National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-07-22T06:00:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Tajemniczy zakątek na granicy Polski. Ukryty w lesie rezerwat kryje enklawę żółwi i mroczną historię
items: Kołyma stała się piekłem Stalina. System łagrów działał bezlitośnie
items: Irma Grese siała postrach w Auschwitz-Birkenau. Jej niewyobrażalne okrucieństwo do dziś budzi grozę
items: Sobibór był przerażająco efektywnym trybem w niemieckiej machinie zbrodni. Liczba ofiar budzi grozę
items: Czy tragiczną historią można handlować? Otwarta aukcja przedmiotów z Auschwitz, Majdanka i Katynia anulowana po proteście Polski
items: Ta substancja miała być środkiem owadobójczym. Stała się narzędziem masowego mordu
items: Tak wyglądało wyzwolenie Auschwitz. 80. rocznica wydarzenia przebiega w cieniu skandalu
items: Odkryto zapomnianą część KL Auschwitz-Birkenau. „Nie wyobrażałem sobie, że będzie to taka skala znaleziska"
items: Rudolf Hoess. „Diabeł z Auschwitz” i (anty)bohater „Strefy interesów”
items: Władysław Bartoszewski. Dlaczego 2022 jest jego rokiem?
items: „Demograficzne ludobójstwo” w Chinach. Przymusowa sterylizacja ujgurskich kobiet
items: Archeolodzy odkryli tunel na terenie dawnego obozu zagłady

Tajemniczy zakątek na granicy Polski. Ukryty w lesie rezerwat kryje enklawę żółwi i mroczną historię
type: item
date: 2026-07-22T06:00:01.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: lasy
subject: obóz koncentracyjny
subject: polesie
subject: wschód
description: Lasy Sobiborskie stanowią jeden z najcenniejszych obszarów polskiej przyrody. W tamtejszych koronach drzew ukrywają się puszczyki mszarne, na niebie dostrzec można unikatowego w skali kraju gadożera, a w licznych torfowiskach swój żywot prowadzą żółwie błotne. Mimo bogactwa zarówno fauny, jak i flory miejsce to nadal uchodzi za niepopularne turystycznie, co sprawia, że wyjazd do Sobiborskiego Parku Krajobrazowego to doskonały plan na wakacyjny wypad bez tłumów.
encoded: Wielu turystów kończy eksplorację wschodniej Polski na ziemiach Podlasia. Część z nich nie jest świadoma, że zmierzając przez 3,5 godziny wzdłuż polsko-białoruskiej granicy na południe, dotrze do miejsca, w którym piękno natury zderza się z makabrycznymi historiami z czasów II wojny światowej. Stolica żółwi Sobiborski Park Krajobrazowy obejmuje 6 rezerwatów przyrody. Najsłynniejszym z nich jest rezerwat „Żółwiowe Błota”, w którym od niemal 40 lat chroni się skrajnie rzadkiego i zagrożonego wyginięciem w skali całej Europy żółwia błotnego. Serce rezerwatu stanowią trzy jeziora: Wspólne, Kobyłka i Pereszpa, otoczone rozległymi torfowiskami, trzęsawiskami oraz borami bagiennymi. To idealne, niedostępne dla człowieka środowisko dla tych niezwykle rzadkich gadów. Aby nie zakłócać rytmu życia naszych jedynych żółwi, władze parku ograniczają turystyczną ekspansję na terenach mokradeł. Nad jeziora prowadzą skromne ścieżki, ale oferują dalekie od skromnych widoki. Z punktów widokowych można napawać się spokojem okolicznych torfowisk i bagien, delektując się odgłosami obecnej tu przyrody. Miejsce Zagłady pośrodku lasu W samym sercu Sobiborskiego Parku znajduje się Muzeum i Miejsce Pamięci przypominające tragiczne losy tutejszego Obozu Zagłady (SS-Sonderkommando Sobibor). W nazistowskim piekle w latach 1942–1943 zginęło ok. 250 tysięcy Żydów, zamordowanych cyklonem B w komorach gazowych. Muzeum opowiadające o ludobójstwie powstało w 1993 roku – w 50. rocznicę zbrojnego powstania więźniów obozu. Obecnie dla zwiedzających otwarte są dwie wystawy: główna, gdzie na 16 panelach tematycznych opowiadana jest historia Obozu Zagłady, oraz czasowa, skupiona wokół nazistowskiej akcji „Reinhardt”, która miała doprowadzić do wymordowania Żydów w Generalnym Gubernatorstwie i Okręgu Białostockim. Wejście na obie wystawy jest bezpłatne, a muzeum czynne jest od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00–17:00. W okresie letnim w soboty i niedziele kursuje specjalny pociąg regionalny z Chełma do Włod…

