National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-27T15:18:22.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Nowa epidemia odry nadchodzi? To efekt braku szczepień
items: Żona barona Rothschilda nie chciała tego prezentu. Dziś to skarb Górnej Odry
items: Wiadomo już, co zabiło ryby w Odrze w 2022 roku. To nie toksyczne algi
items: Katastrofa ekologiczna odebrała dzikość Odrze. Jaką ją przywrócić?
items: Rzeka jako osoba? To udało się w Nowej Zelandii i Indiach. Czy nasza Odra też uzyska osobowość?
items: Najbardziej spektakularna inwestycja rowerowa w Polsce. Kiedyś tę trasę pokonywały pociągi
items: W tym roku czeka nas powtórka katastrofy ekologicznej na Odrze? Szokujące ustalenia naukowców
items: Wielkie epidemie w dziejach ludzkości dowodzą, że szczepienia są niezbędne
items: „Lubię myśleć, że rzeka łączy, a nie dzieli”. Odra na zdjęciach Mikołaja Nowackiego [FOTOREPORTAŻ]
items: Samoa walczy z epidemią odry. Wprowadzono stan wyjątkowy
items: Rekordowa liczba przypadków odry. Dzieci antyszczepionkowców: podjęłaś złą decyzję, chcę to naprawić
items: WHO ostrzega: odra rozprzestrzenia się w Europie. "Ryzykujemy zmarnowanie dekad ochrony naszych dzieci i społeczności"
items: Dziewczynka złapała odrę podczas chemioterapii. Apel jej matki rozchodzi się po sieci
items: Żarty się skończyły, 18 przypadków odry na Mazowszu. Kolejny "sukces" antyszczepionkowców
items: Ośmiokrotny wzrost zachorowań na odrę w ciągu 2 lat i 37 ofiar śmiertelnych. WHO alarmuje
items: Październikowy numer National Geographic Polska już od piątku w kioskach!

Nowa epidemia odry nadchodzi? To efekt braku szczepień
type: item
date: 2025-10-28T08:50:07.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: antyszczepionkowcy
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: dzieci
subject: nowa zelandia
subject: odra
subject: szczepionki
description: Wszystko wskazuje na to, że Nowa Zelandia może wkrótce mierzyć się z epidemią odry – podobną, jaka wybuchła w 2019 roku. Wtedy umierały na nią głównie dzieci. Ten wyspiarski kraj zmaga się, podobnie jak Polska, nie tylko z niskim poziomem zaszczepienia najmłodszych, ale i dawnymi brakami systemowymi, których żniwa zbierają obecne pokolenia. Czego możemy się nauczyć od nowozelandczyków, żeby uniknąć podobnej sytuacji w naszym kraju?
encoded: Nowa Zelandia stoi w obliczu możliwej epidemii odry. Niedawne potwierdzenie nowych, niezwiązanych z międzynarodowymi podróżami przypadków choroby sugeruje, że groźny wirus zaczął się już rozprzestrzeniać w społecznościach. Na alarm bije Health New Zealand, czyli publiczny system opieki zdrowotnej wyspiarskiego kraju. Wirus odry błyskawicznie roznosi się po społeczeństwie Nowe przypadki odry wykryte w Nowej Zelandii niebezpiecznie przypominają wydarzenia z 2019 roku. Wtedy to najludniejsze miasto kraju – Auckland – przeżyło największą od 1997 roku epidemię odry. Odnotowano ponad 2000 przypadków choroby, a nawet 35% zainfekowanych wymagało hospitalizacji. Mimo tego, że większość wcześniej była zdrowa. U wielu pacjentów wystąpiły poważne komplikacje: zapalenie mózgu, utrata ciąży czy wymóg intensywnej terapii u dzieci. Co jeszcze bardziej niepokojące, osoby, które przeszły wtedy odrę, w kolejnych latach częściej były hospitalizowane i częściej otrzymywały recepty na antybiotyki. Z Nowej Zelandii choroba zawędrowała do Samoa, gdzie spowodowała 5 700 zachorowań i niemal 100 zgonów. 87% z nich stanowiły dzieci do 5. roku życia. Jak zapobiec rozprzestrzenianiu się odry? Aby zapobiec szerzeniu się odry po jej pojawieniu się w danym kraju niezbędny jest poziom odporności populacyjnej sięgający około 95%. Osiąga się go dzięki szczepieniom: w Polsce obowiązuje dwudawkowe, obowiązkowe szczepienie dzieci – pierwszą dawkę szczepionki na odrę podaje się w 13.–15. miesiącu życia, a drugą przed ukończeniem 6. roku życia. To zapewnia ochronę przed ciężką chorobą na poziomie 98–99% na całe życie. Dlaczego poziom zaszczepienia w Nowej Zelandii jest niski? Niestety, w Nowej Zelandii nie udało się osiągnąć tego progu. Szczepienia MMR (odra, świnka, różyczka), czyli główne narzędzie walki z chorobą, prowadzone są w tym kraju od 1969 roku, jednak dopiero od 2005 roku funkcjonuje narodowy rejestr szczepień. Braki systemowe sprawiły, że nawet 80% osób urodzonych w latach 80. i 90. może nie b…

