National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-04-20T06:48:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Nadchodzi potężne El Niño. Może przynieść ekstremalną pogodę na świecie
items: Nazywają go wilkiem morskim i białym łososiem. Dlaczego labraks stał się jedną z najważniejszych ryb świata?
items: Sfilmowali meduzę-widmo i odkryli 28 nowych gatunków. Rekordowe wyniki morskiej ekspedycji
items: Podwodna budowla jak z Atlantydy. Wyjątkowe odkrycie u wybrzeży Francji
items: Dwa procent nadziei. Atlantyckie olbrzymy wracają z krawędzi wyginięcia
items: „Targane wiatrem dalekie wyspy, na których żyje więcej owiec niż ludzi” – o ten archipelag spierają się dwa kontynenty
items: Co kryją Wyspy Owcze? Ciekawostki o najbardziej niezwykłym archipelagu Europy
items: Golfsztrom traci swoją moc? To dzięki niemu Europa jest tak dobrym miejscem do życia
items: Wyspa Świętej Heleny należy do Brytyjczyków. Ale rozsławił ją cesarz Francuzów
items: Mauretania. Kraj między piaskami Sahary a Atlantykiem
items: Nowe najsłodsze zwierzę świata nie jest futrzane i nie ma wielkich oczu. Zostało wyłowione z oceanu przypadkiem
items: Madera jest wyrastającym z oceanu górskim ogrodem. Ale warto ją odwiedzić nie tylko z powodu natury
items: Bitwa o Atlantyk to najdłuższa kampania II wojny światowej. Na jej przebiegu zaważyło złamanie szyfrów
items: Niesamowity wyczyn. Naukowcy odkryli, że motyle potrafią przelecieć 4200 km i pokonać Atlantyk
items: Raz na 2,4 mln lat Mars „przyciąga” Ziemię bliżej Słońca. To wpływa na naszą planetę w zaskakujący sposób
items: Zaginiona kolekcja kapitana Jamesa Cooka odnaleziona. To ponad 200 niezwykłych okazów
items: Odkryli w głębinach około 300 nieznanych gatunków. Sukces naukowców z Polski i Norwegii
items: Atlantyda to mityczna kraina, ale jej losy mogły bazować na prawdziwej katastrofie. Gdzie do niej doszło?
items: Implozja Titana. To nagranie pokazuje, jak doszło do tragedii
items: Po 26 latach naukowcy odszyfrowali sygnał z okolic wraku Titanica. „To bardziej fascynujące niż odkrycie statku”
items: Wrak z czasów II wojny światowej od 80 lat zanieczyszcza ocean. Jak to wpływa na podwodny ekosystem?
items: Głuptaki to ptaki pełne sprzeczności. Jedni się z nich śmieją, inni je podziwiają
items: Zdjęcia Titanica, jakich nigdy wcześniej nie widziano. Wideo w jakości 8K ujawniło niektóre tajemnice wraku
items: Gdzie żyją żółwie szylkretowe? Zobacz, czy wiesz wszystko o tych niesamowitych gadach
items: W 40 dni przepłynęła Atlantyk. Brytyjka nową rekordzistką

Nadchodzi potężne El Niño. Może przynieść ekstremalną pogodę na świecie
type: item
date: 2026-04-20T06:47:24.000Z
creator: Ruby Mellen
subject: Przyroda
subject: burza
subject: huragan
subject: ocean atlantycki
subject: pogoda
subject: powódź
subject: susza
subject: ziemia
description: Wczesne prognozy sugerują, że bieżący rok może przynieść najsilniejsze El Niño od dekady – niosąc ze sobą jeszcze bardziej ekstremalne zjawiska pogodowe. Co to oznacza dla naszej planety?
encoded: Spis treści: Czym jest El Niño i skąd wiemy, że nadchodzi? Czym jest „super El Niño”? Jak El Niño wpływa na naszą planetę? Czy El Niño wpłynie na sezon huraganów na Atlantyku? Synoptycy coraz częściej przewidują nadejście potężnego zjawiska „super El Niño”, które może uformować się jeszcze w tym roku. Fenomen ten, mający szansę stać się najsilniejszym El Niño od co najmniej dekady, może wywołać dotkliwe susze w jednych regionach i gwałtowne burze w innych, przyczyniając się jednocześnie do wzrostu globalnej temperatury Ziemi. Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA) ogłosiła, że zjawisko El Niño może rozpocząć się jeszcze tej wiosny lub lata. Najnowszy raport wskazuje, że istnieje 25-procentowe prawdopodobieństwo wystąpienia „bardzo silnego” El Niño oraz 50-procentowe szanse na „silne” El Niño. Oznacza to, że temperatury Oceanu Spokojnego wzrosną o co najmniej 1,5 stopnia Celsjusza powyżej średniej. Zjawisko to występuje zazwyczaj co dwa do siedmiu lat i często utożsamiane jest z chaosem, ponieważ gwałtownie zmienia globalną pogodę. Mimo to niektórzy naukowcy paradoksalnie postrzegają go jako szansę na przygotowanie się na to, co nadejdzie w przyszłości. – Kiedy mamy do czynienia z El Niño, wpływa ono na globalną atmosferę w taki sposób, że mamy większą szansę na przewidzenie, gdzie pewne zjawiska wystąpią – mówi Emily Becker, profesor badawcza na Uniwersytecie w Miami, należąca do zespołu NOAA zajmującego się prognozowaniem Oscylacji Południowej (ENSO). – To właśnie ta dodatkowa zdolność dostrzegania potencjalnych skutków daje nam znaczącą przewagę. Czym jest El Niño i skąd wiemy, że nadchodzi? El Niño to naturalnie powtarzający się wzorzec pogodowy, który – jak sądzą naukowcy – wpływa na klimat Ziemi od setek milionów lat. Zwykle utrzymuje się przez 9 do 12 miesięcy. Źródło tego zjawiska znajduje się w tropikalnej części Oceanu Spokojnego. W normalnych warunkach wiatry wieją ze wschodu na zachód, spychając ciepłe wody i burze z rejonu Ekwadoru i Pe…

El-Nino-e06d796.jpg
width: 3072
height: 1707

Nazywają go wilkiem morskim i białym łososiem. Dlaczego labraks stał się jedną z najważniejszych ryb świata?
type: item
date: 2026-04-18T11:02:15.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: europa
subject: gospodarka
subject: hodowla
subject: morze śródziemne
subject: ocean atlantycki
subject: ochrona gatunkowa
subject: ryby
description: Labraks to jedna z najważniejszych ryb europejskiej gospodarki – ponad 96% jego populacji pochodzi dziś z hodowli. Jednocześnie w środowisku naturalnym jest go coraz mniej, a Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody klasyfikuje gatunek jako bliski zagrożenia. Skąd wzięła się ta globalna kariera i jak wygląda życie labraksa w naturze?
encoded: Spis treści: Gdzie żyje labraks? Biologia, tryb życia i rozmnażanie Labraks w Polsce Labraks jako ryba hodowlana Labraks w kuchni Liczny w hodowli, zagrożony w naturze Bywa nazywany: wilkiem morskim, moronem, białym łososiem, branzino, spigolą, bassem europejskim, okoniem morskim. Skąd taka mnogość określeń? Labraks to jedna z najważniejszych ryb na świecie, zarówno współcześnie, jak i historycznie. Jako naturalny mieszkaniec m.in. Morza Śródziemnego i Atlantyku, od wieków stanowi ważną część diety niejednego kraju, żywi pokolenia rybaków i ich rodzin. Ostatnie 20 lat to z kolei triumfalny pochód labraksa jako jednej z najważniejszych ryb hodowlanych, odgrywającej coraz większą rolę w globalnej produkcji żywności i handlu. Ale to nie wszystko. Przyjrzyjmy się fascynującym faktom o labraksie: jego biologii, trybie życia i znaczeniu dla człowieka. Gdzie żyje labraks? Jego naturalny obszar występowania to północno-wschodni Ocean Atlantycki (od Norwegii po Maroko i Senegal), przez całe Morze Śródziemne aż po południowe rejony Morza Czarnego. Labraks preferuje płytkie wody przybrzeżne strefy litoralu, estuaria, laguny oraz przyujściowe odcinki rzek, w których chętnie żeruje w okresach letnim i jesiennym. Warto odnotować, że przedostał się przez Kanał Sueski do północnej części Morza Czerwonego. Wykazuje sezonowe zachowania migracyjne. Zimą przenosi się w głębsze, cieplejsze i bardziej stabilne rejony wód, a wiosną i latem wraca na płycizny. Biologia, tryb życia i rozmnażanie Jego łacińska nazwa to Dicentrarchus labrax. Słowo Dicentrarchus odnosi się do języka greckiego i dosłownie oznacza „dwukolcowy odbyt”, co opisuje obecność dwóch kolców w płetwie odbytowej. Jest drapieżnikiem, o wydłużonym, wrzecionowatym ciele i mało wyróżniającym się, srebrzystym ubarwieniu. Charakterystyczną cechą jest czarna, wyraźna linia boczna oraz ciemna plama na pokrywie skrzelowej. Posiada dwie oddzielne płetwy grzbietowe, z których pierwsza jest uzbrojona w 8 do 10 twardych promieni. Są on…

