National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-29T11:58:19.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Polskie obserwatorium w Chile będzie sterowane autonomicznie. Przełomowy pomysł naszych naukowców
items: Przez nasze kosmiczne podwórko – Drogę Mleczną – rozchodzi się gigantyczna fala. Tylko co ją powoduje?
items: W Egipcie znaleziono starożytne obserwatorium astronomiczne. „To przerosło nasze oczekiwania”
items: Misję Helianthus napędzą fotony. Włosi tworzą system wczesnego ostrzegania przed burzami geomagnetycznymi
items: Niezwykłe odkrycie amerykańskich astronomów. Potwierdzili chińskie obserwacje kosmosu z I wieku p.n.e.
items: Polscy astronomowie otwierają obserwatorium w Chile. Ma pomóc w wyznaczaniu kosmicznych odległości
items: Pięć fenomenalnych, kolorowych zdjęć odległego kosmosu. Nowe obserwatorium Euclid dokonało niemożliwego
items: Kolejne dziwne wiązki światła nad Hawajami. Kto odpowiada za to zjawisko?
items: Jak działa radioteleskop i jak pomaga poznawać Wszechświat? Co już odkryto dzięki radioteleskopom?
items: Łowca komet. Jak astronomowie polują na ciała niebieskie? [WYWIAD]
items: Jak pracuje się w obserwatorium astronomicznym na odludziu na pustyni Atakama?
items: „Potencjalnie niebezpieczna” asteroida leci w kierunku Ziemi. Kiedy znajdzie się najbliżej?
items: Pierwsze takie zdjęcie w historii. Teleskop uchwycił plamę słoneczną większą od Ziemi
items: Polacy odkryli małą „zbuntowaną planetę”. To obiekty bardzo trudne do obserwacji
items: Na Księżycu znaleziono wodę. NASA ma niepodważalne dowody
items: A może właśnie oni wypatrzą dziewiątą planetę? W Radomiu otwarto obserwatorium
items: Oto najlepsze zdjęcia astronomiczne tego roku [GALERIA]
items: Kosmiczny wzrok

Polskie obserwatorium w Chile będzie sterowane autonomicznie. Przełomowy pomysł naszych naukowców
type: item
date: 2026-02-01T10:32:23.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: chile
subject: obserwacje
subject: obserwatorium
subject: polska
description: Naukowcy związani z polskim obserwatorium astronomicznym w Chile otrzymali prestiżowy grant Proof of Concept. Przyznane przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych pieniądze mają pomóc stworzyć autonomiczny system sterowania teleskopami. Gdy system otrzyma listę obiektów do obserwacji, sam wybierze odpowiedni moment i właściwy teleskop do wykonania zadania.
encoded: „Toward Autonomous Observatories” (AutObs) – taką nazwę nosi zaproponowany przez grupę prof. Grzegorze Pietrzyńskiego z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN (CAMK PAN) projekt mający zautomatyzowań prowadzenie obserwacji astronomicznych. Pomysł autonomicznych obserwatoriów astronomicznych został doceniony przez Europejską Komisję ds. Badań Naukowych opiewającym na 150 tys. euro grantem, którego celem jest sprawdzenie możliwości wykonania projektu. – ERC nie oczekuje od swoich naukowców rozpoczynania pracy od gotowych rozwiązań ani natychmiastowych zastosowań. Zamiast tego beneficjenci grantów ERC badają granice wiedzy, kierując się ciekawością oraz ambicją naukową. Dzięki grantom Proof of Concept wielu z nich będzie mogło zbadać potencjał komercjalizacji lub znaczenie społeczne wynikające z ich badań opartych na ciekawości. Położą oni tym samym fundament pod przyszłe innowacje technologiczne oraz technologie społeczne, które napędzają postęp w Europie – powiedziała prezydent Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC) prof. Maria Leptin. Najlepsze miejsce do obserwacji nocnego nieba Pomysł zautomatyzowania obserwacji astronomicznych wiąże się z Obserwatorium Cerro Murphy im. Rolfa Chini w północnym Chile (OCM), którym zarządza CAMK PAN. Obiekt położony jest w idealnym miejscu do prowadzenia obserwacji, w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca, w którym powstaje największy teleskop świata – Ekstremalnie Wielki Teleskop (ELT). Chile, a szczególnie pustynia Atakama, oferuje jedne z najlepszych na świecie warunków do obserwacji nieba – bardzo suchy klimat, mało chmur i niskie zanieczyszczenie światłem. To przyciąga międzynarodowe projekty astronomiczne. Na tym terenie działa kilkadziesiąt obserwatoriów, wśród nich tak zasłużone i flagowe instytucje, jak należące do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) Obserwatorium Paranal, w którym znajduje się Very Large Telescope (VLT), otwarte niedawno supernowoczesne Obserwatorium Very C. Rubin czy jedno z najwięk…

camk-chile-1-0d93cce.jpg
width: 2133
height: 1200

Przez nasze kosmiczne podwórko – Drogę Mleczną – rozchodzi się gigantyczna fala. Tylko co ją powoduje?
type: item
date: 2025-10-03T09:19:40.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: droga mleczna
subject: fale
subject: obserwatorium
description: Chociaż faza obserwacji naukowych europejskiej misji Gaia już się zakończyła, to analizy zebranych danych nie dotarły jeszcze nawet do półmetka. Naukowcy związani z projektem właśnie poinformowali, że rozwiązali zagadkę wygiętego, kołyszącego się dysku Drogi Mlecznej.
encoded: Nic w kosmosie nie pozostaje w bezruchu. Tak naprawdę żyjemy w gigantycznym mechanizmie, w którym wszystko się kręci. Planety wokół własnej osi i wokół gwiazd, te wraz ze swoimi układami wokół centrów galaktyk. Jakby tego było mało, galaktyki łączą się w gromady i rotują wokół centrum grawitacyjnego tychże. Kosmos to niekończąca się przestrzeń obrotów i piruetów. Również nasza galaktyka, Droga Mleczna, nigdy nie jest w bezruchu: obraca się i kołysze. W dodatku, jak wykazują dane z obserwatorium kosmicznego Gaia – przez nasze kosmiczne podwórko przetacza się gigantyczna, rozchodząca się z centrum galaktyki fala. Tylko czym ona konkretnie jest i jakie są jej skutki? Droga Mleczka niczym dziecięcy bączek Już od lat 50. ubiegłego wieku wiadomo, że dysk Drogi Mlecznej jest wygięty. W 2020 roku obserwacje Gai pokazały ponadto, że dysk ten chybocze się w podobny sposób jak wirujący bączek. Ale pozostało pytanie: co wywołuje te odkształcenia? Zdaniem naukowców misji Gaia odpowiedzią jest wielka fala. To ona wprawia w ruch gwiazdy w naszej galaktyce na odległościach dziesiątek tysięcy lat świetlnych od Słońca. Niczym kamień wrzucony do stawu, który powoduje rozchodzenie się fal, ta galaktyczna fala gwiazd obejmuje znaczną część zewnętrznego dysku Drogi Mlecznej. – Tym, co czyni to odkrycie jeszcze bardziej fascynującym, jest nasza zdolność, dzięki Gai, do mierzenia ruchów gwiazd w obrębie dysku galaktycznego – mówi Eloisa Poggio, astronomka z Istituto Nazionale di Astrofisica (INAF) we Włoszech, która kierowała zespołem odkrywców fali. Obserwacje w trzech wymiarach Tylko jak to możliwe, że niewielkie, usadowione w punkcie L2 układu Ziemia – Słońce obserwatorium może mapować ruchy gwiazd w obrębie całego, mierzącego ponad 100 tysięcy lat świetlnych średnicy dysku galaktycznego Drogi Mlecznej? Wszystko dzięki wyjątkowo precyzyjnej możliwości prowadzenia obserwacji we wszystkich trzech kierunkach przestrzennych (3D) oraz w trzech prędkościach (do nas, od nas i w poprzek nieba).…