FABRIC-KOLAZ-32-34-225ed51.jpg
width: 2813
height: 1875

Kołyma stała się piekłem Stalina. System łagrów działał bezlitośnie
type: item
date: 2026-06-20T12:34:37.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: komunizm
subject: obóz koncentracyjny
subject: rosja
subject: zsrr
description: Kołyma, mimo że jest przede wszystkim nazwą geograficzną, w zbiorowej pamięci narodów dawnego bloku wschodniego zapisała się przede wszystkim jako metonimia obszaru, który przez ćwierć wieku stanowił jedno z najbardziej przerażających ogniw systemu gułagów. To właśnie tam, na terenach dzisiejszego obwodu magadańskiego, przymusowi robotnicy wykuwali w wiecznej zmarzlinie fundamenty stalinowskiego imperium.
encoded: Spis treści: Złoto, Dalstroj i początek zbrodniczego systemu Wydobycie za wszelką cenę Droga Kości, czyli najdłuższy cmentarz świata Mroczna strona nauki Blatni, polityczni i system kontroli Los Polaków w obozach Kołymy Miasta widma Obozy pracy przymusowej powstały już na początku sowieckich rządów. Władze ZSRR kierowały tam głównie politycznych przeciwników. Zbrodnicza machina szybko zaczęła się rozrastać, aż w końcu osiągnęła niebotyczne rozmiary. Jednym z jej kluczowych trybów stał się system łagrów w Jakuckiej ASRR. Złoto, Dalstroj i początek zbrodniczego systemu Pod koniec lat 20. XX wieku Związek Radziecki znajdował się w fazie pogoni za zachodnią technologią. Aby sfinansować wielką industrializację, Stalin potrzebował twardej waluty, którą światowe rynki finansowe przyjęłyby bez pytań. W 1928 roku ekspedycja Jurija Bilibina potwierdziła istnienie gigantycznych złóż złota w dorzeczu Kołymy. To, co dla geologów było triumfem, dla setek tysięcy ludzi miało stać się wyrokiem śmierci. Ogromnym wyzwaniem dla tego przedsięwzięcia była sama lokalizacja. Eksploatacja naturalnych bogactw w regionie, do którego nie prowadziły żadne drogi, gdzie zima trwa osiem miesięcy, a ziemia twardością przypominała beton, wydawała się niemożliwa. Władze Związku Radzieckiego znalazły jednak rozwiązanie tego problemu. 13 listopada 1931 roku OGPU powołało Dalstroj – organizację będącą czymś w rodzaju hybrydy przedsiębiorstwa górniczego i absolutnej dyktatury wojskowej, która otrzymała pod zarząd obszar o powierzchni blisko 3 milionów kilometrów kwadratowych. Twór ten nie podlegał zwykłym prawom gospodarczym. Jego nadrzędną misją było dostarczenie złota za wszelką cenę. Fundament tego systemu stworzył Eduard Berzin, pierwszy dyrektor. Wydobycie za wszelką cenę W początkowym okresie łagry Kołymy miały jeszcze charakter „produkcyjny”. Więźniowie byli traktowani jak zasób, który należy eksploatować, ale o który trzeba minimalnie dbać, by był wydajny. Wprowadzano nawet systemy premiowe i sk…

kolyma-1b042ac.jpg
width: 1800
height: 1200

Irma Grese siała postrach w Auschwitz-Birkenau. Jej niewyobrażalne okrucieństwo do dziś budzi grozę
type: item
date: 2026-02-15T10:24:00.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: II wojna światowa
subject: niemcy
subject: obóz koncentracyjny
subject: zbrodnia
description: Irma Grese, jeden z najokrutniejszych trybów w niemieckiej machinie zagłady, zapisała się na kartach historii krwawymi literami. Młoda kobieta, tak naprawdę dopiero przekraczająca próg dorosłości, była jedną z najokrutniejszych nadzorczyń w obozie Auschwitz-Birkenau. Jak to możliwe, że zwyczajna dziewczyna z wiejskiej rodziny stała się symbolem bestialstwa?
encoded: Spis treści: Traumatyczne dzieciństwo Zanim stała się katem, chciała pomagać Ucieczka w ideologię Piękna bestia z Birkenau Proces w Lüneburgu Wśród wykonawców planu „ostatecznego rozwiązania” nie brakowało potworów o iście sadystycznych skłonnościach. Właściwie każdy strażnik w dowolnym obozie koncentracyjnym musiał mieć w sobie coś nieludzkiego, by móc wykonywać swoje okrutne obowiązki. Jednak jedna osoba wyróżniała się w tym pokaźnym gronie okrucieństwem, które wykraczało dalece poza granice ludzkiej wyobraźni. To Irma Grese, nazwana przez więźniów „piękną bestią”. Traumatyczne dzieciństwo Irma Grese urodziła się 7 października 1923 roku we Wrechen – niewielkiej osadzie rolniczej w Meklemburgii, w regionie Feldberger Seenlandschaft. Była trzecim z pięciorga dzieci Alfreda Antona Alberta Grese i Berty Wilhelmine Winter. Rodzina Grese reprezentowała typową dla tego regionu i okresu warstwę pracującą. Alfred był zatrudniony jako starszy dojarz w lokalnym majątku ziemskim. Według relacji jej siostry, Helene, Irma w dzieciństwie była osobą wycofaną i nieśmiałą. Stroniła od konfliktów i nie przejawiała żadnych cech sadystycznych. Była raczej dzieckiem lękliwym, unikającym konfrontacji. Co zatem zadecydowało, że w przyszłości stała się katem dla tak wielu osób? Niewykluczone, że wpływ na to miała trauma, której doświadczyła jako 13-latka. W 1936 roku jej matka odebrała sobie życie, wypijając kwas solny. Dla dziewczynki w okresie dojrzewania, kiedy formuje się tożsamość, to wydarzenie musiało być ogromnym wstrząsem. Zanim stała się katem, chciała pomagać Po śmierci matki, Irma pozostała pod opieką surowego ojca. W wieku 14 lat rzuciła szkołę i opuściła rodzinny dom. Przeprowadziła się do Fürstenbergu, gdzie odbyła „rok pracy na roli” Reichsarbeitsdienst. Później pracowała w mleczarni i sklepie, ale to jej nie wystarczało. Chciała zostać pielęgniarką i to nie byle gdzie, bo w sanatorium w Hohenlychen, ekskluzywnym ośrodku SS. Dostała tam posadę pomocy pielęgniarskiej, ale …

