wojny, skazywali na śmierć swoich bliskich, kazali wyłupywać oczy i wyrywać języki pokonanym wrogom. Ale zostali uznani za świętych. Jak to możliwe?
encoded: W tym artykule: Wykaz świętych akceptowany przez papieża Helena i Konstantyn Chrzciciele narodów Kara za odmowę Protektorzy wiary Wysokie podatki i bunt Docenieni rycerze Chrystusa Szlachetni idealiści Świętość za różaniec Przez pierwsze stulecia średniowiecza nie prowadzono procesów kanonizacyjnych. O świętości zmarłego w dużej mierze decydowała wola ludu, który spontanicznie oddawał mu cześć, pielgrzymował do jego grobu, modlił się o dokonywane za jego pośrednictwem cuda. Jednocześnie lud nie spotykał królów, co najwyżej widywał ich z daleka. Wiedział o nich to, co usłyszał od księży, mnichów, świeckich panów i plotkarzy. Przekonanie prostych, niepiśmiennych ludzi o wyjątkowych walorach monarchy wymagało więc jedynie umiejętnej propagandy. A ponieważ wyniesienie przodka na ołtarze dodawało każdej dynastii prestiżu, umacniało jej pozycję polityczną i stawało się ważnym elementem tożsamości kształtujących się państw, panujący zabiegali o jak najszybszą kanonizację zmarłych poprzedników. Ostateczny głos należał jednak do Kościoła. Wykaz świętych akceptowany przez papieża Przez długi czas decyzja o wpisaniu imienia zmarłego do wykazu świętych wymagała jedynie akceptacji lokalnego biskupa. W X stuleciu zaczął upowszechniać się pogląd, że to uprawnienie powinno przysługiwać wyłącznie papieżowi. Oficjalnie potwierdził to w 1173 r. papież Aleksander III, stwierdzając w dekrecie Audivimus, że bez zezwolenia Stolicy Apostolskiej „nikt nie może być publicznie czczony jako święty, nawet jeśli przez niego działyby się cuda”. Dla Kościoła najważniejsze było szerzenie i umacnianie chrześcijaństwa, strzeżenie czystości doktryny wiary oraz upowszechnianie wynikających z niej zasad moralnych. Świętymi ogłaszał zatem osoby, które wspierały go w tych działaniach. I które mógł przedstawiać jako wzór do naśladowania. Zasada ta dotyczyła również monarchów. Tyle że w ich przypadku równie ważny jak osobista pobożność był rachunek zysków i strat. O kanonizację nie zabiegał wszak zmarły, le…

prowadzili-wojny-skazywali-na-smierc-swoich-bliskich-kazali-wylupywac-oczy-i-wyrywac-jezyki-pokonanym-wrogom-ale-zostali-uznani-za-swietych-814dbc0.jpg
width: 2880
height: 1451

Władysław Herman był nieudolnym księciem. Kontrolowali go możnowładcy, a żona zdradzała
type: item
date: 2024-05-18T09:24:03.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia polski
subject: Onet
subject: polska
subject: średniowiecze
description: Władysław Herman nigdy nie zabiegał o koronę królewską. Wybrał status księcia. Aby uspokoić sytuację na granicy polsko-czeskiej, poślubił czeską księżniczkę Judytę. Z tego związku urodził się Bolesław zwany Krzywoustym. Po śmierci Judyty pojął za żonę niemiecką księżniczkę, co powstrzymało najazd cesarza Henryka IV na terytorium Piastów. Jednak w tak trudnych czasach, jak te, w których panował Władysław Herman, dobre małżeństwa to było za mało.
encoded: W tym artykule: Władysław Herman to władca przypadkowy Możnowładcy wybierają i kontrolują księcia Małżeństwa Władysława Hermana Koniec władzy księcia Po chwalebnym okresie panowania Bolesława Chrobrego, kolejne lata nie były dobre dla rodzącego się dopiero państwa polskiego. Od wewnątrz targały nim waśnie i spory o władzę. Od zewnątrz łasili się na nie potężniejsi sąsiedzi. Nie inaczej było za czasów księcia Władysława I Hermana. Władzę zwierzchnią nad krajem przejął po starszym bracie – Bolesławie Śmiałym. Władysław Herman to władca przypadkowy Władysław Herman był synem Kazimierza Odnowiciela i Marii Dobroniegi. Przyszedł na świat w 1043 roku, a władzę nad krajem objął jako mężczyzna w sile wieku. Chociaż wywodził się z rodu Piastów i otrzymał wychowanie mające przygotować go do objęcia władzy, kronikarze nie wyrażają się o nim w zbyt pochlebnych słowach. Miał być popychadłem i nieudacznikiem, a za jego panowania Polska znowu spadła do roli petenta. Na monarszy tron wypchnęli go możni, którzy zbuntowali się przeciwko Bolesławowi Śmiałemu. Ale ci sami możni nie widzieli we Władysławie nikogo, poza marionetką, którą można łatwo sterować. Imperium Bolesława Chrobrego. Zbudował państwo od Kijowa po Pragę Bolesław Chrobry zajął Pragę i Kijów, groził cesarzowi bizantyjskiemu. Jego potęgi nie zdołał złamać nawet władca Niemiec. Faktem jest, że przed rokiem 1079 nie ma o nim wzmianki w kronikach. Nie widać go przy ojcu – Kazimierzu Odnowicielu. Nie ma dokumentów świadczących o jego udziale w rządzeniu krajem, w bitwach. Słowem w niczym, co cechowało ówczesne możne rody. Pojawił się jak królik z kapelusza maga. Możnowładcy wybierają i kontrolują księcia Objął władzę, ponieważ jego brat – Bolesław Śmiały – wydał rozkaz torturowania biskupa krakowskiego Stanisława. Tortury, które miały być karą za zdradę, zakończyły się śmiercią duchownego. A ta wywołała zamieszki w kraju, a wreszcie doprowadziła do spisku i odebrania władzy monarszej Bolesławowi Śmiałemu. Ten uciekł wraz z …

wladyslaw-herman-byl-nieudolnym-ksieciem-kontrolowali-go-moznowladcy-a-zona-zdradzala-ryc-ksawery-pilati-wikimedia-commons-public-domain-7225294.jpg
width: 1927
height: 962

