Nigeria: Wojsko odbiło 344 chłopców, których porwano tydzień temu
Organy państwowe Nigerii podały, że ponad 300 chłopców w wieku szkolnym, którzy w ubiegłym tygodniu zostali uprowadzeni w północno-zachodniej Nigerii, jest już na wolności. Zostali odbici przez wojsko.
Po ataku grupy mężczyzn uzbrojonych w karabiny AK-47 na rządowe liceum Kankara w stanie Katsina 344 młodych nigeryjczyków zaginęło na prawie tydzień. W czwartek wojsko uratowało chłopców, których w stolicy stanu przyjął tamtejszy gubernator Aminu Bello Masari. Atak na szkołę miał miejsce w ubiegły piątek, a obrażeń doznała jedna osoba – postrzelono pilnującego szkoły policjanta. Uczniowie, którym udało się uciec przestępcom i schować w lesie, zeznali później, iż napastnicy dowodzili przerażonym tłumem chłopców jak stadem owiec, próbując zdobyć od nich pieniądze, zabierając ich rzeczy i plądrując szkolne szafki. Następnie zabrali ze sobą uczniów, otaczając ich na motorach, by nikomu nie udało się uciec. Po zdarzeniu nigeryjskie władze przyznały, że cel ataku był niejasny, jednak w przeszłości w okolicy często dochodziło do porwań dla okupu. Organu ścigania twierdzą, że działająca w Nigerii islamska organizacja terrorystyczna Boko Haram najprawdopodobniej nie była w to zamieszana, chociaż bandyci rzekomo podszywali się pod jej członków – porywacze zmusili kilku chłopców, by zwrócili się do rządu w nagraniu wideo, które było opatrzone logotypem organizacji. Na wspomnianym filmie chłopiec w białej koszuli zdaje się być zmuszony do odczytania żądań w imieniu porywaczy przez kogoś zza kamery. Prosi on nigeryjski rząd o zamknięcie szkół, które przekazują dzieciom "zachodnią edukację" i mówi, że oddziały rządowe wysłane w celu odbicia małoletnich zakładników powinny się wycofać. Kolejne ujęcia pokazują dziesiątki zmęczonych dzieci siedzących pod drzewami, a gubernator Aminu Bello Masari potwierdził, że rozpoznano na nim porwanych uczniów. Zza kadru pada również informacja, że znajduje się tam Abubakar Shekau – dowódca jednej z frakcji organizacji terrorystycznej Boko Haram, lecz początkowo Masari podważył tę teorię, twierdząc, że to miejscowi bandyci próbują naśladować jego głos. Na początku tego tygodnia porywacze przekazali nigeryjskim mediom nagranie audio, w którym mężczyzna podający się za Shekaua przyznaje, że to Boko Haram stoi za atakiem. Porwanie miało jednak miejsce poza zwykłym obszarem działania organizacji – skupia się on głównie na północno-wschodniej części kraju, choć analitycy bezpieczeństwa uważają, że ich zasięg mógł się zmienić. Gubernator Masari nie odrzuca tej możliwości, ale zapowiada, że potrzebne są na to mocniejsze dowody. Wiadomość o uwolnieniu uczniów w swoim oświadczeniu zamieszczonym na Twitterze przekazał Prezydent Nigerii Muhammadu Buhari: "To ogromna ulga dla całego kraju i międzynarodowej społeczności." Przy okazji poprosił również obywateli, aby byli "cierpliwi i sprawiedliwi" wobec rządu – mowa o nieustannym ogniu ostrej krytyki, która spada na rząd w związku z problemami z bezpieczeństwem w kraju. "Nasza administracja jest w pełni świadoma odpowiedzialności, jaka spoczywa na nas w zakresie ochrony życia i mienia wszystkich Nigeryjczyków. Proszę Nigeryjczyków, aby byli wobec nas cierpliwi i sprawiedliwi, gdy będziemy zajmować się wyzwaniami związanymi z bezpieczeństwem, gospodarką i korupcją. Nie ulegniemy" – napisał. Ostatnie lata w stanie Katsina obfitowały w porwania dla okupu, ale nigdy na taką skalę. Przypomina to brutalne uprowadzenie 276 dziewczynek z Chibok w 2014 roku, za które odpowiadała frakcja sterowana właśnie przez Shekaua. Wówczas większość z nich nie miała tyle szczęścia, co uratowani chłopcy – 100 z nich nigdy nie wróciło do domu. Również w 2018 roku jedna z frakcji Boko Haram porwała w Daphi ponad 100 dziewcząt, z których 99 udało się uwolnić w wyniku negocjacji z terrorystami. Obiageli Ezekwesili, współzałożycielka ruchu #BringBackOurGirls i była minister edukacji w Nigerii, oświadczyła, że jest "zaskoczona" tym, że rząd pozwolił na kolejne takie porwanie. "Cokolwiek wydarzyło się na miejscu, jest dla mnie świadectwem na to, że rząd jest nieskuteczny" – powiedziała w wywiadzie dla telewizji CNN.
