National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-20T12:01:12.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Implant oka przywraca wzrok osobom ze zwyrodnieniem plamki żółtej – 27 pacjentów odzyskało zdolność czytania
items: Śmierć to nie koniec? Naukowcy przywrócili aktywność w martwym oku 5 godzin po zgonie
items: Jak ptaki widzą świat? Mają ostrzejszy wzrok niż my
items: Chińscy naukowcy opracowali soczewki kontaktowe pozwalające widzieć w ciemności i przy zamkniętych oczach
items: Naukowcy twierdzą, że odkryli nowy kolor. Niełatwo go zobaczyć
items: Dlaczego większość psów ma ciemne oczy? Nowe badania wyjaśniają ten fenomen
items: Jak widzi pies i co dostrzega? Nasze czworonogi oglądają świat z perspektywy zupełnie różnej od ludzkiej
items: Jak widzą koty? Ich świat jest niebieski, żółty i szary. Za to o świcie i zmierzchu mają bardzo czuły wzrok
items: Życie po omacku. Jak sobie radzą zwierzęta żyjące w ciemności?
items: Odkryto nową iluzję optyczną. Czy ty też widzisz powiększającą się czarną dziurę?
items: Co widzą zwierzęta? Wyjaśniamy ewolucję oka oraz to dlaczego ma tak wiele funkcji
items: Po raz pierwszy wyhodowano działające ludzkie gruczoły łzowe. I naprawdę „zapłakały”
items: Zespół suchego oka – dlaczego nasze oczy „wysychają”?
items: Nosisz soczewki kontaktowe? Sprawdź, jak odpowiednio dbać o oczy
items: Oczy są zwierciadłem naszego stanu zdrowia. Oto choroby, które można z nich wyczytać
items: "Dajcie odpocząć oczom!" Skąd się biorą skurcze powiek?
items: Jeśli masz słabe nerwy nie czytaj tego tekstu. Mewy potrafią być naprawdę okrutne
items: Tylko dla orłów? Raczej dla sokołów - 7 przygód, które są wyzwaniem dla wzroku
items: Ten mały organizm zadziwił naukowców! Ma ponad setkę oczu
items: Otwórz oczy na świat z Docs Against Gravity

Implant oka przywraca wzrok osobom ze zwyrodnieniem plamki żółtej – 27 pacjentów odzyskało zdolność czytania
type: item
date: 2025-10-20T12:00:57.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: medycyna
subject: NatGeoBN
subject: oczy
subject: wzrok
subject: Zdrowie
description: Przełomowe wyniki badania: 27 pacjentów odzyskało zdolność czytania dzięki przełomowemu implantowi oka PRIMA, testowanemu przez zespół ze Stanford Medicine.
encoded: W badaniu klinicznym wzięło udział 38 pacjentów w wieku powyżej 60 lat, którzy cierpieli na tzw. zanik geograficzny — zaawansowaną postać zwyrodnienia plamki żółtej oka związanego z wiekiem (AMD). Uczestnicy mieli pogorszoną ostrość widzenia (gorszą niż 20/320) w co najmniej jednym oku. Wszyscy zostali poddani implantacji bezprzewodowego chipa PRIMA. Następnie przez rok korzystali ze specjalnych okularów wyposażonych w kamerę. Badanie prowadzono dzięki międzynarodowej współpracy, z udziałem zespołów z USA (m.in. Stanford Medicine, University of Pittsburgh School of Medicine), Niemiec (Uniwersytet Bonn), Francji, Wielkiej Brytanii, Włoch i Holandii. Głównymi autorami byli Daniel Palanker (Stanford Medicine), José-Alain Sahel (University of Pittsburgh) i Frank Holz (Uniwersytet Bonn). Co wydarzyło się podczas badania? Nowatorski system PRIMA zrewolucjonizował podejście do leczenia utraty wzroku u pacjentów z AMD. Implantowany pod siatkówkę chip o wymiarach 2x2 mm odbiera obrazy przesyłane z kamery zamontowanej na specjalnych okularach. Kamera rejestruje obraz w czasie rzeczywistym i przesyła go za pomocą światła podczerwonego, na które chip jest wrażliwy. W ten sposób implant zastępuje uszkodzone fotoreceptory oka i pobudza pozostałe komórki siatkówki do przekazywania sygnałów do mózgu. Dzięki tej technologii pacjenci odzyskali tzw. widzenie form — czyli zdolność postrzegania kształtów i wzorów. To przełom, ponieważ wcześniejsze protezy oka umożliwiały jedynie wykrywanie światła, bez rozpoznawania kształtów. Jakie efekty przyniosła terapia? Spośród 32 pacjentów, którzy ukończyli roczny okres testowania: 27 osób odzyskało zdolność czytania, 26 wykazało klinicznie istotną poprawę ostrości wzroku (czyli co najmniej dwie linie więcej na tablicy okulistycznej), średnia poprawa ostrości wzroku wyniosła 5 linii, jeden pacjent poprawił się aż o 12 linii. Uczestnicy byli w stanie czytać książki, etykiety na produktach spożywczych, a nawet oznaczenia na stacjach metra. Możliwoś…

proteza-siatkowki-oka-413f206.jpg
width: 3000
height: 2000

Śmierć to nie koniec? Naukowcy przywrócili aktywność w martwym oku 5 godzin po zgonie
type: item
date: 2025-07-24T08:05:31.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: medycyna
subject: mózg
subject: neurologia
subject: oczy
subject: przeszczep
subject: śmierć
subject: Zdrowie
description: Śmierć może nie być końcem – tak sugerują badania, w których naukowcom udało się przywrócić aktywność komórek siatkówki ludzkiego oka aż pięć godzin po zgonie. Przełomowe odkrycie rodzi nowe pytania o granice życia i śmierci.
encoded: Spis treści: Czy komórki nerwowe można uratować po śmierci mózgowej? Eksperyment na mózgach świń. Czy trzeba zdefiniować śmierć na nowo? Nowy przełom: udało się przywrócić aktywność neuronów w ludzkim oku Fotoreceptory obudzone po śmierci. Naukowcy zarejestrowali fale b w siatkówce Czy definicja śmierci mózgowej powinna zostać zmieniona? Zespół amerykańskich naukowców przeprowadził eksperyment, który może wpłynąć na sposób, w jaki definiujemy śmierć. Oczy pobrane od dawców organów tuż po zgonie reagowały na światło, a ich komórki wysyłały sygnały przypominające te, które występują u żywych ludzi. To pierwszy raz, kiedy zaobserwowano tego typu reakcje w ludzkim oku tak długo po śmierci klinicznej. Czy komórki nerwowe można uratować po śmierci mózgowej? Po tzw. śmierci mózgowej możliwe jest pobranie do przeszczepu wielu narządów. Może być to serce, nerka, wątroba czy płuco. Jednak mózg i komórki układu nerwowego były dotychczas poza zasięgiem lekarzy. Gdy ustaje krążenie, centralny układ nerwowy jako całość umiera tak szybko, że jakiekolwiek próby potrzymania jego aktywności skazane są na niepowodzenie. Przynajmniej tak było dotychczas. Naukowcy odkrywają bowiem, że różne rodzaje neuronów reagują inaczej na brak tlenu. A to otwiera możliwości podtrzymywaniu ich przy życiu nawet po ustaniu krążenia. Eksperyment na mózgach świń. Czy trzeba zdefiniować śmierć na nowo? O tym, że jest to możliwe nie tylko teoretycznie, przekonaliśmy się w 2018 r. Naukowcy z Uniwersytetu Yale ogłosili wówczas, że udało im się podtrzymać przy życiu mózgi świń przez 36 godzin po śmierci zwierząt. Badacze dokonali tego, hamując degradację tkanki nerwowej. Pomogła w tym sztuczna krew, utrzymanie odpowiedniej temperatury, podawanie tlenu i składników odżywczych. To badanie było relacjonowane na całym świecie. Wzbudziło też wątpliwości etyczne. Co by było, gdyby podobnie potraktowano ludzkie mózgi? Oprócz głosów domagających się wprowadzenia uregulowań, które ustalałyby zasady prowadzenia podobny…

