National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-10T13:32:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: To już nie prognozy, to 90% pewności – czeka nas najsilniejsze El Niño w historii. Gdzie uderzy i czy zmieni podróżowanie?
items: To tylko niewielka wulkaniczna wyspa na środku oceanu. Uchodzi za jeden z najpiękniejszych rajów świata
items: Radioaktywne zagrożenie w wyspiarskim raju. Pęka „nuklearny sarkofag” na Pacyfiku
items: Pearl Harbor zmienił losy II wojny światowej. Atak na Hawaje był skrupulatnie zaplanowany
items: Naukowcy po raz pierwszy znaleźli w morzu rzadkiego wieloryba... i strzelili do niego z kuszy. Dlaczego?
items: To ostatnia monarchia Polinezji. Wyspiarska monarchia przez lata opierała się kolonizacji
items: Wędkarze z epoki kamienia. Dzięki nowoczesnej technologii odkryto pradawne praktyki rybołówstwa
items: Odkryj Tonga: wyspy, monarchię i przyrodę południowego Pacyfiku
items: Cmentarzysko jak z horroru na dnie oceanu. Naukowcy w końcu poznają jego toksyczną tajemnicę
items: Trzej bracia przepłynęli Pacyfik siłą własnych mięśni. Na lądzie poprosili o pizzę i piwo
items: Podróż przez największy i najbardziej zróżnicowany ocean Ziemi
items: Odkryto najgłębszy ekosystem świata. W rowach oceanicznych kwitnie życie
items: Przez niemal 100 dni dryfował na oceanie. Jadł karaluchy, ptaki i żółwie, by przeżyć
items: Odkryto „żółtą, ceglaną drogę” na dnie oceanu. Wygląda jak z Krainy Oz
items: Zatopione światy pod Pacyfikiem? Naukowcy wytropili niespodziankę we wnętrzu Ziemi
items: Ognisty pierścień Pacyfiku jest obszarem o silnej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej. Efektem są katastrofy
items: Odkryto drapieżnika z głębin. Żyje w wielokilometrowym rowie oceanicznym i nazywa się „ciemność”
items: Najstarszy ptak świata dokonał niemożliwego. W wieku 74 lat znów będzie rodzicem
items: Wojna na Pacyfiku została zakończona dopiero przez bomby atomowe. Wtedy cesarz przestał być bogiem
items: Rekord świata w nurkowaniu żółwi pobity. To zwierzę schodzi głębiej niż łodzie podwodne
items: Potwór z głębin sfilmowany. Powstało unikatowe nagranie kałamarnicy atakującej kamerę na głębokości kilometra
items: Zaginiona kolekcja kapitana Jamesa Cooka odnaleziona. To ponad 200 niezwykłych okazów
items: Point Nemo, czyli punkt Nemo to najbardziej samotne miejsce na Ziemi. Tutaj spadnie stacja kosmiczna ISS
items: Metalowe sferule spoza Układu Słonecznego w Pacyfiku. „Nonsens” czy „historyczne odkrycie”?
items: Naukowcy po raz pierwszy odkryli życie pod kominami hydrotermalnymi. To zupełnie nowy ekosystem

To już nie prognozy, to 90% pewności – czeka nas najsilniejsze El Niño w historii. Gdzie uderzy i czy zmieni podróżowanie?
type: item
date: 2026-06-10T13:31:20.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: ocean spokojny
subject: ocieplenie klimatu
subject: pogoda
description: Najnowsze prognozy nie pozostawiają złudzeń – nadchodzące El Niño będzie najprawdopodobniej najsilniejszym zjawiskiem tego typu w historii pomiarów. Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) wydała oficjalne ostrzeżenie przed ekstremalnymi anomaliami pogodowymi, które wpłyną na rolnictwo, gospodarkę oraz globalne bezpieczeństwo. Dla planujących wakacje oznacza to jedno – nadszedł czas, by na nowo zdefiniować pojęcie bezpiecznego podróżowania.
encoded: El Niño to naturalnie powtarzający się wzorzec pogodowy, który – jak sądzą naukowcy – wpływa na klimat Ziemi od setek milionów lat. Zwykle utrzymuje się przez 9 do 12 miesięcy. Co kilka lat przynosi silny wzrost temperatur powierzchni morza. Jednak tym razem El Niño nakłada się na postępujące, antropogeniczne ocieplenie klimatu. Jak ostrzega Sekretarz Generalny ONZ, António Guterres, warunki te „doleją paliwa do ognia w rozgrzanym świecie”, sprawiając, że skutki anomalii uderzą w nas ze zdwojoną siłą, przekraczając granice państw. Prognozy: czeka nas najsilniejsza anomalia w historii Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) przedstawiło zaktualizowane, niezwykle alarmujące modele. Wynika z nich, że temperatura powierzchni morza w kluczowym regionie centralnego Pacyfiku może wzrosnąć do grudnia aż o 3 stopnie Celsjusza powyżej średniej, a niektóre modele mówią nawet o skoku o ponad 4 st. C. Wzrost o ponad 2 st. C. jest umownie nazywany Super El Niño. Według najnowszych analiz Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO), prawdopodobieństwo wystąpienia El Niño w okresie od czerwca do sierpnia 2026 wynosi aż 80%, a do listopada wzrasta do blisko 90%. Jeśli te prognozy się sprawdzą, tegoroczne El Niño bez trudu pobije dotychczasowe rekordy z przełomu lat 1997/1998 oraz 2015/2016, kiedy to anomalie sięgały 2,3 st. C. Poprzednie, z lat 2023–2024, uczyniło rok 2024 najgorętszym w historii. W latach 2015/2016 anomalia przyczyniła się m.in. do rekordowo intensywnego sezonu huraganów na środkowym północnym Pacyfiku, niedoborów wody w Portoryko i suszą w Etiopii. Gdzie i kiedy odczujemy konsekwencje Super El Niño? Letnie miesiące prawdopodobnie przyniosą dominację temperatur powyżej normy niemal na całym globie. Gdzie skutki będą najbardziej odczuwalne? Regionalne centra klimatyczne przewidują silne ograniczenie opadów deszczu w trakcie sezonu monsunowego w Azji Południowej i susze w Ameryce Środkowej oraz północnej części Półwyspu Somalijskiego. Z kolei na Pacyf…

super-el-nino-7c66f25.jpg
width: 6827
height: 5120

To tylko niewielka wulkaniczna wyspa na środku oceanu. Uchodzi za jeden z najpiękniejszych rajów świata
type: item
date: 2026-03-29T07:15:16.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: bora bora
subject: fakty i mity
subject: ocean spokojny
subject: oceania
subject: polinezja francuska
subject: wyspy
description: Bora Bora od lat uznawana jest za jedną z najpiękniejszych wysp świata, ale jej fenomen to nie tylko turkusowa laguna i luksusowe bungalowy. Za tym obrazem kryją się procesy geologiczne, wyzwania codziennego życia mieszkańców wyspy oraz fakty, które często bywają upraszczane.
encoded: Spis treści: Bora Bora – jak powstał jeden z najbardziej znanych rajów świata? Teoria Darwina w praktyce: jak Bora Bora przekształca się w atol Życie na Bora Bora – między rajem a codziennością Czy Bora Bora to najpiękniejsza wyspa świata? Bora Bora to jedna z najbardziej rozpoznawalnych wysp świata, kojarzona z turkusową laguną, rafą koralową i luksusowymi bungalowami na wodzie. Choć często przedstawiana jest jako odizolowany raj, w rzeczywistości to miejsce o bogatej historii geologicznej i złożonej codzienności mieszkańców, gdzie natura i nowoczesność funkcjonują obok siebie. Bora Bora – jak powstał jeden z najbardziej znanych rajów świata? Bora Bora należy do archipelagu Wysp Towarzystwa w Polinezji Francuskiej i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na świecie. Jej charakterystyczny wygląd to efekt wulkanicznego pochodzenia, które wciąż definiuje krajobraz wyspy i wpływa na jej wyjątkową formę. Centralną część Bora Bora tworzą pozostałości dawnego wulkanu, a najwyższe szczyty – Mount Otemanu i Mount Pahia – są jego reliktem. To właśnie one nadają wyspie dramatyczny, niemal filmowy charakter. W rzeczywistości są to fragmenty dawnego krateru, który przez tysiące lat ulegał erozji pod wpływem wiatru, deszczu i procesów chemicznych zachodzących w tropikalnym klimacie. Całość otacza rozległa laguna i rafa koralowa, które odpowiadają za słynny, intensywnie turkusowy kolor wody. Barwa ta nie jest przypadkowa – wynika z połączenia kilku czynników: płytkiej laguny, przez którą światło łatwo dociera do dna, białego, koralowego piasku, odbijającego promienie słoneczne, czystej wody oceanicznej, pozbawionej osadów rzecznych. To właśnie połączenie tych elementów sprawia, że wyspa wygląda jak naturalnie zamknięty ekosystem, w którym życie morskie rozwija się w wyjątkowo stabilnych warunkach. Laguna pełni funkcję naturalnej bariery – chroni wnętrze wyspy przed silnymi falami oceanu, tworząc spokojne środowisko dla raf, ryb i innych organizmów. Teoria Darwina w prak…