labraks-3f6a879.jpeg
width: 4428
height: 3016

Sfilmowali meduzę-widmo i odkryli 28 nowych gatunków. Rekordowe wyniki morskiej ekspedycji
type: item
date: 2026-02-08T12:44:50.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: argentyna
subject: badania naukowe
subject: ekspedycje
subject: gatunki
subject: ocean atlantycki
description: Niezwykle rzadka gigantyczna meduza oraz dziesiątki nieznanych dotąd organizmów morskich zauważono podczas ekspedycji naukowej u wybrzeży Argentyny. Badania przeprowadzone na ogromnym obszarze południowego Atlantyku ujawniły, jak niewiele wciąż wiemy o życiu w oceanicznych głębinach.
encoded: Podczas ekspedycji naukowej prowadzonej przez prywatną instytucję Schmidt Ocean Institute na pokładzie statku badawczego R/V Falkor (too), naukowcy zbadali ekosystemy głębinowe wzdłuż całego wybrzeża Argentyny, od Buenos Aires na północy aż po wody w pobliżu Ziemi Ognistej. Bogactwo podwodnego życia okazało się dużo większe, niż zakładano. Niespodziewane bogactwo wód Argentyny Wykorzystując zdalnie sterowanego robota podwodnego SuBastian, zespół pod kierownictwem dr Maríi Emilii Bravo z Uniwersytetu w Buenos Aires odkrył zdumiewający poziom bioróżnorodności, który przerósł oczekiwania badaczy. W trakcie prac zidentyfikowano 28 potencjalnie nowych gatunków, wśród których znalazły się m.in. robaki morskie, korale, jeżowce, ślimaki morskie i ukwiały. Naukowcy zebrali bezprecedensową liczbę próbek chemicznych, fizycznych i biologicznych, które posłużą do wieloletnich badań nad ekosystemami argentyńskich wód. Rafy koralowe i „zimne wysięki” Kluczowym osiągnięciem misji jest udokumentowanie największej znanej rafy koralowej utworzonej przez głębinowy gatunek Bathelia candida. Rafa zajmuje obszar około 0,4 km², co wielkością odpowiada powierzchni Watykanu. Bathelia candida jest tzw. gatunkiem wskaźnikowym, ponieważ zapewnia schronienie licznym rybom, skorupiakom i ośmiornicom. Głównym celem ekspedycji było jednak znalezienie tzw. zimnych wysięków (cold seeps) – miejsc, gdzie gazy (np. metan) wydostają się z dna morskiego i „karmią” mikroby stanowiące pożywienie dla małży i robaków. Zespół odkrył jeden taki obszar o powierzchni ponad 1 km. kw., zamieszkany przez kolonie chemosyntetyzujących małży. Dodatkowo naukowcy udokumentowali pierwszy w głębokich wodach Argentyny szkielet padłego wieloryba. Olbrzymia padlina stworzyła tymczasowy, bogaty ekosystem dla rekinów, krabów i ośmiornic, a z czasem stanie się twardym podłożem dla innych organizmów, w tym korali. Olbrzymia meduza-widmo: rzadki gigant morskich głębin Jednym z najbardziej spektakularnych widoków było spotkanie z m…

meduza-widmo-acb0d88.jpg
width: 3840
height: 2160

Podwodna budowla jak z Atlantydy. Wyjątkowe odkrycie u wybrzeży Francji
type: item
date: 2026-01-02T14:27:53.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: francja
subject: ocean atlantycki
subject: odkrycia archeologiczne
subject: prehistoria
description: Geologiczna zagadka z dna Oceanu Atlantyckiego została rozwiązana. Struktura o długości ponad 100 metrów okazała się granitowym murem zbudowanym przez ludy zbieracko-łowieckie ponad 7 tys. lat temu. Odkrycie nie tylko pozwala lepiej zrozumieć funkcjonowanie prehistorycznych nadmorskich społeczności, lecz także pobudza wyobraźnię, inspirując historie o podwodnych miastach-widmach.
encoded: W 2024 roku na dnie Morza Bałtyckiego u wybrzeży Niemiec został odnaleziony kamienny mur liczący aż 10 000 lat. Podwodna konstrukcja zszokowała naukowców swoim wiekiem, którzy okrzyknęli ją najstarszą tego typu strukturą na świecie. Teraz – w jeszcze bardziej zachodniej części Europy – została odnaleziona budowla o podobnym kształcie do tej z Morza Bałtyckiego. Oba znaleziska, a przede wszystkim miejsce ich odnalezienia, są idealnym dowodem na zmieniające się warunki geograficzne. Zatopiony mur Budowla, która została odkryta na dnie Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży francuskiej wyspy Île de Sein to mur o długości ponad 100 metrów. U swojej podstawy obiekt ma aż ok. 20 metrów szerokości i średnio 2 metry wysokości. W okolicy muru odkryte zostały również pojedyncze pionowe granitowe struktury — monolity, które wystają na 1,8 metra ponad górną granicę głównej budowli. Budowa tak dużego obiektu wymagała pracy i mobilizacji dużej grupy osób. Osiadła społeczność musiała wykazać się dużymi – jak na tamten okres – umiejętnościami pracy kolektywnej. Współautor badania, archeolog Yvan Pailler z Uniwersytetu Bretanii Zachodniej podkreśla, że społeczeństwo musiało być niezwykle dobrze zorganizowane, by wykonać mur. „Został zbudowany przez bardzo dobrze zorganizowane społeczeństwo zbieracko-łowieckie, które osiadało na stałe, gdy pozwalały na to zasoby. Albo przez jedną z neolitycznych populacji, które przybyły tu około 5000 r. p.n.e.” – przypuszcza. Jakie było pierwotne przeznaczenie muru? Pierwotne zastosowanie nowo odkrytej konstrukcji nie jest jeszcze naukowcom znane. Podobnie jak w przypadku bałtyckiego znaleziska, gdzie — według badaczy — budowla spełniała funkcje łowieckie, również w tym przypadku archeologowie kierują swoje podejrzenia w stronę takiego przeznaczenia. Mur, który dziś znajduje się około 9 metrów pod powierzchnią wody, w okresie użytkowania — między 5800 a 5300 r. p.n.e. — znajdował się na suchym lądzie, w strefie pomiędzy linią niskiej i wysokiej wody u brze…

GettyImages-2239149401-f8088c5.jpg
width: 5000
height: 3337

Dwa procent nadziei. Atlantyckie olbrzymy wracają z krawędzi wyginięcia
type: item
date: 2025-10-24T11:15:35.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ocean atlantycki
subject: ochrona gatunkowa
subject: wieloryby
subject: zagrożone gatunki
description: Wieloryb biskajski to jeden z najbardziej zagrożonych gatunków na Ziemi. Najnowsze dane z 2025 roku przynoszą jednak promyk nadziei – populacja tych olbrzymów nieznacznie wzrosła. Czy to wystarczy, by odwrócić los gatunku?
encoded: Dobre wiadomości napłynęły z północnego Atlantyku. Populacja krytycznie zagrożonego wieloryba biskajskiego (Eubalaena glacialis) po raz kolejny nieznacznie wzrosła. Według najnowszych szacunków z 2024 roku, na świecie żyją teraz 384 osobniki. To wzrost w porównaniu z poprzednim rokiem. Dane opracowali naukowcy z Anderson Cabot Center for Ocean Life przy New England Aquarium we współpracy z amerykańską NOAA. Uwzględniono w nich także nowonarodzone cielęta. Ostrożny optymizm badaczy Liczba wielorybów biskajskich wzrosła dokładnie o 2,1% w porównaniu z rokiem 2023 (376 osobników). Heather Pettis, kierująca programem badań i przewodnicząca North Atlantic Right Whale Consortium podkreśla, że choć wzrost jest niewielki, to pozwala na „ostrożny optymizm”. Jednak wobec tak małej liczby osobników wciąż konieczne są zdecydowane działania ochronne. Dla wieloryba biskajskiego każdy rok może okazać się kluczowy. Życie z liną w pysku: największe zagrożenia Największymi zagrożeniami dla tych zwierząt są sieci rybackie, w które regularnie wpadają. Poza tym są ofiarami kolizji ze statkami. W 2024 roku odnotowano: 5 zgonów, 16 przypadków zaplątania i 8 kolizji. Rok 2025 przyniósł wyraźną poprawę – póki co nie stwierdzono żadnej śmierci, tylko jedno zaplątanie i jedną kolizję. Naukowcy zaznaczają jednak, że niektóre osobniki wciąż pływają z resztkami lin i sieci z poprzednich lat, a do końca roku pozostało jeszcze kilka miesięcy. Ciekawym przykładem jest samiec oznaczony jako „Catalog #5110”, zauważony z linami oplątanymi wokół pyska w grudniu 2024 r., a potem ponownie w kwietniu 2025 r. w zatoce Cape Cod (USA). Mimo prób odplątania i ogromnego zaangażowaniu kilku organizacji, nie udało się usunąć wszystkiego i zwierzę nadal żyje z liną w pysku. Późne narodziny w nietypowych miejscach W sezonie 2025 urodziło się 11 cieląt, w tym cztery od samic rodzących po raz pierwszy. To wynik niższy od oczekiwań, ale ważny sygnał, że starsze samice też rodzą. Część porodów nastąpiła w nietypowych …

MoiraBrown-MWB0195-NEA-S4-96c2295.jpg
width: 3008
height: 2000

„Targane wiatrem dalekie wyspy, na których żyje więcej owiec niż ludzi” – o ten archipelag spierają się dwa kontynenty
type: item
date: 2025-10-16T13:00:46.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Adventure
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: argentyna
subject: fakty i mity
subject: ocean atlantycki
subject: wyspy
description: Archipelag Falklandów, targany historycznym konfliktem i zamieszkany przez potomków brytyjskich osadników, skrywa więcej tajemnic niż mogłoby się wydawać. Choć wielu kojarzy go wyłącznie z wojną z 1982 roku, to dziś jest to miejsce o dynamicznej gospodarce, zaskakująco wysokim PKB i wyjątkowej kulturze wyspiarskiej.
encoded: Spis treści: Historia Falklandów – od brytyjskiego osadnictwa do wojny o Malwiny Gospodarka Falklandów – od hodowli owiec po licencje połowowe Współczesne wyzwania i kultura Falklandów Archipelag Falklandów, znany również jako Malwiny, to miejsce o niepowtarzalnym charakterze i burzliwej przeszłości. Położone na południowym Atlantyku wyspy od lat przyciągają uwagę nie tylko miłośników przyrody i podróżników, lecz także obserwatorów polityki międzynarodowej. Wpływy brytyjskie widoczne są tu na każdym kroku – od architektury, przez język, po codzienne życie mieszkańców. Jednocześnie Falklandy wciąż pozostają przedmiotem sporu między Wielką Brytanią a Argentyną, co wpływa na ich rozwój i tożsamość. Historia Falklandów – od brytyjskiego osadnictwa do wojny o Malwiny Brytyjskie przejęcie wysp i początek sporu z Argentyną Falklandy, czyli Malwiny, to archipelag liczący ponad 700 wysp, z czego największe to Falkland Wschodni i Falkland Zachodni. Leżą one około 500 km od wybrzeży Argentyny. Pierwsze wzmianki o wyspach pochodzą z XVII wieku, choć istnieją przypuszczenia, że mogły być znane wcześniej hiszpańskim i portugalskim żeglarzom. Formalne brytyjskie osadnictwo rozpoczęło się w 1765 roku, gdy Anglicy założyli Port Egmont. Jednak wyspy szybko stały się przedmiotem rywalizacji między Francją, Hiszpanią a później także Zjednoczonym Królestwem i Argentyną. Po uzyskaniu niepodległości przez Argentynę w 1816 roku, kraj ten zaczął rościć sobie prawa do Malwin. W 1833 roku Wielka Brytania przejęła kontrolę nad wyspami, co do dziś pozostaje przedmiotem sporu między oboma krajami. Argentyńskie roszczenia mają oparcie zarówno w historii kolonialnej, jak i w strategicznym położeniu wysp. Według analizy polskich badaczy „Falklandy – Malwiny” przygotowanej przez UMCS w Lublinie już od pierwszych dekad XIX wieku wyspy funkcjonowały jako brytyjskie terytorium zamorskie, a napływ kolonistów przyczynił się do wykształcenia specyficznej kultury mieszkańców. Wojna o Falklandy w 1982 roku …

