National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-27T16:01:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Król polskich gór powraca i poluje na świstaki. Ornitolodzy policzyli gniazda
items: Dwa procent nadziei. Atlantyckie olbrzymy wracają z krawędzi wyginięcia
items: Trwa walka o ośmiornice. Chile i Hiszpania pracują nad zakazami
items: Niezwykłe narodziny w stołecznym ZOO. Te urocze maluchy to kuzyni słoni
items: Martwe nietoperze w Białowieży. Instytut Biologii Ssaków: to sprawka kotów
items: Konik polski – relikt tarpana, który przetrwał dzięki hodowli w Popielnie. Historia polskiego „cudu natury”
items: Nowy skarb warszawskiego zoo. Tego ptaka ma tylko 6 ogrodów w Europie
items: Sokół wędrowny – mistrz przestworzy i najszybszy ptak świata
items: Ma 99 lat i nie przestaje działać. Sir David Attenborough nadał imię pierwszemu od lat orłu w Szkocji
items: Sowy „przeprowadzają się” z CPK. Ornitolodzy im w tym pomagają
items: Najnowszy raport pokazuje, co zabija ptaki na świecie. Są też dobre wiadomości
items: Najrzadszy i najpiękniejszy sęp Europy powrócił w Alpy. Przez przesądy wyginął sto lat temu
items: Ten płochliwy gryzoń to prawdziwy śpioch. Przesypia połowę swojego życia
items: Król Bałtyku zmalał, a jego populacja jest zagrożona mimo zakazu połowów. Czy uda się uratować dorsza?
items: Ten górski ssak to rzadkie zwierzę. Łatwiej go usłyszeć niż zobaczyć
items: To jedyny polski przedstawiciel tego rzędu. Jest ekstremalnie rzadkim gatunkiem
items: Ten bałtycki ssak wciąż jest zagrożony. Zdaniem naukowców ludzie skazują go na wyginięcie
items: Powrót „czarnej pszczoły”. Owad uznany za wymarłego widziany w kolejnym regionie Polski
items: Wielki europejski kot powrócił z krawędzi wyginięcia. Jego populacja rozkwita
items: W Europie od 1994 roku istnieje międzynarodowa sieć Bocianich Wsi. Nie mogło w niej zabraknąć miejscowości z Polski
items: W Polsce wilki pozostaną pod ścisłą ochroną, wbrew zmianom wprowadzonym przez Unię Europejską
items: Najpiękniejsze wielkie koty powracają. Populacje panter śnieżnych mają się coraz lepiej
items: Oto najmniejsza małpka na świecie. Pigmejka karłowata mieści się w dłoni
items: Satelity NASA pomagają zagrożonym gatunkom. Jak to działa?
items: Nosorożec czarny – bliski wyginięcia, majestatyczny i groźny samotnik. Jest jednym z największych ssaków lądowych

Król polskich gór powraca i poluje na świstaki. Ornitolodzy policzyli gniazda
type: item
date: 2025-10-27T16:00:40.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ochrona gatunkowa
subject: orzeł
subject: polska
description: Majestatyczny drapieżnik wraca na południe Polski. W ostatnich latach jego liczebność wzrosła, a nowe pary pojawiły się nawet w Tatrzańskim Parku Narodowym. Co stoi za sukcesem orła przedniego?
encoded: Komitet Ochrony Orłów zakomunikował dobrą nowinę. W polskich górach wzrasta liczebność naszego najsilniejszego i najbardziej majestatycznego ptaka drapieżnego – orła przedniego. To wynik dłuższego trendu, który trwa w Karpatach Zachodnich już od dekady. Choć to ptak w Polsce nadal bardzo rzadki, jego liczebność stopniowo wzrasta. Nowe pary i spektakularne obserwacje „Dobre wiadomości. Sytuacja orła przedniego w Polsce powoli się poprawia. W ostatniej dekadzie nastąpił duży wzrost liczebności w Karpatach Zachodnich, z 7 do kilkunastu par lęgowych. Od tego roku także w Tatrzańskim Parku Narodowym gnieżdżą się aż trzy pary. To niekwestionowany skrzydlaty "król naszych gór". Ale powstają też pojedyncze stanowiska na północy kraju.” – pisze Komitet Ochrony Orłów w mediach społecznościowych. Jedna z par gniazdujących w Tatrzańskim Parku Narodowym została ostatnio zaobserwowana podczas polowania. To niezwykła obserwacja, bo ptaki polowały w tandemie. Grażyna Kościelna i Katarzyna Szałas, 12 września 2025 sfotografowały, jak para orłów zasadza się na świstaki. Ptaki z sukcesem upolowały jednego z nich. Orzeł przedni – ile par żyje dziś w Polsce? Choć nie jest największy (ten tytuł dzierży bielik), jest bez wątpienia najbardziej majestatyczny. Orzeł przedni w Polsce jest pod ścisłą ochroną, choć na świecie nie grozi mu wyginięcie. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznaje go za „gatunek najmniejszej troski”. Jego światowa liczebność szacowana jest nawet na 200 tysięcy par. W Polsce jednak to ptak bardzo rzadki. Według Monitoringu Ptaków Polski „w roku 2024 obecność orłów przednich stwierdzono na 33 stanowiskach, z czego w 24 rewirach wykryto zasiedlone gniazda. Populacja lęgowa gatunku w latach 2000–2024 wahała się w przedziale liczebności od 20 do 34 par, wykazując tendencję wzrostową, a na przestrzeni ostatniej dekady – stabilną na poziomie około 30 par. Większość populacji zasiedlała Karpaty; poza tym obszarem dwie pary orła przedniego występowały na Pomorzu. Wskaźnik r…

GettyImages-1215155540-c2ed6f4.jpg
width: 2121
height: 1414

Dwa procent nadziei. Atlantyckie olbrzymy wracają z krawędzi wyginięcia
type: item
date: 2025-10-24T11:15:35.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ocean atlantycki
subject: ochrona gatunkowa
subject: wieloryby
subject: zagrożone gatunki
description: Wieloryb biskajski to jeden z najbardziej zagrożonych gatunków na Ziemi. Najnowsze dane z 2025 roku przynoszą jednak promyk nadziei – populacja tych olbrzymów nieznacznie wzrosła. Czy to wystarczy, by odwrócić los gatunku?
encoded: Dobre wiadomości napłynęły z północnego Atlantyku. Populacja krytycznie zagrożonego wieloryba biskajskiego (Eubalaena glacialis) po raz kolejny nieznacznie wzrosła. Według najnowszych szacunków z 2024 roku, na świecie żyją teraz 384 osobniki. To wzrost w porównaniu z poprzednim rokiem. Dane opracowali naukowcy z Anderson Cabot Center for Ocean Life przy New England Aquarium we współpracy z amerykańską NOAA. Uwzględniono w nich także nowonarodzone cielęta. Ostrożny optymizm badaczy Liczba wielorybów biskajskich wzrosła dokładnie o 2,1% w porównaniu z rokiem 2023 (376 osobników). Heather Pettis, kierująca programem badań i przewodnicząca North Atlantic Right Whale Consortium podkreśla, że choć wzrost jest niewielki, to pozwala na „ostrożny optymizm”. Jednak wobec tak małej liczby osobników wciąż konieczne są zdecydowane działania ochronne. Dla wieloryba biskajskiego każdy rok może okazać się kluczowy. Życie z liną w pysku: największe zagrożenia Największymi zagrożeniami dla tych zwierząt są sieci rybackie, w które regularnie wpadają. Poza tym są ofiarami kolizji ze statkami. W 2024 roku odnotowano: 5 zgonów, 16 przypadków zaplątania i 8 kolizji. Rok 2025 przyniósł wyraźną poprawę – póki co nie stwierdzono żadnej śmierci, tylko jedno zaplątanie i jedną kolizję. Naukowcy zaznaczają jednak, że niektóre osobniki wciąż pływają z resztkami lin i sieci z poprzednich lat, a do końca roku pozostało jeszcze kilka miesięcy. Ciekawym przykładem jest samiec oznaczony jako „Catalog #5110”, zauważony z linami oplątanymi wokół pyska w grudniu 2024 r., a potem ponownie w kwietniu 2025 r. w zatoce Cape Cod (USA). Mimo prób odplątania i ogromnego zaangażowaniu kilku organizacji, nie udało się usunąć wszystkiego i zwierzę nadal żyje z liną w pysku. Późne narodziny w nietypowych miejscach W sezonie 2025 urodziło się 11 cieląt, w tym cztery od samic rodzących po raz pierwszy. To wynik niższy od oczekiwań, ale ważny sygnał, że starsze samice też rodzą. Część porodów nastąpiła w nietypowych …