FABRIC-KOLAZ-32-13-e859ab8.jpg
width: 2700
height: 1800

Żona barona Rothschilda nie chciała tego prezentu. Dziś to skarb Górnej Odry
type: item
date: 2025-06-21T08:46:06.000Z
creator: Anna Kłossowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: odra
subject: polska
subject: rzeka
subject: traveler
description: Kraina Górnej Odry to miejsce pełne tajemnic, spektakularnych obiektów i zapomnianych historii. Od egipskiej mumii aż po Białą Damę – sprawdź, co czeka na odwiedzających ten region.
encoded: Spis treści: Gigantyczny zbiornik, który ocalił miasta Egipska tajemnica z miłosnym wątkiem Spacer przez stare miasto i kaplicę z gwiazdami Ruiny z miłości i legenda Białej Damy Jezus na Odrze i diabeł w budce Tworków i cudowna pszenica Rudy – klasztor, drezyny i cystersi Śląski obiad z widokiem na XIX wiek Choć druga co do wielkości polska rzeka, Odra, ma źródło na zboczu najwyższego szczytu Gór Odrzańskich, Fidluv Kopec w Czechach, to wpływa zaraz do nas przez Bramę Morawską, wąskie zapadlisko między Sudetami a Karpatami. Dostrzegam je z czubka wieży widokowej w formie ostro zakończonej piramidy. Stalową konstrukcję zakotwiczono wśród szachownicy pól położonej na polodowcowym, wydłużonym wzgórzu wsi Pogrzebień pod Raciborzem. – Przez Bramę Morawską wędrowały plemiona celtyckie, germańskie i słowiańskie, uczniowie Cyryla i Metodego niosący chrześcijaństwo, kupcy z Południa, a Sobieski poszedł na Wiedeń – przypomina mi Grzegorz Wawoczny, wicedyrektor Zamku Piastowskiego w Raciborzu, gdzie dziś nocuję. Widzimy stąd bohatera jesiennej powodzi. Czas poznać go z bliska. Gigantyczny zbiornik, który ocalił miasta Największy zbiornik hydrotechniczny w Polsce, Racibórz Dolny, znajduje się w Krainie Górnej Odry, której „podbój” właśnie rozpoczęłam. – Ma 185 mln m³ pojemności i ubiegłej jesieni wraz z sąsiednim polderem Buków przyjął w ciągu kilkudziesięciu godzin całą falę powodziową, gromadząc ok. 147 mln m³ wody, czyli zapełnił się w 80% – opisuje Grzegorz Kawalec z Urzędu Miasta Racibórz. Teraz jest pusty – to jeden z największych suchych polderów na świecie – jego dno pokryte jest na przemian wyspami trawy i pól uprawnych należących do rolników z pobliskich miejscowości. Pracujące koparki wybierają żwir, stale pogłębiając zbiornik do docelowej objętości 300 mln m³. Polder jest tak ogromny (26,3 km²), że jego kres rozmywa się na horyzoncie. Potężna betonowa konstrukcja budowli przelewowo-spustowej zapory czołowej zbiornika, niczym wielkie szare zębiska wbite w dno, przypo…

Odra-f5ece2b.jpg
width: 4608
height: 2592

Wiadomo już, co zabiło ryby w Odrze w 2022 roku. To nie toksyczne algi
type: item
date: 2025-01-31T09:32:39.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: katastrofy
subject: katastrofy ekologiczne
subject: odra
subject: polska
subject: ryby
description: W 2022 roku na Odrze doszło do jednej z najpoważniejszych katastrof ekologicznych w Europie. Zdaniem dr. Leszka Satory winne nie były sugerowane przez wielu badaczy złote algi, lecz występujący u niektórych gatunków mechanizm adaptacyjny skrzeli oraz warunki środowiskowe.
encoded: Spis treści: Gwałtowny spadek ilości ryb Kluczem do rozwiązania zagadki są skrzela Hiperplazja międzyblaszkowa Na ratunek rzekom Od końca lipca do początku września 2022 w pięciu polskich województwach – śląskim, opolskim, dolnośląskim, lubuskim i zachodniopomorskim – masowo wymierały ryby. W dolnym biegu Odry biomasa ryb zmniejszyła się o około 60%, co wpłynęło na równowagę ekosystemu rzecznego i lokalną gospodarkę rybacką. Kilka dni temu w czasopiśmie naukowym „Diseases of Aquatic Organisms” ukazał się artykuł autorstwa polskiego biologa, specjalisty z zakresu histopatologii skrzeli i toksykologa dr. Leszka Satory. Artykuł obala powszechnie przyjętą hipotezę, że do gwałtownego wymierania ryb w Odrze w 2022 roku przyczynił się zakwit złotych alg (Prymnesium parvum). Te mikroskopijne organizmy wydzielają toksyny (prymnezyny), które są śmiertelne dla ryb i małży, ale nie szkodzą ludziom. Do ich intensywnego rozmnożenia miały przyczynić się wysokie zasolenie rzeki, niski poziom wody i wysokie temperatury. Jednak badania polskiego naukowca wskazują na inny mechanizm. Gwałtowny spadek ilości ryb Dodajmy, że szczególnie dotknięte zostały gatunki preferujące zimne wody. Śmiertelność ryb nie była równomierna – niektóre odcinki rzeki pozostały nietknięte, a w innych nastąpił gwałtowny spadek biomasy ryb. – Już na pierwszych zdjęciach z katastrofy dostrzegłem, że śnięte ryby miały otwarte pyszczki i w charakterystyczny sposób odgięte wieczka skrzelowe. To sugerowało uduszenie się. Faktycznie w tamtym okresie panowały ogromne upały, a natlenienie wody na niektórych odcinkach rzek było bliskie zeru. Ale ani martwe osobniki, ani tym bardziej fotografie, nie są podstawą do badań. Potrzebowałem żywych okazów, bo skrzela mają tę właściwość, że już dosłownie w dwie minuty po śmierci ryby, ich nabłonek nabiera cech patologicznych – wyjaśnia dr Satora. Największa liczba martwych ryb odnotowana została w województwie zachodniopomorskim (67,9%), podczas gdy w śląskim i opolskim wyniosł…