Bora-Bora-161430b.jpg
width: 2813
height: 1875

Radioaktywne zagrożenie w wyspiarskim raju. Pęka „nuklearny sarkofag” na Pacyfiku
type: item
date: 2026-03-20T12:38:23.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: bomba atomowa
subject: ocean spokojny
subject: skażenie radioaktywne
subject: wyspy
description: Runit Dome, czyli nuklearny „grobowiec” na Wyspach Marshalla zaczyna pękać i przeciekać. Pozostałości po amerykańskich testach jądrowych mogą wkrótce zalać pobliską lagunę i wywołać katastrofę ekologiczną.
encoded: W Polsce wszyscy słyszeliśmy o betonowym sarkofagu chroniącym miejsce awarii w elektrowni atomowej w Czarnobylu. Ale takich miejsc jest więcej. Jedno z nich, na wyspie Runit w archipelagu Wysp Marshalla, skrywa pod betonową kopułą niewiarygodną ilość aż 120 tysięcy ton odpadów radioaktywnych. Niestety, sarkofag jest w coraz gorszym stanie, który poważnie niepokoi ekspertów. Atomowy spadek po Zimnej Wojnie Runit Dome to betonowa konstrukcja wzniesiona w latach 1977–1980 na wyspie Runit, będącej częścią atolu Enewetak na Wyspach Marshalla. Obiekt powstał w celu zabezpieczenia skażonej ziemi i gruzu pozostałego po 67 amerykańskich testach jądrowych przeprowadzonych w tym regionie w dobie zimnej wojny. Wielki krater „Cactus”, powstały po eksplozji o sile 18 kiloton, wypełniono ogromną masą radioaktywnych odpadów i przykryto kopułą o średnicy 115 metrów. Miała być rozwiązaniem tymczasowym, ale od prawie 50 lat pozostaje jedyną barierą oddzielającą ponad 120 tysięcy ton toksycznego materiału – w tym zabójczego plutonu-239 – od ekosystemu Pacyfiku. Sarkofag zaczął się sypać – trudno oczekiwać innego obrotu sprawy po pół wieku prowizorki. Pękający beton i porowate fundamenty Ivana Nikolic-Hughes z Columbia University oraz inni badacze podczas pobierania próbek zauważyli wyraźne pęknięcia w sarkofagu. Jednak to, co dzieje się pod betonową kopułą, budzi jeszcze większe obawy. Cała konstrukcja została zbudowana na porowatej glebie, powstałej z osadów koralowych. Jej wnętrza nie wyłożono żadną izolacją. W rezultacie woda morska przenika do środka, wypłukując radioaktywne substancje do wód gruntowych i laguny. Choć morski ekspert Ken Buesseler uspokaja, że wycieki są póki co niewielkie, to przyznaje że integralność obiektu pozostawia wiele do życzenia. Skażenie wokół wyspy Runit już teraz jest miejscami wyższe niż to odnotowane w okolicach Czarnobyla. Klimatyczne „oblężenie” sarkofagu Zmiana klimatu i związany z nią wzrost poziomu mórz to główne powody do niepokoju, bo większość…

RunitDome001-8c1c8b4.jpg
width: 1493
height: 1121

Pearl Harbor zmienił losy II wojny światowej. Atak na Hawaje był skrupulatnie zaplanowany
type: item
date: 2025-12-08T12:29:02.000Z
subject: Historia
subject: ameryka północna
subject: Edukacja
subject: historia
subject: II wojna światowa
subject: japonia
subject: ocean spokojny
subject: stany zjednoczone
description: Gdyby nie Pearl Harbor, II wojna światowa mogłaby potoczyć się inaczej. 7 grudnia 1941 roku Japonia zaatakowała amerykańską bazę na Hawajach. To był początek wojny dla Amerykanów.
encoded: W tym artykule: Gdzie jest Pearl Harbor na mapie? Tak wyglądał atak na Pearl Harbor Kulisy ataku na Pearl Harbor Początek II wojny światowej dla USA Ile osób zginęło w ataku na Pearl Harbor? Pearl Harbor obecnie Pearl Harbor w kulturze Atak na Pearl Harbor to znaczące wydarzenie w historii najnowszej, szczególnie w związku z przebiegiem II wojny światowej. 7 grudnia 1941 roku Cesarska Marynarka Wojenna Japonii przeprowadziła niespodziewany atak wojskowy na bazę morską Stanów Zjednoczonych w Pearl Harbor na Hawajach. Atak trwał około dwóch godzin i został przeprowadzony przy użyciu samolotów. Gdzie jest Pearl Harbor na mapie? Pearl Harbor znajduje się na wyspie Oahu w stanie Hawaje w USA. Leży niedaleko stolicy – Honolulu. Aby się tam dostać, najpierw należy polecieć na międzynarodowe lotnisko w Honolulu (HNL). To główny port lotniczy obsługujący wyspę Oahu. Tak wyglądał atak na Pearl Harbor Atak na Pearl Harbor był skrupulatnie zaplanowaną i przeprowadzoną operacją wojskową Cesarskiej Marynarki Wojennej Japonii. Doszło do niego wczesnym rankiem 7 grudnia 1941 roku. Atak był całkowitym zaskoczeniem dla Stanów Zjednoczonych. Japońskie lotniskowce zbliżały się do hawajskiej wyspy Oahu przy zachowaniu ścisłej ciszy radiowej. Dzieje się tak, kiedy nadajniki radiowe, stacjonarne i ruchome, na danym obszarze przestają wysyłać sygnał. To właśnie element zaskoczenia był kluczowy dla powodzenia operacji. Atak powietrzny obejmował dwie fale samolotów, głównie bombowców i samolotów torpedowych. Pierwsza fala, wysłana około 7:48, była wycelowana w obiekty wojskowe, lotniska i pancerniki zakotwiczone w Pearl Harbor. Niedługo potem nadeszła druga fala, kontynuująca nalot. Atak spowodował znaczne szkody dla Floty Pacyfiku Stanów Zjednoczonych. Szczególnie dotkliwą stratą było zniszczenie pancerników, w tym USS Arizona i USS Oklahoma. Japończycy zdecydowali się na atak, ponieważ chcieli sparaliżowania amerykańskiej Floty Pacyfiku, aby uniemożliwić jej zakłócanie japońskich operacji …

Pearl-Harbor-5807f79.jpg
width: 3027
height: 1987

Naukowcy po raz pierwszy znaleźli w morzu rzadkiego wieloryba... i strzelili do niego z kuszy. Dlaczego?
type: item
date: 2025-11-24T12:58:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: dna
subject: gatunki
subject: morze
subject: ocean spokojny
subject: walenie
subject: wieloryby
subject: zwierzęta
description: Po latach poszukiwań – udało się. Naukowcy po raz pierwszy zidentyfikowali w morzu żywego dziobowala miłorzębozębnego: rzadkiego walenia, który do tej pory owiany był tajemnicą. Jeśli przykuliśmy waszą uwagę kuszą, to bez obaw – waleniowi nic się nie stało, a „ostrzeliwanie” to standardowy proces.
encoded: Pierwszy raz w historii udało się zaobserwować żywy gatunek wieloryba z rodziny wali dziobogłowych, który do tej pory znaliśmy jedynie za sprawą martwych osobników wyrzucanych na brzeg morza. Temu nieuchwytnemu ssakowi udało się nawet pobrać DNA… za pomocą kuszy. Tajemnicze ssaki ukryte pod powierzchnią wody Dziobowal miłorzebozębny przez dekady owiany był całkowitą tajemnicą. Gdyby nie martwe osobniki wyrzucane przez morze na brzeg nie wiedzielibyśmy tak naprawdę o jego istnieniu. Brakowało potwierdzonych obserwacji tych wielorybów na otwartym morzu. I to mimo tego, że należy on do rodziny wali dziobogłowych – drugiej co do liczby gatunków i zarazem najsłabiej poznanej wśród dużych ssaków żyjących na Ziemi. Przełom w poszukiwaniu dziobowala nastąpił w kilka lat temu, kiedy zespół naukowców prowadzących badania u zachodnich wybrzeży Meksyku zarejestrował wyjątkowe sygnały echolokacyjne. Przypisano je tajemniczemu gatunkowi, jednak brakowało dowodów. W 2020 roku zaczęto poszukiwania. Rzadkie spotkanie na otwartym morzu Badacze korzystali z zaawansowanych podwodnych mikrofonów (hydrofonów) i długo próbowali namierzyć źródło nietypowego dźwięku. W 2024 roku impuls echolokacyjny doprowadził ich do pojedynczego osobnika, który w istocie okazał się być wielorybem dziobogłowym. W ciągu kilku dni udało się dotrzeć do niewielkiego stada, w którym znajdował się m.in. dorosły samiec pokryty wojennymi bliznami i dorosła samica z młodym. Gatunki wielorybów dziobogłowych bywają jednak trudne do rozróżnienia, więc sama obserwacja wielorybów nie wystarcza do identyfikacji. I tutaj w tej historii pojawia się kusza. Naukowcy strzelili do wieloryba z kuszy Zespół mógł potwierdzić swoje obserwacje dopiero po pobraniu próbki DNA. W tym celu badacze strzelili do niego ze specjalnej kuszy – wszystko po to, by pobrać jego tkankę i nie niepokoić zwierzęcia zbytnim zbliżeniem się czy „łapanką”. Gruba skóra ssaka sprawiła jednak, że nie ma się o co martwić. Zwierzę ma się dobrze, a „wyciągnię…