MoiraBrown-MWB0195-NEA-S4-96c2295.jpg
width: 3008
height: 2000

Trwa walka o ośmiornice. Chile i Hiszpania pracują nad zakazami
type: item
date: 2025-10-23T06:49:08.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: hodowla
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: ośmiornice
subject: prawo
description: Hodowla ośmiornic budzi kontrowersje wśród naukowców i obrońców zwierząt. Kolejne kraje rozważają zakaz prowadzenia ferm przemysłowych, a niektóre stany w USA już wprowadziły stosowne przepisy.
encoded: Organizacje broniące dobrostanu zwierząt alarmują o planach komercyjnej hodowli ośmiornic. Coraz więcej firm pracuje nad przemysłowymi fermami, a warunki, w jakich miałyby żyć te zwierzęta, przerażają przyrodników. Na szczęście presja społeczna zaczyna przynosić efekty – coraz więcej krajów analizuje możliwość zakazu takich hodowli. Walka zaczyna przynosić efekty. Chile i Hiszpania: tu waży się los ośmiornic Do tej pory wszystkie dostępne w handlu ośmiornice pochodziły z połowów. Jednak popyt na nie rośnie tak szybko, że pojawiły się plany ich przemysłowej hodowli. Przyrodnicy alarmują, że dla tych inteligentnych zwierząt byłaby to tortura. Najbliżej zakazu hodowli ośmiornic jest w tej chwili Chile. Kraj pracuje nad projektem przełomowej ustawy. Propozycje regulacji trafiły do Komisji ds. Środowiska i Zasobów Naturalnych, gdzie będą omawiane. Jeśli zostaną przyjęte, ochronią ośmiornice przed nieludzkimi praktykami hodowlanymi i uczynią Chile światowym liderem w tej dziedzinie. Prace nad odpowiednimi przepisami trwają też w Hiszpanii. Inicjatywa wyszła od stowarzyszenia prawników INTERCIDS, które skierowało ją do właściwej komisji krajowego parlamentu (APDDA). Aktywiści chcą rozszerzenia istniejącej ustawy nr 23/1984 o akwakulturze morskiej na przyszłe hodowle ośmiornic. Jak dotąd konkretny projekt ustawy jeszcze nie powstał, na razie to tylko propozycja. Plany hodowli ośmiornic ma akwakulturowy gigant, firma Nueva Pescanova, która posiada już hodowle m.in. krewetek vannamei i turbotów w Hiszpanii, Nikaragui, Gwatemali i Ekwadorze. Pierwsza przemysłowa ferma ośmiornic miałaby powstać na Wyspach Kanaryjskich. USA jako pierwsze zakazują hodowli ośmiornic Niestety, nie w całym kraju. Dwa stany USA – Kalifornia i Waszyngton – uchwaliły już przepisy zakazujące hodowli ośmiornic na swoim terytorium. Ustawa obowiązująca w Kalifornii dodatkowo zakazuje sprzedaży hodowlanych ośmiornic lub ich mięsa. Siedem innych stanów – Massachusetts, Nowy Jork, Connecticut, New Jersey, Kar…

zakaz-hodoli-osmiornic-9341e96.jpg
width: 2119
height: 1415

Niezwykłe narodziny w stołecznym ZOO. Te urocze maluchy to kuzyni słoni
type: item
date: 2025-09-15T11:19:28.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ochrona gatunkowa
subject: ssaki
subject: sukces
subject: zoo
description: W warszawskim ogrodzie zoologicznym przyszło na świat sześć góralków skalnych. To jedne z najbardziej zaskakujących ssaków świata. Choć przypominają gryzonie, bliżej im do manatów i słoni.
encoded: Te małe zakapiory to wielki sukces stołecznego ZOO, a przy okazji jeden z najbardziej niezwykłych gatunków na Ziemi. Choć niektórzy pewnie pomyliliby je ze świstakami, góralki skalne nie mają z gryzoniami nic wspólnego. Ich niezwykła anatomia od lat wprawia biologów w osłupienie. Dopiero badania genetyczne jasno pokazały, że góralki są krewniakami m.in. słoni. Małe góralki już rozrabiają „Nasza góralkowa rodzina powiększyła się tego lata aż o sześć maluszków – trzy samiczki i trzech samców. To niezwykle samodzielne stworzenia. Już po kilku godzinach od narodzin potrafią skakać po skałkach, chować się w zakamarkach i całkiem nieźle udawać, że są najgroźniejszymi zwierzakami w okolicy” – opisuje warszawskie ZOO na Facebooku. Młode przyszły na świat w połowie lipca, ale ZOO pochwaliło się nimi dopiero teraz. Maluchy zaczynają już skubać rośliny i korę drzew, mimo że jeszcze przez kilka miesięcy będą pić mleko matek. „Dla nas to prawdziwa frajda obserwować, jak te dzieciaki z dnia na dzień uczą się życia w stadzie i podpatrują starszych” – dodaje stołeczne ZOO. Góralki z Warszawy pojechały do Brna To jednak nie całe góralkowe stadko w Warszawie. ZOO opiekuje się większą ich grupką, współpracując w tym zakresie z innymi ogrodami. Pięć osobników – same samiczki – właśnie pojechało do Brna w Czechach, gdzie założą nowe stado. Bo góralek skalny to zwierzątko stadne. Żyje w koloniach liczących od kilku do kilkudziesięciu osobników, z wyraźną hierarchią opartą na dominującym samcu. Gatunek ten występuje w Afryce i na Bliskim Wschodzie, preferując urwiska, rumowiska i skaliste zbocza. Co warto wiedzieć o góralku skalnym? Góralek skalny (Procavia capensis) to niewielki ssak z rzędu góralkowców (Hyracoidea). Osiąga 30–60 cm długości i 2–5 kg wagi, wyglądem przypominając świnkę morską o krępej sylwetce i krótkich kończynach. Futro ma szarobrązowe. Jest roślinożerny – zjada liście, trawy, korę i owoce – a ze względu na słabą termoregulację często wygrzewa się w słońcu. Komunikuje …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/09/54737914011894888598908651405753060440031381n-95598a8.jpg
width: 1229
height: 924

Martwe nietoperze w Białowieży. Instytut Biologii Ssaków: to sprawka kotów
type: item
date: 2025-09-08T13:27:46.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: koty
subject: nietoperze
subject: ochrona gatunkowa
description: Osiem martwych nietoperzy znaleziono kilka dni temu w Białowieży. Naukowcy z działającego w tej miejscowości Instytutu Biologii Ssaków, po wywiadzie wśród mieszkańców, nie maja wątpliwości że stoją za tym wolno chodzące koty.
encoded: Instytut Biologii Ssaków w Białowieży opisuje smutne znalezisko niedaleko Parku Pałacowego. Po oględzinach martwych nietoperzy okazało się, że wszystkie należą do gatunku mopek zachodni. Nietoperze pod ścisłą ochroną. Co mówi prawo? Mopek zachodni to gatunek występujący w większości krajów Europy. W Polsce (jak wszystkie nietoperze) jest pod ścisłą ochroną gatunkową. Warto pamiętać, że przepisy stanowią też, iż nietoperzy nie wolno umyślnie płoszyć lub niepokoić, fotografować, filmować lub obserwować – jeśli mogłoby to powodować płoszenie. Naukowcy: koty są zagrożeniem dla przyrody „Przyczyna śmierci szybko wyszła na jaw. Sąsiedzi widzieli jak w tym miejscu koty polowały na nietoperze. Koty są towarzyszami człowieka od tysięcy lat, ale wyrządzają poważne szkody przyrodnicze. Szacuje się, że tylko w Wielkiej Brytanii zabijają około ćwierć miliona nietoperzy rocznie. „Urobek” kota z Białowieży, tylko z jednej nocy, pokazuje, że nasze pupile nie różnią się od tych zza morza” – opisuje incydent Instytut Biologii Ssaków. Informacja wywołała ogromne poruszenie, kilkaset komentarzy, a w sieci rozgorzał spór o rolę kotów w środowisku. Temat kotów wolno żyjących i wychodzących, a także definicja pierwszego z tych terminów, budzą ogromne emocje. Zdanie naukowców jest w tej materii jasne: koty domowe wyrządzają szkody w środowisku i zagrażają wielu rodzimym gatunkom, przede wszystkim ptakom. Kot domowy – gatunek obcy czy nie? Kot domowy w 2022 roku został umieszczony w bazie „Gatunki obce w Polsce”, prowadzonej przez Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Należy jednak podkreślić, że kot póki co nie występuje na liście krajowej, ani unijnej z wykazem inwazyjnych gatunków obcych (IGO). Nie jest więc w świetle prawa uważany za gatunek stwarzający zagrożenie dla Polski lub Unii Europejskiej. Tyle mówi prawo. GDOŚ, prostując informacje o kocie jako IGO stwarzającym zagrożenie, podkreśla jednocześnie: „Należy przy tym zwrócić uwagę, że kot domowy może stanowić…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/09/54275312612931379159428042205571640482412602n-f1ed14e.jpg
width: 1002
height: 602

Konik polski – relikt tarpana, który przetrwał dzięki hodowli w Popielnie. Historia polskiego „cudu natury”
type: item
date: 2025-09-05T13:18:46.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: konie
subject: ochrona gatunkowa
subject: polska
description: Konik polski zawdzięcza swoje przetrwanie prof. Tadeuszowi Vetulaniemu oraz wyjątkowej hodowli rezerwatowej w Popielnie. Dzięki niej ta unikatowa rasa, zachowująca cechy dzikich koni, obchodzi właśnie 70-lecie istnienia.
encoded: Konik polski to unikatowy relikt przyrodniczo-hodowlany i jedna z dziewięciu rodzimych ras koni. Zwierzęta tej rasy są nieduże, krępe, o myszatym umaszczeniu oraz niezwykłej wytrzymałości, którą sobie zapracowały na przydomek „cudu natury”. Są długowieczne, odporne na choroby, a ich twarde kopyta nie wymagają podkucia. Konik polski – relikt tarpana i polskie dziedzictwo przyrodnicze Pochodzi od wymarłego już gatunku konia, czyli tarpana, który do XVII wieku zamieszkiwał lesiste obszary wschodniej Polski, Litwy i Prus. W stanie dzikim ostatnie tarpany przetrwały do końca XVIII wieku. Ich późniejsze losy to już tylko hodowla w zwierzyńcach, skąd na przełomie XVIII i XIX wieku niektóre z nich trafiły do okolicznych chłopów. Tak rozpoczęła się era konika polskiego – niezwykłej rasy zachowującej cechy dzikich koni. Historia konika polskiego jako rasy sięga badań prof. Tadeusza Vetulaniego, który w 1936 r. założył rezerwat hodowlany w Puszczy Białowieskiej, by dowieść leśnego pochodzenia konika. Po wojnie jego dzieło kontynuowano w Popielnie dzięki staraniom prof. Witolda Pruskiego. Stacja Badawcza Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Popielnie do dziś prowadzi unikatową w Europie, rezerwatową hodowlę konika polskiego. Rezerwat w Popielnie – jak żyją konie? W 1955 r. na półwyspie nad jeziorem Śniardwy wypuszczono pierwsze stado – ogiera Gordija i osiem klaczy z Białowieży. Od tego czasu rezerwat stale powiększano, zapewniając koniom przestrzeń i warunki do swobodnego życia. Do dziś konie żyją tam w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych. Koniki polskie w Popielnie mają do dyspozycji ponad 1600 hektarów lasów i łąk. Stado stanowi cenną bazę genetyczną dla całej Polski, a ośrodek odgrywa kluczową rolę w ochronie rodzimej rasy. Koniki wykorzystywane są także w działaniach proekologicznych, np. w utrzymaniu bioróżnorodności i naturalnym kształtowaniu krajobrazu. Jak podkreśla kierownik stacji dr Mamadou Moussa Bah, celem hodowli jest nie tylko ochrona ko…