falklandy-GettyImages-10184210-77a90b6.jpg
width: 2116
height: 1416

Co kryją Wyspy Owcze? Ciekawostki o najbardziej niezwykłym archipelagu Europy
type: item
date: 2025-10-13T10:45:16.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: ocean atlantycki
subject: owce
subject: wyspy owcze
description: 18 wulkanicznych wysp na styku Morza Północnego, Grenlandzkiego i Norweskiego budzi wiele emocji – zwykle jednak głównie piłkarskich. O Wyspach Owczych warto dowiedzieć się więcej, bo to archipelag wyjątkowy w skali świata.
encoded: Mieszkańcy Wysp Owczych – Farerzy – żyją w izolacji od reszty Europy. O zamieszkiwanym przez populację mniejszą od Pabianic archipelagu mówi się prawie wyłącznie wtedy, gdy grają oni mecze piłkarskie. Szczególnie, gdy tak jak ostatnio, sensacyjnie pokonują Czechów w Eliminacjach Mistrzostw Świata. Te wyjątkowe wyspy to jednak raj dla tych turystów, którzy kochają miejsca nietypowe. Co warto wiedzieć? Najbardziej niezwykłe wyspy Europy Wypoczynek na oceanicznych wyspach może kojarzyć się z upałem, palmami i piaszczystą plażą. Wyspy Owcze nie mają żadnej z tych rzeczy, ale mimo to przyciągają tych, którzy chcą odpocząć od miejskiego szaleństwa. Niemal bezdrzewne skrawki ziemi tworzą krajobraz, który przywodzi na myśl świat mitów i legend. Chociaż technicznie archipelag jest częścią Królestwa Danii, to posiada swój własny parlament i język oraz zachowuje szeroką autonomię. Nie jest też częścią Unii Europejskiej. Za unikalny klimat regionu odpowiadają obmywające Wyspy prądy morskie – stanowiący przedłużenie Golfsztromu ciepły prąd Północnoatlantycki i zimny Wschodniogrenladzki. Klimat na Wyspach Owczych jest dosyć łagodny – przynajmniej jak na tę część świata – chociaż należy przygotować się pogodę wietrzną i deszczową: pada tu przez 280 dni w roku. Poczujemy to jednak tylko wtedy, gdy uda nam się tam dostać, bo lądowanie na lotnisku Vágar uchodzi za jedno z najtrudniejszych w Europie i wymaga ogromnej precyzji od pilotów. Ciekawostki o Wyspach Owczych Jest wiele powodów, dla których turyści przyjeżdżają na Wyspy Owcze. Zwykle wskazują oni na krajobraz: 18 głównych wysp to przede wszystkim pagórki porośnięte trawą, które kończą się gwałtownie i ostrymi klifami przecinają niespokojne wody oceanu. Warto lubić wodę, bo z każdego miejsca na Wyspach Owczych do brzegu jest najdalej… 5 kilometrów. Co jeszcze jest tam niezwykłego? Fauna i flora Chociaż na Faroe niemalże nie ma drzew (ich rozwój ograniczają silne wiatry), to fauna rozkwita: mówi się, że na wyspach jest niemal dw…

GettyImages-1371899272-a1a4f3e.jpg
width: 6706
height: 4479

Golfsztrom traci swoją moc? To dzięki niemu Europa jest tak dobrym miejscem do życia
type: item
date: 2025-09-01T15:00:37.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: europa
subject: klimat
subject: ocean atlantycki
subject: prąd
subject: zmiany klimatyczne
description: Prąd Zatokowy, inaczej Golfsztrom, ma kluczowy wpływ na klimat w Europie. Przecież tak naprawdę Barcelona leży na tej samej szerokości geograficznej co Chicago, a Vancouver bardziej na południu niż Warszawa. Holenderscy naukowcy ostrzegają, że nasz oceaniczny zbawca może zacząć wytracać swoją moc. Co to oznacza dla Starego Kontynentu?
encoded: Ciepło przenoszone przez Golfsztrom (Prąd Zatokowy) ma ogromny wpływ na mieszkańców wielu kontynentów. Naukowcy z Uniwersytetu w Utrechcie alarmują, że w wyniku zmian klimatycznych może on rozpocząć proces nieodwracalnego osłabienia już w 2060 roku. Czym jest Golfsztrom? Golfsztrom to wyjątkowy prąd morski występujący na północnym Atlantyku. Przenosi on ciepłą wodę pomiędzy półkulami naszej planety: z Zatoki Meksykańskiej w kierunku Islandii, Wielkiej Brytanii i kontynentalnej Europy. Prąd Zatokowy wziął swoją nazwę od Zatoki Meksykańskiej, w której sąsiedztwie się formuje. Sprawia on, że zimą w Europie jest cieplej niż na innych kontynentach o podobnej szerokości geograficznej. Nie wszyscy wiedzą bowiem, że Nowy Jork ma podobne współrzędne, co… Rzym. AMOC, czyli od czego zależy klimat Europy Atlantic Meridional Overturning Circulation (Atlantycka Południkowa Cyrkulacja Wymienna), której jednym najważniejszym elementów jest Golfsztrom, działa jak taśmociąg, który transferuje ciepło z jednej półkuli na drugą. Gdy przerwiemy tę cyrkulację, grożą nam nie tylko dużo chłodniejsze zimy i szalejące burze, ale przede wszystkim – według reportów naukowców – spadek plonów nawet o jedną trzecią w Europie czy dalszy wzrost temperatury na całej półkuli południowej. Załamanie Prądu Zatokowego mogłoby oznaczać obniżenie temperatury na Starym Kontynencie o nawet 10–15 stopni Celsjusza. Czy Golfsztrom słabnie? – Nasze modele pokazują, że przy umiarkowanej emisji CO2 załamanie AMOC może zacząć się ok. 2063 roku, a przy wysokiej nawet już w 2055 – ostrzega kierujący badaniami Rene van Westen. To dużo wcześniej, niż zakładały wcześniejsze analizy. Czy można jakos zatrzymać te zmiany? Najlepszym sposobem na przeciwdziałanie załamaniu Prądu Zatokowego jest szeroko zakrojone podejście do łagodzenia zmian klimatu. Oznaczałoby to ograniczenie emisji czy ochronę i odbudowę lasów, które pełniłyby funkcję pochłaniaczy dwutlenku węgla. Chodzi przede wszystkim o ograniczenie napływu słodkiej wod…

GettyImages-1487001908-8173024.jpg
width: 5800
height: 3860

Wyspa Świętej Heleny należy do Brytyjczyków. Ale rozsławił ją cesarz Francuzów
type: item
date: 2025-04-21T12:32:03.000Z
creator: Sławomir Borkowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: napoleon bonaparte
subject: ocean atlantycki
subject: wielka brytania
subject: wyspy
description: Z położonej na środku Atlantyku Wyspy Świętej Heleny wszędzie jest daleko. Nie tylko z powodu odizolowania i odległości, ale także możliwości komunikacyjnych. Nawet dzisiaj jest to świat mocno osobny. Cóż dopiero w I połowie XIX w., gdy Brytyjczycy postanowili internować tam pokonanego Napoleona Bonaparte. W wyniku tej decyzji nazwa wyspy prawie skleiła się z cesarzem Francuzów.
encoded: Spis treści: Geografia Wyspy Świętej Heleny Mieszkańcy i gospodarka Historia skały na Atlantyku Najsłynniejszy mieszkaniec wyspy Wyspa Świętej Heleny leży na środku Oceanu Atlantyckiego, między Ameryką Południową a Afryką. Do tej pierwszej jest stąd 2888 km. Do drugiej – 1900 km. Te oddalenia w połączeniu w niewielkimi rozmiarami populacji mają swoje konsekwencje. Wszystkie cywilizacyjne osiągnięcia docierają tu z wielkim opóźnieniem. Do niedawna na wyspę można było dotrzeć jedynie drogą morską, a taka podróż oczywiście była wielodniowa. Na telewizję wyspa czekała do lat 90. XX w. Lotnisko powstało dopiero w roku 2015 r. (można tam dolecieć z Afryki Południowej i Wielkiej Brytanii). Wtedy też zaczęła na Świętej Helenie działać telefonia komórkowa. Geografia Wyspy Świętej Heleny Wyspa jest skrawkiem lądu długim na 17 i szerokim na 10 km, mającym łącznie 122 km kwadratowe powierzchni. Ukształtowała ją niegdyś wulkaniczna aktywność Ziemi. Jej linia brzegowa liczy 6o km. Po wschodniej, północnej i zachodniej stronie wyspa kończy się opadającymi do oceanu zboczami lub wręcz pionowymi klifami. W środku tego skrawka lądu wznosi się na wysokość 818 m n.p.m. jego najwyższy szczyt – Diana’s Peak. Mimo położenia w strefie tropikalnej na wyspie panuje łagodny klimat morski, który definiują południowo-wschodnie passaty. Na wybrzeżu opady są niewielkie, ale w centrum wyspy sięgają nawet 800 mm rocznie. Oddalenie od kontynentów sprawiło, że na wyspie przez miliony lat rozwijała się endemiczna fauna i flora. Niestety, kolonizacja ludzka na tym niewielkim skrawku ziemi i przywiezione przez człowieka gatunki obce wyrządziły miejscowej przyrodzie wielkie szkody. Spośród endemicznych roślin warto wskazać sekwoję św. Heleny (Trochetiopsis erythozylon), niespokrewnioną z amerykańskimi gigantami. Pierwsi osadnicy wykorzystywali jej drewno jako budulec. Dziś jednak drzewo to nie występuje już w stanie dzikim, a jedynie w ogrodach. Podobnie rzecz się ma z karłowym, krzewiastym hebanowcem św…