FABRIC-KOLAZ-32-23-debc51c.jpg
width: 2700
height: 1800

To ostatnia monarchia Polinezji. Wyspiarska monarchia przez lata opierała się kolonizacji
type: item
date: 2025-11-17T06:58:41.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na egzotykę
subject: ocean spokojny
subject: polinezja
subject: polinezyjczycy
subject: wyspy
description: Tonga jest ostatnią monarchią Polinezji, która oparła się fali kolonializmu i z dumą pielęgnuje swoją tożsamość. To jedyny kraj w regionie Pacyfiku i jedno z nielicznych pozaeuropejskich państw, które nigdy nie utraciło swojej suwerenności na rzecz obcego mocarstwa. Poniżej przybliżamy historię tego fascynującego miejsca i wymieniamy jego główne atrakcje.
encoded: Spis treści: Królestwo w sercu Polinezji Królestwo, które oparło się kolonizacji Skarby Królestwa Tonga Wspaniałe atole koralowe, aktywne wulkany, dzikie plaże i dziewicze lasy deszczowe – tak w skrócie przedstawia się niesamowity krajobraz archipelagu Tonga. Należy jednak podkreślić, że mówimy tu o czymś więcej niż tylko o tropikalnym raju. To jedno z nielicznych miejsc na Pacyfiku, gdzie zachowała się autentyczna kultura polinezyjska. Królestwo w sercu Polinezji Królestwo Tonga jest zlokalizowane na południowym Pacyfiku, w samym sercu Polinezji. Znajduje się w jednej trzeciej drogi między Nową Zelandią a Hawajami, na południe od Samoa i na wschód od Fidżi. Archipelag składa się ze 171 wysp (z których zaledwie 36 jest zamieszkanych), rozciągniętych wzdłuż linii północ-południe na długości 800 kilometrów. Dzielą się one na trzy główne grupy: Tongatapu na południu, gdzie znajduje się stolica Nukuʻalofa, centralną grupę Haʻapai, północną Vavaʻu. Wyspy Tonga to w większości niskie koralowe atole. Tylko nieliczne są pochodzenia wulkanicznego. Łączna powierzchnia lądowa kraju jest niewielka i wynosi zaledwie 747 kilometrów kwadratowych. Dwie pory roku W obszarze archipelagu panuje klimat podrównikowy wilgotny z dwiema głównymi porami roku. Ciepły i deszczowy sezon, trwający od listopada do kwietnia, charakteryzuje się wysoką wilgotnością i ryzykiem wystąpienia cyklonów tropikalnych. Z kolei okres od maja do października jest chłodniejszy, suchszy i stanowi najlepszy czas na wizytę. Średnie temperatury wahają się od 25 stopni Celsjusza w lipcu, do 30 stopni Celsjusza w styczniu. Bioróżnorodność Bioróżnorodność Tonga obejmuje unikatowe gatunki, takie jak rudawka wielka, która jest największym nietoperzem na świecie, a także niezwykle bogatą faunę morską, która wraz z żyzną glebą stanowi główne zasoby naturalne kraju. Należy jednak podkreślić, że ten delikatny ekosystem stoi w obliczu poważnych wyzwań, takich jak postępujące wylesianie pod uprawy, niszczenie raf koralowych …

GettyImages-482312250-f1cf12d.jpg
width: 5184
height: 3456

Wędkarze z epoki kamienia. Dzięki nowoczesnej technologii odkryto pradawne praktyki rybołówstwa
type: item
date: 2025-11-12T08:03:18.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: mikronezja
subject: ocean spokojny
subject: ryby
description: Naukowcy zidentyfikowali gatunki ryb z neolitu dzięki analizie kolagenu zachowanego w ich kościach. Nowatorska metoda spektrometrii masowej pozwoliła odtworzyć, jakie zwierzęta poławiano na otwartym oceanie wśród wysp Mikronezji.
encoded: Rozwój rybołówstwa, tak jak i łowiectwa, czy rolnictwa, miał znaczący wpływ na rozwój niemal wszystkich kultur i cywilizacji, ale także samego człowieka. Wędkarstwo wymagało planowania, obserwacji środowiska i cierpliwości, co zwiększało umiejętności poznawcze, a także uczyło współpracy w społeczeństwie. Z kolei coraz powszechniejszy połów ryb wpływał na tendencję do stałego osiedlania się ludzi wzdłuż rzek, jezior, a także wybrzeży mórz i oceanów. Nietypowe badania starożytnych gatunków ryb Właśnie dlatego odkrycia dotyczące pradawnych praktyk łowienia zwierząt morskich pozwalają nam lepiej zrozumieć ewolucję różnych społeczności. Na łamach czasopisma „Journal of Archeological Science” ukazało się właśnie nowe badanie, które opisuje analizę materiału biologicznego starożytnych ryb metodą spektrometrii masowej. Dzięki tej technice badaczom udało się odkryć zupełnie nowe gatunki ryb, na które polowali ludzie kilka tysięcy lat temu. „Połów szybko poruszających się drapieżników morskich, takich jak rekiny i makrelowate, odegrał kluczową rolę w przetrwaniu człowieka i ewolucji kulturowej, a zaawansowane techniki połowowe pojawiły się wraz z morską ekspansją populacji neolitycznych na Pacyfiku” – napisali w badaniu autorzy. Naukowcy rzucają światło na praktyki połowu ryb w okresie neolitu Uczeni podkreślają jednak, że dotychczas pojawiały się trudności w identyfikacji ich szczątków. Nowe dowody archeologiczne wskazują, że mieszkańcy wysp Pacyfiku z późnej epoki kamienia łowili ryby zarówno przybrzeżnie, jak i na wodach otwartych. Naukowcy przebadali 131 szczątków. Precyzyjnie zidentyfikowali trzy gatunki tuńczyka i pięć gatunków rekina na wyspie Fais. To ląd położony najbliżej głębi Challengera. Dzieli ją od niej około 290 km. Należy do Mikronezji i stanowi część stanu Yap. Badania wykazały, że polowanie na szybko poruszające się drapieżniki morskie, takie jak rekiny i makrelowate, odegrało ważną rolę w przetrwaniu i rozwoju kultur wczesnych mieszkańców wysp Pacyfiku. Do…

ryby-mikronezja-6ee8780.jpg
width: 1950
height: 1300

Odkryj Tonga: wyspy, monarchię i przyrodę południowego Pacyfiku
type: item
date: 2025-10-04T08:04:17.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ocean spokojny
subject: oceania
subject: wyspy
description: Tonga to nie tylko archipelag 170 wysp, lecz także przykład niezwykłej ciągłości monarchii i kultury Polinezji. Królestwo wyróżnia się klimatem tropikalnym, bogatą fauną, w tym największymi nietoperzami świata, i niezwykłą wulkaniczną aktywnością, jak w przypadku Hunga Tonga, której erupcje wpływają na cały region. To państwo, które łączy tradycję z nowoczesnością, przyciągając uwagę badaczy i podróżników.
encoded: Spis treści: Krótki rys historyczny Tongijskie symbole narodowe Monarchia w praktyce – równowaga władzy i tradycji Klimat, roślinność i zwierzęta Wulkaniczna aktywność Tonga: przypadek Hunga Tonga Królestwo Tonga to państwo leżące na archipelagu około 170 wysp położonych w południowej części Oceanu Spokojnego, mniej więcej w jednej trzeciej drogi pomiędzy Nową Zelandią a Hawajami. Wyspy układają się w pas biegnący z północy na południe i dzielą na trzy główne grupy: Tongatapu, Haʻapai i Vavaʻu. Różnią się one genezą i krajobrazem – część z nich ma charakter koralowy i są stosunkowo płaskie, inne natomiast powstały w wyniku aktywności wulkanicznej, co nadało im bardziej zróżnicowaną rzeźbę terenu. Najwyższy szczyt archipelagu to wulkan Kao, osiąga ponad tysiąc metrów n.p.m. Krótki rys historyczny Historia wysp sięga ponad trzech tysięcy lat, kiedy osiedliła się tu ludność kultury Lapita. Z czasem rozwinęło się potężne imperium Tuʻi Tonga, które od X do XV wieku dominowało w dużej części zachodniej Polinezji. Wpływy polityczne i kulturowe Tongi obejmowały wtedy obszary sięgające Fidżi, Samoa i Tokelau. Przełom nastąpił w XIX wieku, kiedy to król George Tupou I zjednoczył wyspy i ustanowił nowoczesne królestwo Tonga. Wprowadził konstytucję, uregulował prawo i przyjął chrześcijaństwo, które stało się fundamentem tożsamości narodowej. Aby uchronić się przed kolonialnymi zakusami mocarstw, Tonga zdecydowało się w 1900 roku przyjąć status brytyjskiego protektoratu. Rozwiązanie to pozwoliło zachować niezależność wewnętrzną i ciągłość monarchii, jednak polityka zagraniczna przeszła w ręce Wielkiej Brytanii. W 1970 roku Tonga odzyskała pełną suwerenność, wstępując jednocześnie do Wspólnoty Narodów. Od tej pory archipelag rozwija się jako jedno z niewielu państw regionu, które nigdy nie zostało skolonizowane w pełnym znaczeniu tego słowa. Czyni to Tongę unikatowym przykładem zachowania tradycji i nieprzerwanej ciągłości władzy królewskiej w świecie Pacyfiku. Tongijskie symbole…

tonga-30c7cd3.jpg
width: 1000
height: 750

Cmentarzysko jak z horroru na dnie oceanu. Naukowcy w końcu poznają jego toksyczną tajemnicę
type: item
date: 2025-09-12T12:02:36.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Nauka
subject: kalifornia
subject: ocean spokojny
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Badanie dna oceanicznego u wybrzeży Los Angeles w 2020 roku ujawniło ogromne wysypisko beczek z DDT i innymi toksycznymi odpadami. Teraz okazuje się, że zanieczyszczenia, które one emitują, uniemożliwiają rozwój życia w tym miejscu.
encoded: W 2020 roku badacze z Instytutu Oceanografii Scripps działającego przy Uniwersytecie Kalifornijskim w San Diego odkryli na dnie oceanicznym u wybrzeży Kalifornii co najmniej 25 tysięcy beczek zawierających pestycyd DDT. To dichlorodifenylotrichloroetan, organiczny związek chemiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, dawniej powszechnie stosowany jako środek owadobójczy. Jest jednak silnie toksyczny i badania naukowe wykazały, że również rakotwórczy. Cmentarzysko beczek w południowej Kalifornii Odkryte beczki znajdują się na głębokości ok. 900 metrów, na obszarze rozciągającym się od wyspy Catalina aż po wybrzeże Los Angeles. Stany Zjednoczone zakazały stosowania DDT w 1972 roku. W latach 70. na tym właśnie obszarze południowokalifornijskie zakłady przemysłowe stworzyły sobie miejsce zrzutu nielegalnych już toksycznych substancji. Odkrycie tego cmentarzyska pomogło wyjaśnić, dlaczego ślady dichlorodifenylotrichloroetanu wykrywane są u kalifornijskich ssaków morskich. W najnowszym badaniu naukowcy postanowili sprawdzić, jak beczki z toksycznymi substancjami wpływają na tamtejsze morskie środowisko. Zespół pod kierownictwem Johanny Gutleben, mikrobiolożki ze Scripps Institution, opublikował wyniki badań próbek osadów pobranych z okolic pięciu beczek. Trzy z badanych beczek miały wokół siebie białe obwódki przypominające halo (zjawisko optyczne obserwowane w atmosferze, które polega na pojawianiu się świetlistych pierścieni, łuków lub plam wokół Słońca albo Księżyca). Co się znajduje we wnętrzu beczek? Okazało się jednak, że w tym toksycznym środowisku jest więcej niebezpiecznych substancji niż tylko DDT. Wszystkie próbki wykazywały ekstremalnie wysokie pH (ok. 12) i bardzo małą liczbę żyjących tam mikrobów. Badacze doszli do wniosku, że beczki zawierały żrące odpady alkaliczne, które mogą uszkadzać materię organiczną i wypłukiwać duże stężenia potencjalnie toksycznych metali. – Do tej pory poszukiwaliśmy głównie DDT. Nikt wcześniej nie myślał o odpadach alkalicznych i …