AdobeStock1551957899-00583b3.jpeg
width: 5424
height: 3868

Nowy skarb warszawskiego zoo. Tego ptaka ma tylko 6 ogrodów w Europie
type: item
date: 2025-09-04T10:25:43.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ochrona gatunkowa
subject: rajskie ptaki
subject: warszawa
description: Ptaszarnia warszawskiego zoo wzbogaciła się o parę latawców królewskich. To jaskrawo ubarwione ptaki z rodziny cudowronek, dawniej zwanych rajskimi ptakami. W ogrodach zoologicznych są bardzo rzadkie, bo ich hodowla i utrzymanie to trudna sztuka. Warszawska ptaszarnia zapewni im doskonałe warunki, a kluczowy jest tu spokój.
encoded: Nowe latawce królewskie są parą i przyjechały do Warszawy z dwóch różnych ogrodów zoologicznych w Niemczech: Walsrode i Kolonii. Oba osobniki są młode, przyszły na świat w tym roku. Na razie nie różnią się wyglądem – na jaskrawe czerwono-biało-niebieskie upierzenie samca trzeba będzie poczekać kilka lat. Latawiec królewski – wielka rzadkość w ogrodach zoologicznych Ptaki zamieszkały w spokojnej strefie ptaszarni, na zapleczu. Na razie nie będą pokazywane zwiedzającym – chodzi o zapewnienie im maksymalnego spokoju i umożliwienie aklimatyzacji w nowym miejscu. Jak podkreśla ptaszarnia zoo w Warszawie, opieka nad tymi ptakami, a zwłaszcza ich rozmnażanie, to trudna i skomplikowana sztuka. Nic więc dziwnego, że w swoich zasobach posiada je tylko 6 ogrodów zoologicznych zrzeszonych w ramach EAZA, czyli Europejskim Stowarzyszeniu Ogrodów Zoologicznych i Akwariów. Tańce i kolory: wygląd i zachowanie latawca królewskiego W naturze latawiec królewski (Cicinnurus regius) żyje w gęstych tropikalnych lasach Nowej Gwinei i sąsiednich wysp. Choć nie jest gatunkiem zagrożonym, trend jego populacji jest spadkowy. Jak wszystkie cudowronki – zresztą zgodnie z ich nazwą – ma spektakularne, kolorowe upierzenie. Dorosły samiec jest jaskrawoczerwony, z białym brzuchem, ciemnymi plamkami na piersi i głowie oraz opalizującym, niebiesko-zielonym akcentem po bokach. Ale to dopiero początek estetycznych atrakcji, jakie ma do dyspozycji samiec. „Cechą charakterystyczną są dwie wydłużone skrajne sterówki, zakończone zielonymi krążkami. Obie płcie mają niebieskie łapki, a wnętrze dzioba dorosłego samca ma kolor seledynowy. Jest ono chętnie pokazywane samicy w czasie tańca godowego, w trakcie którego samiec wykonuje skomplikowane pozy, a momentem kulminacyjnym jest pokłon w stronę samicy z szeroko otwartym dziobem” – opisuje warszawska ptaszarnia. Latawiec królewski to mały ptak, mierzy maksymalnie 20 cm (samice) i waży 40–60 gramów. Jak wszystkie cudowronki zamieszkuje gęste lasy i nie lubi otwa…

GettyImages-2091397081-63e87ca.jpg
width: 2028
height: 1500

Sokół wędrowny – mistrz przestworzy i najszybszy ptak świata
type: item
date: 2025-08-23T09:27:57.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: dzikie zwierzęta
subject: ochrona gatunkowa
subject: polska
subject: ptaki
description: Sokół wędrowny to jeden z najbardziej fascynujących drapieżników powietrznych. Łączy w sobie siłę, zwinność i zawrotną prędkość, która czyni go rekordzistą wśród ptaków. Choć jest gatunkiem kosmopolitycznym, również w Polsce ma swoje miejsce – i swoją historię. Poznajmy bliżej tego niezwykłego mieszkańca przestworzy.
encoded: Spis treści: Sokół wędrowny – rozpiętość skrzydeł i rozmiary Szybkość ataku – ile wynosi prędkość sokoła wędrownego? Czy sokół wędrowny występuje w Polsce? Siedliska lęgowe i rozmnażanie Znaczenie sokoła wędrownego w ekosystemie Sokół wędrowny (Falco peregrinus) to jeden z najbardziej fascynujących ptaków drapieżnych na świecie. Jego krępa sylwetka i masywna głowa równoważona jest smukłymi, ostro zakończonymi skrzydłami, mocną piersią i średniej długości ogonem. Dorosłe osobniki mają stalowoszary wierzch ciała i jaśniejszy spód pokryty gęstym, prążkowanym rysunkiem. Charakterystyczna jest także ciemna plama na głowie w kształcie „wąsa”, kontrastująca z jasnym policzkiem. Samice są zauważalnie większe od samców – to typowy przykład dymorfizmu płciowego u ptaków drapieżnych. Młode sokoły wędrowne mają mniej zaznaczone, choć także widoczne ciemne plamy na głowie. Różnią się od osobników dorosłych także kolorem upierzenia – są ciemnobrązowe na wierzchu, zaś spód jest kremowy z wyraźnie odcinającym się wzorem z ciemnych kresek. Sokół wędrowny – rozpiętość skrzydeł i rozmiary Samiec sokoła wędrownego osiąga długość ciała od 38 do 45 cm, a jego rozpiętość skrzydeł wynosi od 90 do 105 cm. Jak wspominaliśmy wyżej, u ptaków tych jest wyraźnie widoczny dymorfizm płciowy i rozmiary samic są zauważalnie większe – ich długość wynosi od 46 do 51 cm, a rozpiętość skrzydeł od 104 do 114 cm. Waga sokoła wędrownego także jest zależna od płci – samce ważą około 0,6–0,075 kg, a samice 0,9–1,3 kg. Dzięki tej imponującej budowie gatunek ten jest nie tylko świetnym szybownikiem, ale również mistrzem nagłych pików w powietrzu. Choć sokół wędrowny jest tylko nieco większy od wrony, jego siła, precyzja i dynamika w locie budzą respekt. Rozpiętość skrzydeł sokoła wędrownego w połączeniu z jego muskularną budową pozwala mu skutecznie polować na inne ptaki, nawet w trudnych warunkach atmosferycznych. Szybkość ataku – ile wynosi prędkość sokoła wędrownego? Sokół wędrowny jest niekwestionowanym re…

sokol-wedrowny-b1c02b6.jpg
width: 1000
height: 667

Ma 99 lat i nie przestaje działać. Sir David Attenborough nadał imię pierwszemu od lat orłu w Szkocji
type: item
date: 2025-08-21T07:49:59.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Ludzie
subject: Przyroda
subject: david attenborough
subject: ochrona gatunkowa
subject: ptaki
subject: szkocja
description: Sir David Attenborough, mimo 99 lat jest nadal aktywny zawodowo. Niedawno ukończył film o oceanach, teraz zaangażował się w przełomowy projekt ochrony orłów w południowej Szkocji.
encoded: Attenborough nadał imię pierwszemu orłowi przedniemu, który wykluł się i opuścił gniazdo w ramach przełomowego projektu ochrony tego gatunku w południowej Szkocji. Pisklę otrzymało imię Princeling („Młody książę”). Ma ono symbolizować nadzieję na odbudowę populacji tych majestatycznych ptaków w regionie. Dlaczego narodziny Princelinga sa tak ważne? Jeszcze niedawno sytuacja orłów w tym zakątku Szkocji była dramatyczna – liczba par lęgowych spadła do zaledwie trzech. Dzięki rozpoczętemu w 2018 roku programowi relokacji młodych osobników z górzystego, północnego regionu Highlands, udało się zwiększyć ich ilość do około 50 osobników. Matką Princelinga jest orlica Emma, pochodząca właśnie z tego programu. Została nazwana na cześć Emmy Ritch, działaczki na rzecz praw kobiet. Ojcem jest miejscowy orzeł o imieniu Keith. Para zbudowała gniazdo w pobliżu miejscowości Moffat i wyprowadziła pierwszy udany lęg. Program relokacji orłów w Szkocji Za tym sukcesem stoi organizacja Restoring Upland Nature (RUN). W 2021 roku przyznano jej licencję na relokację piskląt z gniazd w Highlands. Młode orły, w wieku 5–6 tygodni, mieszkały przez dwa miesiące w specjalnych wolierach w regionie Southern Uplands, po czym były wypuszczane na wolność. Latem tego roku Princeling dostał nadajnik satelitarny i opuścił gniazdo. Dyrektor RUN, Cat Barlow, określiła to wydarzenie mianem przełomowego momentu w brytyjskiej ochronie przyrody. Podkreśliła, że narodziny Princelinga dowodzą, że w sprzyjających warunkach przeniesione orły mogą skutecznie integrować się z lokalną populacją i rozmnażać. Sir David Attenborough pogratulował zespołowi i stwierdził że narodziny Princelinga są symbolem odradzającej się przyrody. Dla RUN sukces ten to nie tylko ratunek dla tych wyjątkowych ptaków, ale i wyraźny sygnał, że odwrócenie spadku bioróżnorodności jest możliwe. Plany na przyszłość: orły w całej Wielkiej Brytanii Organizacja ma ambitne cele by rozszerzyć program ochrony orłów przednich na całą Wielką Brytanię.…