IrmaGrese-c23c387.jpg
width: 1463
height: 975

Sobibór był przerażająco efektywnym trybem w niemieckiej machinie zbrodni. Liczba ofiar budzi grozę
type: item
date: 2025-12-28T13:29:45.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: II wojna światowa
subject: Naziści
subject: niemcy
subject: obóz koncentracyjny
subject: żydzi
description: Sobibór, a dokładnie – SS-Sonderkommando Sobibor – funkcjonował przez krótki, za to intensywny okres, od maja 1942 do października 1943 roku. Niezbyt długi czas działania tego miejsca i ogromna liczba ofiar niemieckiej machiny zbrodni podkreślają ekstremalną wydajność, narzuconą w ramach „planu ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”.
encoded: Spis treści: Ludobójczy projekt Ukryty przed światem kombinat zbrodni Mechanizm eksterminacji Opór i powstanie Likwidacja obozu SS-Sonderkommando Sobibor był jednym z najwydajniejszych ośrodków masowej zbrodni w historii. Obóz służył wyłącznie do natychmiastowej eliminacji, wykorzystując spaliny z tlenkiem węgla jako narzędzie zagłady. Choć jego działalność trwała zaledwie półtora roku, pochłonęła życie co najmniej 170 tys. Żydów z całej Europy. Ludobójczy projekt Niemiecki obóz zagłady SS-Sonderkommando Sobibor był jednym z trzech ośrodków masowej eliminacji, obok Bełżca i Treblinki, stworzonych w ramach strategicznej i ściśle tajnej operacji pod kryptonimem akcja „Reinhardt”. Zbrodnicze działania trwały od marca 1942 do listopada 1943 roku i były scentralizowanym planem eliminacji Żydów w Generalnym Gubernatorstwie i Europie Wschodniej. Szacuje się, że w ramach akcji Reinhardt Niemcy zgładzili około 1,6 mln europejskich Żydów. Skala zbrodni popełnionych w tych trzech obozach pochłonęła łącznie więcej ofiar niż cały kompleks obozowy Auschwitz-Birkenau, mimo że ten jest powszechnie uznawany za główny symbol Holokaustu. Sobibór, podobnie jak Bełżec i Treblinka, reprezentował model obozu zagłady, przynajmniej przez większość czasu. Ośrodki te zostały zaprojektowane wyłącznie w celu szybkiej i masowej eliminacji, celowo unikając połączenia z obozami pracy koncentracyjnej. Ta ścisła, czysto zbrodnicza funkcja, implikowała specyficzną architekturę oraz wymuszała dążenie do totalnego zniszczenia śladów działań, które tam podejmowano. Dowództwo całej operacji znajdowało się w Lublinie, skąd zarządzano logistyką i personelem, wprzęgając w mechanizmy ludobójstwa również KL Lublin (Majdanek). Ukryty przed światem kombinat zbrodni Sobibór został wybudowany w izolowanym, zalesionym terenie, przy linii kolejowej Lublin-Chełm-Włodawa. Zbrodnicza machina śmierci stanęła w słabo zaludnionej okolicy, z trzech stron otoczonej sosnowym borem. Taka lokalizacja miała służyć ułatwieniu u…