ludzkie-oko-GettyImages-1778176333-5ad08c3.jpg
width: 2121
height: 1414

Jak ptaki widzą świat? Mają ostrzejszy wzrok niż my
type: item
date: 2025-07-13T12:34:10.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: oczy
subject: ptaki
subject: wzrok
description: O doskonałości ptasiego wzroku wiedziano już w starożytności. Równolegle badano również ludzkie oczy. Już wtedy wykazywano, że zmysł wzroku ptaków jest bardziej rozwinięty, ostrzejszy i dokładniejszy niż u ludzi i wielu ssaków. Oto zaskakujące fakty, które warto znać!
encoded: Spis treści: Ptaki widzą lepiej niż ludzie Plamka żółta a ostrość widzenia Rola wzroku w ptasim życiu Szklane pułapki – dlaczego ptaki uderzają w szyby? Od dawna wiadomo, że wzrok ptaków odgrywa kluczową rolę w ich życiu. Pozwala im nie tylko przetrwać, ale też widzieć w sposób dla nas niedostępny. Jak to możliwe? Dzięki metodom badawczym i postępowi technologii wiemy dziś, że ptaki potrafią widzieć w ultrafiolecie, oglądać świat w 360 stopniach oraz dostrzegać najmniejszy ruch z dużych odległości. W tym artykule sprawdzimy, co sprawia, że ich oczy są tak wyjątkowe i dlaczego mimo to zdarza im się wpadać w szklane pułapki. Ptaki widzą więcej niż ludzie Świat widziany oczami ptaków znacząco różni się od tego, co postrzegają ludzie. Zaciekawieni tym faktem naukowcy, badając budowę ptasiego oka, odkryli, że ich oczy wyposażone są w cztery rodzaje czopków – receptorów odpowiedzialnych za widzenie barw. Dla porównania, ludzie mają ich tylko trzy. Oznacza to, że ptaki rejestrują nie tylko trzy podstawowe kolory: czerwony, zielony i niebieski (RGB), ale także światło ultrafioletowe, które dla nas pozostaje niewidzialne. Dzięki zmysłowi wzroku niektóre cechy ptasiego upierzenia ujawniają się wyłącznie w ultrafiolecie. Przykładem jest samiec pospolitej sikorki modraszki, którego ciemię intensywnie odbija światło UV – efekt zupełnie niewidoczny dla ludzkiego oka. Choć dla naszych oczu obie płcie wyglądają podobnie, to dla samic tego gatunku – wyposażonych w czwarty czopek – różnica jest wyraźna i ma znaczenie m.in. przy wyborze partnera. Plamka żółta a ostrość widzenia Plamka żółta to kluczowy element siatkówki oka, odpowiedzialny za ostre widzenie. U ludzi została opisana w XVIII wieku, a u ptaków – niespełna sto lat później. Większość ptaków, podobnie jak człowiek, ma jedną plamkę żółtą w każdym oku. Jednak u niektórych gatunków, takich jak dzierzby, kolibry, zimorodki, jaskółki dymówki czy ptaki drapieżne, mają aż dwie plamki w jednym oku. Umożliwia im to wyjątkowo precyzy…

ptaki-wzrok-43b5801.jpg
width: 1000
height: 667

Chińscy naukowcy opracowali soczewki kontaktowe pozwalające widzieć w ciemności i przy zamkniętych oczach
type: item
date: 2025-05-23T12:01:01.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Technologia
subject: oczy
subject: soczewki
subject: wzrok
description: Nasycone nanocząsteczkami soczewki kontaktowe mogą przekształcać promieniowanie podczerwone w różne barwy światła widzialnego. Działają nawet lepiej przy zamkniętych powiekach. Można je określić mianem mikro-noktowizora bez baterii. Czy wkraczamy właśnie w nową erę technologicznego doposażania ludzkich organizmów?
encoded: Spis treści: Bliska podczerwień w kolorze Superwzrok Plamy kodujące Profesor Tian Xue (薛天) jest cenionym chińskim neurobiologiem oraz pracownikiem Uniwersytetu Nauki i Technologii Chin (USTC). Jest również dyrektorem Kluczowego Laboratorium Funkcji Mózgu i Chorób Chińskiej Akademii Nauk, a także kierownikiem Wydziału Obwodów Neuronalnych i Poznania w Hefei National Research Center for Physical Sciences at the Microscale. To właśnie on kierował zespołem badawczym, który w maju tego roku opublikował w czasopiśmie „Cell” wyniki badań nad soczewkami kontaktowymi, które umożliwiają ludziom widzenie w bliskiej podczerwieni. To innowacyjne rozwiązanie stanowi znaczący krok w kierunku rozwoju technologii rozszerzających ludzkie zmysły. Ma potencjalne zastosowania w medycynie, wojsku oraz technologii użytkowej. Bliska podczerwień w kolorze Soczewki zawierają specjalnie zaprojektowane nanocząsteczki zdolne pochłaniać i przekształcać promieniowanie podczerwone w niebieskie, zielone i czerwone światło widoczne dla ludzkiego oka. Dotyczy to w szczególności zakresu długości fal bliskiej podczerwieni od 800 do 1600 nanometrów. Zespół profesora Xue wykorzystał metodę, na jakiej bazują noktowizory, aby pomóc ludziom widzieć w ciemności. Jednak noktowizor jest całkiem sporym urządzeniem. Soczewki kontaktowe są cieniutkie, lekkie i nie wymagają dodatkowej energii. – Soczewki kontaktowe zapewniłyby personelowi wojskowemu dyskretne, niewymagające użycia rąk możliwości noktowizyjne. Przezwyciężyłyby ograniczenia nieporęcznych noktowizorów – gogli lub lunet – skomentował w rozmowie z „New Scientist” dr Peter Rentzepis z Texas A&M University. Sam przeprowadził analogiczne badania z zastosowaniem tych samych nanocząstek – fluorku gadolinu sodu, iterbu i erbu – w soczewkach okularowych. Superwzrok Noktowizyjne soczewki nie zapewniają jeszcze szczegółowego widzenia w nocy, ponieważ mogą odbierać tylko „wąskopasmowe źródła światła LED o wysokiej intensywności. Mimo to jest to ewidentny sukces.…