GettyImages-1198603370-acdfa23.jpg
width: 3000
height: 2000

Sowy „przeprowadzają się” z CPK. Ornitolodzy im w tym pomagają
type: item
date: 2025-08-08T15:00:28.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: ornitologia
subject: ptaki
subject: sowy
description: Spółka CPK zawarła porozumienie o współpracy ze Stowarzyszeniem Ochrony Sów. Celem jest przeniesienie lokalnych populacji dwóch gatunków sów poza teren przyszłego Centralnego Portu Komunikacyjnego.
encoded: Spis treści: Zachęta dla sów do wyprowadzki z CPK Co lubią pójdźki i płomykówki? Jak informuje strona Centralnego Portu Komunikacyjnego, tereny na których powstaje lotnisko, zamieszkuje rosnąca populacja sowy pójdźki. Spółka jest zobowiązana do realizacji działań kompensujących wpływ inwestycji na środowisko przyrodnicze. Ich początkiem jest rozwieszanie budek lęgowych dla sów. Zachęta dla sów do wyprowadzki z CPK CPK nawiązał w tym celu współpracę z ornitologami ze Stowarzyszenia Ochrony Sów. Pomagają oni w przeniesieniu i instalacji nowych budek lęgowych. "Pracujemy nad tym, żeby miały najwięcej miejsc odpowiednich w obrzeżach tej inwestycji. Staramy się wszędzie tam, gdzie jest odpowiednie siedlisko montować budki lęgowe" - tłumaczył Edwin Siwek ze Stowarzyszenia Ochrony Sów w rozmowie z Polsat News. Instalacja nowych budek i przenosiny starych mają zachęcić ptaki do przeprowadzki poza teren inwestycji. Budki montowane przez Stowarzyszenie mają specjalny kształt, z długą rurką przy wejściu, mającą chronić gniazdo przed atakiem drapieżników, np. kun. Dodatkowo są spryskiwane specjalnym środkiem odstraszającym. W czerwcu przeprowadzono obrączkowanie okolicznych sów, a istniejące budki przy tej okazji wyczyszczono. Budki lęgowe według ornitologów ze Stowarzyszenia dobrze się sprawdzają jako pomoc dla sów w regionie, czyli na Równinie Łowicko-Błońskiej. Przyszły teren CPK zamieszkują dwa gatunków tych ptaków: pójdźka i płomykówka, objęte ścisłą ochrona gatunkową. Z budek mogą skorzystać obydwa. Co lubią pójdźki i płomykówki? Sowa pójdźka to gatunek związany z człowiekiem i krajobrazem rolniczym. Buduje gniazda na terenach zamieszkałych przez ludzi, wybierając często budynki mieszkalne, transformatory czy otwory wentylacyjne. Pójdźki polują na pastwiskach i łąkach, które porasta niska roślinność. Żywią się owadami, dźdźownicami, czasem niewielkimi ssakami. Jest ptakiem nielicznym ,w latach 2013–2018 jej liczebność szacowano na 500–1000 par. Płomykówka to także sowa kr…

AdobeStock717129758-59a46e2.jpeg
width: 5568
height: 3712

Najnowszy raport pokazuje, co zabija ptaki na świecie. Są też dobre wiadomości
type: item
date: 2025-08-07T12:25:11.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: ptaki
description: BirdLife International co roku analizuje stan populacji ptaków na całym świecie. Najnowszy raport pokazuje niepokojące trendy, ale też daje nadzieję – wyraźnie wzrósł obszar ochrony kluczowych dla bioróżnorodności stanowisk, a niektóre gatunki udało się uratować.
encoded: Spis treści Więcej gatunków zagrożonych Największe zagrożenia dla ptaków Co możemy zrobić, by ratować zagrożone gatunki? Co roku organizacja BirdLife International ocenia status zagrożenia ponad 11 tys. gatunków ptaków wpisanych na Czerwoną Listę Międzynarodowej Ligi Ochrony Przyrody. Najnowszy raport State of the World’s Birds 2025 opisuje kluczowe trendy w ornitologii i ochronie ptaków w ostatnim roku. Podsumowuje zmiany w stanie ochrony gatunków ptaków na świecie, zagrożenia wpływające na ich spadek liczebności oraz skuteczność działań ochronnych. Są powody zarówno do radości, jak i do zmartwień. Więcej gatunków zagrożonych Według raportu 25 gatunków ptaków zakwalifikowano do wyższych kategorii zagrożenia ze względu na realne pogorszenie sytuacji, a tylko 7 gatunków do niższych kategorii z powodu poprawy stanu. Szczególną uwagę zwrócono na 16 migrujących gatunków siewkowatych, których populacje spadły o ponad jedną trzecią w ostatnich dekadach. U niektórych gatunków tempo kurczenia się populacji przyspiesza, co wskazuje na konieczność pilnych badań i skoordynowanej ochrony wzdłuż szlaków migracyjnych. Pięć gatunków uznano za wymarłe, w tym aż cztery endemiczne dla Hawajów: Ou, Kauai Nukupuu, Maui Nukupuu i Maui Akepa. Mimo intensywnych poszukiwań nie odnotowano ich obecności od wielu lat. Przyczyny ich wyginięcia to m.in. choroby przenoszone przez obce gatunki, utrata i degradacja siedlisk oraz inwazyjne gatunki drapieżne. Z drugiej strony, przypadki przesunięcia do niższych kategorii zagrożenia pokazują skuteczność ochrony. Okinawiak (gatunek dzięcioła występujący na wyspie Okinawa w Japonii) został przesunięty z kategorii krytycznie zagrożonej do zagrożonej, dzięki ochronie lasów i zwalczaniu jego naturalnego wroga – mangusty. Populacja tego dzięcioła, mimo że nadal bardzo niewielka (100–300 dorosłych osobników), uznawana jest za stabilną. Największe zagrożenia dla ptaków Najsilniejszy negatywny wpływ na zagrożone gatunki ptaków mają: rolnictwo (dotyczy 73% gat…

AdobeStock1476416357-da5104e.jpeg
width: 6960
height: 3915

Najrzadszy i najpiękniejszy sęp Europy powrócił w Alpy. Przez przesądy wyginął sto lat temu
type: item
date: 2025-07-17T06:03:49.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: alpy
subject: ochrona gatunkowa
subject: ptaki
subject: zagrożone gatunki
description: Orłosęp brodaty znów króluje w Alpach. Po stu latach nieobecności ten niezwykły ptak zyskał szansę na przetrwanie w Europie. Dzięki wysiłkom ekologów i programowi reintrodukcji jego alpejska populacja powoli rośnie.
encoded: Spis treści Dlaczego orłosęp zniknął z Alp? Reintrodukcja orłosępa przynosi efekty Niezwykłe fakty o orłosępie brodatym Po raz pierwszy od wielu dekad Alpy stały się miejscem, gdzie przy dużej dozie szczęścia można zobaczyć jednego z najniezwyklejszych ptaków Europy. Orłosęp brodaty, dzięki programowi reintrodukcji realizowanemu przez szwajcarską organizację Vulture Conservation Foundation, żyje i rozmnaża się, powoli budując stabilną populację. Dlaczego orłosęp zniknął z Alp? Jednak sto lat temu tych ptaków już nie można było zobaczyć w Alpach. Lokalna populacja została wytępiona, ponieważ wyznaczano nagrody za ich zabicie — wierzono bowiem, że porywają i zabijają jagnięta, a nawet małe dzieci. Ostatni dziki orłosęp brodaty w Alpach został zastrzelony w 1913 roku w dolinie Aosty we Włoszech. Orłosęp wymarł nie tylko w Alpach – kiedyś zamieszkiwał m.in. Bałkany, Grecję, Hiszpanię, Korsykę, Sycylię i Sardynię. Jego europejskie populacje przeżyły wyłącznie w Pirenejach i na Krecie. Poza Europą występuje m.in. w Afryce, Turcji, Iranie i Azji Środkowej aż po Mongolię i Chiny. Reintrodukcja orłosępa przynosi efekty Dzięki projektowi reintrodukcji, prowadzonemu przez Vulture Conservation Foundation, populacja tych ptaków ponownie pojawiła się w Alpach i rośnie. W 1986 roku VCF rozpoczęła wypuszczanie osobników wychowanych w niewoli. Od tego czasu wypuszczono nad Alpy 264 ptaki. Obecnie ich alpejska populacja utrzymuje się samodzielnie. Od 1997 roku urodziło się 522 młodych osobników na wolności. Ptaki zostały uznane za gatunek chroniony przez Unię Europejską w 2009 roku, a we Francji za ich zabicie grozi kara do 150 000 euro grzywny i trzy lata więzienia. Obecnie VCF szacuje, że w Alpach żyje 460 orłosępów, a w 2024 roku na wolności urodziło się 61 młodych ptaków. Tam, gdzie kiedyś rolnicy polowali na „gypaète barbu” lub „lammergeiera”, jak nazywa się te ptaki po francusku i niemiecku, dziś ściągają miłośnicy ptaków, licząc na dostrzeżenie pięknego orłosępa, który wrócił …