Bez-nazwy-f1ab858.jpg
width: 301
height: 167

Trzej bracia przepłynęli Pacyfik siłą własnych mięśni. Na lądzie poprosili o pizzę i piwo
type: item
date: 2025-09-02T12:01:08.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: ocean spokojny
subject: rejsy
subject: rekordy
subject: sporty wodne
subject: szkocja
description: Ewan, Jamie i Lachlan MacLean ze Szkocji przepłynęli Pacyfik bez wsparcia, bijąc rekord świata. Bracia płynęli na własnoręcznie zbudowanej łodzi wiosłowej i pokonali ponad 14 tysięcy kilometrów: z Peru do Australii.
encoded: To najszybszy nieprzerwany rejs bez dodatkowego wsparcia, jaki kiedykolwiek miał miejsce. MacLeanowie pobili rekord Rosjanina Fiodora Koniukowa (162 dni), który samotnie pokonał Pacyfik w 2014 roku. Najszybsza załoga w historii Bracia spędzili na Pacyfiku 139 dni i przepłynęli 14,484 km. z Peru do Australii. Ich niewiarygodny rejs zakończył się 30 sierpnia 2025 w Cairns. Byli pierwszą załogą, która rozpoczęła rejs z Ameryki Południowej. Wyprawę odbyli na łodzi, którą sami zbudowali z włókna węglowego, inspirując się samochodami Formuły 1. Po zejściu na ląd w Cairns żartowali, że najbardziej marzą o pizzy, piwie i spaniu. Starczyło im jednak sił, by zagrać na dudach – narodowym instrumencie Szkocji. Dramatyczne momenty rejsu Rejs, jak podkreślają, był bardzo trudny. Musieli walczyć z chorobą morską, kurczącymi się zapasami jedzenia i tropikalnymi sztormami. W najbardziej dramatycznej sytuacji na całym rejsie, podczas sztormu który trwał 36 godzin, Lachlan został zmyty przez falę za burtę i cudem uratowany przez Ewana. Ich nietypowa łódź – nazwana „Rose Emily” na cześć zmarłej siostry – uważana jest za najszybszą i najlżejszą jednostkę tego typu. Bracia podczas jej budowy współpracowali z legendą oceanicznego wioślarstwa, Markiem Slatsem. Ekstremalne warunki i ograniczone zapasy Rejs bez wsparcia uniemożliwiał postoje na uzupełnienie zapasów, a także przyjęcie jakiejkolwiek pomocy ze strony innych jednostek. Na pokład MacLeanowie zabrali m.in. 75 kg płatków owsianych i 500 kg liofilizowanego jedzenia. Prowiant był wyliczony na 150 dni, ale Lachlan opowiada, że w ostatnich tygodniach zdecydowali się na ścisłe racjonowanie żywności, w razie niespodziewanych opóźnień lub zmiany trasy. Nie tylko sport – charytatywna działalność braci Mordercza podróż miała nie tylko sportowy, ale i charytatywny cel. Bracia chcą przy jej pomocy zebrać milion funtów na pomoc dla Madagaskaru, gdzie tylko 14% mieszkańców gminy Ambohimanarina ma dostęp do czystej wody. Założona przez nich fund…

EN016613291222-368307b.jpg
width: 3367
height: 2245

Podróż przez największy i najbardziej zróżnicowany ocean Ziemi
type: item
date: 2025-08-31T12:32:56.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: geografia
subject: ocean spokojny
subject: oceany
description: Ocean Spokojny nie zawsze wyglądał tak, jak dziś. Jego dno wciąż się zmienia – każdego roku w wyniku erupcji podwodnych wulkanów powstają nowe wyspy, a inne znikają pod powierzchnią wody. Pacyfik najpewniej kryje w sobie także nieodkryte gatunki, gdyż dotąd zbadaliśmy niewielką część jego głębin. To ocean, który wciąż pisze swoją historię, a my dopiero uczymy się ją czytać.
encoded: Spis treści: Powierzchnia i głębokość Oceanu Spokojnego Wyspy Oceanu Spokojnego – mozaika kultur i przyrody Klimat i zjawiska pogodowe Oceanu Spokojnego Życie w Oceanie Spokojnym – ekosystemy i bioróżnorodność Znaczenie Oceanu Spokojnego dla człowieka Ocean Spokojny, znany jest również jako Pacyfik lub Ocean Wielki. Jego nazwa ma swoje źródła w czasach wielkich odkryć geograficznych. W 1520 roku portugalski żeglarz Ferdynand Magellan przepłynął przez cieśninę nazwaną później jego imieniem i wypłynął na rozległy, spokojny wówczas akwen. Zachwycony stosunkowo łagodną pogodą i brakiem gwałtownych sztormów, nazwał go „Mar Pacifico”, co oznacza „morze spokojne”. Z biegiem czasu określenie to utrwaliło się w językach europejskich jako „Pacyfik” lub „Ocean Spokojny”. Alternatywna nazwa, Ocean Wielki, nawiązuje do imponującej powierzchni tego akwenu, który zajmuje niemal jedną trzecią całkowitej powierzchni Ziemi. Warto jednak pamiętać, że „spokojny” charakter jest w dużej mierze umowny. Pacyfik jest areną potężniejszych tajfunów, burz tropikalnych i tsunami. Nazwa nadana przez Magellana oddaje raczej chwilowe wrażenie żeglarza niż rzeczywistą naturę tego oceanu. Powierzchnia i głębokość Oceanu Spokojnego Ocean Spokojny jest absolutnym rekordzistą pod względem wielkości. Zajmuje około 155,6 miliona kilometrów kwadratowych, co stanowi blisko jedną trzecią całej powierzchni Ziemi i prawie połowę powierzchni wszystkich oceanów razem wziętych. Jego rozciągłość od wschodu do zachodu sięga około 19 800 kilometrów, co czyni go nie tylko największym, ale i najbardziej rozległym akwenem na planecie. Średnia głębokość wynosi około 4 280 metrów, ale w najgłębszym punkcie (Rowie Mariańskim) dno znajduje się na poziomie około 10 924 metrów. Można zatem śmiało wysnuć tezę, że również pod względem głębokości Pacyfik bije rekordy. Dno Oceanu Spokojnego jest niezwykle zróżnicowane – obok ogromnych równin abisalnych występują tam podmorskie góry wulkaniczne, grzbiety oceaniczne oraz głębokie…

ocean-spokojny-cdbcb15.jpg
width: 4032
height: 2268

Odkryto najgłębszy ekosystem świata. W rowach oceanicznych kwitnie życie
type: item
date: 2025-08-01T07:40:09.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: ocean spokojny
subject: rów mariański
description: Sensacyjne nagranie z chińskiego batyskafu ukazuje kwitnący żywy ekosystem na głębokości prawie 10 kilometrów pod wodami Pacyfiku. To pierwszy naoczny dowód na istnienie licznych kolonii zwierząt na takich głębokościach.
encoded: Spis treści: Niezwykły film z głębokości 10 kilometrów Ekosystem jak z innej planety: chemosynteza zamiast fotosyntezy Rowy oceaniczne: najbardziej niedostępne miejsca na Ziemi Chiński batyskaf Fendouzhe odkrył funkcjonujące najgłębiej na Ziemi kolonie organizmów żywych – zbiorowiska tysięcy wieloszczetów i małży niemal 10 km poniżej poziomu morza. Niezwykły film z głębokości 10 kilometrów W trakcie 23 zanurzeń w zachodnim Oceanie Spokojnym w 2023 roku naukowcy zbadali dno na głębokościach od 2500 do 9533 metrów, badając Rów Kurylsko-Kamczacki oraz Rów Aleucki. W udostępnionych materiałach wideo ukazano gęsto pokrywające dno wieloszczety (do 30 cm długości), skupiska małży o jasnych muszlach, a także inne bezkręgowce – żywo poruszające się wielonogie skorupiaki, delikatne liliowce, ukwiały. View oEmbed on the source website Artykuł opisujący obserwację opublikowany w czasopiśmie „Nature” podkreśla, że jest to bytująca najgłębiej i najrozleglejsza społeczność organizmów żyjących dzięki chemosyntezie. Naukowcy znaleźli dowody na obecność metanu produkowanego przez mikroorganizmy. Wokół ich skupisk gromadziły się większe zwierzęta. Wcześniejsze badania odkrywały na takich głębokościach głównie jednokomórkowe organizmy, a większe zwierzęta rzadko i nie w takich ilościach. W ostatnich latach zdalnie sterowane pojazdy lokalizowały wieloszczety w pobliżu kominów hydrotermalnych dwa kilometry pod dnem morskim. Ekosystem jak z innej planety: chemosynteza zamiast fotosyntezy To ekosystem oparty na chemosyntezie – procesie, w którym mikroorganizmy czerpią energię z substancji chemicznych, takich jak metan, a nie z promieniowania słonecznego i fotosyntezy, jak większość ekosystemów Ziemi. Odkrycie sugeruje, że życie w ekstremalnych warunkach głębinowych może być znacznie bujniejsze niż do tej pory przypuszczano. Odkrycie pojawia się w momencie zaostrzających się międzynarodowych dyskusji na temat głębinowego górnictwa. Chiny, USA i inne kraje wykazują rosnące zainteresowanie wy…

