Lwy ryczą na dwa sposoby. Ten drugi może uratować im życie. Naukowcy zaczęli go rozumieć
Myśleliśmy, że o lwach wiemy już wszystko. Jak bardzo się myliliśmy! Naukowcy udowodnili, że królowie sawanny wydają nie jeden, ale dwa różne rodzaje ryków, które pomagają im w komunikacji i w których – co ważne – zapisane jest wiele lwich cech charakterystycznych. Dzięki temu udaje je zrozumieć, a przez to... uratować tysiące zwierząt przed wyginięciem.
Zespół badaczy z University of Exeter dokonał zaskakującego odkrycia – afrykańskie lwy wydają nie jeden, ale dwa różne rodzaje ryku. Oprócz znanego dotychczas pełnogłosowego, gardłowego ryku, który kojarzymy z wytwórnią filmową MGM, naukowcy zidentyfikowali wcześniej niesklasyfikowany „ryk pośredni”. Okazuje się, że jest wyjątkowy dla każdego osobnika. W jaki sposób to odkrycie może uratować całą populację? Czemu lew tak ryczy w księżycową noc? Ryk 200-kilogramowego drapieżnika słychać na sawannie nawet z odległości 8 km, co czyni go jednym z najgłośniejszych zwierząt żyjących na lądzie. Lwy ryczą w celu oznaczania terytorium swojego panowania, odstraszania rywali, zakomunikowania udanego polowania czy przekazywania informacji innym członkom stada. Naukowcy ustalili jednak, że ryki lwów są wyjątkowymi sygnaturami dla danych osobników, które zawierają informacje o płci, wieku i innych cechach zwierzęcia. To sugeruje, że nagrania samych dźwięków sawanny mogą pomóc naukowcom w liczeniu lwów na danym terenie, a tym samym w szacowaniu gęstości populacji, określaniu ich zwyczajów czy zachowań. W ramach badania naukowcy rozmieścili 50 specjalnie zaprojektowanych mikrofonów w Parku Narodowym Nyerere w Tanzanii i przymocowali czujniki akustyczne do obroży pięciu lwów w rezerwacie Bubye Valley w Zimbabwe. W sumie zespół zarejestrował 3149 wokalizacji lwa afrykańskiego (Panthera leo). Ryk rykowi nierówny Szkopuł tkwił w tym, że wiele informacji „zapisanych” było właśnie w drugim, niedawno odkrytym rodzaju ryku: ryku pośrednim. Trudnością okazała się jego identyfikacja – ta opierała się na ocenie specjalistów, co mogło prowadzić do błędów wynikających z ludzkiego uprzedzenia. Postanowili więc skorzystać z nowoczesnej technologii i zaprzęgli do pracy sztuczną inteligencję. Po raz pierwszy w historii naukowcy użyli AI do automatycznego rozróżniania typów ryku lwa. Nowa metoda osiągnęła dokładność na poziomie 95,4%, co stanowi ogromny postęp względem dotychczasowej, subiektywnej analizy eksperckiej. Czy możemy zastąpić kamery rejestratorami dźwięku? Algorytmy uczenia maszynowego niemal bezbłędnie określają liczbę lwów, ich cechy charakterystyczne czy odległości od czujnika. To pozwala zautomatyzować klasyfikację ryku pełnogłosowego i pośredniego. Nowe podejście znacznie upraszcza tzw. pasywny monitoring akustyczny i może zastąpić kosztowne i mniej dokładne metody, takie jak fotopułapki czy tropienie zwierząt po śladach. – Uważamy, że konieczne jest szeroko zakrojone przejście na stosowanie pasywnych technik akustycznych. Bioakustyka będzie miała kluczowe znaczenie dla skutecznej ochrony lwów i innych zagrożonych gatunków – apeluje Jonathan Growcott, główny autor badania. Zagrożona populacja lwów Według danych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody lwy afrykańskie są obecnie klasyfikowane jako gatunek „narażony na wyginięcie”. Szacuje się, że na wolności żyje od 20 000 do 25 000 osobników, ale liczba to w ciągu ostatnich 25 lat zmniejszyła się o połowę. Ten dramatyczny spadek liczebności populacji to ostateczny argument na to, że potrzebujemy skuteczniejszych metod monitorowania i ochrony tego ikonicznego drapieżnika. Identyfikacja osobników na podstawie ich ryku może pomóc w śledzeniu lwich ruchów. Źródło: Ecology and Evolution, Bioacoustics Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
„Gekon z rukoli" znalazł nowy dom. O jego adopcję walczyło kilkadziesiąt osób
O gekonie murowym znalezionym w październiku w paczce rukoli z supermarketu mówiła cała Polska. Zwierzak trafił pod opiekę specjalistów z Fundacji Epicrates, która właśnie znalazła mu nowy, stały dom. Proces adopcji cieszył się ogromnym zainteresowaniem.
Mr. Bean to chyba najsłynniejszy gekon w Polsce. Otrzymał imię od sałatki z fasolą, w której prawie skończył. Cudem przeżył w paczce rukoli z Lidla, a znalazła go dopiero klientka przygotowująca z niej sałatkę. Gekon przeżył zarówno transport zza granicy, czas na sklepowej półce, a potem w domowej lodówce. Specjaliści z Fundacji Epicrates do której trafił, mówią, że uratowały go chłodnicze warunki, które spowolniły metabolizm maleństwa. Teraz fundacja znalazła gekonowi nowy, stały dom. Do adopcji gekona zgłosiły się tłumy Fundacja Epicrates rozpoczęła poszukiwania domu dopiero po zakończeniu okresu kwarantanny gekona i upewnieniu się, że jest w pełni sił. Konieczne było znalezienie opiekuna o odpowiednich kwalifikacjach i doświadczeniu – zwierzak nadal jest tak maleńki, że mieści się na czubku ołówka. Proces adopcyjny przerósł najśmielsze oczekiwania – już pierwszego dnia po ogłoszeniu zgłosiło się ponad 30 osób! Jak podkreśla fundacja, „gekon z rukoli” trafi „do osoby doświadczonej w opiece m.in. nad tym gatunkiem, która oprócz świetnych warunków zapewni mu także dalszą specjalistyczną opiekę weterynaryjną”. Do jakiego zakątka Polski pojedzie Mr. Bean? Tego fundacja nie zdradza. Specjaliści podkreślają jednak, że do adopcji zgłosiło się wiele osób, które spełniały kryteria opieki nad gekonem – ale Mr. Bean mógł trafić tylko do jednego domu. Nie tylko gekon – fundacja zachęca do adopcji innych gadów Na adopcję czekają także inne zwierzęta z Epicratesa, na przykład żółw lamparci „Mikrus” który spędził aż 10 lat w nieodpowiednich warunkach w przedszkolu. „Na nowy dom czekają też zwierzęta innych gatunków i pochodzenia – zwykle porzucone gdy zachorowały lub się znudziły poprzednim »opiekunom«… One, choć już niezbyt piękne i niezbyt młode, też czekają na druga szansę” – pisze fundacja w mediach społecznościowych. Fundacja Epicrates: na ratunek zwierzętom egzotycznym Fundacja Epicrates to organizacja pozarządowa z Lublina, specjalizująca się w opiece nad zwierzętami egzotycznymi. Od początku działania w 2008 roku uratowała już ponad 2500 zwierząt. Fundacja współpracuje z Lubelskim Egzotarium – pierwszym w Polsce ośrodkiem rehabilitacji i opieki nad bezdomnymi zwierzętami egzotycznymi i działem Lubelskiego Schroniska dla Zwierząt. Do Egzotarium, poprzez fundację, trafiają m.in. zwierzęta porzucone, uciekinierzy z prywatnych hodowli oraz takie, których wymagania przerosły możliwości opiekunów. Fundacja działa na terenie całej Polski. Propaguje odpowiedzialną terrarystykę, właściwe warunki utrzymania zwierząt, a także ochronę środowiska, organizując lekcje, szkolenia i akcje edukacyjne. Opieka nad zwierzętami egzotycznymi wymaga wiedzy, która nie jest tak powszechna jak w przypadku np. psów czy kotów. Bywa, że do fundacji trafiają zwierzaki w bardzo złym stanie. Uratowano m.in. jaszczurki, węże, żółwie, ptaki, małe ssaki, a nawet małpy. Działania Fundacji Epicrates można wesprzeć m.in. darowizną i przekazaniem 1% podatku. Źródło: Fundacja Epicrates Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Koniec niewoli słoni. Argentyna wzorem dla świata
Kenya, ostatni słoń trzymany w niewoli w Argentynie, trafiła do rezerwatu w Brazylii. To symboliczny koniec epoki niewoli i efekt wieloletnich starań obrońców zwierząt.
Spis treści: Słonie, które nie doczekały wolności Dlaczego relokacja słoni trwała tak długo Budowanie relacji ze zranionym zwierzęciem Wolność, która leczy W ostatnich latach Argentyna zamyka ogrody zoologiczne, przekształcając je w ekoparki i ośrodki ratunkowe. Okazało się jednak, że relokacja słoni jest trudniejsza, niż przypuszczano. Ale i ten wielki projekt udało się doprowadzić do końca. Kenya - ostatnia słonica w ZOO, odzyskała wolność. W upalny lipcowy dzień Kenya nie spieszyła się z opuszczeniem transportowej skrzyni. Po chwili wyszła, otrzepała kurz, rozejrzała się dookoła, a potem z radością wytarzała się w czerwonej ziemi. – Cieszyła się jak mała dziewczynka – mówi Juan Ignacio Haudet, dyrektor ds. bioróżnorodności i Ekoparku w Mendozie. Zaznacza, że odkąd z nią pracuje, czyli od trzech lat, nie widział, żeby tak się bawiła i jadła z takim smakiem. Kenya była ostatnim słoniem trzymanym w niewoli w Argentynie. Dotarła do ośrodka w Brazylii po kilku miesiącach rehabilitacji w Ekoparku w Mendozie. W zamknięciu spędziła całe 40 lat życia. Jej wypuszczenie na wolność na początku tego roku stało się możliwe dzięki argentyńskiej ustawie z 2016 r. nakazującej przekształcenie ogrodów zoologicznych w ekoparki oraz przeniesienie egzotycznych zwierząt do sanktuariów lub ośrodków ratunkowych. Zespół, który towarzyszył Kenyi w podróży do Brazylii, mówi, że dotarła na miejsce trąbiąc, jakby ogłaszała triumf i symboliczny koniec niewoli słoni w drugiej co do wielkości gospodarce Ameryki Łacińskiej. Słonie, które nie doczekały wolności Droga do tego momentu była długa i trudna. Jako pierwszą do przeniesienia wytypowano Pelusę, słonicę indyjską. Podobnie jak Kenya, całe życie spędziła samotnie, tyle że w ZOO w La Placie. Pelusa jednak zmarła w 2018 roku w wieku 52 lat – kilka dni przed planowanym transportem do Global Sanctuary for Elephants. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/2025-10-21-120557-Argentinas-last-captive-elephant-finally-wins-her-freedom--National-Geographic-af6dfbc.png" width="1218" height="812" alt="Kenya podnoszona w klatce transportowej. Jej podróż z Ecoparku Mendoza do sanktuarium w Brazylii trwała pięć dni./Fot. Fede Sordo / Fundación Franz Weber" title="Kenya podnoszona w klatce transportowej. Jej podróż z Ecoparku Mendoza do sanktuarium w Brazylii trwała pięć dni./Fot. Fede Sordo / Fundación Franz Weber" /> To nie była jedyna strata. Merry, słoń trzymany w prywatnym zoo, który od bardzo młodego wieku występował w cyrku, zmarł w tym samym roku w wieku 50 lat… a w 2024 r. Kuky – słoń afrykański – odszedł w wieku zaledwie 34 lat, czekając na międzynarodowe zezwolenia na przekroczenie granicy. Kilka tygodni przed podróżą Kenyi zmarł też Tamy, 55-letni samiec, który zakończył już proces rehabilitacji. Na wolności przeciętna długość życia zdrowego słonia to 60-70 lat. W niewoli ta średnia spada. – W przypadku Kenyi dekady spędzone w zamknięciu spowodowały nieubłagane szkody – mówi Tomás Sciolla, dyrektor Equity Sanctuary przy Fundacji Franza Webera. Słonica ma roblemy z nogami z powodu braku ruchu, zanik mięśni, kłopoty jelitowe i chorobę wątroby. – Zimy są tu bardzo zimne, lata bardzo gorące, a przestrzeń ograniczona i utwardzona – dodaje Haudet. – Nie mieliśmy ani zaplecza, ani budżetu na specjalistyczną, intensywną opiekę, jakiej wymagają słonie. Dlaczego relokacja słoni trwała tak długo? W 2008 r. Leandro Fruitos, dziś członek rady obecnego Ekoparku w Mendozie, rozpoczął zbiórkę podpisów na rzecz zamknięcia ZOO. Prowadził rozmowy z władzami Mendozy i instytucjami międzynarodowymi, by uzyskać stosowne zezwolenia. – Te pozwolenia wygasały cztery razy w przypadku dwóch innych słoni i trzy razy w przypadku Kenyi – z powodu tego, co nazywa „politycznymi kaprysami”. W ostatniej dekadzie ponad 1 500 egzotycznych zwierząt przeniesiono z Mendozy do sanktuariów i ośrodków ratunkowych w Argentynie i za granicą, zapewniając im więcej przestrzeni i lepsze warunki. Kilka innych ogrodów zoologicznych w Argentynie również przekształcono w ekoparki choć proces ten wymaga czasu i ogromnych nakładów finansowych. Budowanie relacji ze zranionym zwierzęciem Przyjazd Kenyi, która dołączyła do słonicy indyjskiej Mary oraz słonicy afrykańskiej Pupy – zwierząt z innych argentyńskich ZOO, które dotarły do brazylijskiego sanktuarium w 2020 r. – Słonie w wieku Kenyi mają traumy psychiczne, których nie da się całkiem uleczyć – mówi Scott Blais, założyciel Global Sanctuary for Elephants. Wyjaśnia, że wiele z nich padło ofiarą tzw. selektywnych odstrzałów powszechnych w XX w., gdy myśliwi strzelali do dorosłych osobnikówz helikopterów. Trafiały potem – rękami kłusowników i handlarzy – do ogrodów zoologicznych i cyrków na całym świecie. Skazywano je na życie w zamknięciu, bez właściwej diety i przestrzeni do ruchu. Nie wiadomo, czy Kenya przeżyła tragedię rozdzielenia z matką wiadomo natomiast, że miała zaledwie cztery lata, gdy w 1984 r. kupiono ją w ramach porozumienia z berlińskim Tierpark Berlin i przewieziono do Mendozy. Umieszczono ją z innym młodym osobnikiem, który wkrótce zmarł na zapalenie płuc. Od tego momentu Kenya żyła samotnie – a przecież jest przedstawicielką gatunku głęboko towarzyskiego. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/2025-10-21-120834-Argentinas-last-captive-elephant-finally-wins-her-freedom--National-Geographic-101a498.png" width="1219" height="812" alt="Mimo silnego stresu, jaki słonie często odczuwają podczas wchodzenia do klatek transportowych, Kenya poradziła sobie z tym bez żadnych problemów./Fot. Fede Sordo / Fundación Franz Weber" title="Mimo silnego stresu, jaki słonie często odczuwają podczas wchodzenia do klatek transportowych, Kenya poradziła sobie z tym bez żadnych problemów./Fot. Fede Sordo / Fundación Franz Weber" /> Wolność, która leczy Lekarka weterynarii Johanna Rincón z Fundacji Franza Webera widzi jednak promyk nadziei. – Panuje przekonanie, że trudno zdobyć zaufanie takich zwierząt tymczasem są tak poranione, że czasem łatwiej je odbudować – mówi Rincón, która uczestniczyła w transferach Kenyi, Mary i Pupy oraz w badaniach zdrowotnych Kuky’ego i Tamy’ego. Rincón nauczyła się odczytywać każdy gest Kenyi. – U innych obserwowałam głównie trąby u Kenyi nauczyłam się czytać z jej oczu – opowiada. – Trzeba im pokazać, że je rozumiesz i szanujesz. Kolejnym wyzwaniem jest oswojenie słoni z transportową skrzynią jako miejscem bezpiecznym. To tam dostają jedzenie, wodę i opiekę. Skrzynia ma system unieruchamiający – jak pas bezpieczeństwa – który zapewnia im wygodę. Słonie muszą zrozumieć, że to sytuacja przejściowa, choć stresująca. Zamknięcie skrzyni bywa jednym z najbardziej nerwowych momentów. Kenya zareagowała dobrze. – Zaakceptowała zamknięcie i zniosła pięciodniową podróż do Brazylii bez większych problemów – relacjonują opiekunowie. Blais opisuje Kenię jako bardzo wrażliwą i ekspresyjną słonicę. Na początku była bardzo niepewna, co było widać po tym, jak ostrożnie podchodziła do ludzi i wchodziła z nimi w interakcje. Opiekunowie z podziwem obserwują jej przemianę, choć to dopiero początek. Dziś Kenya przyjaźni z sąsiadką Pupy, ćwiczy mięśnie jak nigdy dotąd, chodzi po zboczach i przewraca drzewa w swoim środowisku, tarza się w błocie i trawie, co sprawia jej radość, a przy okazji poprawia kondycję stóp poprzez złuszczanie martwego naskórka. – Widzimy, jak stopniowo trauma zaczyna odchodzić – mówi Blais. Sciolla ma nadzieję, że historia Kenyi zainspiruje inne kraje. Fundacja Franza Webera pracuje nad uwolnieniem słoni w innych państwach regionu i w Europie, ze szczególnym naciskiem na te, które wciąż żyją w niewoli w Szwajcarii. – Słonie nie powinny żyć w zamknięciu – mówi Sciolla. – To nie jest ochrona gatunku. Haudet, dyrektor Ekoparku w Mendozie, często słyszy od rozczarowanych bywalców dawnych ZOO, że chcieliby pokazać dzieciom słonie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/2025-10-21-121104-Argentinas-last-captive-elephant-finally-wins-her-freedom--National-Geographic-498e728.png" width="1221" height="813" alt="Na początku tego roku Kenya dołączyła do Pupy i Mary w Global Sanctuary for Elephants./Fot.Tomás Cuesta / Fondation Franz Weber / Global Sanctuary for Elephants" title="Na początku tego roku Kenya dołączyła do Pupy i Mary w Global Sanctuary for Elephants./Fot.Tomás Cuesta / Fondation Franz Weber / Global Sanctuary for Elephants" /> – Ludzie muszą zrozumieć, że to, co widzieli w zoo, nie było słoniem, to był tylko wygląd zwierzęcia z trąbą, uszami i nogami, ale ono nie zachowywało się jak słoń, nie jadło jak słoń, nie żyło jak słoń – mówi. – Z każdym małym krokiem Kenya daje nam radość i pokazuje, że to właściwa droga, że była ostatnim słoniem w niewoli w Argentynie i że nie ma już odwrotu. Źródło: National Geographic
Zakaz hodowli zwierząt na futra przegłosowany! Historyczna chwila dla ochrony zwierząt w Polsce
Sejm RP przegłosował całkowity zakaz hodowli i chowu zwierząt na futra. Za rewolucyjną nowelizacją opowiedziało się 339 posłów. Przełomową nowelizację poparły partie z całego spektrum politycznego. Do końca 2033 roku komercyjna hodowla zwierząt futerkowych ma zniknąć z Polski całkowicie.
