National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-04-03T09:17:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Topnieje kawałek Alaski wielkości połowy Polski. Według geologów klimat już nigdy nie będzie taki sam
items: Czy Arktykę czeka inwazja wielkich meduz? Taki może być efekt ocieplania się północnych wód
items: Te niepozorne drapieżniki mogą konkurować z niedźwiedziem polarnym. Nowe badania zaskakują
items: National Geographic 9/22
items: Makabryczne zwyczaje arktycznych gąbek. Żerują na padlinie sprzed 3 tysięcy lat
items: Wieloletni lód w Arktyce topi się coraz szybciej
items: Do 2030 roku ma powstać mapa dna wszystkich oceanów
items: Pierwszy w historii rejs tankowca przez Ocean Arktyczny
items: "Zaciągałam się tym widokiem, jakbym robiła inhalację". Lot nad norweskimi fiordami
items: Wyścig ze śmiercią. Cała Ameryka kibicowała walce o malutkie miasteczko
items: Kierunek: Czukotka! Na rejs
items: Nansen, jak sądzę
items: ARCTIC EXPEDITION`2011
items: Włóczęga w bezmiarze krajobrazu - Alaska

Topnieje kawałek Alaski wielkości połowy Polski. Według geologów klimat już nigdy nie będzie taki sam
type: item
date: 2026-04-03T09:16:42.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: arktyka
subject: badania naukowe
subject: ocean arktyczny
subject: topnienie lodowców
subject: zmiany klimatyczne
description: Wyobraź sobie, że obszar wielkości połowy Polski nagle zaczyna „przeciekać” do oceanu. Na dalekiej północy Alaski wieczna zmarzlina właśnie traci swoją integralność, zamieniając krystalicznie czyste rzeki w brunatny koktajl pełen organicznego węgla. Dzięki komputerowej symulacji naukowcy z University of Massachusetts Amherst zobaczyli, że lodowa kapsuła czasu właśnie pękła. Arktyka, jaką znaliśmy, chyba właśnie przechodzi do historii.
encoded: Zespół geologów pod kierunkiem prof. Michaela Rawlinsa wykonał coś na kształt cyfrowego „badania rentgenowskiego” Arktyki. Wykorzystując moc superkomputera badacze prześwietlili 44 lata historii regionu North Slope (o powierzchni mniej więcej połowy naszego kraju) z niespotykaną dotąd precyzją – analizując każdy kilometr kwadratowy lądu. To, co zobaczyli w danych z lat 1980–2023, to obraz klimatycznego krwotoku: rzeki Alaski, niegdyś stabilne, dziś pompują do Morza Beauforta rekordowe ładunki węgla, który miał pozostać zamrożony na zawsze. Swoje wyniki opublikowali w czasopiśmie „Global Biogeochemical Cycles”. Dlaczego klimat Ziemi zależy od arktycznych rzek? Rzeki Arktyki pełnią funkcję gigantycznego układu krwionośnego planety. Mimo że Ocean Arktyczny to zaledwie 1% objętości oceanów świata, trafia do niego aż 11% całkowitego globalnego spływu rzecznego. Choć nazwa „wieczna zmarzlina” sugeruje niezmienność, w rzeczywistości składa się ona z dwóch warstw. Na samym wierzchu znajduje się tzw. warstwa czynna, która naturalnie rozmarza latem i zamarza zimą. Pod nią rozciąga się grunt zamrożony nieprzerwanie od tysięcy lat. Obecnie, z powodu gwałtownego ocieplenia Arktyki, granica między nimi przesuwa się coraz głębiej. Głębsze rozmarzanie, większe zagrożenie To pogłębianie się warstwy czynnej jest mechanizmem napędowym kryzysu. Gdy ciepło dociera do pokładów ziemi, które nie widziały słońca od czasów epoki lodowcowej, dochodzi do aktywacji uśpionej materii organicznej. Bakterie i mikroorganizmy zaczynają „trawić” starożytne szczątki roślin i zwierząt, uwalniając do rzek ogromne ilości rozpuszczonego węgla organicznego (DOC). Szacuje się, że co roku z tego źródła do atmosfery trafia ponad 275 mln ton dwutlenku węgla. To nie jest zwykły osad – to paliwo dla klimatycznego ocieplenia. Gdy ten węgiel trafi do oceanu lub atmosfery jako dwutlenek węgla i metan, tworzy dodatnie sprzężenie zwrotne: więcej gazów cieplarnianych powoduje wyższe temperatury, co z kolei prowadzi do …