AdobeStock503487458-c4f210d.jpeg
width: 3696
height: 2379

Ten płochliwy gryzoń to prawdziwy śpioch. Przesypia połowę swojego życia
type: item
date: 2025-07-12T09:36:04.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: ochrona gatunkowa
subject: polska
subject: ssaki
description: Suseł perełkowany jest znany przede wszytki z powiedzenia, które od dawna funkcjonuje w polszczyźnie. Dla osób niezwiązanych z naukami przyrodniczymi to zwierzę jest niemal całkowicie obce. Nic dziwnego. Niełatwo wypatrzyć go w naturze, tym bardziej, że liczebność tych gryzoni spada już od kilkunastu lat. W Polsce jest prawdziwą rzadkością i niewykluczone, że za jakiś czas całkowicie zniknie z naszego krajobrazu.
encoded: Spis treści: Krewny „Baśki” Mieszkaniec Europy Wschodniej Towarzyski śpioch, smakosz roślin i nasion, czyli o zwyczajach susła perełkowanego Zagrożenia dla susła perełkowanego Wraz z nadejściem wiosny, otaczający nas świat zmienia się o 180 stopni. Roślinność rozkwita, „eksplodując” przy tym soczystą zielenią i innymi imponującymi kolorami. Do uszu zaczyna docierać melodyjny śpiew ptaków. Zwierzęta stają się aktywniejsze, a niektóre budzą się ze snu zimowego, by przystąpić do godów i uzupełnić zapasy energii. Suseł perełkowany należy właśnie do tej ostatniej grupy. „Spać jak suseł” – chyba każdy słyszał to powiedzenie. Nie wzięło się znikąd. Ten sympatycznie wyglądający gryzoń przesypia połowę swojego życia. Krewny „Baśki” Patrzysz na susła, myślisz – dziwna wiewiórka? To skojarzenie jest jak najbardziej słuszne. Oba gryzonie należą do tej samej rodziny (wiewiórkowatych). Są podobnej wielkości i zbliżone pod względem pokroju. Nie trzeba być jednak wybitnym znawcą przyrody, by już na pierwszy rzut oka dostrzec różnice, występujące między oboma gatunkami. Wymiary i umaszczenie Suseł perełkowany (Spermophilus suslicus) osiąga od ok. 17 do ok. 25 cm długości ciała i masę od 170 do 490 g. Jest trochę większy od wiewiórki pospolitej, ale na pierwszy rzut oka trudno to dostrzec. Ma od niej znacznie krótszy ogon (2,5–5,6 cm vs 17–20 cm), który nie jest porośnięty puszystym futrem, a sztywną, przypominającą szczecinę sierścią. W porównaniu z powszechną w Polsce „Baśką”, suseł perełkowany różni się umaszczeniem. Okrywa tego gryzonia jest żółtawo-szaro-brązowa w części grzbietowej, żółtawo-szara po bokach, szaro-żółta lub szaro-ruda w części brzusznej. Na grzbiecie i po bokach wyraźnie widoczne jest białe nakrapianie, któremu zwierzę zawdzięcza drugi człon polskiej nazwy gatunkowej. Cechy charakterystyczne Wyróżnikiem susła są jego oczy – czarne i znacznie większe niż u wielu innych gryzoni. Przyglądając się im z bliska, można dostrzec żółtawe zabarwienie źrenicy. Charakteryst…

Susel-perelkowany-0d2a37c.jpg
width: 1000
height: 667

Król Bałtyku zmalał, a jego populacja jest zagrożona mimo zakazu połowów. Czy uda się uratować dorsza?
type: item
date: 2025-07-04T09:00:16.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: dorsz
subject: ewolucja
subject: genetyka
subject: morze bałtyckie
subject: ochrona gatunkowa
subject: rybołóstwo
subject: ryby
description: Bałtyckie dorsze od 2020 roku chroni całkowity zakaz połowów. Jednak ich populacja z trudem się odbudowuje. Naukowcy zauważyli, że dorsze są nie tylko nieliczne, ale zaszły u nich trwałe zmiany genetyczne.
encoded: Spis treści Przełowienie zmieniło u dorsza nawet geny Jak badano geny bałtyckiego dorsza? Czy populację da się odbudować? Dorsz atlantycki niegdyś królował w Morzu Bałtyckim – był ogromny, bardzo liczny i kluczowy dla lokalnej gospodarki rybackiej. Największe osobniki osiągały ponad metr długości i ważyły do 40 kg. Dorsz, obok śledzia, stanowił fundament przemysłu i życia wielu społeczności. Przełowienie zmieniło u dorsza nawet geny Jednak dziś wschodniobałtycki dorsz niemal zniknął – przynajmniej w swojej pierwotnej formie. Od 2019 roku obowiązuje zakaz ukierunkowanego połowu dorsza, spowodowany załamaniem populacji gatunku w Bałtyku. Jednak problem nie ogranicza się tylko do spadku liczebności – dorsze zmalały. Zmiany w tym gatunku zaszły bardzo głęboko, sięgając poziomu genetycznego. Badacze z GEOMAR Helmholtz Centre for Ocean Research w Kilonii (Niemcy) dowiedli, że dziesięciolecia intensywnych połowów nie tylko przetrzebiły populację dorsza wschodniobałtyckiego, ale również zmieniły jego kod genetyczny. Jak mówi główny autor badania, dr Kwi Young Han, nadmierna i wybiórcza eksploatacja doprowadziła do zmian ewolucyjnych – dorsze przestały rosnąć tak szybko jak kiedyś i nie osiągają już dawnych rozmiarów. Jest to pierwsze udokumentowane zjawisko ewolucyjnych zmian genetycznych wywołanych połowami w pełnomorskim gatunku ryb. Jak badano geny bałtyckiego dorsza? Zidentyfikowano konkretne warianty genów, które zmieniły częstotliwość występowania – wskazując na tzw. selekcję kierunkową. Geny te były związane z tempem wzrostu i rozmnażania. Szczególną uwagę zwrócono na fragment DNA, który pomaga organizmom adaptować się do stresu środowiskowego. W przypadku dorsza również ten obszar genomu uległ zmianie. Aby zbadać historyczne zmiany w populacji dorszy, naukowcy wykorzystali unikalne źródło danych: otolity, czyli struktury w uchu wewnętrznym ryb, które niczym słoje drzew zapisują roczny przyrost. Przeanalizowano 152 próbki z lat 1996–2019, łącząc analizę chemiczną z s…

AdobeStock753241844-8be6f1a.jpeg
width: 6048
height: 4024

Ten górski ssak to rzadkie zwierzę. Łatwiej go usłyszeć niż zobaczyć
type: item
date: 2025-06-22T10:56:56.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: ochrona gatunkowa
subject: ssaki
subject: tatry
description: Świstak tatrzański, endemit najwyższych gór w Polsce, prowadzi skryty tryb życia. Wielu słyszało jego charakterystyczny gwizd, niosący się górskimi dolinami, ale ci, którzy zaobserwowali go w środowisku naturalnym, mogą mówić o niemałym szczęściu. Jak wygląda świstak tatrzański? Jakie ma zwyczaje? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Krępy i duży Gdzie można spotkać świstaka tatrzańskiego? Dwucyklowy tryb życia świstaka Społeczne, rodzinne i towarzyskie zwierzę, które czasami bywa okrutne Ile świstaków żyje w Tatrach? Tatrzańskie królestwo zwierząt jest całkowicie inne od fauny nizinnej Polski. O ile w piętrach reglowych łatwo można spotkać gatunki powszechne, to do życia w wyższych partiach przystosowały się tylko nieliczne zwierzęta. W tych specyficznych warunkach wykształciło się wiele endemitów. Jednym z nich jest świstak tatrzański, największy ze wszystkich występujących w Tatrach gryzoni. Krępy i duży Świstak tatrzański (Marmota marmota latirostris) to gryzoń z rodziny wiewiórkowatych, zaliczany do gatunku świstak alpejski. Ma krępą, stożkowatą sylwetkę, która wyróżnia go na tle innych tatrzańskich ssaków. Nie tylko to. To jeden z największych przedstawicieli swojego rzędu w Europie. Rozmiarami ustępuje tylko bobrowi europejskiemu. Świstak tatrzański osiąga od 45 do 65 cm długości. Mówimy tu zatem o zwierzęciu większym od niejednego kota domowego. Masa ciała świstaka zmienia się wraz z porą roku. Na wiosnę, dojrzały samiec waży od 2,7 do 3,4 kg, natomiast samica – od 2,5 do 3 kg. To czas, kiedy zwierzęta zaczynają gromadzić zapasy energii na długie zimowe miesiące. Wtedy świstaki zaczynają przyjmować więcej kalorii, by rozbudować tkankę tłuszczową brunatną. Do jesieni, ich masa wzrasta o ok. 2–2,5 kg. Futro świstaka tatrzańskiego składa się z dwóch typów włosów. Wierzchnią część okrywy tworzą długie i mocne włosy okrywowe. Pod nimi znajduje się podszerstek, składający się z krótszej, za to zwartej, lekko skręconej sierści o wełnistej strukturze. To właśnie ta warstwa tworzy chroniącą przed chłodem izolację. Poszczególne osobniki mają ciemnoszare, jasnobrązowe lub rude umaszczenie. Ubarwienie zależy od dominacji danej barwy w poszczególnych partiach włosów. Siekacze świstaka tatrzańskiego Jedną z najbardziej charakterystycznych cech świstaka są jego długie siekacze. Jak u więks…