deepest-known-animal-c-1-dc8c4fe.jpg
width: 2340
height: 1620

Przez niemal 100 dni dryfował na oceanie. Jadł karaluchy, ptaki i żółwie, by przeżyć
type: item
date: 2025-03-18T13:00:39.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Ludzie
subject: ocean spokojny
subject: wyprawy
description: Historia Maximo Napy Castro to gotowy scenariusz na film. Peruwiański rybak spędził 95 dni na Oceanie Spokojnym, po tym, jak jego łódź zboczyła z kursu. Aby przeżyć, musiał jeść karaluchy, ptaki i żółwie morskie.
encoded: W tym artykule: Przeżył 95 dni na oceanie Nie pierwszy taki przypadek Zagraniczne media rozpisują się o 61-letnim Maximo Napie Castro, który przez trzy miesiące dryfował po Oceanie Spokojnym bez jakiegokolwiek kontaktu ze światem. 7 grudnia ubiegłego roku Peruwiańczyk wyruszył w dwutygodniowy rejs z miasta San Juan de Marcona na południu kraju. Niestety, po 10 dniach kontakt z rybakiem się urwał. Silny wiatr i ogromne fale sprawiły, że jego łódź została zniesiona setki kilometrów od wybrzeża, a on sam zaczął walkę o przetrwanie. Przeżył 95 dni na oceanie Zaniepokojona rodzina od razu podjęła działania i zgłosiła zaginięcie mężczyzny. Mimo podjętych działań peruwiańskie służby nie były w stanie odnaleźć jego łodzi na rozległych wodach oceanu. Gdy wydawało się, że wszelki ślad po nim zaginął, ekwadorski patrol po blisko 100 dniach dostrzegł na horyzoncie dryfującą jednostkę. Jak się później okazało, na jej pokładzie znajdował się poszukiwany Maximo Napa Castro. Był wycieńczony, odwodniony i skrajnie osłabiony. – Nie chciałem umierać – mówił w rozmowie z agencją Reutera. Tuż po powrocie na ląd doświadczony rybak opowiedział dziennikarzom, jak bez zapasów i pomocy z zewnątrz musiał walczyć o przetrwanie. – Jadłem karaluchy, ptaki. Ostatnią rzeczą, jaką jadłem, były żółwie – zdradził. Napa wyznał, że przez ostatnie dwa tygodnie nie miał nic do jedzenia i przeżył wyłącznie dzięki wodzie deszczowej. Przetrwanie tak trudnej próby uznaje za cud. – Jestem wdzięczny Bogu za to, że dał mi drugą szansę – powiedział, dodając, że myśli o rodzinie dodawały mu sił w najtrudniejszych momentach. Po akcji ratunkowej Peruwiańczyk trafił na obserwację do szpitala w Paita. Następnie został przetransportowany do Limy, gdzie w końcu mógł spotkać się z najbliższymi. – Po 90 dniach poszukiwań odnaleziono zaginionego na morzu rybaka. Został uratowany przez ekwadorski statek „Don F” i morski statek patrolowy B.A.P. „Río Piura”, który zapewnił mu natychmiastową pomoc medyczną – czytamy w oficjal…

FABRIC-KOLAZ-32-2-dfd14e8.png
width: 900
height: 600

Odkryto „żółtą, ceglaną drogę” na dnie oceanu. Wygląda jak z Krainy Oz
type: item
date: 2025-03-13T12:15:38.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: ocean spokojny
subject: podróże
subject: przyroda
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Takiego znaleziska nie spodziewali się sami naukowcy. Podczas eksploracji głębin Oceanu Spokojnego załoga statku badawczego Nautilius zauważyła formację przypominającą drogę wybrukowaną żółtą kostką.
encoded: W tym artykule: Droga do Atlantydy czy do Szmaragdowego Grodu? Brukowana droga na dnie oceanu Podwodne eksploracje załogi Nautilius Oceany, tak jak kosmos, są w większości niezbadane. Z tą różnicą, że przestrzeń kosmiczna prawdopodobnie nie ma końca. W przypadku podwodnych eksploracji trudności stanowią ograniczenia fizyczne. Każdego roku naukowcy odkrywają jednak kolejne tajemnice mórz i oceanów. Nie zawsze są to kolorowe rybki czy gigantyczne meduzy. W 2022 roku załoga statku badawczego Nautilius trafiła na formację przypominającą drogę wybrukowaną żółtą kostką. Naukowcy odnaleźli „żółtą, ceglaną drogę” na niezbadanym wcześniej obszarze Oceanu Spokojnego – Liliʻuokalani Ridge (na północ od Hawajów). Znajduje się on na terenie chronionym, który jest większy niż wszystkie parki narodowe w USA razem wzięte. Członkowie Ocean Exploration Trust twierdzą, że do tej pory zbadano zaledwie trzy procent obszaru położonego ponad 3000 metrów pod powierzchnią oceanu. Droga do Atlantydy czy do Szmaragdowego Grodu? Załoga organizacji non-profit Ocean Exploration Trust transmituje w Internecie swoje podwodne eksploracje. Nagranie z odkrycia „drogi do Atlantydy” zostało opublikowane w serwisie YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=TID2kc8yb9Q Atlantyda to niejedyne skojarzenie naukowców. „Żółta, ceglana droga” przypominała im też tę opisywaną w książce dla dzieci „Czarnoksiężnik z Krainy Oz”. Główna bohaterka – Dorotka – miała podążać nią aż do Szmaragdowego Grodu. Wydana ponad 100 lat temu powieść doczekała się kilku adaptacji filmowych i animowanych, w tym polskiej. Na nagraniu słychać też, jak naukowcy nie dowierzają w swoje odkrycie i mówią, że to „szaleństwo”. Taki widok na dnie oceanu rzeczywiście może zaskoczyć. Nie powinno więc dziwić, że film z głębin Pacyfiku w ciągu kilku tygodniu od publikacji został obejrzany ponad 2,5 miliona razy. Zorza polarna w oceanie? Biohunterzy uwiecznili nietypowe zjawisko na zdjęciach „Morska zorza” wygląda jak zorza polarna, tyle że wystę…

zolta-ceglana-droga-ecd4eb4.png
width: 1080
height: 720

Zatopione światy pod Pacyfikiem? Naukowcy wytropili niespodziankę we wnętrzu Ziemi
type: item
date: 2025-01-08T14:08:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: ocean spokojny
subject: ruchy sejsmiczne
subject: trzęsienie ziemi
subject: ziemia
description: Wewnątrz Ziemi naukowcy natrafili na nietypowe strefy skał. Wyglądają jak pozostałości po starych płytach tektonicznych, które kiedyś zostały wypchnięte głęboko pod powierzchnię. Jedna znajduje się pod Pacyfikiem. Ich istnienie to potężna zagadka dla geofizyków.
encoded: Spis treści: Jak się bada budowę wewnętrzna Ziemi? Co naukowcy znaleźli we wnętrzu Ziemi? Nowa geofizyczna zagadka Podróż do wnętrza Ziemi to niezrealizowane marzenie ludzkości. Na razie jesteśmy dalecy od tego, by bezpośrednio badać skały znajdujące się pod naszymi stopami. Rekordowa dziura, jaką udało się wywiercić w skorupie Ziemi, liczy niewiele ponad 12 km. To odwiert kolski zlokalizowany w obwodzie murmańskim, na północy Rosji. Skorupa Ziemi – czyli jej najbardziej zewnętrzna część – ma różną grubość. Pod oceanami to zaledwie kilka kilometrów, pod potężnymi masywami górskimi (takimi jak Himalaje) nawet 80 km. Poniżej skorupy znajduje się druga warstwa naszej planety, tak zwany płaszcz. Wszelkie informacje, jakie mamy na jego temat, pochodzą z badań sejsmograficznych. Geofizycy z Politechniki Federalnej w Zurychu opracowali właśnie nowy model budowy dolnego płaszcza. I odkryli, że są w nim strefy, których istnienia nie przewiduje obowiązująca teoria tektoniki płyt. To skały, które mają niższą temperaturę i nieco inny skład od otoczenia. Jak się bada budowę wewnętrzna Ziemi? Kiedy dochodzi do trzęsienia ziemi, we wszystkich kierunkach od epicentrum rozchodzą się fale sejsmiczne. Prędkość, z jaką poruszają się przez warstwy skał, zależy od ich rodzaju. Ale też od samych skał: ich gęstości oraz wytrzymałości. Fale sejsmiczne są rejestrowane przez stacje rozmieszczone na całej planecie. Naukowcy dostają w ten sposób dane, dzięki którym mogą wyciągać wnioski na temat budowy i składu poszczególnych fragmentów Ziemi. Pozwala to między innymi określić, co się dzieje z płytami tektonicznymi, które w wyniku subdukcji zagłębiły się w płaszcz Ziemi. Płyty kontynentalne i oceaniczne znajdują się w ciągłym ruchu, choć jest to ruch bardzo, bardzo powolny. Mogą się od siebie oddalać, ocierać o siebie albo się do siebie zbliżać. W pewnych rejonach – zwanych strefami subdukcji – jedna płyta jest wpychana głęboko pod drugą. Strefy subdukcji znajdują się na granicach płyt litosfer…