GettyImages-1749131898-fb65fca.jpg
width: 7360
height: 4912

Czy Arktykę czeka inwazja wielkich meduz? Taki może być efekt ocieplania się północnych wód
type: item
date: 2024-05-15T11:37:40.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: arktyka
subject: biologia
subject: globalne ocieplenie
subject: meduzy
subject: ocean arktyczny
subject: Wolny czas
description: Wyższa temperatura wody i mniejszy zasięg lodu w Arktyce mogą dać nietypowy efekt. Naukowcy przewidują, że wody północy Ziemi czeka inwazja wielkich meduz. Meduzy w niektórych miejscach mogą nawet wyprzeć ryby.
encoded: W tym artykule: Nietypowe skutki ogrzewania się Arktyki Jak przeprowadzono badania? Gigantyczne meduzy w wodach Arktyki Już od ponad stu lat stopniowo ogrzewa się cała Ziemia. Jednak wzrost temperatur nie zachodzi na planecie równomiernie. W pewnych rejonach proces ten postępuje kilkukrotnie szybciej. Najważniejszym z nich jest Arktyka. W wyniki globalnego ocieplenia okolice północnego bieguna Ziemi ocieplają się prędzej niż reszta świata. Zjawisko to doczekało się nawet własnej naukowej nazwy – to arktyczne wzmocnienie (ang. arctic amplification, AA). Jak jest silne? Dwa lata temu naukowcy wyliczyli, że od roku 1979 średnia temperatura Arktyki rosła aż cztery razy szybciej niż całej Ziemi. Dla której – przypomnijmy – średnia temperatura od czasów przedindustrialnych podniosła się już dobrze o ponad stopień Celsjusza. Rekordowe ciepło na archipelagu Svalbard. Termometry wskazywały 21,7 st. Celsjusza Bunkier na zapasy żywności w razie zagłady wydrążono w wiecznej zmarzlinie na wyspie Spitsbergen na norweskim archipelagu Svalbard . Problem w tym, że zrobiło się tam nienormalnie ciepło. Za główną przyczynę arktycznego wzmocnienia uważa się zmniejszanie się pokrywy lodowej w Arktyce. Lód – a zwłaszcza lód pokryty warstwą śniegu – ma znacznie wyższe albedo niż woda. To oznacza, że odbija o wiele więcej światła słonecznego, działając jak potężny planetarny klimatyzator. Po jego „wyłączeniu” temperatury Arktyki szybują. Nietypowe skutki ogrzewania się Arktyki Na północy Ziemi działa więc wyjątkowo silne pozytywne sprzężenie zwrotne. Im mniej lodu, tym prędzej nagrzewa się region – przyspieszając dalsze topnienie lodu. Wzrost temperatur to jednak zaledwie pierwszy efekt tego procesu. On sam wywołuje kolejne, niekiedy zupełnie nieoczekiwane skutki. Jeden z nich został właśnie opisany w artykule opublikowanym czasopiśmie „Limnology nad Oceanography”. Grupa naukowców m.in. z niemieckiego Instytutu Alfreda Wegenera, przewiduje, że ocieplanie się Arktyki poskutkuje jej „zmeduzow…

czy-arktyke-czeka-inwazja-wielkich-meduz-taki-moze-byc-efekt-ocieplenia-polnocnych-wod-8abe703.jpg
width: 5045
height: 3342

Te niepozorne drapieżniki mogą konkurować z niedźwiedziem polarnym. Nowe badania zaskakują
type: item
date: 2023-01-17T11:35:55.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: arktyka
subject: drapieżniki
subject: Edukacja
subject: kanada
subject: ocean arktyczny
subject: oceany
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: Dotychczas uważano, że niedźwiedzie polarne to drapieżniki, które znajdują się na szczycie sieci pokarmowej Arktyki. Jednak najnowsze badania sugerują, że zwierzęta te mają konkurenta, który do tej pory był niedoceniany. Chodzi o maleńkie i niepozorne rozgwiazdy.
encoded: W tym artykule: Badania sieci pokarmowych rzadko skupiały się na strefie bentonicznej Naukowcy odkryli, że sieć zależności bentosu jest podobna do pelagialu Pewna rodzina rozgwiazd może być najważniejszym drapieżnikiem oceanów Sieć pokarmowa, nazywana również siecią troficzną, to naturalny układ zależności pokarmowych pomiędzy organizmami tego samego lub różnych gatunków, które tworzą jeden ekosystem. Na świecie istnieją różne sieci, jedne bardziej, a inne mniej złożone. Jednak każda jest zbudowana z wzajemnie przeplatających się łańcuchów troficznych. Dzięki nim możliwe jest zachodzenie cykli biogeochemicznych. Badania sieci pokarmowych rzadko skupiały się na strefie bentonicznej Dotychczas uważano, że jednym z ważniejszych drapieżników w sieci pokarmowej Arktyki jest niedźwiedź polarny. Jest to drapieżnik szczytowy, czyli taki, który znajduje się szczycie łańcucha pokarmowego. Oznacza to, że nie ma naturalnych wrogów, którzy by na niego polowali. Najnowsze badania wykazały jednak, że zwierzęta te mają bardzo poważnego konkurenta, jeśli chodzi o rolę w sieci pokarmowej Arktyki. Chodzi o rozgwiazdy (Asteroidea). Okazuje się, że te niepozorne drapieżniki żyjące na dnie mórz i oceanów, były wcześniej niedoceniane. Arktyka - zwierzęta i ekosystem. Jakie zwierzęta żyją w Arktyce? Zobacz niesamowite zdjęcia [GALERIA] Arktyczne zwierzęta miały ok. 3 miliony lat, żeby przystosować się do surowych warunków. Zobacz niesamowite zwierzęta Arktyki! Naukowcy stwierdzili, że badając zależności sieci pokarmowej Arktyki, skupiano się głównie na wodach pealagialnych, czyli otwartych wodach oceanów i mórz oraz na abisalu i batypelagialu, czyli głębszych warstwach. W badaniach pomijano często strefę denną, czyli tzw. bental. Organizmy, które ją zamieszkują, nazywane są bentosem. Naukowcy uważali, że na dnie morskim nie znajdziemy drapieżników, które mogłyby być kluczowe dla arktycznej sieci troficznej. Okazuje się, że to był błąd. Naukowcy odkryli, że sieć zależności bentosu jest podo…