Katastrofa-ekologiczna-na-Odrze-w-2022-roku-774f24f.jpg
width: 1000
height: 666

Katastrofa ekologiczna odebrała dzikość Odrze. Jaką ją przywrócić?
type: item
date: 2024-05-09T13:10:41.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: filmy dokumentalne
subject: ochrona przyrody
subject: odra
subject: przyroda
subject: rzeki
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Niespełna dwa lata temu miliony Polaków z niepokojem patrzyło, jak Odrę dotyka katastrofa ekologiczna. Co dokładnie działo się na rzece i czy można było tego uniknąć? I wreszcie: czy Odra odzyska swoją dzikość?
encoded: W tym artykule: Katastrofa ekologiczna na Odrze Jak pomóc polskim rzekom? „Przynoszę Ci dzikość” na Millenium Docs Against Gravity Postępujący rozwój cywilizacyjny niesie ze sobą wiele dobrodziejstw dla cywilizacji. Wynalazki XXI wieku zrewolucjonizowały kluczowe dziedziny nauki, w tym np. medycynę. Nie możemy być jednak obojętni wobec drugiej strony medalu. Zarówno ludzkość, jak i nasza planeta stają w obliczu coraz większej liczby zagrożeń. Jeszcze kilka lat temu termin „katastrofa ekologiczna” wydawał nam się w Polsce odległy pod względem czasowym i geograficznym. Do czasu. Katastrofa ekologiczna na Odrze Latem 2022 r. Odra – druga pod względem długości rzeka w naszym kraju – doświadczyła masowego wymierania ryb, bobrów i innych dzikich zwierząt. Na polskim odcinku rzeki wyłowiono wówczas ponad 100 ton martwych ryb. Jako że Odra jest naturalną granicą Polski i Niemiec, problem dotknął również naszych zachodnich sąsiadów. Niemcy wyłowili kolejne 35 ton śniętych ryb. Media nie tylko w Polsce obiegła wtedy wiadomość, że woda w rzece najprawdopodobniej została zatruta. Inne teorie mówiły, że skutkiem masowej śmiertelności zwierząt wodnych są wysokie temperatury. Przez wiele miesięcy politycy i badacze z Polski i Niemiec próbowali ustalić, co stało za wymieraniem dzikich zwierząt. W zbieranych próbkach pojawiała się między innymi rtęć. Pomiary wskazywały też na duże ilości soli w wodzie. Dopiero w lutym 2023 r. w raporcie JRC Komisji Europejskiej ogłoszono, że „bezpośrednią przyczyną katastrofy ekologicznej w rzece Odrze były toksyny prymnezyny z alg Prymnesium parvum”. Jak pomóc polskim rzekom? Polacy krytycznie ocenili działania ówczesnego rządu wobec obumierania ekosystemów rzeki. Jak wynika z sondaży, ponad 60% ankietowanych „nie pochwala reakcji rządu na katastrofę ekologiczną na Odrze”. Dramatyczna sytuacja sprzed dwóch lat rzuciła nowe światło na zły stan polskich rzek. Do dziś wybrzmiewa pytanie: czy tej katastrofy można było uniknąć, a przynajmniej ograniczyć…

katastrofa-ekologiczna-na-odrze-4010e3a.jpg
width: 1024
height: 683

Rzeka jako osoba? To udało się w Nowej Zelandii i Indiach. Czy nasza Odra też uzyska osobowość?
type: item
date: 2024-04-27T08:00:06.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: filmy dokumentalne
subject: nowa zelandia
subject: ochrona przyrody
subject: odra
subject: prawo
subject: przyroda
subject: rzeka
subject: rzeki
subject: Wolny czas
description: Coraz więcej rzek na świecie uzyskuje osobowość prawną. Czy doczekamy się tego, że i polska rzeka Odra będzie traktowana jak osoba?
encoded: W tym artykule: Rzeka Whanganui jako pierwsza została osobą Inne przykłady osobowości prawnej przyrody Czy rzeka Odra uzyska osobowość prawną? Millennium Docs Against Gravity 2024 „Nadanie Odrze osobowości prawnej oznacza, że zyskałaby zdolność sądową, a zatem mogłaby stać się stroną postępowania. Obecnie Odra nie posiada swojej reprezentacji, nikt nie może zająć stanowiska w jej sprawie, i nikt nie może podjąć się jej obrony” – piszą aktywiści na stronie „Apelujemy o uznanie Odry za osobę prawną”. Pod apelem podpisało się ponad 14 tys. osób. Jak rzeka może zostać osobą? M.in. o tym opowiada film „Jestem rzeką, rzeka jest mną” (I Am The River, The River Is Me, reż. Petr Lom). W 2017 roku rzeka Whanganui w Nowej Zelandii – jako pierwsza na świecie – uzyskała osobowość prawną. Rzeka Whanganui jako pierwsza została osobą Whanganui to jedna z najdłuższych rzek w Nowej Zelandii. Mierzy blisko 300 km. Nowozelandzcy Maorysi starali się o nadanie rzece wyjątkowego statusu od 1873 roku. Uznają ją za żywą istotę i swojego przodka. Odzwierciedla to porzekadło w ich języku: „Ko Au Te Awa, Ko Te Awa Ko Au”. Czyli właśnie „Jestem rzeką, rzeka jest mną”. Jednym z bohaterów filmu pod tym tytułem jest przywódca plemienia Maorysów – Ned Tapa. Podczas spływu kajakowego rzeką opowiada o więzi, jaka łączy z nią jego lud. – Jesteśmy niepodzielni, powiązani ze sobą – mówi. Maorysi identyfikują się nie tylko poprzez imiona i nazwę plemienia, ale też poprzez nazwę swojej góry i rzeki. Przebywanie nad wodą i na wodzie przywraca Maorysom równowagę, odnawia ich mauri – niewidzialną siłę życiową. 15 marca 2017 roku Whanganui uzyskała osobowość prawną. Dotyczy ona wszystkich jej części fizycznych (a więc np. dopływów) i metafizycznych (wierzeń z nią związanych). Maorysi i rząd Nowej Zelandii wyznaczają po jednym jej opiekunie. Na rzece wciąż można budować elektrownie wodne i realizować inne projekty komercyjne. Wymaga to jednak zgody opiekunów. – Nie jesteśmy właścicielami rzeki. My tylko jej pi…

rzeka-jako-osoba-to-udalo-sie-w-nowej-zelandii-i-indiach-czy-nasza-odra-tez-uzyska-osobowosc-fot-shutterstock-aaca2d8.jpg
width: 1000
height: 664