Zagłada wielkich małp. Dlaczego największe naczelne, jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi, wyginęły?
type: item
date: 2024-01-10T16:46:12.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: małpy
subject: Onet
subject: paleontologia
subject: przyroda
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Kilkaset tysięcy lat temu na terenie dzisiejszych południowych Chin żyły gigantyczne małpy. Dzisiaj pozostały po nich tylko skamieniałości. Co się stało z „poprzednikami King Konga”?
encoded: W tym artykule: Gigantopiteki – potężni mieszkańcy lasów Kiedy wyginęły gigantopiteki Zmiana klimatu doprowadziła do zagłady małp Ta historia zaczyna się od zęba. A konkretnie – od trzeciego trzonowca, który w 1935 r. trafił do rąk geologa i paleontologa Ralpha von Koenigswalda. Von Koenigdwald, uznany badacz hominidów, doszedł do wniosku, że ząb należy do nieznanego gatunku ogromnej małpy naczelnej. Jako pierwszy opisał gigantopiteki – wymarłe małpy większe od dzisiejszych goryli górskich, największych małp człekokształtnych. Od tamtego czasu naukowcy zgromadzili sporo szczątków rodzaju Gigantopithecus. W większości są to zęby – ponad dwa tysiące – oraz cztery żuchwy. Na ich podstawie udało się odtworzyć wygląd i sposób życia gatunku Gigantopithecus blacki, jedynego znanego przedstawiciela gigantopiteków. Zagadką pozostawało, co stało się z tymi wielkimi naczelnymi, żyjącymi na Ziemi w tym samym czasie co orangutany? Dlaczego te drugie przetrwały do naszych czasów, zaś „poprzednicy King Konga” – nie? − Historia G. blacki jest zagadką w paleontologii. Jak tak potężne stworzenie mogło wyginąć w tym samym czasie, gdy inne naczelne przystosowywały się i przeżywały? Przyczyna jego zniknięcia to święty Graal tej dyscypliny – mówi paleontolog prof. Yingqi Zhang z Chińskiej Akademii Nauk. Gigantopiteki – potężni mieszkańcy lasów Wyobraźmy sobie, że cofamy się w czasie o dwa miliony lat i przenosimy do dzisiejszych Chin, do regionu Kuangsi. Obszar ten porastają gęste i ciemne lasy. Korony drzew są zbite i nie przepuszczają wiele światła. Pory roku są podobne do siebie, wokół jest dużo źródeł wody i pożywienia. Jednymi z najbardziej spektakularnych mieszkańców tych terenów są małpy Gigantopithecus blacki. Giganty te mają nawet 3 metry wysokości – czyli są wyższe o metr, półtora od znanych nam goryli. Ich waga dochodzi do 250–300 kg. Żywią się owocami, liśćmi i kłączami, które obgryzają, zgniatają i przeżuwają z pomocą potężnych szczęk i trzonowców. Szkliwo na ich zębach ma a…

zaglada-wielkich-malp-dlaczego-najwieksze-naczelne-jakie-kiedykolwiek-chodzily-po-ziemi-wyginely-ryc-garcia-joannes-boyau-southern-cross-university-b5bc615.jpg
width: 3251
height: 2103

Tylko 45 min lotu i jesteś na miejscu. Już w trakcie rejsu zasmakujesz piękna tego regionu
type: item
date: 2024-01-09T13:30:38.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: atrakcje turystyczne
subject: Go Poland
subject: lublin
subject: Onet
subject: polska
subject: Travel
subject: wino
description: Żeby podziwiać piękną przyrodę i delektować się wybornymi potrawami wykonanymi na bazie lokalnych surowców, wcale nie trzeba dalekich podróży. My obieramy kierunek na Lubelszczyznę.
encoded: W tym artykule: Lubelszczyzna winem stoi Odkryj smaki Lubelszczyzny Wielki sukces Lublina Na Lubelszczyznę, jednego z piękniejszych regionów Polski możemy szybko dotrzeć liniami LOT-u, a regularne loty do Lublina z Warszawy odbywają się trzy razy w tygodniu: w poniedziałki, środy i piątki. Lot trwa 45 minut. W styczniu ceny zaczynają się od 189 PLN w obie strony z wliczonym bagażem podręcznym o wadze do 8 kg. W okresie okołoświątecznym PLL LOT wprowadził także zmiany w menu nawiązujące do polskich, świątecznych tradycji kulinarnych. Od grudnia na pokłady rejsów krótkodystansowych powróciły wigilijne smaki od piekarni Putka. Słodka drożdżówka ze śliwką i cynamonem oraz wytrawny pasztecik z kapustą i pieczarkami zastąpią obecnie oferowane przekąski. Ponadto na wszystkich rejsach rozkładowych krótkiego i dalekiego zasięgu w LOT Business Class oraz LOT Premium Economy Class dostępna jest również świąteczna herbata o smaku cynamonowo-pomarańczowym oraz możliwość degustacji pochodzących z regionu Lubelszczyzny win. Lubelszczyzna winem stoi Pagórkowaty krajobraz Wyżyny Lubelskiej i Roztocza w połączeniu z coraz cieplejszym klimatem sprzyja uprawie winorośli. Najlepiej udają się tu odmiany służące do produkcji win białych, często spokrewnionych z Rieslingiem. Powstające z nich wino zaskakuje świeżością, niezwykłym smakiem i aromatem. W jego bukiecie dają się wyczuć egzotyczne owoce, ale przede wszystkim polskie jeżyny, owoce leśne, brzoskwinia, jabłko i gruszka. Znajdują się w nim również ziołowe akcenty lokalnej tarniny, lebiodki czy pokrzywy. Na pokładach samolotów LOT-u będzie można degustować pochodzące z tego regionu białe, wytrawne wino Seyval Blanc z Winnicy Zamojska położnej na Roztoczu. Zetkniemy się w nim z aromatem szarej renety, polskiej brzoskwini, mandarynki, szparagów, kwiatu jaśminu i pokrzywy. W listopadzie i grudniu próbowaliśmy wina Souvignier Gris z rodzinnej Winnicy Mickiewicz usytuowanej na obrzeżach Opola Lubelskiego. Białego wytrawnego z akcentami me…

tylko-45-min-lotu-i-jestes-na-miejscu-juz-w-trakcie-rejsu-zasmakujesz-piekna-tego-regionu-98f056f.jpg
width: 1000
height: 668

Co zrobić, by twój pies był jak najdłużej zdrowy? Jest jeden ważny czynnik i nie chodzi o jedzenie
type: item
date: 2024-01-08T11:38:24.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: Onet
subject: pies
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
subject: zwierzęta
description: By psy mogły jak najdłużej cieszyć się zdrowiem, potrzebują tego samego co ludzie. Czyli nie tylko odpowiednich ilości właściwego jedzenia i częstych wizyt weterynaryjnych, ale również kontaktów społecznych. Z innymi psami oraz z ludźmi.
encoded: W tym artykule: Co jest ważne dla psa? Pies i dziecko Co jest dobre dla psa? Stado psów bawi się razem na wybiegu dla zwierząt? Jeśli twój czworonóg ma ochotę, powinieneś pozwolić mu do nich dołączyć. Naukowcy ustalili, że więzi społeczne są dla psów równie ważne, jak dla ludzi. Korzyści, jakie dają, są pięć razy bardziej istotne dla zwierzęcia niż inne czynniki, które zwykło się uważać za decydujące dla zdrowia psa. Takie wnioski płyną z badań naukowców opublikowanych w zeszłym roku w czasopiśmie „Evolution, Medicine & Public Health”. Ich autorzy zebrali dane o ponad 21 tys. psów od ich opiekunów. Psy były różnych ras i w różnym wieku. Naukowców interesowało, co w największym stopniu wpływa na dobrostan zwierząt. Bardzo ważnym czynnikiem, dotychczas niedocenianym w przypadku psów, okazały się relacje społeczne. Czyli więzi z innymi psami, a także z ludźmi. – To pokazuje, że tak jak w przypadku innych zwierząt społecznych, w tym ludzi, posiadanie większej liczby „znajomych”, może mieć wpływ na zdrowie psa – komentuje Bri McCoy z Uniwersytetu Stanowego Arizory, współautorka pracy. Co jest ważne dla psa? Psie więzi społeczne są znacznie istotniejsze niż inne rzeczy, które przywykło się uważać za istotne. Takie jak np. sytuacja finansowa opiekunów. Ta ostatnia jednak ma wpływ na zdrowie zwierzęcia. Im gorzej powodzi się ludziom – im mają niższy dochód – tym gorsze jest zdrowie i mniejsza mobilność psa. Jak pies okazuje miłość? Sekrety głębokiej relacji człowieka z psem Czy wiesz, jak twój pies okazuje miłość? Dlaczego, kiedy go tulisz i drapiesz za uchem, sam czujesz się szczęśliwy? Korelacje między tymi czynnikami są jednak znacznie bardziej skomplikowane, niż mogłoby się wydawać. Z powyższego nie wynika wcale, że w psy w gospodarstwach o wyższych dochodach są zdrowsze. Wręcz przeciwnie, naukowcy ustalili, że jeśli opiekunom lepiej się powodzi, psy prawdopodobnie będą miały zdiagnozowane więcej chorób. To efekt tego, że w lepiej sytuowanych rodzinach psy częściej prze…

co-zrobic-by-twoj-pies-byl-jak-najdluzej-zdrowy-jest-jeden-wazny-czynnik-i-nie-chodzi-o-jedzenie-fot-shutterstock-fffe56d.jpg
width: 1000
height: 667