strefywplaszczu-2f7154c.jpg
width: 1276
height: 721

Ognisty pierścień Pacyfiku jest obszarem o silnej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej. Efektem są katastrofy
type: item
date: 2024-12-28T10:28:07.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: geografia
subject: ocean spokojny
subject: ruchy sejsmiczne
subject: wulkany
description: Ognisty pierścień Pacyfiku jest „odpowiedzialny” za większość zachodzących na naszej planecie katastrof naturalnych. Nie jest to specjalnie zaskakujące. W rozległej strefie, okalającej Ocean Spokojny, znajdują się 452 aktywne wulkany. Jaki jest przebieg ognistego pierścienia Pacyfiku? Dlaczego niszczycielskie erupcje i potężne wstrząsy są tam na porządku dziennym? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Co to ognisty pierścień Pacyfiku? Zasięg ognistego pierścienia Pacyfiku Z czego wynika aktywność sejsmiczna i wulkaniczna ognistego pierścienia Pacyfiku? Wulkany w ognistym pierścieniu Pacyfiku Trzęsienia ziemi w ognistym pierścieniu Pacyfiku W Polsce czynne wulkany nie występują, a trzęsienia ziemi należy zaliczyć do zjawisk niezwykle rzadkich i o niewielkiej sile. Są jednak obszary, gdzie niszczycielskie wstrząsy i potężne erupcje są niemal codziennością. Do takich należy ognisty pierścień Pacyfiku. To właśnie tam odnotowuje się większość zachodzących na naszej planecie zjawisk sejsmicznych i wulkanicznych. Co to ognisty pierścień Pacyfiku? Mówiąc o ognistym pierścieniu Pacyfiku (pacyficznym pierścieniu ognia lub okołopacyficznym pasie sejsmicznym), na myśli trzeba mieć strefę często występujących trzęsień ziemi i erupcji wulkanicznych. Na ten obszar składają się rowy oceaniczne, łuki wyspowe i aktywne wulkany, tworzące umowny pierścień, okalający niemal cały Ocean Spokojny. To właśnie tam znajduje się większość czynnych wulkanów. Łącznie jest ich 452, a w obszarze ognistego pierścienia Pacyfiku dochodzi do ponad 80 proc. wszystkich trzęsień ziemi. Ognisty pierścień Pacyfiku nie jest ewenementem w dziejach Ziemi Należy podkreślić, że obszary o wysokiej aktywności wulkanicznej i sejsmicznej powstawały na naszej planecie na długo przed nastaniem naszej ery. Podobna strefa geotektoniczna ukształtowała się około 500 milionów lat temu, w kambrze. W tamtym czasie większość lądów tworzyło jeden superkontynent – Gondwanę. Wokół ogromnego obszaru, który obejmował współczesną Amerykę Południową, Afrykę, Australię, Nową Zelandię, Antarktydę, Madagaskar i południowe fragmenty Europy, powstał gigantyczny pas łuków wyspowych, basenów zaułkowych, rowów oceanicznych i wysp wulkanicznych. Właściwie należy tu mówić o dwóch strefach. Pierwsza przebiegała wzdłuż współczesnej Ameryki Południowej oraz północnej i zachodniej Afryki. Druga formowała się po przeciwległej stro…

pierscien-ognia-e8b0202.jpg
width: 1000
height: 625

Odkryto drapieżnika z głębin. Żyje w wielokilometrowym rowie oceanicznym i nazywa się „ciemność”
type: item
date: 2024-12-12T08:02:48.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: ocean spokojny
subject: odkrycia
subject: zwierzęta
description: Naukowcy odkryli nowy gatunek drapieżnego skorupiaka. Znaleziono go na gigantycznej głębokości – w strefie hadalnej Oceanu Spokojnego. Czyli aż kilka kilometrów pod powierzchnią wody.
encoded: Spis treści: Gdzie znaleziono nowo odkrytego drapieżnika? Jak nazwano nowo odkrytego drapieżnika? Co kryje się w największych głębinach kuli ziemskiej? To zwierzę wygląda bardzo dziwnie. Ma białe ciało, które sprawia wrażenie, jakby zostało odlane z masy perłowej. Przypomina nieco krewetkę – wyraźnie widać głowę, odwłok i odchodzące od nich odnóża. Jednak ta „niby-krewetka” nie ma dobrze wykształconych oczu. Dziwaczny okaz należy do obunogów, zwierząt z rzędu skorupiaków. Został znaleziony na wschodnim Pacyfiku, na oszałamiającej głębokości 7902 m. Jak stwierdzili oceanografowie, zwierzę jest drapieżnikiem i to, na swoją skalę, ogromnym. Obunogi zazwyczaj osiągają długość centymetra. Natomiast widoczny na zdjęciu nowy przedstawiciel tego rzędu ma aż 4 cm. Wśród pobratymców jest więc gigantem. Gdzie znaleziono nowo odkrytego drapieżnika? Co więcej, jest to gigant dobrze przystosowany do polowania na inne, znacznie mniejsze od niego zwierzęta. Ma wyspecjalizowane odnóża służące do łapania ofiar żyjących na podobnych głębokościach. To pierwszy tak duży drapieżnik tego typu, który został znaleziony w hadalu, czyli najgłębszej części oceanu, zaczynającej się 6 km poniżej powierzchni. Obunoga znaleźli naukowcy z dwóch ośrodków badawczych: Woods Hole Oceanographic Institution (WHOI) oraz Instituto Milenio de Oceanografía (IMO), działającego w ramach chilijskiego Universidad de Concepción. Odkrycia dokonali w zeszłym roku, w czasie naukowej ekspedycji badającej głębiny Rowu Atakamskiego (inaczej Rowu Peruwiańsko-Chilijskiego). To najdłuższy na świecie rów oceaniczny biegnący wśród zachodnich brzegów Ameryki Południowej. Ma aż 5900 km długości. Jak nazwano nowo odkrytego drapieżnika? Badania kilka kilometrów pod powierzchnią prowadzi się za pomocą zdanie sterowanych robotów i pojazdów różnego typu. Tym razem naukowcy skorzystali z platformy, na której opuścili na dno sprzęt naukowy oraz pułapki wraz z przynętami. Po wciągnięciu ich z powrotem na statek znaleźli czterech prze…

woods-hole-oceanograph-3-14d7f8a.jpg
width: 1280
height: 720

Najstarszy ptak świata dokonał niemożliwego. W wieku 74 lat znów będzie rodzicem
type: item
date: 2024-12-09T11:16:15.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: badania
subject: ocean spokojny
subject: ornitologia
subject: ptaki
description: Samica dużego ptaka morskiego po raz kolejny złożyła jajo. Nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby nie fakt, że zrobiła to po raz co najmniej pięćdziesiąty. Naukowcy szacują, że ten ptak o imieniu Wisdom ma już dobrze ponad 70 lat.
encoded: Spis treści: Najstarszy ptak świata – co o nim wiemy? Prawie 70 lat obserwacji albatrosa Najstarszy ptak świata nadal się rozmnaża Najstarszy ptak świata to albatros ciemnolicy. Gatunek ten upodobał sobie północny Pacyfik. Zwierzęta co roku wracają zawsze na te same tereny lęgowe. Wisdom, wraz z milionami innych albatrosów, gniazduje na atolu Midway. Albatrosy ciemnolice są monogamiczne. To oznacza, że mają tylko jednego partnera, z którym się rozmnażają. To samo dotyczyło Wisdom. Przez lata ornitolodzy obserwowali, jak spotykała się w gnieździe z tym samym samcem, nazwanym Akeakamai. W ostatnich latach jednak Akeakamai zniknął, Wisdom zaś nie składała jaj. W tym roku jednak żałoba Wisdom najwyraźniej się skończyła. Samica albatrosa ponownie złożyła jajo, którym opiekuje się wraz ze swoim nowym partnerem. Nie byłoby w tym nic szczególnego, gdyby nie wiek Wisdom. Ptak ten ma już co najmniej 74 lata. Tymczasem albatrosy ciemnolice żyją zazwyczaj około 50 lat. Najstarszy ptak świata – co o nim wiemy? Wisdom, jak inni przedstawiciele swojego gatunku, składa co roku tylko jedno jajo. Lęgi odbywają się jesienią, po czym od grudnia samica i samiec wspólnie wysiadują jajo. W takiej właśnie sytuacji zastali w tym roku Wisdom naukowcy. Inkubacja trwa około dwóch miesięcy, a jeśli wszystko pójdzie dobrze, młode wykluwa się w połowie lutego. Na razie za zdjęciach opublikowanych na profilu US Fish and Wildlife Service na Instagramie widać dwa ptaki pochylające się nad jajem. Wisdom znajduje się po prawej. I ona, i jej partner wyglądają, jakby chciały coś jaju powiedzieć. To nie przypadek: albatrosy ciemnolice faktycznie wydają podczas inkubacji odgłosy, skierowane zarówno do jaja, jak i partnera. Prawie 70 lat obserwacji albatrosa Wisdom została po raz pierwszy zaobrączkowana w 1956 roku. Ornitolog Chandler Robbins, który wówczas badał ptaka, oszacował jej wiek na około 5–6 lat. Nie jest to łatwe do zrobienia w przypadku albatrosów ciemnolicych, które osiągnęły już zdolność do r…

wisdom-r-a-laysan-alba-3e823b9.jpg
width: 1280
height: 720

Wojna na Pacyfiku została zakończona dopiero przez bomby atomowe. Wtedy cesarz przestał być bogiem
type: item
date: 2024-07-28T09:33:31.000Z
creator: Hubert Rój
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: II wojna światowa
subject: japonia
subject: ocean spokojny
subject: stany zjednoczone
subject: wojna
description: Z dala od europejskiego teatru działań wojennych miało miejsce jeszcze jedno krwawe starcie: wojna na Pacyfiku. Zderzyły się w niej dwie potężne siły, czyli Japonia i USA. Jej wynik mógł być tylko jeden. Któreś z mocarstw musiało uznać wyższość drugiego. Cena tej porażki okazała się jednak nad wyraz wysoka.
encoded: W tym artykule: Wojna na Pacyfiku: dlaczego Japonia zaatakowała Stany Zjednoczone? Japoński atak na Pearl Harbor Alianci kontra Państwa Osi Bitwa o Midway i taktyka żabich skoków Bombardowania i spirala ofiar Atomowy atak na Hiroszimę i Nagasaki Kapitulacja Japonii. Cesarz traci status bóstwa Wejście do wojny Japonii odwróciło losy II wojny światowej. Sojusznicy III Rzeszy podpisali w 1936 roku razem z niemieckim rządem pakt antykominternowski. Nie sprawili jednak, że szala zwycięstwa przesunęła się na stronę Państw Osi. Długa i wyniszczająca wojna na Pacyfiku, czyli Oceanie Spokojnym ostatecznie doprowadziła za to do zachwiania statusu całego japońskiego imperium. Jak do tego doszło? Wojna na Pacyfiku: dlaczego Japonia zaatakowała Stany Zjednoczone? Położona na Hawajach baza Pearl Harbor już przed 1939 rokiem była główną bazą amerykańskiej Floty Pacyfiku. Ponad 3500 km na wschód od San Francisco i zachodniego wybrzeża USA stacjonowała potężna armada okrętów amerykańskich, która samym swym rozmiarem miała wywierać presję na Japonię i powstrzymywać jej ekspansjonistyczny zapał. Rozbudowa Pearl Harbor gwałtownie przyspieszyła wraz z postępującym naprężeniem w polityce międzynarodowej już po wybuchu II wojny światowej. Amerykanie byli świadomi japońskiego zagrożenia na Pacyfiku. Zwłaszcza po tym, gdy Kraj Kwitnącej Wiśni ostatecznie ustalił kierunek swojej ekspansji. Bitwa o Los Angeles. Czy w 1942 roku nad Kalifornią przelecieli Obcy? W 1942 roku Los Angeles stało się miejscem jednego z najbardziej tajemniczych wydarzeń II wojny światowej. Wielu sądzi, że tego dnia zachodnie wybrzeże USA nawiedziło UFO. Po zimnym prysznicu od ZSRR po bitwie nad Chałchin-goł w Mandżurii (tuż przed wybuchem wojny w Europie) japońskie kierownictwo zadecydowało, by skoncentrować się na toczonej od 1937 roku wojnie z Chinami. A także by szukać zdobyczy terytorialnych na innych kierunkach, a więc na Oceanie Spokojnym. Miało to odbyć się także kosztem imperialnej pozycji USA. Militarystyczny…

dopiero-bomby-atomowe-zakonczyly-wojne-na-pacyfiku-w-jej-wyniku-cesarz-przestal-byc-bogiem-fot-us-navy-interim-archives-getty-images-d6449ae.jpg
width: 1024
height: 511