Nigeria: opracowano szybsze i tańsze testy na Covid-19
Naukowcy z Nigerii opracowali znacznie tańsze i szybsze badanie na koronawirusa, które pozwoli na zwiększenie liczby testów w miejscu, które według władz kraju boryka się z niedoborami testów na Covid-19 i chronicznym niedoszacowaniem ogromnej populacji.
Nigeryjski Instytut Badań Medycznych (NIMR) oświadczył, że nowy test jest tańszy niż inne dostępne na rynku badania i może dać wyniki w mniej niż 40 minut, a zestaw do jego przeprowadzenia będzie kosztował mniej niż 25 dolarów, próbki mogą być zaś analizowane przy użyciu mobilnej maszyny, którą mogą obsługiwać personel po minimalnym przeszkoleniu. "Widzieliśmy potrzebę zwiększenia liczby zestawów testowych – zwłaszcza takich, które mogą dać wyniki w krótkim czasie, ponieważ szpitale odmawiały leczenia pacjentów bez oficjalnych wyników Covid-19"– powiedział Babatunde Salako, dyrektor NIMR – "Maszyna, której używamy, nie jest zwykłą maszyną PCR. Kupiliśmy ją, a następnie dostosowaliśmy do niej zestaw testowy. Pierwotnie była ona przeznaczona do diagnozowania innych patogenów". Chociaż Salako dodał, że w przypadku nowego zestawu testowego NIMR wskaźnik wykrywalności jest nieco niższy niż w przypadku testów PCR (które wyszukują RNA wirusów w organizmie, potwierdzając lub wykluczając ich obecność), podkreślając jednak, że na razie jest on wystarczająco dobry. Wyzwania związane z testowaniem Dotychczas Nigeria importowała zestawy testów PCR z Chin, ale szybko stanęła w obliczu wyzwań związanych z pozyskaniem ich wystarczającej liczby, by przetestować większość z 200 milionów mieszkańców. "Jesteśmy zdania, że nowy test jest bardzo ważny, ponieważ urozmaici on sposób przeprowadzania badań, bo dzięki mobilności maszyn wszyscy mieszkańcy małych wiosek i odległych obszarów mogą się przebadać” – powiedział Salako, który stoi na czele NIMR od 2016 roku. Według danych Nigeryjskiego Centrum Zwalczania Chorób z dnia 2 października 2020 roku, jak dotąd Nigeria odnotowała ponad 59 000 przypadków zarażeń i więcej niż 1000 zgonów na Covid-19. Nigeria ma największą populację w Afryce, ale dotychczas udało się tam przebadać tylko około 500 000 z 200 milionów osób. Testy PCR jest najbardziej rozpowszechnionym i bardzo dokładnym badaniem diagnostycznym w celu ustalenia, czy ktoś jest zainfekowany koronawirusem, jednak wymagają one specjalistycznych materiałów, drogich narzędzi i wiedzy wyszkolonych techników laboratoryjnych, co spowodowało niedobory w ich ilości i luki w poprawności ich wyników na całym świecie. O ile w Nigerii testy w państwowych laboratoriach są bezpłatne, o tyle takich placówek jest niewiele i są one tylko w dużych miastach. Zdarza się też, że z powodu braku zestawów testowych urzędnicy służby zdrowia muszą przenosić próbki do innych stanów w celu potwierdzenia wyników. "Moją troską i pasją zawsze było to, że Nigeria nie musi czerpać z zewnątrz, by postawić diagnozę. Mamy naukowców, którzy są do tego zdolni, jeśli mają niezbędne wsparcie. To właśnie doprowadziło do naszej wizyty w Senegalu i Chinach, gdzie szkoliliśmy naszych ludzi w zakresie wykrywania patogenów jeszcze zanim zaczął się Covid – w sierpniu i wrześniu 2019” – powiedział Salako, zapowiadając, że