shutterstock1148572949-467fa86.jpg
width: 1000
height: 667

Mauretania. Kraj między piaskami Sahary a Atlantykiem
type: item
date: 2025-02-21T15:15:54.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Współpraca reklamowa
subject: afryka
subject: ocean atlantycki
subject: sahara
description: Położona na skraju Sahary Mauretania należy do krajów najrzadziej odwiedzanych. Choć ma za sobą bogatą historię, dziś jest uznawana za jedno z najmniej bezpiecznych państw na świecie.
encoded: Spis treści: Długa historia Mauretanii Jaki klimat panuje w Mauretanii? Kalb al-Riszat. Czym jest Oko Sahary? Nawakszut – co wyróżnia stolicę Mauretanii? Kim są mieszkańcy Mauretanii? Ciekawostki o Mauretanii Czy Mauretania jest bezpieczna? Mauretania, oficjalnie Islamska Republika Mauretańska, to państwo leżące w Afryce Zachodniej. Granice kraju wyznacza od zachodu wybrzeże Oceanu Atlantyckiego, Sahara Zachodnia od północy, Algieria na północnym wschodzie, Mali na wschodzie i południu oraz Senegal na południowym zachodzie. Z powierzchnią przekraczającą milion kilometrów kwadratowych Mauretania wciąż jest jednym z najmniej poznanych krajów świata. Długa historia Mauretanii Historia Mauretanii sięga starożytności. Początkowo ziemie te zamieszkiwały plemiona Berberów, którzy już przed IV wiekiem p.n.e. nawiązywali kontakty handlowe z Fenicjanami i Kartagińczykami. Nazwa Mauretania również ma pochodzenie berberyjskie. W antyku mianem tym określano jednak inny obszar. Ziemie położone bardziej na północ (na terenie dzisiejszej Algierii, Tunezji i Maroka) tworzyły wówczas rzymską prowincję Mauretania. W VII wieku n.e. region został podbity przez Arabów, co zapoczątkowało proces islamizacji i arabizacji lokalnej ludności. W XI stuleciu nomadyczne grupy Barberów utworzyły ruch Almorawidów, który dał początek imperium rozciągającemu się od Sahary po Półwysep Iberyjski. W XVII wieku miejscowe plemiona podjęły próbę powstrzymania napływu Arabów z plemienia Beni Hassan podczas wojny Char Bouba, jednak bezskutecznie. Potomkowie Beni Hassan stali się dominującą warstwą społeczną, a używany przez nich dialekt języka arabskiego zyskał przewagę wśród lokalnej ludności. W XIX wieku Francja rozpoczęła ekspansję kolonialną w regionie Sahary, podpisując traktaty z kolejnymi plemionami. Proces kolonizacji Mauretanii trwał aż do 1912 roku, a ostatnie punkty oporu zostały stłumione dopiero w 1934 roku. Niepodległość Islamskiej Republiki Mauretanii ogłoszono w roku 1960, a rok później stała…

Nawakszut-Mauretania-GettyImages-1093236536-9df5d0d.jpg
width: 2128
height: 1409

Nowe najsłodsze zwierzę świata nie jest futrzane i nie ma wielkich oczu. Zostało wyłowione z oceanu przypadkiem
type: item
date: 2025-01-21T14:39:17.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: koralowce
subject: ocean atlantycki
subject: zatoka meksykańska
subject: zwierzęta
description: W sierpniu zeszłego roku naukowcy badający Zatokę Meksykańską natrafili na nietypowe zwierzę. Na plastikowej torbie z próbkami korali znaleźli małego pasażera na gapę. Różowy skorupiak został niedawno pokazany w sieci. I stał się viralem.
encoded: Spis treści: Nowe najsłodsze zwierzę świata Czy to jednak naprawdę krab? Dlaczego natura wytwarza kraby? Mały miłośnik jazdy na gapę Wygląda trochę słodko, trochę głupio, a przede wszystkim bardzo śmiesznie. Ma trzy pary odnóży oraz czwarte – ze szczypcami. A także kolce na całym ciele. Mimo to niewielkie zwierzątko raczej nikogo nie wystraszy. Jego czarne oczka i różowe ciałko wyglądają niewinnie. Intuicja podpowiada, że ich właściciel nas nie ugryzie, nie ukąsi ani nie opluje jadem. Poznaliśmy go dzięki badaczom z ekspedycji naukowej NOAA Fisheries. Jej celem było m.in. opracowanie metod ochrony koralowców w Zatoce Meksykańskiej. W ramach badań biolodzy morscy zbierali próbki koralowców z dna morskiego. Na powierzchnię transportowali je w plastikowych torbach. Na jednej siedziało pokazane wyżej stworzenie. Nowe najsłodsze zwierzę świata Kolczaste zwierzątko nie jest niespodzianką dla naukowców. To najprawdopodobniej młodociany osobnik z gatunku Neolithodes agassizii, żyjącego na Zachodnim Atlantyku. Skorupiaki te występują na różnych głębokościach – od 200 aż do 1900 m. Dorosłe zwierzęta dorastają do 12 cm (licząc bez odnóży), jednak ten powyżej ma zaledwie szerokość palca. Maleńki skorupiak natychmiast podbił sieć. Wpierw naukowcy z NOAA Fisheries pokazali go na portalu X, gdzie od razu zrobił furorę. Wideo, na którym widać go siedzącego na fioletowej rękawiczce, ma w tej chwili ponad 10 mln wyświetleń. Było też wielokrotnie repostowane, a wizerunek kolczastego zwierzątka ma szanse stać się memem. Czy to jednak naprawdę krab? Neolithodes agassizii należy do rodziny skorupiaków nazywanych po angielsku królewskimi krabami. Na pierwszy rzut oka nazwa pasuje jak ulał. Zwierzę ma głowotułów, pancerz zwany karapaksem, pierwszą parę odnóży zakończoną szczypcami. Na pozór idealny krab. Diabeł jednak tkwi w szczegółach. W przypadku kolczastego słodziaka jest nim liczba odnóży. Zwierzę ma ich trzy plus czwarte ze szczypcami. Kraby zaś – formalnie: zwierzęta zaliczane do in…

2025-01-21-123107-Facebook-4b2ea8c.png
width: 781
height: 468

Madera jest wyrastającym z oceanu górskim ogrodem. Ale warto ją odwiedzić nie tylko z powodu natury
type: item
date: 2024-07-27T06:23:54.000Z
creator: Sławomir Borkowski
subject: Kierunki
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: madera
subject: ocean atlantycki
subject: portugalia
subject: trekking
subject: Wolny czas
subject: wyspy
description: Portugalska Madera to spektakularne górskie widoki, bezkres oceanu dookoła, cudowna natura, sprzyjający dobremu samopoczuciu klimat. Nie spotkałem nikogo, kto po powrocie z tej wyspy nie zachwycałby się jej urokami.
encoded: W tym artykule: Klimat nieekstremalny Madera na dwóch nogach Madera na czterech kółkach Spałaszować pałasza Wyspa pod znakiem banana Kuchnia w nowej interpretacji Madera stała się w Polsce modna jako cel turystycznych podróży (jesteśmy już czwartą liczebnie nacją odwiedzającą tę wyspę). I nic dziwnego, stanowi bowiem kawałek naprawdę pięknej natury. Nie jest to jednak najlepsza destynacja dla amatorów plażowania. I wcale nie z powodu braku plaż. Te owszem są, w zatoczkach. Piękne jak cała wyspa, choć z reguły stosunkowo niewielkie, wulkaniczne i kamieniste. Gdyby ktoś myślał o tradycyjnym „plażingu”, to piaszczystych najlepiej szukać na Porto Santo, sąsiedniej wyspie archipelagu, oddalonej od Madery o jakieś 40 km. Czy jednak plażowanie jest dobrym wyborem, gdy za plecami pod niebo pną się pokryte niezwykłą roślinnością zielone stoki? Klimat nieekstremalny Madera ma swoje górskie pasmo biegnące przez jej środek. Ale w istocie cała wyspa jest jedną wielką górą – czubkiem wyrastającego z dna Atlantyku dawnego wulkanu tarczowego. Stąd jej brzegi to z reguły albo imponujące klify, albo zbocza wznoszące się w górę niemal od linii wody. I choć miejscami taki krajobraz ma urzekająco dramatyczny charakter, Madera w pewnym sensie jest krainą łagodności. Znane powiedzenie o wyspie wiecznej wiosny jest nie wcale frazesem. Na wyspie nie ma pogodowych ekstremów. Temperatura rzadko spada tu poniżej 15 stopni (pomijając wysokie partie gór, bo Pico Ruivo, najwyższy szczyt Madery, wznosi się 1862 m n.p.m.), podobnie jak rzadko i na krótko przekracza 30. Z reguły utrzymuje się przyjemne dwadzieścia kilka stopni. To sprawia, że dla kwiatów wiosna panuje tu przez większą część roku, a zieleń utrzymuje się przez cały rok. Wspaniałe hortensje, urzekająco niebieskie lilie afrykańskie czy ekstrawaganckie strelicje są powszechne. A gdyby komuś egzotyki miejscowej egzotyki było mało, na zboczach nad Funchal, stolicą wyspy, ma ogród botaniczny Monte Palace, z roślinami z innych rejonów świata…

madera-widok-z-pieszego-szlaku-pr-12-fot-francisco-correia-b501613.jpg
width: 6016
height: 4016