Śmiertelna dawka kofeiny jest dość duża. Ile by trzeba wypić kawy, aby ją osiągnąć?
type: item
date: 2024-01-08T07:57:10.000Z
creator: redakcja
subject: Nauka
subject: czas na kawę
subject: człowiek
subject: kawa
subject: kofeina
subject: medycyna
subject: Onet
subject: śmierć
subject: Zdrowie
description: Kofeina obecna w kawie, herbacie i kakao jest silnym stymulatorem układu nerwowego. Jej duża ilość jest jednak toksyczna. Jaka jest śmiertelna dawka kofeiny?
encoded: W tym artykule: Działanie kofeiny na człowieka Szkodliwa dawka kofeiny Śmiertelna dawka kofeiny Jak wzmocnić działanie kofeiny Wpływ kofeiny na kobiety w ciąży Kofeina a palpitacje serca Wpływ kofeiny na nawodnienie organizmu Kofeinę zawartą w kawie czy herbacie ludzkość stosuje od kilkuset lat. Ma ona typowe dla tej grupy działanie: poprawia koncentrację, odpędza sen, zwiększa produktywność, szybkość reakcji na bodźce. Nic dziwnego, że kofeina stała się częścią współczesnej kultury. Jednak ten składnik w nadmiarze może być szkodliwy. Warto zatem wiedzieć, ile wynosi śmiertelna dawka kofeiny. Działanie kofeiny na człowieka Kofeina zaliczana jest do alkaloidów. Osłabia ona oddziaływanie adenozyny na komórki nerwowe. Adenozyna hamuje aktywność neuronów. Kofeina znosi to działanie, czego efektem jest odczuwane po jej spożyciu pobudzenie. Towarzyszy temu przyspieszenie tętna, rozszerzenie niektórych naczyń krwionośnych i ułatwienie skurczu mięśni. Organizm osoby regularnie spożywającej kofeinę przyzwyczaja się do tych efektów. Kofeina produkowana jest przez ponad 60 gatunków roślin. Nazwę zawdzięcza kawowcowi (Coffea), pochodzącemu z Etiopii i uprawianemu tam od tysięcy lat. Kawa dla wielu osób jest codziennym napojem, mającym również właściwości zdrowotne. Analizy wykazały, że zawarte w niej przeciwutleniacze wydłużają życie i chronią przed chorobami. Szkodliwa dawka kofeiny Duża ilość kofeiny wywołuje bezsenność, nadpobudliwość, zaburzenia rytmu serca czy bóle brzucha. Dlatego nie powinniśmy spożywać więcej niż 400 mg kofeiny dziennie. Taką ilość zawiera 8–10 małych espresso albo 5–6 filiżanek kawy parzonej. Czy kawa bezkofeinowa to napój „gorszego sortu”? [TYLKO O KAWIE] Dla wielu ludzi kawa i kofeina są nierozerwalnie połączone. Działanie jest proste – piją kawę, żeby pobudzić się, dzięki zawartej w niej kofeinie. Jednak są sytuacje, w których chętn... Jednak kofeina znajduje się nie tylko w kawie, ale także w herbacie, czekoladzie, coli i napojach energetyzujących.…

smiertelna-dawka-kofeiny-fot-shutterstock-b99ff37.jpg
width: 1000
height: 662

Od kogo Szekspir ściągnął swój słynny dramat? Zainspirowały go wydarzenia z Polski
type: item
date: 2024-01-07T09:01:05.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia polski
subject: literatura
subject: Onet
subject: polska
subject: średniowiecze
description: W XIV w. mazowiecki książę Siemowit III z zazdrości udusił swoją piękną żonę. Tę dramatyczną historię wykorzystał potem sam William Szekspir.
encoded: W tym artykule: Książę Siemowit kazał udusić swą żonę Ludmiłę Polska historia w angielskiej literaturze Siemowit i Ludmiła w wersji Szekspira Polska stanowiła inspirację dla Anglii Litwa w „Hamlecie”, czyli Transpolonia Historie bez happy endu Siemowit III (1320–1381), bez którego nie powstałaby Szekspirowska „Zimowa opowieść”, uznawany był za jednego z najwybitniejszych władców Mazowsza. Uczestniczył w prestiżowym zjeździe monarchów europejskich w Krakowie w 1364 r. Utrzymywał dobre stosunki z królem Polski Kazimierzem. Córkę wydał za mąż za Kaźka Słupskiego, królewskiego wnuka. Według przekazów był „mądrym i zacnym rządcą”, ale zarazem „mężem surowym, popędliwym, skłonnym do podejrzeń”. I to właśnie on stał się w latach 60. XIV w. sprawcą tragedii, która odbiła się szerokim echem w całej Europie. Miejscem tej tragedii był zbudowany za panowania Siemowita III zamek w Rawie Mazowieckiej, a w szczególności zachowana do dziś ośmioboczna wieża zamkowa. Książę Siemowit kazał udusić swą żonę Ludmiłę Książę był dwukrotnie żonaty. W pierwszym małżeństwie przyszło na świat 5 dzieci (m.in. Janusz i Siemowit, których ojciec dopuścił do współrządzenia). Jak relacjonował w kronice Janko z Czarnkowa, po śmierci pierwszej żony władca ożenił się z córką księcia ziębickiego Ludmiłą (niektórzy historycy sugerują, że miała na imię Anna lub Elżbieta). Siemowit III poznał 19-letnią pannę, gdy przebywał na dworze cesarza Karola IV. Władca „rozmiłował się w niej aż do zbytku i zazdrości”. Ślub odbył się ok. 1357 r. Ludmiła urodziła mężowi dwóch synów. Niestety, obaj szybko zmarli. Bolesław Zapomniany, syn Mieszka II. Dlaczego ten król Polski został wykreślony z historii naszego kraju? Mieliśmy króla, którego wrogowie tak starannie wymazali z historii i pamięci potomnych, że do dziś trwają spory, czy w ogóle istniał. Bolesław Zapomniany był wnukiem Bolesława Chrobrego... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/boleslaw-zapomniany-syn-mieszka-ii-dlacze…