nowe zestawy testowe będą produkowane masowo po tym, jak zostaną zatwierdzone przez organy regulacyjne – Nigeryjskie Centrum Kontroli Chorób i Radę Nauk o Laboratoriach Medycznych w Nigerii. "Nie oczekujemy, że walidacja potrwa długo” – dodał – “Jedynym ograniczeniem jest to, że musimy wyprodukować więcej próbek tych zestawów i nabyć kilka nowych maszyn, które są kluczowe dla naszej pracy. Kiedy już to zrobimy, będziemy mogli produkować testy na dużą skalę i służyć rynkom w całej Afryce." Wsparcie do Nigerii napłynie też z zewnątrz – w swoim oświadczeniu sprzed kilku dni Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że przy współpracy z kilkoma regionalnymi partnerami i agencjami darczyńców sfinalizowała plany dostarczenia 120 milionów "przystępnych cenowo" i wysokiej jakości szybkich testów na Covid-19 do krajów o niskich i średnich dochodach, w tym w Afryce. Antygenowe testy diagnostyczne mają kosztować poniżej 5 dolarów za sztukę.
ONZ broni muzyka skazanego na śmierć. Jego notatka głosowa na WhatsApp miała obrażać Mahometa
Eksperci od ochrony praw człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych domagają się cofnięcia wyroku śmierci na który sąd religijny w Nigerii skazał 22-letniego mężczyznę za upublicznienie poprzez aplikację WhatsApp piosenki, w której rzekomo obraża proroka Mahometa.
Choć w tym afrykańskim kraju nawet sądy egzekwujące prawo szarii nakazują obecność obrońcy w czasie procesu, z udzielenia pomocy prawnej oskarżonemu rezygnowało kolejno 4 adwokatów. Ostatecznie ktoś zajął się sprawą młodego muzyka dopiero po skazaniu go na powieszenie. View oEmbed on the source website Tłumacząc, że ani muzyka ani świętokradztwo nie są przestępstwem, 28 września ONZ poprosił władze Nigerii o uwolnienie Yahaya Aminu Sharif wskazując, że swoim wyrokiem sąd religijny stanu Kano pogwałcił przepisy nigeryjskiej konstytucji dopuszczającej wolność religijną. - Jesteśmy głęboko zaniepokojeni pogwałceniem prawa pana Aminu-Sharif do uczciwego procesu. Szczególnie tym, że nie otrzymał on reprezentacji prawnej i pozostawał przez cały czas w odosobnieniu, bez prawa kontaktu z kimkolwiek z zewnątrz – podano w komunikacie dla prasy na strona ONZ. W tym najliczniejszym kraju Afryki, gdzie muzułmanie stanowią nieco ponad połowę ludności, szczególnie konserwatywne przepisy i sądy szarii obejmujące w założeniu wyłącznie wyznawców islamu, istnieją równolegle do zwykłych przepisów prawa i regularnych sądów. Powszechne jest kamienowanie cudzołożnic i obcinanie rąk złodziejom. Za obrażanie religii i Proroka grozi stryczek. W Nigerii większość muzułmanów to sunnici, znaczącą mniejszość ok. 12 proc tworzą też szyici (m.in. w stanie Kano). W zdecydowanej mniejszości są też sufici, z których do końca XX-wieku wywodzili nauczyciele szkół koranicznych. Dziś dominują tam wykładowcy o dużo bardziej konserwatywnych poglądach. Sufizm budzi skrajną nienawiść islamskich radykałów, bo jego łagodny, często wyrażany muzyką, przekaz stanowi zaprzeczenie fundamentalizmu. Yahaya Aminu Sharif, z zawodu muzyk gospel, należy do sufickiego bractwa Tijaniya. View oEmbed on the source website W utworze którym podzielił się w marcu tego roku w publicznej grupie na platformie WhatsApp