swistak-tatrzanski-10422c8.jpg
width: 1000
height: 664

To jedyny polski przedstawiciel tego rzędu. Jest ekstremalnie rzadkim gatunkiem
type: item
date: 2025-06-22T08:00:24.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: gady
subject: ochrona gatunkowa
subject: polska
subject: żółwie
subject: zwierzęta
description: Żółw błotny jest jedynym przedstawicielem swojego rzędu, który występuje w Polsce w stanie naturalnym. Dawniej to wspaniałe zwierzę można było spotkać na terenie całego kraju. Dziś jest ekstremalnie rzadkie. Na szczęście, dzięki programom ochrony i reintrodukcji, polska populacja ma tendencję wzrostową. Jak wygląda żółw błotny? Czym się żywi i gdzie występuje? Przyjrzyjmy się bliżej temu wspaniałemu opancerzonemu gadowi.
encoded: Spis treści: Jak wygląda żółw błotny? Gdzie można spotkać żółwia błotnego? Jaki tryb życia wiodą żółwie błotne? Co zagraża żółwiom błotnym? Gady stanowią najmniej liczną grupę kręgowców w polskiej faunie. Na terenie naszego kraju stwierdzono występowanie jedynie dziewięciu rodzimych gatunków. Zaliczają się do nich cztery gatunki jaszczurek, tyle samo gatunków węży i tylko jeden żółw. Ten ostatni jest zwierzęciem ekstremalnie rzadkim. W „Polskiej czerwonej księdze zwierząt” ma status EN, co oznacza, że jest gatunkiem poważnie zagrożonym wyginięciem. Jak wygląda żółw błotny? Żółw błotny (Emys orbicularis) ma ciemnooliwkowy lub oliwkowobrązowy karapaks, pokryty gładkimi, regularnymi tarczkami rogowymi. Na plastronie widoczne są duże jasne plamy o nieregularnych kształtach. Cechą charakterystyczną tego gatunku są występujące na głowie szyi i odnóżach licznie nagromadzone żółte plamy. Trzeba jednak podkreślić, że niektóre osobniki są jednolicie czarne. Palce żółwia błotnego są zaopatrzone w długie, ostre pazury, które nie służą wyłącznie do kopania gniazda (o tym później). Pomiędzy nimi występuje błona pławna. Jedyny polski żółw nie jest kolosem Największy żółw świata – żółw skórzasty – może osiągać ponad 2 metry długości. W porównaniu z tym kolosem, polski przedstawiciel tego rzędu wydaje się być mikrusem. Karapaks największych samców mierzy ok. 17 cm długości. Osobniki męskie ważą do 700 g. Tylko nieliczne żółwie błotne przekraczają 18 cm i osiągają masę powyżej kilograma. Samice są większe. Duże osobniczki osiągają ok. 19 cm długości, a największe (takich jest niewiele) – ponad 20 cm. Masa ciała samic dochodzi do 1,2 kg. Łatwo odróżnić samca od samicy Dymorfizm płciowy nie przejawia się jedynie różnicami w wymiarach i masie. Cechą charakterystyczną samców jest lekko wklęsły w części środkowej plastron. W porównaniu z samicami, mają też inną tęczówkę. U samic jest brązowa lub rudopomarańczowa, natomiast u osobników męskich – żółta lub pomarańczowa z żółtymi plamkami. G…

zolw-blotny-98b8454.jpg
width: 1000
height: 667

Ten bałtycki ssak wciąż jest zagrożony. Zdaniem naukowców ludzie skazują go na wyginięcie
type: item
date: 2025-06-15T07:59:49.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: foka
subject: foki
subject: morze bałtyckie
subject: ochrona gatunkowa
subject: ssaki
description: Szarytka morska jest największym ssakiem z rodziny fokowatych, zamieszkującym Bałtyk. Dziś te wspaniałe zwierzęta są znacznie częstszymi gośćmi bałtyckich plaż niż jeszcze kilkanaście lat temu, ale po intensywnych łowach, prowadzonych przez ponad 100 lat, populacja tych zwierząt wciąż nie może się odtworzyć. Dlaczego ludzie postanowili wytępić te piękne ssaki? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Szarytka morska czy foka szara? Największa bałtycka „foka” Mieszkaniec strefy przybrzeżnej Stadni poligamiści Niezgrabna na lądzie, sprawna w wodzie Szarytki morskie od dawna są solą w oku ludzi Jaka przyszłość czeka szarytkę morską? Jeszcze nie tak dawno temu, szarytka morska była gatunkiem krytycznie zagrożonym. Podjęte przez ekologów działania doprowadziły do zwiększenia populacji, jednak nie oznacza to, że liczebność tych zwierząt ma szansę wrócić do stanu pierwotnego. Na szarytki morskie wciąż wywierana jest ogromna presja łowiecka. To w połączeniu z postępującymi zmianami środowiskowymi może sprawić, że za jakiś czas te piękne fokowate całkowicie znikną z bałtyckich plaż. Szarytka morska czy foka szara? Przez długi czas szarytka morska (Halichoerus grypus) była znana jako foka szara. Skąd ta zmiana? W 2015 roku, w publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” wydanej przez Muzeum i Instytut Zoologii PAN jedynemu żyjącemu przedstawicielowi rodzaju Halichoerus przypisano nową nazwę gatunkową, w ramach „akcji porządkowania” polskich nazw gatunkowych wszystkich żyjących na świecie ssaków. Nazwa „foka” została zarezerwowana dla przedstawicieli rodzaju Phoca. Ot, cała tajemnica. Największa bałtycka „foka” Bez względu na to, czy nazwiemy ją szarytką morską czy foką szarą, mowa o drapieżnym ssaku i największym przedstawicielu rodziny fokowatych żyjącym w basenie Morza Bałtyckiego. Dorosłe osobniki osiągają do 250 cm długości i imponującą masę, dochodzącą do 310 kg w przypadku populacji bałtyckiej i do 400 kg w przypadku zwierząt żyjących na wybrzeżach w zachodniej części północnego Atlantyku. Szarytka morska ma wrzecionowate, zwężające się ku tyłowi ciało, które pokrywa gęste futro. Okrywa jest szara w części grzbietowej i żółtawobiała w części brzusznej. Osobniki w zaawansowanym wieku są niemal czarne, z kolei szczenięta – kremowe. Na skórze widoczne są licznie nagromadzone plamy, najczęściej czarne lub szarobrunatne. Przednie płetwy są krótsze i słabsz…

szarytka-morska-foka-szara-0fa612c.jpg
width: 1000
height: 688

Powrót „czarnej pszczoły”. Owad uznany za wymarłego widziany w kolejnym regionie Polski
type: item
date: 2025-06-10T12:16:39.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Przyroda
subject: ochrona gatunkowa
subject: owady
subject: pszczoła
subject: pszczoły
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Wyjątkowo rzadka zadrzechnia fioletowa, zwana potocznie „czarną pszczołą”, pojawia się w róznych regionach Polski. Ostatnio jej obecność stwierdzono w Roztoczańskim Parku Narodowym i w Białowieży. Ta samotna pszczoła jest u nas pod ścisłą ochroną.
encoded: Spis treści: Czarna pszczoła – wygląd Zadrzechnia fioletowa widziana w nowych miejscach w Polsce Jak pomóc czarnej pszczole? Inni zapylacze w Polsce Pszczołę kojarzymy najczęściej z pszczołą miodną (Apis mellifera). Czyli niedużym, brązowo-żółtawym owadem, często spotykanym na kwiatach. Warto jednak wiedzieć, że do rodziny pszczołowatych należy aż 5800 gatunków. W tym kosmate, krępe trzmiele, podobne do os koczownice czy ciemno ubarwione zadrzechnie. Do tych ostatnich należy tzw. czarna pszczoła, czyli zadrzechnia fioletowa. Czarna pszczoła – wygląd To największa w Polsce pszczoła. Ma charakterystyczne, czarne ciało osiągające nawet 3,5 cm długości (dla porównania, robotnica pszczoły miodnej mierzy ok. 1,5 cm). Jej skrzydła fioletowo pobłyskują. Stąd nazwa gatunkowa – zadrzechnia fioletowa (Xylocopa violacea). Z wyglądu jest bardzo podobna do zadrzechni czarnorogiej (Xylocopa valga), także występującej w Polsce. Warto przy tym pamiętać, że poza tymi dwoma do rodzaju zadrzechnia należy 400 gatunków owadów. Xylocopa valga / fot. Shutterstock Zadrzechnie to pszczoły samotnice, która nie tworzą licznych kolonii. Zakładają gniazda w suchym drewnie, wiercąc w nim korytarze o długości nawet 30 cm za pomocą żuwaczek. Dorosłe osobniki można zobaczyć od maja, najczęściej na kwiatach szałwii, groszku pachnącego, glicynii, robinii akacjowej, kłosowca pomarszczonego, soi warzywnej i żmijowca zwyczajnego. Zadrzechnia fioletowa widziana w nowych miejscach w Polsce Zadrzechnia fioletowa przez wiele dziesięcioleci była opisana jako gatunek prawdopodobnie wymarły w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt Ginących i Zagrożonych. Opis statusu głosił: bardzo rzadki gatunek śródziemnomorski, na terenie dzisiejszej Polski notowany był zaledwie kilkakrotnie w latach 1868–1935, odtąd niepotwierdzony. To zmieniło się w 2005 r., być może w związku z postępującym ociepleniem klimatu. Od tamtej pory czarna pszczoła została zaobserwowana w: Poleskim Parku Narodowym, Bieszczadach Zachodnich, Wrocławi…

AdobeStock468437065-4caee5c.jpeg
width: 6000
height: 4000

Wielki europejski kot powrócił z krawędzi wyginięcia. Jego populacja rozkwita
type: item
date: 2025-06-01T10:14:23.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: hiszpania
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: portugalia
subject: rysie
description: Encyklopedie trzeba będzie uaktualnić, ponieważ ryś iberyjski już nie jest na skraju wyginięcia. Najnowsze dane z Portugalii napawają optymizmem.Liczebność kota jest już tak duża, że można mówić o odradzaniu się gatunku.
encoded: Spis treści: Spektakularny powrót rysia iberyjskiego Jak przywracano populację rysia? To nie koniec ochrony – co dalej? Jeszcze kilkanaście lat temu populacja rysia iberyjskiego liczyła mniej niż 100 osobników. Obecnie – dzięki programom ochronnym, edukacji i odbudowie siedlisk – liczba tych pięknych kotów wzrosła do ponad 2400. To ogromny sukces działań ochronnych realizowanych w Hiszpanii i Portugalii. Spektakularny powrót rysia iberyjskiego Ryś iberyjski (Lynx pardinus), niegdyś uznawany za najbardziej zagrożonego kota na świecie, przeżywa spektakularny powrót dzięki ponad 20-letnim wysiłkom przyrodników w Hiszpanii i Portugalii. Według danych z 2024 roku, populacja tych drapieżników wzrosła o 19% w ciągu roku, osiągając rekordową liczbę 2401 osobników, z czego 2047 w Hiszpanii i 354 w Portugalii. Zgodnie z wynikami dorocznego spisu, liczebność rysia iberyjskiego wzrosła z 2021 w 2023 r. do 2401 w 2024 r., w którym urodziły się 844 kocięta. 1 557 osobników stanowiły dorosłe rysie, a 470 rozmnażające się samice. Było ich o 64 więcej niż w 2023 r. Jak przywracano populację rysia? Na początku naszego wieku ryś iberyjski był na skraju wyginięcia, z populacją poniżej 100 osobników. W Portugalii uznano go w 2007 roku za wymarłego. Wszystko przez utratę siedlisk, zmniejszenie populacji dzikich królików, kłusownictwo i wypadki drogowe. Dzięki skoordynowanym działaniom, takim jak hodowla w niewoli, reintrodukcja, tworzenie korytarzy ekologicznych i edukacja społeczna, populacja rysi zaczęła się odbudowywać. W zeszłym roku Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) zmieniła status rysia iberyjskiego z "zagrożonego" (endangered) na "narażony" (vulnerable). Najwięcej rysi żyje w hiszpańskich regionach: Kastylia-La Mancha (942 osobniki), Andaluzja (836), Estremadura (254) i Murcja (15). W Portugalii głównym siedliskiem jest Dolina Gwadiana, gdzie liczba rysi wzrosła z 291 do 354 w ciągu zaledwie roku. To nie koniec ochrony – co dalej? To jednak nie koniec koniecznej dla tego…