17 października 2025 roku w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej doszło do wydarzenia, które przejdzie do historii. Posłowie przegłosowali nowelizację ustawy o ochronie zwierząt, wprowadzającą całkowity zakaz hodowli zwierząt na futra – z wyjątkiem królików. Za zmianami opowiedziało się 339 posłów. Przeciwko było 78, a 19 wstrzymało się od głosu. Jak relacjonują świadkowie, po głosowaniu na sali plenarnej rozległy się brawa. Radość i wzruszenie ogarnęły parlamentarzystów z różnych ugrupowań politycznych. Sejm przegłosował zakaz hodowli zwierząt na futra Nowelizacja uzyskała ponadpartyjne poparcie. Głosowali za nią m.in. posłowie Koalicji Obywatelskiej, Polski 2050, Lewicy, a także część Polskiego Stronnictwa Ludowego i Prawa i Sprawiedliwości. Przeciwko ustawie byli jedynie posłowie Konfederacji. Wśród głosujących "za" znaleźli się m.in. Donald Tusk, Jarosław Kaczyński, Szymon Hołownia, Włodzimierz Czarzasty oraz Władysław Kosiniak-Kamysz. Projekt, którego współautorką jest posłanka Małgorzata Tracz z KO, otrzymał również wsparcie ze strony 100 posłów PiS (55 było przeciw, 18 wstrzymało się) oraz 30 posłów PSL (jeden był przeciw). Co zakłada nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt? Ustawa zakłada całkowity zakaz hodowli zwierząt na futra w celach komercyjnych, z wyjątkiem hodowli królików. Celem nowelizacji jest poprawa dobrostanu zwierząt oraz eliminacja cierpienia zwierząt na fermach futrzarskich. Przedsiębiorcy, którzy prowadzą hodowle, będą zobowiązani do stopniowego zamykania działalności. Zakaz zostanie wprowadzony etapami, aby złagodzić skutki gospodarcze i umożliwić przystosowanie się do nowych przepisów. Terminy wygaszania ferm i wysokość odszkodowań Większość ferm ma zostać zamknięta w ciągu pięciu lat. Całkowity zakaz hodowli zwierząt futerkowych zacznie obowiązywać z dniem 31 grudnia 2033 roku. Właściciele ferm będą mogli ubiegać się o odszkodowania od Skarbu Państwa. Ich wysokość będzie uzależniona od średniego rocznego przychodu z lat 2020–2024 oraz terminu zakończenia działalności. Przepisy zachęcają do jak najszybszego zakończenia działalności. zamknięcie działalności do 1 stycznia 2027 roku – 25% średniego przychodu, do 1 stycznia 2028 roku – 20%, każdorazowe opóźnienie o rok oznacza spadek rekompensaty o 5 punktów procentowych, po 1 stycznia 2031 roku – brak prawa do odszkodowania. Reakcje polityków i organizacji prozwierzęcych Małgorzata Tracz podkreśliła we wpisie w mediach społecznościowych, że nowelizacja to efekt 30 lat walki organizacji prozwierzęcych. „Dokonaliśmy niemożliwego” – napisała, dziękując wszystkim zaangażowanym. Organizacje takie jak Otwarte Klatki i Fundacja Viva nie kryły wzruszenia. Marta Korzeniak z Otwartych Klatek mówiła o „przełomowej, historycznej chwili, na którą Polacy czekali od co najmniej 10 lat”. W swoim wpisie Małgorzata Tracz wezwała również prezydenta Karola Nawrockiego do podpisania ustawy, podkreślając, że poparcie społeczne dla zakazu hodowli na futra przekracza 70%. Nowelizacja trafi teraz do Senatu. Po zatwierdzeniu, zostanie przekazana do podpisu prezydentowi RP. Źródło: Gazeta.pl, TVN24, Małgorzata Tracz Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
W sierpniu nietoperze lubią wpadać mieszkań. Czemu to robią i jak reagować?
Pod koniec lata w Polsce nietoperze częściej wlatują do mieszkań i klatek schodowych. Zjawisko to nie niesie za sobą żadnego niebezpieczeństwa dla ludzi, a nietoperzom można w prosty sposób pomóc wylecieć.
Spis treści Sierpniowe „naloty” nietoperzy Jak pomóc uwięzionym w budynku nietoperzom? W sierpniu w Polsce mogą nasilać się przypadki wlatywania nietoperzy do mieszkań i klatek schodowych. Najczęściej robią to dwa gatunki: karlik malutki i borowiec wielki. Powodem są ich naturalne zachowania oraz nowoczesne udogodnienia dla ludzi. Oba gatunki są niewielkie i daleko im do największych znanych nietoperzy. Sierpniowe „naloty” nietoperzy Zjawisko to jest w Polsce znane i opisywane od lat, jednak ostatnio występuje częściej przez coraz popularniejsze czujniki ruchu, automatycznie włączające światło. Dezorientuje ono zwierzęta skłania je do pozostania w budynku. Nietoperze wlatują przez uchylone okna, szukając schronienia na dzień. Karliki, znajdując obiecującą kryjówkę, przyciągają inne osobniki swoim głosem. Borowce, większe i mniej zwrotne, często nie mogą znaleźć wyjścia, a ich piski również wabią kolejne nietoperze. Taki „efekt domina” może sprawić że grupa nietoperzy staje się coraz liczniejsza. Mogą powstać skupiska liczące od kilkunastu do kilkudziesięciu zwierząt, które dezorientowane automatycznie włączającym się światłem, kilkakrotnie wracają, zamiast odlecieć na noc. Taka szarpanina może je doprowadzić do wycieńczenia, a nawet śmierci. Wpadają też w skrzynki, donice czy szczeliny, z których czasem nie mogą się wydostać. Wcześniej grupy nietoperzy nie niepokojone mogły pozostawać np. na poddaszach przez kilka dni, zanim naturalnie się rozproszyły lub ruszyły dalej, w poszukiwaniu kolejnego „przystanku”. Te nocne ssaki potrzebują niezakłóconego rytmu dnia i nocy. Jak pomóc uwięzionym w budynku nietoperzom? Według instrukcji Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody "Salamandra", po pierwsze - nie należy panikować. Nietoperze nie atakują ludzi. Tylko jeśli chwycimy zwierzaka gołymi rękami, będzie się bronić i może próbować gryźć. Nietoperz wiszący na ścianie czy leżący na podłodze będzie nas jedynie straszył, szczerząc się i wydając trzeszcząco-syczące dźwięki. Latający będzie po próbował uciec. Dlatego najlepiej po prostu tę ucieczkę mu ułatwić. W przypadku karlików najważniejsze jest: uwolnienie zwierząt z miejsc, w których utknęły wyłączenie światła otwarcie okien przed wieczorem Zamknięcie ich po wylocie nietoperzy, aby nie wróciły Jeśli nie wszystkie osobniki wylecą, procedurę trzeba powtórzyć kolejnego wieczora. Borowce często wymagają schwytania (np. grubą rękawicą), jeśli jest ich więcej to zebrania np. do kartonu i wypuszczenia na zewnątrz z odpowiedniej wysokości, by mogły wystartować do lotu. Czasem konieczna może być interwencja wyspecjalizowanej ekipy. PTOP „Salamandra” udostępnia kontakt do całodobowej nietoperzowej linii alarmowej – 604 83 65 83. Towarzystwo zachęca do zgłaszania takich zdarzeń do ogólnopolskiej bazy, co pozwoli lepiej badać zjawisko „sierpniowych nalotów”. Źródło: Nauka w Polsce, PTOP Salamandra Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Nie starzeje się i potrafi odtworzyć własne ciało. Mimo to walczy o przetrwanie
Aksolotl to stworzenie, które przez całe życie zachowuje młodzieńczą formę. Potrafi odtworzyć utracone kończyny, a nawet fragmenty serca czy mózgu. Z utratą naturalnych siedlisk radzi sobie jednak znacznie gorzej.
W tym artykule: Aksolotl, czyli wodny potwór Medialna kariera aksolotla Zapasowa populacja salamandry Rolnicy dla aksolotla W La Roma, modnej dzielnicy Meksyku, patio Monstruo de Agua pełne jest werwy młodych ludzi rozmawiających przy wędzonym ceviche z awokado, grzybach w tempurze i rzemieślniczym piwie. Każda butelka ma etykietę z wizerunkiem dziwacznego aksolotla otoczonego koroną skrzeli przypominających pióra. Browar wybrał skrajnie zagrożoną salamandrę jako swoją maskotkę w nadziei na zwiększenie świadomości problemu wśród meksykańskiej opinii publicznej, mówi jego założyciel Matías Vera-Cruz Dutrenit. – Skoro nasz produkt jest dobry, może występować w roli ambasadora słusznej sprawy – wyjaśnia. Aksolotl, czyli wodny potwór Aksolotl, nazwany tak na cześć azteckiego boga Xolotla, jest ważnym symbolem meksykańskiej kultury. Monstruo del Agua oznacza „wodny potwór”, co jest hiszpańskim przekładem z nahuatl, języka starożytnych Azteków. Te długie na ok. 30 cm płazy niegdyś były powszechne w leżących na dużych wysokościach jeziorach wokół miasta Meksyk. Dziś spotyka się je tylko w kilku kanałach śródlądowych w pobliżu jeziora Xochimilco, gdzie przetrwało co najwyżej 1000 osobników. Ta niebezpiecznie mała populacja stoi w obliczu licznych zagrożeń: zanieczyszczenia wody, drapieżnictwa inwazyjnych karpia i tilapii, a przede wszystkim utraty siedlisk. Medialna kariera aksolotla W związku z trudną sytuacją gatunku w ciągu ostatniej dekady świadomość społeczna na jego temat istotnie wzrosła. Aksolotle są teraz postaciami w grze online Minecraft i na globalnej platformie gier Roblox. Aksolotl widnieje na nowym banknocie o nominale 50 peso. Salamandry te – na wolności zwykle brązowe lub szare – stały się też popularne jako zwierzęta domowe. Przybierają kolor biały z różowymi refleksami z powodu mutacji genetycznej spowodowanej hodowlą w niewoli. Mimo to Luis Zambrano, ekspert od aksolotli z Narodowego Autonomicznego Uniwersytetu Meksyku, jest sceptyczny co do tego, czy nowa ustawa lub rosnąca sława aksolotla przyniosą istotne zmiany. – Mamy miliony [hodowlanych] aksolotli na całym świecie, ale potrzebujemy siedliska – mówi Zambrano. A to zniechęcające zadanie w metropolii liczącej 22 mln ludzi. Nie ma złotego środka na ochronę tego gatunku. W przeciwieństwie do innych salamander, które przechodzą metamorfozę, aksolotle nigdy nie wyrastają ze stadium larwalnego, młodocianego. Zjawisko to zwane jest neotenią. Aksolotle są częstym obiektem badań biologów ze względu na swą zdolność do regeneracji utraconych lub uszkodzonych kończyn, serc, rdzeni kręgowych, a nawet części mózgu – a wszystko to bez blizn. Odkrycie, dlaczego aksolotle nie mają blizn, mogłoby pomóc odblokować zdolność człowieka do regeneracji. Zapasowa populacja salamandry Ich młodzieńcze cechy obejmują pierzaste skrzela wyrastające z głów jak grzywa, błony pławne między palcami, płetwę grzbietową biegnącą wzdłuż ciała i ogona. Dorosłe aksolotle, nazywane ambystomami, mimo iż zachowują skrzela, mają też funkcjonalne płuca i mogą oddychać przez skórę. A gdyby te wieczne niemowlęta nie były jeszcze wystarczająco słodkie, ich pyszczki są uniesione w wiecznym uśmiechu Mony Lisy. Zmieniają się one jednak w odkurzacze, gdy nadejdzie pora jedzenia. Aksolotle wciągają swoje ofiary, w tym skorupiaki, mięczaki, jaja owadów i małe ryby. W 1993 r. rząd meksykański dla ochrony siedlisk aksolotli wyznaczył 215-hektarowy park ekologiczny Xochimilco. Ale postęp jest powolny. – Ścieki i urbanizacja nadal zagrażają znacznej części tego obszaru – mówi Zambrano. Dlatego Zambrano opracował dla aksolotli plan B, zakładając tymczasowe stawy dla trzymanych w niewoli salamander. W niedawnym eksperymencie 11 par wyhodowanych w laboratorium aksolotli wypuszczono pojedynczo do trzech stawów na terenie kampusu uniwersyteckiego. Wyniki były zachęcające. Siedem z 11 par doczekało wyklucia się jaj, a młode osobniki, które przeżyły, były zdrowe. Na razie osobniki trzymane w niewoli służą jako populacja zapasowa. Zambrano powiedział, że naukowcy nie wypuszczą ich do Xochimilco, dopóki dzika populacja nie zniknie. Rolnicy dla aksolotla Pochodzący z Xochimilco działacz społeczny Dionisio Eslava Sandoval bierze sprawy w swoje ręce. Odnawia tradycyjne przedhiszpańskie chinampas – sztuczne rolnicze wyspy otoczone wąskimi kanałami, które filtrują zanieczyszczenia. Chinampy stanowią idealne siedlisko dla aksolotli. Jednak 95 proc. z nich jest już nieproduktywnych albo zarośniętych, albo porzuconych wraz z zanikiem tradycyjnego rolnictwa. Rzadki płaz z Meksyku znaleziony na wolności w Polsce Zwierzę znalazła mieszkanka Szczecina podczas spaceru po Puszczy Bukowej. Nie wiadomo, jak endemiczny płaz z Meksyku znalazł się w Polsce. Na chinampie Sandovala rosną marchew, czosnek, brokuły i inne rośliny uprawiane przy użyciu rodzimych nasion i metod rolnictwa ekologicznego. Ale jest też ona nowym domem dla 11 aksolotli, które Sandoval – za pozwoleniem władz – przeniósł z głównego systemu kanałów do połączonych rowów. Dwa ekrany filtracyjne zatrzymują tam metale ciężkie i inne zanieczyszczenia, a także karpia i tilapię. Przy użyciu tej metody rolnicy wypuścili do podobnych rowów co najmniej 240 kolejnych aksolotli. Choć nie współpracują bezpośrednio z Sandovalem, Zambrano i jego zespół zarządzają projektem Chinampa Refuge. W jego ramach z pomocą 28 lokalnych rolników z chinampas utworzono 20 podobnych ostoi aksolotla. Sandoval ma nadzieję, że jeszcze więcej osób pójdzie w jego ślady. – Chodzi o to, żeby to się rozrastało – powiedział. – Jak edukować ludzi? Dając przykład. To fragment artykułu pochodzącego z magazynu „National Geographic Polska” nr 8/2023. Sprawdź naszą ofertę prenumeraty! National Geographic 8/23
Sztuczna ludzka skóra z drukarki 3D może zastąpić eksperymenty na zwierzętach
Naukowcy z uniwersytetu w Grazu opracowali substytut ludzkiej skóry. Wytwarzany za pomocą drukarki 3D, zawiera żywe komórki i może być wykorzystany m.in. w testowaniu kosmetyków.
Spis treści: W Unii Europejskiej nie wolno testować kosmetyków na zwierzętach Jak tworzy się „rusztowania” dla żywych komórek? Nowatorska budowa nowej sztucznej skóry Hodowle różnych tkanek w laboratorium stają się coraz popularniejsze. Naukowcy upatrują w nich nadziei na przełomy w różnych dziedzinach życia, m.in. medycynie, czy technologii żywności. Utrzymanie przy życiu w warunkach laboratoryjnych (in vitro) samych komórek jest możliwe od dość dawna. Znacznie trudniejsze jest wytworzenie większej struktury, „rusztowania” w którym komórki mogą żyć. Najnowsze osiągnięcie naukowców to tkanka zastępująca ludzką skórę, wykorzystująca właśnie takie „rusztowanie” wykonane za pomocą druku 3D. Jej wykorzystanie może zrewolucjonizować testowanie kosmetyków, do którego do tej pory niestety wykorzystywano żywe zwierzęta. W Unii Europejskiej nie wolno testować kosmetyków na zwierzętach Unia Europejska, na mocy dyrektywy 2010/63/UE i kilku późniejszych regulacji ustanowiła ograniczenia dotyczące testów kosmetyków na zwierzętach w całej UE. Od tego czasu trwają intensywne poszukiwania alternatywnych metod testowania. Jednak choć uregulowano branżę kosmetyczną, to branża chemiczna nadal może legalnie testować różne substancje na zwierzętach, m.in. na królikach. Alternatywa jest więc bardzo potrzebna. Jak tworzy się „rusztowania” dla żywych komórek? Interesujące badanie opublikowano właśnie w czasopiśmie naukowym „STAR Protocols”. Zespół badaczy z Uniwersytetu Technologicznego w Grazu i Vellore Institute of Technology w Indiach opracował imitację skóry, która naśladuje prawdziwą, trójwarstwową strukturę oraz biomechanikę ludzkiego narządu. Takie imitacje można tworzyć przy użyciu druku 3D. Składają się z hydrożelowego szkieletu, w którym osadzone są żywe komórki. Wyzwanie polega na tym, by taki szkielet w żaden sposób komórkom nie szkodził i był dla nich środowiskiem w którym mogą nie tylko przetrwać, ale dzielić się i komfortowo żyć. Hydrożele, jak sama nazwa wskazuje, zawierają dużo wody, trzeba je zatem ustabilizować tak, by wytrzymały jako rusztowanie dla komórek. Wśród biomateriałów stosowanych do produkcji takich struktur najpopularniejsze są jak dotąd materiały na bazie celulozy. Wyróżniają się biokompatybilnością, odnawialnością i stałymi, przewidywalnymi właściwościami. Nowatorska budowa nowej sztucznej skóry Połączenie nanowłókien celulozy (NFC), karboksymetylocelulozy (CMC) i kwasu cytrynowego (CA) to nowatorska metoda zastosowana przez naukowców z Grazu. Będzie się nadawać do różnych zastosowań w inżynierii tkankowej. Trójskładnikowy „atrament” do druku 3D jest najpierw formowany przez drukarkę w trójwymiarowy wzór zadany przez naukowców. Następnie liofilizowany (zamrożenie i usunięcie wody), a na końcu neutralizowany, by usunąć nadmiar kwasu cytrynowego. Cały proces jest dość delikatny i pozbawiony użycia jakichkolwiek agresywnych chemikaliów. Po udanej stabilizacji hydrożelowego rusztowania za próbkę zabierają się partnerzy eksperymentu w Indiach. Testują odporność i toksyczność wydruków 3D w hodowli komórkowej. Dopiero gdy komórki skóry w hydrożelu przeżyją przez 2–3 tygodnie i wytworzą większą tkankę, możemy mówić o imitacji skóry. Może ona być następnie wykorzystana do dalszych testów komórkowych na kosmetykach. Pierwsze testy hydrożeli 3D w hodowli komórkowej były bardzo udane. Materiały okazały się nietoksyczne i stabilne mechanicznie. Karin Stana Kleinschek, jedna z autorek badania, mówi że następnym krokiem będzie testowanie na „skórze” konkretnych nanocząstek obecnych w kosmetykach. „Wspólnie pracujemy nad dalszą optymalizacją hydrożeli i potwierdzeniem ich przydatności jako substytutu eksperymentów na zwierzętach” – dodaje biotechnolożka. Źródło: STAR Protocols Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Oto najmniejsza małpka na świecie. Pigmejka karłowata mieści się w dłoni
Maleńka, charakterna i inteligentna pigmejka karłowata może stać się ofiarą własnego uroku. Odławiana ze swoich naturalnych siedlisk i sprzedawana jako zwierzątko domowe, stała się gatunkiem zagrożonym.