wychwalał imama swojego tarikatu, stawiając go w jednym z wersów wyżej od samego Mahometa. Gdy piosenkę upubliczniono poza grupą, wściekły tłum spalił Sharifowi dom, a on i jego rodzina musieli ratować się ucieczką i długo ukrywać. Ostatecznie muzyk został złapany przez policję religijną hisbah. W sierpniu wydano na niego wyrok śmierci. Odkąd w północnych stanach Nigerii wprowadzono prawo szarii, sądy religijne skazały na śmierć szereg osób, ale tylko jeden wyrok, na zabójcy matki i jej dzieci, został wykonany.
13-letni Nigeryjczyk skazany na 10 lat więzienia za bluźnierstwo
UNICEF potępił wyrok nigeryjskiego sądu, który skazał nastolatka za znieważenie Allaha.
W stanie Kano w północno-zachodniej Nigerii Sąd, gdzie obok prawa świeckiego praktykuje się szariat, sąd religijny wydał wyrok skazujący 13-letniego Omara Farouqa na 10 lat więzienia. Chłopiec był oskarżony o bluźnierstwo, podczas kłótni z przyjacielem miał używać wulgarnego języka i obrażać Allaha. Wyrok wydał ten sam sąd, który niedawno skazał nigeryjskiego muzyka Yahaya Sharif-Aminu na karę śmieci przez powieszenie za bluźnierstwa, których miał się dopuścić w piosence rozpowszechnianej za pomocą aplikacji Whatsapp w marcu 2020 roku. Farouq był sądzony jako dorosły, ponieważ osiągnął dojrzałość płciową i zgodnie z prawem islamskim ponosi pełną odpowiedzialność. - Kara, jaką wymierzono Farouqowi stanowi naruszenie Afrykańskiej Karty Praw i Dobrobytu Dziecka oraz nigeryjskiej konstytucji - powiedział Kola Alapinni, obrońca chłopca. Przyznał, że o historii Farouqa dowiedział się przez przypadek, pracując nad sprawą Sharif-Aminu. - Dotarła do mnie informacja, że tego samego dnia w tym samym sądzie przez tego samego sędziego został skazany ktoś jeszcze - również za bluźnierstwo. Nikt wtedy jeszcze nie mówił o Omarze. Musieliśmy działać szybko, aby zdążyć złożyć apelację”. Jak twierdzi, ani on ani inni prawnicy zajmujący się tą sprawą nie uzyskali od władz stanu Kano pozwolenia na kontakt ze skazanym. Adwokat zdradził też, że matka chłopca uciekła do sąsiedniego miasta po tym, jak pod ich domem zaczęły gromadzić się tłumy. „Wszyscy tu żyją w strachu przed odwetem” - powiedział Alapinni. W odpowiedzi na zawiadomienie Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF) wydał oświadczenie „wyrażające głębokie zaniepokojenie” sprawą nastolatka. „Skazanie dziecka - 13-letniego Omara Farouqa - na 10 lat więzienia i pracy przymusowej jest błędne” - powiedział Peter Hawkins, przedstawiciel UNICEF w Nigerii. „Zaprzecza również wszystkim podstawowym prawom dziecka i zasadom wymiaru sprawiedliwości wobec dzieci, pod którym podpisała się Nigeria, a co za tym idzie, stan Kano”. UNICEF wezwał rząd Nigerii i stanu Kano do pilnej rewizji sprawy i zmiany wyroku. - Cała sprawa podkreśla pilną potrzebę uchwalenia ustawy, która zapewniłabym ochronę i traktowane zgodnie ze standardami praw dziecka wszystkim mieszkańcom Nigerii poniżej 18 roku życia, w tym Omarowi Farouqowi - powiedział Hawkins. Źródło: cnn.com
Porwanie 276 nigeryjskich uczennic wywołało burzę na całym świecie. 112 z nich wciąż nie odnaleziono
Patience Bulus i Esther trzymały się za ręce, gdy pod bronią były wyprowadzane z pokoju w internatu w kwietniową noc.