Gaiadiscoversourgalaxysgreatwaveside-by-side-ee80d26.png
width: 3840
height: 2160

W Egipcie znaleziono starożytne obserwatorium astronomiczne. „To przerosło nasze oczekiwania”
type: item
date: 2024-08-30T11:28:06.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: egipt
subject: obserwatorium
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: To największe starożytne egipskie obserwatorium astronomiczne, jakie znaleziono. Na jego ślad natrafił zespół egipskich archeologów na wykopaliskach prowadzonych w starożytnym mieście Buto. Oprócz ruin naukowcy wykopali również liczne artefakty pochodzące z szóstego wieku p.n.e.
encoded: W tym artykule: Jak wyglądało starożytne obserwatorium Zegar słoneczny i inne instrumenty Świat starożytnych Egipcjan Znalezisko zostało określone jako „pierwsze i największe” w swoim rodzaju. Odkrycie obserwatorium ogłosiło egipskie Ministerstwo Turystyki i Starożytności. Archeolodzy natrafili na pozostałości budynku trzy lata temu. Ruiny obserwatorium znaleziono w kompleksie znanym jako Świątynia Buto, w miejscu, gdzie w starożytności istniało miasto Buto. Miejsce jest położone ok. 95 km na wschód od Aleksandrii, w delcie Nilu. Nazwa Buto pochodzi z greckiego – tak Grecy przezwali staroegipską boginię Uadżet. Właśnie w Buto znajdował się najważniejszy ośrodek jej kultu. Jak wyglądało starożytne obserwatorium Znalezione ruiny mają kształt litery L. Są bardzo duże. Naukowcy zmierzyli, że dawny ośrodek astronomiczny miał aż 850 m kw. Wzniesiono go z cegieł lepionych z mułu. Wejście do obserwatorium znajdowało się po wschodniej stronie budowli. Skierowane więc było w stronę wschodzącego słońca. Stanowił je pylon, czyli tradycyjna egipska prostokątna wieża. Prowadziło do miejsca, gdzie słoneczne światło padało na obserwatora nieba. Był nim kapłan, który zajmował się śledzeniem ruchu gwiazd i Słońca. Archeolodzy natrafili na płaskorzeźbę, przedstawiającą właśnie kapłana odwróconego w stronę wschodzącego słońca. Zdaniem Hossama Ghonima, szefa zespołu archeologów i dyrektora Kafr El-Sheikh Antiquities, symbolizuje ona związek starożytnych Egipcjan z kosmosem. Zegar słoneczny i inne instrumenty Początkowo naukowcy byli przekonani, że odkryli ruiny nieznanej świątyni. Jednak w miarę postępu prac znajdowali coraz więcej artefaktów z symbolami odnoszącymi się do czasu i astrologii. W końcu odnaleźli ogromny zegar słoneczny. To on, a także kolejne artefakty z inskrypcjami oraz rozkład całego budynku ostatecznie przekonały ich, że natrafili na starożytne obserwatorium astronomiczne. Również sam zegar okazał się początkowo trudny do zidentyfikowania. Naukowcy najpierw myśleli, ż…

w-egipcie-znaleziono-starozytne-obserwatorium-astronomiczne-to-przeroslo-nasze-oczekiwania-6d94d8b.jpg
width: 1920
height: 1280

Misję Helianthus napędzą fotony. Włosi tworzą system wczesnego ostrzegania przed burzami geomagnetycznymi
type: item
date: 2024-08-20T12:20:30.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: obserwatorium
subject: włochy
subject: Wolny czas
description: Helianthus to łacińska nazwa słonecznika. Jednocześnie jest to nazwa dużego projektu rozwijanego przez zespół naukowców z Uniwersytetu Sapienza w Rzymie i Włoskiej Agencji Kosmicznej. Jego celem jest umieszczenie na linii Ziemia – Słońce serii detektorów monitorujących aktywność słoneczną. Mają stworzyć system wczesnego ostrzegania przed gwałtownymi burzami magnetycznymi, które uderzą w naszą planetę.
encoded: W tym artykule: Maksimum słoneczne Helianthus nas ostrzeże? Żagiel słoneczny W drugiej połowie marca tego roku doszło do serii potężnych rozbłysków na Słońcu oraz tzw. koronalnych wyrzutów masy. Mowa o olbrzymich, niejednokrotnie większych od Ziemi obłokach plazmy. Mogą się one poruszać się z prędkością sięgającą nawet 2 tys. kilometrów na sekundę. Potężny rozbłysk klasy X1.2 w nocy 22 na 23 marca doprowadził do największej burzy geomagnetycznej w tym stuleciu. A tym samym do nocy, w której zorza polarna była widoczna nawet w południowej części Europy. Maksimum słoneczne Wszystko dlatego, że w 2024 roku, czyli o rok wcześniej, niż przewidywano, weszliśmy w tzw. maksimum słoneczne. To oznacza, że na Słońcu pojawia się coraz więcej plam słonecznych – aktywnych regionów, z których możemy spodziewać się rozbłysków. Rozbłyski mogą wywoływać koronalne wyrzuty masy (ang. Coronal Mass Ejection – CME), zdolne bezpośrednio wpływać na górne warstwy atmosfery naszej planety, a także na używaną przez nas technologię. Maksimum słoneczne jest szczytowym momentem aktywności słonecznej 11-letniego cyklu. W okresie maksimum słonecznego tego typu burze będą stawały się coraz częstsze. Zagrożenia, jakie stanowią dla infrastruktury Ziemi, będą więc nadal rosły. Obecnie większość naszych systemów wczesnego ostrzegania daje nam tylko kilka minut na przeciwdziałanie potencjalnie niszczycielskiej burzy geomagnetycznej. I tu właśnie wkracza zespół naukowców z Uniwersytetu Sapienza w Rzymie i Włoskiej Agencji Kosmicznej. Badacze mają plan wysłania serii detektorów do punktu w kosmosie, skąd mogłyby nas wcześnie ostrzec. I chcą, żeby te detektory były wyposażone w żagle słoneczne. Helianthus nas ostrzeże? Misja znana jako Helianthus została po raz pierwszy opisana na 2023 roku. W prezentacji włoscy naukowcy wyjaśnili, że celem misji jest umożliwienie wygenerowania różnych poziomów alarmowych dla burz geomagnetycznych. Ale co ważniejsze, projekt misji dałby ludzkości 100 minut ostrzeżenia przed…

misje-helianthus-napedza-fotony-ilustracja-josh-spradling-the-planetary-society-77c0f61.jpg
width: 840
height: 473