AdobeStock619163554-0b76f6a.jpeg
width: 9408
height: 6992

W Europie od 1994 roku istnieje międzynarodowa sieć Bocianich Wsi. Nie mogło w niej zabraknąć miejscowości z Polski
type: item
date: 2025-04-08T06:01:28.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: bociany
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: ptaki
description: Organizacja Euro Natur przyznaje tytuł Bocianiej Wsi miejscowościom najbardziej przyjaznym bocianom. Polska jako kraj obfitości boćków oczywiście też taki tytuł dostała, a także pomogła najnowszej wyróżnionej Wiosce w Wielkiej Brytanii.
encoded: Spis treści Którą miejscowość w Polsce wyróżniono? Najnowsza Bociania Wioska znajduje się w Wielkiej Brytanii Inne europejskie Wsie Bocianie Polaka ma szczęście, bo bocianów białych mamy wyjątkowo dużo. Każdego roku niemal cały kraj obserwuje, kiedy wiosną przylatują, a nawet śledzi lot niektórych z nich do naszego kraju. Taki spektakl wiosennych bocianich powrotów właśnie trwa. Bocian to gatunek synantropijny, czyli żyjący w pobliżu człowieka i przystosowany do egzystencji w środowisku przez nas przekształconym. W Polsce co roku gniazduje około 45 tysięcy par bocianów. To jedna szósta całej światowej populacji, według przeprowadzonego w zeszłym roku wielkiego liczenia bocianów. Jednak ptaki te występują w całej Europie. Aby przypominać o konieczności ochrony ich siedlisk, organizacja Euro Natur od 1994 roku przyznaje tytuły Bocianich Wiosek różnym miejscowościom Europy. Do tej pory wyróżniono 16 miejscowości, ostatnią w Wielkiej Brytanii. Którą miejscowość w Polsce wyróżniono? W 2001 roku, jako siódma z kolei na listę trafiła mała podlaska wioska Pentowo, niedaleko Tykocina. Znajdujący się w niej majątek jest miejscem, gdzie regularnie gnieździ się ponad 30 par bocianów. Ich gniazda są wszędzie: na słupach wysokiego napięcia, dachach budynków, drzewach, specjalnie postawionych platformach. Pentowo nie zawsze cieszyło się tak wielkim zainteresowaniem bocianów. Zaczęły się tu osiedlać w 1991 roku, po przejściu huraganu który połamał drzewa i wyeksponował wiele sterczących konarów. Bocianom ten nowy krajobraz bardzo się spodobał. W majątku Pentowo, kiedyś należącym do szlacheckiej rodziny Toczyłowskich, można obserwować bociany także ze specjalnie wybudowanej wieży widokowej. Wioska leży nad Narwią, niedaleko dwóch parków narodowych: Biebrzańskiego i Narwiańskiego. Części Pentowa są chronione przez program Natura 2000. Występuje tu mnóstwo innych gatunków ptaków, m.in. bocian czarny i bielik. Najnowsza Bociania Wioska znajduje się w Wielkiej Brytanii Wśród brytyjskich…

AdobeStock500268023-619be3d.jpeg
width: 5184
height: 3456

W Polsce wilki pozostaną pod ścisłą ochroną, wbrew zmianom wprowadzonym przez Unię Europejską
type: item
date: 2025-04-02T12:59:06.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: polska
subject: prawo
subject: unia europejska
subject: wilki
description: W Unii Europejskiej od grudnia 2024 wilk jest słabiej chroniony, na mocy zmian w Konwencji Berneńskiej. Jednak nasze Ministerstwo Klimatu i Środowiska właśnie potwierdziło, że w Polsce wilk pozostanie gatunkiem ściśle chronionym.
encoded: Spis treści Wilk jest słabiej chroniony w UE od grudnia 2024 r. W Polsce ochrona wilka się nie zmieni Status ochrony wilka w Europie stał się ostatnio przedmiotem gorącej debaty. Unia Europejska w grudniu 2024 roku zadecydowała bowiem o zmianach w Konwencji Berneńskiej. To dokument podpisany w 1979 roku, będący wspólnym w UE prawem o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny naszego kontynentu. Zmiana dotyczyła ochrony wilka i polegała na przeniesieniu go z kategorii „ściśle chronione gatunki zwierząt” do kategorii „chronione gatunki zwierząt”. A więc tak naprawdę rozluźniła ochronę wilka w Europie. „Proponowana zmiana zapewni większą elastyczność w stawianiu czoła wyzwaniom społeczno-gospodarczym wynikającym ze stałej ekspansji wilka w Europie, a jednocześnie zachowa właściwy stan ochrony wszystkich populacji wilków w UE” – argumentowała Rada Europejska. Wilk jest słabiej chroniony w UE od grudnia 2024 r. Według UE W ostatnich dziesięcioleciach stan ochrony europejskiego wilka zaczął się poprawiać. Gatunek udało się odbudować na całym kontynencie, a szacowana populacja wzrosła prawie dwukrotnie w ciągu 10 lat (z 11 193 sztuk w 2012 r. do 20 300 sztuk w 2023 r.). Ta ekspansja doprowadziła podobno do wyzwań społeczno-gospodarczych, zwłaszcza jeśli chodzi o szkody wśród zwierząt gospodarskich. Z danych przekazanych przez państwa członkowskie wynikało, że w UE co roku wilki zabijają co najmniej 65 500 sztuk zwierząt gospodarskich (głównie owiec i kóz). Zdecydowano się więc na osłabienie Konwencji Berneńskiej wobec wilka. Przeniesienie go to kategorii „chroniony” pozwala na odstrzał redukcyjny w niektórych sytuacjach. Zmiana w Konwencji weszła w życie 7 marca 2025 r., ale to jeszcze nie koniec procedur. Teraz zmianie ulegną jeszcze tzw. załączniki IV i V do dyrektywy siedliskowej. Wniosek będzie musiał zostać jeszcze przyjęty przez Parlament Europejski i Radę UE. Zmiana ta wprawdzie pozwoli krajom unijnym na odstrzał wilków, ale nadal będą one musiały brać pod uwagę wielk…

AdobeStock194748400-61020d6.jpeg
width: 5184
height: 3888

Najpiękniejsze wielkie koty powracają. Populacje panter śnieżnych mają się coraz lepiej
type: item
date: 2025-03-31T12:44:45.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: azja środkowa
subject: dzikie zwierzęta
subject: koty
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: zwierzęta
description: Dobre wieści nadchodzą z Kazachstanu i Pakistanu. Najnowsze obserwacje wskazują że irbis, czyli jeden z najrzadszych wielkich kotów na świecie, jest coraz liczniejszy.
encoded: Spis treści Irbis: duch gór na granicy wyginięcia Ochrona irbisa w Kazachstanie Sensacyjna obserwacja irbisów w Pakistanie Ten niezwykłej urody wielki kot jest gatunkiem zagrożonym. Znajduje się w tzw. Czerwonej Księdze Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Szacuje się, że na całym świecie na wolności żyje najwyżej 10 tysięcy panter śnieżnych. Kolejne 200 – w niewoli. Tym większym optymizmem napawają wieści, że rozpoczęty w 2018 roku projekt ochrony irbisów w Kazachstanie i Kirgistanie przynosi świetne efekty. Także w Pakistanie dokonano niezwykłej obserwacji grupy aż czterech irbisów na raz. Irbis: duch gór na granicy wyginięcia Irbis śnieżny (Panthera uncia), inaczej pantera śnieżna to gatunek wielkiego kota zamieszkujący górskie rejony Azji Środkowej. Żyje na wysokościach 3000–5000 m n.p.m. w Mongolii, Rosji, Chinach, Kazachstanie, Kirgistanie, Afganistanie, Nepalu, Tadżykistanie, Indiach. Zamieszkuje niedostępne rejony takich łańcuchów górskich jak Himalaje, Karakorum, Hindukusz, Ałtaj, Pamir i Tien-szan. Ma charakterystyczne gęste, szaro-białe futro z ciemnymi plamami, które zapewniają doskonały kamuflaż w śnieżnym i skalistym środowisku. Ciało irbisa jest smukłe, silne, z długim ogonem (do 90 cm), który pomaga w utrzymaniu równowagi. Długość ciała wynosi od 90 do 130 cm, a masa od 22 do 55 kg. Duże łapy irbisa z owłosionymi podeszwami działają jak naturalne rakiety śnieżne. Irbis jest samotnikiem prowadzącym skryty tryb życia. Aktywność wykazuje głównie o świcie i zmierzchu. Poluje między innymi na koziorożce, jelenie, markury śruborogie, tary himalajskie, dzikie owce (np. argale), świstaki, zające, gryzonie i ptaki. Latem żyje wyżej, ponad granicą lasu, zimą schodzi i poluje na niższych wysokościach. Jest jednym z najsłabiej poznanych dużych kotów na świecie, dlatego szacunki co do zasięgu jego występowania oraz liczebności trzeba przyjmować z pewną dozą ostrożności. Rzadkość jego występowania sprawia, że trudno o bezpośrednie obserwacje. Naukowcy najczęście…