rozgwiazdy-1f92115.jpg
width: 2914
height: 1966

National Geographic 9/22
type: item
date: 2022-08-24T23:34:05.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: alaska
subject: ameryka
subject: morze beringa
subject: niedźwiedź grizzly
subject: ocean arktyczny
subject: parki narodowe
description: Piękno dzikiej Ameryki
encoded: DORASTAJĄC W MAŁYM MIASTECZKU w Wisconsin, byłem zapalonym czytelnikiem o zmiennych zainteresowaniach. Raz zajmowały mnie komety. Kiedy indziej wieloryby. Herkulanum. Płyty tektoniczne. Senegal. Przeczytałem coś, co wzbudziło moje zaciekawienie, i już biegłem do biblioteki, aby znaleźć książki, z których mógłbym dowiedzieć się więcej. Miałem szczęście, że moja babcia – osoba, która odkryła przede mną korzyści płynące z pozostawania ciekawym przez całe życie – dała naszej rodzinie prenumeratę National Geographic, gdy miałem osiem lub dziewięć lat. Zazwyczaj katalizatorem mojej nowej obsesji był artykuł w magazynie, który pokazywał mi coś, o czym nawet nie miałem pojęcia, lub o czym – jak sądziłem – wiedziałem, ale czego w istocie nie rozumiałem. Kiedy dorastałem, National Geographic otworzył mi oczy na cud naszego świata. To, co odkryłem na jego stronach, pomogło mi zbudować pełniejszy i bardziej zniuansowany obraz piękna, zagrożeń, a przede wszystkim ekscytującej różnorodności ludzi, miejsc i rzeczy na planecie Ziemia. Wreszcie magazyn National Geographic zainspirował mnie do tego, by wyruszyć w świat i odkrywać go dla siebie. To doświadczenie zwiększyło moją wiedzę, ale też wzmocniło przekonanie o konieczności ochrony naszej planety. Chociaż niniejszy numer jest moim pierwszym w roli redaktora naczelnego National Geographic, zespół przygotował go jeszcze przed moim pojawieniem się. Jako czytelnik szczególnie polecam materiał okładkowy, zatytułowany „Ameryka w nowym świetle”, który bada granice ochrony amerykańskiej natury oraz perspektywy objęcia nią 30 proc. ziemi i wody do 2030 r. To dla mnie zaszczyt, że mogę się na tych łamach zaprezentować. National Geographic pozostanie magazynem ważnym i cieszącymi się autorytetem – jak dotychczas. Jestem podekscytowany tym, co dla was przygotowujemy, i mam nadzieję, że będzie to nasza wspólna podróż. Nathan Lump redaktor naczelny

national-geographic-9-22-91e3cf8.jpeg
width: 1435
height: 2000

Makabryczne zwyczaje arktycznych gąbek. Żerują na padlinie sprzed 3 tysięcy lat
type: item
date: 2022-02-11T13:05:02.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: arktyka
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: ocean arktyczny
subject: oceany
subject: topnienie lodowców
subject: Travel
subject: zmiany klimatyczne
subject: zwierzęta
description: Gąbki arktyczne zamieszkują podwodną górę ukrytą w wodach Oceanu Arktycznego. Naukowcy z Instytutu Maxa Plancka sprawdzili, jak to możliwe, że w tak surowych warunkach mogą dorastać do ogromnych rozmiarów i z powodzeniem się rozmnażać. Odkryli, że gąbki arktyczne skrywają pewną makabryczną tajemnicę.
encoded: W tym artykule: Gąbki arktyczne mogą przetrwać w trudnych warunkach Gąbki arktyczne żywią się padliną sprzed 2 tys. lat Gąbki arktyczne w symbiozie z bakterią Na gąbki arktyczne naukowcy natrafili, badając obszar zwany Grzbietem Langsetha. Grzbiet to rodzaj podwodnej oceanicznej góry powstałej ze skały wulkanicznej. Szczyt Langsetha znajduje się ok. 500–600 metrów pod powierzchnią Oceanu Arktycznego, gdzie temperatura wody tylko nieznacznie przekracza zero stopni Celsjusza. Na tych podwodnych zimnych zboczach naukowcy znaleźli tysiące gąbek zamieszkujących obszar powierzchni 15 km2. Uwagę badaczy zwróciła nie tylko liczebność populacji, lecz także fakt, że niektóre z nich osiągnęły naprawdę imponujące rozmiary, dorastając do metra średnicy. Co więcej, wiele gąbek aktywnie się rozmnażało, wykazując „znaczne pączkowanie”. Takie zachowanie gąbek w zimnym środowisku zaskoczyło naukowców. Postanowili więc sprawdzić, co stoi za ich „sukcesem przetrwania”. Jakie organizmy kryją się głębinach? Nie znamy ponad połowy form życia w oceanach Dna oceanów pokrywa wiele mikrosiedlisk. Wciąż nie do końca wiemy, co w nich mieszka. Gąbki arktyczne mogą przetrwać w trudnych warunkach Naukowcy wykorzystali sieć kamer i czujników o nazwie Ocean Floor Observation and Batymetry System do nagrywania, fotografowania gąbek arktycznych oraz pozyskania innych danych nt. populacji. W badaniach pomógł też zdalnie sterowany robot nurkujący – Nered Under-Ice. Z jego pomocą badacze zdołali pobrać próbki tkanek gąbek oraz próbki ich otoczenia, w tym wody i podłoża. – Główne pytanie, jakie sobie stawialiśmy, brzmiało: w jaki sposób taka społeczność może przetrwać w tym trudnym obszarze? Postawiliśmy hipotezę, że gąbki mogły wykorzystywać lokalne źródło pożywienia – mówi główna autorka badania Teresa Morganti, mikrobiolożka z Instytutu Maxa Plancka w Bremie. Większość znanych populacji gąbek żyje w okolicy tzw. kominów hydrotermalnych. To szczeliny w powierzchni skorupy ziemskiej, przez które wydostaj…