Niezwykłe odkrycie amerykańskich astronomów. Potwierdzili chińskie obserwacje kosmosu z I wieku p.n.e.
type: item
date: 2024-03-25T07:46:19.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwatorium
subject: teleskop
subject: wszechświat
description: Czy starożytni naukowcy mogli dokonać obserwacji nocnego nieba, których nie powstydziłby się nowoczesny teleskop? Okazuje się, że tak. Potwierdzili to właśnie naukowcy z obserwatorium Dark Sky New Mexico.
encoded: W tym artykule: Czym jest zmienna kataklizmiczna? Jak obserwowano układ podwójny? Co zaobserwował teleskop Condor Array? Nowe obserwacje Z Camelopardalis to układ kataklizmiczny w północnym gwiazdozbiorze Żyrafy, zwany również nową karłowatą. To ciasny układ podwójny gwiazd, który składa się z masywniejszego białego karła oraz mniej masywnej gwiazdy przypominającej Słońce. Czym jest zmienna kataklizmiczna? Zmienna kataklizmiczna powstaje, gdy obie gwiazdy zbliżają się do siebie przez miliardy lat. Dochodzi wówczas do akrecji, czyli opadania materii z gwiazdy podobnej do Słońca na żarłocznego białego karła. Wtedy dochodzi do gwałtownych wybuchów termojądrowych. Proces ten może emitować ogromne, zmienne błyski światła. Wieki temu astronomowie uznawali te błyski za wynik jakiegoś nieznanego kataklizmu. Stąd nazwa zmienna kataklizmiczna. Pozostałością po wybuchu w takim układzie jest gazowa otoczka wokół gwiazd. Od lat naukowcy spekulowali, że Z Camelopardalis to układ, który zaobserwowali chińscy astronomowie w 77 r. p.n.e. Teraz udało się to potwierdzić. Jak obserwowano układ podwójny? Gwiazda podwójna Z Camelopardalis po raz pierwszy została odkryta teleskopem w 1904 roku przez Henry'ego Parka Hollisa. Od czasu tego odkrycia układ jest nieustannie badany przez naukowców, którzy szukają informacji na temat ewolucji gwiazd, procesów akrecji i flickeringu. Czyli wspomnianych wcześniej losowych zmian jasności, które zachodzą w gwiazdach kataklizmicznych w bardzo krótkiej skali czasu. Naukowcy z obserwatorium Dark Sky New Mexico opublikowali właśnie nowe badania układu Z Camelopardalis. To efekt wieloletnich obserwacji z wykorzystaniem urządzenia Condor Array. Składa się ono z z sześciu teleskopów refrakcyjnych połączonych komputerami. To niezwykle potężne narzędzie, mogące wykrywać i badać obiekty mało wyraźne. Co zaobserwował teleskop Condor Array? Odkrycia zostały opublikowane w serii czterech artykułów w czasopiśmie naukowym „Monthly Notices of the Royal Astronomical …

z-camelopardalis-3e468af.jpg
width: 800
height: 514

Polscy astronomowie otwierają obserwatorium w Chile. Ma pomóc w wyznaczaniu kosmicznych odległości
type: item
date: 2023-11-23T12:48:55.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwatorium
subject: polska
subject: teleskop
description: Naukowcy z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN oficjalnie otwierają placówkę badawczą w Chile, na pustyni Atakama. W tym miejscu jest nawet 340 bezchmurnych nocy w ciągu roku, co daje doskonałe możliwości obserwacyjne. Dzięki temu astronomowie z CAMK PAN zmierzą się z zadaniem skalibrowania kosmicznej skali odległości.
encoded: W tym artykule: Obserwatorium w sercu pustyni Polacy przejęli placówkę od Niemców Jak zmierzyć Wszechświat? Największy teleskop w historii polskich obserwacji Wzgórze Cerro Murphy w chilijskich Andach wznosi się na wysokość 2817 metrów nad poziomem morza. Znajduje się w samym sercu pustyni Atakama – najbardziej suchego miejsca na Ziemi. W tej okolicy można śmiało kręcić filmy o Marsie. Piasek jest pomarańczowy, wręcz czerwony. Sam teren zaś jest bardzo kamienisty. A zważywszy na to, że do najbliższego miasta jest, bagatela, 120 kilometrów, również poczucie izolacji i konieczność zdania się wyłącznie na siebie kojarzą się z takimi filmami, jak „Marsjanin”. Obserwatorium w sercu pustyni – W obserwatorium jest się samemu ze światem. Gdy wychodzi się na zewnątrz w pogodny dzień, można dostrzec miejsca odległe nawet o 170 kilometrów. Na wschodzie widnieje wulkan Llullaillaco. Jest ogromny, trzeci co do wielkości na świecie. Mierzy ponad 6700 metrów i wyznacza granicę Chile z Argentyną – mówi dr Paulina Karczmarek z Universidad de Concepción. To polska uczona pracująca w Obserwatorium Cerro Armazones (OCA) Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN (CAMK PAN). – Wody Oceanu Spokojnego omywają wybrzeże znajdujące się na zachód od obserwatorium. Gdy patrzy się w tym kierunku, widać też należącą do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) placówkę na górze Paranal. Ale ja najbardziej lubię patrzeć na północ. Zaledwie kilometr od nas rośnie Ekstremalnie Wielki Teleskop (ELT). Będzie to najpotężniejsze narzędzie astronomiczne na świecie. Widok jest wprost oszałamiający – dodaje dr Karczmarek. W obserwatorium są cztery, a docelowo będzie pięć nowoczesnych teleskopów. Znajdują się na wysokości 2817 m n.p.m., w miejscu z ponad 340 bezchmurnymi nocami w ciągu roku i z doskonale stabilną atmosferą. Te warunki mają pomóc astronomom pozwolić skalibrować kosmiczną skalę odległości. Właśnie ten problem jest głównym tematem międzynarodowego Projektu Araucaria. Przewodniczy…