soczewki-kontaktowe-7bf8cd2.jpg
width: 1000
height: 667

Naukowcy twierdzą, że odkryli nowy kolor. Niełatwo go zobaczyć
type: item
date: 2025-04-22T12:30:01.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: kolory
subject: mózg
subject: oczy
subject: odkrycia
subject: wzrok
description: Ludzkie oko jest w stanie rozróżnić 10 milionów kolorów i odcieni. Trudno wyobrazić sobie nową barwę, tak unikatową, że nie dałoby się przypisać jej do innych już znanych. Naukowcy twierdzą jednak, że odkryli zupełnie nowy kolor.
encoded: Spis treści: Jak wygląda nowy kolor? Kolorowe kontrowersje Naukowcy z USA, kierując impulsy laserowe bezpośrednio do oka, pobudzili siatkówkę tak, że uczestnicy eksperymentu zobaczyli nowy kolor nazwany „olo”. Odkrycie zostało opisane na łamach czasopisma naukowego „Science Advances”. Jak wygląda nowy kolor? Uczestnicy badania opisali kolor jako niezwykle nasycony niebiesko-zielony odcień. Badacze podkreślają, że olo nie przypomina żadnego znanego koloru i nie da się go zobaczyć bez specjalistycznej stymulacji siatkówki. Jak to w ogóle możliwe? Odkrycie tłumaczy anatomia ludzkiego oka. Na siatkówce znajdują się trzy typy komórek światłoczułych, tzw. czopków: S, M i L. Reagują one odpowiednio na światło o krótkiej (niebieskiej), średniej (zielonej) i długiej (czerwonej) długości fali. W normalnych warunkach światło naturalne zawsze pobudza kilka typów czopków jednocześnie. Na potrzeby badania naukowcy zdołali jednak precyzyjnie stymulować wyłącznie czopki M. W naturalnych warunkach jest to niemożliwe. Do tego celu użyto specjalistycznego urządzenia o nazwie Oz. Składa się ono z luster, laserów i precyzyjnych układów optycznych. Po dokładnym zmapowaniu siatkówki każdego uczestnika wiązka laserowa stymulowała pojedyncze czopki M, omijając pozostałe typy. Efekt? Kolor, którego nie da się zobaczyć gołym okiem ani odwzorować na ekranie komputera czy telefonu. Naukowcy udostępnili grafikę zbliżoną do koloru olo – intensywny turkusowy kwadrat – ale sami przyznają, że jest to tylko przybliżenie. –Nie da się go oddać na monitorze. To po prostu nie jest ten sam kolor – stwierdził dr Austin Roorda, jeden z autorów badania. Kolorowe kontrowersje Nie wszyscy są przekonani, że mamy do czynienia z nowym kolorem. Prof. John Barbur z Uniwersytetu Londyńskiego twierdzi, że to raczej kwestia percepcji niż prawdziwego „odkrycia”. Jego zdaniem olo to po prostu ekstremalnie nasycona zieleń. Co więcej, mogą ją zobaczyć, przy odpowiedniej stymulacji, wyłącznie osoby z pełnym zakresem widzen…

Naukowcy-twierdza-ze-odkryli-nowy-kolor-0df632c.jpg
width: 3300
height: 2200

Dlaczego większość psów ma ciemne oczy? Nowe badania wyjaśniają ten fenomen
type: item
date: 2023-12-20T14:32:33.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: kolory
subject: oczy
subject: psy
subject: Społeczeństwo
subject: udomowienie
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Naukowcy twierdzą, że to ludzie mogą być odpowiedzialni za kolor oczu udomowionych psów. Ciemne i brązowe ubarwienie ma wyglądać mniej groźnie, dlatego w przeszłości, ingerując w ewolucję psa, wybrano ten odcień.
encoded: W tym artykule: Kolor oczu psów Ludzie chętniej wybierają psy z ciemnymi oczami Ludzie mieli wpływ na tę cechę ewolucyjną psów Gdy patrzymy w oczy psów, zazwyczaj widzimy ciepły i brązowy kolor tęczówki. Oczywiście są rasy, które stanowią wyjątek od tej reguły. To między innymi husky syberyjski, owczarek australijski, border collie, dalmatyńczyk, wyżeł weimarski czy catahoula leopard dog. Kolor oczu psów Nowe badanie, które ukazało się właśnie na łamach „Royal Society Open Science” dowodzi, że kolor oczu czworonożnych przyjaciół człowieka zależy w dużej mierze od samego człowieka. Naukowcy przekonują, że ludzie intuicyjnie wybierają psy, które mają ciemniejsze źrenice, ponieważ wyglądają na mniej groźne i bardziej przyjazne. Za badania odpowiadał zespół pod kierunkiem prof. Akitsugu Konno. To behawiorysta z Uniwersytetu Naukowego Teikyo w Japonii. Wraz z kolegami wybrał zdjęcia 33 ras psów (małych i dużych). Badacze edytowali fotografie, aby rozjaśnić lub przyciemnić oczy zwierząt. W ten sposób każdy pies otrzymał dwie „wersje kolorystyczne”. Ludzie chętniej wybierają psy z ciemnymi oczami Następnie naukowcy pokazali wybrane zdjęcia grupie 142 ochotników (głównie studentów). Badacze chcieli, aby ludzie ocenili psy pod kątem cech, takich jak życzliwość, agresywność, dojrzałość i inteligencja. W artykule naukowym napisano, że ochotnicy dużo częściej oceniali psy z ciemnymi źrenicami jako przyjazne. Wskazywali również, że te zwierzęta wydają się bardziej towarzyskie i mniej agresywne. Co ciekawe, równocześnie uczestnicy badania oceniali te psy jako mniej inteligentne i mniej dojrzałe, przypominające szczenięta. – Uważam, że jaśniejsze tęczówki mają pewną przewagę ewolucyjną w przypadku wilków. Ale udomowienie tych zwierząt spowodowało, że zwierzęta utraciły tę „presję selekcyjną”. U niektórych psów zaczęły pojawiać się ciemniejsze oczy – powiedział cytowany przez „The Guardian” prof. Konno. Psy rozumieją średnio 89 słów. Które rasy są najmądrzejsze? Te psy reagują na w…

kolor-oczu-psow-8af1f37.jpg
width: 1000
height: 666

Jak widzi pies i co dostrzega? Nasze czworonogi oglądają świat z perspektywy zupełnie różnej od ludzkiej
type: item
date: 2022-12-11T12:10:07.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ciekawostki
subject: Dom
subject: oczy
subject: pies
subject: psy
subject: wzrok
subject: zwierzęta
description: Psy wcale nie postrzegają świata wyłącznie w odcieniach szarości, jak do niedawna sądzono. Widzą również kolory, choć tylko dwa. Jak widzi pies?
encoded: W tym artykule: Jak widzi pies Pole widzenia psa Jak pies widzi człowieka Czy pies dobrze widzi w nocy? Czy pies widzi kolory? Psy mają ogromny zakres pola widzenia, choć ostrość tego widzenia jest stosunkowo słaba. A chociaż są bardzo czułe na ruch i potrafią śledzić obiekty przemieszczające się bardzo szybko, to wyraz twarzy nawet najbardziej ukochanego człowieka nie budzi ich zainteresowania. Warto dowiedzieć się, jak widzi pies, by lepiej go zrozumieć. Tym bardziej, że psy widzą trochę inaczej niż np. koty. Jesteśmy tak bardzo zżyci z naszymi czworonożnymi pupilami, że czasami postrzegamy psy jako nasze przedłużenie. Taką nieco inną wersję człowieka. Jest to o tyle zrozumiałe, że psy towarzyszą ludziom od nawet 40 tysięcy lat. Sama relacja z nimi jest najlepszym dowodem na możliwość porozumienia międzygatunkowego. Gdy przyglądamy się wyrazowi pyska czworonoga, sądzimy, iż on również odczytuje emocje z naszej twarzy. Gdy towarzyszy nam podczas relaksu przy ulubionym filmie, wydaje nam się, że pies ogląda z nami. Gdy wreszcie przybiega do nas w półmroku, w mgnieniu oka odróżniając swojego człowieka od innych, uznajemy, że po prostu nas zobaczył. Ale sprawa nie jest aż tak prosta. Jak widzi pies Po pierwsze, psy widzą świat z zupełnie innej niż my perspektywy. My, ludzie, dzięki postawie wyprostowanej, dostrzegamy znacznie więcej obiektów na dalszym i bliższym planie. Ale nawet największe rasy psów nie dorównują wzrostem ludziom i mają głowę na wysokości maksymalnie 80–100 cm. Większość jest jednak znacznie niższa i ogląda otoczenie z dość przyziemnego poziomu. Psy płaczą z emocji, gdy widzą swojego opiekuna po dłuższej przerwie? Kontrowersyjne badanie Psy jako jedyne zwierzęta – poza ludźmi – potrafią płakać z emocji. Naukowcy z Japonii twierdzą, że udało się im się to wykazać w serii prostych eksperymentów. Jednak ich badanie zo... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/psy-placza-z-emocji-gdy-widza-swojego-opiekuna-po-dluzs…

jak-widzi-pies-i-co-dostrzega-nasze-czworonogi-ogladaja-swiat-z-perspektywy-zupelnie-roznej-od-ludzkiej-fot-getty-images-ab66ca8.jpg
width: 2221
height: 1349