Spis treści: Pigmejka karłowata – opis i zwyczaje Miejsce pigmejki karłowatej wśród innych gatunków małp Zagrożenia dla pigmejki karłowatej Pigmejka karłowata jako zwierzę domowe Pigmejka karłowata jest tak mała, że bywa nazywana „finger monkey”. Jak na małpę jest wyjątkowo łagodna. Obok uroczego wyglądu to jeden z powodów, dla których jest pożądanym egzotycznym zwierzęciem domowym. Odławianie jej w jej naturalnym środowisku południowoamerykańskich lasów deszczowych jest nielegalne. Mimo to stała się gatunkiem zagrożonym. Pigmejka karłowata – opis i zwyczaje Pigmejka karłowata to gatunek małpy z rodziny pazurkowcowatych, który występuje w Ameryce Południowej, głównie w Brazylii, Boliwii Kolumbii i Ekwadorze. Można ją spotkać głównie w lasach deszczowych, ale czasem także w pobliżu ludzkich siedlisk. Jak przystało na przedstawicielkę naczelnych, pigmejka jest zwierzęciem bardzo inteligentnym i wysoce społecznym. Jest najmniejszą przedstawicielką małp na świecie. Osiąga zaledwie 12–15 cm długości ciała i waży mniej więcej 100–150 gramów. Puszysty ogon przeważnie jest dłuższy niż całe ciało pigmejki i ma 17–23 cm. Nazwa tej małpki pochodzi właśnie od jej niewielkiego rozmiaru i nawiązuje do pigmejów, czyli grupy środkowoafrykańskich ludów o wyjątkowo niskim wzroście. Jest pokryta gęstym futerkiem o kolorze od złotobrązowego, przez szary i bliski czarnego na grzbiecie oraz jaśniejszy na brzuchu. Charakterystyczne, duże oczy nadają jej pyszczkowi mądry wygląd, kontrastujący z maleńkim rozmiarem. Jak wszystkie małpy, pigmejka karłowata jest zwierzęciem społecznym, żyjącym przeważnie w grupach liczących od 2 do 10 osobników. Grupy te są zorganizowane hierarchicznie, z dominującym samcem na czele, jedną dorosłą samicą i jednym lub kilkoma pokoleniami młodych. Samce są nieco większe i bardziej agresywne niż samice. Samice pigmejki karłowatej rodzą zazwyczaj jedno młode lub bliźniaki, dwa razy do roku. Potomstwo pozostaje przy matce przez około 6 miesięcy. Opieka nad najmłodszymi maluchami jest w grupie pigmejek priorytetem i uczestniczą w niej nie tylko oboje rodzice, ale też starsze rodzeństwo. Pigmejki karłowate wykształciły złożony system komunikacji między sobą w grupie. To zarówno dźwięki, gesty jak i sygnały chemiczne. Pigmejka posiada gruczoły zapachowe w okolicach odbytu. Ich wydzielina służy zarówno do znakowania terenu, jak i jest sygnałem gotowości płciowej samicy. Piski, gwizdy i odgłosy przypominające ptasie ćwierkanie mają różne, jeszcze nie do końca poznane znaczenie. Część z wydawanych przez pigmejkę karłowatą odgłosów jest niesłyszalna dla ludzkiego ucha – to bardzo wysokie ultradźwięki. W sytuacji zagrożenia pigmejki przyjmują charakterystyczne pozycje, wyginając grzbiet i strosząc futro, by wydawać się większe. To zwierzątka w przeważającej części roślinożerne. Dieta pigmejki karłowatej składa się głównie z odżywczych i słodkich roślinnych soków, ale też owoców, liści, kwiatów, owadów i innych małych bezkręgowców. Małpy te są bardzo zwinne i potrafią poruszać się po drzewach z dużą prędkością, co pozwala im na zdobywanie pożywienia w różnych miejscach. Miejsce pigmejki karłowatej wśród innych gatunków małp Pigmejka karłowata posiada jedną bliską krewną, małpkę nie posiadająca polskiej nazwy. Jej nazwa łacińska to Cebuella niveiventris. Według niektórych klasyfikacji Cebuella niveiventris nie jest osobnym gatunkiem, a tylko podgatunkiem pigmejki karłowatej. Razem są zaliczane do rodzaju pigmejka. Należą do większej rodziny naczelnych: pazurkowcowatych, liczącej kilkadziesiąt gatunków. Wszystkie są tzw. małpami Nowego Świata i żyją na terenach obu Ameryk. W jej skład wchodzą wszystkie najmniejsze gatunki małp. Oprócz pigmejki karłowatej są to między innymi: marmozety, tamaryny, uistiti. Zagrożenia dla pigmejki karłowatej Oba gatunki pigmejek znajdują się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych i mają status gatunków wysokiego ryzyka (ang. VU, czyli vulnerable). Stało się tak głównie z powodu utraty siedlisk będącej wynikiem wylesiania i ekspansji rolnictwa. Także turystyka wypycha Pigmejki w wyższe partie lasu deszczowego i sprawia że zmieniają się ich zwyczaje komunikacyjne – małpki stają się cichsze by nie zwracać na siebie uwagi ludzi. Wiele organizacji zajmuje się ochroną tego gatunku, prowadząc programy edukacyjne i monitorując populacje. Fakt, że jest często łowiona i sprzedawana jako zwierzę domowe, przyczynia się do spadku jej populacji. Najczęściej tego typu nielegalne praktyki mają miejsce w Ekwadorze. Pigmejka karłowata jako zwierzę domowe Pigmejki karłowate są zwierzątkami łatwymi do oswojenia i szybko się uczą, także wykonywania sztuczek. Ich niewielki rozmiar i uroczy wygląd, łagodność, a także umiejętności życia w grupie sprawiają, że stały się jednymi ze zwierząt domowych. W niewoli pigmejka karłowata jest często hodowana w ogrodach zoologicznych i prywatnie. Można ją czasem dostać także w sklepach zoologicznych i hodowlach w Polsce, choć rzadko. Jej cena może sięgać kilkunastu tysięcy złotych, a posiadanie wymaga zezwolenia i udokumentowania pochodzenia. Jednak w świetle kurczącej się populacji pigmejki karłowatej, jej wysokiej inteligencji i wymagań społecznych, warto sobie zadać pytanie czy trzymanie takiej małpki w domu jest etyczne. W wielu ogrodach zoologicznych, także w Polsce, można z bliska obejrzeć pigmejkę karłowatą (m.in. w śląskim Ogrodzie Zoologicznym). W ZOO małpka ta z pewnością ma lepsze warunki do życia niż w mieszkaniu. Jako przedstawicielka naczelnych ma bardzo duże potrzeby psychologiczne i społeczne, trudne do zaspokojenia w warunkach domowych. Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Pingwin równikowy żyje na gorących wyspach Galapagos. To jeden z najrzadszych gatunków na świecie
Przez miliony lat pingwin równikowy radził sobie dobrze w ciepłym klimacie. Dziś jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem. Jak naukowcy próbują uratować te ptaki?
Spis treści: Skąd pingwin równikowy wziął się na równiku? Zagrożenia dla pingwinów równikowych Nowe gniazda się sprawdzają Pingwin równikowy – ciekawostki Ponad dekadę temu biolożka P. Dee Boersma wydrążyła niewielki otwór w lawie na Wyspach Galapagos. Miała nadzieję na zwabienie jednego z najrzadszych nielotów na świecie. Pięć miesięcy później para pingwinów równikowych (Spheniscus mendiculus) wprowadziła się do tak przygotowanego gniazda i odchowała młode. W następnym roku wprowadziła się tam kolejna para. Obecnie co najmniej 84 z 120 gniazd, które wydrążyli prof. Boersma z University of Washington w Seattle i jej współpracownicy, nadal nadają się do użytku. A ostatni spis liczebności pingwinów na Galapagos wykazał, że ​​jedna czwarta z nich to osobniki młodociane. To niemało zważywszy na to, że liczebność gatunku szacowana jest między 1500 a 4700 osobników. Po raz pierwszy od dłuższego czasu prof. Boersma, badaczka National Geographic mówi, że jest nadzieja dla tych ptaków. Pingwiny równikowe i tak muszą zmagać się ze zmiennym klimatem Galapagos. Woda tam jest raz ciepła, raz zimna. Zależy to od cyklicznych zjawisk pogodowych El Niño i La Niña. To drugie schładza wodę, co sprawia, że wzdłuż zachodniego wybrzeża Ameryki Południowej pojawia się większa ilość ryb. A to z kolei przyczynia się do obecnego wzrostu populacji pingwinów równikowych, gdyż zapewnia im więcej pożywienia. Skąd pingwin równikowy wziął się na równiku? Nikt dokładnie nie wie, w jaki sposób pingwiny, które znane są z życia w południowych, często lodowatych środowiskach, znalazły się na równiku. Pingwin równikowy jest najbliżej spokrewniony z pingwinem Humboldta z wybrzeża Peru i Chile. Możliwe, że miliony lat temu niektóre pingwiny Humboldta popłynęły z prądem oceanicznym, zatrzymały się na Galapagos i tam zostały. W drodze ewolucji do trzech razy w roku nauczyły się wychowywać pisklęta na skalistych wyspach wystarczająco gorących, aby usmażyć jajko. Pingwiny z Galapagos potrzebują cienia w pobliżu wody, aby zakładać gniazda, ale drzewa są na wyspach rzadkością. Dlatego te monogamiczne czarno-białe ptaki korzystają z tuneli lawowych. To jamy, które zwykle mają około metra głębokości. Pingwiny składają w nich jedno lub dwa jaja bezpośrednio na skale. Pisklęta opuszczają gniazdo w wieku od ośmiu do dziewięciu miesięcy, chociaż czasami wracają jeszcze do rodziców po jedzenie. Zagrożenia dla pingwinów równikowych Kiedy ludzie przybyli na wyspy, sprowadzili nieznane wcześniej gatunki, takie jak koty i szczury, które polują na jaja, pisklęta, a nawet dorosłe osobniki. Komercyjne połowy w okolicznych wodach doprowadziły do ​​przełowienia wielu ryb preferowanych przez ptaki. Ale największy wpływ na pingwiny równikowe ma pogoda. W 1982 roku wyjątkowo silne zjawisko El Niño przetoczyło się przez kulę ziemską. Woda oceanu ociepliła się, uniemożliwiając wydostawanie się na powierzchnię kluczowych składników odżywczych. Brak składników odżywczych oznaczał brak ryb, czyli brak pożywienia dla pingwinów. Pisklęta najpierw głodowały, idąc do rodziców po posiłek i go nie znajdując. Następnie ginęły dorosłe osobniki. Prof. Boersma szacuje, że populacja pingwinów z Galapagos spadła wówczas o połowę, z 10 tys. do mniej niż 5000 osobników. Nigdy już się z tego nie podniosła. Nowe gniazda się sprawdzają – Gatunek ten nie radzi sobie najlepiej w niewoli, więc nie ma ogrodów zoologicznych z pingwinami równikowymi – mówi Paul Salaman. To prezes Galápagos Conservancy, amerykańskiej organizacji non-profit, która działa na rzecz ochrony dzikiej przyrody archipelagu. – Nie ma alternatywy. Naprawdę musimy wziąć się do roboty – dodaje. W 2010 roku, szukając sposobów na zwiększenie populacji, naukowcy zaobserwowali, że wiele pierwotnych miejsc lęgowych pingwinów znajdowało się na wyspach zamieszkanych przez szczury i koty. Zespół postanowił więc stworzyć nowe gniazda na wyspach, na które te drapieżniki nie mają tak dużego wpływu. Prace te finansowane były przez takie źródła jak National Geographic Society oraz Fundacja Davida i Lucile Packardów. Jak ostrzega prof. Boersma, która bada ten gatunek od 1970 r., na razie za wcześnie, by stwierdzić, czy ostatni wzrost liczby młodych pingwinów oznacza prawdziwą odbudowę populacji. – Ale jeśli będzie dużo gniazd dobrej jakości, pingwin równikowy powinien sobie poradzić – dodaje. Pingwin równikowy – ciekawostki Pingwin równikowy to jedyny gatunek pingwina gnieżdżący się na półkuli północnej. Dorosłe pingwiny równikowe mają wierzch ciała czarny, a spód biały. Na spodzie ciała biegnie szeroki czarny pas. Z kolei boki głowy otacza cienki biały pas. Ptaki te osiągają 45 cm wysokości i 2,5 kg masy ciała. Dożywają 20 lat. Pingwiny równikowe potrafią schładzać swoje ciało, m.in. poprzez dyszenie i osłanianie stóp przed słońcem. Mają też zmniejszoną ilość tkanki tłuszczowej. Pokarm tego gatunku to głównie drobne ryby. Pingwin równikowy poluje stadami, często wraz z kormoranami nielotnymi. Na pingwiny polują rekiny i walenie. Pingwin z Galapagos uznawany jest za gatunek zagrożony wyginięciem. Podlega ochronie prawnej. Źródło: National Geographic.
Ara modra została uznana za gatunek wymarły. Czy ta piękna papuga zostanie przywrócona naturze?