william-shakespeare-974ff67.jpg
width: 1486
height: 2017

Ciekawostki o Wenecji. Jak powstało „Pływające Miasto” i czy kiedyś może zniknąć?
type: item
date: 2024-01-06T10:22:22.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ciekawostki
subject: miasta
subject: Onet
subject: Travel
subject: wenecja
subject: włochy
description: Ciekawostki o Wenecji, czyli jednym z najchętniej odwiedzanych miast na Starym Kontynencie. Dowiedz się, z czego słynie i jakie tajemnice skrywa perła Adriatyku.
encoded: W tym artykule: Najważniejsze informacje o Wenecji Z czego słynie Wenecja? Polowanie na czarownice, czyli ostatnia... kolumna ratunku Czy Wenecja zatonie? Ciekawostki o Wenecji Ciekawostki o Wenecji, podobnie jak ciekawostki o Włoszech, z pewnością zaintrygują niejednego miłośnika podróżowania. Zarówno tych, którzy już na własne oczy mogli się przekonać, jak pięknym miastem jest Wenecja. Jak i tych, którzy dopiero planują odwiedzić perłę Adriatyku. Najważniejsze informacje o Wenecji Wenecja jest miastem położonym na północy Włoch nad Morzem Adriatyckim, a zarazem stolicą regionu Wenecja Euganejska. Pod względem liczby mieszkańców (według danych z 2021 r. było ich ponad 255 tysięcy) plasuje się w drugiej dziesiątce włoskich metropolii. Wenecja założona została pod koniec VI wieku na grząskich wysepkach i piaszczystych łachach u wybrzeży Adriatyku przez ludzi, którzy uciekali przed najazdem Hunów na północną Italię. Przez ponad tysiąc lat miasto było stolicą niezależnej Republiki Weneckiej – jednej z morskich i handlowych potęg Morza Śródziemnego. Wenecja nigdy nie została podtopiona i z założenia miała być miastem na wodzie. Jej założyciele stwierdzili, że podmokle tereny będą odstraszać wrogie plemiona. Wenecja położona jest na ponad 100 wyspach, posiada 170 kanałów i 400 mostów. Wenecja podzielona jest na sześć dzielnic: Santa Croce, San Polo, San Marco, Castello, Dorsoduro i Cannaregio. Herbem Wenecji jest skrzydlaty, złoty lew przytrzymujący otwartą księgę z wyrytymi słowami anioła. Miastami partnerskimi Wenecji są m.in. chorwacki Dubrownik, stolica Armenii – Erywań, turecki Stambuł czy Tallin w Estonii. Lotnisko Marco Polo w Wenecji oddalone jest od centrum miasta o ok. 15 km. Patronem miasta jest św. Marek, który według krążących legend przepływał kiedyś w okolicach Wenecji i podczas sztormu udzielił pomocy miejscowym żeglarzom. Wenecjanie obchodzą święto swojego patrona każdego roku 25 kwietnia. Od 2015 roku funkcję burmistrza Wenecji piastuje Luigi Brugnaro, …

ciekawostki-o-wenecji-dd6b35a.jpg
width: 1024
height: 683

Czy Krzyżacy wykorzystywali religię jako parawan? Ich okrucieństwo zdecydowanie tego dowodzi
type: item
date: 2024-01-06T07:26:27.000Z
creator: Kazimierz Pytko
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia polski
subject: krzyżacy
subject: Onet
subject: polska
subject: średniowiecze
subject: zakon
description: Na godło wybrali krzyż, nazywali siebie rycerzami Maryi, a kojarzą się z okrucieństwem, butą i żądzą władzy. Czy religia była dla nich tylko parawanem? Czy jednak wbrew stereotypom Krzyżacy traktowali ją poważnie, starając się godzić przyziemność żołnierza z duchowością mnicha?
encoded: W tym artykule: Kto mógł zostać Krzyżakiem? Ślub ubóstwa Ślub czystości Rozrywki i pokuta Ślub posłuszeństwa Praktyki religijne Zajęcia i posiłki Krzyżackie wzorce Kult Maryi i św. Elżbiety Nieudana próba wykreowania własnej świętej Zakon jako azyl dla przestępców Upadek moralny zakonu krzyżackiego Żaden zakon nie może działać bez reguły, czyli zaakceptowanego przez papieża lub uprawniony organ kościelny zbioru przepisów regulujących całość życia jego członków. Zakon krzyżacki w pierwszych latach istnienia w działalności szpitalnej kierował się regułą joannitów. W działalności wojskowej – templariuszy. Szybko zaczął je jednak uzupełniać o własne tzw. Prawa i Zwyczaje, które skrupulatnie spisywano. W 1244 r. na polecenie papieża Innocentego IV wszystkie te dokumenty zredagowano i skodyfikowano. Przybrały postać Statutów Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Wraz z zatwierdzeniem reguły Innocenty IV wydał Krzyżakom pozwolenie na wprowadzanie do niej zmian bez konieczności każdorazowego zabiegania o ich uznanie przez Stolicę Apostolską. Zakon z tego przywileju chętnie korzystał. Kto mógł zostać Krzyżakiem? Jedna z pierwszych zmian dotyczyła zasad rekrutacji. Do działających w Ziemi Świętej zakonów rycerskich mogły wstępować wyłącznie osoby z rodów arystokratycznych i szlacheckich. Krzyżacy poszerzyli to grono, przyznając wielkiemu mistrzowi prawo przyjmowania synów zamożnych mieszczan. Rewanżowali się w ten sposób założycielom zalążka zakonu, jakim był ufundowany przez pielgrzymów z Bremy i Lubeki szpital pod murami Akki. Skarb templariuszy nigdy nie został odnaleziony. Niektórzy wierzą, że zakonnicy ukryli go w Polsce Skarb templariuszy jest bohaterem wielu legend. Jak zakonnikom udało się zgromadzić tak ogromny majątek? I co się stało z legendarnym skarbem? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/skarb-templariuszy-nigdy-nie-zostal-odnaleziony-niektorzy-wierza-ze-zakonnicy-ukryli-go-w-polsce-fa…

krzyzacy-35730e2.png
width: 1200
height: 630

Jak dotrzymać noworocznych postanowień? Oto trzy zaskakujące sposoby opracowane przez naukowców
type: item
date: 2024-01-05T10:52:52.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: medycyna
subject: Onet
subject: psychologia
subject: Sport
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Wrócę na dietę, będę regularnie chodzić na siłownię i zamienię siedzenie w mediach społecznościowych na czytanie książek. Jak sprawić, by nasze noworoczne postanowienia przetrwały pierwszy tydzień stycznia? Badacze wskazują na trzy proste triki, które możemy zastosować. Co ciekawe, nie mają one nic wspólnego z wyrzeczeniami.
encoded: W tym artykule: Po pierwsze – nie myśl długoterminowo Po drugie: zapewnij sobie radość i zabawę Po trzecie: nagradzaj się W Nowy Rok zazwyczaj wkraczamy z impetem. Początek stycznia to czas, kiedy chcemy zmienić się w nową, lepszą wersję siebie. A przynajmniej – zrzucić dodatkowe kilogramy, które przybyły nam po świętach i po sylwestrze. Oraz nareszcie zacząć regularnie ćwiczyć. Jeśli pochwalimy się tym publicznie, dostaniemy głaski od znajomych i wiele dobrych rad. Na początku może nam się wydawać, że ich nie potrzebujemy, ponieważ pierwsze kroki przychodzą nam bardzo łatwo. Czyścimy szafki ze słodyczy, chipsów i alkoholu, lodówkę wypełniamy zaś owocami i warzywami. W grafiku znajdujemy miejsce na ćwiczenia. Wszystko gotowe – teraz powinno pójść z górki. Tylko że najczęściej nie idzie. Po kilku dniach mija noworoczna euforia, stare nawyki zaś przypominają o sobie ze zdwojoną siłą. Co robić, gdy znów nachodzi nas ochota na czekoladę, a zamiast zrobić rano gimnastykę, wolelibyśmy pół godziny dłużej pospać? Z odpowiedzią przychodzą Kaitlin Woolley i Paul Stillman, profesorowie marketingu z Uniwersytetu Cornella i Uniwersytetu Stanowego San Diego. Na łamach portalu „The Conversation” Woolley i Stillman opisują trzy sposoby, które mają nam pomóc dotrzymać noworocznych postanowień. Po pierwsze – nie myśl długoterminowo Jedna z ugruntowanych prawd głosi, że aby uniknąć np. niezdrowych wyborów żywieniowych, należy przypomnieć sobie fatalne długoterminowe konsekwencje, do jakich prowadzą. Czyli – gdy kusi nas, by sięgnąć po batonik, mamy myśleć o możliwej przyszłej otyłości i cukrzycy. Niestety, zdaniem Woolley i Stillmana, strategia ta nie jest wcale skuteczna. Lepsze efekty da działanie odwrotne: myślenie krótkoterminowe. Jak często ćwiczyć? Badania wykazały, że wystarczą tylko weekendy Często zastanawiamy się, jak często powinniśmy ćwiczyć. To trudne pytanie, ale jak zwykle naukowcy przychodzą z odpowiedzią. Naukowcy sprawdzili to na 4 tys. osób. Pokazywali im dwa ogłosz…