Jak widzą koty? Ich świat jest niebieski, żółty i szary. Za to o świcie i zmierzchu mają bardzo czuły wzrok
type: item
date: 2022-12-10T07:51:20.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ciekawostki
subject: Dom
subject: koty
subject: oczy
subject: wzrok
subject: zwierzęta
description: Wielu miłośników zwierząt zastanawia się, jak widzą koty. Czy dostrzegają kolory i rozpoznają ludzkie twarze? Odpowiedź dają nam badania naukowe.
encoded: W tym artykule: W jakich kolorach widzą koty Czy koty są daltonistami? Jak widzi kot w nocy Co pomaga kotu widzieć przy słabym świetle Jak koty widzą ludzi Pole widzenia kota Można się zastanawiać, kto jest najlepszym przyjacielem człowieka – pies czy kot? Nie zmienia to faktu, że psy, koty i wiele innych dobrze znanych nam ssaków nie potrafi odróżnić czerwonego od zielonego. Dlatego np. byk nie reaguje na czerwony kolor płachty, lecz na jej ruch. A jak widzą koty? Na to pytanie odpowiadamy poniżej. W jakich kolorach widzą koty Koty nie widzą świata tak, jak my. Przede wszystkim patrzą z innego punktu widzenia. Ich głowy znajdują się z reguły dość blisko podłoża. To oznacza, że gorzej widzą obiekty znajdujące się wyżej. A więc np. nasze twarze. Koty nie dostrzegają koloru czerwonego. Kiepsko radzą sobie też z zielonym. Ich świat jest więc głównie niebieski, szary i żółty. Co ciekawe, badania sugerują, że koty – w odróżnieniu od ludzi – mogą dostrzegać część widma ultrafioletu. Wszystkie kręgowce – od ryby po człowieka – widzą dzięki czopkom i pręcikom wchodzącym w skład siatkówki oka. Te komórki zawierają różne białka zwane opsynami. Każdemu rodzajowi opsyny, czyli barwnika wzrokowego odpowiada inny zakres długości fali świetlnej, która go najmocniej pobudza. Największe koty domowe - TOP 7 wśród ras domowych Największe koty domowe bardziej niż potulnego mruczka przypominają dzikie zwierzęta, żyjące w egzotycznych zakątkach globu. Nie oznacza to jednak, że duże kociaki nie nadają się na towar... Czopki przydają się w ciągu dnia. Pręciki zaś w rozproszonym, słabym świetle, jakie panuje w nocy lub na granicy nocy i dnia. Na siatkówce większości ssaków dominują pręciki. Czopki u gatunków nocnych stanowią zaledwie do 3 proc. fotoreceptorów oka, u dziennych – od 5 do 30 proc. Ale np. gekon toke (Gekko gecko), typowy „nocny marek”, ma tylko pręciki. Natomiast dzienna jaszczurka anolis zielony (Anolis carolinensis) – tylko czopki. Czy koty są daltonistami? Tylko czopki dają…

jak-widza-koty-ich-swiat-jest-niebieski-zolty-i-szary-za-to-o-swicie-i-zmierzchu-maja-bardzo-czuly-wzrok-fot-getty-images-3eb28a8.jpg
width: 2112
height: 1420

Życie po omacku. Jak sobie radzą zwierzęta żyjące w ciemności?
type: item
date: 2022-07-14T09:00:30.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: dzikie zwierzęta
subject: ewolucja
subject: oczy
subject: przyroda
subject: światło
subject: zwierzęta
description: O zmroku łatwo się ukryć, ale trudniej upolować ofiarę. Zwierzętom, które na co dzień mierzą się z brakiem światła, w przetrwaniu w ciemnościach pomagają superzmysły i sprytne strategie. Poznajcie zwierzęta żyjące w ciemności.
encoded: W tym artykule: Zwierzęta żyjące w ciemności jaskiń Zwierzęta żyjące w ciemności pod wodą Zwierzęta żyjące w ciemności nie potrzebują oczu Zwierzęta żyjące w ciemności, które emitują światło Zwierzęta żyjące w ciemności mogą mieć oczy o różnej budowie Zwierzęta żyjące w ciemności przyzwyczajają się do niej Zwierzęta żyjące w ciemności mają specyficzne przystosowania Znalezienie pożywienia i partnera do rozrodu oraz uniknięcie zostania zjedzonym – to codzienne bolączki większości zwierząt. Dla tych, które żyją w ciemnościach lub prowadzą nocny tryb życia, zaspokojenie tych potrzeb i zapewnienie sobie bezpieczeństwa jest szczególnie trudnym wyzwaniem. Ograniczona widoczność sprawia, że zmuszone są usprawniać działanie zmysłów innych niż wzrok. Lepszy słuch, dłuższe czułki, zdolność wyczuwania wibracji w wodzie czy echolokacja... Wyostrzone lub alternatywne zmysły umożliwiają namierzenie ofiary, drapieżnika czy partnera. Nawet tam, gdzie nie dociera ani jeden promień słońca. Zwierzęta żyjące w ciemności jaskiń Mimo ciemności, skąpej roślinności i braku pożywienia, w jaskiniach tętni życie. W tych mieszczących się w Ameryce Środkowej i Południowej w dużym stopniu odpowiadają za to nietoperze. Podstawą łańcuchów pokarmowych tamtejszych ekosystemów bywa guano, czyli odchody nietoperzy gromadzące się przez lata we wnętrzach jaskiń. Zwierzęta, które wyspecjalizowały się w żywieniu się nimi (tzw. detrytusożercy), to przede wszystkim karaluchy, w tym gigantyczny Blaberus giganteus, a także roztocza, skorupiaki (z rodzaju Oniscidea) i skoczogonki. Szczyty jaskiniowych łańcuchów pokarmowych są równie ciekawe, co ich podstawy. Plasują się na nich wije i węże. W tym wyposażone w gruczoły jadowe i polujące na nietoperze skolopendry olbrzymie (Scolopendra gigantea) i jaskiniowe węże z gatunku Chilabothrus inornatus. Te ostatnie osiągnęły mistrzostwo w polowaniach po ciemku dzięki czułości na podczerwień. Zwisając nieruchomo z sufitu jaskini, wyczuwają ciepło latających wokół nich n…

zycie-po-omacku-jak-sobie-radza-zwierzeta-zyjace-w-ciemnosci-fot-javier-abalos-alvarez-from-madrid-espana-wikimedia-commons-cc-by-sa-2-0-94171c1.jpeg
width: 1280
height: 853