Bitwa o Atlantyk to najdłuższa kampania II wojny światowej. Na jej przebiegu zaważyło złamanie szyfrów
type: item
date: 2024-07-07T12:27:44.000Z
creator: Hubert Rój
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: II wojna światowa
subject: niemcy
subject: ocean atlantycki
subject: wielka brytania
subject: wojna
description: II wojna światowa na morzach i oceanach to w dużej mierze historia rywalizacji Wielkiej Brytanii i III Rzeszy. Jej częścią była słynna bitwa o Atlantyk. Mniejsza niemiecka flota starała się za wszelką cenę opanować brytyjskie szlaki handlowe na Oceanie Atlantyckim. Kluczową rolę w realizacji tego zadania miały odegrać okręty podwodne, czyli U-Booty, zgrupowane najczęściej w tak zwane wilcze stada. Co sprawiło, że niemieckie plany się nie powiodły?
encoded: W tym artykule: Wielka Brytania na drodze Niemiec do osiągnięcia dominacji Znaczenie morskich szlaków handlowych dla Wielkiej Brytanii Jaka była brytyjska marynarka wojenna w czasie II wojny światowej? Przygotowania Niemiec do wojny na morzach i oceanach z Anglią Bitwa o Atlantyk Nieograniczona wojna podwodna U-Booty i „wilcze stada”, czyli jak walczono na morzach i oceanach Udział Polaków w bitwie o Atlantyk Rezultat bitwy o Atlantyk Bitwa o Atlantyk – tak w 1941 roku premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill nazwał trwającą już od 2 lat wojnę między zachodnimi aliantami a III Rzeszą o dominację na morzach i oceanach. Długa rywalizacja trwała od 1939 roku aż do ostatecznej klęski Niemiec w 1945 roku, kiedy to zakończyła się II wojna światowa. Naprzeciwko siebie stanęła wielka brytyjska marynarka i znacznie skromniejsza niemiecka – obie wspierane przez sojuszników. Wielka Brytania na drodze Niemiec do osiągnięcia dominacji Po dojściu do władzy Adolfa Hitlera szybko stało się jasne, że Niemcy znów zechcą rzucić Wielkiej Brytanii rękawicę w walce o morską hegemonię. III Rzesza stopniowo rozwijała swoją zredukowaną po I wojnie światowej marynarkę i sposobiła się do kolejnego morskiego starcia. Brytyjczycy swoje nadzieje na bezpieczną przyszłość pokładali nie tyle w wielkich nakładach na budowę nowych niszczycieli, lotniskowców i innych okrętów, co w nowoczesnym systemie radarów i ograniczeniu potencjału przegranych w I wojnie światowej Niemiec przez szereg traktatów. W umowach międzynarodowych z Anglią Niemcy zobowiązywali się do ograniczenia morskich zbrojeń. Niemiecka Kriegsmarine, zgodnie z zapisami miała być „o kilka rozmiarów” mniejsza niż flota brytyjska. „Mein Kampf” – najbardziej kontrowersyjna i złowroga książka na świecie „Mein Kampf” to pozycja, obok której trudno przejść obojętnie. Do końca II wojny sprzedanych zostało ponad 10 milionów egzemplarzy. Przemyślenia Adolfa Hitlera na temat współczesnego ... Jednak podjęcie rokowań z III Rzeszą w sprawie statu…

w-bitwie-o-atlantyk-postrach-sialy-wilcze-stada-z-czasem-same-staly-sie-zwierzyna-lowna-fot-getty-images-bettmann-98c830e.jpg
width: 1024
height: 843

Niesamowity wyczyn. Naukowcy odkryli, że motyle potrafią przelecieć 4200 km i pokonać Atlantyk
type: item
date: 2024-06-26T12:49:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: migracje
subject: motyle
subject: ocean atlantycki
subject: Wolny czas
description: Rusałka osetnik, motyl występujący również w Polsce, potrafi pokonać ocean. Wielostopniowe badania wykazały, że owady te migrują z Afryki nie tylko na północ, ale również na zachód. I przy korzystnych wiatrach docierają do Gujany Francuskiej.
encoded: W tym artykule: Motyle znalezione na plaży Motyle przelatują nad oceanem Nie tylko sprzyjające wiatry Motyle migrują i są w tym równie dobre, jak ptaki. Do motyli pokonujących gigantyczne odległości należy rusałka osetnik (Vanessa cardui). W Polsce pojawia się w czerwcu, mając za sobą podróż aż z basenu Morza Śródziemnego. Niektóre rusałki nie poprzestają na tym i lecą jeszcze dalej na północ. Zdarza im się docierać do koła podbiegunowego. Owady te żyją bardzo krótko. Dorosłe osobniki – między dwa a cztery tygodnie. Są w stanie pokonać drogę z Afryki do Arktyki, ponieważ podróż jest kilkupokoleniowa. Wczesną wiosną zaczyna się w Afryce, po czym kolejne generacje posuwają się coraz dalej na północ. Naukowcy policzyli, że potrzeba ich sześć, by motyle pokonały liczącą 14 tys. km drogę z tropików za koło podbiegunowe i z powrotem. Przy takich talentach podróżniczych nie dziwi, że rusałka osetnik to jeden z najbardziej rozpowszechnionych motyli na świecie. Występuje na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą i Ameryką Południową. A przynajmniej tak sądzono do tej pory. Wszystko zmieniło się w październiku 2013 r, kiedy Gerard Talavera, naukowiec z Institut Botànic de Barcelona, zauważył rusałki na plaży w Gujanie Francuskiej. Motyle znalezione na plaży Niezwykłego odkrycia Talavera dokonał o szóstej rano. Zaobserwował dziesięć motyli, które odpoczywały na plaży. Ich skrzydełka były w kiepskim stanie, a uszkodzenia wskazywały, że owady mają za sobą długi lot. Talaverze udało się złapać trzy żywe osobniki. Skąd się tam wzięły? Pytanie dało początek międzynarodowemu śledztwu, prowadzonemu przez badaczy z kilku różnych uniwersytetów. Postawili oni hipotezę, że „osobniki znalezione na wybrzeżu Gujany Francuskiej powinny wywodzić się z populacji zamieszkujących Amerykę Północną, Europę albo Afrykę” – jak można przeczytać w pracy opublikowanej właśnie w czasopiśmie naukowym „Nature Communications”. Artykuł stanowi zwieńczenie dziesięciu lat badań nad migracjami rusałek. I prz…

niesamowity-wyczyn-wlasnie-sie-okazalo-ze-motyle-potrafia-przeleciec-4200-km-i-pokonac-atlantyk-c21c34b.jpg
width: 1000
height: 617

Raz na 2,4 mln lat Mars „przyciąga” Ziemię bliżej Słońca. To wpływa na naszą planetę w zaskakujący sposób
type: item
date: 2024-03-14T08:38:36.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: mars
subject: ocean atlantycki
subject: prąd
subject: Wolny czas
subject: ziemia
description: Naukowcy znaleźli dowody na cykliczny grawitacyjny wpływ Marsa na Ziemię. Raz na niecałe dwa i pół miliona lat Czerwona Planeta „przyciąga” Ziemię bliżej Słońca. W rezultacie nasz klimat się ociepla.
encoded: W tym artykule: Jak planety wpływają na siebie nawzajem Jak Mars „przyciąga” Ziemię bliżej Słońca Ocieplenie klimatu a prądy morskie Marsa i Ziemię łączy bardzo powolny kosmiczny taniec. Oddziaływanie grawitacyjne Marsa zmienia orbitę Ziemi w cykliczny sposób. Ma to wpływ na nasz glob i to taki, którego ślady pozostają w osadach geologicznych. Badając osady z morskiego dna geolodzy z University of Sydney zauważyli, że ruch wody w pobliżu dna morza regularnie słabnie i przybiera na sile. Dzieje się to w bardzo dużej skali czasowej. Naukowcy powiązali te zmiany z przyciąganiem grawitacyjnym między Marsem a Ziemią. Okazało się, że raz na 2,4 mln lat na Ziemi klimat się ociepla, a „winny” temu jest właśnie Mars. Zaskakujące powiązanie zostało opisane w pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Nature Communications”. Jak planety wpływają na siebie nawzajem W uproszczeniu Układ Słoneczny składa się z ośmiu planet krążących wokół znajdującej się w centrum gwiazdy. Jej masa jest wielokrotnie większa od masy globów i to ona stanowi główne źródło grawitacji w całym systemie. Główne, ale niejedyne. Planety, choć znacznie mniej masywne od Słońca, również oddziałują na siebie grawitacyjnie. Oddziaływanie to ma wpływ m.in. na jeden z parametrów ziemskiej orbity – jej ekscentryczność. Określa ona, jak bardzo kształt orbity odbiega od idealnego koła. Pod wpływem przyciągania grawitacyjnego innych planet orbita Ziemi może bardziej lub mniej przypominać elipsę. Dzieje się to w regularnych odstępach czasu. Przekłada się to na tzw. cykl Milankovicia. Pod wpływem Jowisza i Saturna ekscentryczność ziemskiej orbity – i inne jej cechy – zmieniają się. W rezultacie raz na kilkadziesiąt tysięcy lat nasłonecznienie powierzchni się zmniejsza. Klimat Ziemi się ochładza i pojawiają się zlodowacenia. Jak Mars „przyciąga” Ziemię bliżej Słońca Mars ma znacznie mniejszą masę niż Jowisz i Saturn. Jednak on również potrafi wprawić Ziemię w „drżenie”. A także wpłynąć na jej klimat. Odkrył to zespół …

raz-na-2-4-mln-lat-mars-przyciaga-ziemie-blizej-slonca-to-wplywa-na-nasza-planete-w-zaskakujacy-sposob-8a642b1.jpg
width: 1280
height: 833