jak-dotrzymac-noworocznych-postanowien-oto-trzy-zaskakujace-sposoby-opracowane-przez-naukowcow-fot-shutterstock-c4facc2.jpg
width: 3000
height: 1999

Jak uprawiać winorośl, by poradzić sobie ze zmianami klimatu? Metoda starożytnych Rzymian daje odpowiedź
type: item
date: 2024-01-04T11:00:00.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: klimat
subject: ocieplenie klimatu
subject: Onet
subject: rolnictwo
subject: starożytny rzym
subject: wino
subject: winogrona
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: Starożytni Rzymianie byli wielkimi smakoszami wina. Uprawa winorośli zdominowała większość krajobrazu rolniczego Italii. Jednak grona nie rosły jak dzisiaj na wielkich monouprawach. Dlaczego?
encoded: W tym artykule: Starożytne winnice Rzymian System arbustum. Winorośl wśród drzew Winorośl w obliczu zmian klimatycznych Nawet najmniejsza dawka alkoholu jest szkodliwa dla zdrowia i uszkadza mózg. Tego dowodzą najnowsze badania naukowców. Nie wiedzieli tego jednak starożytni Rzymianie, którzy na masową skalę raczyli się winem. Pili prawdopodobnie ponad litr wina dziennie, w różnych okolicznościach – w towarzystwie, jako lek czy napój rytualny. Na korzyść Rzymian (i ich zdrowia) przemawia fakt, że trunek ten był jednak dość silnie rozcieńczony. Starożytne winnice Rzymian Archeolog dr Dimitri Van Limbergen z belgijskiego Uniwersytetu w Ghent stwierdził na łamach portalu „The Conversation”, że sposób uprawy winorośli przez starożytnych Rzymian powinien zwrócić naszą uwagę. Co prawda był on zupełnie inny, ale w obliczu zmian klimatycznych być może wkrótce może okazać się najbardziej zrównoważony. Przyglądając się metodom stosowanym przez Rzymian do produkcji wina, możemy się wiele nauczyć w kwestii dostosowywani naszych własnych systemów rolniczych do ocieplającej się planety. Dr Van Limbergen kompleksowo zbadał starożytne metody uprawy winorośli. Ten system określił jako agroleśny. – Starożytne winnice we Włoszech wyglądały zupełnie inaczej niż typowy (dzisiejszy – przyp. red.) krajobraz pofałdowanych wzgórz pokrytych rzędami ciasno rozmieszczonych winorośli – zauważa naukowiec. System arbustum. Winorośl wśród drzew Powszechną techniką uprawy winorośli w czasach rzymskich było przywiązywanie ich do rzędów drzew na polach. Te były także wykorzystywane do uprawy zbóż i warzyw. Taki system określany jest jako arbustum i częściowo przetrwał aż do początków XX w. Można go określić jako agroleśnictwo. W czasach starożytnych zbiór winogron był zatem wyzwaniem, bo należało sięgać po nie wysoko, z drabin. Winorośl wiła się bowiem wśród drzew. Przypominają o tym płaskorzeźby znane z sarkofagów i sceny ukazane na mozaikach. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/vola…

jak-uprawiac-winorosl-by-poradzic-sobie-ze-zmianami-klimatu-metoda-starozytnych-rzymian-daje-odpowiedz-9d39f51.jpg
width: 1280
height: 848

Człowiek z Piltdown to jedno z największych naukowych oszustw. Tak mógł wyglądać
type: item
date: 2024-01-03T11:47:08.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: historia
subject: Onet
subject: oszustwa
subject: rekonstrukcja
subject: Wolny czas
description: Człowiek z Piltdown miał zamieszkiwać tereny dzisiejszej Wielkiej Brytanii. Jego rzekome szczątki znalazł Charles Dawson. Okazało się jednak, że nieznany nauce hominid to mistyfikacja.
encoded: W tym artykule: Kim był człowiek z Piltdown? Słynne oszustwo wreszcie wyszło na jaw Tak mógłby wyglądać człowiek z Piltdown W dobie wszechobecnych fake newsów tzw. fact checking to jedna z najcenniejszych umiejętności. Nie tylko podczas surfowania w internecie. Podważanie autorytetów naukowych nie jest oczywiście nowym zjawiskiem. Od wieków równolegle z kolejnych odkryciami badaczy, informowano też o innych pseudonaukowych dokonaniach. Szczęśliwie wszystkie są po czasie weryfikowane. Podobnie było w przypadku człowieka z Piltdown. Nie od razu jednak uznano jego... nieistnienie. Przez prawie 40 lat wiele osób wierzyło, że niezidentyfikowany hominid zamieszkiwał tysiące lat temu zachodnie peryferia Europy. Kim był człowiek z Piltdown? Historia człowieka z Piltdown ma jednak swój początek nie przed Chrystusem, a w 1912 r. To właśnie wtedy brytyjski archeolog-amator oznajmił światu, że dokonał ważnego odkrycia w Piltdown Village w hrabstwie Sussex w Anglii. Chodziło o fragment czaszki przypominający ludzką. W kolejnych latach Charles Dawson, wspomniany archeolog, i Arthur Smith Woodward, opiekun geologii w Muzeum Historii Naturalnej, znajdowali kolejne fragmenty czaszki, a także kość szczęki, prymitywne narzędzia i zęby. Ich odkrycia rzeczywiście byłyby przełomowe, pod warunkiem, że szczątki należałyby do ​​tego samego stworzenia. Tak jednak nie było. Mimo to Smith Woodward zebrał razem fragmenty kości i podtrzymywał, że tworzą dowód na istnienie przodka człowieka, który żył 500 tys. lat temu. Taką teorię przedstawił też na spotkaniu Towarzystwa Geologicznego. Eksperci ze Stanów Zjednoczonych i Europy kontynentalnej byli sceptyczni wobec znaleziska. Z kolei w Wielkiej Brytanii powszechnie przyjęto, że kości należały do ​​jednego hominida. Słynne oszustwo wreszcie wyszło na jaw Dopiero w 1953 roku dzięki metodzie datowania fluorem naukowcy ustalili, że kości nie były w tym samym wieku. Nie należały też do jednego gatunku. Zespół ustalił, że część szczątek należała do ora…

czlowiek-z-piltdown-byl-jednym-z-najwiekszych-naukowych-oszustw-de891e1.jpg
width: 784
height: 442