gabki-arktyczne1-9754da4.jpeg
width: 2121
height: 1193

Wieloletni lód w Arktyce topi się coraz szybciej
type: item
date: 2021-08-31T22:07:03.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: arktyka
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: ocean arktyczny
description: Niezwykły układ wiatrów sprawił, że stary arktyczny lód morski znalazł się w niepewnej sytuacji już zimą 2020 roku. Teraz, w ocieplających się wodach na których się znalazł, duże połacie zmniejszającego się zapasu starego lodu arktycznego są zagrożone stopieniem. Ale jak do tego doszło i dlaczego stary lód jest tak ważny?
encoded: W tym artykule: Lód wieloletni Dlaczego zima 2020/21 była tak wyjątkowa? Latem 2035 r. Arktyka bez lodu? Kiedy zimowy mrok zapada na Oceanie Arktycznym, temperatury spadają tam poniżej -30°C. Istniejący pływający lód zwiększa swoją objętość, ponieważ zamarza znajdująca się pod nim woda morska, a lód przesuwa się na obszary, które wcześniej były otwartą wodą. Latem, kiedy temperatury rosną, a słońce świeci przez wiele miesięcy, lód się rozrzedza i cofa. We wrześniu każdego roku naukowcy czekają i obserwują minimalną roczną pokrywę arktycznego lodu morskiego - jest to przydatny wskaźnik tego, jak szybko zmienia się arktyczny region. Lód wieloletni Lód, który przetrwa letni sezon topnienia, jest na tyle odporny, że przetrwa kolejną zimę. Niektóre masy lodu przetrwają nawet kilka lat, zanim w końcu się roztopią. Dzieje się tak zwłaszcza w zimniejszych regionach w pobliżu bieguna północnego. Lód, który przetrwał lato, nazywany jest lodem wieloletnim; po przetrwaniu cieplejszej pory letniej jest grubszy, bardziej szorstki i odporny na działania czynników zewnętrznych takich jak wiatr. Jest to ważna część klimatu i ekologii Arktyki, która znika z powodu globalnego ocieplenia. View Ediplayer on the source website Kiedy światło słoneczne dociera do Ziemi, jest albo odbijane, albo pochłaniane. Odbite światło wraca w przestrzeń kosmiczną, podczas gdy światło pochłonięte ogrzewa planetę. Lód morski pokryty śniegiem odbija do 90% padającego na niego światła słonecznego, co czyni go bardzo użytecznym w ograniczaniu globalnego ocieplenia. Ale ponieważ polarny lód morski topnieje z powodu zmian klimatycznych, światło słoneczne w coraz większym stopniu trafia do oceanu, gdzie ponad 90% jest pochłaniane, co prowadzi do dalszego topnienia lodu i większej ilości światła słonecznego, która nie jest odbijana tylko dalej ogrzewa planetę. Tak powstaje samonapędzający się mechanizm. Wieloletni lód jest szczególnie ważny, ponieważ jest w stanie przetrwać lato, osłaniając Ocean Arktyczny prze…

arktyka1-f0d069e.jpeg
width: 724
height: 483

Do 2030 roku ma powstać mapa dna wszystkich oceanów
type: item
date: 2021-06-28T13:18:10.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: geologia
subject: Lifestyle
subject: nauka
subject: ocean arktyczny
subject: ocean atlantycki
subject: ocean indyjski
subject: ocean południowy
subject: ocean spokojny
subject: oceany
subject: Travel
description: Odważny projekt, w który zaangażował się także badacz-miliarder, zakłada stworzenie mapy najgłębszych miejsc we wszystkich oceanach świata do 2030 roku. Prowadzony od 2017 roku program został zrealizowany w 20 proc.
encoded: Około 70 procent powierzchni Ziemi pokryte jest wodą, a międzynarodowa grupa badaczy z projektu Seabed 2030 ma zamiar zmapować każdy cal dna ukrytego pod falami i odkryć najgłębsze z głębin. 21 czerwca, kiedy przypada Światowy Dzień Hydrografii, naukowcy ogłosili, że na razie są w jednej piątej drogi do wyznaczonego celu. Dzięki nowoczesnej technice zdołali stworzyć mapę 20,6 proc. podwodnego obszaru Ziemi. Projekt o nazwie Seabed 2030 ma na celu zmapowanie 100 proc. globalnego dna oceanicznego do 2030 r., wykorzystując w dużej mierze dane pochodzące ze statków naukowych, korporacyjnych i prywatnych na całym świecie. Zmiany na mapie świata. Poznajcie Ocean Południowy Ocean Południowy dołącza do Pacyfiku, Atlantyku, Oceanu Indyjskiego i Oceanu Arktycznego. Towarzystwo geograficzne National Geographic Society uwzględni nową nazwę akwenów otaczających Anta... Obecny poziom postępu projektu to niewielki wzrost w stosunku do zeszłorocznego wyniku (zaledwie o 1,6 proc.), ale badania były utrudnione przez COVID-19. Mimo to naukowcy są pełni nadziei i podkreślają, że projekt od początku swojego istnienia wiele wniósł do oceanografii. – Kiedy Seabed 2030 został uruchomiony w 2017 r., tylko 6 proc. dna oceanicznego było zmapowane zgodnie z nowoczesnymi standardami. W zeszłym roku zespół ukończył kolejne 1,6 proc. globalnej mapy oceanów, badając obszar o połowę mniejszy od Stanów Zjednoczonych – wyjaśnia Jamie McMichael-Phillips, dyrektor naukowy projektu i hydrograf. Miliarder i badacz głębin Najnowsze analizy obejmują niektóre z najtrudniej dostępnych miejsc na Ziemi, a ich poznanie zawdzięczamy danym udostępnionym przez miliardera Victora Vescovo i załogę jego statku badawczego – DSSV Pressure Drop. We wrześniu 2019 r. Vescovo ukończył prywatną misję, w ramach której w małej podwodnej kapsule zszedł na dno największych głębin wszystkich pięciu oceanów Ziemi. Przy okazji eksploracji zespół naukowców współpracujących z Vescovo wykorzystał instrumenty batymetryczne, aby zmapow…