thumb1396928reference-e544536.jpg
width: 1920
height: 1080

Pięć fenomenalnych, kolorowych zdjęć odległego kosmosu. Nowe obserwatorium Euclid dokonało niemożliwego
type: item
date: 2023-11-07T15:02:58.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: galaktyki
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwatorium
description: Jeszcze nigdy żaden teleskop nie był w stanie wykonać tak ostrych i precyzyjnych obrazów, zaglądając tak daleko w głąb rozległego Wszechświata. Pięć zaprezentowanych dzisiaj zdjęć pokazuje pełny potencjał obserwatorium Euclid, którego celem jest zbadanie ciemnej materii i energii. Wszystko wskazuje na to, że ten wyniesiony w lipcu 2023 roku teleskop jest gotowy do stworzenia najobszerniejszej i najbardziej precyzyjnej mapy 3D Wszechświata.
encoded: W tym artykule: Euclid poluje na ciemną materię Najbardziej szczegółowe zdjęcia odległego kosmosu Co obserwował Euclid? Galaktyka spiralna IC 342, gromada galaktyk w Perseuszu, galaktyka nieregularna NGC 6822, gromada kulista NGC 6397 oraz mgławica Koński Łeb. To pierwsze cele obserwacji nowego, superczułego kosmicznego oka ludzkości. We wtorek, 7 listopada 2023 roku Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) przedstawiła pierwsze zdjęcia wykonane dzięki obserwatorium kosmicznemu Euclid. Zdjęcia pokazują szczególne i bardzo rozległe możliwości teleskopu. Wachlarz możliwości Euclida rozciąga się od rejestrowania jasnych gwiazd po odległe i słabe galaktyki. Co więcej, obserwacje ukazują całość tych rozległych struktur, pozostając przy tym niezwykle ostre, nawet przy powiększaniu odległych galaktyk. Euclid poluje na ciemną materię Właśnie to świadczy o wyjątkowości tego instrumentu. Chodzi o możliwość tworzenia niezwykle ostrego obrazu w zakresie widzialnym i podczerwonym na ogromnej części nieba w trakcie jednej obserwacji. – Ciemna materia przyciąga galaktyki do siebie i powoduje, że obracają się one szybciej niż sama materia widzialna może to wyjaśnić. Ciemna energia napędza przyspieszoną ekspansję Wszechświata. Euclid po raz pierwszy pozwoli kosmologom na wspólne badanie tych konkurujących ze sobą mrocznych tajemnic – napisała w oświadczeniu dyrektorka naukowa ESA, profesor Carole Mundell. Naukowczyni dodaje, iż w jej opinii Euclid dokona skoku w naszym zrozumieniu kosmosu jako całości. A zaprezentowane dzisiaj zdjęcia pokazują, że misja jest gotowa pomóc odpowiedzieć na jedną z największych zagadek współczesnej fizyki. Najbardziej szczegółowe zdjęcia odległego kosmosu – Nigdy wcześniej nie widzieliśmy takich zdjęć astronomicznych, zawierających tak wiele szczegółów. Są one jeszcze piękniejsze i ostrzejsze, niż mogliśmy się spodziewać. Ukazują nam wiele wcześniej niewidocznych struktur w dobrze znanych obszarach pobliskiego Wszechświata. Teraz jesteśmy gotowi obserwować mi…

piec-fenomenalnych-kolorowych-zdjec-odleglego-kosmosu-nowe-obserwatorium-euclid-dokonalo-niemozliwego-ryc-esa-acknowledgement-work-performed-by-atg-under-contract-for-esa-cc-by-sa-3-0-igo-6dce964.jpg
width: 3840
height: 2160

Kolejne dziwne wiązki światła nad Hawajami. Kto odpowiada za to zjawisko?
type: item
date: 2023-02-10T09:38:26.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: hawaje
subject: kosmos
subject: obserwatorium
subject: planety
subject: teleskop
subject: ziemia
description: Na nocnym niebie nad Hawajami po raz kolejny mogliśmy zobaczyć nietypowe światła. Na początku astronomowie twierdzili, że za laserowe wiązki odpowiedzialna była satelita NASA. Okazuje się jednak, że zjawisko ma inne źródło.
encoded: W tym artykule: Wiązki laserowego światła nad Hawajami Za zjawisko odpowiedzialny był chiński satelita Pod koniec stycznia nad Hawajami pojawił się nietypowy, święcący wir. Zjawisko zostało zarejestrowane z najwyższego wulkanu na Hawajach, Mauna Kea. Moment, podczas którego widoczna jest tajemnicza spirala, uchwycił Teleskop Subaru, który działa w japońskim Narodowym Obserwatorium Astronomicznym. Szybko jednak się okazało, że wydarzenie to nie było niczym „podejrzanym”, a odpowiedzialna za nie była firma Elona Muska – SpaceX. Wiązki laserowego światła nad Hawajami Zaledwie kilka dni później, nad Mauna Kea, znowu mogliśmy oglądać niecodzienny „pokaz świetlny”. Na niebie widoczne były zielone, laserowe wiązki, które przypominały charakterystyczny kod z kultowego filmu Matrix. Jednak w przeciwieństwie do produkcji sióstr Wachowskich, lasery nad Hawajami pojawiały się od lewej do prawej, a nie z góry na dół. View oEmbed on the source website Co ciekawe, to zjawisko również zostało zarejestrowane przez japońskich astronomów. Na szczycie wulkanu znajduje się kilka niezależnych punktów badawczych i wielkich teleskopów, które zarządzane są m.in. przez Kanadę, Chiny, Francję, Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię, Argentyny i Brazylię. Za zjawisko odpowiedzialny był chiński satelita Początkowo naukowcy podejrzewali, że wiązki laserowego światła pochodzą z urządzenia radarowego z satelity ICESat-2. To urządzenie zaprojektowane przez NASA, które jest częścią systemu obserwacji Ziemi. Jest odpowiedzialne głównie za pomiary pokrywy lodowej, grubości lodu morskiego, a także topografię. Niezwykłe zjawisko wizualne na Hawajach wyjaśnione. To jednak nie spadające UFO? W Niedzielę Wielkanocną nad Hawajami zarejestrowano zdumiewający świetlny wir wyglądający jak UFO. Unikatowy film pokazuje, że wywołał go spadający fragment pojazdu kosmicznego. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/niezwykle-zjawisko-wizualne-na-hawajach-wyjasnione-to-jednak-nie-sp…