Ara modra to gatunek, który jeszcze nie tak dawno temu zyskał status wymarłego na wolności. Dziś, dzięki staraniom biologów, ta piękna papuga powraca, ale jej los wciąż jest niepewny, tym bardziej, że sam proces reintrodukcji nie przebiega tak sprawnie, jak powinien. Jak wygląda ara modra? Gdzie żyje i dlaczego populacja tych ptaków wyginęła? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Jak wygląda ara modra? Gdzie występuje ara modra? Tryb życia ary modrej Inteligencja ary modrej Status ary modrej Naukowcy nie mają wątpliwości, że świat stoi u progu szóstego wielkiego wymierania gatunków. Ich zdaniem aktualne tempo, w jakim kurczy się bioróżnorodność na naszej planecie, jest od 100 do 1000 razy szybsze w porównaniu z naturalnym tempem ewolucyjnym. W historii Ziemi miało miejsce pięć wielkich wymierań. Wszystkie wynikały ze zmian klimatycznych. Tym razem jest nieco inaczej. Bo o ile do wymierania gatunków rzeczywiście w największej mierze przyczynia się wzrost średniej temperatury, to geneza tego zjawiska jest inna. Nie jest wywołane kataklizmem, a działalnością jednego gatunku – człowieka. Do tego należy doliczyć także inne czynniki antropogeniczne, jak zmiany w rolnictwie skutkujące kurczeniem się siedlisk, polowania i kłusownictwo. Wśród licznych ofiar postępującego procesu znalazła się ara modra. Wciąż nie wiadomo, czy ten piękny ptak odrodzi się w naturze. Jak wygląda ara modra? Ara modra (Cyanopsitta spixii) to średniej wielkości ptak z rodziny papugowatych. Jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju Cyanopsitta. Charakterystyczne dla tego gatunku jest niebieskie upierzenie, ale nie tylko. W porównaniu ze swoimi kuzynkami, ara modra jest raczej niewielka. Osiąga do 56 cm długości, a masa jej ciała zamyka się w przedziale od 300 do 400 g. Mówimy tu zatem o jednej z najmniejszych ar. W części grzbietowej i na skrzydłach, pióra ary modrej są ciemnoniebieskie. Część brzuszna, także niebieska, jest nieco jaśniejsza. W tym obszarze, na piórach da się dostrzec zielonkawy nalot. Pióra pokrywające głowę i szyję są szare. Skóra wokół oczu (o intensywnie żółtych tęczówkach) i na kantarku nie jest upierzona. Dziób ptaka jest czarny. W obrębie gatunku dymorfizm płciowy nie jest silnie zaznaczony. Samce są nieco większe od samic, ale ubarwienie jest wspólne dla obu płci. Młode osobniki prawie nie różnią się od dojrzałych. Można je rozpoznać po nieco krótszym ogonie i brązowych tęczówkach. Gdzie występuje ara modra? Ara modra jest gatunkiem neotropikalnym. To brazylijski endemit. Pierwotnie występował we wschodniej części kraju, na obszarze stanów Bahia i Pernambuco. Zasięg tych ptaków ograniczał się do lasów galeriowych. Najwięcej siedlisk znajdowało się w miejscach, w których rosły drzewa z gatunku Tabebuia aurea. Tryb życia ary modrej Na wolności ary modre żyły w parach lub tworzyły niewielkie grupy. Prowadziły osiadły tryb życia. To płochliwe i nieśmiałe ptaki. Zaniepokojone, natychmiast wzlatywały w powietrze, co znacząco utrudniało ich obserwację. Na uwagę zasługuje bogaty repertuar wokalny tych ptaków. Ary modre są „wygadane”. Do komunikacji z innymi członkami stada posługują się szerokim wachlarzem dźwięków. W locie wydają z siebie charakterystyczne skrzeczące, ochrypłe odgłosy. Równie imponująca jest jej zdolność do naśladowania dźwięków. Osobniki trzymane w niewoli okazują się prawdziwymi gadułami. Ile żyje ara modra? Przedstawiciele tego gatunku są dość długowiecznymi ptakami. Przeciętna długość życia wynosi w ich przypadku 28–38 lat. Czym żywi się ara modra? Tak jak większość przedstawicieli rodziny papugowatych, ara modra jest roślinożercą. W jej jadłospisie znajdują się przede wszystkim nasiona, owoce i orzechy. Inteligencja ary modrej Przedstawiciele tego gatunku cechują się ponadprzeciętną inteligencją. To cecha charakterystyczna wszystkich papugowatych, które obok krukowatych, do których zaliczana jest między innymi wrona siwa, należą do najinteligentniejszych ptaków. O ich wysokim IQ świadczy nie tylko zdolność naśladowania dźwięków, ale także umiejętność rozwiązywania prostych problemów. Na wysoką inteligencję papug wskazują także rozwinięte zdolności społeczne. Status ary modrej Od 1994 do 2019 roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) klasyfikowała arę modrą jako gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem. W 2000 roku zaobserwowano ostatniego przedstawiciela gatunku Cyanopsitta spixii, żyjącego w środowisku naturalnym. W 2019 roku status ptaka został zmieniony. Od tamtej pory gatunek ten jest klasyfikowany jako wymarły na wolności. Drastyczny spadek liczebności ary modrej jest wypadkową trzech czynników: polowań, kłusownictwa i utraty siedlisk. Reintrodukcja ary modrej Od kilku lat trwają próby przywrócenia gatunku. Biolodzy z różnych organizacji podjęli starania odtworzenia populacji tych ptaków w oparciu o okazy trzymane w niewoli. W 2020 roku z Berlina przewieziono do Brazylii 50 par. 11 czerwca 2022 roku wypuszczono na wolność osiem ptaków, a sześć miesięcy później – dwanaście. W pierwszym roku cztery ary padły ofiarą drapieżników, a trzy znikły bez śladu. W 2023 roku pojawiła się jednak nadzieja. Ptaki zaczęły się rozmnażać. Dwa pierwsze lęgi nie były udane, ale w październiku wykluły się pierwsze pisklęta. Żadne nie przeżyło, jednak w marcu 2024 roku na świat przyszły kolejne młode. W październiku na wolności przebywało 11 osobników, w tym dwa młode. Problemy z programem reintrodukcji Należy jednak wspomnieć, że w maju los programu przywracania tych ptaków naturze stanął pod znakiem zapytania. Wynika to z faktu, że dwie główne organizacje, które zainicjowały reintrodukcję gatunku, nie wyraziły chęci dalszej współpracy. Ze strony brazylijskiej organizacji ICMBio padły oskarżenia pod adresem niemieckiego Stowarzyszenia na rzecz Ochrony Papug Zagrożonych (ACTP) o sprzedaż ptaków do Indii. Niemieccy biolodzy zdementowali te pogłoski. Wyjaśnili, że ptaki nie zostały sprzedane, a przeniesione do miejsca, gdzie warunki są bardziej sprzyjające. W rezultacie współpraca została zerwana. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
W tym muzeum porozmawiasz ze zwierzętami. Również z tymi wymarłymi dawno temu
Z kilkunastoma zwierzętami, m.in. z dodo i wielorybem, ale też z pandką rudą i… karaluchem można porozmawiać w Muzeum Zoologii Uniwersytetu w Cambridge. Wszystko dzięki sztucznej inteligencji.
Spis treści: Jak ożywić zwierzę? Pomocna sztuczna inteligencja Rozmowy ze sztuczną inteligencją na podsłuchu O czym porozmawiasz ze zwierzęciem? Wymieranie zwierząt jest poważnym problemem. Tylko w Polsce w ciągu 100 lat zniknęło blisko 40 gatunków. Z szacunków wynika, że co roku wymierają na świecie wymierają ich tysiące. Z tego powodu, aby szerzyć wśród ludzi świadomość dotyczącą zagrożonych zwierząt, angielskie muzeum przygotowało nietypową wystawę. Jak ożywić zwierzę? Pomocna sztuczna inteligencja W ramach współpracy z firmą Nature Perspectives, wiceszef Muzeum Zoologii Uniwersytetu w Cambridge Jack Ashby wybrał szereg okazów zwierząt, aby przywrócić je do życia przy użyciu generatywnej sztucznej inteligencji. Odwiedzający mogą zadawać pytania trzynastu okazom – w tym szkieletom dodo i wieloryba, wypchanej (w technice taksydermii) pandce rudej i zakonserwowanemu karaluchowi. Aby zainicjować „rozmowę” należy zeskanować kod QR, który otwiera okno czatu na telefonie komórkowym. W dwukierunkowych rozmowach, które mogą być głosowe lub tekstowe, okazy odpowiadają na pytania tak, jakby nadal żyły. Zdaniem muzealników to w tej placówce po raz pierwszy wykorzystano generatywną sztuczną inteligencję, aby umożliwić odwiedzającym rozmowę z eksponatami. Rozmowy ze sztuczną inteligencją na podsłuchu Rozmowy ludzi z eksponatami będą zaledwie pierwszym etapem akcji. Analizując dane z muzealnicy mają nadzieję, że eksperyment pomoże im dowiedzieć się więcej o tym, w jaki sposób sztuczna inteligencja może pomóc w angażowaniu społeczeństwa w ochronę przyrody. Nowatorski pomysł ma również dać wgląd w to, co odwiedzający naprawdę chcą wiedzieć o prezentowanych okazach. Celem przedsięwzięcia jest odwrócenie rosnącej apatii wobec utraty różnorodności biologicznej poprzez zastosowanie nowych sposobów umożliwiającej interakcję ze światem przyrody. View oEmbed on the source website – To niesamowita okazja dla ludzi, aby przetestować powstającą technologię w naszym inspirującym otoczeniu muzealnym. Mamy także nadzieję dowiedzieć się czegoś o tym, jak nasi goście postrzegają prezentowane zwierzęta – powiedział Jack Ashby, zastępca dyrektora Muzeum Zoologii Uniwersytetu Cambridge. – Po raz pierwszy odwiedzający w każdym wieku będą mogli zapytać okazy, o co tylko zechcą – zaznacza Ashby. O czym porozmawiasz ze zwierzęciem? W czasie rozmowy z muzealnym eksponatem, może dowiedzieć się np. skąd pochodzi i w jaki sposób został przygotowany do wystawienia w muzeum. Rozmowy są automatycznie dostosowane do wieku rozmówcy. Zwierzęta dostosowują swój ton i język do wieku osoby, z którą rozmawiają. Są też wielojęzyczne – mówią w ponad 20 językach, w tym po hiszpańsku i japońsku, dzięki czemu odwiedzający mogą rozmawiać w swoich ojczystych językach. Zespół wybrał szereg okazów, które obejmują szkielety, okazy wypchane, modele i całe zakonserwowane zwierzęta. Oto pełna lista: szkielet dodo, szkielet narwala, koralowiec mózgowy, motyl rusałka admirał, szkielet płetwala, amerykański karaluch; taksydermia kurobroda różnodziobego (niedawno wymarły ptak z Nowej Zelandii), taksydermia pandki rudej, dziobak, skamieniały szkielet leniwca olbrzymiego, czaszka i poroże jelenia olbrzymiego, taksydermia krzyżówki, model Ichthyostega (wymarły przodek wszystkich zwierząt z czterema nogami). Rozmowy ze zwierzętami będą możliwe tylko do 15 listopada 2024 roku. Dlatego warto się pośpieszyć z wizytą w muzeum. Źródło: Museum of Zoology. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Rekord świata w nurkowaniu żółwi pobity. To zwierzę schodzi głębiej niż łodzie podwodne
Żółw skórzasty z Zachodniego Pacyfiku najprawdopodobniej pobił rekord świata w nurkowaniu głębinowym morskich gadów. Po opuszczeniu terenów lęgowych na Wyspach Salomona zszedł na głębokość 1344 m. Wynik czeka na wpisanie do Księgi rekordów Guinnessa.
W tym artykule: Rekordziści wśród żółwi Ochrona żółwi skórzastych Gdzie został pobity rekord świata w nurkowaniu żółwi Wśród ludzi rekordzistą w nurkowaniu głębokim jest Ahmed Gabr. W 2014 r. Gabr ustanowił rekord świata w nurkowaniu głębokim z butlą. W ciągu 14 minut opuścił się na głębokość 332,5 metra. Wynurzenie zajęło mu o wiele dłużej. Z powodu dekompresji powrót Gabra na powierzchnię trwał aż 13 godzin i 35 minut. Urządzenia budowane ludzką ręką mogą opuszczać się nieporównanie głębiej. Ekspedycje odbywane w specjalnie zaprojektowanych pojazdach zanurzają się na kilometry pod powierzchnię. W zeszłym roku głośno było o katastrofie pojazdu Titan. W czasie nurkowania do wraku Titanica – leżącego na głębokości 3,8 km – śmierć poniosło 5 osób. Wydawałoby się, że zwierzęta – szczególnie te posiadające płuca – raczej nie mają szans na sukcesy w nurkowaniu głębinowym. A jednak jest inaczej. Morskie gady zanurzają się nawet kilkukrotnie głębiej niż ludzie (wyposażeni w butle). Organizacja The Nature Conservancy (TNC) poinformowała, że zaobserwowała rekordowe zanurzenie pewnego żółwia skórzastego. W marcu samica żółwia nazwana Uke Sasakolo zeszła na 1/3 głębokości Titana – 1344 m. Rekordziści wśród żółwi To najgłębsze zanurzenie odnotowane dla żółwi. Według Księgi rekordów Guinnessa dotychczasowy rekord wynosi 1280 m. Ustanowił go w 2006 r. inny żółw skórzasty (Dermochelys coriacea). Dla porównania, obecnie łodzie podwodne działają na głębokościach 300–400 m. Za najgłębiej schodzącą jednostkę militarną długo uznawano USS Dolphin (AGSS 555). Ta łódź podwodna mogła zanurzyć się na ponad 900 m. Żółwiom skórzastym udaje się jednak prześcigać nawet pojazdy opracowywane dla wojska. Co więcej, robią to na jednym oddechu. Naukowcy zaobserwowali, że gady te wytrzymują pod wodą nawet 90 minut bez wynurzania. Mogą błyskawicznie opaść na dno, a potem wrócić na powierzchnię m.in. dzięki szczególnej budowie karapaksu, czyli zewnętrznej powłoki okrywającej ich ciało. Zazwyczaj składa się ona z twardych kostnych płytek. Jednak u żółwi skórzastych nie są one ze sobą ściśle połączone. Gady te mają ciało okryte grubą skórą, w której osadzone są kostne płytki – osteodermy. Dzięki temu w czasie nurkowania karapaks żółwi może się ścieśniać i rozszerzać. Chroni to organy wewnętrzne zwierzęcia przed radykalnymi zmianami ciśnienia. Ochrona żółwi skórzastych O rekordowym zanurzeniu Uke Sasakolo dowiedzieliśmy się dzięki programowi ochrony żółwi skórzastych prowadzonemu przez TNC. Te wspaniałe gady – największe żółwie świata ważące nawet 400 kg – mają ogromny zasięg występowania. Spotyka się je od Pacyfiku po Atlantyk. Jednak niektóre ich populacje znajdują się pod silną presją środowiskową. Dotyczy to żółwi skórzastych z Zachodniego Pacyfiku. Ich populacja składa się tylko z ok. 1400 zdolnych do rozrodu osobników. Każdy dorosły żółw skórzasty jest więc na wagę złota. Gigant z plejstocenu. Znaleziono skamieniałość słodkowodnego żółwia, który miał prawie 2 metry długości Naukowcy odkryli nowy gatunek potężnego żółwia sprzed kilkunastu tysięcy lat. Został nazwany po jednym z bohaterów prozy Stephena Kinga. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/gigant-z-plejstocenu-znaleziono-skamienialosc-slodkowodnego-zolwia-ktory-mial-prawie-2-metry-dlugosci-1578033.jpg" width="938" height="469" alt="Gigant z plejstocenu. Znaleziono skamieniałość słodkowodnego żółwia, który miał prawie 2 metry długości" title="Gigant z plejstocenu. Znaleziono skamieniałość słodkowodnego żółwia, który miał prawie 2 metry długości" /> Gdzie został pobity rekord świata w nurkowaniu żółwi Dlatego właśnie organizacja TNC otagowała 17 żółwi przebywających na terenach lęgowych na Wyspach Salomona. To pozwoliło dokładnie prześledzić trasy ich migracji. Większość płynęła stamtąd na południowy wschód, na obfite w pokarm wody u wybrzeży Nowej Zelandii. Niektóre jednak okazały się prawdziwymi eksploratorami. Żółwica nazwana Aunty June w ciągu niecałego roku pokonała ponad 8000 km. Przepłynęła z Wysp Salomona aż do wybrzeży Kalifornii. Z kolei żółwica Uke Sasakolo okazała się miłośniczką nurkowania głębinowego. Poza rekordowym zanurzeniem jeszcze czterokrotnie schodziła poniżej 1200 m. Jej osiągnięcie czeka na wpisanie do Księgi Rekordów Guinnessa. Jak informuje portal Live Science, stanie się to dopiero po pojawieniu się recenzowanej pracy naukowej opisującej m.in. metody śledzenia wędrówek żółwi. Źródło: Live Science, CoolGreenScience Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Słonie wołają się po imieniu. Dowiedzieliśmy się tego dzięki sztucznej inteligencji
Słonie nadają sobie imiona. Poszczególnym osobnikom przypisują charakterystyczne dla nich dźwięki i używają ich w trakcie nawoływań. Kiedy naukowcy zwracali się do słoni, używając ich imion, zwierzęta odpowiadały.
W tym artykule: Jak porozumiewają się słonie? Czy słonie mają język? O czym mówią słonie? Czy kiedyś porozmawiamy ze słoniami? Nie tylko ludzie nadają sobie imiona. To samo robią również słonie. To unikatowa umiejętność wśród zwierząt. Przełomowe odkrycie naukowców z Uniwersytetu Stanowego Colorado opisano w czasopiśmie „Nature Ecology and Evolution”. Jak porozumiewają się słonie? Ustalenie, że słonie wołają się po imieniu, wymagało czterech lat badań, z uwzględnieniem 14 miesięcy pracy w terenie. Naukowcy nagrywali nawoływania słoni z dwóch stad zamieszkujących sawannę w Kenii. W sumie zarejestrowali 469 odmiennych wokalizacji. Nawołujących słoni było 101, odbierających informacje – 117. Zgromadzone dane zostały następnie wprowadzone do programu wykorzystującego uczenie maszynowe. Odpowiednio wytrenowana sztuczna inteligencja wyłapała wśród nawoływań dźwięki, które odpowiadały imionom słoni. A konkretnie – były to umowne dźwięki nadawane przez jedne słonie drugim. Tym samym stanowiły odpowiedniki ludzkich imion. By zweryfikować hipotezę, że słonie mają imiona, naukowcy puszczali zwierzętom wybrane fragmenty nawoływań. Gdy słoń słyszał swoje imię wokalizowane przez członka rodziny lub przyjaciela, odpowiadał pozytywnie i „z energią”, jak stwierdzili badacze. Gdy słyszał imię innego zwierzęcia, reagował znacznie mniej entuzjastycznie. Czy słonie mają język? Badanie potwierdza obserwacje biologów od lat zajmujących się ochroną słoni. – Lata temu zauważyłam, że kiedy dany słoń wydaje „kontaktowe” dudnienie, jeden osobnik ze stada podnosi głowę, słucha, po czym odpowiada – mówi „New Scientistowi” Joyce Poole z ElephantVoices, organizacji zajmującej się badaniami słoni. – Reszta wydawała się ignorować nawołujące zwierzę. Zastanawiałam się więc, czy te dźwięki nie były przypadkiem przeznaczone dla konkretnego odbiorcy – dodaje Poole. Umiejętność nadania innemu osobnikowi ze stada konkretnego imienia – a dokładniej, przypisania mu umownego dźwięku – była dotychczas uważana za czysto ludzką. Co prawda dźwięki pełniące funkcje identyfikujące mają również delfiny i papugi. Jednak u nich działa to nieco inaczej. Zwierzę wysyłające komunikat identyfikuje się przez własną dźwiękową etykietkę. Odbiorca po prostu ją powtarza. Słonie nie imitują słyszanych dźwięków identyfikujących. Same przypisują konkretnemu osobnikowi umowny dźwięk. Prawdopodobnie jednak istnieje wyraźna różnica z ludzkim językiem. Badanie nie przesądziło, czy nadane jednemu osobnikowi imię jest używane przez wszystkich członków stada. Czy też każdy słoń ma własny zestaw imion dla pozostałych zwierząt. Słonie indyjskie tak jak ludzie opłakują i grzebią zamarłych. Wiadomo, jak wyglądają ich pochówki Słonie indyjskie zaskoczyły badaczy. Okazało się bowiem, że te dzikie zwierzęta zamieszkujące Azję w szczególny sposób obchodzą się z ciałami najmłodszych zmarłych członków stada. O czym mówią słonie? Naukowcy zwrócili uwagę, że słonie nie zawsze używają w swoich „rozmowach” imion. Pojawiają się one w czasie komunikacji prowadzonej na znacznych dystansach. Oraz wtedy, gdy dorosłe osobniki zwracały się do młodszych. To drugie najprawdopodobniej oznacza, że umiejętność nadawania imienia i stosowania go „na co dzień” wymaga u słoni lat praktyki. O tym, że komunikacja słoni jest złożona, wiadomo nie od dziś. Słonie wydają dużo zróżnicowanych dźwięków – od trąbienia do niskiego dudnienia. Część z tego to infradźwięki, niesłyszalne dla ludzkiego ucha. Nawoływania niosą wiele informacji: o wieku, płci, ale też stanie emocjonalnym danego osobnika. Dzięki temu zwierzęta, tworzące skomplikowane struktury społeczne, potrafią skoordynować swoje działania na dużych odległościach. Intersujące pytanie brzmi: jakie jeszcze informacje może zawierać „język” słoni? Czy przypisują dźwięki rzeczom albo miejscom? Joyce Poole uważa to ostatnie za prawdopodobne. Słonie mogą umieć zawołać – chodźmy teraz tam! A przy tym dokładnie określić, co za „tam” mają na myśli. Czy kiedyś porozmawiamy ze słoniami? Słonie są zwierzętami zagrożonymi wyginięciem. Padają ofiarami kłusowników, polujących na nie dla kości słoniowej. Potrzebują do życia dużych terenów, a ich siedliska kurczą się. Ochrona słoni stanowi więc wyzwanie. Na pewno bardzo by pomogło, gdybyśmy pewnego dnia nauczyli się ze nimi komunikować. Rozmowy ze słoniami to na razie pieśń przyszłości. Naukowcom jednak zdarza się o nich marzyć. – Trudno jest żyć obok słoni, gdy dzielisz z nimi teren, a one zjadają twoje plony – przyznaje prof. George Wittemyer, główny autor badań. – Chciałbym potrafić przekazać im ostrzeżenie: „Nie przychodź tutaj. Zostaniesz zabity, jeśli tutaj przyjdziesz” – mówi naukowiec. Źródła: EurekAlert, Nature Ecology and Evolution, New Scientist Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Satelity NASA pomagają zagrożonym gatunkom. Jak to działa?