Najbardziej spektakularna inwestycja rowerowa w Polsce. Kiedyś tę trasę pokonywały pociągi
type: item
date: 2024-02-15T12:00:43.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Go Poland
subject: odra
subject: polska
subject: polska rowery
subject: pomorze
subject: rowery
subject: trasy rowerowe
subject: Travel
description: Wybrałem się w podróż nową trasą rowerową przez Pomorze Zachodnie. I odkryłem mnóstwo ciekawych miejsc. Wśród nich m.in. kościół z malunkiem diabła.
encoded: W tym artykule: Most na Odrze Rowerem przez Odrę „Odpocznij, rowerzysto drogi, bo przed tobą kawał drogi!” Kościół z malunkiem diabła w Czachowie Pomorze Zachodnie – informacje praktyczne Diabeł spoglądający na mnie ze ściany kościoła w Czachowie wygląda dość pociesznie, choć miał chyba wzbudzać szok i przerażenie. Szczerze mówiąc, gdybym nie wiedział, że ma 700 lat i jest jedyny w swoim rodzaju, powiedziałbym, że namalowało go jakieś dziecko. I to niezbyt uzdolnione artystycznie. Diabłu towarzyszy cały orszak postaci – rycerzy, duchownych, królów, aniołów i piekielnych istot porywających grzeszników. Wszystkie są równie pokraczne i dlatego fascynujące. By je zobaczyć, do maleńkiej wsi na zachodnich krańcach Polski podróżują ludzie z całego kraju. Most na Odrze Ja jednak przyjechałem zobaczyć coś zupełnie innego. To otwarty w lecie 2021 r. pieszo-rowerowy most na Odrze rozpalił moją wyobraźnię. Jest jedną z najbardziej spektakularnych inwestycji rowerowych w Polsce i właściwie od kiedy zobaczyłem zdjęcia z nowo powstałej trasy, chciałem ją sprawdzić. Lubię jeździć rowerem po dawnych szlakach kolejowych, a odnowiona konstrukcja miała być zwieńczeniem kilkudziesięciu kilometrów nowiusieńkiej ścieżki rowerowej pełnej pamiątek po dawnych czasach. Krajobraz, który ogląda się z wysokości nasypu kolejowego, budynki po byłych dworcach, opuszczone perony, wiadukty i wreszcie on – most Europejski, najdłuższa przeprawa na Odrze – 770 m. Tak naprawdę to dwa mosty o długości 335 i 325 m połączone groblą. Dopiero w lecie 2022 r. Niemcy skończyli remont swojej części konstrukcji, co otworzyło fantastyczne możliwości transgranicznych wycieczek – nie tylko rowerowych. Rowerem przez Odrę Mój plan był prosty jak linia kolejowa – przejechać nieco ponad 40 km w obie strony z najbliższej (czynnej) stacji kolejowej i wrócić pociągiem do domu w Poznaniu. Nie spodziewałem się, że trasa wydłuży się ponad dwa razy. Wysiadając z pociągu relacji Kostrzyn–Szczecin na stacji w Godkowie, nie wiedz…

najbardziej-spektakularna-inwestycja-rowerowa-w-polsce-kiedys-te-trase-pokonywaly-pociagi-875d917.jpg
width: 1280
height: 853

W tym roku czeka nas powtórka katastrofy ekologicznej na Odrze? Szokujące ustalenia naukowców
type: item
date: 2023-02-27T13:42:33.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: ekologia
subject: katastrofy ekologiczne
subject: odra
subject: polska
subject: rzeka
subject: Zdrowie
subject: zmiany klimatyczne
description: Naukowcy twierdzą, że katastrofa ekologiczna na Odrze może powtórzyć się już w tym roku. Badacze przyznają, że ryzyko jest naprawdę duże.
encoded: W tym artykule: Co spowodowało katastrofę ekologiczną na Odrze? Sytuacja rzeki wciąż jest fatalna W tym roku może dojść do kolejnego zakwitu złotych alg Jak powstrzymać katastrofę? To jedna z największych katastrof ekologicznych w historii Polski. W lipcu 2022 roku pierwsi wędkarze zaobserwowali, że w Odrze znajdują śnięte ryby. Martwych zwierząt codziennie było coraz więcej. Miesiąc później na Dolnym Śląsku wyłowiono kilkanaście ton śniętych ryb. Co spowodowało katastrofę ekologiczną na Odrze? Wstępne raporty niemieckich naukowców wspominały o działalności człowieka w katastrofie. Władze w Berlinie wzywały wówczas polski rząd do pilnych działań, aby ratować Odrę. Polska analiza wykazała, że do zatrucia rzeki doprowadziła toksyna wytworzona przez tzw. złote algi, czyli mikroglony Prymnesium parvum. Organizmy te odpowiadają w sumie za pomór ponad 360 ton ryb. Raport zespołu ds. sytuacji na Odrze, za który odpowiada Ministerstwo Klimatu i Środowiska, wskazał, że za zakwit alg w Odrze odpowiadają przede wszystkim upały i susza hydrologiczna, które są spowodowane ociepleniem klimatu. W badaniach brało udział 49 naukowców z państwowych instytutów badawczych i uniwersytetów. Polscy uczeni przeanalizowali kilkadziesiąt tysięcy materiałów, aby dokładnie ustalić przyczyny katastrofy. Polski raport nie uwzględniał jednak działalności człowieka. Sytuacja rzeki wciąż jest fatalna Minęło już ponad pół roku od pierwszego przypadku odnalezienia martwych ryb w Odrze, a sytuacja wciąż jest daleka od poprawnej. Na początku lutego Finn Vielhberg, szef bałtyckiego oddziału WWF Niemcy, ocenił, że stan rzeki nadal jest „fatalny i bardzo niepokojący”. Największe rzeki w Polsce – jak jest najdłuższa, a jaka najgłębsza polska rzeka? Największe rzeki w Polsce nie są tak imponujące, jak światowi giganci. W tej kategorii, niepodzielnie rządzi Nil, który osiąga 6853 km, a tuż za nim plasuje się Amazonka, mierząca 6437 km... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2…