Al Naslaa to najdziwniejsza skała na świecie. Jej kształt tłumaczą różne teorie – niektóre bardzo dziwne
type: item
date: 2024-01-02T15:07:07.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: National Geographic Site
subject: Traveler
subject: arabia saudyjska
subject: geologia
subject: Onet
subject: półwysep arabski
subject: skały
subject: tajemnice
subject: Travel
description: Al Naslaa to skała, która wygląda, jakby została przecięta mieczem albo laserem. Tak przynajmniej twierdzą zwolennicy teorii spiskowych. Wyjątkowa formacja intryguje jednak nie tylko kształtem.
encoded: W tym artykule: Gdzie znajduje się Al Naslaa? Petroglify na skale Al Naslaa Jak powstała ta formacja skalna? Zwiedzanie skały Al Naslaa Wiele państw na świecie walczy o turystów, bijąc kolejne architektoniczne rekordy. Niemal co roku słyszymy o najwyższych, największych czy innych „naj” w budownictwie. Od zarania dziejów najsprawniejszymi budowniczymi są jednak siły natury. W odróżnieniu od dzieła ludzkich rąk nie zawsze jesteśmy w stanie wytłumaczyć, skąd wzięły się niektóre dzieła w przyrodzie. Jedna z największych zagadek geologicznych na Ziemi znajduje się w Arabii Saudyjskiej. Słyszeliście o skale Al Naslaa? Gdzie znajduje się Al Naslaa? Wyjątkowa formacja leży w północno-zachodniej Arabii Saudyjskiej. Jej dokładna lokalizacja to odległy region Tabuk otoczony rozległymi obszarami pustyni. W teorii takie miejsce nie zachęca do eksploracji. A jednak, dzięki Al Naslaa przybywa tam coraz więcej (choć o tłumy to nie są) osób zainteresowanych geologią, archeologią, a nawet... teoriami spiskowymi. To dlatego, że najbardziej intrygującym elementem skały jest wąska przestrzeń między dwiema jej częściami. Nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby nie to, że pasek wygląda jak odmierzony od linijki. Kiedy i w jaki sposób powstał? Spekuluje się, że skała pękła na skutek naturalnych procesów, takich jak erozja i korozje naprężeniowe. Nie brakuje też głosów, jakoby formacja powstała z udziałem ludzi lub istot pozaziemskich. Cała formacja mierzy około 6 metrów wysokości i 9 metrów szerokości. Podział na dwie niemal równe części to niejedyne, co w niej intryguje. Obie połówki skały stoją pionowo na małych cokołach, ponoć przecząc prawom grawitacji. Co ciekawe, południowo-wschodnia ściana Al Naslaa jest pokryta licznymi petroglifami. Tajemnicze skały sprzed 3,48 mld lat najstarszym dowodem istnienia życia na Ziemi Naukowcy przeprowadzili nowe analizy potwierdzające, że formacje skalne z północno-zachodniej Australii są pochodzenia biologicznego. Czyli że stanowią pozostałość mi…

formacja-skalna-al-naslaa-26b7916.jpg
width: 784
height: 442

Królowa Nefertiti wcale nie była piękna? Nowe ustalenie egipskiego naukowca
type: item
date: 2024-01-02T11:47:41.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: królowa
subject: Onet
subject: piękno
subject: rzeźba
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
subject: sztuka
subject: Wolny czas
description: To bezsprzecznie ikona kultury masowej. Popiersie egipskiej królowej Nefertiti uważane jest za ideał piękna. Rzeźba zwana „berlińską Mona Lisą” od ponad stu lat znajduje się w stolicy Niemiec. Nowe ustalenia każą się nam zastanowić nad naszym wyobrażeniem na temat jej wyglądu.
encoded: W tym artykule: Piękna jak Nefretete? Ideał piękna kobiety w starożytnym Egipcie Czy Nefertiti była piękna? Powrót „starego piękna” Nefertiti (ok. 1380–1340 lat p.n.e.), określana też jako Nefretete, była żona faraona egipskiego Amenhotepa IV, czyli Echnatona. Jej imię oznacza „Piękna, która przybyła”. Nie jest jednak jasne, skąd miała przybyć. Sugerowano co prawda, że nie była Egipcjanką, ale nie udało się tego naukowcom definitywnie dowieść. Piękna jak Nefretete? W wielu publikacjach na temat królowej podkreśla się jej nadzwyczajną urodę. Oczywiście opisywana jest na podstawie słynnego popiersia z Berlina. Tymczasem egipski naukowiec, prof. Tarek. S. Tawfik opublikował właśnie artykuł w piśmie Uniwersytetu Kairskiego „Journal of the Faculty of Archaeology”, w którym podaje w wątpliwość urodę Nefertiti. Aby zrozumieć, o co chodzi należy nieco przybliżyć ówczesny kanon sztuki. Wraz ze wstąpieniem na tron faraona Echnatona uległ on całkowitemu przeobrażeniu po setkach lat. Rodzinę królewską przedstawiano w sposób hiperrealistyczny lub naturalistyczny. Twarze władcy były przedstawiane ze zwisającą szczęką. Na skórze widoczne były wyraźne fałdy. Władca miał szerokie i duże biodra, wrzecionowate nogi i wydęty brzuch. Uwagę zwracają też nadnaturalnie wydłużone czaszki księżniczek. Ludzi ukazywano też z wąskimi oczami. Wcześniej w sztuce egipskiej władców i ich rodzinę ukazywano w odmiennej formie. Władca był przedstawiany w formie „wiecznej młodości”, z szerokimi barkami i idealną, wygładzoną twarzą i co najwyżej niewielkim brzuszkiem. Egipcjanie nie wykonywali portretów królewskich jako wiernie oddających rzeczywistość. Były to wyidealizowane wizerunki władców ukazanych w kwiecie wieku. Nie jest jasne, co spowodowało zmianę w kanonie sztuki. Być może faraon chciał być ukazywany w naturalnej postaci, mimo że cierpiał na chorobę. Zmiana nie trwała jednak długo. Po śmierci Echnatona powrócono do dawnych zwyczajów. Ideał piękna kobiety w starożytnym Egipcie Jakie kobiety st…

krolowa-nefertiti-wcale-nie-byla-piekna-jak-to-mozliwe-4e44473.png
width: 1050
height: 551