Zaginiona kolekcja kapitana Jamesa Cooka odnaleziona. To ponad 200 niezwykłych okazów
type: item
date: 2024-03-13T10:16:30.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ekspedycje
subject: morze
subject: muzeum
subject: ocean atlantycki
subject: ocean spokojny
subject: Wolny czas
subject: wyprawy
subject: zwierzęta
description: Sądzono, że wspaniała kolekcja unikatowych okazów muszli pozyskana przez kapitana Jamesa Cooka przepadła na zawsze. Po czterech dekadach udało się ją znaleźć. Właśnie trafiła na ekspozycję.
encoded: W tym artykule: Skarby z trzeciej wyprawy Jamesa Cooka Losy zaginionej kolekcji muszli Niezwykła Bridget Atkinson Znaczenie kolekcji Cooka Angielski kapitan James Cook (1728–1779) uznawany jest za jednego z najwybitniejszych podróżników i odkrywców nowożytności. Jego zainteresowania były bardzo szerokie. Zajmował się nie tylko odkrywaniem nowych tras morskich, ale też astronomią i przyrodą. W czasie trzeciej wyprawy dookoła świata zginął z rąk Hawajczyków. Skarby z trzeciej wyprawy Jamesa Cooka To właśnie z trzeciej, tragicznej wyprawy Cooka pochodzi zbiór bezcennych muszli, który odnaleziono po 40 latach. Ekspedycja trwała kilka lat od 1776 roku. Na jej trasie kapitan zabierał na pokład swojego statku interesujące go muszle. Głównym celem tej eskapady było jednak odnalezienie przejścia morskiego z Oceanu Spokojnego na Ocean Atlantycki. O odkryciu kolekcji poinformowała organizacja rządowa English Heritage. Od połowy marca 2024 r. muszle można obejrzeć w Chesters Roman Fort and Museum w Northumberland w północnej Anglii. Losy zaginionej kolekcji muszli Kolekcja pozyskana przez Jamesa Cooka była życiową pasją Bridget Atkinson (1732–1814). Atkinson przekazała ją swojemu wnukowi, Johnowi Claytonowi (1792–1890). Większość muszli została sprzedana wraz z posiadłością Claytonów w 1930 roku. Uchowało się 200 eksponatów, które wypożyczono Wydziałowi Zoologii Armstrong College – to obecnie Newcastle University. W latach 80. XX wieku stała się rzecz niewyobrażalna. Pozostałości kolekcji usunięto z uniwersytetu w czasie akcji sprzątania. Uważano, że zostały bezpowrotnie utracone. Po latach okazało się, że jeden z wykładowców, dr John Buchanan, uratował muszle ze śmietnika. Niedawno trafiły do English Heritage za pośrednictwem rodziny Buchananów. Teraz trafiły do Chesters Roman Fort and Museum, gdzie dołączyły do innego eksponatu z wyprawy Cooka – olbrzymiego małża. Niezwykła Bridget Atkinson – Zawsze wiedzieliśmy o kolekcji Bridget Atkinson, ale uważaliśmy, że całkowicie zagin…

zaginiona-kolekcja-kapitana-jamesa-cooka-odnaleziona-to-ponad-200-niezwyklych-okazow-1011733.jpg
width: 8205
height: 3776

Odkryli w głębinach około 300 nieznanych gatunków. Sukces naukowców z Polski i Norwegii
type: item
date: 2024-01-22T09:27:40.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: biologia
subject: gatunki
subject: morze
subject: nowy gatunek
subject: ocean atlantycki
subject: oceany
subject: woda
subject: Wolny czas
subject: zagrożone gatunki
description: Około 300 nieznanych nauce morskich gatunków odkryli w głębinach morskich u wybrzeżu Ghany naukowcy z Polski i Norwegii. Zobacz niesamowity film z tych podwodnych badań.
encoded: W tym artykule: Współpraca międzynarodowa i wielki sukces Film z niesamowitych badań Presja człowieka na środowisko i inne obserwacje Wybrzeże Zachodniej Afryki jest jednym z najsłabiej poznanych obszarów na Ziemi. Tą białą plamą na mapie badań morskich są zwłaszcza głębiny oceaniczne tego regionu, o których do niedawna nie wiedzieliśmy dosłownie nic. Współpraca międzynarodowa i wielki sukces To właśnie ten rejon stał się celem wspólnych badań naukowców z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. Współpracowali z nimi eksperci z norweskiego Instytutu Morskiego w Bergen. Pozwoliły one nie tylko na odkrycie ogromnej różnorodności organizmów morskich. Odnaleziono wiele gatunków wcześniej nieznanych nauce i udało się zbadać morskie dno do głębokości 1000 m. – Badania dna oceanów wciąż bywają porównywane do badania powierzchni Księżyca. Tak naprawdę przez ostatnie kilkadziesiąt lat naukowcom udało się ledwie podrapać morskie dno łyżeczką do herbaty, zwłaszcza gdy porównamy ten wynik do wiedzy o ekosystemach lądowych – opowiada obrazowo prof. Krzysztof Pabis z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska, który był koordynatorem projektu. Jak dodał, w ramach badań udało się pobrać u wybrzeża Ghany 270 próbek wzdłuż 500 km wybrzeża tego kraju na głębokościach sięgających tysiąca metrów. Czyni to ten projekt jednym z większym na obszarze Oceanu Atlantyckiego. – Umożliwiło to jednak poznanie obszaru zaledwie 12 m kw. dna. Na tej powierzchni odpowiadającej wielkości niewielkiego pokoju w bloku znaleźliśmy jednak około 800 gatunków, w tym około 300 nowych dla nauki – dodał prof. Pabis. Dzięki projektowi udało się także wytypować najbardziej narażone obszary dna oraz miejsca wymagające pilnej ochrony. Wskazano gatunki będące potencjalnymi wskaźnikami zmian środowiska naturalnego i przedstawiono wytyczne dla przyszłego monitoringu. Głównym sukcesem ekspedycji jest jednak lepsze zrozumienie złożonych zależności pomiędzy organizmami żywymi a rozmaitymi czynnikami fi…

odkryli-w-glebinach-okolo-300-nieznanych-gatunkow-sukces-naukowcow-z-polski-i-norwegii-centrum-komunikacji-i-pr-ul-f15729b.png
width: 1200
height: 630

Atlantyda to mityczna kraina, ale jej losy mogły bazować na prawdziwej katastrofie. Gdzie do niej doszło?
type: item
date: 2023-10-22T09:27:05.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: grecja
subject: legendy
subject: ocean atlantycki
subject: starożytność
description: Historia Atlantydy, opisana przez starożytnych filozofów, od wieków budzi zainteresowanie. Chociaż szukano jej na dalekich morzach i oceanach, to do dziś stanowi zagadkę. A co o Atlantydzie mówił Platon? W rzeczywistości Atlantyda mogła się znajdować w samej starożytnej Grecji.
encoded: W tym artykule: Które miejsca widziano jako Atlantydę? Zaginione miasto Helike Czy Helike było Atlantydą? Podobieństwa katastrof Helike i Atlantydy Podobieństwa między Atenami i Atlantydą Co Platon pisał o Atlandtydzie? Na pięć dni przed zniknięciem Helike wszystkie myszy, kuny i węże, stonogi, żuki i inne tego rodzaju stworzenia żyjące w mieście opuściły je co do jednego drogą wiodącą do Cyreny. A lud Helike, widząc to, co się działo, wielce się zdumiał, lecz nie mógł odgadnąć jego przyczyny. Jednakże po odejściu wyżej wymienionych stworzeń w nocy nastąpiło trzęsienie ziemi; miasto się zawaliło; zalała je olbrzymia fala i Helike zniknęło, a dziesięć lacedemońskich statków, które stały w pobliżu na kotwicy, zostało zniszczonych wraz z miastem, o którym mówię”. Opis ten zamieścił w dziele „O naturze zwierząt” Klaudiusz Elian, rzymski pisarz żyjący na przełomie II i III w. n.e. Jego słowa są zastanawiająco podobne do przekazu Platona z IV w. p.n.e. Relacjonował on w dialogach „Timajos” i „Kritia” rzekomą zagładę Atlantydy 9 tysięcy lat wcześniej. „Pojawiły się trzęsienia ziemi oraz powodzie; w ciągu jednego dnia i jednej strasznej nocy cała wasza armia w jednym momencie zapadła się naraz pod ziemię. Podobnie znikła także wyspa Atlantyda, pochłonięta przez morze” – pisał Platon, powołując się na informacje od egipskich kapłanów z Sais. Filozof miał 54 lata, gdy Helike zniknęło z powierzchni ziemi. Dialogi, w których opisał Atlantydę, powstały kilkanaście lat później. Wystarczająco dużo, aby przemyśleć tragedię i przebrać prawdziwą historię w nowe szaty. Czyżby więc Atlantyda była literackim, fikcyjnym odpowiednikiem Helike? A może ktoś tu zmyśla? Które miejsca widziano jako Atlantydę? Zaginiona cywilizacja, którą opisał Platon, zafascynowała naukowców, pseudonaukowców i pasjonatów. Doszukiwano się jej w dziesiątkach miejsc – mitycznych i tych do dziś istniejących, lecz znajdujących się w ruinie: Archeolodzy odkryli „zaginiony” kościół. Znajdował się w osadzie nazywanej…