Rekord świata w nurkowaniu żółwi pobity. To zwierzę schodzi głębiej niż łodzie podwodne
type: item
date: 2024-06-17T11:00:19.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: nowa zelandia
subject: ocean spokojny
subject: ochrona zwierząt
subject: rekordy
subject: Wolny czas
subject: żółwie
description: Żółw skórzasty z Zachodniego Pacyfiku najprawdopodobniej pobił rekord świata w nurkowaniu głębinowym morskich gadów. Po opuszczeniu terenów lęgowych na Wyspach Salomona zszedł na głębokość 1344 m. Wynik czeka na wpisanie do Księgi rekordów Guinnessa.
encoded: W tym artykule: Rekordziści wśród żółwi Ochrona żółwi skórzastych Gdzie został pobity rekord świata w nurkowaniu żółwi Wśród ludzi rekordzistą w nurkowaniu głębokim jest Ahmed Gabr. W 2014 r. Gabr ustanowił rekord świata w nurkowaniu głębokim z butlą. W ciągu 14 minut opuścił się na głębokość 332,5 metra. Wynurzenie zajęło mu o wiele dłużej. Z powodu dekompresji powrót Gabra na powierzchnię trwał aż 13 godzin i 35 minut. Urządzenia budowane ludzką ręką mogą opuszczać się nieporównanie głębiej. Ekspedycje odbywane w specjalnie zaprojektowanych pojazdach zanurzają się na kilometry pod powierzchnię. W zeszłym roku głośno było o katastrofie pojazdu Titan. W czasie nurkowania do wraku Titanica – leżącego na głębokości 3,8 km – śmierć poniosło 5 osób. Wydawałoby się, że zwierzęta – szczególnie te posiadające płuca – raczej nie mają szans na sukcesy w nurkowaniu głębinowym. A jednak jest inaczej. Morskie gady zanurzają się nawet kilkukrotnie głębiej niż ludzie (wyposażeni w butle). Organizacja The Nature Conservancy (TNC) poinformowała, że zaobserwowała rekordowe zanurzenie pewnego żółwia skórzastego. W marcu samica żółwia nazwana Uke Sasakolo zeszła na 1/3 głębokości Titana – 1344 m. Rekordziści wśród żółwi To najgłębsze zanurzenie odnotowane dla żółwi. Według Księgi rekordów Guinnessa dotychczasowy rekord wynosi 1280 m. Ustanowił go w 2006 r. inny żółw skórzasty (Dermochelys coriacea). Dla porównania, obecnie łodzie podwodne działają na głębokościach 300–400 m. Za najgłębiej schodzącą jednostkę militarną długo uznawano USS Dolphin (AGSS 555). Ta łódź podwodna mogła zanurzyć się na ponad 900 m. Żółwiom skórzastym udaje się jednak prześcigać nawet pojazdy opracowywane dla wojska. Co więcej, robią to na jednym oddechu. Naukowcy zaobserwowali, że gady te wytrzymują pod wodą nawet 90 minut bez wynurzania. Mogą błyskawicznie opaść na dno, a potem wrócić na powierzchnię m.in. dzięki szczególnej budowie karapaksu, czyli zewnętrznej powłoki okrywającej ich ciało. Zazwyczaj składa…

rekord-swiata-w-nurkowaniu-zolwi-pobity-to-zwierze-schodzi-glebiej-niz-lodzie-podwodne-d506457.jpg
width: 1024
height: 683

Potwór z głębin sfilmowany. Powstało unikatowe nagranie kałamarnicy atakującej kamerę na głębokości kilometra
type: item
date: 2024-06-03T12:54:47.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: głowonogi
subject: mięczaki
subject: ocean spokojny
subject: oceany
subject: ośmiornice
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Przypadkiem naukowcom udało się sfilmować niezwykłe zdarzenie. Kamera badająca największe oceaniczne głębiny nagrała kałamarnicę żyjącą kilometr pod powierzchnią. Na unikatowym wideo widać fotofory zwierzęcia – czyli jego narząd świetlny.
encoded: W tym artykule: Co pokazuje nagranie kałamarnicy Jak wyglądał atak kałamarnicy Sekrety głowonogów Filmowanie kałamarnic „Przekonaliśmy się, ile ten stwór ma w sobie złośliwości i sprytu” – pisał w III w. n.e. Klaudiusz Elian w dziele „O właściwościach zwierząt” (przeł. Anna M. Komornicka). Jakie stworzenie miał na myśli? Ośmiornicę, która od starożytności fascynowała marynarzy i innych ludzi, mających szczęście ją spotkać. Ośmiornice, kałamarnice i mątwy należą do gromady głowonogów. Głowonogi zaś to jedne z najniezwyklejszych stworzeń, jakie żyją na Ziemi. I chociaż od czasów Eliana minęło prawie dwa tysiące lat, ciągle kryją bardzo wiele tajemnic. Szczególnie dotyczy to gatunków mieszkających głęboko pod powierzchnią oceanu – takich jak kałamarnica Taningia danae. Co pokazuje nagranie kałamarnicy Naukowcy z The University of Western Australia (UWA) pokazali właśnie niezwykłe nagranie Taningia danae. Powstało na Pacyfiku, na głębokości dokładnie 1026 m. Co robi kałamarnica, kiedy widzi sprzęt badawczy w samym środku nieprzeniknionych ciemności, panujących w głębinach Pacyfiku? Używa fotoforów, czyli narządu świetlnego wykorzystującego bioluminescencję. To właśnie dwie jasne plamy widoczne na nagraniu. Ich zadaniem jest oślepienie potencjalnej ofiary. Tak by nie widziała zbliżających się do niej ramion. Jak wyglądał atak kałamarnicy – Kałamarnica podpłynęła do naszego aparatu, myśląc, że jest ofiarą, i próbowała ją przestraszyć ogromnymi bioluminescencyjnymi reflektorami – opowiada Heather Stewart z UWA. Fotofory Taningia danae są największe w królestwie zwierząt. Następnie zaś kamera zostaje opleciona mackami. U kałamarnic, podobnie jak u innych głowonogów, stanowią one nie tylko narząd chwytny. W ramionach głowonogów znajduje się duża część neuronów zwierzęcia. Dzięki nim już za pomocą dotyku może ono ocenić, czy dana rzecz nadaje się do zjedzenia. View oEmbed on the source website Sekrety głowonogów I to właśnie robi przedstawicielka Taningia danae na powyższym f…

potwor-z-glebin-sfilmowany-powstalo-unikatowe-nagranie-kalamarnicy-atakujacej-kamere-na-glebokosci-kilometra-d059442.png
width: 862
height: 562

Zaginiona kolekcja kapitana Jamesa Cooka odnaleziona. To ponad 200 niezwykłych okazów
type: item
date: 2024-03-13T10:16:30.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ekspedycje
subject: morze
subject: muzeum
subject: ocean atlantycki
subject: ocean spokojny
subject: Wolny czas
subject: wyprawy
subject: zwierzęta
description: Sądzono, że wspaniała kolekcja unikatowych okazów muszli pozyskana przez kapitana Jamesa Cooka przepadła na zawsze. Po czterech dekadach udało się ją znaleźć. Właśnie trafiła na ekspozycję.
encoded: W tym artykule: Skarby z trzeciej wyprawy Jamesa Cooka Losy zaginionej kolekcji muszli Niezwykła Bridget Atkinson Znaczenie kolekcji Cooka Angielski kapitan James Cook (1728–1779) uznawany jest za jednego z najwybitniejszych podróżników i odkrywców nowożytności. Jego zainteresowania były bardzo szerokie. Zajmował się nie tylko odkrywaniem nowych tras morskich, ale też astronomią i przyrodą. W czasie trzeciej wyprawy dookoła świata zginął z rąk Hawajczyków. Skarby z trzeciej wyprawy Jamesa Cooka To właśnie z trzeciej, tragicznej wyprawy Cooka pochodzi zbiór bezcennych muszli, który odnaleziono po 40 latach. Ekspedycja trwała kilka lat od 1776 roku. Na jej trasie kapitan zabierał na pokład swojego statku interesujące go muszle. Głównym celem tej eskapady było jednak odnalezienie przejścia morskiego z Oceanu Spokojnego na Ocean Atlantycki. O odkryciu kolekcji poinformowała organizacja rządowa English Heritage. Od połowy marca 2024 r. muszle można obejrzeć w Chesters Roman Fort and Museum w Northumberland w północnej Anglii. Losy zaginionej kolekcji muszli Kolekcja pozyskana przez Jamesa Cooka była życiową pasją Bridget Atkinson (1732–1814). Atkinson przekazała ją swojemu wnukowi, Johnowi Claytonowi (1792–1890). Większość muszli została sprzedana wraz z posiadłością Claytonów w 1930 roku. Uchowało się 200 eksponatów, które wypożyczono Wydziałowi Zoologii Armstrong College – to obecnie Newcastle University. W latach 80. XX wieku stała się rzecz niewyobrażalna. Pozostałości kolekcji usunięto z uniwersytetu w czasie akcji sprzątania. Uważano, że zostały bezpowrotnie utracone. Po latach okazało się, że jeden z wykładowców, dr John Buchanan, uratował muszle ze śmietnika. Niedawno trafiły do English Heritage za pośrednictwem rodziny Buchananów. Teraz trafiły do Chesters Roman Fort and Museum, gdzie dołączyły do innego eksponatu z wyprawy Cooka – olbrzymiego małża. Niezwykła Bridget Atkinson – Zawsze wiedzieliśmy o kolekcji Bridget Atkinson, ale uważaliśmy, że całkowicie zagin…

zaginiona-kolekcja-kapitana-jamesa-cooka-odnaleziona-to-ponad-200-niezwyklych-okazow-1011733.jpg
width: 8205
height: 3776