sniete-ryby-na-odrze-3550941.jpg
width: 8192
height: 5464

Wielkie epidemie w dziejach ludzkości dowodzą, że szczepienia są niezbędne
type: item
date: 2021-03-15T07:53:49.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby zakaźne
subject: dżuma
subject: epidemia
subject: odra
subject: ospa prawdziwa
subject: pandemia
subject: polio
subject: Społeczeństwo
subject: szczepionki
subject: Zdrowie
description: Ludzkość od dawna walczy z epidemiami. Chociaż medycyna znacząco rozwinęła się na przestrzeni lat, to jednak wciąż za mało, aby powstrzymać wszystkie patogeny powodujące choroby zakaźne. Co gorsza epidemie przez rozwój cywilizacji przestają być lokalne i zaczynają przekształcać się w pandemie. Jak dawni lekarze walczyli z epidemiami, jak robią to dziś? Czy kiedyś ostatecznie wygrają tę walkę? Skąd wziął się ruch antyszczepionkowy?
encoded: W tym artykule: Epidemie dzisiaj: nowe wyzwania w walce z chorobami zakaźnymi Jak szczepionki wyeliminowały epidemię ospy? Polio – choroba z którą wciąż nie wygraliśmy Dlaczego szczepienia przeciw polio budzą sprzeciw w Pakistanie? Jak powstał ruch antyszczepionkowy? Jakie są jego konsekwencje? Afera z wąglikiem, czyli czym może grozić badanie wirusów w laboratoriach Historia dżumy – co się zmieniło po epidemii czarnej śmierci? Epidemie dzisiaj: nowe wyzwania w walce z chorobami zakaźnymi Choroby zakaźne mają swoje ulubione epoki. Średniowiecze wybrały dżuma i trąd. Potem na scenę weszły ospa prawdziwa i kiła. Gruźlica zbierała swoje żniwo przez cały wiek XIX. Początek XX to czas pandemii grypy, w tym najbardziej znanej hiszpanki. Śmierć z powodu chorób zakaźnych przez wieki była normą. We współczesnych czasach atakują wirusy. Antybiotyki usunęły większość chorób zakaźnych wywoływanych przez bakterie, ale na wirusy nie działają. Aby się z nimi zmierzyć, świat musiał poczekać na stworzenie szczepionek przeciwko tym zarazkom. To nie oznacza jednak, że wygraliśmy wojnę z patogenami. Chociaż arsenał medyczny się powiększa, a lekarze mają już do dyspozycji całą gamę broni – nie wiadomo na jak długo wystarczy tej amunicji w walce z wielkimi epidemiami. I nie ma się co łudzić – patogeny nigdy nie znikną. Po pierwsze dlatego, że takie są prawa przyrody, a po drugie – bo sami robimy wiele, żeby się tak nie stało. Patogeny uznane za niemal wyeliminowane ze środowiska, jak np. wirus polio, wracają. Podnoszą głowę także choroby, na które powinniśmy się szczepić, ale tego nie robimy, np. odra. Pojawiają się nowe patogeny, jak ebola czy – zupełna nowość – wirus zika. Na domiar złego, epidemie przestają być lokalne. Dziś nowy szczep grypy, który pojawi się w Azji, w ciągu kilkunastu godzin może już trafić do Europy. Przeleci tam komfortowo samolotem wraz z pasażerem, którego wcześniej zakaził. Nowe patogeny pojawiają się w rolnictwie i wraz z drobiem, bydłem czy trzodą chlewną prz…

fot-edward-doc-rogers-medianews-group-oakland-tribune-via-getty-images-665ad30.jpeg
width: 1400
height: 788

„Lubię myśleć, że rzeka łączy, a nie dzieli”. Odra na zdjęciach Mikołaja Nowackiego [FOTOREPORTAŻ]
type: item
date: 2020-06-16T11:28:24.000Z
creator: redakcja
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: Explorerzy
subject: Fotograf Miesiąca
subject: fotoreportaż
subject: mikołaj nowacki
subject: odra
subject: storytellers
subject: Travel
description: Z wodą wiążą się jego najpiękniejsze wspomnienia z dzieciństwa. Mikołaj Nowacki – fotograf National Geographic Polska, ambasador Lumix – mówi, że jego związek z Odrą jest nierozerwalny. „Idąc tym tropem myślałem: a jakie związki z tą rzeką mają inni ludzie?”. Zaczął znów wychodzić nad Odrę, tym razem z aparatem. Dodał do tego pływanie barkami, jachtami, kajakami… Jego fotografowanie związków ludzi z Odrą trwa już dwanaście lat! Przedstawiamy najnowszy fotoreportaż wykonany w 2019 roku.
encoded: Odra, 2019 r. Do źródeł Od 2008 r. pracuję nad projektem fotograficznym o Odrze i ludziach w jakiś sposób z nią związanych. Przez te dwanaście lat pływałem po Odrze statkami, barkami, motorówkami, jachtami, kajakiem i wpław. W lipcu zeszłego roku miałem dla odmiany ochotę przejechać się wzdłuż całego biegu rzeki samochodem. Mój wybór miejscowości, w których się zatrzymuję i miejsc, które odwiedzam, był całkowicie subiektywny – dałem sobie w tym zakresie całkowitą wolność. Kiedy docieram do źródła Odry w Czechach, jestem zdruzgotany. Znałem już to miejsce w Górach Odrzańskich w okolicy miasteczka Libavá, pośrodku czeskiego poligonu wojskowego. Byłem tam dwa razy od 2014 roku. Spodziewałem się zobaczyć piękny, mistyczny las świerkowy. Zamiast tego zobaczyłem pojedyncze drzewa sterczące wśród ciągnących się po horyzont gołoborzy. W wyniku globalnego ocieplenia i corocznych susz prawie na całym obszarze poligonu pod Libawą w ciągu kilku lat uschły niemal wszystkie świerki na powierzchni 25 000 hektarów. Z trudem, nie poznając tego miejsca, odnalazłem strumyczek, który jest początkiem rzeki. Droga oświetlona światłami stopu samochodu i pojedyncze drzewa pozostałe po katastrofie ekologicznej. Góry Odrzańskie, Czechy. Fot. Mikołaj Nowacki, fotograf National Geographic i ambasador Lumix. Jadę rowerem górskim ze wsi Spálov w górę strumienia. Na szczęście klęska suszy nie dotknęła lasów liściastych, przez które przepływa Odra. Wody jednak jest tak mało, że można swobodnie przechodzić po kamieniach z brzegu na brzeg. – W lecie zawsze było mało wody w Odrze, ale w wyniku susz i tak rok po roku wody ubywa – mówi mi Lubomir Milata, właściciel hotelu Maria Skala we wsi Spálov, który mieszka w tej okolicy od dzieciństwa. Odra w Czechach, w pierwszych kilometrach swojego biegu. Fot. Mikołaj Nowacki, fotograf National Geographic i ambasador Lumix. Z Czech ruszam do Raciborza, pierwszego większego polskiego miasta przez które przepływa Odra. Nad rzeką spotykam Waldemara Pudlaka wraz z…

odra-w-jej-srodkowym-biegu-widziana-z-samolotu-446991c.jpeg
width: 1920
height: 1440