lepsze-poznanie-uksztaltowania-dna-oceanicznego-to-korzysc-nie-tylko-dla-badaczy-fot-getty-images-d22b1c5.jpeg
width: 1920
height: 1080

Pierwszy w historii rejs tankowca przez Ocean Arktyczny
type: item
date: 2021-02-25T09:35:44.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: ocean arktyczny
subject: rejsy
subject: statek
subject: Travel
description: Po raz pierwszy komercyjny tankowiec przepłynął z Chin do północno-zachodniej Rosji pokonując tym samym tzw. Północną Drogę Morską zimą w Arktyce. Statek został nazwany na cześć Christopha de Margerie – byłego prezesa francuskiego koncernu naftowego Total. Na pokładzie przewożono skroplony gaz ziemny.
encoded: W tym artykule: Sukces czy porażka człowieka? Rosyjski statek wypłynął z Jiangsu w Chinach i zacumował w porcie Sabetta na odległym półwyspie Jamał w Rosji. Do niedawna taka podróż nie była możliwa z powodu permanentnej pokrywy lodowej, która skutecznie utrudniała transport morski. – Fakt, że tankowiec udał się na Jamał, aby zbierać paliwa kopalne to przepełniona symboliką ironia naszych czasów – mówi Marc Macias-Fauria, profesor geografii fizycznej w School of Geography and the Environment na Uniwersytecie Oksfordzkim. W ostatnich latach objętość i grubość lodu morskiego gwałtownie spadła. To oczywiście następstwo zmian klimatycznych. Niewykluczone, że już niedługo na Oceanie Arktycznym zrobi się naprawdę tłoczno. Mimo postępującego globalnego ocieplenia naukowcy nie są jednak w stanie stwierdzić, czy w kolejnych latach Północna Droga Morska nadal będzie dostępna dla statków. W trakcie rejsu "Christophe de Margerie" pokonał cieśniny położone między stałym lądem, a archipelagami Ziemia Siewiernaja i Wyspami Nowosyberyjskimi. Tam tankowiec musiał stawić czoła wieloletniej pokrywie lodowej. W innym miejscach na trasie jednoroczny lód miał grubość maksymalnie 200 cm. Sukces czy porażka człowieka? Właścicielem tankowca jest firma Sovcomflot. Dyrektor generalny spółki, Igor Tonkovidov, nie kryjąc entuzjazmu opisał rejs "Christopha de Margerie" jako wydarzenie "przełomowe i historyczne". Samantha Buzzard, wykładowca nauk o klimacie w Szkole Nauk o Ziemi i Środowisku Uniwersytetu Cardiff, jest jednak innego zdania. Jak uważa, zimowa podróż statku przez Ocean Arktyczny powinna niepokoić z wielu powodów. – Regiony polarne działają jak gigantyczna chłodnica dla całej planety. Topnienie lodu ma dramatyczny wpływ na życie wielu dzikich zwierząt, w tym niedźwiedzi polarnych. Zmiany klimatyczne dotyczą nie tylko Arktyki – tłumaczy. Lodowa powierzchnia odbija większość promieni słonecznych. Pochłanianie tej energii przez ocean powoduje zmiany temperatury wody, co może zaburzyć fun…