Do rozbicia Polski przyczyniły się dwie kobiety. Zrobiły to w białych rękawiczkach
type: item
date: 2024-01-02T09:30:38.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia polski
subject: Onet
subject: polska
subject: średniowiecze
description: Teściowa i synowa. Dwie Niemki z najlepszych rodów. Równie ambitne, nieustępliwe i żądne władzy. To one zepchnęły Polskę w odmęty rozbicia dzielnicowego. I obie kobiety miały ku temu doskonały powód.
encoded: W tym artykule: Kim była Salomea z Bergu? Synowie Bolesława Krzywoustego Kto obejmie władzę? Podziały dzielnicowe w innych krajach Testament Krzywoustego Salomea rządziła Polską Kim była Agnieszka Babenberg? Próba przejęcia władzy przez Władysława Upadek Piotra Włostowica Klęska Władysława i wygnanie Nikt nie spisuje testamentu z myślą o samym sobie. Niby trudno o bardziej oczywiste zdanie. A jednak historycy bez ustanku powtarzają, że to Bolesław Krzywousty obmyślił i wprowadził w życie słynną ustawę sukcesyjną porządkującą relacje na szczytach władzy po jego śmierci. Niektórzy twierdzą nawet, że zrobił to kilkanaście, jeśli nie kilkadziesiąt lat przed śmiercią. Ale był wtedy niezwykle aktywny politycznie, rzutki, porywczy i wiecznie zajęty. Nie myślał o przyszłości. Jeśli wierzyć zapiskom Galla Anonima, tym bardziej nie myślał o śmierci. Zdaniem autora pierwszej polskiej kroniki Bolesław zaczął rwać się do udziału w kampaniach zbrojnych, jeszcze zanim nauczył się wsiadać na konia. W gorącej wodzie kąpany, stale ryzykował głową. Był gotów rzucać się w pojedynkę na cały oddział wroga. I to zarówno wtedy, gdy miał lat 14, jak i 30. Nikt nie wiedział o tym lepiej niż księżna pani, Salomea z Bergu. Kim była Salomea z Bergu? Biograf władcy Kazimierz Maleczyński zasugerował przed laty, że „postanowienia testamentu dzielącego kraj pomiędzy czterech synów były w znacznej mierze skutkiem intryg drugiej małżonki Bolesława”. Trudno polemizować z tym wnioskiem. Jeśli ktoś miał interes w uporządkowaniu sukcesji, to właśnie Salomea z Bergu. Ta niemiecka arystokratka wyszła za księcia Polski w 1115 r. Była od niego sporo młodsza. I choć ich małżeństwo – jak prawie każde w tej epoce – zostało zawarte z czysto politycznych względów, to Salomea wywalczyła sobie bardzo silną pozycję u boku władcy. Chrzest Polski czy tylko polskiego władcy? Kiedy tak naprawdę odbył się chrzest? Wiele pytań mało odpowiedzi [WYWIAD] Ochrzcił się władca czy zostało ochrzczone całe Państwo? Odpowiedź nie …

salomea-z-bergu-d15c955.jpg
width: 750
height: 750

Najstarsza piramida na świecie? Kontrowersje wokół świętego miejsca w Indonezji i ostatnich badań
type: item
date: 2023-11-30T10:37:36.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: budynki
subject: Edukacja
subject: indonezja
subject: odkrycia
subject: Onet
subject: piramidy
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wyspy indonezji
description: Na łamach czasopisma naukowego „Archeological Prospection” opublikowano artykuł, w którym stwierdzono, że stanowisko megalityczne w Indonezji może być najstarszą konstrukcją piramidalną wybudowaną przez człowieka. Badacze stwierdzili, że pierwsze fragmenty budowano nawet 27 tysięcy lat temu. Jednak znaczna część środowiska archeologicznego uważa, że ta teza jest co najmniej kontrowersyjna.
encoded: W tym artykule: Czym jest święte miejsce w Jawie Zachodniej? Najstarsza budowla stworzona przez człowieka Kontrowersje wokół badań Nie ma żadnych dowodów na istnienie najstarszej w historii cywilizacji w Indonezji Tajemnicze komory we wnętrzu wzgórza Gunung Padang to olbrzymia megalityczna struktura położona w indonezyjskiej wiosce Karyamukti, w prowincji Jawa Zachodnia. Obiekt położony jest na wysokości 885 metrów n.p.m., na szczycie wygasłego wulkanu. W języku sundajskim nazwa oznacza „Górę Oświecenia”. Do dziś bowiem struktura uważana jest przez Sundajczyków za miejsce święte. Lud ten wierzy, że konstrukcja powstała w wyniku działań legendarnego króla Siliwangi. Władca miał wybudować swój pałac w ciągu jednej nocy. Czym jest święte miejsce w Jawie Zachodniej? Chociaż ruiny enigmatycznej budowli znane są archeologom od XIX wieku, do dziś nie wiadomo dokładnie, czym pierwotnie była. Problem polega na tym, że dziś Gunung Padang wygląda jak ogromne cmentarzysko, przez które przeszedł wielki huragan. Przez lata naukowcy przeprowadzali badania archeologiczne, geologiczne i geofizyczne, aby wyjaśnić znaczenie tego stanowiska. Już kilka lat temu naukowcy odkryli, że pod ziemią, na której znajdują się megalityczne głazy ze skały wulkanicznej, znajduje się prawdopodobnie najstarsza piramida na świecie. W 2018 roku na łamach „Earth and Space Science Open Archive” opublikowano artykuł, w którym postawiono hipotezę, że człowiek mógł wybudować pierwsze zabudowania w tym miejscu już ponad 20 tys. lat temu. To jednak oznaczałoby, że konstrukcja ta byłaby znacznie starsza, niż najstarsza w historii piramida w Egipcie. Biorąc pod uwagę, że piramidy uważa się za symbol cywilizacji, odkrycie mogłoby zmusić badaczy do napisania historii od nowa. Problem polega na tym, że jest wiele wątpliwości co do rzetelności badań w Indonezji. Najstarsza budowla stworzona przez człowieka Badania, które pod koniec października ukazały się w czasopiśmie naukowym „Archeological Prospection”, rzekomo …

gunung-padang-db0c655.jpg
width: 1000
height: 667

Comfort Town w Kijowie jak scena z bajki. Stolica Ukrainy, jakiej nie znacie
type: item
date: 2023-11-27T10:49:59.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: architektura
subject: Dom
subject: europa
subject: kijów
subject: ludzie
subject: Onet
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: ukraina
description: Comfort Town w Kijowie to przykład, jak można w ciekawy sposób odświeżyć radziecką architekturę. Jedni uważają, że budynki przypominają klocki Lego, a inni porównują kijowskie osiedle do domków z popularnej gry planszowej Monopoly. Zapraszamy w podróż po niegdyś jednej z najpopularniejszych dzielnic stolicy Ukrainy.
encoded: W tym artykule: Kijów i jego inne oblicze Comfort Town w stolicy Ukrainy Kijowskie osiedle (nie)idealne Jedna z najpopularniejszych dzielnic Kijowa Architektura XX wieku, a w szczególności państw byłego bloku wschodniego, to w przeważającej części szare, pozbawione charakteru bloki (Tak, mam świadomość, że podpadam właśnie entuzjastom brutalizmu). Różnią się czasem kształtem, niekiedy odcieniem szarości, bardzo często wielkością, ale łączy je jedno – bylejakość. Kijów i jego inne oblicze Dekadę temu, w jednej z poprzemysłowych dzielnic Kijowa, na terenie opuszczonej fabryki gumy, władze zdecydowały się stworzyć przestrzeń, w której ludzie będą mogli mieszkać. Miało to być miejsce, które przestanie kojarzyć się z komunistycznym dziedzictwem. Zadanie nie było łatwe. Okolica miała stać się przyjazna, ale i tania zarazem. Do zrealizowania projektu zatrudniono ukraińską pracownie Archimatika. Dmytro Vasyliev, Aleksandr Popov i Olga Alfiorova pracowali nad tym, żeby stworzyć coś z niczego. Vasyliev, który był liderem przedsięwzięcia, kiedy pierwszy raz zobaczył miejsce, w którym ma stworzyć dzielnicę przyciągającą ludzi w przyszłości, załamał ręce. Uznał, że jedyną bronią którą posiadają, aby wygrać z bezbarwnym, industrialnym pejzażem, jest kolor. Architekci, mając niewielki budżet, zdecydowali się na niedrogie w budowie bloki, składające się z modułów o dwuspadowych dachach. Proste konstrukcje pomalowane zostały w pastelowe kolory. Rosja i Ukraina: skomplikowana historia, która łączy i dzieli dwa kraje Stulecia rozlewu krwi, dominacja obcych sił i wewnętrzne podziały doprowadziły do tego, że Ukraina znalazła się w niepewnej sytuacji między Wschodem a Zachodem. Możemy zobaczyć tam odcienie różu, niebieskiego, zielonego, żółtego, czy fioletowego. Budynki mają od dwóch do szesnastu kondygnacji, co w połączeniu z feerią barw, daje efekt olbrzymiej różnorodności. Postawione ciasno budynki z lotu ptaka wyglądają jak wyjątkowo kolorowe klocki Lego lub domki i hotele z Monopoly…