AdobeStock399016494-0d3e601.jpeg
width: 4928
height: 2730

Oto najmniejsza małpka na świecie. Pigmejka karłowata mieści się w dłoni
type: item
date: 2025-03-16T07:30:00.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ameryka południowa
subject: dzikie zwierzęta
subject: handel zwierzętami
subject: małpy
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona zwierząt
subject: zwierzęta
description: Maleńka, charakterna i inteligentna pigmejka karłowata może stać się ofiarą własnego uroku. Odławiana ze swoich naturalnych siedlisk i sprzedawana jako zwierzątko domowe, stała się gatunkiem zagrożonym.
encoded: Spis treści: Pigmejka karłowata – opis i zwyczaje Miejsce pigmejki karłowatej wśród innych gatunków małp Zagrożenia dla pigmejki karłowatej Pigmejka karłowata jako zwierzę domowe Pigmejka karłowata jest tak mała, że bywa nazywana „finger monkey”. Jak na małpę jest wyjątkowo łagodna. Obok uroczego wyglądu to jeden z powodów, dla których jest pożądanym egzotycznym zwierzęciem domowym. Odławianie jej w jej naturalnym środowisku południowoamerykańskich lasów deszczowych jest nielegalne. Mimo to stała się gatunkiem zagrożonym. Pigmejka karłowata – opis i zwyczaje Pigmejka karłowata to gatunek małpy z rodziny pazurkowcowatych, który występuje w Ameryce Południowej, głównie w Brazylii, Boliwii Kolumbii i Ekwadorze. Można ją spotkać głównie w lasach deszczowych, ale czasem także w pobliżu ludzkich siedlisk. Jak przystało na przedstawicielkę naczelnych, pigmejka jest zwierzęciem bardzo inteligentnym i wysoce społecznym. Jest najmniejszą przedstawicielką małp na świecie. Osiąga zaledwie 12–15 cm długości ciała i waży mniej więcej 100–150 gramów. Puszysty ogon przeważnie jest dłuższy niż całe ciało pigmejki i ma 17–23 cm. Nazwa tej małpki pochodzi właśnie od jej niewielkiego rozmiaru i nawiązuje do pigmejów, czyli grupy środkowoafrykańskich ludów o wyjątkowo niskim wzroście. Jest pokryta gęstym futerkiem o kolorze od złotobrązowego, przez szary i bliski czarnego na grzbiecie oraz jaśniejszy na brzuchu. Charakterystyczne, duże oczy nadają jej pyszczkowi mądry wygląd, kontrastujący z maleńkim rozmiarem. Jak wszystkie małpy, pigmejka karłowata jest zwierzęciem społecznym, żyjącym przeważnie w grupach liczących od 2 do 10 osobników. Grupy te są zorganizowane hierarchicznie, z dominującym samcem na czele, jedną dorosłą samicą i jednym lub kilkoma pokoleniami młodych. Samce są nieco większe i bardziej agresywne niż samice. Samice pigmejki karłowatej rodzą zazwyczaj jedno młode lub bliźniaki, dwa razy do roku. Potomstwo pozostaje przy matce przez około 6 miesięcy. Opieka nad najmłods…

AdobeStock345648885-1f19586.jpeg
width: 5184
height: 3888

Satelity NASA pomagają zagrożonym gatunkom. Jak to działa?
type: item
date: 2024-06-11T10:06:37.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona zwierząt
subject: satelity
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Rozrost populacji ludzkiej, zużywanie zasobów naturalnych i zmiany w ekosystemach – zagrażają wielu gatunkom zwierząt. Na szczęście dane satelitarne dostarczane przez NASA pomagają w ich ochronie. W jaki sposób?
encoded: W tym artykule: Nowe siedliska dla tygrysów Ratunek dla zwierząt z orbity Możliwości satelitów obserwacyjnych Słoń indyjski, słoń afrykański sawannowy i słoń afrykański leśny są już oficjalnie gatunkami zagrożonymi wyginięciem, z czego ostatni – krytycznie. Według szacunków, niecałe 100 lat temu, bo w 1930 r., w Afryce żyło około 10 milionów słoni. Dziś jest ich już tylko około 400 tysięcy. Populacja słoni afrykańskich leśnych spadła o 86% w ciągu ostatnich 31 lat. Z kolei populacja afrykańskich słoni sawannowych zmniejszyła się o co najmniej 60% w ciągu ostatnich 50 lat. Oba gatunki odnotowały gwałtowne spadki populacji od 2008 r. Wszystko z powodu znacznego wzrostu kłusownictwa, które nadal stanowi wielkie zagrożenie dla tych zwierząt. Rocznie ginie nawet 20 000 słoni, co daje liczbę 55 dziennie – wynika z danych WWF. Nowe siedliska dla tygrysów Natomiast niegdyś szeroko rozpowszechnione w całej Azji, tygrysy (Panthera tigris) straciły aż 93% swoich siedlisk w ciągu ostatnich 150 lat. Naukowcy szacują, że żyje mniej niż 4000 tych majestatycznych drapieżników. Ale według Erica Sandersona, ekologa pracującego w Ogrodzie Botanicznym w Nowym Jorku, jest szansa na uratowanie tych zwierząt. I to szansa, która przyszła z wyjątkowo niespodziewanego miejsca, bo z kosmosu. – Na świecie jest wciąż o wiele więcej miejsca dla tygrysów, niż przypuszczaliśmy. Byliśmy w stanie to określić i zrozumieć tylko dlatego, że zebraliśmy dane pozyskane przez NASA z obserwacji satelitarnych i zintegrowaliśmy je z informacjami z terenu – powiedział Eric Sanderson. Dane satelitarne pozwalają monitorować stan roślinności z góry w czasie niemal rzeczywistym. Łącząc to z mapowaniem geograficznym i historycznymi pracami terenowymi na ziemi, Sanderson i jego współpracownicy byli w stanie zidentyfikować potencjalne siedlisko. Jest to miejsce do którego tygrysy mogą samodzielnie migrować lub być do niego przenoszone. Ratunek dla zwierząt z orbity Zdaniem Sandersona właśnie badania wielokierunkowe z…

satelity-nasa-pomagaja-zagrozonym-gatunkom-jak-to-dziala-3bd18ec.png
width: 1200
height: 630

Nosorożec czarny – bliski wyginięcia, majestatyczny i groźny samotnik. Jest jednym z największych ssaków lądowych
type: item
date: 2024-04-24T08:30:00.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: dzikie zwierzęta
subject: Edukacja
subject: nosorożce
subject: nosorożec biały
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: ochrona zwierząt
subject: republika południowej afryki
subject: sawanna
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Nosorożec czarny to ogromny roślinożerca należący do afrykańskiej „wielkiej piątki”. Potrafi ważyć prawie półtorej tony i zaciekle walczyć. Zjada 220 gatunków roślin, a jego rogi należą do największych.
encoded: W tym artykule: Nosorożec czarny to jeden z pięciu gatunków nosorożców Nosorożec czarny i biały – tylko te gatunki posiadają dwa rogi Nosorożce to jedne z największych ssaków lądowych Dieta nosorożca czarnego to aż 220 gatunków roślin Rogi i skóra nosorożców służą m.in. do obrony Nosorożec czarny to gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem Ochrona nosorożca czarnego przybiera różne formy Nosorożec czarny to jeden z wielkich ssaków należących do „wielkiej piątki" Afryki. Kolejne cztery to: lew, bawół, słoń sawannowy i lampart. Nosorożce czarne są gatunkiem zagrożonym i pod ścisłą ochroną. Zamieszkują południe i wschód Afryki. Nosorożec czarny to jeden z pięciu gatunków nosorożców Nosorożec czarny to jeden z pięciu obecnie żyjących gatunków nosorożców. Pozostałe to: nosorożec biały, sumatrzański, indyjski i jawajski. Wszystkie są gatunkami zagrożonymi wyginięciem. Nosorożec czarny, wraz z nosorożcem białym – to gatunki zamieszkujące Afrykę. Zasięg nosorożca czarnego dziś to południe i wschód Afryki. Występuje m.in. w: RPA, Namibii, Angoli, Zimbabwe, Mozambiku, Kenii i Tanzanii. Większość osobników żyje w różnego rodzaju rezerwatach i parkach narodowych, np. Etosza w Namibii. Wielka Piątka Afryki – jakie zwierzęta należą do Big Five i gdzie można je spotkać? Wielka Piątka Afryki, w skład której wchodzą: lew, lampart, słoń, bawół i nosorożec, to niekwestionowany symbol Czarnego Lądu. Aby afrykańskie safari uznać za w pełni udane, powinno si... Nosorożec czarny i biały – tylko te gatunki posiadają dwa rogi Jako jeden z 2 pośród 5 gatunków nosorożców posiada na pysku dwa rogi. Stąd jego naukowa łacińska nazwa: diceros bicornis. Można ją przetłumaczyć jako „nosorożec dwurogi”. Nazwa łacińska pochodzi jeszcze z XVIII wieku, z monumentalnego dzieła Karola Linneusza Systema Naturae. Współczesna nazwa – nosorożec czarny jest nieco myląca. Prawdopodobnie wprowadzono ją dla odróżnienia od drugiego afrykańskiego gatunku – nosorożca białego. Oba nie są jednak ani białe, ani czarne…

nosorozec-czarny-857e90a.jpg
width: 2000
height: 1020