swiatla-nad-hawajami-eee4dac.jpg
width: 970
height: 546

Jak działa radioteleskop i jak pomaga poznawać Wszechświat? Co już odkryto dzięki radioteleskopom?
type: item
date: 2022-05-31T06:32:08.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: obserwatorium
subject: teleskop
description: Mogą mieć kształt wklęsłej czaszy, jak najsłynniejszy, nieczynny już radioteleskop Obserwatorium Arecibo. Mogą być polem odbiorników w typie europejskiego LOFARa. Mogą też działać na orbicie ziemskiej, a w przyszłości powstaną na Księżycu i innych ciałach niebieskich. Radioteleskop to urządzenie, które może zajrzeć tam, gdzie wzrok nie sięgnie.
encoded: W tym artykule: Radioteleskop – początki obserwacji Co obserwuje radioteleskop? Radioteleskop – budowa Radioteleskop Arecibo Radioteleskop FAST Radioteleskop kosmiczny Początki radioastronomii wiążą z inżynierem i pracownikiem amerykańskiej firmy telekomunikacyjnej Bell Telephone Laboratories. Otrzymał on zadanie wyśledzenia i zidentyfikowania różnych form zakłóceń, które nękały ówczesną komunikację telefoniczną. Inżynier skonstruował w tym celu liniową, kierunkową antenę, dzięki której był w stanie zidentyfikować wszystkie źródła zakłóceń z wyjątkiem jednego. Po miesiącach badań odkrył, że źródło niezidentyfikowanych zakłóceń radiowych pochodzi z gwiazd. A dokładnie z gwiazdozbioru Strzelca, który astronomowie Harlow Shapley i Jan Oort ustalili jako kierunek centrum Drogi Mlecznej. Tak wygląda supermasywna czarna dziura w centrum naszej Galaktyki. Czy to ważne odkrycie? Astronomowie są podzieleni Teleskop Horyzontu Zdarzeń to międzynarodowy program naukowy, którego zadaniem jest obserwacja przestrzeni kosmicznej znajdującej się w bezpośredniej bliskości czarnej dziury. Związani z ni... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/tak-wyglada-supermasywna-czarna-dziura-w-centrum-naszej-galaktyki-czy-to-wazne-odkrycie-astronomowie-sa-podzieleni-fot-eht-collaboration-38e9369.jpeg" width="938" height="380" alt="Tak wygląda supermasywna czarna dziura w centrum naszej Galaktyki. Czy to ważne odkrycie? Astronomowie są podzieleni (fot. EHT Collaboration)" title="Tak wygląda supermasywna czarna dziura w centrum naszej Galaktyki. Czy to ważne odkrycie? Astronomowie są podzieleni (fot. EHT Collaboration)" /> Był rok 1931, a inżynierem tym był Karl Jansky, do dziś uznawany za ojca radioastronomii. Jansky opublikował swoje odkrycia pod koniec 1932 roku, ale nie kontynuował prac. To zadanie przypadło innemu amerykańskiemu inżynierowi i astronomowi – amatorowi, Grote’owi Reberowi. Sam odkrywca został uwieczniony w nazwie jednostki siły emisji fal …

jak-radioteleskop-pomaga-poznawac-wszechswiat-co-juz-odkryto-dzieki-radioteleskopom-fot-jon-g-fuller-vwpics-universal-images-group-via-getty-images-462fbe6.jpeg
width: 1024
height: 683

Łowca komet. Jak astronomowie polują na ciała niebieskie? [WYWIAD]
type: item
date: 2022-02-24T16:16:22.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: asteroida
subject: astronomia
subject: kometa
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: obserwatorium
subject: Wolny czas
description: Dr Kacper Wierzchoś to Polak pracujący przy amerykańskim programie Obrony Planetarnej. Właśnie odkrył swoją czwartą kometę.
encoded: W tym artykule: Jak można odkryć nieznaną wcześniej kometę? Astronomowie cały czas poszukują obiektów, które mogą uderzyć w Ziemię Jak wykryć kometę, która pochodzi spoza Układu Słonecznego Dr Kacper Wierzchoś to astronom polskiego pochodzenia. Jest odkrywcą czterech komet i kilkunastometrowej asteroidy, która przez pewien czas była naturalnym satelitą Ziemi, przez co nazwano ją Małym Księżycem. Odkrył również kilkaset tzw. obiektów NEO (Near Earth Objects). Jest członkiem grupy amerykańskiego programu Obrony Planetarnej Catalina Sky Survey. Mieszka wraz z żoną i kotem w Tuscon w Arizonie. Jak można odkryć nieznaną wcześniej kometę? Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka: Trudno jest rozpoznać kometę na ekranie? Dr Kacper Wierzchoś: Na ekranie wygląda podobnie do innych zarejestrowanych obiektów, po prostu jak poruszająca się kropka. Czasami można dostrzec warkocz, wówczas sprawa jest prosta. Innym razem kropka jest naokoło jaśniejsza, jakby otoczona obłoczkiem. To tak zwana koma, pyłowo-gazowa atmosfera otaczająca jądro komety. W trakcie nocy zwykle dostrzegamy pięć, a nawet 10 znanych komet. Podróż do jądra niedoszłej planety. NASA szykuje misję na Psyche – asteroidę zbudowaną z cennych metali Wystartowała misja NASA mająca zbadać planetoidę Psyche. Ten krążący między Marsem a Jowiszem relikt po formowaniu się Układu Słonecznego jest prawdziwym skarbcem wiedzy i zasobów natur... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/db29a1037fcbced83f9f8ab82b1fff7c960e5c8c-9b6e9ac.jpeg" width="938" height="528" alt="Podróż do jądra niedoszłej planety. Wystartowała misja na Psyche – planetoidę zbudowaną z cennych metali (fot. NASA Television)" title="Podróż do jądra niedoszłej planety. Wystartowała misja na Psyche – planetoidę zbudowaną z cennych metali (fot. NASA Television)" /> Sam dostrzegłeś cztery wcześniej nieznane komety, ostatnią 25 stycznia tego roku. Tym samym wyrównałeś wynik innego polskiego astronoma Antoniego Wilka. Komety fascynowały …

lowca-komet-jak-astronomowie-poluja-na-ciala-niebieskie-fot-mercurio2688-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-2285d6e.jpeg
width: 2048
height: 1024

Jak pracuje się w obserwatorium astronomicznym na odludziu na pustyni Atakama?
type: item
date: 2021-09-02T20:19:37.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: argentyna
subject: astronomia
subject: atakama
subject: Edukacja
subject: obserwatorium
description: Członkowie zespołu astronomów na odległym pustynnym terenie w Argentynie zmagają się z trudnymi warunkami, aby jak najlepiej wykorzystać czyste, ciemne niebo do obserwacji.
encoded: W tym artykule: Sześć godzin do najbliższego miasta Argentyna jak...Antarktyda Wyzwań nie brakuje Wysoko na La Puna de Atacama, jałowym płaskowyżu, który Argentyna dzieli z Chile, stoi obserwatorium astronomiczne Południowe Optyczne Robotyczne Obserwatorium Przejściowe (TOROS). Znajduje się na ono wysokości 4.660 metrów nad poziomem morza, gdzie połączenie czystego, pustynnego nieba i niskiego zanieczyszczenia światłem daje naukowcom szansę na obserwację niektórych z najbardziej enigmatycznych zjawisk wszechświata, w tym fal czasoprzestrzennych znanych jako fale grawitacyjne. TOROS jest tylko pierwszym z trzech obserwatoriów planowanych na tym terenie; docelowo dołączą do niego obiekty przeznaczone do obserwacji kosmosu w podczerwieni oraz monitorowania potencjalnych zagrożeń pozaziemskich, takich jak śmieci kosmiczne i asteroidy. Sześć godzin do najbliższego miasta Na razie jednak TOROS jest samotną placówką badawczą w tej pięknej, lecz dość złowrogiej części argentyńskiej prowincji Salta. Mała, wytrzymała grupa inżynierów, badaczy i personelu pomocniczego w najwyżej położonym obserwatorium w Argentynie porównuje surowe i wymagające warunki do Antarktydy. Do najbliższego dużego miasta, Salta jest około sześciu godzin jazdy samochodem. Teraz pracownicy obserwatorium mają do dyspozycji swój samochód, ale wcześniej byli skazani na korzystanie z lokalnego autobusu, który kursował jeden raz w tygodniu, a podróż około 10 godzin. Naukowcy mieszkają niedaleko obserwatorium, w wiosce Tolar, w budynku publicznym, w którym odbywają się zajęcia i spotkania wspólnoty. Jak mówi Horacio Rodríguez, jeden z pracowników placówki: „Główną zaletą jest jakość nieba. Istnieje tutaj około 90 procent prawdopodobieństwa, że będziemy mieli czyste niebo. W innych obserwatoriach ten odsetek sięga zaledwie 50 procent. Możemy tu prowadzić długie obserwacje, na przykład tranzytów egzoplanet (dochodzi do tego, gdy planeta przechodzi przed swoją gwiazdą), albo słabszych gwiazd i zaglądać głębiej w…