atlantyda-ad7f7aa.jpg
width: 2309
height: 1299

Implozja Titana. To nagranie pokazuje, jak doszło do tragedii
type: item
date: 2023-06-27T10:55:45.000Z
creator: Igor Szulim
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: katastrofy
subject: łódź
subject: ocean atlantycki
subject: titanic
description: Przyczyną śmierci wszystkich pasażerów znajdujących się na pokładzie podwodnej łodzi Titan była implozja. W sieci – niespełna tydzień od dramatycznych wydarzeń na Atlantyku – pojawiła się wizualizacja prawdopodobnego przebiegu katastrofy.
encoded: W tym artykule: Jak doszło do katastrofy Titana? Wizualizacja implozji Titana Czy to koniec wypraw do wraku Titanica? Zaginięciem podwodnej łodzi Titan, która 18 czerwca wyruszyła w rejs do wraku Titanica, żył cały świat. Kontakt z pięcioosobową załogą batyskafu urwał się zaledwie dwie godziny po zanurzeniu. Niestety, mimo intensywnej akcji ratunkowej, nie udało się go odnaleźć. Po kilku dniach potwierdził się najgorszy scenariusz – wszystkie pięć osób znajdujących się na pokładzie maszyny zginęło. Przyczyną katastrofy była implozja. Jak doszło do katastrofy Titana? Mimo że od katastrofy Titanica minęło już 111 lat, słynny transatlantyk, który w nocy z 14 na 15 kwietnia 1912 roku zderzył się z górą lodową na Atlantyku i zatonął, wciąż fascynuje badaczy. Nic więc dziwnego, że każda nowa informacja dotyczącą statku, jak np. niepublikowane wcześniej nagranie z wraku czy pierwszy pełnowymiarowy skan wraku w 3D, cieszy się sporą popularnością w mediach. Równie duże zainteresowanie opinii publicznej wzbudziła ostatnia wyprawa do wraku Titanica. Jednak nikt nawet nie przypuszczał, że dojdzie do takiej tragedii. W niedzielę, 18 czerwca, w godzinach porannych, pięcioosobowa załoga podwodnej łodzi Titan, w skład której wchodzili: współzałożyciel OceanGate Stockton Rush, brytyjski miliarder, pakistański biznesmen Shahzada Dawood i jego 19-letni syn Suleman oraz francuski nurek Paul-Henry Nargeolet, wyruszyła w rejs do wraku RMS Titanic. Kontakt z uczestnikami eksploracji urwał się po ok. dwóch godzinach od zanurzenia. Amerykańskie i kanadyjskie służby niemal natychmiast rozpoczęły akcję ratunkową. Niestety bezskutecznie. W czwartek, 22 czerwca firma OceanGate Expeditions, która organizowała tragiczny rejs na dno Atlantyku, poinformowała, że wszyscy uczestnicy wyprawy nie żyją. – Wszystkie pięć osób na pokładzie łodzi podwodnej Titan zginęło – brzmiał oficjalny komunikat. Części Titana odnaleziono zaledwie 500 metrów od wraku brytyjskiego transatlantyku, na głębokości blisko 4 …

jak-wyglada-implozja-titana-167842d.jpg
width: 800
height: 550

Po 26 latach naukowcy odszyfrowali sygnał z okolic wraku Titanica. „To bardziej fascynujące niż odkrycie statku”
type: item
date: 2022-11-08T13:00:22.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: nurkowanie
subject: ocean atlantycki
subject: Społeczeństwo
subject: statki
subject: titanic
subject: wrak statku
description: W 1996 roku nurkowie badający wrak Titanica, wychwycili enigmatyczny sygnał sonaru. Po 26 latach udało im się rozwiązać zagadkę niezidentyfikowanego obiektu. Co znajduje się obok Titanica?
encoded: W tym artykule: Wrak Titanica po 110 latach wciąż intryguje naukowców Titanic leży na dnie w towarzystwie wyjątkowego ekosystemu Czym jest równina abisalna? Titanic to do dziś jeden z najbardziej znanych statków na świecie. Niestety nie ze względu na swoje osiągnięcia, lecz tragedię sprzed 110 lat. W nocy z 14 na 15 kwietnia 1912 roku brytyjski transatlantyk podczas dziewiczego rejsu zderzył się z górą lodową i zatonął. W katastrofie zginęło około 1500 osób. Przeżyło ponad 700. Wrak Titanica po 110 latach wciąż intryguje naukowców Wrak statku nieustannie intryguje badaczy, którzy próbują z jego pozostałości odczytać przebieg tragicznego dnia. Od 1 września 1985 roku, czyli od odkrycia Titanica na głębokości 3802 m, zorganizowano kilka ważnych ekspedycji naukowych. Każda dostarczyła nowych informacji, również tych niepokojących, że znaczna część statku ulega zniszczeniu. Co istotne, eksperci szacują, że wkrótce po statku mogą zostać jedynie zdjęcia i wspomnienia. We wrześniu 2022 roku odbyła się ostatnia ekspedycja Ocean Gate Expeditions, która miała na celu dokumentację transatlantyku. Naukowcom udało się pierwszy raz w historii nagrać wideo statku w jakości 8K. Film ujawnił nigdy wcześniej niewidziane szczegóły i części słynnego Titanica. Titanic leży na dnie w towarzystwie wyjątkowego ekosystemu Okazuje się jednak, że brytyjski statek pasażerski, skrywa więcej tajemnic, niż mogłoby się wydawać. Naukowcy postanowili zbadać sygnał, który został wykryty przez sonar 26 lat temu. Paul-Henri Nargeolet, nurek, który ma wieloletnie doświadczenie w badaniu wraku Titanica, wraz z kilkuosobową załogą wyruszył w tym roku na dno Atlantyku. Przełomowe odkrycie u wybrzeży Antarktydy. Odnaleziono wrak słynnego statku Endurance, który zatonął 107 lat temu 44-metrowa barkentyna Endurance irlandzkiego odkrywcy sir Ernesta Shackletona zatonęła w 1915 roku, po tym jak została zmiażdżona przez lód. Przez lata pozostawała zaginiona w czeluściach m... Ze względu na siłę sygnału sonaru, n…

titanic-6252d79.jpg
width: 5100
height: 3459

Wrak z czasów II wojny światowej od 80 lat zanieczyszcza ocean. Jak to wpływa na podwodny ekosystem?
type: item
date: 2022-10-19T12:51:52.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: belgia
subject: Edukacja
subject: ekosystem
subject: II wojna światowa
subject: morze północne
subject: ocean atlantycki
subject: oceany
subject: Społeczeństwo
subject: wrak statku
description: Niebezpieczne i toksyczne substancje i materiały wybuchowe, które wciąż są wewnątrz wraku, mają bardzo negatywny wpływ na dno oceanu oraz mikroorganizmy, które tam żyją.
encoded: W tym artykule: Nowe badania wykazały, że wrak negatywnie wpływa na ocean nawet 80 lat po zatonięciu Jaki wpływ na Morze Północne mają wraki z czasów II wojny światowej? Co wykazała analiza mikrobiologiczna? Wraki zaburzają równowagę mikrobiologiczną na dnie oceanu Wraki statków wzbudzają olbrzymie zainteresowanie zarówno archeologów, jak i amatorów żeglugi. Chociaż niektóre okazy wyglądają niezwykle majestatycznie w czeluściach mórz i oceanów, rzadko kiedy zwraca się uwagę na ich wpływ na ekosystemy. Ostatni raz uwagę całego świata przykuł Endurance, który został odnaleziony po 107 latach od zatonięcia. Okazało się wtedy, że wrak został zamieszkany przez wyjątkowe i niezwykle rzadkie stworzenia. Nowe badania wykazały, że wrak negatywnie wpływa na ocean nawet 80 lat po zatonięciu Jednak zatopione statki lub okręty, szczególnie te, które w przeszłości transportowały materiały wybuchowe i amunicję, mogą mieć naprawdę negatywny wpływ na środowisko morskie. Belgijscy naukowcy opublikowali właśnie badania naukowe na łamach czasopisma naukowego „Frontiers in Marine Science”. Zwracają w nich uwagę, że wrak z czasów II wojny światowej wciąż uwalnia toksyczne substancje, m.in. materiały wybuchowe i metale ciężkie, które uszkadzają dno oceanu. Skutki odczuwalne są nawet po 80 latach od zatonięcia. Chodzi o niemiecki okręt V 1302 John Mahn, który został zatopiony 12 lutego 1942 roku na Morzu Północnym, podczas operacji Cerberus. Na pokładzie uzbrojonego trawlera znajdowało się mnóstwo bomb głębinowych, które do tej pory nie zostały zdetonowane. Wrak spoczywa na głębokości ok. 35 metrów. Jaki wpływ na Morze Północne mają wraki z czasów II wojny światowej? Zespół naukowców z kilku belgijskich uniwersytetów postanowił zbadać wpływ wraku na ekosystem i dno tej części Atlantyku w ramach projektu North Sea Wrecks (tłum. red. Wraki Morza Północnego). Z wraku statku na Bahamach po 366 latach wyłowiono prawdziwe skarby Co może znajdować się na wraku statku? Oczywiście skarby. Tym razem…

wrak-z-czasow-ii-wojny-swiatowej-29036e4.jpg
width: 1280
height: 720

Głuptaki to ptaki pełne sprzeczności. Jedni się z nich śmieją, inni je podziwiają
type: item
date: 2022-09-15T12:13:58.000Z
creator: Jeremy Berlin
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: morze północne
subject: natura
subject: ocean atlantycki
subject: Parenting
subject: ptaki
subject: Shopping
subject: Travel
description: Po mistrzowsku nurkują, ale niezdarnie lądują na ziemi. Czule opiekują się młodymi, ale wrogo odnoszą do sąsiadów – głuptaki białe pełne są sprzeczności. Te stworzenia od dawna związane z kulturami morskimi mnożą się dziś w zatłoczonych koloniach wokół północnego Atlantyku.
encoded: W tym artykule: Jak wygląda ptak głuptak? Jak głuptaki zdobywają pokarm? W jakim środowisku żyje głuptak? Czym żywią się głuptaki? Dlaczego głuptaki mają niebieskie nogi? Kilkanaście metrów ponad Morzem Północnym miotanym przez sztorm zbiera się chmura ptaków. Potem następuje jej błyskawiczne oberwanie. Kilkadziesiąt białych trójzębów wbija się w fale z hukiem i pluskiem. Chwilę później ptaki wypływają na powierzchnię, każdy z rybą w gardle. Potrząsają głowami, wzbijają się z wody na dwumetrowych skrzydłach i z wdziękiem łabędzi szybują ku swoim gniazdom na ścianie klifu. Tam niezgrabnie lądują, kłócąc się głośno. Dwa lądujące osobniki budzą gniew swych sąsiadów w rozgorączkowanej kolonii. Jednak za tym terytorialnym zgiełkiem kryje się hierarchiczny porządek. Gniazda są rozmieszczone w sprytny sposób – po dwa na metr kwadratowy. Akurat tyle, by sąsiedzi nie mogli dosięgnąć się dziobami. Jak wygląda ptak głuptak? To głuptaki białe, morscy wędrowcy odbywający dalekie podróże, sezonowo łączący się w gwarne kolonie. Patrząc na głuptaka (Morus bassanus), widzimy mewę skrzyżowaną z albatrosem. Jest równie elegancki w locie, jak nieporadny na ziemi, wydaje się na przemian arogancki i pełen wdzięku, potrafi okazywać instynkt terytorialny i czułość, bywa dramatyczny i komiczny. Szkocki przyrodnik Kenny Taylor nazwał go ptakiem pełnym kontrastów. Migruj albo giń. Ruszamy podniebnym szlakiem wędrownych ptaków [REPORTAŻ] Coraz więcej wiemy o niewiarygodnych podróżach podejmowanych przez wędrowne ptaki – i o tym, jak ludzie je utrudniają. Do roku 1913, po stuleciach polowań, liczba tych ptaków, dawniej nie wiadomo jak wielka, spadła do jakichś 100 tys. osobników, a ich kolonii było niespełna 20. Sto lat później dzięki programom ochrony głuptaki mogą być przykładem wielkiego sukcesu przyrodników. Dziś w około 40 miejscach wokół północnego Atlantyku gniazduje mniej więcej 400 tys. par, do czego dochodzą dziesiątki tysięcy osobników młodocianych i ptaków nieposiadających partnerów…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bde3972c7ebea333a87fe60a9d7cd04eb713cfa0-e162292.jpeg
width: 1500
height: 996