comfort-town-7-e462aa1.jpeg
width: 2121
height: 1413

Samarra – wielka stolica Kalifatu Abbasydów. To średniowieczne miasto zostało wyjątkowo dobrze zachowane
type: item
date: 2023-11-26T10:28:09.000Z
creator: Stanisław Szklarek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: historia
subject: irak
subject: miasta
subject: Onet
subject: Społeczeństwo
subject: średniowiecze
subject: Travel
description: Nowa stolica imperium Abbasydów miała przyćmić wszystkie inne metropolie. Samarra stała się wielkim centrum, gdzie krzyżowały się cywilizacje Wschodu i Zachodu. Miasto zostało jednak szybko opuszczone.
encoded: W tym artykule: Nowa stolica imperium Surramanra – „szczęśliwy, kto ją ujrzał” Rozwój i upadek Samarry Nieprzebadane stanowisko archeologiczne Samarra obok Bagdadu była największym i najbogatszym miastem Imperium Abbasydzkiego. Z racji tego, że szybko ją opuszczono, pozostało tam wiele bezcennych zabytków i pozostałości po dawnych czasach. Plan miasta przetrwał do naszych czasów. Wraz z ruinami stanowi jedyny taki zachowany przypadek wczesnośredniowiecznego miasta na Bliskim Wschodzie. Wpisana na listę UNESCO Samarra nadal jest terenem badań archeologicznych. Nowa stolica imperium W IX w. Kalifat Abbasydów był jednym z najpotężniejszych państw na świecie. Imperium zamieszkiwało wiele kultur i religii, co wpłynęło na rozwój urbanizacji w regionie Iraku. Stolicą imperium był wówczas Bagdad. Niezwykłe odkrycie w Galilei. Pod arabskim pałacem z okresu Umajjadów odnaleziono mozaikę i ślady dawnej osady Archeolodzy twierdzą, że osada w Galilei w przeszłości była prawdopodobnie zamieszkiwana przez chrześcijan lub Żydów. Dlaczego nikt wcześniej o tym nie wiedział? W tamtym czasie Abbasydzi coraz częściej wykorzystywali ludy tureckie, wcielając je siłą do armii. Prowadziło to do konfliktów pomiędzy Persami, Arbami a Turkami. Kulminacją tych nastrojów było zezwolenie tureckiej gwardii kalifa na osiedlenie się w Bagdadzie. Mieszkańcy stolicy byli mocno rozgoryczeni. Źródła arabskie porównują Turków do barbarzyńców. Mieli oni dopuszczać się grabieży, pobić i niszczenia mienia. Atmosferę podgrzewał fakt, że nie mogli oni być pociągani do takiej samej odpowiedzialności jak cywile. Trzeba tutaj wspomnieć, że Turcy byli w gruncie rzeczy zniewolonymi żołnierzami i zostali przymusowo zislamizowani. Kalifowie wykorzystywali ich w obawie przed zdradą coraz bardziej usamodzielniających się regionalnych zarządców imperium. Ostatecznie, po klęskach prób zaprowadzenia porządku, w 837 r. kalif al-Mutasim zdecydował przenieść siedzibę władcy z wojskiem do oddalonej o 100 km od Bagdadu Samarr…

samarra-wielka-stolica-kalifatu-abbasydow-to-sredniowieczne-miasto-zostalo-wyjatkowo-dobrze-zachowane-fot-shutterstock-1b7e835.jpg
width: 1000
height: 667

DeepMind potrafi tworzyć lepsze prognozy pogody niż superkomputery. Czy SI pomoże ratować klimat?
type: item
date: 2023-11-25T07:28:03.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Technologia
subject: Edukacja
subject: klimat
subject: meteorologia
subject: Onet
subject: pogoda
subject: superkomputer
description: Sztuczna inteligencja staje się jednym z najważniejszych narzędzi pracy naukowców. Stosuje się ją w medycynie, badaniach i eksploracji kosmosu, a nawet w archeologii. A nowy algorytm uczenia maszynowego DeepMind potrzebuje mniej niż minuty, aby sporządzić superprecyzyjną prognozę pogody.
encoded: W tym artykule: Prognoza z 99-procentowym prawdopodobieństwem Modelowanie na wielkich bazach danych SI dla klimatu Prognozy pogody kosmicznej Google DeepMind opracował algorytm uczenia maszynowego, który – jak twierdzi gigant – może przewidywać pogodę dokładniej niż obecne metody prognozowania wykorzystujące superkomputery. Model Google’a, nazwany GraphCast, generował dokładniejszą 10-dniową prognozę niż system High Resolution Forecast (HRES), wykorzystywany przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF). Był w stanie konstruować prognozy w ciągu kilku minut, a nie godzin. System Google DeepMind bazuje na HRES, złotym standardzie systemu symulacji pogody. Prognoza z 99-procentowym prawdopodobieństwem GraphCast, który może działać na komputerze stacjonarnym, osiągnął lepsze wyniki niż ECMWF w ponad 99 procentach zmiennych pogodowych. Jego prognozy były trafne w aż 90 procentach ocenianych lokalizacji. A tych było naprawdę dużo, bo test przeprowadzono na 1300 regionach. Problem z algorytmem jest jeden, za to poważny. Wyniki są generowane w tzw. czarnej skrzynce. To oznacza, że sztuczna inteligencja (SI) nie może wyjaśnić, w jaki sposób znalazła wzorzec lub pokazać jego działania. W związku z czym, zdaniem naukowców, powinna być używana do uzupełniania, a nie zastępowania sprawdzonych narzędzi. 10 przysłów i powiedzeń o pogodzie. Ile w nich naukowej prawdy? Czy ludowe powiedzenia o pogodzie mogą być prawdziwe? Naukowcy twierdzą, że tak Współcześnie używane prognozowanie opiera się na łączeniu danych ze złożonymi modelami fizycznymi i wykorzystywaniu superkomputerów do przeprowadzania symulacji. Dokładność tych prognoz zależy od szczegółowych informacji w modelach, a ich eksploatacja jest energochłonna i kosztowna. Modelowanie na wielkich bazach danych Jednak modele pogodowe oparte na uczeniu maszynowym mogą być znacznie tańsze. Potrzebują mniejszej mocy obliczeniowej i działają szybciej. Na potrzeby nowego modelu sztucznej inteligencji naukowcy przeszkoli…

deepmind-moze-tworzyc-lepsze-prognozy-pogody-niz-superkomputery-czy-si-pomoze-ratowac-klimat-fot-shutterstock-b5ac71f.jpg
width: 1000
height: 666