sobibor-673c4e8.jpg
width: 1800
height: 1200

Czy tragiczną historią można handlować? Otwarta aukcja przedmiotów z Auschwitz, Majdanka i Katynia anulowana po proteście Polski
type: item
date: 2025-11-17T11:43:42.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: II wojna światowa
subject: niemcy
subject: obóz koncentracyjny
subject: polska
description: Niemiecki dom aukcyjny Felzmann zamierzał sprzedać 623 przedmioty związane z obozami koncentracyjnymi Auschwitz i Majdanek oraz zbrodnią w Katyniu. Aukcja została anulowana po gwałtownym proteście Polski i międzynarodowych instytucji. Rząd będzie się domagał zwrotu pamiątek, które – jeśli okażą się autentyczne – miałyby trafić do polskich muzeów.
encoded: Dom aukcyjny Felzmann z Neuss w Niemczech planował sprzedaż 623 artefaktów pochodzących z czasów II wojny światowej, w tym z Auschwitz, Majdanka oraz powiązanych ze zbrodnią katyńską. Aukcja zatytułowana „System terroru część II 1933–1945” miała odbyć się 17 listopada 2025 roku. Każdy z przedmiotów był wyceniony i przygotowany do sprzedaży na otwartej aukcji dostępnej dla klientów z całego świata. Aukcja przedmiotów z Auschwitz wywołała burzę W katalogu aukcji znalazły się m.in. listy więźniów z obozu Auschwitz, dokumenty z Dachau dotyczące przymusowej sterylizacji, propagandowe plakaty antysemickie, oraz pamiątki po ofiarach zbrodni katyńskiej – np. listy Henryka Umińskiego i Jana Leszczyńskiego. Cena wywoławcza za niektóre z tych pamiątek sięgała 500 euro. Gwałtowną reakcję wywołał fakt, że wystawione przedmioty zawierały dane osobowe ofiar, a także ich osobiste zapiski i listy. Międzynarodowy Komitet Oświęcimski nazwał aukcję „cynicznym i bezwstydnym przedsięwzięciem”. Portal aukcyjny w rozmowie z Frankfurter Allgemeine Zeitung stwierdził, że „prywatni kolekcjonerzy prowadzą intensywne badania i przyczyniają się do pogłębiania wiedzy historycznej. Ich działalność służy zachowaniu pamięci, a nie handlowaniu cierpieniem”. Redakcja dziennika przypomniała też, że podobna aukcja już się odbyła 6 lat temu. Reakcja Polskiej dyplomacji Rząd RP natychmiast zareagował. Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski poinformował, że ambasador Jan Tombiński interweniował u władz Westfalii, a on sam prowadził rozmowy z szefem niemieckiego MSZ Johannem Wadephulem. Po interwencji polskich władz dom aukcyjny Felzmann wycofał aukcję ze swojej strony internetowej, nie podając jednak żadnego wyjaśnienia. Prezydent RP Karol Nawrocki wezwał polski rząd do zdecydowanego działania – zażądania zwrotu pamiątek lub ich wykupu, jeśli zajdzie taka potrzeba. Koszt tego wykupu miałby zostać doliczony do rachunku reparacyjnego. Minister kultury Marta Cienkowska zadeklarowała, że Polska nie zam…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/11/AdobeStock599798963EditorialUseOnly-87a80ec.jpeg
width: 3800
height: 2517

Ta substancja miała być środkiem owadobójczym. Stała się narzędziem masowego mordu
type: item
date: 2025-05-18T11:03:14.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: historia polski
subject: II wojna światowa
subject: obóz koncentracyjny
subject: zagłada
description: Cyklon B w czasie II wojny światowej stał się oliwą smarującą tryby niemieckiej machiny zagłady. W poszukiwaniu najwydajniejszej metody „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”, nazistowscy oprawcy opracowali okrutny system eksterminacji. W komorach gazowych obozów życie straciło ponad milion niewinnych ofiar, przede wszystkim Żydów, ale także Polaków, Sowietów i Romów. Wszyscy oni umierali w niewyobrażalnych mękach.
encoded: Spis treści: Odpowiedzialni za zagładę Środek owadobójczy stał się narzędziem masowego mordu Pierwsze użycie Cyklonu B na ludziach Niewyobrażalnie okrutna śmierć Machina śmierci ruszyła Ręka sprawiedliwości dosięgnęła tych, którzy przyczynili się do zagłady Jak na ironię, Cyklon B, symbol Holokaustu, wymyślił Niemiec żydowskiego pochodzenia – Fritz Haber. W zamyśle naukowca (który w 1918 roku został nagrodzony Noblem za opracowanie metody syntezy amoniaku), specyfik ten miał służyć do zabijania insektów – pcheł i wszy. Sprawdził się doskonale podczas I wojny światowej, gdy był używany do dezynfekcji mundurów i bielizny. Utalentowany chemik z całą pewnością nie zdawał sobie sprawy, że opracowany przez niego specyfik w niedalekiej przyszłości posłuży do masowej eksterminacji jego narodu. Odpowiedzialni za zagładę W 1933 roku, gdy w nazistowskich Niemczech rozpoczęło się prześladowanie Żydów, Fritz Haber uciekł, by ratować życie. Cyklon B był jednak nieprzerwanie produkowany. Już w czasie wielkiej wojny, wytwarzaniem insektycydu zajmowała TASCH, czyli Technischer Ausschuss für Schädlingsbekämpfung (Komisja Techniczna ds. Walki ze Szkodnikami). Po wojnie instytucja została przekształcona w spółkę Degesch (Deutsche Gesellschaft für Schädlingsbekämpfung), której udziałowcami były czołowe niemieckie przedsiębiorstwa chemiczne. Prawa do znaku handlowego i dystrybucji miały dwie spółki (de facto kontrolowane przez Degesch) – Heli i Testa. Pierwsza prowadziła sprzedaż po zachodniej stronie Łaby, druga – po wschodniej. To właśnie Testa zaopatrywała większość obozów zagłady. Środek owadobójczy stał się narzędziem masowego mordu Czym właściwie był Cyklon B? Silny insektycyd miał formę szaro-niebieskiego granulatu, wytwarzanego z ziemi okrzemkowej. Granulki były nasączone cyjanowodorem, związkiem chemicznym zbudowanym z wodoru, węgla i azotu. Zanim w niemieckich obozach zagłady stanęły komory gazowe, Cyklon B był wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem – do odwszawiania i dezynfe…