arktyczny-tankowiec-christophe-de-margerie-2bf8b92.jpeg
width: 1024
height: 749

"Zaciągałam się tym widokiem, jakbym robiła inhalację". Lot nad norweskimi fiordami
type: item
date: 2019-04-01T06:00:00.000Z
creator: Katarzyna Frydrych
subject: Test Travelera
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: fiordy
subject: nordkapp
subject: norwegia
subject: ocean arktyczny
subject: Sport
subject: Travel
subject: unesco
subject: Wolny czas
description: Z ręki mi nie jadły, ale tylko dlatego, że oglądałam je z lotu ptaka.
encoded: Choć zazdroszczę majestatycznych widoków fiordów (a trochę też kondycji) tym, którzy przyglądali się im z wysokości rowerowego siodełka, to muszę przyznać, że z pokładu samolotu prezentują się naprawdę zabójczo. Samolot, którym leciałam, można byłoby właściwie nazwać „powietrznym autobusem”, bo podczas rejsu startował i lądował sześć razy. Wzlatywał na 10 min, by po chwili siąść na minilotnisku gdzieś na końcu świata i zostawić albo zabrać mieszkających tam Norwegów. Był przepełniony dziećmi i zwierzętami, które właściciele trzymali na swoich kolanach. Wrażenia jak ze środka komunikacji miejskiej, z jedną drobną różnicą – podczas lotu nad fiordami piloci zgodzili się przyjąć do kokpitu jednego pasażera, żeby mógł fotografować widoki przez przednią szybę. Nie muszę chyba wyjaśniać, że tym szczęściarzem zostałam ja! Mogłam napawać się wspaniałą panoramą, zjawiskowym zestawieniem gór i wody. Adrenalina naprawdę mi skoczyła. Myślę, że pozostałym pasażerom poziom adrenaliny też się podniósł, ale z całkiem innego powodu... Piloci zniżali maszynę tak bardzo, że podwozie zdawało się muskać okoliczne szczyty. Spędziłam w kokpicie kilkanaście minut, zamieniłam też kilka słów z pilotami. Dla nich taka podróż była chlebem powszednim, dla mnie niezapomnianym przeżyciem. Moim celem w tej podróży był tak naprawdę Nordkapp, czyli Przylądek Północny. Kiedy tam dotarłam, uśmiechnęłam się na widok globusa, o którym krążą już legendy i który stanowi obiekt żartów. Ale faktycznie – do zrobienia sobie z nim pamiątkowej fotografii ustawiła się kolejka, długa jak po bilety na dobry koncert. Mnie najbardziej zależało na tym, żeby stanąć na skraju klifu, który ma 307 m i robi wrażenie dwadzieścia razy większe niż na zdjęciach. Zaciągałam się tym widokiem, jakbym robiła inhalację. Żałowałam, że nie mam bardziej pojemnych płuc. Wobec takich okoliczności przyrody kompletnie traci się głowę. Połączenie wysokości, na której się tam znajdujemy, przestrzeni i Oceanu Arktycznego wprawia w stan, jakb…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bbe4dcb987987363e5c5647c8780c23a3a90d20d-1da85d3.jpeg
width: 1000
height: 667

Wyścig ze śmiercią. Cała Ameryka kibicowała walce o malutkie miasteczko
type: item
date: 2019-02-08T08:02:00.000Z
creator: Barbara Żukowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: alaska
subject: Edukacja
subject: epidemia
subject: Kultura
subject: morze beringa
subject: Moto
subject: ocean arktyczny
subject: Technologia
subject: Zdrowie
description: Główni bohaterowie: 150 psów zaprzęgowych i 20 maszerów. Czas akcji: 1925 r. Miejsce akcji: Alaska
encoded: Zdarza się, że kilka niefortunnych okoliczności zbiega się w czasie, czyniąc sytuację dramatyczną. Tak stało się w Nome – w odciętym od świata miasteczku wybuchła epidemia groźnej i bardzo zakaźnej choroby. Gdy z pomocą ruszyła sztafeta psich zaprzęgów wioząca lek, kibicowała jej cała Ameryka. Rozpoczął się wyścig ze śmiercią. Jest jesień 1924 r. W Nome, dawnym ośrodku gorączki złota leżącym nad Morzem Beringa, wszystkie sprawy toczą się utartym trybem. Mieszkańcy przygotowują się do nadejścia zimy. Gromadzą zapasy jedzenia i uszczelniają domy. W pobliżu miasta cumuje „Alameda”, ostatni pasażerski statek w tym sezonie. Trwa rozładunek zaopatrzenia: węgla, lekarstw, pudeł z mrożonymi indykami, masłem, oraz innych dóbr. Zapasy muszą wystarczyć na długie zimowe miesiące. Od listopada do czerwca nie dopływa tu żaden statek. Nome zostaje odcięte od świata przez lód skuwający Morze Beringa. Jednym z 1,4 tys. mieszkańców Nome jest Curtis Welch – 50-letni lekarz zakochany w Alasce. Na daleką Północ przybył w 1909 r. Przez wiele lat pomagał ludziom w różnych ośrodkach górniczych, gdzie wydobywano złoto. Teraz sprawuje opiekę medyczną nad 10 tys. osób, w większości Eskimosów, żyjących na rozległym obszarze między Oceanem Arktycznym a deltą Jukonu. 24 GRUDNIA 1924 R. Podczas swojej 18-letniej praktyki na Alasce Welch miał już nie raz okazję przekonać się, że rdzenni mieszkańcy tych terenów są mało odporni na choroby przywleczone przez białych. Przypadek eskimoskiej dziewczynki Margaret, którą lekarz bada w wigilię Bożego Narodzenia, jest jednak szczególny. Objawy – silny ból gardła i lekka gorączka – przypominają zapalenie migdałków. Matka nie pozwala jednak zbadać pacjentki, doktor musi więc poprzestać na przypuszczeniach. Zaleca dziecku wypoczynek w łóżku przez święta. Cztery dni później otrzymuje niepokojącą wiadomość – dziewczynka zmarła. Śmierć z powodu zapalenia migdałków ma miejsce rzadko, lecz czasem się zdarza – notuje w dzienniku. To już drugie dziecko, które zmarło …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5938b4bd9630f5d78484129bc24c2a517826860e-2e2515b.jpeg
width: 1200
height: 762