Odkryto nową iluzję optyczną. Czy ty też widzisz powiększającą się czarną dziurę?
type: item
date: 2022-06-01T12:25:22.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: człowiek
subject: iluzja
subject: oczy
subject: wzrok
subject: Zdrowie
description: Tej iluzji optycznej ulega aż 86 proc. z nas. Smoliście czarna plama z rozmazanymi krawędziami – jeśli jest umieszczona na tle kropek – wydaje się powiększać i wciągać nas do środka. Odkrycie rzuca nowe światło na to, jak działają nasze źrenice.
encoded: W tym artykule: Iluzja czarnej dziury Jak działa zmysł wzroku Czego pozbawia nas plamka ślepa? Tajemniczy efekt iluzji: rozszerzanie źrenic Prosty obrazek jest dość przerażający. Jego tło tworzą rzędy spłaszczonych czarnych kropek. Jedna z nich, powiększona do dużych rozmiarów, znajduje się w centrum rysunku. Ma rozmyte krawędzie, jakby została narysowana za pomocą bardzo prostych programów graficznych. Samo w sobie nie brzmi to groźnie. Jednak odczucie zmienia się, jeśli skupimy wzrok na obrazku. Wystarczy moment, byśmy dostrzegli ruch. Środkowa plama zaczyna się powiększać, pochłaniając wszystko, co znajduje się dookoła. Mamy wrażenie, jakby czarna dziura wciągała nas do środka. Iluzja czarnej dziury – To bardzo dynamiczna iluzja – przyznaje Bruno Laeng, profesor Uniwersytetu w Oslo i główny autor pracy o nowym złudzeniu wzrokowym opublikowanej w czasopiśmie „Frontiers in Human Neuroscience”. – Gradient na krawędzi czarnej plamy wywołuje silne wrażenie ruchu. Tak jakby obserwator zbliżał się do tunelu albo do czarnego otworu – dodaje. Iluzja jest nie tylko silna, ale również powszechna. Badania zespołu Laenga wykazały, że nie ulegnie jej tylko 14 proc. z nas. Ten odsetek zwiększa się nieco, gdy zmieniają się kolory na obrazku. Jeśli kropki i centralna plama nie są czarne, tylko niebieskie, czerwone, zielone czy żółte, ruchu dostrzega czterech na pięciu obserwujących. Dlaczego psy i koty biegają jak szalone? Naukowcy znaleźli odpowiedź W jednej chwili pupil spokojnie zajada się karmą, by nagle wyrwać się do biegu po domu, jakby palił mu się ogon? Takie wybuchy aktywności leżą w naturze wielu zwierząt. Jak działa zmysł wzroku Odkrycie nowej iluzji nie jest tylko wynalezieniem kolejnej sztuczki, która ma nas zabawić w internecie. Pozwala zbadać, w jaki sposób mózg reaguje na bodźce, które docierają do niego za pomocą zmysłu wzroku. Wbrew pozorom, nasze oczy nie działają jak elektroniczne urządzenia rejestrujące obrazy typu aparaty czy kamery. Aparat zbiera całe świat…

zrenica-9f5884b.jpeg
width: 2121
height: 1414

Co widzą zwierzęta? Wyjaśniamy ewolucję oka oraz to dlaczego ma tak wiele funkcji
type: item
date: 2021-04-19T03:58:53.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: Kultura
subject: oczy
subject: wzrok
subject: Zdrowie
description: "Gdy spytasz ludzi, po co zwierzętom oczy, odpowiedzą: po to, po co i nam. Nic bardziej mylnego”. Zdziwisz się dlaczego oczy zwierząt i ludzi tak różnią się od siebie.
encoded: W swoim laboratorium na Szwedzkim Uniwersytecie Lund Dan-Eric Nilsson dwojgiem swoich stalowobłękitnych, skierowanych ku przodowi oczu uważnie przygląda się oczom kostkomeduzy. W przeciwieństwie do niego meduza dysponuje 24 ciemnobrązowymi oczkami zgrupowanymi w czterech ropaliach, czyli ciałkach brzeżnych. W swoim gabinecie Nilsson pokazuje mi model jednego z nich: wygląda jak piłka golfowa, która zaczęła pączkować. Z ciałem meduzy łączy ją giętka szypuła. –Gdy pierwszy raz to zobaczyłem, nie mogłem uwierzyć własnym oczom – mówi Nilsson. – Wyglądały dziwacznie. Cztery z sześciu przynależnych do każdego ropalium oczek to proste detektory światła: szczeliny i dołki, ale ostatnie dwa są zaskakująco wysublimowane; mają skupiające światło soczewki (jak oczy Nilssona) i potrafią odbierać obrazy, choć w gorszej rozdzielczości niż naukowiec. Nilsson używa swoich m.in. do zbierania informacji o różnorodności widzenia w świecie zwierząt. Zobacz galerię zdjęć oczu zwierząt. Rozpoznasz te gatunki? Ale co z kostkomeduzą? Należy do najprostszych organizmów. Jest tylko pulsującą, galaretowatą czaszą z czterema ciągnącymi się za nią pęczkami parzących macek. Nie ma nawet konkretnego mózgu – tylko pierścień neuronów wokół dzwonu. Jakich informacji mogłaby potrzebować? W 2007 r. zespół Nilssona wykazał, że kostkomeduza Tripedalia cystophora wykorzystuje swoje dolne soczewki do wykrywania zbliżających się przeszkód, takich jak korzenie mangrowca, wśród których pływa. Kolejne cztery lata zajęło badaczom odkrycie, do czego służą górne soczewki. Pierwszą ważną wskazówką była obecność w ropalium swobodnego „obciążnika”, który sprawia, że górna soczewka jest zawsze skierowana ku górze; nawet, gdy meduza pływa „do góry nogami”. Jeśli to oko dostrzeże ciemne plamy, jego właścicielka wie, że pływa pod mangrowym listowiem, gdzie może znaleźć drobne skorupiaki, którymi się żywi. Jeśli soczewka widzi tylko jasne światło, to znaczy, że zwierzę zbłądziło na otwarte wody i ryzykuje głodową śmierci…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a78329c33b9a39c0c814ece88c081e0de4f6cb83-764d8e8.jpeg
width: 1231
height: 814

Po raz pierwszy wyhodowano działające ludzkie gruczoły łzowe. I naprawdę „zapłakały”
type: item
date: 2021-03-17T13:26:47.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: genetyka
subject: myszy
subject: oczy
subject: przeszczep
subject: transplantacja
subject: wzrok
subject: Zdrowie
description: To bardzo istotne osiągnięcie, które może okazać się zbawienne w leczeniu chorób gruczołu łzowego, w skrajnych przypadkach prowadzących nawet do utraty wzroku.
encoded: Zespół z Instytutu Hubrechta w Niderlandach jako pierwszy na świecie wyhodował w laboratoryjnym naczyniu gruczoły łzowe z ludzkich komórek macierzystych. Co więcej – naukowcom udało się sprawić, aby gruczoły zaczęły wytwarzać łzy. To bardzo istotne osiągnięcie, które może okazać się zbawienne w leczeniu chorób gruczołu łzowego i terapii regeneracyjnych oczu. Zaburzenia w pracy gruczołów łzowych na skutek schorzeń, obrażeń lub wypadków mogą powodować bolesną suchość oka. W skrajnych i rzadkich przypadkach, jak zespół Sjogrena (choroba autoimmunologiczna powodująca suchość oczu i jamy ustnej) prowadzącą nawet do utraty wzroku. – Mamy nadzieję, że naukowcy wykorzystają nasz model do zidentyfikowania nowych opcji leczenia pacjentów z zaburzeniami gruczołu łzowego, testując nowe leki na organoidach pacjenta lub ekspandując zdrowe komórki i pewnego dnia wykorzystując je do przeszczepów – mówi genetyk molekularny Hans Clevers, główny autor badania. Gruczoły łzowe umiejscowione są w oczodole tuż nad gałką oczną. Są narządami odpowiedzialnymi za nawilżanie oczu, a zaburzenia ich pracy prowadzą do problemów takich jak nadmierne łzawienie lub bolesna suchość oczu. Obecne metody leczenia tzw. zespołu suchego oka obejmują głównie stosowanie kropli do oczu, ale też zabiegi chirurgiczne. Jedną z najbardziej fascynujących terapii jest stosowanie kropli wykonanych na bazie krwi pacjenta. Jednak nawet tak ekscytujące terapie są zwykle ograniczone. Dlatego też naukowcy postanowili znaleźć skuteczny i długotrwały środek zaradczy. W swoich badaniach postanowili połączyć ze sobą ludzkie gruczoły łzowego z gruczołami myszy. Z pluripotencjalnych komórek macierzystych (takich, które mogą różnicować się w każdy typ komórek dorosłego organizmu) najpierw wyhodowano organoidy łzowe. To małe, trójwymiarowe struktury, które naśladują funkcję całego narządu. W laboratoryjnym naczyniu organoidy rozwinęły się i ukazały strukturę i funkcję całego organu. Co widzą zwierzęta? Wyjaśniamy ewolucję oka or…

gruczoly-lzowe-nie-tylko-pozwalaja-nam-plakac-ale-przede-wszystkim-odpowiadaja-za-nawilzenie-oczu-fot-getty-images-520ed26.jpeg
width: 2000
height: 1125