cyklon-B-Majdanek-ef093c4.jpg
width: 3648
height: 2736

Tak wyglądało wyzwolenie Auschwitz. 80. rocznica wydarzenia przebiega w cieniu skandalu
type: item
date: 2025-01-27T11:55:19.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: historia polski
subject: II wojna światowa
subject: Naziści
subject: obóz koncentracyjny
subject: oświęcim
subject: żydzi
description: Wyzwolenie Auschwitz-Birkenau to symboliczny upadek nazistowskiego systemu zagłady. Na pamiątkę tych wydarzeń 27 stycznia został ustanowiony Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Jak wyglądało wyzwolenie Auschwitz 80 lat temu?
encoded: Spis treści: Ewakuacja obozu i marsze śmierci Zacieranie śladów Kto wyzwolił Auschwitz? 80. rocznica wyzwolenia Auschwitz-Birkenau 27 stycznia 1945 roku zapisał się w historii jako dzień wyzwolenia Auschwitz-Birkenau. Był to największy obóz koncentracyjny i jednocześnie obóz zagłady, w którym zamordowano ponad milion ludzi, głównie Żydów, ale także Polaków, Romów, jeńców radzieckich oraz przedstawicieli innych narodowości. Dziś to jedno z najważniejszych miejsc pamięci w naszym kraju i obowiązkowy punkt wycieczek Żydów oraz turystów z innych krajów. Od wyzwolenia Auschwitz 80 lat temu, nadal dowiadujemy się nowych informacji o kulisach życia i zagłady w obozie. Cennym źródłem wiedzy okazały się przedmioty z zapomnianej części Auschwitz. Odnaleziono je w 2023 roku podczas prac związanych z budową obwodnicy Oświęcimia i drogi S1. Ewakuacja obozu i marsze śmierci W ostatnich miesiącach II wojny światowej Trzecia Rzesza zmagała się z coraz trudniejszym do odparcia naporem wojsk alianckich. Na wschodzie Armia Czerwona prowadziła ofensywę zimową. Szybko posuwała się na zachód i wyzwalała kolejne terytoria okupowane przez Niemców. Władze obozu, zdając sobie sprawę z nadciągającej klęski, rozpoczęły likwidację KL Auschwitz-Birkenau. Proces ewakuacji obozu rozpoczął się w sierpniu 1944 roku i trwał do stycznia 1945 roku. W tym czasie wywieziono około 65 tys. więźniów. W większości trafili do innych obozów w Trzeciej Rzeszy. W połowie stycznia 1945 roku Niemcy rozpoczęli ostateczną likwidację Auschwitz. W dniach od 17 do 21 stycznia około 56 tys. więźniów zostało zmuszonych do udziału w tzw. marszach śmierci. Były to piesze kolumny ewakuacyjne prowadzone przez Dolny i Górny Śląsk. Nierzadko liczyły setki kilometrów. Marsze odbywały się w ekstremalnych warunkach pogodowych. Mowa w końcu o połowie stycznia. Wycieńczenie, głód, choroby oraz brutalność esesmanów doprowadziły do śmierci tysięcy więźniów. Na trasach marszów strażnicy strzelali zarówno do tych, którzy próbowali ucie…