Straciły ze sobą kontakt na zatłoczonej pace furgonetki. Pośród tłumu przerażonych studentek Patience usłyszała Esther pytającą cichym głosem: Co się z nami stanie? Nagle któraś z dziewczyn wyskoczyła z pojazdu. Jej śladem poszły kolejne, staczając się w ciemność. Były gotowe zaryzykować kulkę czy też zgubienie w nieznanym lesie, byle tylko uciec porywaczom. Patience spojrzała w bok, ale Esther znajdowała się w głębi ciężarówki. Dziewczyna przepchnęła się do burty furgonetki i skoczyła – bez Esther. Od pięciu lat rebelianci terroryzowali północno-wschodnią Nigerię i zamykali szkoły. Państwowe gimnazjum dla dziewcząt w Chibok zostało ponownie otwarte w kwietniu 2014 r., aby umożliwić uczennicom podejście do egzaminów końcowych. W regionie, gdzie mniej niż połowa dzieci płci żeńskiej uczęszcza do szkoły podstawowej, dziewczęta te pokonały niesprzyjające okoliczności, w których przyszło im żyć. Lecz 14 kwietnia około godziny 23 bojownicy Boko Haram, których motto z grubsza brzmi: „nie dla zachodniej edukacji”, uprowadzili z akademika 276 dziewcząt, zapakowali na furgonetki i wywieźli w kierunku lasu Sambisa, rezerwatu przyrody opanowanego przez dżihadystów prowadzących wojnę z rządem. Atak ten zapoczątkował międzynarodową kampanię #BringBackOurGirls, nad którą patronat objęła ówczesna pierwsza dama Ameryki Michelle Obama. I tak miasteczko Chibok stało się symbolem palących problemów Nigerii – korupcji, niestabilności, biedy. Media śledziły każde doniesienie w sprawie. Informacje na temat 57 dziewcząt, którym udało się uciec na samym początku. Gehennę 10, które znalazły się w kilku amerykańskich szkołach. Dwukrotne wzruszające uwolnienia łącznie 103 dziewczynek (ponoć w zamian za pieniądze i więźniów). Wreszcie wieści dotyczące czterech młodych kobiet, które uciekły w późniejszym czasie. Los 112 spośród 276 porwanych uczennic nadal nie został wyjaśniony. Część z nich uznano za zmarłe. Dwa i pół roku temu rząd umożliwił naukę ponad 100 uratowanym kobietom na ściśle strzeżonym kampusie w północno-wschodniej Nigerii. Od tamtej pory panuje względny spokój. PATIENCE SPĘDZAŁA LATO po uprowadzeniu w swojej wiosce Askira, słuchając muzyki i próbując pogodzić się z faktem, iż atak położył kres jej edukacji. Dziennikarze chcieli wiedzieć, co wydarzyło się tamtej nocy, rodzice zaginionych dopytywali, czy widziała ich córki. Ciągłe relacjonowanie wydarzeń z 14 marca stało się wyczerpujące. Patience i dziewięć innych uratowanych dziewczyn przyjęło propozycje nauki w USA. Wykorzystała szansę, mimo że sąsiedzi przestrzegali jej rodziców, iż taka młoda kobieta z dala od domu może wpaść w kłopoty. Mniej więcej w tym samym czasie, gdy Patience przygotowywała się do wyjazdu za granicę, kobieta pracująca jako strażniczka na Amerykańskim Uniwersytecie Nigerii (AUN) w Yola przyszła do Margee Ensign, rektor tejże uczelni. Opowiedziała jej o swojej siostrze, która wraz z 56 innymi uczennicami uciekła zaraz po ataku. Część z nich wyskoczyła z furgonetek, a potem biegła