Rozrost populacji ludzkiej, zużywanie zasobów naturalnych i zmiany w ekosystemach – zagrażają wielu gatunkom zwierząt. Na szczęście dane satelitarne dostarczane przez NASA pomagają w ich ochronie. W jaki sposób?
W tym artykule: Nowe siedliska dla tygrysów Ratunek dla zwierząt z orbity Możliwości satelitów obserwacyjnych Słoń indyjski, słoń afrykański sawannowy i słoń afrykański leśny są już oficjalnie gatunkami zagrożonymi wyginięciem, z czego ostatni – krytycznie. Według szacunków, niecałe 100 lat temu, bo w 1930 r., w Afryce żyło około 10 milionów słoni. Dziś jest ich już tylko około 400 tysięcy. Populacja słoni afrykańskich leśnych spadła o 86% w ciągu ostatnich 31 lat. Z kolei populacja afrykańskich słoni sawannowych zmniejszyła się o co najmniej 60% w ciągu ostatnich 50 lat. Oba gatunki odnotowały gwałtowne spadki populacji od 2008 r. Wszystko z powodu znacznego wzrostu kłusownictwa, które nadal stanowi wielkie zagrożenie dla tych zwierząt. Rocznie ginie nawet 20 000 słoni, co daje liczbę 55 dziennie – wynika z danych WWF. Nowe siedliska dla tygrysów Natomiast niegdyś szeroko rozpowszechnione w całej Azji, tygrysy (Panthera tigris) straciły aż 93% swoich siedlisk w ciągu ostatnich 150 lat. Naukowcy szacują, że żyje mniej niż 4000 tych majestatycznych drapieżników. Ale według Erica Sandersona, ekologa pracującego w Ogrodzie Botanicznym w Nowym Jorku, jest szansa na uratowanie tych zwierząt. I to szansa, która przyszła z wyjątkowo niespodziewanego miejsca, bo z kosmosu. – Na świecie jest wciąż o wiele więcej miejsca dla tygrysów, niż przypuszczaliśmy. Byliśmy w stanie to określić i zrozumieć tylko dlatego, że zebraliśmy dane pozyskane przez NASA z obserwacji satelitarnych i zintegrowaliśmy je z informacjami z terenu – powiedział Eric Sanderson. Dane satelitarne pozwalają monitorować stan roślinności z góry w czasie niemal rzeczywistym. Łącząc to z mapowaniem geograficznym i historycznymi pracami terenowymi na ziemi, Sanderson i jego współpracownicy byli w stanie zidentyfikować potencjalne siedlisko. Jest to miejsce do którego tygrysy mogą samodzielnie migrować lub być do niego przenoszone. Ratunek dla zwierząt z orbity Zdaniem Sandersona właśnie badania wielokierunkowe z wykorzystaniem danych satelitarnych pozwolą utworzyć nowe siedliska dla zagrożonych gatunków. – Gdyby te siedliska miały wystarczającą ilość potencjalnych zdobyczy i gdyby tygrysy były w stanie ją znaleźć, zajmowana baza lądowa dla tygrysów mogłaby wzrosnąć o 50% – przekonuje naukowiec. Podobnym tropem poszli również specjaliści NASA, którzy wykorzystali łączone techniki do zmapowania zmieniającego się siedliska słoni azjatyckich (Elephas maximus) w południowym Bhutanie. Słonie są niezbędne do funkcjonowania lasów, ale borykają się również z problemem kurczących się siedlisk. Prace badaczy pozwoliły zidentyfikować najbardziej optymalne i nie krzyżujące się z siedliskami ludzkimi korytarze między obszarami chronionymi. – Satelity obserwują rozległe obszary powierzchni Ziemi w harmonogramach dziennych lub tygodniowych – mówi biogeograf NASA Keith Gaddis. – Pomaga to naukowcom monitorować siedliska, których badanie z ziemi byłoby logistycznie trudne i czasochłonne. Patrzenie z góry na duże obszary ma kluczowe znaczenie dla zwierząt takich jak tygrysy, które wędrują po obszernych terytoriach. Możliwości satelitów obserwacyjnych Nieustannie zbierane przez satelity dane pozwalają śledzić zmiany klimatu i ich wpływ na faunę. Pomocne są też w ocenie ruchu turystycznego, badaniach zmian populacji zagrożonych gatunków i w wyjątkowo precyzyjny sposób wspierają rolnictwo. Dla europejskich badaczy zajmujących się teledetekcją podstawą są satelity serii Sentinel. Satelity pozwalają śledzić piratów. Czy obserwacje z orbity pomogą rozwiązać ziemskie problemy? Morza i oceany są przełowione, a kryzys rybołówstwa postępuje. Jednak regulacjom prawnym podlegają tylko jednostki zgłoszone. A jak się właśnie okazało, aż 75 procent działalności prz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/satelity-pomagaja-sledzic-piratow-czy-obserwacje-z-orbity-pomoga-rozwiazac-ziemskie-problemy-fot-shutterstock-d7724b7.jpg" width="938" height="624" alt="Satelity pomagają śledzić piratów. Czy obserwacje z orbity pomogą rozwiązać ziemskie problemy? (fot. Shutterstock)" title="Satelity pomagają śledzić piratów. Czy obserwacje z orbity pomogą rozwiązać ziemskie problemy? (fot. Shutterstock)" /> To na nich oparty jest program Copernicus, znany pierwotnie jako GMES – Global Monitoring for Environment and Security. Jest to wyjątkowo ambitny program obserwacji Ziemi, który zapewnia dokładne, aktualne i łatwo dostępne informacje, pozwalające na poprawę zarządzania środowiskiem. Pomaga również w zrozumieniu i złagodzeniu skutków zmian klimatu, a także wspiera bezpieczeństwo cywilne. Niedawno, bo w ostatnich dniach maja, na orbitę trafił satelita EarthCARE, będący wynikiem współpracy Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz japońskiej JAXA. EarthCARE to skrót od Earth Cloud, Aerosol i Radiation Explorer. Celem misji jest lepsze zrozumienie procesów chmurowych, radiacyjnych i aerozolowych, które wpływają na klimat Ziemi. W drugiej połowie roku ma zostać wyniesiony satelita Biomass, który ma dostarczyć pierwszych kompleksowych pomiarów biomasy leśnej na świecie. Misja ma trwać pięć lat i zbadać co najmniej osiem cykli wzrostu w lasach świata. Wygląda na to, że teledetekcja może stać się kluczem do zrozumienia i odwrócenia procesów degradacji środowiska. Orbitalne oczy ludzkości są w stanie dostrzec szeroki obraz tego, co z powierzchni widzimy tylko fragmentarycznie. A skoro zjawiska zachodzące na Ziemi stanowią system naczyń połączonych, tylko pełny obraz pozwoli je naprawdę zrozumieć. Źródło: frontiersin.org Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Przełomowa decyzja w sprawie koni z Morskiego Oka. Czy to początek końca ich cierpienia?
Szykują się rewolucyjne zmiany na trasie do Morskiego Oka. W wyniku zawartego porozumienia,już niebawem rozpoczną się testy busa elektrycznego, który ma odciążyć konie.
W tym artykule: Elektryczny bus na trasie do Morskiego Oka Konie nad Morskim Okiem. Co przewiduje porozumienie? Sprawa transportu turystów do Morskiego Oka od lat wywołuje wiele emocji. Temat powraca na czołówki gazet i portali internatowych za każdym razem, gdy na trasie dochodzi do dramatycznych scen z udziałem koni przewożących pasażerów. Ostatnio taka sytuacja miała miejsce na początku maja. Wówczas jeden z dwóch koni ciągnących fasiąg potknął się i upadł. Zwierzę miało problemy ze wstaniem, a na dodatek zostało zmuszone przez woźnicę do zmiany pozycji i uderzone po pysku. Skandaliczne nagranie natychmiast obiegło sieć i ponownie wywołało dyskusję na temat całkowitego usunięcia transportu konnego ze szlaku. Choć taka opcja – jak na razie – jest mało prawdopodobna, podjęto pierwsze kroki w celu poprawy sytuacji koni ciągnących bryczki z turystami. Elektryczny bus na trasie do Morskiego Oka 17 kwietnia 2024 r. w Zakopanem doszło do spotkania przedstawicieli Ministerstwa Środowiska i Klimatu, Tatrzańskiego Parku Narodowego, wozaków, organizacji prozwierzęcych, weterynarzy oraz samorządowców. Zakończyło się podpisaniem porozumienia. W wyniku zawartego kompromisu, najpóźniej 1 czerwca na trasie Polana Palenica–Włosienica rozpoczną się testy elektrycznego busa. W pierwszej kolejności, jak zaznacza poseł Łukasz Litewka, z transportu meleksem skorzystają osoby niepełnosprawne i seniorzy. – To początek dobrej współpracy z różnymi środowiskami, którym na pewno przyroda i dobro zwierząt leży głęboką na sercu, choć inaczej czasami to dobro postrzegamy – podkreśla minister Paulina Heing-Kloska. View oEmbed on the source website We wtorek, 22 maja szefowa resortu klimatu i środowiska poinformowała za pośrednictwem mediów społecznościowych, że testowy busik dotarł już do stolicy Tatr. Niewykluczone, że w trasę wyrusz jeszcze w tym miesiącu. „Dramat nad Morskim Okiem”. Turyści spacerują po lodzie, ratownicy ostrzegają W sieci pojawiła się fotografia przedstawiająca grupę osób spacerujących po zamarzniętej tafli Morskiego Oka. „Czy musi dojść do tragedii?” - pytają internauci oburzeni zachowaniem tu... Konie nad Morskim Okiem. Co przewiduje porozumienie? Podpisane w miniony piątek porozumienie zawiera 12 punktów. Ustalono, iż oprócz rozpoczęcia testów busa elektrycznego, zostaną podjęte następujące kroki: Ponowne przeliczenie obciążenia koni. Przeprowadzi je osoba wskazana wspólnie przez TPN, organizacje społeczne i fiakrów oraz samorząd. Ekspert zostanie zaopiniowany dodatkowo przez Państwową Radę Ochrony Przyrody. Dalsza rozmowa w sprawie zaprzestania wydawania licencji dla fiakrów będzie kontynuowana na osobnym spotkaniu. Za jego organizację odpowiada TPN i data zostanie ustalona w ciągu 14 dni. Konie na Włosienicy będą miały 60-minutowy postój. Decyzja wchodzi w życie od 1 czerwca. Czujniki badające korelację temperatury i wilgotności zostaną zainstalowane przez TPN na Palenicy i na Włosienicy. TPN w ciągu 14 dni poinformuje o szczegółach tego procesu. Komisja weterynaryjna wyznaczy warunki bezpieczne dla pracy koni na trasie do Morskiego Oka (korelacja między temperaturą i wilgotnością). Po przekroczeniu tzw. czerwonej linii, ruch koni zostanie wstrzymany. Do komisji weterynaryjnej zostanie przyjęta piąta osoba – lek. wet. Marta Rykała. Komisja weterynaryjna wyda rekomendacje dot. badania koni po sezonie (po najbliższym posiedzeniu). Komisja weterynaryjna wyda rekomendacje dot. podkuwania koni (po najbliższym posiedzeniu). TPN zorganizuje rozmowy w sprawie możliwości rekreacyjnego wykorzystania koni na terenie TPN. Spotkanie zostanie wyznaczone w ciągu 30 dni. Ustalono obniżenie limitu osób na wozie – o dwie osoby dorosłe i dwójkę dzieci od 1 czerwca. Robocze spotkanie po otrzymaniu wyników z punktu 1 posłuży do wypracowania dalszych rekomendacji w tej sprawie. Komisja weterynaryjna na kolejnym spotkaniu zdecyduje o ewentualnym rozszerzeniu katalogu badań dla koni. – Rozumiemy, że przejęte rozwiązania nie wyczerpują problemu i są elementem dialogu, który zamierzamy kontynuować w dobrej wierze. W katalogu są kwestie wymagające dalszej pracy, którą deklarujemy. To początek debaty dotyczącej rozwiązania problemu – czytamy w komunikacie Ministerstwa Klimatu i Środowiska, przesłanym do naszej redakcji. Przypomnijmy, że według danych Fundacji Viva!, nie żyje 64% koni, które pracowały na trasie do Morskiego Oka pomiędzy 2012 a 2022 rokiem. Źródła: gov.pl; viva.org.pl. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Nosorożec czarny – bliski wyginięcia, majestatyczny i groźny samotnik. Jest jednym z największych ssaków lądowych
Nosorożec czarny to ogromny roślinożerca należący do afrykańskiej „wielkiej piątki”. Potrafi ważyć prawie półtorej tony i zaciekle walczyć. Zjada 220 gatunków roślin, a jego rogi należą do największych.