atakama-774a513.jpeg
width: 1024
height: 683

„Potencjalnie niebezpieczna” asteroida leci w kierunku Ziemi. Kiedy znajdzie się najbliżej?
type: item
date: 2021-02-11T11:25:11.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: asteroida
subject: astronomia
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: nasa
subject: obserwatorium
subject: planetoidy
subject: Wolny czas
description: Asteroida o sygnaturze 231937 (2001 FO32) przeleci wyjątkowo blisko Ziemi już w marcu. Choć najpewniej będzie największą i najszybszą skałą, jaka minie nasz glob w tym roku, to NASA uspokaja, że do zderzenia nie dojdzie. Mimo to, została sklasyfikowana jako „potencjalnie niebezpieczna”.
encoded: W tym artykule: Ryzyko zderzenia w 2185 roku Asteroida oficjalnie nazywana 231937 (2001 FO32) została po raz pierwszy zaobserwowana 23 marca 2001 roku. Z obliczeń amerykańskiej agencji kosmicznej wynika, że jej średnica mieści się w przedziale od 0,8 do 1,7 km. Asteroida ma przelecieć obok Ziemi o godzinie 11:03 rano czasu wschodniego (1603 GMT) 21 marca. Skała minie nas z prędkością prawie 124 000 km/h. Odległość, jaka będzie wówczas dzieliła ją od naszej planety oszacowano na 2 mln kilometrów. Kolejny raz asteroida minie Ziemię w 2052 roku. To co prawda bardzo duży dystans, ale wystarczający, aby 2001 FO32 zaklasyfikować do grupy obiektów potencjalnie niebezpiecznych, zgodnie z wytycznymi NASA. Asteroida jest określana jako taka, gdy jej orbita przecina się z ziemską w odległości nie większej niż ok. 7,5 miliona km, a sama skała ma więcej niż 140 metrów średnicy. Tak definiuje obiekty potencjalnie niebezpieczne Centrum Badań Obiektów Bliskich Ziemi (CNEOS, ang. Center for Near-Earth Object Studies). Mniejsze asteroidy nie wymagają tak dokładnych obserwacji, jak te „potencjalnie niebezpieczne”. Biura Koordynacji Obrony Planetarnej NASA podaje, że małe asteroidy przelatują między Ziemią a Księżycem kilka razy w miesiącu, a ich fragmenty wchodzą do atmosfery ziemskiej i rozpadają się w niej prawie codziennie. Gigantyczna asteroida pędzi w kierunku Ziemi. Apophis może uderzyć w 2068 Ogromna asteroida nosząca nazwę Apophis, na cześć egipskiego boga chaosu i mroku, przyspieszyła swój lot przez przestrzeń kosmiczną. Asteroida Apophis jest uznawana za obiekt potencjalnie n... Ryzyko zderzenia w 2185 roku Teleskopy w Nowym Meksyku, które są częścią programu Lincoln Near-Earth Asteroid Research (LINEAR) - programu MIT Lincoln Laboratory finansowanego przez Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych i NASA - wykryły asteroidę 231937 (2001 FO32) 23 marca 2001 roku. Od tamtej pory obserwatoria monitorują jej bieg. Naukowcy wykorzystują te obserwacje do obliczenia orbity asteroidy i …

asteroida-przeleci-w-poblizu-ziemi-juz-21-marca-2021-roku-fot-getty-images-c87bc1a.jpeg
width: 1999
height: 1124

Pierwsze takie zdjęcie w historii. Teleskop uchwycił plamę słoneczną większą od Ziemi
type: item
date: 2020-12-09T14:09:47.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: astronomia
subject: Edukacja
subject: nasa
subject: obserwatorium
subject: słońce
subject: Wolny czas
description: Znajdujące się na hawajskiej wyspie Maui. Obserwatorium Haleakala opublikowało fotografię w bardzo wysokiej rozdzielczości, na której uwieczniono plamy słoneczne. Pierwsze tak dokładne zdjęcie tego zjawiska wykonano przy użyciu teleskopu słonecznego im. Daniela K. Inouye.
encoded: Plamy słoneczne pomagają naukowcom śledzić aktywność na powierzchni naszej centralnej gwiazdy. Te ciemne plamy są początkiem rozbłysków i wyrzutów, które uwalniają światło, materiał słoneczny i energię w przestrzeń. Obserwacja aktywności Słońca jest wyjątkowo istotna, bo może wpływać na działanie satelitów, rakiet, czy systemu GPS. Pomóc w tych obserwacjach ma najnowszy teleskop słoneczny znajdujący się w hawajskim centrum badawczym - Inouye Solar Telescope. – Chociaż rozpoczęcie pracy teleskopu zostało nieco opóźnione ze względu na pandemię COVID-19, to zdjęcie przedstawia wczesny podgląd bezprecedensowych możliwości, jakie narzędzie przyniesie w kontekście naszego rozumienia Słońca – mówi David Boboltz, dyrektor programu National Science Foundation ds. Inouye Solar Telescope. Przełomowe zdjęcie wykonano 28 stycznia tego roku i było jednym z pierwszych, uwieczniających nowy cykl słoneczny. Zostało zrobione krótko po tym, jak Słońce osiągnęło swoje ostatnie minimum słoneczne w grudniu 2019 r., kiedy było mniej aktywne i miało mniej plam. Zdjęcie przedstawia obszar Słońca o średnicy około 16 000 km. Sama uchwycona plama słoneczna jest na tyle duża, że bez problemu zmieściłaby się w niej cała Ziemia. – Obraz plam słonecznych osiąga rozdzielczość przestrzenną około 2,5 razy wyższą niż kiedykolwiek wcześniej, pokazując struktury magnetyczne tak małe, jak 20 kilometrów na powierzchni Słońca – mówi Thomas Rimmele, zastępca dyrektora w National Solar Observatory. View oEmbed on the source website Przewiduje się, że obecne maksimum w tym cyklu słonecznym (czyli moment, w którym Słońce osiągnie szczyt aktywności) nastąpi w połowie 2025 roku. Obserwatorzy są pewni, że czterometrowe zwierciadło główne teleskopu Inouye zapewni najlepszy widok na słoneczny spektakl w tym okresie. – Wraz z początkiem tego cyklu słonecznego wkraczamy również w erę Inouye Solar Telescope. Możemy teraz skierować najbardziej zaawansowany na świecie teleskop słoneczny na Słońce, aby wychwytywać i udos…

plama-sloneczna-zostala-uchwycona-w-styczniu-fot-nso-aura-nsf-f6eabcf.png
width: 1570
height: 858