Zespół suchego oka – dlaczego nasze oczy „wysychają”?
type: item
date: 2020-05-25T21:58:52.000Z
subject: Artykuły sponsorowane
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: oczy
subject: Zdrowie
description: Nasze oczy intensywnie pracują nawet kilkanaście godzin w ciągu doby. Męczą się zarówno, gdy zbyt długo korzystamy z urządzeń cyfrowych, ale także, kiedy przebywamy w suchym, klimatyzowanym pomieszczeniu czy na silnym wietrze. Wyzwaniem dla wzroku jest też ostre światło, jazda samochodem, która wymaga skupienia (przez co rzadziej mrugamy) czy noszenie soczewek kontaktowych. Wszystkie te czynniki prowadzą do wysuszenia naszych oczu – tzw. zespół suchego oka, który objawia się ich zaczerwienieniem czy bólem. Czym jest ta dolegliwość i jak sobie z nią radzić?
encoded: Nawilżaj oczy aby... nie wysychały Zespół suchego oka to dolegliwość, która objawia się m.in. swędzeniem, pieczeniem, zaczerwienieniem czy bólem oczu. Dodatkowo może również wystąpić światłowstręt. Problem mogą nasilać np. warunki pracy (klimatyzacja, ostre światło lub przeciwnie – brak oświetlenia) czy sytuacje wymagające od nas pełnego skupienia (jazda samochodem), przez co rzadziej mrugamy, a oko szybciej się wysusza. Niedostatecznie nawilżone oczy są przyczyną dyskomfortu odczuwanego jako ból przy poruszaniu powiekami czy chwilowe problemy z widzeniem. Czynniki, które mogą nasilić suchość oka, dzieli się na: zewnętrzne, tj. długie korzystanie z komputera, klimatyzacja, ogrzewanie, dym papierosowy, silny wiatr, noszenie soczewek kontaktowych; inne czynniki, np. stosowanie niektórych leków (takich jak tabletki antykoncepcyjne czy leki antyhistaminowe), choroby (choroba nadciśnieniowa, cukrzyca, schorzenia tarczycy itp.) lub naturalne zmniejszenie wytwarzania łez wraz z wiekiem. Jak poznać, że oko potrzebuje nawilżenia? Pieczenie, „szczypanie” oczu, wrażenie, że „mamy piasek pod powiekami” czy zaczerwienienie spojówek może oznaczać, że nasze oczy są przesuszone i potrzebują nawilżenia. Osoby, którym dokucza ból i dyskomfort związany z problemem suchego oka, mogą pomóc sobie stosując krople zapewniające długotrwałe i intensywne nawilżenie – np. Hyal-Drop multi (można je stosować także w celu nawilżania i zwilżania miękkich i twardych soczewek kontaktowych). Zastosowanie kropli, tzw. sztucznych łez, sprawdzi się, gdy długo przebywamy w klimatyzowanych pomieszczeniach, wystawiamy się na działanie wiatru czy przez kilka godzin pracujemy przed komputerem. Pamiętajmy, że jeśli problem będzie się nasilał, należy wszystkie objawy skonsultować z lekarzem okulistą. Diagnostyka zespołu suchego oka opiera się przede wszystkim na badaniu stanu powiek i przedniej powierzchni gałki ocznej. Na podstawie badania, lekarz okulista może zdecydować o rekomendowanym sposobie leczenia, k…

zespol-suchego-oka-dlaczego-nasze-oczy-wysychaja-c0d9400.jpeg
width: 2723
height: 1434

Nosisz soczewki kontaktowe? Sprawdź, jak odpowiednio dbać o oczy
type: item
date: 2020-04-23T06:27:34.000Z
subject: Artykuły sponsorowane
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: oczy
subject: soczewki
subject: Zdrowie
description: Żyjemy w dobie stałego korzystania z urządzeń elektronicznych – tabletów czy telefonów komórkowych, co sprawia, że nasze oczy przez większość dnia narażone są na permanentne napięcie. Ze względu na charakter pracy, często biurowej i przy komputerze nasz wzrok osłabia się, a to sprawia, że niezbędne staje się używanie okularów czy soczewek kontaktowych. Co powinniśmy wiedzieć o dbaniu o oczy?
encoded: Artykuł sponsorowany Czy wybór soczewek ma znaczenie? Soczewki kontaktowe to nowoczesna, a przy tym niewidoczna i dyskretna metoda korekty wzroku. Ich stosowanie to przede wszystkim wygoda w każdej sytuacji – zarówno podczas pracy biurowej, jak i w trakcie uprawiania sportu. Współczesny konsument ma do wyboru wiele typów soczewek, które pod okiem specjalisty, może dostosować indywidualnie do swoich potrzeb. Najpopularniejsze soczewki to jedno- i 30-dniowe. Jednak znajdziemy również takie, w których można spać. Ponadto, popularne „kontakty” mogą spełniać także funkcje estetyczne – jeśli wybierzemy te kolorowe możemy nadać naszym tęczówkom zupełnie nowy wygląd. W zależności od wybranego przez nas rodzaju soczewek, musimy pamiętać o tym, aby właściwie je pielęgnować, przechowywać i odpowiednio zdejmować. Decydując się na zakup soczewek kontaktowych powinniśmy zwrócić także uwagę na przepuszczalność powietrza. Jeśli używana przez nas soczewka dobrze przepuszcza powietrze, gałka oczna lepiej „oddycha”, mniej się „męczy” oraz ma zapewnione odpowiednie „odżywianie”, czyli jest dotleniona. A jak dodatkowo możemy zadbać o wzrok? Zdrowe nawyki, za które oczy nam podziękują Krótka przerwa dla oczu Wzrok został zaprojektowany w taki sposób, że oczy czują się najlepiej wtedy, kiedy patrzymy w dal. Niestety, wielu z nas codziennie pracuje spoglądając w ekran komputera, przez co wzrok jest w ciągłym napięciu. Ponadto, gdy pracujemy w skupieniu zdecydowanie rzadziej mrugamy, co w prosty sposób prowadzi do wysuszenia oczu. Pamiętajmy więc, by jak najczęściej odrywać wzrok od urządzeń elektronicznych, najlepiej według zasady „3P”, czyli pomrugaj, przerwij pracę i popatrz w dal. Sport – nie tylko dla figury Regularna aktywność fizyczna to przede wszystkim sposób na utrzymanie zdrowia, szczupłej sylwetki i wzmocnienie odporności. Jednak warto wiedzieć, że sport jest dobry także dla oczu! Przede wszystkim obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe, poprawia ukrwienie oczu oraz stymuluje wytwarzan…

nosisz-soczewki-kontaktowe-sprawdz-jak-odpowiednio-dbac-o-oczy-de91c84.jpeg
width: 5676
height: 8514