Wyzwolenie-Auschwitz-Birkenau-63eea26.jpg
width: 5292
height: 3937

Odkryto zapomnianą część KL Auschwitz-Birkenau. „Nie wyobrażałem sobie, że będzie to taka skala znaleziska"
type: item
date: 2024-04-11T12:40:38.000Z
creator: Wiktoria Szydło
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: II wojna światowa
subject: obóz koncentracyjny
subject: odkrycia
description: Podczas ubiegłorocznych prac związanych z budową obwodnicy Oświęcimia i drogi S1 odkryto cenne ślady historii. Wiele z nich pochodzi z okresu II wojny światowej. Szczególną uwagę przykuwają przedmioty z zapomnianej części KL Auschwitz-Birkenau.
encoded: W tym artykule: Ziemia po raz kolejny odsłoniła cenne ślady przeszłości Odnaleziono setki przedmiotów związanych z historią Auschwitz Poruszające znaleziska z nazistowskiego obozu koncentracyjnego Historia znalezisk dokonanych podczas budowy obwodnicy Oświęcimia i drogi S1 sięga zarówno okresu II wojny światowej, jak i odleglejszych czasów. Szczególnie cenne są jednak przedmioty pochodzące z zapomnianego obozowego śmietnika KL Auschwitz-Birkenau. – O istnieniu obozowego śmietnika było wiadomo. Natomiast nie wyobrażałem sobie, że będzie to taka skala znaleziska – mówi Dagmar Kopijasz z Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau cytowany przez portal Oświęcim Nasze Miasto. Ziemia po raz kolejny odsłoniła cenne ślady przeszłości Od ostatecznej likwidacji i ewakuacji nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau minęło przeszło 79 lat. Od tamtej pory ziemia co jakiś czas odsłania ślady tragicznych wydarzeń, które rozgrywały się w tym regionie podczas II wojny światowej. W marcu 2024 roku w czasie prac związanych z dostosowaniem bloku 8 w byłym niemieckim obozie Auschwitz odnaleziono nietypowe szachy należące niegdyś do więźniów. Z kolei niecały miesiąc później cenne znaleziska odkryto na trasie obwodnicy Oświęcimia. Już sam planowany przebieg obwodnicy pozwalał przypuszczać, że podczas prac budowlanych znajdą się miejsca mające ogromną wartość dla historyków. Specjaliści uwzględnili między innymi konieczność zachowania trzech schronów zbudowanych przez Niemców, które znajdowały się na terenie planowanej inwestycji. Pierwszy z nich był swoistym systemem umocnień. Wybudowano go w Jedlinie w 1944 roku w celu zabezpieczenia się przed ofensywą wojsk radzieckich. Dwa kolejne znaleziono w Pławach. Były to schrony przeciwlotnicze dla żołnierzy pilnujących zakładów ulokowanych na południe od KL Birkenau. Wszystkie trzy obiekty zostały przeniesione w inne miejsce, aby nie zakłócać budowy trasy. Eksperci nie przewidzieli jednak, że znalezisk będzie o wiele wi…

kl-auschwitz-c9cd59e.png
width: 1200
height: 630

Rudolf Hoess. „Diabeł z Auschwitz” i (anty)bohater „Strefy interesów”
type: item
date: 2024-03-18T07:29:02.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: II wojna światowa
subject: Naziści
subject: niemcy
subject: obóz koncentracyjny
description: Gdy sto metrów dalej masowo ginęli zupełnie niewinni ludzie, Rudolf Hoess wraz ze swoją rodziną prowadził, jak gdyby nigdy nic, sielankowe życie. Ich dwukondygnacyjny dom z ogrodem i basenem stał tuż za murami obozu Auschwitz.
encoded: W tym artykule: Kim był Rudolf Hoess? Dom Rudolfa Hoessa w Oświęcimu „Strefa interesów” Jonathana Glazera Jak zginął Rudolf Hoess? Rudolf Hoess okazał się nie tylko królem śmierci, ale także panem życia. Kiedy on i jego rodzina pławili się w luksusie, tuż obok, dosłownie za płotem, w imię szalonej ideologii tysiącom niewinnych ludzi zadawano cierpienie, a potem odbierano życie. Kim był Rudolf Hoess? Rudolf Hoess (inna pisownia: Rudolf Höß lub Rudolf Höss) zapisał się czarnymi zgłoskami w księgach historii. Urodzony 25 listopada 1901 r. (niektóre źródła podają rok 1900) w Baden-Baden, w południowych Niemczech nazistowski zbrodniarz i bliski współpracownik Adolfa Hitlera był pierwszym komendantem obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Zanim powierzono mu tę funkcję, pełnił służbę w obozach KL Dachau i KL Sachsenhausen. „Diabeł z Auschwitz”, jak nazywany bywa Rudolf Hoess, przeniósł się do Oświęcimia wiosną 1940 roku. Nowe stanowisko oficjalnie objął na początku maja i piastował je do jesieni 1943 r., gdy zastąpił go Arthur Liebehenschel, a potem Richard Baer. To pod jego wodzą Auschwitz-Birkenau stał się największą „fabryką śmierci”. Szacuje się, że przez pięć lat funkcjonowania obozu życie straciło ponad milion osób, z czego większość stanowili Żydzi. Dom Rudolfa Hoessa w Oświęcimu Życie Rudolfa Hoessa i jego najbliższych w Oświęcimiu toczyło się, jak gdyby nigdy nic. Willa komendanta obozu Auschwitz – choć trudno sobie to wyobrazić – znajdowała tuż za murami obozu Auschwitz. Nie zważając na tragedię tysięcy niewinnych ludzi, w odległości zaledwie stu metrów od komina krematorium, Hoess stworzył dla swojej rodziny alternatywną rzeczywistość. Żona nazistowskiego zbrodniarza, Hedwig Hoess oraz ich piątka dzieci – Klaus-Berndt (1930), Ingebritte (1933) i Heidetraut (1934), Hans-Jürgen (1937) i Annegret (1943) – mogli liczyć na wszystko, czego tylko dusza zapragnie. Dwukondygnacyjny dom z centralnym ogrzewaniem otaczał duży ogród pełen kwiatów, gdzie domownicy mogli …