W tym artykule: Nosorożec czarny to jeden z pięciu gatunków nosorożców Nosorożec czarny i biały – tylko te gatunki posiadają dwa rogi Nosorożce to jedne z największych ssaków lądowych Dieta nosorożca czarnego to aż 220 gatunków roślin Rogi i skóra nosorożców służą m.in. do obrony Nosorożec czarny to gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem Ochrona nosorożca czarnego przybiera różne formy Nosorożec czarny to jeden z wielkich ssaków należących do „wielkiej piątki" Afryki. Kolejne cztery to: lew, bawół, słoń sawannowy i lampart. Nosorożce czarne są gatunkiem zagrożonym i pod ścisłą ochroną. Zamieszkują południe i wschód Afryki. Nosorożec czarny to jeden z pięciu gatunków nosorożców Nosorożec czarny to jeden z pięciu obecnie żyjących gatunków nosorożców. Pozostałe to: nosorożec biały, sumatrzański, indyjski i jawajski. Wszystkie są gatunkami zagrożonymi wyginięciem. Nosorożec czarny, wraz z nosorożcem białym – to gatunki zamieszkujące Afrykę. Zasięg nosorożca czarnego dziś to południe i wschód Afryki. Występuje m.in. w: RPA, Namibii, Angoli, Zimbabwe, Mozambiku, Kenii i Tanzanii. Większość osobników żyje w różnego rodzaju rezerwatach i parkach narodowych, np. Etosza w Namibii. Wielka Piątka Afryki – jakie zwierzęta należą do Big Five i gdzie można je spotkać? Wielka Piątka Afryki, w skład której wchodzą: lew, lampart, słoń, bawół i nosorożec, to niekwestionowany symbol Czarnego Lądu. Aby afrykańskie safari uznać za w pełni udane, powinno si... Nosorożec czarny i biały – tylko te gatunki posiadają dwa rogi Jako jeden z 2 pośród 5 gatunków nosorożców posiada na pysku dwa rogi. Stąd jego naukowa łacińska nazwa: diceros bicornis. Można ją przetłumaczyć jako „nosorożec dwurogi”. Nazwa łacińska pochodzi jeszcze z XVIII wieku, z monumentalnego dzieła Karola Linneusza Systema Naturae. Współczesna nazwa – nosorożec czarny jest nieco myląca. Prawdopodobnie wprowadzono ją dla odróżnienia od drugiego afrykańskiego gatunku – nosorożca białego. Oba nie są jednak ani białe, ani czarne – raczej brązowo-szare. Tylko te dwa afrykańskie nosorożce mają na pysku po dwa rogi. Reszta gatunków ma tylko jeden. Nosorożce to jedne z największych ssaków lądowych Nosorożce to jedne z największych ssaków lądowych. Większe i cięższe od nich są tylko słonie. Największe są nosorożce białe oraz indyjskie – ich waga może dochodzić do 2500 kg. Nosorożec czarny jest nieco mniejszy. Długość jego ciała (głowy i tułowia) to 300-380 cm, a waga – 800-1300 kg. Dwa rogi nosorożca czarnego wyraźnie różnią się wielkością. Przedni, większy (nosowy), może dochodzić do 130cm. Tylny, mniejszy (czołowy), ma zwykle nie więcej niż 55 cm. Wymarli przodkowie nosorożców byli jeszcze więksi. Paraceratherium, choć nie posiadał rogów, jest zaliczany do nosorożców. Był największym lądowym ssakiem jaki kiedykolwiek żył. Jego masa mogła dochodzić do 20 ton, a długość ciała do 7,5 metra. Paraceratherium żył w okresie oligocenu, mniej więcej 34-23 miliony lat temu. Szczątki tego giganta znaleziono m.in. w Chinach, Pakistanie i Kazachstanie. Wymarłych wielkich nosorożców było znacznie więcej, choćby 4,5 metrowy, włochaty Elasmotherium, żyjący jeszcze 8 tys. lat temu na Syberii. Dieta nosorożca czarnego to aż 220 gatunków roślin Nosorożec czarny, podobnie jak biały, żyje na sawannach i trawiastych terenach Afryki. W przeciwieństwie do nosorożca białego, potrafi poradzić sobie też na suchych, pustynnych terenach. Jest roślinożercą. Jego dieta to liście, łodygi, gałązki, pędy, strączki, owoce i trawa. Może żywić się nawet 220 gatunkami roślin, chociaż ma swoje ulubione. Na przykład toksyczne dla innych zwierząt wilczomlecze lub liście drzew akacjowatych. W porze suchej zjada głównie gromadzące wodę sukulenty. Uwielbia gęste zarośla i krzaki, ale żyje też w nadrzecznych lasach, na bagnach i łąkach. Nie unika terenów górskich. W Kenii jego obecność stwierdzono na wysokości 2900 m.n.p.m. Rogi i skóra nosorożców służą m.in. do obrony Rogi nosorożców, wbrew intuicji, nie są zbudowane z kości. Podobnie jak włosy i pazury innych zwierząt (w tym paznokcie u ludzi), są zbudowane z keratyny. Ponadto ze związków wapnia i odpowiadającej za pigmentację melaniny. Rogi nosorożców nie mają nawet kostnego rdzenia. Są tworami powstałymi z komórek naskórka, a nie (jak np. rogi bydła) ze skóry właściwej. Funkcją rogów jest dla nosorożców przede wszystkim obrona przed drapieżnikami. Używają ich też do straszenia i walk między sobą – a potrafią być bardzo agresywne. Samce bywają też agresywne w stosunku do samic, podczas zalotów. Nosorożec czarny prowadzi przeważnie samotniczy tryb życia. Samce przejawiają zachowania terytorialne i źle tolerują pojawienie się nowych samców w okolicy. Interakcje z innymi osobnikami najczęściej zdarzają się podczas rui samic i walk o ich względy. Z doświadczeń zebranych przez pracowników parków narodowych wynika, że nawet połowa samców i jedna trzecia samic ginie w walkach z innymi nosorożcami czarnymi. Drugą po rogach najbardziej charakterystyczną, przysłowiową cechą nosorożców jest ich gruba skóra. Przypomina pancerz i właściwie niemal nim jest. Dzięki niej są bardzo odporne na urazy. Chroni je podczas częstych walk, pomaga też w utrzymaniu stałej temperatury ciała. Dzięki niej nosorożce mogą tez wchodzić w wyjątkowo kłujące zarośla. Naukowcy chcą przywrócić gatunek nosorożca białego północnego. Mają dwa kolejne zarodki Nosorożec biały północny jest najbardziej zagrożonym wyginięciem ssakiem na świecie. Ostatni samiec tego podgatunku umarł w 2018 roku, a na świecie pozostały jedynie dwie samice. I choć ... Nosorożec czarny to gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem Niestety, nosorożec czarny jest obecnie jednym z najbardziej zagrożonych gatunków na Ziemi. Posiada status krytycznie zagrożonego wyginięciem. Jego populacja liczy mniej więcej 6500 osobników. Na szczęście rośnie, w wyniku rozmaitych środków ochrony. W latach 1970-1993 został niemal całkowicie wytępiony. Jego liczebność spadła wtedy z 65 tysięcy do zaledwie 2300 zwierząt. Główną przyczyną tego stanu rzeczy jest kłusownictwo. Rogi nosorożców czarnych są nielegalnie pozyskiwane, a podczas tych procedur większość zwierząt ginie. Sproszkowane rogi w medycynie chińskiej i wietnamskiej są uznawane za lekarstwo na różne dolegliwości, pomimo braku dowodów naukowych na ich skuteczność. Popyt na nie na czarnym rynku stanowi główne zagrożenie dla przetrwania gatunku, tym bardziej że nosorożec czarny ma aż dwa rogi i to wyjątkowo duże. Ochrona nosorożca czarnego przybiera różne formy Podejmowano już różne próby ukrócenia kłusownictwa, łącznie z prewencyjnym obcinaniem rogów zwierzętom. Problem w tym, że z czasem rogi odrastają, poza tym pozbawione ich zwierzę ma mniejsze możliwości obrony np. przed lwami. Obcinanie rogów było też niezwykle kosztowne. Z czasem wycofano się z tego pomysłu. Innym sposobem, który stosują np. rezerwaty w Republice Południowej Afryki, jest zatruwanie rogów. Uśpionemu wcześniej nosorożcowi wierci się otwory w rogach, a następnie wstrzykuje np. toksyczny środek na pasożyty, a nawet różowy barwnik. Taki róg jest dla kłusowników bezużyteczny. Problem kłusownictwa jest jednak niestety wciąż aktualny. Według szacunków każdego roku w Afryce ginie z tego powodu około 900 nosorożców obu gatunków (czarnych i białych). Na szczęście, w wyniku międzynarodowej, ścisłej ochrony, populacja nosorożca czarnego powoli rośnie. Nasz ekspert Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Bliżej natury Ostatnio niedaleko mojego domu na wsi sprowadziła się bobrza rodzina. Nie zauważyłabym nowych sąsiadów, gdyby nie fakt, że mały strumień, który płynie za lasem, a gdzie zwykle spaceruję, nagle zamienił się w wielkie rozlewisko. Kiedy dotarłam na miejsce, ujrzałam tamę. Ponad 30-metrowy wał z gałęzi i ziemi spiętrzał wodę, a wokół leżało sporo ściętych i okorowanych przez bobry drzew. Kiedy one to zrobiły?! Nie mogłam się nadziwić. Dzięki tamie nie tylko zwiększyła się retencja wody w terenie, ale też pojawiły się nowe ptaki, a nawet sarny i dziki. Ostatnio miałam szczęście i dzięki noktowizorowi wreszcie zobaczyłam swoich sprytnych sąsiadów. Rodzina czterech bobrów beztrosko baraszkowała w środku nocy w swoim rozlewisku. Wtedy pomyślałam, że często jeździmy na koniec świata, a nie widzimy tego, co się dzieje za progiem. Stąd pomysł na to wydanie Travelera. Poświęciliśmy je miejscom w Polsce, które przybliżą nas do natury. Zatrzymają, pozwolą zobaczyć i doświadczyć więcej, nauczą uważności. Z okazji zbliżającej się majówki zabieramy Was na łąki, pola, nad rzeki i jeziora. Zachęcamy, żebyście spróbowali chodzenia na bosaka, kąpieli leśnych, wygrzewania się w saunach, podglądania zwierząt dzikich i domowych. Wybraliśmy dla Was wyjątkowe agroturystyki, których gospodarze są jak rodzina, rozpieszczą Was, zaopiekują się i dobrze nakarmią. Stworzone przez nich gospodarstwa są nie tylko komfortowe i pięknie położone, ale mają też duszę. Agnieszka Franus zastępczyni redaktora naczelnego Spis treści Podróż życia 10 | Indonezja Bajkowe plaże, rdzenne kultury i warany. Wyprawa na wyspy Flores i Komodo Planeta Travelera 18 | Wieści ze świata 22 | Kierunek kultura Temat numeru – sielska Polska na majówkę 26 | Śląsk/Małopolska W Beskidzie Śląskim znajdziesz całe morze gór i źródło królowej polskich rzek 32 | Dolny Śląsk Odpoczynek wśród pól, łąk, zachwycających zamków i legend 40 | Mazowsze Najprawdziwsza sielanka nie tylko w polskim… Paryżu 46 | Małopolska Mała Japonia w Gorcach 52 | Wielkopolska Urlop na wsi wśród koni i wiatraków 58 | Pomorze Zachodnie Najpiękniejsze miejsca na Pojezierzu Drawskim 64 | Mazury Zbieranie poziomek, wędrówki z psem i miłość na wyspie 70 | Mazowsze Ptasi raj nad Bugiem 76 | Top 12 gospodarstw agroturystycznych Dookoła Europy 84 | Włochy W wodach jeziora Garda przeglądają się malownicze krajobrazy i wyjątkowe historie 90 | Belgia W sercu zjednoczonej Europy Adventure 96 | Warto spróbować Wyprawa Highlander w górach Al-Hadżar w Zjednoczonych Emiratach Arabskich to dwa dni wymagającej wędrówki. Nasz redakcyjny kolega to przeżył! 100 | Test Travelera Ochroń się przed wiatrem na szlaku
Czy zebra jest czarno-biała czy biało-czarna? Nietypowe umaszczenie ma swój cel
Nie wszystkie zebry mają czarne i białe paski. Nieliczne osobniki na skutek mutacji mają sierść wyblakniętą, rudą, przypominającą złoto lub z cętkami zamiast pasków. Zachwycające? Niestety, najnowsze badania mówią, że zwierzęta z nieprawidłowym umaszczeniem mogą stanowić dramatyczny dowód na to, jaka przyszłość czeka ten gatunek.
W tym artykule: Jakiego koloru jest zebra? Skąd się biorą nietypowe paski zebry? Jak geny wpływają na populacje zebr? Co grozi zebrom o nietypowym umaszczeniu? Zebry zazwyczaj zamieszkują afrykańskie sawanny, łąki, lasy oraz nawet górskie tereny. Te społeczne zwierzęta często poruszają się w stadach, zapewniając sobie wzajemną ochronę przed drapieżnikami. Zebry są roślinożercami, głównie pasąc się na trawie, a ich unikatowe paski zebry mogą pełnić funkcję kamuflażu, regulacji temperatury lub nawet odstraszania much. Jakiego koloru jest zebra? Czy zebra jest bardziej czarno-biała czy biało-czarna? Kiedy patrzymy na te fascynujące zwierzęta, zazwyczaj widzimy czarne paski na białym tle. Jeśli jednak przyjrzymy się dokładnie, dostrzeżemy, że zebry są właściwie czarne i pokryte białymi pasami. Te paski to wynik pigmentacji. Potocznie jednak opisuje się zebry jako zwierzęta czarno-białe. Właśnie ze względu na uderzający kontrast ich pasków na tle koloru. W naturze można jednak spotkać również inne kolory zebr. W 2019 roku w rezerwacie narodowym Masai Mara w Kenii naukowcy zarejestrowali źrebaka, którego ciemnobrązowe ciało pokrywały białe plamki. W 2018 roku zaobserwowano zebrę blondynkę, której ciemne pasy wyglądały jak wyblakłe. W 2011 roku z kolei znaleziono zebrę tak gęsto pokrytą brunatnym futrem, że pasków praktycznie nie było widać. Skąd się biorą nietypowe paski zebry? Takie aberracje spowodowane są przeważnie mutacjami genetycznymi wpływającymi na produkcję melaniny – naturalnego barwnika w skórze. U ssaków występują dość rzadko. A naczęściej spotykaną jest albinizm – całkowity brak barwnika. Prof. Brenda Larison z Uniwersytetu Kaliforniejskiego w Los Angeles odkryła jednak coś niezwykłego. Względnie duża liczba – aż 5% zebry stepowej żyjącej w pobliżu jeziora Mburo w Ugandzie miała nietypowe umaszczenie. – Obserwacja dziwnie umaszczonych zebr doprowadziła mnie do pytania. Czy powodem, dla którego jest tak wiele różnych odmian zebr, jest wsobność populacji? – mówi nam amerykańska badaczka. O populacji wsobnej lub chowie wsobnym mówimy wówczas, gdy dochodzi do łączenia się w pary zwierząt spokrewnionych przez wspólnych bliskich przodków. W języku polskim innym określeniem tego zjawiska jest też „kojarzenie krewniacze”, co dobrze oddaje istotę zjawiska. W wyniku chowu wsobnego zanika zmienność genetyczna, może nastąpić uzewnętrznienie się określonych kombinacji genowych w populacji i ich utrwalenie wśród potomstwa. Jak zebry przechytrzyły owady? Zagadka pasków rozwiązana Po co pasy? Służą do zniechęcania uciążliwych i roznoszących choroby owadów zwanych bąkowatymi – stwierdzili ostatnio badacze z Węgier i Szwecji w magazynie Journal of Experimental Biol... Jak geny wpływają na populacje zebr? Aby sprawdzić zasadność swoich podejrzeń, prof. Larison wraz z zespołem przeprowadziła analizy genetyczne 140 zebr stepowych. Wśród nich było 7 zwierząt o nietypowych wzorach na skórze. Badane osobniki pochodziły z 9 miejsc w Afryce, w tym z Parku Narodowego Etosha w Nambii i Parku Narodowego Krugera w RPA. Wyniki badania, opublikowane w czasopiśmie naukowym „Molecular Ecology", pokazały, że bardziej izolowane populacje zebr cechowały się mniejszą różnorodność genetyczną, co nie było zaskoczeniem. Badanie jednak ujawniło również, że te grupy były bardziej skłonne do wydawania na świat nietypowo prążkowanych zebr. To sugeruje, że obserwowane mutacje genetyczne są powodowane słabą różnorodnością genetyczną w subpopulacji. Co grozi zebrom o nietypowym umaszczeniu? – Chociaż badanie obejmowało tylko 7 zwierząt z nietypowym umaszczeniem, wyniki mogą być ostrzeżeniem dla przyszłości zebry stepowej. Mimo że zebry stepowe nie są szczególnie zagrożone, problemy genetyczne mogą sygnalizować niebezpieczne zjawiska – mówi prof. Larison. Wśród zagrożeń spowodowanych chowem wsobnym Larison wymienia m.in. utratę zdolności do kamuflażu. Zebry w biało-czarnym stadzie są dla drapieżników prawdziwym wyzwaniem, bo trudno w tym falującym tłumie wyodrębnić jedno zwierzę. Odmienne umaszczenie sprawi, że taki osobnik stanie się łatwym celem. Zasadność obaw może potwierdzać fakt, że większość zebr o nietypowych wzorach to źrebięta, a nie dorosłe osobniki. ŹRÓDŁA: „Molecular Ecology"
Tygrys jawajski jednak istnieje? W Indonezji ruszają poszukiwania gatunku uważanego za wymarły
Pojawiły się przesłanki wskazujące, że tygrys jawajski, nieobserwowany od dekad i oficjalnie uznany za wymarły, ciągle może żyć w naturze. Władze Indonezji zamierzają to sprawdzić
W tym artykule: Zagadkowy włos wielkiego kota Czy tygrys jawajski jeszcze istnieje? Kiedy ostatni raz widziano tygrysa jawajskiego? Jeszcze sto lat temu w Indonezji żyły trzy podgatunki tygrysów. Były to tygrys balijski, tygrys jawajski i tygrys sumatrzański. Dzisiaj pozostał już tylko jeden – ostatni z wymienionych. Tygrys sumatrzański ciągle występuje na Archipelagu Sundajskim, choć jest krytycznie zagrożony. Być może jednak w najbardziej odludnych rejonach Jawy od kilkudziesięciu lat ukrywa się tygrys jawajski. Tego wielkiego kota ostatni raz widziano w drugiej połowie lat 70. minionego wieku. W 2008 r. silnie pręgowany, choć stosunkowo nieduży tygrys został oficjalnie uznany za zwierzę wymarłe. Ta decyzja mogła zostać podjęta zbyt pochopnie. Kilka lat temu w pobliżu miasta Sukabumi w prowincji Jawa Zachodnia znaleziono włos. Opublikowane właśnie wyniki badań DNA wskazują, że może on należeć do tygrysa jawajskiego. Zagadkowy włos wielkiego kota W 2019 r. na plantacji w okolicy wioski Cipendeuy Ripi Yanur Fajar jeden z okolicznych mieszkańców zauważył nietypowe zwierzę. Miało przeskoczyć przez ogrodzenie. Wokół płotu pozostawiło ślady stóp i pazurów. Na ogrodzeniu zaś dosłownie jeden włos. Ten włos został właśnie przebadany przez naukowców. Wyniki badań DNA opublikowano w czasopiśmie „Oryx”. Naukowcy porównali DNA mitochondrialne z próbkami pobranymi z okazu tygrysa jawajskiego znajdującego się w Muzeum Zoologii w indonezyjskim mieście Bogor. Kontrolnie zestawili je również z DNA mitochondrialnym innych podgatunków tygrysów, m.in. sumatrzańskiego. Jak się okazało, materiałowi genetycznemu pobranemu z włosa najbliżej było do DNA tygrysa jawajskiego pozyskanego z muzeum. Czy tygrys jawajski jeszcze istnieje? – Opierając się na pogłębionym wywiadzie z Ripim Yanur Fajarem, który widział zwierzę, sądzimy, że włos należy do tygrysa jawajskiego – napisali badacze w swojej pracy. To jednak nie przesądza, czy te wspaniałe zwierzęta nadal żyją na wolności. – Aby to wykazać, potrzebne są kolejne badania genetyczne i terenowe – zauważają naukowcy. Władze Indonezji w oficjalnym oświadczeniu zapowiedziały, że postarają się ustalić, czy w Indonezji nadal występują tygrysy jawajskie. Jeśli zaś ich istnienie uda się potwierdzić – np. dzięki fotopułapkom – wówczas zwierzęta zostaną objęte natychmiastową ochroną. Upublicznienie badań DNA włosa zaniepokoiło Muhammada Ali Imrona, szefa WWF Indonesia's Forest and Wildlife Program. Jego zdaniem zwiększa to ryzyko przyciągnięcia uwagi kłusowników. Zrekonstruowano genom wyjątkowego zwierzęcia z plejstocenu. DNA pozyskano z odchodów hieny jaskiniowej Naukowcy po raz pierwszy zrekonstruowali mitochondrialne DNA nosorożca włochatego, który żył na terytorium Europy. Materiał genetyczny zachował się w skamieniałych odchodach wymarłego dra... Kiedy ostatni raz widziano tygrysa jawajskiego? Ten niepokój jest uzasadniony. Tygrys jawajski najprawdopodobniej wyginął, ponieważ utracił środowisko, w którym żył. Na początku XX wieku na Jawie żyło 28 mln ludzi, a kraj szybko się rozwijał. Potrzeba było coraz więcej terenu pod uprawę ryżu. W 1938 r. naturalne lasy pokrywały 23 proc. powierzchni wyspy. W 1975 r. już tylko 8 proc. Liczba ludności wzrosła zaś do 85 mln. W latach 70. tygrysy jawajskie – podobnej wielkości jak sumatrzańskie, ale z większą ilością cienkich pręg – żyły już tylko w prowincji Meru Betiri, w najwyższych górach na południowej Jawie. Do ich wymarcia przyczyniły się nie tylko ograniczenie i fragmentacja siedlisk. W poprzedniej dekadzie z powodu chorób w wielu rejonach Jawy zmniejszyło się pogłowie sambara sundajskiego, jednej z głównych zdobyczy tygrysów jawajskich. Zwierzęciu zagrażali również myśliwi i kłusownicy. W 1972 r. na terenach, gdzie przypuszczalnie żyły jeszcze tygrysy, utworzono rezerwat. Było już jednak za późno. Ostatniego przedstawiciela tygrysów jawajskich widziano w naturze w 1976 r. I aż do teraz wydawało się, że zwierzęta te na zawsze zniknęły z powierzchni Ziemi. Źródła: Phys.org, Cambridge University Press, Wikipedia Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Które rasy psów żyją najdłużej? Z badań wynika, że kluczowy jest tu kształt psiego nosa
Bardzo często zastanawiamy się, które rasy psów żyją najdłużej. Z odpowiedzią na to pytanie przychodzą naukowcy. Nowe analizy zwracają uwagę na rasy o długich nosach.