Samoa walczy z epidemią odry. Wprowadzono stan wyjątkowy
type: item
date: 2019-12-11T13:27:32.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby
subject: odra
subject: samoa
subject: zdjęcia
subject: Zdrowie
description: Przez Samoa przetacza się fala epidemii odry. Choroba jeszcze do niedawna uznawana za opanowaną, zabiła już ponad 70 osób, w większości dzieci poniżej czwartego roku życia. W całym kraju trwają szczepienia, a placówki medyczne pękają w szwach.
encoded: Samoa liczy zaledwie 200 tys. mieszkańców, z czego już blisko 5 tys. zachorowało na odrę. Jeszcze w listopadzie władze państwa ogłosiły stan wyjątkowy, zamknięto szkoły, a dzieciom zakazano spotykać się z innymi, aby jak najbardziej ograniczyć rozprzestrzenianie się choroby. Rozpoczęto także akcję masowych szczepień przeciwko odrze. Premier Samoa, Tuilaepa Sailele zapewnił, że celem jest zaszczepienie ponad 90 proc. wszystkich mieszkańców wyspy. Ponadto nakazał, aby osoby nieszczepione wywiesiły na drzwiach swoich domów czerwone flagi. Ma to być ostrzeżenie dla innych, ale głównie pomoc dla personelu medycznego. Akcję szczepień wsparł UNICEF, który wysłała ponad 110 tys. szczepionek. Na Samoa przybyły też pielęgniarki z Nowej Zelandii, wyposażone w profesjonalny sprzęt, które pomagają przeprowadzać szczepienia i opiekować się chorymi. Opinię publiczną na całym świecie poruszyła wiadomość, że mieszkańcy Rotoura z Nowej Zelandii wysłali na Samoa trumny dla dzieci. Białe trumny, ozdobione rysunkami kwiatów, gwiazd i serc, mają być przeznaczone dla rodzin, których nie stać na pochówek dziecka lub dzieci. W każdej trumnie umieszczono pluszowego misia. – To niełatwe. Nikt nie jest przygotowany na utratę dzieci – mówi jeden z wolontariuszy. Na chwilę obecną na skutek epidemii zmarło 70 osób, z czego ponad 60 to dzieci do czterech lat. Liczba ofiar może jednak wzrosnąć, ponieważ w szpitalach wciąż znajduje się co najmniej kilkunastu pacjentów w stanie krytycznym. Narodowe szukanie winnych Na Samoa warunki do rozwoju epidemii były idealne. Większość dzieci nie była zaszczepiona, a wszystko przez nieprawdziwe informacje, jakie pojawiły się w połowie 2018 roku. Wtedy to dwoje dzieci zmarło po podaniu szczepionki przeciwko odrze. Dochodzenia udowodniło, że przyczyną śmierci dzieci nie była szczepionka, a błąd dwóch pielęgniarek. Przy rozpuszczaniu szczepionki przed podaniem użyły przeterminowanego leku znieczulającego zamiast odpowiedniego rozpuszczalnika. W 2019 roku zostały s…

epidemia-odry-na-samoa-zabila-juz-70-osob-fot-getty-images-stringer1-a0289a3.jpeg
width: 788
height: 525

Rekordowa liczba przypadków odry. Dzieci antyszczepionkowców: podjęłaś złą decyzję, chcę to naprawić
type: item
date: 2019-06-13T10:32:50.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: odra
subject: Parenting
subject: szczepionki
subject: Zdrowie
description: Alarmujące dane ze Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Ubiegły rok jest rekordowy: w regionie europejskim zanotowano 82 596 infekcji oraz 72 zgony. Wśród zmarłych na chorobę byli zarówno dorośli jak i dzieci. Do szpitala trafiło około 60% zdiagnozowanych przypadków.
encoded: Wśród 53 krajów tworzących region europejski WHO aż 47 zarejestrowało zachorowania na odrę, z czego 92% przypadków odnotowano w zaledwie 10 krajach. To pokazuje przede wszystkim, że epidemia istnieje i nie ma mowy tu o rozproszonych pojedynczych przypadkach, które można by zlekceważyć. Według doniesień CDC (służby medyczne USA) na terenie stanu Nowy Jork oraz Waszyngton także notuje się zwiększoną liczbę zachorowań. Stanowy Departament Zdrowia dla stanu Waszyngton stwierdził, że za tamtejsze infekcje odpowiedzialny jest szczep wirusa D8, ten sam, który rozpoznawany jest we wschodniej Europie. „Nie jesteśmy w stanie osiągnąć globalnie zdrowszej populacji, tak jak planowaliśmy w strategii WHO na kolejne pięć lat, jeśli nie będziemy pracować na poziomie lokalnym. Musimy się bardziej starać i być skuteczniejsi by chronić każdą osobę przed chorobą, której łatwo uniknąć” - dodaje Jakab. Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny w 2018 roku w Polsce zanotowano 339 zachorowań na odrę. To aż pięciokrotnie więcej niż w 2017, kiedy zachorowały 63 osoby. Wzrost zachorowań na odrę związany jest z rosnącą popularnością ruchów antyszczepionkowych. Wraz z unikaniem szczepień ochronnych dla swoich dzieci rodzice tworzą luki w układzie odpornościowym populacji narażając nie tylko nieszczepione dzieci na chorobę. Tymczasem dzieci pionierów tego ruchu zaczynają dorastać i... szukać sposobu na zaszczepienie. Dzieci chcą nadrobić zaniedbanie rodziców Amerykańskie media opisują przypadki młodych ludzi, którzy zaczynają na własną rękę szukać sposobu przyjęcia szczepionki. Pierwsze kroki kierują oczywiście w stronę internetu. Przykładem jest Ethan Lindenberger, opisywany przez Science Alert, który po latach sporów z antyszczepionkową mamą postanowił działać sam. Po ukończeniu osiemnastego roku życia uznał, że chce być zaszczepiony, jednak nie ma pojęcia jak to zrobić. „Moi rodzice uważaj, że szczepionki to jakiś rodzaj rządowego spisku” – pisał w p…

who-2018-rok-byl-rekordowy-najwiecej-chorych-na-odre-w-europie-w-tej-dekadzie-66a0544.jpeg
width: 2121
height: 1414