Polacy odkryli małą „zbuntowaną planetę”. To obiekty bardzo trudne do obserwacji
type: item
date: 2020-10-30T12:16:33.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: astronomia
subject: Edukacja
subject: egzoplanety
subject: obserwatorium
subject: Technologia
description: Polscy astronomowie zaobserwowali najmniejszą dotychczas tzw. planetę swobodną. Obiekt o nazwie OGLE-2016-BLG-1928 podróżuje przez Drogę Mleczną samotnie i nie jest związany z żadną gwiazdą. Jeśli obserwacja zostanie potwierdzona, stanie się kamieniem milowym w badaniach nad swobodnymi planetami.
encoded: Swobodne, czy jak mówią inni – zbuntowane planety są uważane za niezwykle trudne do wykrycia, chociaż powszechnie uważa się, że zarówno w naszej galaktyce, jak i poza nią, jest ich bardzo wiele. – Nasze obecne odkrycie potwierdza, że małomasywne planety swobodne są częste w Drodze Mlecznej, mogą być ich miliardy, i że można je wykrywać i charakteryzować za pomocą obserwacji prowadzonych z powierzchni Ziemi – mówi prof. Andrzej Udalski, kierownik projektu Optical Gravitational Lensing Experiment (OGLE) z Obserwatorium Astronomicznego UW. Naukowcy szacują, że odkryta egzoplaneta ma rozmiary zbliżone do Ziemi i masę mniej więcej trzech mas Marsa. Polowanie na planety swobodne Lata badań i obserwacji przestrzeni pozwoliły dotychczas na wykrycie 4000 egzoplanet. Większość z nich została wykryta za pomocą „metody tranzytu”, w której odnotowuje się spadki jasności gwiazdy, spowodowane przez planetę przelatującą w jej świetle. Druga metoda pozwalająca na zaobserwowanie odległych egzoplanet to tzw. „metoda prędkości radialnej”, która wykrywa ruchy gwiazd wywołany przez grawitację planety. Obie te techniki wymagają obecności gwiazdy macierzystej, wokół której orbituje egzoplaneta, w związku z czym nie są przydatne przy poszukiwaniu planet swobodnych – poruszających się w przestrzeni bez towarzyszącej gwiazdy. Ale istnieje inna technika „polowania” na planety – tzw. „mikrosoczewkowanie grawitacyjne”, które polega na obserwowaniu, jak obiekty znajdujące się na pierwszym planie przechodzą przed odległymi gwiazdami znajdującymi się w tle. Kiedy ciało niebieskie przepływa w polu światła odległej gwiazdy, obiekt znajdujący się bliżej obserwatora może działać jak soczewka grawitacyjna, wyginając i powiększając światło gwiazdy w sposób, który może ujawnić masę obiektu na pierwszym planie oraz inne jego cechy. – Szanse na zaobserwowanie zdarzeń mikrosoczewkowania są niezwykle małe, ponieważ trzy obiekty – źródło światła, soczewka i obserwator – muszą być prawie idealnie wyrównane – mó…

obiekt-znajduje-sie-kilkanascie-tysiecy-lat-swietlnych-od-slonca-i-prawdopodobnie-jest-to-samotna-planeta-fot-obserwatorium-astronomiczne-uniwersytetu-warszawskiego-jan-skowron-bfc5b4d.jpeg
width: 740
height: 414

Na Księżycu znaleziono wodę. NASA ma niepodważalne dowody
type: item
date: 2020-10-27T10:09:13.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: astronauci
subject: astronomia
subject: Edukacja
subject: księżyc
subject: nasa
subject: obserwatorium
subject: Społeczeństwo
description: Naukowcy amerykańskiej agencji już od pewnego czasu zapowiadali, że podzielą się ze światem kolejnym przełomowym odkryciem. Po tym, jak świat obiegła informacja o śladach życia na Wenus, teraz oczy wszystkich kierują się w stronę naszego naturalnego satelity. NASA właśnie potwierdziła, że ma dowody na istnienie wody na Księżycu.
encoded: Naukowcy NASA twierdzą, że dzięki powietrznemu obserwatorium SOFIA po raz pierwszy zebrali przekonujące dowody na istnienie wody na oświetlonej słońcem powierzchni Księżyca. Odkrycie to wskazuje, że woda może być rozprowadzana po całej powierzchni Księżyca, a nie tylko w zimnych, zacienionych miejscach, jak wcześniej sądzono. To wiadomość szczególnie przełomowa w kontekście planowanej na 2024 rok misji Artemis, w ramach której na srebrny glob ma powrócić człowiek. Odkrycia dokonano dzięki Stratosferycznemu Obserwatorium Astronomii Podczerwonej (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy – w skrócie SOFIA). SOFIA to zmodyfikowany Boeing 747 wyposażony w teleskop ze zwierciadłem o średnicy ok. 2,7 metra. SOFIA zgromadziła niezbędne dane, a Casey Honniball z NASA Goddard, wraz ze współpracownikami dokonała pomiarów długości fal światła słonecznego, odbijających się od powierzchni Księżyca. To pozwoliło obserwatorom wykryć istnienie sygnatury chemicznej, która jednoznacznie została określona jako H2O. SOFIA wykryła cząsteczki wody (H2O) w kraterze Clavius, jednym z największych kraterów widocznych z Ziemi, znajdującym się na południowej półkuli Księżyca. Wcześniejsze obserwacje powierzchni Księżyca wykryły pewną formę wodoru, ale nie były w stanie odróżnić wody od jej bliskiego krewnego, hydroksylu (OH). Dane z tego miejsca ujawniają wodę w stężeniach od 100 do 412 części na milion (w przybliżeniu 0,35 litra wody) uwięzionej w metrze sześciennym gleby. – Jest to mniej więcej tyle samo, ile rozpuszcza się w lawie wypływającej z grzbietów śródoceanicznych Ziemi, która mogłaby zostać zebrana w celu wytworzenia wody w stanie ciekłym w odpowiednich warunkach temperatury i ciśnienia – mówi Mahesh Anand, profesor planetologii na Open University w Milton Keynes, w wypowiedzi dla „The Guardian”. Dla porównania, pustynia Sahara ma 100 razy więcej wody niż obszar zbadany przez NASA. Pomimo niewielkich ilości, odkrycie nasuwa nowe pytania o to, jak powstaje woda i jak utrzymu…

woda-na-ksiezycu-to-wazna-wiadomosc-dla-misji-artemis-ktora-ma-wystartowac-w-2024-roku-fot-getty-images-3587ef2.jpeg
width: 1400
height: 788