Point Nemo, czyli punkt Nemo to najbardziej samotne miejsce na Ziemi. Tutaj spadnie stacja kosmiczna ISS
type: item
date: 2024-02-23T07:29:16.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kosmos
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: ocean spokojny
subject: satelity
subject: Technologia
description: Jest takie miejsce na Ziemi, do którego najbliżej jest z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej przemieszczającej się około 400 km nad powierzchnią planety. To miejsce nosi nazwę Point Nemo – Punkt Nemo.
encoded: W tym artykule: Gdzie jest Point Nemo Jak wyznaczono Punkt Nemo Prądy morskie w Punkcie Nemo Życie w Punkcie Nemo Cmentarzysko statków kosmicznych Jego współrzędne to 48°52.6′S 123°23.6′W. Znajduje się na Oceanie Spokojnym, około 2 688 kilometrów od najbliższego lądu – bezludnej wyspy koralowej Ducie – między Australią a Ameryką Południową. Gdzie jest Point Nemo Point Nemo to tak odległe miejsce, że najbliższy zamieszkany kawałek lądu znajduje się w odległości ponad 3090 kilometrów (1670 mil morskich), na Wyspie Wielkanocnej. Nie ma nikogo w pobliżu na terenie 22 milionów kilometrów kwadratowych. Czyli na obszarze, który jest około 35 razy większy od Francji. Aby odnaleźć Punkt Nemo na kuli ziemskiej, wystarczy poszukać rozległego pasa nieprzerwanego błękitu między Nową Zelandią a południowym Chile. Jest on mniej więcej w połowie drogi. Aby uzyskać dokładniejszą lokalizację, można dokonać triangulacji między niezamieszkanym atolem, wyspą Ducie – częścią Wysp Pitcairn – na północy, wyspą Maher na Antarktydzie na południu, wyspami Chatham na zachodzie i Chile na wschodzie. Jest to tak samotne miejsce, że najczęściej widują je astronauci przebywający na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), która kilka razy dziennie przemieszcza się nad południowym Pacyfikiem. To również to miejsce, w którym za kilka lat spocznie wysłużona ISS. Dołączy tam do długiego szeregu statków kosmicznych. W tym kilku statków towarowych Europejskiej Agencji Kosmicznej i ponad 140 rosyjskich statków kosmicznych Sojuz. A także stacji orbitalnej MIR. Jak wyznaczono Punkt Nemo To odległe i niedostępne miejsce zostało nazwane na cześć kapitana łodzi podwodnej z powieści Juliusza Verne’a „Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi” – kapitana Nemo. „Nemo” po łacinie oznacza „nikt”. Co odzwierciedla fakt, że to miejsce jest tak odległe, że w promieniu tysięcy mil w żadnym kierunku nie ma nikogo. Point Nemo został po raz pierwszy zidentyfikowany w 1992 roku przez Hrvoje Lukatela, chorwacko-kanadyjsk…

punkt-nemo1-28440aa.jpeg
width: 799
height: 467

Metalowe sferule spoza Układu Słonecznego w Pacyfiku. „Nonsens” czy „historyczne odkrycie”?
type: item
date: 2023-09-04T12:30:40.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: ocean spokojny
description: Avi Loeb, astrofizyk z Harvardu, wraz z zespołem, przeszukał dno Pacyfiku w pobliżu Papui-Nowej Gwinei. Kontrowersyjny naukowiec twierdzi, że znalazł pozostałości obiektu pochodzącego spoza Układu Słonecznego. Jednak jego badania zostały natychmiast skrytykowane przez środowisko naukowe.
encoded: W tym artykule: Poszukiwanie kosmicznych zagadek Obiekty spoza Układu Słonecznego Co znaleziono na dnie oceanu? „Jestem całkiem pewien” „To nonsens” Nie było pozasłoneczej asteroidy? Na dnie Oceanu Spokojnego grupa badaczy znalazła metalowe kulki mikroskopijnej wielkości. Ich skład chemiczny ma wskazywać, że to resztki skały pochodzącej spoza Układu Słonecznego, która spłonęła w atmosferze ziemskiej. Jeśli to prawda, wówczas nietypowe kulki – tzw. sferule – byłyby pierwszym materiałem z innych układów, na jaki kiedykolwiek natrafili ludzie (i to na Ziemi!). Jednak teza jest kontrowersyjna. I od razu wzbudziła wśród naukowców gorący spór. Poszukiwanie kosmicznych zagadek Za odkryciem stoi prof. Avi Loeb z Harvardu. O tym astrofizyku zrobiło się głośno w związku ze ‘Oumuamuą, słynną planetoidą odkrytą w 2017 roku. ‘Oumuamua rozpaliła wyobraźnię z dwóch powodów. Po pierwsze miała nietypowy kształt, podłużnego, płaskiego cygara. Po drugie w pewnym okresie poruszała się z rosnącą prędkością. Zupełnie jakby coś ją popychało lub napędzało. Prof. Loeb powiedział wówczas głośno to, co skrycie pomyślało wielu: ‘Oumuamua to może być wrak statku kosmicznego dryfujący przez Układ Słoneczny. Obiektem zainteresowało się SETI, jednak nie znalazło dowodów wskazujących, że może być to sztuczny twór. W marcu tego roku zagadka ‘Oumuamuy została rozwiązana. Na łamach „Nature” naukowcy wyjaśnili, co działo się z nietypową planetoidą podczas podróży międzygwiezdnej. I jak wpłynęło to na jej prędkością mierzoną w czasie, gdy poruszała się przez Układ Słoneczny. Obiekty spoza Układu Słonecznego Po zyskaniu sławy przy okazji ‘Oumuamuy Avi Loeb skupił się na poszukiwaniu obiektów, które mogłyby pochodzić spoza Układu Słonecznego. Doszedł do wniosku, że skoro ‘Oumuamua pojawiła się w naszym pobliżu, istnieje szansa – choć niezwykle mała – że jakiś inny pozasłoneczny obiekt wpadł już w ziemską atmosferę, a jego reszty dotarły na Ziemię. Kandydat znalazł się w bazie NASA rejestrującej meteoryty.…

wyprawa-interstellar-72f7ea2.jpg
width: 1216
height: 804

Naukowcy po raz pierwszy odkryli życie pod kominami hydrotermalnymi. To zupełnie nowy ekosystem
type: item
date: 2023-08-10T10:00:55.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: ekosystem
subject: ocean spokojny
subject: oceany
subject: zwierzęta
description: We wschodniej części Pacyfiku znajdują się kominy hydrotermalne. To właśnie pod tymi szczelinami naukowcy odnaleźli zupełnie nowy ekosystem. Badacze twierdzą, że to pierwszy raz, gdy w takim miejscu odnaleziono życie.
encoded: W tym artykule: Co kryje się pod kominami hydrotermalnymi? Nowy ekosystem na dnie wschodniego Pacyfiku Ocean wciąż pełen niezbadanych miejsc Kominy hydrotermalne to szczeliny w powierzchni Ziemi, przez które wycieka gorąca geotermalna woda. Jest bogata w rozmaite składniki mineralne. Struktury te znajdują się zwykle w miejscach aktywnych wulkanicznie oraz rejonach rozsuwania się płyt tektonicznych na dnie basenów oceanicznych. To obszary, które są również siedliskami wielu żywych istot, które czerpią energię ze związków chemicznych rozpuszczonych w wodzie i dostarczanych przez komin. Co kryje się pod kominami hydrotermalnymi? Jednak do tej pory nikt nie badał tego, co znajduje się pod samymi kominami. Międzynarodowy zespół naukowców pod kierownictwem dr Moniki Bright z Uniwersytetu Wiedeńskiego po raz pierwszy przeprowadził badania tej nieznanej strefy. Uczeni wyruszyli w kierunku wschodniego Pacyfiku, u wybrzeży Ameryki Środkowej. Z pokładu statku badawczego należącego do Schmidt Ocean Institute Falkor wysłali w kierunku dna oceanicznego zdalnie kierowany pojazd podwodny (ROV). Robot dotarł do obecnych na tym obszarze kominów hydrotermalnych. Urządzenie zostało zaprogramowane tak, aby dotarł do struktur, które znajdują się pod szczelinami. 30 dni prac i badań przyniosło nadzwyczajne odkrycie. Zespół przekazał, że udało im się odnaleźć system jaskiń, w których żyły różne stworzenia, a także bakterie chemosyntezujące. Naukowcy przyznali, że ich znalezisko potwierdza wyjątkowe i życiodajne znaczenie kominów hydrotermalnych. To przestrzeń, w której siedliska tworzą się zarówno nad, jak i pod powierzchnią dna morskiego. Nowy ekosystem na dnie wschodniego Pacyfiku Zespół w oświadczeniu przekazał, że pojazd podwodny sfotografował stworzenia zwane Riftia pachyptila. To gatunek wieloszczeta z rodziny Siboglinidae. Te bezkręgowce morskie żyją na dnie oceanicznym na głębokościach powyżej 2 km. Dotychczas badacze uważali, że zwierzęta te zamieszkują okolice wokół ujść kominów …

kominy-hydrotermalne-a2c34c5.jpg
width: 1280
height: 720