W tym artykule: Naukowcy obliczyli średnią długość życia psów, które mieszkają w Wielkiej Brytanii Podobne wnioski z badań w 2022 r. Psy brachycefaliczne, czyli krótkoczaszkowe, żyją najkrócej Naukowcy wierzą, że ich badania mogą pomóc w świadomej adopcji starszych psów Zawsze chcielibyśmy, aby nasze psy żyły jak najdłużej. Właściciele czworonogów dobrze wiedzą, czym jest przywiązanie do zwierzaka. Niestety, świat skonstruowany jest w taki sposób, że wszystkie organizmy żywe rodzą się i umierają. Jest to nieubłagany porządek przyrody. Dzięki nauce możemy jednak oszacować, ile wynosi średnia długość życia większości zwierząt zamieszkujących naszą planetę. Naukowcy obliczyli średnią długość życia psów, które mieszkają w Wielkiej Brytanii W najnowszych badaniach naukowcy postanowili jeszcze raz przyjrzeć się żywotności brytyjskich psów. Uczeni przeanalizowali dane dotyczące 584 734 psów należących do 155 ras. Wyniki opublikowali w czasopiśmie „Scientific Reports”. Wnioski? Najdłużej żyją psy ras o niewielkich gabarytach i relatywnie długich nosach. Przykłady to: jamnik miniaturowy, whippet, shiba-inu. Najkrócej natomiast żyją rasy o średnich rozmiarach i krótkich nosach. Takie jak buldogi angielskie, bernardyny czy shih tzu. Mają one problemy z oddychaniem i snem. Podobne wnioski z badań w 2022 r. Poprzednie badania prowadziły do podobnych wniosków. Uczeni obliczyli wówczas, że najdłużej żyjącym psem z Wielkiej Brytanii jest Jack Russell terrier. Zwierzę żyje średnio ok. 13 lat. Na drugim miejscu był Yorkshire terrier, a podium zamykał jeden z najmądrzejszych psów świata, czyli border collie. Psy rozumieją mowę jak człowiek. Te trzy nowe badania radykalnie zmieniają naszą wiedzę o czworonogach Najnowsze odkrycia dotyczące psów powoduje, że nieco inaczej możemy spojrzeć na naszych czworonogich przyjaciół i może trochę lepiej ich zrozumieć. Niestety, średnia długość życia buldoga francuskiego była najkrótsza. Według autorów te psy żyją ok. 4,5 roku. Lepiej sytuacja wygląda u buldogów angielskich. Te urocze pieski są obciążone genetycznie wieloma schorzeniami. Należą do ras brachycefalicznych, które często chorują m.in. na zespół oddechowy psów krótko-czaszkowych oraz choroby kręgosłupa. Ich średnia długość życia wynosi ok 7,5 roku. Psy brachycefaliczne, czyli krótkoczaszkowe, żyją najkrócej Naukowcy w swoim badaniu zwracali uwagę na fakt, że to z reguły właśnie psy brachycefaliczne żyją najkrócej. Tak jest również z mopsami i buldogami amerykańskimi. Rasy te dożywają średnio 7–8 lat. Oczywiście mówimy tutaj jedynie o średniej, która została obliczona przez badaczy. Ci z kolei przekonują, że chodzi raczej o przewidywany wieku zgonu niż rzeczywistą długości życia. Uczeni zaznaczali, że chociaż były już przeprowadzane badania na temat żywotności ras psów, to ich praca jest wyjątkowa z pewnego powodu. Chodzi bowiem o metodologię. Badacze podkreślają, że korzystali z gigantycznej bazy danych projektu VetCompass. To aplikacja, które zawiera ogromną ilość dokumentacji weterynaryjnej z całego świata. Dzięki temu naukowcy mają dostęp do danych nawet 20 milionów zwierząt. Naukowcy dowodzą, że psy rozumieją ludzi. Mają zdolności poznawcze podobne do niemowląt Psy bardzo często są nazywane najlepszymi przyjaciółmi człowieka. Właściciele twierdzą nawet, że ich pupile potrafią zrozumieć to, co się do nich mówi. Najnowsze badania dowodzą, że ... Autorzy przeanalizowali w sumie informacje na temat 876 039 psów z 886 różnych klinik weterynaryjnych. W pracy zwrócono uwagę na 18 ras. Należy podkreślić, że średni czas życia uwzględnia dane dotyczące czworonogów, które dożyły spokojnej starości, jak i tych, które zmarły przedwcześnie np. w wyniku choroby. Co ciekawe, badanie wykazało, że samice żyją dłużej od samców. Naukowcy wierzą, że ich badania mogą pomóc w świadomej adopcji starszych psów Autorzy twierdzą, że ich badania mogą być przydatne np. w kontekście decyzji o adopcji starszego psa. Dzięki tej wiedzy przyszli właściciele będą mogli ocenić, jaką opiekę medyczną będą musieli zapewnić swojemu seniorowi. Ponadto naukowcy wierzą, że takie wybory staną się dużo bardziej świadome i przemyślane. – Te dane są niewątpliwie istotne. Informacja o średniej długości życia konkretnych ras może być przydatnym narzędziem zarówno dla weterynarzy, jak i dla właścicieli zwierząt domowych – mówi dr Justine Shotton, prezes Brytyjskiego Stowarzyszenia Weterynarzy. Oto "najmądrzejsze" rasy psów. Psycholog stworzył ranking Właścicieli psów nie trzeba długo przekonywać, że te czworonogi należą do jednych z bardziej inteligentnych zwierząt. Potwierdzają to badania kanadyjskiego psychologa, który opisał niez... Lista ras psów, które przeanalizowano w badaniach: Jack Russell terrier – 12,72 lat Yorkshire terrier – 12,54 lat border collie – 12,10 lat springer spaniel – 11,92 lat mieszańce (kundelki) – 11,82 lat labrador retriever – 11,77 lat Staffordshire bull terrier – 11,33 lat cocker spaniel – 11,31 lat shih tzu – 11,05 lat Cavalier King Charles spaniel – 10,45 lat owczarek niemiecki – 10,16 lat bokser – 10,05 lat beagle – 9,85 lat husky – 9,53 lat chihuahua – 7,91 lat buldog amerykański – 7,79 lat mops – 7,65 lat buldog angielski – 7,39 lat buldog francuski – 4,53 lat Źródła: Scientific Reports, Scientific Reports.
Takiego niemowlaka jeszcze nie widzieliście. W Indonezji urodził się krytycznie zagrożony nosorożec
W ten weekend na świat przyszedł nosorożec sumatrzański. Ten najmniejszy z nosorożców jest gatunkiem krytycznie zagrożonym. Inne dobre wieści napłynęły z Wielkiej Brytanii. Tam z kolei z połowie listopada przyszedł na świat nosorożec czarny.
W tym artykule: Najmniejszy nosorożec Dobre wieści z Wielkiej Brytanii Imię dla nosorożca Ten maluch nie ma jeszcze imienia. Określenie „maluch” też jest nieco na wyrost. W chwili przyjścia na świat samiec nosorożca sumatrzańskiego ważył już 25 kg. Urodziła go samica o imieniu Delilah w Parku Narodowym Way Kambas na Sumatrze. Poród nastąpił w ten weekend. W niedzielę pracownicy parku znaleźli siedmioletnią Delilah leżącą koło noworodka. Ojcem dziecka jest samiec Harapan. To już drugie narodziny nosorożca sumatrzańskiego (Dicerorhinus sumatrensis) w Way Kambas w tym roku. Wcześniej park dochował się nowego mieszkańca we wrześniu. Najmniejszy nosorożec I jedne, i drugie narodziny to wielki sukces dla opiekunów zwierząt. Stado nosorożców sumatrzańskich zamieszkujące park narodowy powiększyło się aż do 10 sztuk. To znaczący odsetek wszystkich przedstawicieli tego gatunku żyjących na Ziemi. WWF i Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody szacują, że nosorożców sumatrzańskich pozostało mniej niż 80 sztuk. Wszystkie zamieszkują Sumatrę i Borneo. Ten gatunek to najmniejszy z nosorożców. Jednak najmniejszy nie oznacza, że mały. Dorosły osobnik może ważyć nawet tonę. Jest owłosiony, a na pysku ma dwa rogi. Kiedyś występował także w Azji południowo-wschodniej i w Chinach. Jednak kłusownictwo i zmiany klimatyczne sprawiły, że populacja nosorożca sumatrzańskiego drastycznie się zmniejszyła. Stąd każde narodziny to wielkie święto. Tym bardziej, że w indonezyjskim rezerwacie po raz pierwszy doszło do nich dopiero w 2012 roku. Dobre wieści z Wielkiej Brytanii Miłośników nosorożców ucieszy też podobna nowina, która napłynęła właśnie z Wielkiej Brytanii. W tamtejszym zoo przyszedł na świat przedstawiciel innego gatunku nosorożców – nosorożec czarny. Maluch urodził się 12 listopada w Chester Zoo w Cheshire. Do porodu doszło w ciągu dnia na wybiegu. Całe zdarzenie zostało nagrane. – Czekaliśmy na te narodziny długie 15 miesięcy – powiedziała Emma Evision, zoolożka opiekująca się nosorożcami w Chester Zoo. – To nietypowe, że nosorożec urodził się w dzień. I to jeszcze dosłownie na naszych oczach, gdy byliśmy zajęci codziennymi rzeczami – dodaje Evision cytowana przez „Science Alert”. Imię dla nosorożca Podobnie jak w przypadku dalekiego kuzyna urodzonego na Sumatrze, samiec z brytyjskiego zoo nie ma jeszcze imienia. Jego matka to Zuri. Jak poinformowano w oświadczeniu, mały jest zdrowy, dobrze odżywiony, a także „ciekawski i pełen energii”. Czarne nosorożce są większe i cięższe od swoich sumatrzańskich krewnych. Kiedyś były powszechne w południowej i wschodniej Afryce. Na początku poprzedniego wieku żyło tam nawet 100 tys. nosorożców. Później populacja zaczęła szybko się zmniejszać, aż w latach 90. spadła poniżej trzech tysięcy. Teraz sytuacja wygląda nieco lepiej. Nosorożców czarnych jest na wolności ponad 6 tysięcy. Jednak nie dotyczy to wszystkich podgatunków tego zwierzęcia. Nosorożec czarny Diceros bicornis michaeli pozostaje krytycznie zagrożony. A to właśnie do tego podgatunku należy Zuri i jej młode. Na wolności żyje w tej chwili kilkaset sztuk tych nosorożców, głównie dzięki wdrożonym programom ochrony broniącym zwierząt przed kłusownikami. Niestety, populacja powiększa się bardzo powoli. Samica rodzi tylko jedno młode raz na kilka lat i to po trwającej ponad rok ciąży. Stąd właśnie każdy nowy nosorożec, który przychodzi na świat – nawet w niewoli – jest tak ważny dla wszystkich troszczących się o ochronę przyrody. Źródła: Phys.org, ScienceAlert. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Mają największe mózgi w świecie zwierząt. Wreszcie doczekały się pierwszego rezerwatu
To jedne z najważniejszych zwierząt dla morskich ekosystemów. Nareszcie będą miały rezerwat. Jego utworzenie ma pomóc nie tylko jednej populacji waleni, ale też całej planecie. W jaki sposób?
W tym artykule: Kaszaloty kontra działalność człowieka Pierwszy taki rezerwat na świecie Czy kaszaloty uratują planetę? Największe mózgi i różne dialekty Relacja ludzi ze światem natury nigdy nie była prosta ani partnerska. Jedna ze stron zawsze dominuje drugą. Na początku to nasi przodkowie byli uzależnieni od kaprysów sił planety Ziemi, jej flory oraz fauny. Z czasem nauczyliśmy się jednak częściowo panować nad przyrodą i zmieniać zastane środowiska. Z różnym skutkiem. W ostatnim czasie działalność człowieka na Ziemi najczęściej jest kojarzona z globalnym ociepleniem czy szerzej rozumianymi zmianami klimatu. Kaszaloty kontra działalność człowieka Jak szacują klimatolodzy, sytuacja jest coraz poważniejsza. Aby jednak nie pogrążać się w smutku i beznadziei, warto podkreślić, że na świecie cały czas prowadzone są liczne działania na rzecz ochrony planety. W tym jej zwierzęcych mieszkańców. Aktywiści i biolodzy regularnie monitorują populacje dzikich zwierząt oraz to, jak ich funkcjonowanie zmienia się pod wpływem działalności człowieka. Niektóre gatunki, na przykład niedźwiedzie polarne, są wręcz uważane za symbol katastrofalnych skutków globalnego ocieplenia. Gwałtowne zmiany wzorców pogodowych to niejedyne zagrożenia dla ekosystemów wynikające z antropopresji. W przypadku kaszalotów ryzyko dotyczy też zaplątania się w sieci połowowe czy zderzenia z łodziami. Jeśli dodamy do tego rosnące zanieczyszczenie wód, ocean zaczyna się jawić jako miejsce bardzo nieprzyjemne do życia. Pierwszy taki rezerwat na świecie To na swój sposób urocze, ale też skłaniające do refleksji i pokory, że kaszaloty, mierzące nawet 15 m długości, bywają bezbronne. Na szczęście walenie te tak jak zwierzęta domowe mogą czasem liczyć na pomoc i opiekę ludzi. Maleńki wyspiarski kraj Dominika ogłosił niedawno, że utworzy pierwszy na świecie rezerwat specjalnie dla kaszalotów. Chroniony obszar zajmie 788 kilometrów kwadratowych, co odpowiada prawie połowie powierzchni Londynu. Dlaczego pierwszy na świecie rezerwat dla kaszalotów powstanie właśnie wzdłuż zachodniego wybrzeża Dominiki? Jest to bowiem jeden z kluczowych obszarów ich żerowania. Warto dodać, że większość kaszalotów żyjących w pobliżu Dominiki należy do klanu wschodniokaraibskiego. Od 13 lat populacja waleni w tym regionie spada rokrocznie o około 3%. Jako główny powód tego stanu rzeczy wskazywania jest właśnie szkodliwa działalność człowieka. Obecnie mówi się o mniej niż 300 bytujących tam osobnikach. Utworzenie rezerwatu ma wspomagać zagrożone kaszaloty poprzez uregulowanie i ograniczenie na jego obszarze rybołówstwa i turystyki. Działalność ta nie zostanie jednak zakazana całkowicie. Planowane jest między innymi wprowadzenie rygorystycznych zasad ruchu statków, w tym korzystania z wyznaczonych korytarzy. Rezerwat będzie również reglamentował działalność turystyczną, taką jak obserwowanie waleni i pływanie z nimi. W rezerwacie nadal będą odbywać się tradycyjne połowy. Ograniczenia dotyczące ruchu statków mają jednak minimalizować prawdopodobieństwo zderzenia z waleniami czy ich zaplątania się w sieci i liny połowowe. Czy kaszaloty uratują planetę? Pozytywne zmiany ma odczuć nie tylko wschodniokaraibski klan kaszalotów, ale również planeta. Jak to możliwe? Enric Sala, założyciel projektu Pristine Seas, tłumaczy, że kiedy walenie wypływają na powierzchnię, wydalają bogate w składniki odżywcze odchody. Te z kolei stymulują produkcję fitoplanktonu, czyli mikroskopijnych roślin, które pochłaniają dwutlenek węgla i uwalniają tlen. Krótko rzecz ujmując: im więcej kup kaszalotów, tym lepiej. Żeby jednak morskie olbrzymy mogły w spokoju żerować i wydalać, muszą mieć zapewnione odpowiednie warunki. Z czasem ich populacja powinna zacząć się powiększać. Masowa rzeź wielorybów miała miejsce w Europie już wiele stuleci temu. Zniknęły dwa gatunki Dwa gatunki wielorybów – biskajskiego i szarego – wytrzebiono we wschodniej części Oceanu Atlantyckiego na wieki przed rozpoczęciem ery przemysłowego wielorybnictwa w XIX wieku. Setki lat ... Największe mózgi i różne dialekty Przeciętny kaszalot (samiec) może ważyć do 45 ton. Sporo, ale za mało na rekord. Walenie te mają za to największe mózgi w świecie zwierząt. Ważą około 8 kilogramów. Kaszaloty są też znane z tego, że tworzą klany. Ich członkowie porozumiewają się za pomocą tego samego „dialektu”. W ramach jednej rodziny walenie opiekują się sobą nawzajem. Ich relacje są na tyle bliskie, że noworodki mogą być karmione przez matki, a także ciotki, babcie lub inne samice z klanu. W poszukiwaniu kałamarnic kaszaloty nurkują na głębokość od 1000 do 2000 m. Mogą wówczas wstrzymać oddech na około 90 minut. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Rekiny giną w szybkim tempie. Czy da się na powrót zarekinić oceany?
Na całym świecie w akwariach hoduje się zagrożone gatunki rekinów i wypuszcza je do morza. To misja bez precedensu. I naprawdę może się powieść.