A może właśnie oni wypatrzą dziewiątą planetę? W Radomiu otwarto obserwatorium
type: item
date: 2016-02-01T16:46:18.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: astronomia
subject: obserwatorium
subject: Radom
description: Nowo wybudowane w Radomiu obserwatorium astronomiczne zostanie otwarte z początkiem ferii, które na Mazowszu rozpoczynają się w poniedziałek. Placówka ma służyć głównie uczniom radomskich szkół, ale przewidziane są też pokazy dla dorosłych mieszkańców i przyjezdnych.
encoded: Obserwatorium ma głównie służyć do celów edukacyjnych. Jako pierwsi będą mogli obserwować niebo uczestnicy półzimowisk organizowanych przez radomskie szkoły w czasie ferii. Po przerwie zimowej zaplanowano regularne zajęcia dla uczniów. Pozostali mieszkańcy i osoby przyjezdne, zainteresowane astronomią, będą mogły odwiedzić obserwatorium w wyznaczonych dniach. Informacji na ten temat należy szukać na stronie internetowej placówki. Obserwatorium ma być czynne w ciągu dnia oraz - przy dobrej widoczności – także wieczorami i w godzinach nocnych. „Obserwacje prowadzone będą oczywiście przy okazji ważnych wydarzeń astronomicznych, takich jak: koniunkcje i tranzyty planet czy maksima meteorów” – zapowiedział Marek Lipiec, dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej nr 17 w Radomiu, na terenie której zostało wybudowane obserwatorium. Wewnątrz obrotowej kopuły astronomicznej obserwatorium znajduje się 14-calowy teleskop. Z dwóch tarasów widokowych można dokonywać obserwacji przy pomocy teleskopów mobilnych. W budynku znajduje się sala dydaktyczna ze stanowiskami komputerowymi połączonymi z teleskopem głównym. Inwestycja kosztowała nieco ponad 667 tys. zł. Jej budowę sfinansowano z tzw. budżetu obywatelskiego. Projekt zgłosiła do realizacji grupa młodych mieszkańców radomskiego osiedla Południe, na którym wybudowano obserwatorium. Źródło: PAP

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5b0a22b3f48dc0277b72b9643b7d47b7d700b360-4016e74.jpeg
width: 1000
height: 714

Oto najlepsze zdjęcia astronomiczne tego roku [GALERIA]
type: item
date: 2015-10-21T09:52:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: astronomia
subject: konkursy
subject: obserwatorium
description: Francuz Luc Jamet pokonał ponad tysiąc amatorów i profesjonalistów z całego świata i zgarnął tytuł Insight Astronomy Photographer of the Year 2015 w konkursie organizowanym przez Królewskie Obserwatorium Astronomiczne w Greenwich.
encoded: Jurorzy nagrodzili go za zdjęcie wykonane podczas całkowitego zaćmienia słonecznego 20 marca 2015 w dolinie Sassendalen w norweskim archipelagu Svalbardu. – Całkowite zaćmienie słońca było jednym z głównych wydarzeń astronomicznych tego roku i Luc Jamet uchwycił je perfekcyjnie. Jestem zachwycony tym, w jaki sposób lodowy krajobraz Svalbardu odbija i uwypukla kolory nieba – kolory, które pojawiają się jedynie na kilka minut. To czyni z zaćmienia niezapomniane przeżycie – mówi dr Marek Kukula z Królewskiego Obserwatorium Astronomicznego w Greenwich. Oprócz nagrody głównej jury przyznało również nagrody i wyróżnienia w kilkunastu kategoriach. Konkurs organizuje Królewskie Obserwatorium Astronomiczne w porozumieniu z Insight Investment i magazynem "BBC Sky at Night". Zwycięskie zdjęcia będą pokazywane w Greenwich do 26 czerwca 2016 roku. Zobacz galerię zwycięskich zdjęć już teraz!

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8922fc13fce372d81e5160ca4d9358e091ce583e-77f0ce3.jpeg
width: 3456
height: 2304

Kosmiczny wzrok
type: item
date: 2009-10-29T13:07:20.000Z
creator: Timothy Ferris
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: galileusz
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwatorium
subject: teleskop
description: Wystarczy raz popatrzeć w niebo przez teleskop, a zachwycające widoki złotych pierścieni Saturna, gromad gwiazd migoczących jak klejnoty na czarnym aksamicie i galaktyk rozświetlonych subtelną poświatą pozwolą odczuć, że nasz świat jest zaledwie niewielką cząstką gigantycznego Wszechświata.
encoded: Szybko rodzi się ciekawość, jak te odległe cudeńka widać przez mocniejszy teleskop. Pierwszy raz gwiazdy przez teleskop oglądał 400 lat temu Galileusz. Gdy próbował nakreślić mapę nieba, szybko się poddał, „przytłoczony ogromną liczbą gwiazd”, chociaż ograniczył się tylko do gwiazdozbioru Oriona. Dostrzegł góry na Księżycu, co podważyło przyjmowany wówczas pogląd, jakoby ciała niebieskie były zbudowane z nieziemskiego eteru. Prześledził ruch czterech jasnych księżyców krążących wokół Jowisza jak planety w miniaturowym Układzie Słonecznym – krytycy heliocentrycznego systemu kopernikańskiego uważali, że jest to fizycznie niemożliwe. Na podstawie obserwacji stwierdził też, że Ziemia nie jest dominującym elementem Wszechświata. Wkrótce on i inni uczeni przystąpili do udoskonalania urządzeń przybliżających kosmos. Nie potrafiono jeszcze wytwarzać soczewek o dużych średnicach – jedynym sposobem na zwiększenie mocy i poprawę jakości obrazu było budowanie teleskopów jak najdłuższych. Tubus przyrządu złożonego w Gdańsku przez Jana Heweliusza miał 46 m długości. Wisiał na linach na słupie i kołysał się przy każdym podmuchu wiatru. Aby tego uniknąć, w Holandii bracia Huygensowie skonstruowali teleskop pozbawiony tubusu: soczewkę obiektywu zamocowali na platformie, a 60 m dalej ulokowali soczewkę okularu, przy której stawał obserwator. Niestety, takie instrumenty dawały niewyraźne obrazy planet i gwiazd, podsycając tylko pragnienie, by zobaczyć więcej. Oczekiwania te spełnił teleskop zwierciadlany skonstruowany po raz pierwszy przez Isaaca Newtona. Do skupienia światła gwiazd w jednym punkcie wystarczyło tylko jedno precyzyjnie wyszlifowane zwierciadło. Metalowe zwierciadła szybko stały się popularne; William Herschel odlewał je w swym ogrodzie i w piwnicy – gdy pękła forma, musiał uciekać przed strumieniem płynnego metalu. Ryzyko i wysiłek opłaciły się jednak, bo za pomocą swego teleskopu odkrył Urana. Największe współczesne teleskopy mają zwierciadła o średnicy do 10 m. Są wy…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/29e1df19883fa666e3b922c78851a6ae317b368e-16d4a9b.jpeg
width: 714
height: 475