Kierunek: Czukotka! Na rejs
type: item
date: 2018-05-02T05:00:00.000Z
creator: Monika Witkowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: niedźwiedzie polarne
subject: ocean arktyczny
subject: Sport
description: -Dlaczego nie płynęliście tak blisko brzegu? - docieka przesłuchujący nas oficer. - Wypatrywaliśmy białych niedźwiedzi - odpowiadamy zgodnie z prawdą. Nie wierzy. Czy ktoś płynąłby taki kawał drogi, żeby sobie popatrzeć na miśki?
encoded: Wstawaj, wachta! – budzi mnie Börje. Zegarek wskazuje drugą w nocy. Jest zimno, na zewnątrz sypie śnieg. – Była zorza? – pytam mego szwedzkiego kompana, zakładając na siebie kolejne warstwy ubrań. – Nie, ale za to jest lód na wantach – Börje przekazuje pokładowe newsy. Wachtujemy na zmianę, po cztery godziny, chyba że złe warunki zmuszają nas oboje do wyjścia na pokład. A zdarza się to często, bo Ocean Arktyczny jest mało przyjazny żeglarzom. Do wszystkiego można się jednak przyzwyczaić. Nagrodą za trudy i niewygody życia na ledwie 10,5-metrowym jachcie jest możliwość dotarcia do miejsc, o których mało kto wie, że istnieją. Naszym celem jest Czukotka. Nikt jeszcze przed nami nie żeglował z Kanady do północno-wschodnich rubieży Rosji. Czukotka to strefa o specjalnym statusie. Załatwienie pozwoleń i wiz zajęło nam ponad pół roku. Nie było to łatwe, ponieważ nie istnieją konkretne przepisy, które precyzowałyby, o jakie zezwolenia chodzi, a w kolejnych moskiewskich ministerstwach każdy mówił co innego. Zgodę na zawinięcie do jej brzegów otrzymaliśmy dwa dni przed wyruszeniem. Rejs rozpoczęliśmy w Inuvik, kanadyjskim porcie nad rzeką Mackenzie, ok. 100 km od jej ujścia do morza. Pierwsze dni przypominały sielankę. Płynęliśmy rzeką, dziwiąc się, że za kołem podbiegunowym może być tak ciepło. Morze Beauforta szybko przypomniało nam, na jakiej szerokości geograficznej się znajdujemy. Zmagaliśmy się z silnym przeciwnym wiatrem i nieprzyjemną falą. Zagrożenie stanowiły mielizny. Mogliśmy się na nie wpakować nawet daleko od brzegów, bo to bardzo płytki akwen. Poza tym pełno na nim pływających bloków lodowych i zdradzieckich, niemal niewidocznych drewnianych bali przyniesionych przez nurt Mackenzie. Dla odpoczynku zatrzymaliśmy się na Herschel Island, kanadyjskiej wyspie, która pod koniec XIX w. stanowiła bazę wielorybniczą. Na wieloryby poluje się w Arktyce nadal, nie tylko w Kanadzie, ale także na Alasce i Czukotce, tyle że mają do tego prawo wyłącznie rdzenni mieszkańcy: Inu…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6e5fe9d03b8172b32ed1e76ff3286798871795b6-c1c484b.jpeg
width: 800
height: 600

Nansen, jak sądzę
type: item
date: 2013-04-12T22:08:12.000Z
creator: Barbara Żukowska
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: arktyka
subject: armenia
subject: fridtjof nansen
subject: nagroda nobla
subject: norwegia
subject: ocean arktyczny
subject: roald amundsen
subject: wyspy
description: Myślał, że znalazł klucz do zdobycia bieguna północnego. Pewność tę niemal przypłacił życiem. Na szczęście Fridtjöf Nansen wiedział, kiedy zawrócić. Tym samym stał się jednym z najwybitniejszych polarników wszech czasów.
encoded: Imiona i Nazwiska - Fridtjöf Nansen i załoga statku Fram Czas akcji 24 czerwca 1893 - sierpień 1896 Miejsce akcji Arktyka Była połowa marca 1895 r. Za północnym kołem podbiegunowym wmarzniętym w lód pokrywający Ocean Arktyczny tkwił statek. Wokół niego uwijało się trzynastu ludzi. W siarczystym mrozie przygotowywali sanie, uprzęże dla psów, zapasy prowiantu. Kilka dni później dwaj mężczyźni oddalili się powoli na nartach, kierując się na północ. Jednym z nich był Fridtjöf Nansen, norweski polarnik znany ze śmiałych pomysłów. Dlaczego opuszczał jednostkę? Fram należący do norweskiej ekspedycji polarnej został uwięziony półtora roku wcześniej. To nie był wypadek przy pracy, nieuwaga czy ignorancja załogi – wszystko odbywało się zgodnie z planem, przynajmniej do pewnego momentu. Morskie prądy przesuwały na północ pola lodowe, a wraz z nimi i statek. Dryf był jednak tak wolny i kapryśny, że według obliczeń Nansena dotarcie w ten sposób w pobliże bieguna zajęłoby kilka lat. Gdy Fram przekroczył 84 stopień szerokości, co już było niesamowitym osiągnięciem, Norweg powziął decyzję: pójdzie na biegun. To właśnie niezdobyty dotąd biegun stanowił jeden z celów wyprawy. Nansen na towarzysza wybrał Hjalmara Johansena – doskonałego narciarza, a przy tym „z silnym i miłym charakterem”; sprawa ważna w podróży, która mogła być ostatnią w życiu. Nansena nic nie mogło powstrzymać. Jeszcze jako student zoologii odbył rejs wielorybniczy po Oceanie Arktycznym. Towarzystwo starych wilków morskich, proste życie, możliwość obserwacji zwierząt – to wszystko wpłynęło na jego późniejsze wybory życiowe. Chciał badać i poznawać Arktykę. Już podczas tego rejsu poczynił pierwsze obserwacje. Doszedł do wniosku, że prądy morskie płyną ze wschodniej Syberii, przez Ocean Arktyczny, w kierunku Grenlandii. Nansen był pewien, że znalazł klucz do zdobycia bieguna – należało wykorzystać naturalny ruch oceanu. Wiedzę tę spożytkował: dopłynął Framem do Wysp Nowosyberyjskich, stamtąd odbił maksymalnie na półn…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e1f10d3c1b81db67b85d63f67c1c4d7b41c0aa5b-abaf79b.jpeg
width: 1203
height: 787