Oczy są zwierciadłem naszego stanu zdrowia. Oto choroby, które można z nich wyczytać
type: item
date: 2019-11-08T14:50:55.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby
subject: oczy
subject: Zdrowie
description: Oczy są zwierciadłem duszy? Z pewnością mogą być zwierciadłem naszego stanu zdrowia. Stan naczyń krwionośnych w oczach 60-latków potrafi zdradzić zbliżające się zaniki pamięci. Zresztą lista chorób, które widać w oczach jest długa.
encoded: To, że choroby układu krążenia mogą być zagrożeniem dla naszej pamięci i sprawności umysłowej w trakcie starzenia się nie jest nowością. Stan naczyń krwionośnych w naszym mózgu można badać za pomocą rezonansu. Fakt, że budowa tych naczyń jest bardzo podobna do odpowiednich w naszych oczach pozwolił Jennifer A. Deal z uczelni Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health przeprowadzić badanie – a to dosłownie otworzyło nam oczy! Zespół Deal pracował z około 12 tysiącami mężczyzn i kobiet, którzy byli poddawani testom pamięci oraz myślenia. Uczestnicy przechodzili podobny egzamin w trzech rundach, drugą po 6 latach od pierwszego, a trzecią około 20 lat później. Trzy lata po rozpoczęciu badań naukowcy, wykorzystując specjalny aparat, fotografowali siatkówki oczu uczestników. Dzięki zdjęciom można prześledzić rozwijające się zjawisko retinopatii – uszkodzeń naczyń krwionośnych w obrębie siatkówki. Większość badanych (95%) nie wykazała takich uszkodzeń, jednak około 3% (365 osób) wykazało lekkie uszkodzenia, kolejne 2% (256) – miało silną retinopatię. Analizując zebrane dane zespół ustalił, że pacjenci ze średnim i silnym uszkodzeniem tych naczyń krwionośnych mają jednocześnie znacząco gorszą pamięć niż ci o zdrowej siatkówce. Retinopatia jest często wiązana z cukrzycą, jednak jak przekonuje Deal problemy z pamięcią i kognitywne nie pokrywały się z tą chorobą wśród badanych. Zdrowe oko, zdrowy mózg Dr Rachel Bishop z amerykańskiego National Eye Institute przekonuje, że wynik nie powinien nikogo zaskakiwać. Sama nie brała udziału w opracowywaniu badania. - Jeśli naczynia krwionośne siatkówki nie są zdrowe, mamy wszelkie powody by sądzić, że te znajdujące się w mózgu także nie są – tłumaczy – Naczynie krwionośne jest kluczowe dla działania każdego organu, zatem nie ma możliwości by mózg o słabych naczyniach działał równie dobrze co ten ze zdrowymi. Bishop dodaje, że badanie siatkówki w celu poznania kondycji mózgu nie jest złym pomysłem szczególnie, że lista chorób, któr…

choroby-ktore-mozna-wyczytac-z-oczu-6863fd8.jpeg
width: 2119
height: 1415

"Dajcie odpocząć oczom!" Skąd się biorą skurcze powiek?
type: item
date: 2019-03-01T08:04:14.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: mięśnie
subject: Moto
subject: oczy
subject: Technologia
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: Wyjątkowo irytująca sprawa, która przeszkadza i utrudnia skupienie się na pracy. Piszemy, oglądamy, poprawiamy i nagle zaczyna się ... nieprzyjemne i całkowicie poza naszą kontrolą - skurcze powiek. Skąd się biorą? Niestety sami jesteśmy sobie winni.
encoded: Kładziemy się spać z nadzieją, że denerwujący stan minie, ale niestety nic nie pomaga. Shameema Sikder z uczelni Johns Hopkins University School of Medicine wyjaśnia to w prosty sposób: - To wszystkie rzeczy, przed którymi przestrzegała mama gdy dorastaliśmy: brak snu, gapienie się w ekrany, suche oczy, odwodnienie, stres i kofeina – wymienia. Spędzamy coraz więcej godzin przed ekranami: małymi i dużymi. W pracy komputer, w domu telewizor, a między nimi telefon. Badania pokazują, że coraz więcej Amerykanów (choć naszym zdaniem tyczy się to i innych społeczeństw krajów wysoko uprzemysłowionych, a więc i Polski) ma problemy ze snem, śpi za mało lub cierpi na zaburzenia snu. Czytanie z ekranu to duży wysiłek dla mięśni oka. Poza tym wieczorne pojedynki na komentarze na Facebooku lub Twitterze to dla oczu prawdziwa gehenna. Samo zjawisko skurczu powieki wciąż pozostaje nie do końca wyjaśnione. Udało się naukowcom zlokalizować mięsień, który podlega temu procesowi: to jeden z odpowiedzialnych za zamykanie i otwieranie powiek. W części przypadków zjawisko jest widoczne dla innych. Jak sobie zatem z tym poradzić? Sikder rekomenduje do 20 minut odwracać wzrok od ekranu albo zamykać oczy. To pomoże je nawilżyć, a jeśli nie wystarczy, skorzystajcie z kropli do oczu. W najbardziej skrajnych przypadkach pacjenci miewają wstrzykiwany botoks do powieki. Powoduje to odcięcie połączeń między nerwami i mięśniami, a to przekłada się na ustanie skurczy. Rudrani Banik z uczelni medycznej Mount Sinai School of Medicine studiowała przypadki tego typu skurczy u 15 pacjentów na przestrzeni kilku lat. Żaden z pacjentów Banik nie cierpiał na schorzenia neurologiczne. Jednak w bardzo rzadkich przypadkach częste skurcze powiek mogą wskazywać na tego typu problemu, na przykład chorobę pnia mózgu . Jeśli występują regularnie warto zwrócić uwagę na ich częstotliwość i rytm, oraz to w jakich okolicznościach się pojawiają. Jeśli towarzyszy im ból oraz inne mięśnie twarzy zaczynają także niekontrolo…

oko-16a7fff.jpeg
width: 5616
height: 3744

Jeśli masz słabe nerwy nie czytaj tego tekstu. Mewy potrafią być naprawdę okrutne
type: item
date: 2018-05-31T07:19:09.000Z
creator: Jason Bittel
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: foki
subject: Lifestyle
subject: oczy
subject: polowanie
subject: Travel
description: Mewy opracowały nową strategię polowania na młode kotiki. Polega ona na... wyjadaniu ich gałek ocznych.
encoded: Przez ostatnie 15 lat naukowcy zanotowali około 500 przypadków, kiedy mewy południowe (Larus dominicanus) atakowały i próbowały jeść gałki oczne młodych uchatek karłowatych (Arctocephalus pusillus pusillus) w nadmorskim Parku Narodowym Dorob w Namibii. Jako że ślepe ssaki nie mogą szukać pomocy u innych uchatek, łatwo ulegają wówczas dalszym atakom. Ptaki odkryły, że usunięcie gałki ocznej ofierze jest bardzo skuteczną metodą zdobycia obiadu. – Zachowanie to zdaje się być zupełnie nowym – mówi autor badania Austin Gallagher z Uniwersytetu Carleton w Ottawie. Jego spostrzeżenia opublikowano właśnie w "African Journal of Marine Science". Okrutna metoda Życie młodych uchatek karłowatych od samego początku jest trudne. – Dzieci nie potrafią pływać i muszą polegać na mleku matki – mówi Michelle Jewell, ekolog behawioralny z holenderskiego Królewskiego Instytutu Badań Morza. Aby dostarczyć mleko, matka musi z kolei od czasu do czasu zapolować na ryby, zostawiając wówczas młode w kolonii bez opieki. Potomstwo może wtedy paść ofiarą drapieżników lądowych – lwów, hien, oraz – jak się okazuje – mew. Badanie wykazało, że mewy miały 50 proc. skuteczności w wyjadaniu gałek ocznych młodych uchatek. – Niewidoma uchatka nie zdobędzie jedzenia, bo nie znajdzie matki. Będzie też atakowana przez inne mewy – mówi Gallagher. Naukowcy zaobserwowali, że w wielu przypadkach, podczas gdy jedna mewa wyjadała oczy, inne zabierały się za zjadanie zwierzęcia, wydziobując jego podbrzusze czy genitalia. – To okrutna metoda, choć z punktu widzenia ptaka to raczej ładnie zaplanowany atak – dodaje naukowiec. Mewy szybko się uczą Skąd wzięła się ta metoda? Gallagher uważa, że jest to prawdopodobnie spowodowane wzrostem populacji uchatek, będących dla ptaków obfitym źródłem pożywienia. W miesiącach zimowych od 20 do 80 tys. płetwonogich udaje się na wybrzeże Namibii, by rozmnażać się i wychowywać młode. Ten gwałtowny wzrost liczebności (w 1998 roku uchatek było raptem około stu) jest wynikiem naturaln…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4fb503446118446a54948ca3a4a4797173a426c9-a1d09f5.jpeg
width: 1190
height: 793