WHO ostrzega: odra rozprzestrzenia się w Europie. "Ryzykujemy zmarnowanie dekad ochrony naszych dzieci i społeczności"
type: item
date: 2018-11-30T13:19:15.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: Moto
subject: odra
subject: Parenting
subject: szczepionki
subject: Technologia
subject: Zdrowie
description: Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że między 2016 a 2017 liczba zachorowań na całym świecie wzrosła o 30% - głównie z powodu rozsiewanych przez ruch antyszczepionkowy fałszywych informacji.
encoded: Nowy raport WHO wskazuje na stały wzrost przypadków zachorowań i związanych z tym zgonów. Wspólnie z amerykańskimi CDC organizacja przyjrzała się dokładnie przypadkom odry z ostatnich 17 lat. Ostatnie lata to coraz więcej chorych, a łącznie przypadków zgonów związanych z chorobą naliczono aż 110 tysięcy. Tendencje zdają się nie zmieniać, zatem kolejne lata zapowiadają się w bardzo niepokojąco. Obie Ameryki, Europa, region Morza Śródziemnego to miejsca gdzie wzrostów jest najwięcej. Tylko w jednym miejscu świata stwierdzono nieznaczny spadek – w regionie zachodnio-pacyficznym. Nierzadko zachorowaniom towarzyszą niepokoje ekonomiczno-społeczne. W trapionej kryzysem ekonomicznym Wenezueli niedawno doszło do załamania w systemie opieki zdrowotnej. Efektem jest jeden z najwyższych na świecie wzrostów infekcji odrą w kraj, który kiedyś został ogłoszony wolnym od tej choroby. Niestety ciągła migracja ludności pozwala chorobom szybko się rozprzestrzeniać. Ukraina, Włochy, Francja, Niemcy i Grecja to kraje, które już to odczuły. W Wielkiej Brytanii w tym roku pojawiły się pierwsze przypadki, wcześniej kraj ten uznany był za zupełnie wolny od odry. Naczelny lekarz tego kraju zdecydował się zaapelować do rodziców o szczepienie dzieci oraz ignorowanie antyszczepionkowych mitów. Dr Martin Friede z WHO powiedział w rozmowie z BBC, że Europa to miejsce, gdzie alarmująco rośnie liczba nieszczepionych dzieci. - W niektórych grupach jest to powodowane przekonaniami religijnymi, kilka innych natomiast rozsiewa fałszywe obawy o bezpieczeństwo szczepień – mówi i dodaje, że istotną rolę w rozsiewaniu dezinformacji odgrywają media społecznościowe. - Uprzemysłowione kraje nie mogą trwać w samozadowoleniu i zapomnieć, że choroba może wrócić jak burza – ostrzega – Nie trzeba wielu nieszczepionych dzieci by do tego doszło, a gdy to się stanie odra nie jest opryszczką, może uszkodzić mózg i wywołać ślepotę. Według raportu od 2000 roku podanie dwóch dawek szczepionki przeciw odrze mogło uratowa…

who-ostrzega-odra-rozprzestrzenia-sie-w-europie-ryzykujemy-zmarnowanie-dekad-ochrony-naszych-dzieci-i-spolecznosci-00aaf75.jpeg
width: 2124
height: 1412

Dziewczynka złapała odrę podczas chemioterapii. Apel jej matki rozchodzi się po sieci
type: item
date: 2018-11-28T14:49:35.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: Moto
subject: nowotwory
subject: odra
subject: Parenting
subject: rak
subject: szczepionki
subject: Technologia
subject: Uroda
description: Kobieta zwróciła się do wszystkich rodziców by szczepili swoje dzieci. Zakażenia córki można było uniknąć.
encoded: Nicole Stellon O'Donnell opisała na Twitterze, przypadek swojej ośmioletniej córki, która podczas leczenia onkologicznego zaraziła się chorobą. Dziecko nie mogło zostać zaszczepione z powodu osłabienia układu immunologicznego podczas chemioterapii. "Drodzy rodzice dzieci, które nie mają raka: zwyczajne zetknięcie z odrą w sklepie spożywczym doprowadziło do następujących rzeczy, gdy moje dziecko miało chemioterapię" - zaczyna swoją opowieść kobieta. View oEmbed on the source website Przypadek tej kobiety doskonale pokazuje konsekwencje unikania przez rodziców szczepienia dzieci. Jej dziecko, choć niezaszczepione z powodu chemioterapii, mogłoby być bezpieczne ze względu na odporność zbiorową. Jeśli inne dzieci nie są szczepione ryzyko wzrasta ogromnie. Zdrowy układ odpornościowy zaszczepionego dziecka jest w stanie obronić się przed odrą, ospą, polio oraz wieloma innymi zakaźnymi chorobami. To szczególnie ważne na wczesnym etapie życia dziecka, kiedy choroby mogą wywołać poważne zmiany i zaburzenia rozwoju. Zbiorowa odporność jest szczególnie ważna dla dzieci, które mają alergię na część komponentów szczepionek, lub same nie mogą być szczepione z innych powodów. Inne szczepione dzieci są dla nich de facto tarczą przed chorobami. W szczepionkach znajdują się martwe lub osłabione szczepy danej choroby. Podczas zaszczepiania ciało tworzy przeciwciała dopasowane do patogenu i tym samym staje się gotowe do odparcia go w przyszłości. Odporność zbiorowa jest kluczowa dla osób zmagających się między innymi z wirusem HIV, cukrzycą typu pierwszego czy nowotworami. Ich układ odpornościowy jest na tyle słaby, że zetknięcie z patogenem może być śmiertelnie niebezpieczne. „Mur” zaszczepionych w społeczności, w której żyją stanowi dla nich zabezpieczenie, którego roli nie można przecenić. Źródło: Science Alert

dziewczynka-zlapala-odre-podczas-chemioterapii-apel-jej-matki-rozchodzi-sie-po-sieci-da788c8.jpeg
width: 2120
height: 1414