ARCTIC EXPEDITION`2011
type: item
date: 2011-05-31T06:12:00.000Z
creator: M. Liczbarski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ocean arktyczny
description: Żeglowanie przez Ocean Arktyczny nawet w czasach globalnego ocieplenia jest trudnym i niebezpiecznym wyczynem. Podjęli się tego Monika Witkowska i Börje Ivarsson.
encoded: Żeglowanie przez Ocean Arktyczny nawet w czasach globalnego ocieplenia jest trudnym i niebezpiecznym wyczynem. Problem stanowią nie tylko zmienne warunki pogodowe (sztormy, mgły, zimno), ale przede wszystkim lody, które mogą unieruchomić i zniszczyć jacht, a także świadomość, że w tej części świata w razie czego trudno liczyć na pomoc. Monika Witkowska i Börje Ivarsson zamierzają zrobić liczącą kilka tysięcy mil morskich podbiegunową trasę tylko we dwójkę, na 10,5 metrowej „Annie”, dwumasztowym jachcie płynącym pod dwiema banderami: polską i szwedzką. Żeglarze wyruszą w lipcu z portu Inuvik na północy Kanady, gdzie przy ujściu rzeki Mackienzie jacht zimuje po ubiegłorocznym rejsie z Grenlandii, po czym przez morza Beauforta i Czukockie zamierzają dotrzeć na słynącą z licznych niedźwiedzi polarnych rosyjską Wyspę Wrangla. Następnym etapem jest opłynięcie Czukotki, z przejściem Cieśniny Beringa i tym samym przedostanie się z podbiegunowych wód Oceanu Arktycznego na Pacyfik. Czy plany się powiodą, zależy przede wszystkim od sytuacji lodowej. Poza arktycznym żeglowaniem, celem wyprawy jest eksplorowanie wybrzeży Jukonu, północnej Alaski i przede wszystkim – Czukotki, a także poznawanie zwyczajów rdzennej ludności tych niezwykłych terenów, czyli Inuitów / Eskimosów oraz Czukczów. We wrześniu „Anna” i jej załoga przepłynie jeszcze Morze Beringa, by w porcie Nome na Alasce przygotować jacht do zimowania. http://www.arcticexpedition.eu/

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/fac619a59607c0d005a6a7847d38a60224a48175-4404561.jpeg
width: 495
height: 375

Włóczęga w bezmiarze krajobrazu - Alaska
type: item
date: 2009-03-26T20:13:33.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: alaska
subject: ameryka
subject: morze beringa
subject: niedźwiedź grizzly
subject: ocean arktyczny
subject: parki narodowe
description: Nieprzebyte lasy zamiast sieci autostrad, stada niedźwiedzi grizzly zamiast tłumów ludzi, walka z przyrodą o przetrwanie zamiast codziennego dojeżdżania do pracy paliwożernym samochodem. Alaska to jedno z ostatnich miejsc na świecie, gdzie natura utrzymała swą nienaruszoną okazałość. Tutaj biały człowiek, mimo że obecny od ponad 300 lat, jest tylko gościem.
encoded: Alaska to największy, a zarazem najsłabiej zaludniony ze stanów Ameryki. Zdajemy sobie sprawę, że w 10 dni, które mamy do dyspozycji, na pewno nie zobaczymy wszystkiego. Zamiast zaliczania najważniejszych atrakcji wybieramy więc swobodną włóczęgę. Chcemy poznać Alaskan, posłuchać ich opowieści. Poczuć tę krainę. O tym, jak bardzo „innym” stanem jest Alaska, świadczy m.in. sposób, w jaki mówi się tutaj o reszcie kraju – Lower 49, czyli „tamten daleki świat poniżej 49 równoleżnika”. Oferując spokój, ciszę i komfortową izolację od polityki i wielkomiejskiego zgiełku, Alaska przyciąga różnej maści dziwaków z całego kontynentu. Pierwszego spotykamy już na trasie do parku Denali. Staruszek resztki siwych włosów ma związane w długi kucyk, a ciemne okulary maskują przepite oczy. Minivan, którym nas podwozi, cały obwieszony jest indiańskimi symbolami i stanowi jednocześnie dom dla niego i psa, z którym dzielimy coś, co od dawna nie jest już tylnym siedzeniem. – Widzicie te chmury? – Tak... Co z nimi? – Widzicie, jakie są nienaturalnie regularne? Zdradzę wam tajemnicę – to chmury wyprodukowane przez człowieka. Armia USA ma w okolicy tajne podziemne bazy, z których za pomocą mikrofal próbuje kreować pogodę. Ale to im się nie uda. Przyroda jest silniejsza! Park Narodowy Denali, w którym położony jest szczyt McKinley, to symbol Alaski i punkt obowiązkowy każdej wycieczki. Nas przyciąga tu także magia miejsca, którą stworzył Jon Krakauer, opisując historię młodego Chrisa MacCandlessa w książce Into the Wild (Wszystko za życie). Niestety, mit najdzikszego miejsca w USA szybko znika za sprawą setek turystów, asfaltowych parkingów, kas biletowych i dziesiątek formalnych procedur. Do wnętrza parku dostęp jest możliwy tylko w oficjalnych autobusach, które przemierzają 90-kilometrowy odcinek szutrowej drogi od siedziby parku do wioski Kantishna pod masywem McKinley. Siedziba nosi nazwę Centrum Dostępu do Dziczy, a pozbawieni poczucia humoru parkowi rangersi traktują to śmiertelnie seri…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400