rudolf-hoss-1cbe1ee.jpg
width: 1024
height: 717

Władysław Bartoszewski. Dlaczego 2022 jest jego rokiem?
type: item
date: 2022-02-15T08:23:02.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: historia
subject: historia polski
subject: II wojna światowa
subject: obóz koncentracyjny
subject: wojna
description: Władysław Bartoszewski zapisał się w polskiej świadomości zbiorowej głównie dzięki maksymie, że warto być przyzwoitym. Stwierdzenie to przyświecało mu w ciągu całego długiego życia, przypadającego na okres wojny, Polski Ludowej oraz budowania dojrzałej demokracji w stylu zachodnim.
encoded: W tym artykule: Kim był Władysław Bartoszewski? Biografia Władysława Bartoszewskiego Rodzina Władysława Bartoszewskiego Książki Władysława Bartoszewskiego Chociaż profesor Bartoszewski odszedł kilka lat temu, jego spuściznę intelektualną ciągle przywołuje wielu rodzimych polityków i ludzi pióra. Sporo okazji ku temu przyniesie z pewnością rok 2022, oficjalnie ogłoszony Rokiem Władysława Bartoszewskiego. Kim był Władysław Bartoszewski? Działalność Władysława Bartoszewskiego posiadała co najmniej kilka wymiarów: społeczny, naukowy, polityczny, dyplomatyczny. Ta różnorodność wynikała zapewne nie tylko z jego osobistych ambicji, ale także (a może przede wszystkim) z potrzeby chwili oraz silnie rozbudzonej wrażliwości sumienia. Bartoszewski określał się przez całe życie jako człowiek głęboko wierzący. Nie mógł zatem pozostawać obojętnym na bezmiar cierpienia i niesprawiedliwości, jakie tak często widywał wokół siebie. Jako polityk Bartoszewski potrafił niejednokrotnie wzbudzać kontrowersje. Zwłaszcza u schyłku życia, kiedy w kpiącym tonie wypowiadał się o dyplomatycznych potknięciach działaczy polskiej prawicy. Jego zasługi z okresu okupacji i PRL-u były jednak na tyle znaczące, że zapewniły mu moc odznaczeń krajowych i zagranicznych. Do dzisiaj wiele osób nie waha się określać profesora mianem swojego autorytetu moralnego. Biografia Władysława Bartoszewskiego Dzieciństwo i młodość Władysław Bartoszewski urodził się 19 lutego 1922 roku w Warszawie. Wywodził się z warstwy inteligenckiej: jego ojciec Władysław piastował wysokie stanowisko w Narodowym Banku Polskim, zaś matka Beata była księgową. "Głos rozsądku jest cichy". Ten wywiad z Władysławem Bartoszewskim nie traci na znaczeniu Przypominamy rozmowę z wybitną postacią polskiej dyplomacji i historii o tym jak ważna jest rozwaga i rozsądek w niespokojnych czasach. Rodzina mieszkała na ulicy Bielańskiej, na obrzeżach dzielnicy północnej. Młody Władek ukończył najpierw Gimnazjum im. św. Stanisława Kostki (1937), a później…

wladyslaw-bartoszewski-dlaczego-2022-jest-jego-rokiem-photo-by-nurphoto-nurphoto-via-getty-images-6dbf6ca.jpeg
width: 938
height: 626