W tym artykule: Jak zachować rekiny brodate Mistyka Raja Ampat Reintrodukcja nie dla wszystkich Rochowate – trudny przypadek Niewiele gatunków znika dziś w tak szybkim tempie, jak rekiny i płaszczki. Obecnie wśród kręgowców tylko płazy giną szybciej. Aż 37% wszystkich gatunków rekinów i płaszczek jest dziś zagrożonych wymarciem. Tymczasem rekiny stanowią nieodzowną część morskiego świata, utrzymując w równowadze sieci pokarmowe. Jak zachować rekiny brodate Aby ochronić rekiny, należy zahamować nadmierne połowy. I może spróbować odwrócić choć część już dokonanych zniszczeń. Czy dałoby się hodować je w niewoli i wypuszczając na wolność? Nie na ślepo, lecz wykorzystując najnowsze zdobycze nauki? Takie pytania sprawiły, że Mark Erdmann, biolog morski z organizacji Conservation International, zaczął przekonywać oceanaria, by zrzeszyły się w programie ReShark. Grupa liczy obecnie 75 partnerów z 15 krajów, w tym 44 duże oceanaria. Ich celem jest uwolnienie w ciągu 10 lat w indonezyjskim archipelagu Raja Ampat 585 małych rekinów brodatych i zapoczątkowanie stabilnej, dzikiej populacji tych zwierząt. W przypadku powodzenia tę samą technikę zamierzają zastosować do innych gatunków rekinów. Mistyka Raja Ampat Na każdej z setek wapiennych wysp archipelagu Raja Ampat wznoszą się wspaniałe lasy, pełne płaczących palm papuzich, merbau i tropikalnych drzew owocowych. Do tego atole, koralowe płycizny, szmaragdowe zatoki mangrowe i głęboki błękit oceanu. – Tu nie tylko wszystko się rusza, przemieszcza i rozmnaża, ale bogactwo kolorów dosłownie rozsadza ci mózg – mówi Erin Meyer z Seattle Aquarium. Meyer przechadzała się po falochronie na zewnątrz nowego rekiniego żłobka u wybrzeży wyspy Kri. Niedaleko jej koleżanka Ichida przykucnęła w głębokiej do pasa wodnej zagrodzie, w której Charlie właśnie przechodził ostatnie badania, dzień przed wypuszczeniem. Istniały powody, by sądzić, że w Raja Ampat reintrodukcja rekinów może się udać. Pod koniec lat 90. w regionie zaczęto bowiem tworzyć morskie obszary chronione o powierzchni ok. 8 tys. mil (20720 km kw.). W roku 2012 na całym Raja Ampat zakazano łowienia rekinów i płaszczek. Choć rekiny mają reputację okrutnych drapieżców, niewiele z nich wykazuje agresję w stosunku do ludzi. Rekiny brodate zapewne nigdy nie były bardzo liczne, nawet przed erą przełowienia. Naukowcy sądzą, że zginęło ich tak wiele, że te, które pozostały, nie mogą znaleźć sobie partnerów do rozrodu. Teraz, po trzech latach przygotowań, nadszedł doniosły moment. Ichida złapała Charliego w zagrodzie i obróciła go na grzbiet. Ten trik sprawia, że rekiny przestają się ruszać. Rekinia niania po raz ostatni zmierzyła Charliego: 74 cm. Był wystarczająco duży, żeby uniknąć połknięcia przez głodnego żarłacza czarnopłetwego czy białego. Nauczył się już zdobywać pożywienie. Para nadajników wszczepionych pod skórą pozwoli badaczom śledzić jego ruchy. Reintrodukcja nie dla wszystkich Nie dla każdego gatunku rekina reintrodukcja jest wykonalna. Wiele z nich, np. żarłacze białe, wymaga zbyt wiele energii, by przetrwać w niewoli. Potrzebują też ogromnych przestrzeni. Muszą bowiem pływać dość szybko, żeby przez skrzela przepływał im wystarczający strumień wody. Niektóre wędrują tak daleko, że trudno będzie wyznaczyć wystarczająco duże obszary zakazu połowów. View oEmbed on the source website Młode rekiny mogą paść ofiarą chorób, łupem większych rekinów albo zginąć z głodu. Pozostają jednak dziesiątki potencjalnie nadających się do takiego projektu żarłaczy, rezydujących od Mozambiku po Tajlandię i Malediwy. Rochowate – trudny przypadek Parę tygodni po opuszczeniu Indonezji odwiedziłem Meyer w ośrodku przejściowym, położonym kilka kilometrów od Seattle Aquarium. W dwóch ogromnych zbiornikach pływała tam dziewiątka dziwacznych stworzeń. Miały ogromne, szerokie głowy, niczym manty, połączone z długimi ciałami wyposażonymi w dwie płetwy. Był to narybek krytycznie zagrożonych ryb z rodziny rochowatych. Ledwie sześciomiesięczne rodzeństwo. Meyer przykucnęła przy zbiorniku i obserwowała krążące w nim samice. – Mamy ich tu cztery – powiedziała. – W naturze czegoś takiego nie uświadczysz. Spotykane wzdłuż wybrzeży Pacyfiku rochowate są poszukiwane ze względu na smaczne mięso i płetwy. W przeciwieństwie do rekinów brodatych, są rzadkim gościem w oceanariach – jest ich tam ledwie ok. 40 sztuk. Te zwierzęta znalazły się w tak krytycznym położeniu, że były jednym z pierwszych gatunków rozważanych przez zespół ReShark do reintrodukcji. Okazało się to jednak zbyt problematyczne. Rekiny brodate od dekad są obiektem badań. Tymczasem co do rochowatych nie wiadomo dokładnie, skąd pochodzą, jak często się rozmnażają ani co jedzą w ciągu swojego życia. Nie wiemy nawet, w jaki sposób projektować morskie rezerwaty, żeby dobrze je chronić. – Musimy się jeszcze wiele nauczyć – podsumowuje Meyer. – Są piękne, po prostu urocze. Tu i teraz, ale jeśli będziemy czekać, możemy je stracić – martwi się badaczka. Pełną wersję artykułu można przeczytać w najnowszym wydaniu magazynu National Geographic Polska. National Geographic 7/23
Dront dodo powróci na Ziemię? Firma zajmująca się edycją genów zbiera fundusze na jego wskrzeszenie
150 mln dolarów pozyskała od inwestorów Colossal Biosciences, firma bioinżynieryjna. Środki mają być przeznaczone na przywrócenie do życia dronta dodo.
W tym artykule: Wskrzeszanie wymarłych gatunków Gołąb, bliski kuzyn dodo Kontrowersyjne wskrzeszanie wymarłych gatunków Dront dodo, obok mamuta włochatego, to jedno z wymarłych zwierząt-ikon. Ten nieduży ptak, znany z charakterystycznego dzioba i okrągłego kształtu, występował wyłącznie na Mauritiusie. Ostatni przedstawiciele gatunku zostali zabici w połowie siedemnastego wieku. Od tej pory ich szkielety można oglądać jedynie w muzeach. Firma bioinżynieryjna Colossal Biosciences zamierza to zmienić. Jej współzałożyciel i szef, Ben Lamm ogłosił, że warta półtora miliarda dolarów spółka zebrała od inwestorów 150 mln dolarów. Środki będą przeznaczone na odtworzenie dronta dodo. Jeśli plan się powiedzie, ptaki zostaną wypuszczone na wolność. – Bardzo jasno stwierdzamy, że miejscem, w którym chcemy dokonać reintrodukcji dodo, byłby Mauritius – oznajmił Lamm cytowany przez „Guardiana”. Wskrzeszanie wymarłych gatunków Przywrócenie do życia dronta dodo i innych wymarłych zwierząt to marzenie wielu naukowców i nie tylko. Projekty tego rodzaju uważane są jednak za kontrowersyjne. Ich przeciwnicy krytykują pomysły odtwarzania wymarłych gatunków w okresie, kiedy dochodzi do masowego wymierania na całej planecie. Zastrzeżenia budzą też metody, które mają być do tego użyte. Nowe oblicze dodo. Wymarły ptak wyglądał inaczej niż przypuszczaliśmy Ostatnie odkrycia wskazują, że wymarły ptak dodo wyglądał inaczej i był bystrzejszy, niż sobie przez wieki wyobrażaliśmy. Odtwarzanie wymarłych gatunków nie polega bowiem na przywróceniu stuprocentowo takich samych wymarłych zwierząt. A jedynie ich najlepszych możliwych do uzyskania genetycznych „przybliżeń”. Szczątki dodo zachowały się w wielu muzeach i kolekcjach na świecie. Oznacza to, że naukowcy dysponują materiałem, z którego mogą pobrać DNA. Badacze z Colossal zsekwencjonowali już cały genom dronta dodo. Drugi ważny element to żyjący krewniak danego gatunku, którego materiałem genetycznym można manipulować. W przypadku dronta dodo takimi bliskimi kuzynami są ptaki z rodziny gołębiowatych. Np. kolorowy nikobarczyk zwyczajny (Caloenas nicobarica). Gołąb, bliski kuzyn dodo Jak naukowcy z Colossal zamierzają odtworzyć dodo? Najpierw w zachowanym genomie muszą znaleźć geny odpowiedzialne za cechy charakterystyczne wymarłego ptaka – takie jak np. brak zdolności latania. Następnie dokonają edycji genomu gołębia, dodając do niego kluczowe geny dodo. Tak przygotowany materiał genetyczny zostałby wszczepiony ptasim zarodkom. Gdyby udało się doprowadzić do przyjścia na świat żywych ptaków, miałyby one fizyczne cechy dodo. Choć stanowiłyby de facto hybrydy współczesnych gołębiowatych i dodo. Firma Colossal ogłaszała już wcześniej plany wskrzeszania mamutów włochatych i wilków workowatych podobną metodą. Na razie jednak na świat nie przyszły żadne zwierzęta. Kontrowersyjne wskrzeszanie wymarłych gatunków Pomysł odtwarzania wymarłych zwierząt ma wielu przeciwników. Ich zdaniem przedsięwzięcie jest wątpliwe etycznie. W przypadku mamutów ich najbliższymi żyjącymi krewnymi są słonie. By samica słonia urodziła mamuta, trzeba by przeprowadzić wiele prób modyfikacji DNA, sztucznego zapłodnienia i utrzymania ciąży. Takie badania wymagają czasu i ogromnych środków. Czy jednak – pytają krytycy – to najlepszy sposób wydawania funduszy w okresie, gdy organizacje ochrony przyrody na całym świecie starają się ze wszystkich sił uchronić tysiące jeszcze istniejących, ale zagrożonych wyginięciem gatunków? Wymarłe gatunki zwierząt. 7 z nich, których już więcej nie zobaczymy lub są zagrożone wyginięciem Codziennie z naszej planety znika niemal 150 gatunków roślin i zwierząt. Poznajcie wymarłe gatunki zwierząt, których już nigdy nie zobaczymy. – Byłoby szaleństwem myśleć, że sprowadzenie na Ziemię zamiennika dodo to odpowiedź na światowy kryzys bioróżnorodności – odpowiada Beth Shapiro, paleogenetyczka z Colossal cytowana przez „Guardiana”. Ostrzega też, że nawet gdyby udało się wskrzesić dodo, nie zastąpi on wymarłego gatunku. Jej szef, Lamm zwraca natomiast uwagę, że badania prowadzone w Colossal mogą pomóc rozwinąć techniki pozwalające rozpoznawać i zachowywać kluczowe cechy istniejących organizmów. Takie, które pozwalają im adaptować się do zmieniających się warunków życia w okresie katastrofy klimatycznej. Źródła: Colossal, Science Alert, Guardian. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Słoń indyjski to jedno z największych zwierząt. Był uważany za wcielenie bóstwa, więc czemu grozi mu zagłada?
Słoń indyjski jest jednym z dwóch żyjących gatunków rodziny słoniowatych. Zamieszkuje lasy i zarośla Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Od wielu lat jest zagrożony wyginięciem.
W tym artykule: Ile waży słoń indyjski? Symbolika słonia indyjskiego Słoń indyjski jest gatunkiem zagrożonym Słoń afrykański też jest zagrożony Słoń indyjski, inaczej zwany azjatyckim (Elephas maximus) jest jednym z największych współcześnie występujących zwierząt lądowych. Wyróżniamy trzy jego podgatunki: słoń bengalski (Elephas maximus indicus), słoń sumatrzański (Elephas maximus sumatranus), słoń cejloński (Elephas maximus maximus) Uszy słonia indyjskiego są wyraźnie mniejsze niż afrykańskiego. Wynika to z faktu, że w przypadku tego gatunku nie uczestniczą one w procesie termoregulacji. Słonie różnią się też budową trąby. Azjatyckie mają na jej końcu jeden „palec”, afrykańskie – dwa. Słoń azjatycki bardzo lubi kąpać się w błocie i pływać. Żyje w stadach złożonych przeważnie z 8–10 samic z młodymi. Jest zwierzęciem o łagodnym usposobieniu, które daje się łatwo oswoić i tresować. Starsze siostry są bardzo cenione wśród słoni indyjskich. Małe wiele od nich czerpią Eksperyment nie mógł zostać przeprowadzony na dzikich zwierzętach, ponieważ ich życiorysy są nieznane. Aby otrzymać rzetelne wyniki, badacze skupili się na grupie słoni żyjących w czę.. W wielu krajach istnieją farmy hodowlane, prowadzone w celu oswajania słoni indyjskich oraz sztucznego ich rozrodu. W zoo pokazywany jest od XIX w. Pierwszy udany poród w niewoli odbył się w 1905 r. W europejskich ogrodach zoologicznych żyje obecnie ok. 350 słoni indyjskich. Ile waży słoń indyjski? Dorosły samiec może osiągać nawet 2,7 m w kłębie i masę ok 2,7 ton. To dane uśrednione. Największy znany osobnik mierzył 3,2 m w kłębie i ważył 5,4 tony. Słoń indyjski w liczbach: długość ciała: 5,5–6,4 m, długość ogona: do 1,5 m, grubość skóry: 2–4 cm, czas trwania ciąży: ok. 21 miesięcy, masa ciała noworodka: 100 kg, średni czas życia: do 60 lat. Słoń to zwierzę roślinożerne. Jego pokarm to trawy, liście i owoce, szczególnie dzikie figi. Wraz z nadejściem pory suchej w jadłospisie tego kolosa pojawia się kora. Warto wiedzieć, że słoń indyjski je przez 16 godzin na dobę. Do wyżywienia dorosłego osobnika potrzeba ok. 150 kg paszy i prawie 100 litrów wody dziennie. Symbolika słonia indyjskiego Potężne zwierzęta od dawnych czasów oddziaływały na ludzką wyobraźnię. Słonie indyjskie odgrywają ważną rolę w hinduizmie. Bóg Ganeśa przedstawiany jest z głową słonia. Według legendy, Ganeśa był synem bogini Parwati. Zazdrosny bóg Śiwa w gniewie obciął mu głowę. Potem, by uratować chłopca, w jej miejsce przytwierdził głowę słonia. Jeden ze słoni idących przez Chiny wrócił do domu. Co z resztą stada? Po opuszczeniu rezerwatu słonie pokonały łącznie ponad 500 kilometrów. Eksperci zaczynają zastanawiać się nad tym, co skłoniło je do ucieczki. W kulturze indyjskiej słoń jest symbolem siły i mądrości. Zwierzęta te często brały udział w uroczystych procesjach. Słonie zdobią niemal każdą świątynię i udzielają błogosławieństwa wiernym. W mieście Dźajpur w Radżasthanie odbywa się Festiwal Słoni. To jeden z rytuałów witania wiosny. Odbyła się tam nawet parada tęczowych słoni. Uważano też, że figurki słonia przynoszą szczęście. Ale tylko wtedy, gdy końcówka jego trąby jest skierowana ku górze. Także azjatycka astrologia uznała słonia indyjskiego za ważny symbol. Jest on zwierzęciem zodiakalnym w zodiaku chińskim i birmańskim. Słoń indyjski jest gatunkiem zagrożonym W ciągu ostatnich 120 lat liczba słoni indyjskich zmniejszyła się co najmniej o połowę. Dziś wynosi 40–50 tys. osobników. Terytorium, na którym obecnie żyją te zwierzęta, obejmuje jedynie 15% pierwotnie zajmowanych przez nie obszarów. Laos znany był kiedyś na całym świecie jako kraina, w której żył milion słoni. Dzisiaj na wolności przebywa ich tam około 1500 sztuk. A gdzie reszta? Wiele słoni żyje w niewoli i wykorzystywanych jest do pracy w lasach przy wyrębie drewna różanego. W kraju, w którym ludzie żyją w nędzy, traktuje się zwierzęta instrumentalnie. Ze względu na swą siłę stanowią niezastąpione narzędzie pracy. W Indiach kurczenie się biotopu tych zwierząt w środowisku naturalnym prowadzi do ich licznych konfliktów z ludźmi. Wypędzony ze swojego naturalnego siedliska słoń szuka pożywienia w wioskach i miastach – atakuje ludzi, niszczy ich plony. W skali roku zabija się około 150 słoni. Z kolei słonie zabijają około 200 ludzi rocznie (znacznie więcej niż np. rekiny). Słoń indyjski podlega ochronie na mocy Konwencji Waszyngtońskiej. Podobnie jak jego afrykański kuzyn, jest zabijany przez kłusowników pracujących dla handlarzy kością słoniową. Ciosy (potocznie zwane kłami) słoni afrykańskich mogą ważyć nawet 90 kg. Tymczasem największe ciosy słoni indyjskich nie przekraczają 40 kg wagi, a samice w ogóle ich nie mają. Łupem kłusowników pada też skóra słonia indyjskiego. Wyrabia się z niej pseudolekarstwa zaliczane do tzw. chińskiej medycyny. Słonie są zabijane dla skóry głównie w Mjanmie (dawna Birma). Słoń afrykański też jest zagrożony Słoniowate (Elephantidae) wywodzą się z rodziny dużych ssaków lądowych z rzędu trąbowców. Oprócz słonia indyjskiego zalicza się do niej także słonia afrykańskiego. Obecnie wyróżnia się dwa gatunki: Nowojorski sąd apelacyjny zdecydował, że słoń nie ma osobowości prawnej. Kontrowersyjna sprawa słonicy Happy Zakończyła się trwająca rok batalia sądowa, która miała rozstrzygnąć o przyszłości ponadpięćdziesięcioletniej słonicy Happy. Sąd zdecydował, że nie może uznać zwierzęcia za pod... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nowojorski-sad-apelacyjny-zdecydowal-ze-slon-nie-ma-osobowosci-prawnej-kontrowersyjna-sprawa-slonicy-happy-fot-andrew-lichtenstein-corbis-via-getty-images-5eb1291.jpeg" width="938" height="626" alt="Nowojorski sąd apelacyjny zdecydował, że słoń nie ma osobowości prawnej. Kontrowersyjna sprawa słonicy Happy (fot. Andrew Lichtenstein/Corbis via Getty Images)" title="Nowojorski sąd apelacyjny zdecydował, że słoń nie ma osobowości prawnej. Kontrowersyjna sprawa słonicy Happy (fot. Andrew Lichtenstein/Corbis via Getty Images)" /> słoń afrykański (Loxodonta africana), słoń leśny (Loxodonta cyclotis). Także i te gatunki są na liście zagrożonych. Analizy wykazują, że słonie afrykańskie mogą wyginąć do 2040 roku. Paradoksalnie, znacznie gorzej wygląda sytuacja osobników trzymanych w niewoli. W Europie żyje mniej niż 200 słoni afrykańskich. Tylko niewielka część z nich osiągnęła dojrzałość seksualną, a wśród tej grupki nierzadkie są przypadki bezpłodności czy impotencji.