tak długo, aż udzielono im pomocy. Inne, jak np. Mary K. (która poprosiła, by nie ujawniano jej nazwiska), jechała z porywaczami przez wiele godzin. Gdy samochód się zatrzymał, Mary porozumiała się z koleżankami z klasy, używając lokalnego dialektu. Poprosiły o możliwość pójścia za potrzebą, a potem uciekły. Skłóceni porywacze nie zdołali ich odnaleźć. Ucieczka Mary trwała 24 godziny, a gdy dziewczyna wreszcie dotarła do swej wioski, zastała ją pogrążoną w walce. Ensign z personelem AUN pojechała do Chibok. Wróciła z dwoma wanami uratowanych dziewcząt, które wyraziły chęć kontynuacji nauki. – Nie byliśmy gotowi – wspomina Ensign. – Boko Haram nadal działało w okolicy. Ale podjęcie decyzji nie było trudne. 24 uczennice zadomowiły się na kampusie otoczonym wysokim murem i pilnowanym przez strażników. Rozpoczęły naukę w ramach autorskiego programu New Foundation School (NFS) przygotowującego kobiety z Chibok do nauki w szkole wyższej. W CIĄGU DWÓCH KOLEJNYCH LAT żadna z porwanych uczennic nie została uwolniona. Wszechobecne były plotki o koszmarze, jaki spotkał dziewczęta w niewoli – zmuszaniu do małżeństw, zniewalaniu, głodzeniu. Aż nagle w maju 2016 r. Amina Ali uciekła z lasu wraz ze swoim dzieckiem. Pięć miesięcy później rząd Nigerii miał zaoferować Boko Haram gotówkę oraz więźniów z zamian za uwolnienie 21 kobiet. W stanie niedożywienia trafły do szpitala w Abudży. Mówiły, że bojownicy dali im wybór – przejście na islam i małżeństwo lub niewolnictwo. Według informacji z mediów większość wybrała to drugie. W maju w 2017 r. wypuszczono kolejne 82 porwane. Transmisję z ich pełnego łez spotkania z rodzicami oglądał cały świat. Przebywająca w Stanach Patience Bulus śledziła relacje, przeszukując nazwiska uratowanych. Serce zaczęło jej bić szybciej, gdy zobaczyła nazwisko Esther. Patience przypomniała sobie dzień, gdy Esther została przeniesiona do Chibok z innej szkoły. Uznała wtedy Esther za idealny materiał na najlepszą kumpelę: obie pochodziły z tego samego plemienia i był to ich przedostatni rok w szkole. Wkrótce stały się nierozłączne i zaczęły planować wspólne wakacje 2014 r. w domu Esther. Kiedy Patience dowiedziała się, że jej 103 niedawno uwolnione koleżanki z klasy rozpoczną naukę na AUN, wysłała wiadomość do jednej z nich. Gdy Esther przyjedzie do Yola, przekaż jej, aby do mnie zadzwoniła. We wrześniu 2017 r. liczba uczennic z Chibok na AUN wzrosła z 24 do 130. Esther czuła się nieco onieśmielona tętniącym życiem kampusem. W Chibok nie było laptopów ani wieczorów z jogą i karaoke. W Yola świetlice wyposażono w telewizory i pluszowe kanapy, a na ścianach widniały sentencje motywacyjne. Na terenie akademika znajdowały się cztery budynki, każdy nazwany na cześć sławnej kobiety. Gdy tylko Esther przyjechała, jedna z uczennic przekazała jej wiadomość od Patience. Esther opowiedziała przyjaciółce, co zdarzyło się w lesie, i zobligowała ją do zachowania tajemnicy. – Nie pozwól, aby to doświadczenie w jakikolwiek sposób cię ograniczyło – poradziła jej Patience. – To nasza największa szansa, aby dokonać czegoś pozytywnego. ESTHER ZOSTAŁA ulokowana w czteroosobowym pokoju. Ułożyła swoje książki na półkach, jej nowy komputer szybko zapełnił się zdjęciami przesyłanymi przez Patience na WhatsAppie. Na początku nowe uczennice spędzały czas tylko w swoim towarzystwie, jadły w swoim budynku, na siłownię chodziły jedynie w sobotnie poranki. Wkrótce jednak zaczęły spożywać posiłki na stołówce, a część dziewcząt zaczęto widywać na lekcjach w bibliotece. Nie są one jednak zwykłym uczennicami. Boko Haram zagroziło im śmiercią, jeśli powrócą do szkoły. Strażnicy obserwują ich budynek i podążają za nimi krok w krok, gdy tylko budynek ten opuszczają. Mają 24-godzinne wsparcie na kampusie: 11 pracownic działu spraw studenckich, zwanych ciociami, mieszkających wraz z dziewczętami w akademiku, pielęgniarkę i gabinet psychologiczny. W ciałach niektórych dziewcząt nadal tkwią kule i odłamki. Jedna nosi protezę nogi. Jeszcze inna porusza się o lasce. Większość spędziła w niewoli trzy lata i wciąż zmaga się z traumą. Władze AUN twierdzą, iż ochrona jest niezbędna. Niektórzy jednak postrzegają to jako izolację dziewcząt. – Zaraz po tym, jak zostały uwolnione, trzymano je w jakichś rządowych budynkach w Abudży. Potem przewieziono do AUN – mówi Anietie Ewang z organizacji Human Rights Watch. – Sprawia to wrażenie, jakby na każdym etapie przebywały w odosobnieniu. Rząd Nigerii i prywatni darczyńcy pokrywają koszty przynajmniej sześciu lat nauki każdej z tych młodych kobiet. Niektóre rozważają studia prawnicze. Inne mają w planach aktorstwo, pisarstwo, księgowość. Piętnaście uczennic ukończyło program szkoły średniej NFS i kontynuuje naukę na uniwersytecie. Mary K., która uciekła nazajutrz po porwaniu, przybyła na kampus w 2014 r., nie znając angielskiego. Po dwóch latach dostała się na AUN. Nie było to dla niej łatwe doświadczenie. Zdawała sobie sprawę z tego, iż inne uczennice plotkują na jej temat i myślała o zmianie szkoły. Teraz swobodnie porusza się po kampusie i zdaje się wszystkich tu znać. Raz w tygodniu uczy grupę uczennic NFS, jak zarządzać własnym czasem, doskonalić angielski i zdać trzy standaryzowane testy wstępne na AUN. W tym roku spędzi semestr w Rzymie. Nie wszyscy, którym udało się przeżyć wojnę z Boko Haram, mają takie możliwości. W stanie Borno, który był centrum kryzysu, zawieszono lekcje na dwa lata. Tu i w dwóch sąsiadujących stanach zniszczono ok. 500 szkół, 800 zamknięto, zamordowano ponad 2 tys. nauczycieli. W oddalonym o 25 km od kampusu AUN obozie dla przesiedleńców zamieszkanym przez 2100 osób Gloria Abuya wstaje codziennie o 5 rano, aby wyruszyć w dwugodzinny marsz do szkoły. W 2014 r. bojownicy Boko Haram napadli na Gwoza, rodzinne miasteczko Glorii, wymordowali mężczyzn, a ich żonom kazali zakopać ciała. Następnie pojmali i uprowadzili dziewczynki. Gloria spędziła w niewoli dwa miesiące, zanim udało jej się uciec. Wiele byłych więźniarek Boko Haram powraca do społeczności, które