Zdjęcia Titanica, jakich nigdy wcześniej nie widziano. Wideo w jakości 8K ujawniło niektóre tajemnice wraku
type: item
date: 2022-09-06T13:22:20.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: ocean atlantycki
subject: Społeczeństwo
subject: statki
subject: titanic
subject: wrak statku
description: Na niespełna minutowym nagraniu filmowym widać dokładnie, jak wygląda wrak słynnego Titanica po 110 latach od zatonięcia. Na zdjęciach widać również pewien szczegół, którego nigdy wcześniej nie zarejestrowano.
encoded: W tym artykule: Po 120 latach nagrano film z widocznym wrakiem Titanica w jakości 8K To najlepsze nagranie wraku, jakie kiedykolwiek zrobiono Analiza zdjęć pokazała, że Titanic rozkłada się w bardzo szybkim tempie Kilka minut po północy 15 kwietnia 1912 roku radiooperatorzy liniowca RMS Titanic, Jack Phillips i Harold Bride, rozpoczęli wysyłanie sygnału: „SOS-MGY, toniemy, potrzebujemy natychmiastowej pomocy”. Ponad dwadzieścia minut wcześniej marynarze z bocianiego gniazda, Frederick Fleet i Reginald Robinson Lee, zauważyli, że statek płynie wprost na górę lodową. Wiadomość ta dotarła na mostek kapitański od razu, ale było już za późno. 37 sekund później doszło do jednej z największych tragedii morskich w historii. Po 120 latach nagrano film z widocznym wrakiem Titanica w jakości 8K O godzinie 00:40 spuszczono pierwsze szalupy ratunkowe, a o 2:10 woda sięgała już przedniej części pokładu spacerowego. 10 minut później ostatni element Titanica był już pod wodą. Godzinę później jego wrak osiadł 4000 metrów pod wodą, na dnie Atlantyku. Dopiero o godzinie 4:00 nad ranem przybył statek Carpathia, ratując tych rozbitków, którym udało dostać się na pokład szalup ratunkowych. Szacuje się, że w katastrofie mogło zginąć ok. 1500 osób. Przeżyło 730. W 1858 r. został położony pierwszy transatlantycki kabel telegraficzny. Miesiąc później przestał działać 16 sierpnia 1858 roku 98 słów zmieniło oblicze światowej komunikacji. Tego dnia brytyjska królowa Wiktoria napisała telegram zaadresowany do prezydenta Stanów Zjednoczonych Jamesa Buchanana.... W tym roku OceanGate Expeditions przeprowadziła ekspedycję naukową, aby udokumentować wrak Titanica na wideo w jakości 8K. To obecnie najwyższa rozdzielczość wyświetlacza o szerokości ok. 8 0000 pikseli (7680 × 4320). Materiał ujawnia nigdy wcześniej niewidziane szczegóły i części statku. To między innymi 15-tonowa kotwica i jej łańcuch, kocioł parowy, dziób statku i mosiężne kabestany. Na kotwicy widoczny jest podpis jej producenta „Noah…

rms-titanic-c57b871.png
width: 1091
height: 693

Gdzie żyją żółwie szylkretowe? Zobacz, czy wiesz wszystko o tych niesamowitych gadach
type: item
date: 2022-06-28T15:07:04.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: gady
subject: ocean atlantycki
subject: ocean indyjski
subject: ocean spokojny
subject: Travel
subject: żółwie
subject: zwierzęta
description: Niezwykle zjawiskowe gady są niestety gatunkiem krytycznie zagrożonym. Czy wiesz, ile żyją żółwie szylkretowe?
encoded: W tym artykule: Żółw szylkretowy – najważniejsze informacje Gdzie żyją żółwie szylkretowe? Czym różnią się żółwie szylkretowe od innych żółwi morskich? Ile żyją żółwie szylkretowe? Na naszej planecie żyje wiele niezwykłych zwierząt. To miliony gatunków, które zamieszkują nawet najdalsze i najgłębsze zakątki Ziemi. Niestety niektóre z nich są zagrożone wyginięciem. Niektórzy eksperci twierdzą, że są stworzenia, których za kilka lub kilkanaście lat może już nie być, gdy umrze ostatni przedstawiciel. Do takich gatunków należy właśnie żółw szylkretowy. Żółw szylkretowy – najważniejsze informacje Żółw szylkretowy (Eretmochelys imbricata) jest gadem z rodziny żółwi morskich. Jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju Eretmochelys. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) jest autorem Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych. To olbrzymi spis wszystkich zwierząt, w którym określa się stan poszczególnych stworzeń i jest swoistym wskaźnikiem bioróżnorodności. 8 niezwykłych gatunków zwierząt, które są zagrożone wyginięciem Na świecie żyje wiele milionów gatunków zwierząt. Są jednak stworzenia, które są zagrożone wyginięciem, do tego stopnia, że za kilka lat może ich już nie być. W księdze znajduje się obecnie ponad 142 tysiące gatunków, a 40 tysięcy spośród nich są zagrożone wyginięciem. Niestety eksperci zwracają uwagę na to, że stan wielu zwierząt jest spowodowany przez działalność człowieka. Wpływ ma na to wiele czynników m.in. globalne ocieplenie, wycinka lasów czy niszczenie siedlisk. IUCN już w 1996 roku uznała żółwia szylkretowego za krytycznie zagrożonego wyginięciem (Critically Endangered, CR). To efekt polowań i rybołówstwa, która przez lata zdziesiątkowała populację tego gatunku. W krajach azjatyckich m.in. w Chinach i Japonii, mięso tego żółwia morskiego jest cenione ze względu na jego walory smakowe. Karapaks z kolei, czyli twarda powłoka, grzbietowa część pancerza jest wykorzystywana do produkcji materiałów dekoracyjnych. Czy wiesz jednak, Gdzie żyją żół…

zolw-szylkretowy-c5c2863.jpeg
width: 5050
height: 3354

W 40 dni przepłynęła Atlantyk. Brytyjka nową rekordzistką
type: item
date: 2022-05-03T16:00:18.000Z
creator: Magdalena Bryś
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ocean atlantycki
subject: Travel
description: Victoria Evans samotnie przepłynęła Atlantyk, bijąc dotychczasowy rekord Guinessa. Wyzwanie połączyła ze wsparciem organizacji, która pomaga zwiększać świadomość roli aktywności fizycznych wśród dziewczynek i kobiet oraz w walce z nierównościami w sporcie.
encoded: W tym artykule: Kim jest Victoria Evans, która przepłynęła Atlantyk w rekordowym czasie? Zanim przepłynęła Atlantyk, zdobywała szczyty Przepłynęła Atlantyk, by wesprzeć kobiety w sporcie Kim jest Victoria Evans, która przepłynęła Atlantyk w rekordowym czasie? Victoria Evans z zawodu jest brytyjską prawniczką specjalizującą się w branży sportowej, pracowała wcześniej m.in. dla UEFA i Red Bulla. Jednak sport jako aktywność fizyczna pojawił się nieco później. Nie stanowiło to jednak przeszkody, by podjęła wyzwanie, jakim było przepłynięcie Atlantyku. 11 lutego 2022 r. wyruszyła z Teneryfy na Barbados, pokonując dystans 4740 kilometrów w 40 dni, 21 godzin i 1 minutę. Według organizacji Ocean Rowing Society aż 163 razy podejmowano próbę przepłynięcia tej trasy, w tym 30 razy samotnie. Rosjanka przepłynęła 85 metrów pod lodem Bajkału. To nowy rekord Guinnessa Jekaterina Nekrasowa 7 stycznia przepłynęła pod taflą lodu na jeziorze Bajkał 85 metrów w temperaturze 0,02 stopnia. Temperatura powietrza wynosiła wówczas minus 22 stopnie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/rosyjska-plywaczka-nie-miala-na-sobie-pletw-ani-pianki-a-jedynie-zwykly-kostium-kapielowy-fot-youtube-jekaterina-nekrasowa-b8f9a79.jpeg" width="938" height="568" alt="Rosyjska pływaczka nie miała na sobie płetw ani pianki, a jedynie zwykły kostium kąpielowy (fot. Youtube/Jekaterina Nekrasowa)" title="Rosyjska pływaczka nie miała na sobie płetw ani pianki, a jedynie zwykły kostium kąpielowy (fot. Youtube/Jekaterina Nekrasowa)" /> Pomimo ekstremalnych warunków pogodowych i wielu niebezpieczeństw – między innymi rekinów – Victorii Evans udało się pobić poprzedni rekord o 8 dni. Choć cała wyprawa zakończyła się happy endem, nie brakowało kryzysowych momentów. Brytyjka bardzo tęskniła za domem, ale wiedziała, że powinna być skoncentrowana na głównym celu, jakim jest pobicie rekordu. Jak sama przyznaje, najbardziej obawiała się czyszczenia spodu łodzi, ponieważ wymagało to od…

brytyjka-rekordzistka-w-najszybszym-przeplynieciu-atlantyku-cd89dc8.jpeg
width: 2048
height: 1365