Żarty się skończyły, 18 przypadków odry na Mazowszu. Kolejny "sukces" antyszczepionkowców
type: item
date: 2018-11-05T11:55:20.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: odra
subject: szczepionki
subject: Zdrowie
description: Kolejny przypadek zarejestrowano w powiecie pruszkowskim. Sanepid donosi, że na rozpoznane od 31 października 17 osób dwanaście zostało uznane za zdrowe, trzy wykazują objawy choroby, dwie wciąż znajdują się w szpitalu.
encoded: Najnowszy przypadek podejrzenia odry dotyczył pięciolatka, u którego nie potwierdzono szczepienia. W oficjalnym komunikacie Stacji Sanepidu w Warszawie czytamy, że dziecko zostało wypisano do domu, a jego stan określono jako dobry. Pięciolatek chodził do przedszkola w Nadarzynie, w którym wcześniej odnotowano już jeden przypadek zachorowania. Służby wykonują profilaktyczne szczepienia osób, które mogły być zagrożone po kontakcie z zakażonymi w Pruszkowie i Piasecznie. Punkty, gdzie można się zaszczepić wyznaczono w w przychodni w Pruszkowie, w Szpitalu Św. Anny w Piasecznie w gabinecie zabiegowym, w przychodni Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Warszawie. Jednocześnie służby donoszą o rosnącym zapotrzebowaniu na szczepionki i zgłaszających się z obawami rodzicach dzieci, które mogły mieć kontakt z chorym dzieckiem na szpitalnym oddziale SOR. Odra to jedna z najbardziej zakaźnych znanych nam chorób. Jej przyczyną jest wirus, który rozsiewa się najczęściej drogą kropelkową, a następnie przez śluzówkę, spojówki i układ oddechowy trafia do krwi. Przebycie choroby pozwala wykształcić odporność na nią na resztę życia, jednak o wiele bezpieczniejszą metodą ochrony jest szczepienie, które eliminuje ryzyko powikłań odry. Codziennie na odrę na całym świecie umiera 400 osób, dzieje się to przede wszystkim w krajach biednych i słabo rozwiniętych, gdzie mieszkańcy nie mają dostępu do szczepień ochronnych. Przypadki choroby opisywano już w XI i XII wieku. W XX wieku udało się prawie zupełnie wyeliminować chorobę w Europie dzięki szczepieniom. Jednak wraz z pojawieniem się teorii spiskowych dotyczących medycyny i wzrostu popularności ruchów antyszczepionkowych zaczęły pojawiać się ogniska epidemiczne. Antyszczepionkowcy krytykowali szczepienia zarzucając im, że wywołują autyzm. Mające świadczyć o tym wyniki badań zostały obalone, a ich twórcy udowodniono fałszerstwo. W tym roku w Polsce zarejestrowano 128 przypadków zachorowania na odrę, w ubiegłym było to 70., a w 2015 - 48.…

zarty-sie-skonczyly-18-przypadkow-odry-na-mazowszu-kolejny-sukces-antyszczepionkowcow-8fc9492.jpeg
width: 2119
height: 1415

Ośmiokrotny wzrost zachorowań na odrę w ciągu 2 lat i 37 ofiar śmiertelnych. WHO alarmuje
type: item
date: 2018-10-02T09:55:12.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: odra
subject: szczepionki
subject: Zdrowie
description: Epidemia choroby, która jeszcze kilka lat temu uznana była za niegroźną to efekt odmawiania szczepień przez coraz więcej osób. "Dziękujemy" antyszczepionkowcom, mogą pogratulować sobie skuteczności.
encoded: View oEmbed on the source website 41 tysięcy przypadków to liczba zarejestrowana w ciągu pierwszych sześciu miesięcy 2018 roku. Według danych WHO to najwyższy wynik od ośmiu lat. Najwięcej przypadków zarejestrowano na Ukrainie: 23 tysiące dzieci i dorosłych. Następne w kolejce są Francja, Włochy i Grecja, gdzie odnotowano ponad tysiąc zachorowań (w każdym z państw z osobna). 37 zarejestrowanych w całej Europie ofiar śmiertelnych można by uratować, gdyby zostały zaszczepione. Najwyższy wskaźnik zgonów powiązanych z odrą ma Serbia, odnotowano tam 14 takich śmierci. W 2016 roku liczba zachorowań była najniższa w ciągu dekady, jednak teraz lekarze, w tym dr Zsuzsanna Jakab, regionalna dyrektor WHO, obserwują ostry wzrost w całej Europie. Ekspertka doradza wszystkim krajom dotkniętym problemem szybkie działania, w tym kwarantannę dla zakażonych. - Dobre zdrowie zaczyna się od odporności, a dopóki choroba nie zostanie wyeliminowana nie możemy osiągnąć naszych zobowiązań – dodaje mając na myśli stopień odporności zbiorowej społeczeństw krajów Europy. W Anglii do 13 sierpnia odnotowano 828 przypadków, to trzy razy więcej niż przez cały 2017 rok. W Polsce do połowy sierpnia odnotowano około 100 przypadków, według lekarzy przywiezionych zza granicy. Jak donosi The Independent w Wielkiej Brytanii najwięcej przypadków dotyczy młodych dorosłych oraz nastolatków urodzonych a przełomie tysiącleci. Wtedy miała miejsce pierwsza fala popularności ruchów antyszczepionkowych. Niestety przez lata, mimo obalenia ich głównych zarzutów względem szczepień, ruchy te wciąż pozostały silne i wręcz zyskują na popularności. Bardzo chętnie z ich zasobów korzystają populistyczni politycy budując swoje poparcie na walce z “białą mafią” oraz “bigfarmą” czyli przemysłem medycznym. Niezależnie od działań medycznych korporacji (które też do świętych nie należą) tego typu postulaty prowadzą do drastycznego obniżenia odporności zbiorowej danej społeczności i otwierają drzwi do powrotu ospy, odry, polio i…

who-alarmuje-liczba-zachorowan-na-odre-wzrosla-osmiokrotnie-w-ciagu-2-lat-37-ofiar-smiertelnych1-b87cb9c.jpeg
width: 1392
height: 1254

Październikowy numer National Geographic Polska już od piątku w kioskach!
type: item
date: 2012-09-26T13:07:33.000Z
creator: Igor Nowiński
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kość słoniowa
subject: magazyn
subject: miłość
subject: odra
subject: rio de janeiro
subject: zapowiedzi
description: Najnowszy numer magazynu National Geographic Polska dostępny już od 29 października
encoded: W październikowym numerze piszemy między innymi o dietach i głodówkach i tym, jaki naprawdę maja wpływ na nasz organizm. Tematem numeru jest miłość wśród pierwotnych ludów i jak wyglądało ich życie seksualne. Piszemy także o krwawym procederze handlu kością słoniową i tym, jaki ma to związek z religijnymi obrzędami. Przedstawiamy także, jak Brazylia próbuje ucywilizować otaczające każde większe miasto fawele przed zbliżającymi się wielkimi krokami Igrzyskami Olimpijskimi, a mikołaj Nowacki pokaże w swoim fotoreportażu Odrę - rzekę, którą człowiek najpierw zmienił, a potem zostawił w zapomnieniu. To wszystko i jeszcze więcej do znalezienia w październikowym numerze magazynu National Geographic Polska, w kioskach od 29 października!

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/41f7f15570bf816f83be0c9dd5288fe4a2cb6f6b-eaef44c.jpeg
width: 688
height: 965