„Demograficzne ludobójstwo” w Chinach. Przymusowa sterylizacja ujgurskich kobiet
type: item
date: 2020-12-02T10:51:07.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: chiny
subject: Edukacja
subject: obóz koncentracyjny
subject: obozy dla uchodźców
subject: prawa kobiet
subject: ujgurzy
description: Ujgurskie kobiety są poddawane przymusowej sterylizacji i antykoncepcji, a nawet zmuszane do przerywania ciąż – donosi „The Guardian” powołując się na raport przygotowany przez niemieckiego naukowca Adriana Zenza, badającego politykę Chin wobec mniejszości etnicznych.
encoded: „Według badań opublikowanych w poniedziałek, chińskie władze przeprowadzają przymusową sterylizację kobiet w ramach kampanii na rzecz ograniczenia wzrostu populacji mniejszości etnicznych w zachodnim regionie Xinjiang (inaczej Sinciang)” – podaje „Guardian”. Badania oparte zostały na oficjalnych danych pochodzących z regionu, dokumentach rządowych znalezionych m.in. w chińskiej sieci, oraz wywiadów z kobietami wywodzącymi się z mniejszości etnicznych. Adriana Zenz, niemiecki antropolog znany z badań nad obozami reedukacji Xinjiang, mówi, że kobietom z mniejszości etnicznych grozi m.in. umieszczenie w obozach internowania, jeśli odmówią przerwania ciąży przekraczającej tzw. „kwoty porodowe”. Według raportu nawet kobietom, które miały mniej niż dozwolone prawem dwoje dzieci, zostały przymusowo podane domaciczne środki antykoncepcyjne. Niektóre kobiety w rozmowach z Zenzem twierdziły, że zostały zmuszone do poddania się zabiegowi sterylizacji. Byłe więźniarki obozów twierdziły z kolei, że otrzymywały zastrzyki, po których dochodziło do wstrzymania miesiączki lub pojawienia się nieregularnych krwawień – objawów charakterystycznych dla działania środków antykoncepcyjnych. Dokumenty rządowe badane przez Zenza wykazały również, że kobiety w niektórych społecznościach wiejskich w regionie poddawane były częstym obowiązkowym badaniom ginekologicznym, a co dwa miesiące musiały przeprowadzać testy ciążowe, które otrzymywały od lokalnych urzędników ds. zdrowia. View oEmbed on the source website Masowe pranie mózgów Zenz odkrył, że wzrost liczby ludności w regionie Xinjiang, w których żyją głównie mniejszości etniczne, spadł poniżej średniego poziomu w latach 2017-2018. Rok po tym, jak oficjalnie odnotowany wskaźnik sterylizacji w regionie gwałtownie przekroczył średnią krajową w 2016 roku. Ujgurscy aktywiści twierdzą, że Chiny wykorzystują obozy dla internowanych do przeprowadzenia masowej kampanii prania mózgu, mającej na celu wykorzenienie ich odrębnej kultury i tożsamości is…

na-calym-swiecie-odbywaja-sie-manifestacje-z-wezwaniem-do-zamkniecia-obozow-w-ktorym-przetrzymywani-sa-ujgurzy-fot-getty-images-7f50770.jpeg
width: 1024
height: 683

Archeolodzy odkryli tunel na terenie dawnego obozu zagłady
type: item
date: 2013-06-05T12:00:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: niemcy
subject: obóz koncentracyjny
subject: żydzi
description: Grupa archeologów kierowana przez Wojciecha Mazurka z Chełma oraz Yorama Haimiego z Izraela trafiła na ślady podziemnego tunelu, wykopanego prawdopodobnie przez więźniów z Sonderkommando
encoded: Do odkrycia doszło podczas prac w Sobiborze pod Włodawą, gdzie znajdował się obóz zagłady Żydów. Pewnego dnia więźniowie postanowili się przeciwstawić Niemocom: w październiku 1943 roku wybuchło powstanie. Aby zatrzeć ślady zbrodni, Niemcy usunęli baraki, zrównali teren i zasadzili drzewa. Badania na tym terenie trwają od dawna. Kilkanaście lat temu, grupa archeologów z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryła siedem masowych grobów. W Sobiborze oprócz polskich Żydów Niemcy zamordowali bowiem jeszcze około 35 tys. Żydów z Holandii i około 25 tys. ze Słowacji. Mazurek i Haimi prowadzą wspólnie badania od 2007 roku. - Ta współpraca ma wymiar symboliczny. Pokazujemy, jak jesteśmy otwarci na przepływ informacji między Polską a Izraelem i że wyniki naszych prac są publicznie dostępne, dla wszystkich, którzy chcieliby się z nimi zapoznać - tłumaczy Gazecie Wyborczej Mazurek. Celem archeologów od początku było odnalezienie pozostałości po komorach gazowych. Do tej pory udało się trafić na trakt, w którym Niemcy pędzili więźniów oraz plac, an którym był barak i drzewa. Archeolodzy znaleźli także ślady, które prowadziły spod jednego z baraków poza ogrodzenie. Prawdopodobnie wykopali go więźniowie z Sonderkommando, którzy na polecenie Niemców palili zwłoki zamordowanych Żydów. - Na 99 procent tunel miał służyć ucieczce na wolność w kierunku torów kolejowych. Wykop miał szerokość człowieka przeciętnej postury. Raczej nikt z niego skorzystał. Są bowiem relacje byłych więźniów, że podkop odkryli Niemcy i dlatego rozstrzelali, a potem spalili całą załogę Sonderkommando - powiedział Gazecie Wyborczej Wojciech Mazurek. Źródło: gazeta.pl

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/23c3261ac5e336673d30b660c7f3d7370c9d7a9f-023c1a6.jpeg
width: 480
height: 361