Tylko dla orłów? Raczej dla sokołów - 7 przygód, które są wyzwaniem dla wzroku
type: item
date: 2018-02-01T07:37:28.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: oczy
subject: przygoda
subject: wzrok
description: Wiele miejsc wymaga kondycji i siły by do nich dotrzeć i je podziwiać. Tu natomiast najważniejszym zmysłem jest wzrok - by uchwycić niepowtarzalne piękno.
encoded: Kochamy przygody, wyzwania, kiedy nasze umiejętności i cechy poddawane są próbom. Kolejne podróże i wyprawy to za każdym razem test naszych zmysłów. Nowe smaki są wyzwaniem dla podniebienia, egzotyczne warunki sprawdzają naszą wytrzymałość, a górskie zbocza testują naszą wytrzymałość i hart ducha. Są także wyzwania, do których po prostu potrzebny jest dobry wzrok – to najpiękniejsze panoramy i widoki świata. Uwaga! Dla tych którzy dobrym wzrokiem pochwalić się jednak nie mogą – mamy niespodziankę (czytajcie uważnie!). Poznaj nasze siedem przygód!

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b68d7127ee07cc47aaf079a0f788f1615d37a72c-2383b1a.jpeg
width: 1000
height: 667

Ten mały organizm zadziwił naukowców! Ma ponad setkę oczu
type: item
date: 2017-10-20T09:36:14.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kamień
subject: mięczaki
subject: oczy
description: Czy można patrzeć na świat oczami z kamienia? Naukowcy sprawdzili jak działają oczy z soczewkami z węglanu wapnia.
encoded: Acanthopleura granulata z gromady chitonów ma w okrywającym ciało pancerzu setki oczek o soczewkach zbudowanych nie z białka, ale z węglanu wapnia. Udało się spojrzeć na świat jego oczami – informuje „Science”. Chitony zwane też wielotarczowcami to licząca około 100 gatunków gromada mięczaków o bardzo pierwotnej budowie ciała – składa się ono z segmentów i przypomina trochę okrytą mocnymi płytkami dużą stonogę bez nóg. Zwykle mają kilka centymetrów długości, choć najmniejsze dorastają do 3 milimetrów, zaś największe – 43 centymetrów. Łatwo je zauważyć na skałach ciepłych mórz, gdzie żerują zeskrobując glony. Acanthopleura granulata zamieszkuje przybrzeżne wody zachodniego Atlantyku. Choć wydaje się być pozbawiony oczu, a nawet głowy, obserwuje świat setkami maleńkich oczek wbudowanych w pancerz. Soczewka każdego z oczek ma średnicę około dziesiątej części milimetra (to tyle, co grubość kartki papieru) i zbudowana jest z minerału zwanego aragonitem. Ta postać węglanu wapnia jest składnikiem skorup i szkieletów wielu organizmów, a także głównym składnikiem pereł. Niekiedy krystalizuje z wód gorących źródeł lub tworzy nacieki w jaskiniach. W roku 2011 naukowcy odkryli, że oczy chitona działają tak jak ludzkie – mineralna soczewka skupia światło na siatkówce pokrytej fotoreceptorami. Tyle że oczy człowieka są większe, mają więcej receptorów, a nasza soczewka składa się z przezroczystego białka - krystaliny - i dzięki elastyczności może zmieniać ogniskową, co pozwala widzieć ostro z daleka i z bliska. Nie było jednak jasne, czy każde oczko tworzy odrębny obraz całego otoczenia, czy też działają one jak złożone oczy owadów, z których każde tworzy jeden piksel dużego obrazu. Teraz Ling Li z Harvard University (USA) i jego koledzy po raz pierwszy „spojrzeli na świat” tak jak chiton. Wyjętą z pancerza soczewkę przymocowali do mikroskopu i zogniskowali na obrazie drapieżnej ryby. Okazało się, że soczewka ma całkiem niezłą rozdzielczość, ale nie dorównuje jej maleńka siatkówka…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e79f670391241864f4c86014013768023f2234c2-e6b2e8b.jpeg
width: 1000
height: 664

Otwórz oczy na świat z Docs Against Gravity
type: item
date: 2015-05-07T11:00:00.000Z
creator: Monika Berkowska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: oczy
description: Tuż po projekcji otwierającej festiwal, Artur Liebhart dyrektor Docs Against Gravity zapytany o filmy, które trzeba natychmiast zapisać w grafiku do obejrzenia, polecił nam kilka tytułów.
encoded: Dzielimy się tą cenną inspiracją, choć tak naprawdę, w idealnym świecie, najlepiej byłoby zamieszkać na ten najbliższy tydzień w kinie. Obejrzeć wszystko, co zostało wyselekcjonowane na tegoroczną, 12. już edycję największego w Polsce festiwalu filmów dokumentalnych. No to zaczynamy: 8-17 maja – Warszawa, Wrocław, Bydgoszcz – do kin. Na co? Artur Liebhart: Po pierwsze Perłowy guzik – chilijskiego dokumentalisty. Patricio Guzman stwarza tu własny kosmos, wchodzi się w niego i potem trudno jest wyjść. To film z głębokim przesłaniem. Guzman, na Berlinale dostał za ten scenariusz nagrodę Srebrnego Niedźwiedzia. Bardzo polecam Ulricha Seidla i jego W piwnicy Zaczyna się jak u Hitchcocka, tak mocno, że wydaje się - już nic mocniejszego się nie wydarzy, a wydarza się coraz więcej. Austriak prowokuje do refleksji. Wspaniały jest film Andrieja Konczałowskiego - Białe noce listonosza. To wizja małej rosyjskiej wioseczki, gdzie ludzie sobie żyją i nie mają ani ochoty wiedzieć niczego o świecie, ani też nie mają potrzeby, żeby świat wiedział o nich. Bardzo ciekawy jest koncept tego filmu, reżyser podpowiedział mieszkańcom pewną historię i oni w to weszli - majstersztyk. Koniecznie Profil: Amina, w reżyserii kanadyjki Sophie Deraspe. To thriller dokumentalny. Bliski wschód jest tam tłem. To tylko dekoracje, ale nic wam więcej nie powiem, to trzeba zobaczyć. Tak samo jak nagrodzonego Oscarem Citizenfour, o Edwardzie Snowdenie wyreżyserowany przez Laurę Poitras. Dodam do tego zestawu na początek Sól ziemi Wima Wendersa, Scenę ciszy Joshuy Oppenheimera, opowiada o tym, że w życiu nie możemy nic zmienić, dopóki nie rozprawimy się z przeszłością. Na stronie www.docsag.pl zamieszczony jest pełen program, zaznaczone są projekcje specjalne, po których organizowane są spotkania z twórcami, bohaterami, dyskusje. Można na niej przeczytać: Mamy jedną misję - pokazywać naszym widzom najlepsze filmy. Te które nas zachwyciły, poruszyły, otworzyły nam oczy na nowe światy i perspektywę kondycji …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/027f976a292901c9b0b0d6b0cbb96e7efb9bc568-2167a7c.jpeg
width: 898
height: 614