się ich boją, i rodzin, które je odrzucają. Gloria nie wie, kiedy, jeśli w ogóle, mogłaby odzyskać swoje dawne życie. – Nie mam do czego wracać – mówi. W MAJU 2019 R., NA TYDZIEŃ przed rozpoczęciem wakacji, uczennice z Chibok przygotowywały się do obchodów rocznicy uwolnienia z niewoli. – To smutna okazja, gdyż pamiętamy o naszych siostrach, które pozostały w lesie – wyznała Amina Ali, szykując się na kolację po całym dniu prób. – Tymczasem my jesteśmy tu, szczęśliwe. Następnego dnia kółko teatralne wystąpiło z przedstawieniem opowiadającym o porwaniu dwóch dziewczynek dla okupu i walce rodzin, aby sprowadzić je z powrotem. Scenariusz wyśmiewał nieudolną policję i leniwych urzędników. Kiedy jeńcy zostali uwolnieni, na widowni rozległy się brawa. Na koniec, przed wypuszczeniem balonów, rząd uczennic odczytał wiadomości do swoich zaginionych koleżanek. Droga siostro, wiem, że anioły nad tobą czuwają. Droga siostro, czuję, jak kroczysz obok mnie. Droga siostro, nie mogę się doczekać, kiedy ponownie cię ujrzę. Rodziny trzech zaginionych mieszkające w Abudży twierdzą, że nie mają numeru telefonu, pod którym mogłyby uzyskać informacje. Nikt im nie przekazuje żadnych wiadomości i nie mają kontaktu z rządem od czasu pełnego napięcia spotkania z prezydentem Muhammadu Buharim w 2016 r. W kwietniu zeszłego roku, w piątą rocznicę porwania, Buhari wydał oświadczenie, w którym zapewniał Nigeryjczyków, iż prowadzone są różnego rodzaju działania mające na celu uwolnienie dziewcząt z Chibok. Na niewielkim wzniesieniu za dzielnicą ambasad i okazałych posiadłości w Abudży, w zatłoczonym budynku z pustaków, mieszka Rebecca Samuel. Jej córka Sarah jest jedną z zaginionych uczennic. Rebecca trzyma w swojej torebce trzy fotografe przedstawiające Sarę – jako pięciolatkę kończącą edukację przedszkolną, butną 14-latkę oraz młodziutką kobietę z poważną miną, ubraną na biało. Kiedy 82 uczennice zostały wypuszczone w 2017 r., Samuel pojechała do szpitala, w którym przebywały. Nie wpuszczono jej. W przeddzień lata 2019 r. na AUN dotarła informacja o spaleniu przez bojówkarzy kilku domów rodzin uczennic z Chibok. Szef ochrony Lionel Rawlins odwodził kobiety od powrotu do domu, ale 90 z nich i tak zdecydowało się pojechać. Dla niektórych to było dopiero drugie lato od czasu uwolnienia i były zdesperowane, aby zobaczyć się z rodzinami. AUN obawia się nie tylko o bezpieczeństwo. Większość z tych kobiet ma po dwadzieścia kilka lat i ich obecność w szkole nie jest czymś normalnym w tych stronach. Gdyby nie lata spędzone w niewoli, wiele założyłoby już rodziny. Poprzedniej jesieni osiem studentek nie powróciło do szkoły. Podobno połowa z nich wyszła za mąż. W niedzielę przed podróżą do domów do dziewcząt przyszedł z kazaniem pastor. – Niektóre z was doświadczyły okrutnych rzeczy, znalazły się w cieniu śmierci – powiedział. – AMEN! – odpowiedziały. – Przed niektórymi z was podróż. Inne się boją. Nie lękajcie się. Żyjąc w strachu, ściągacie na siebie niebezpieczeństwo. Grace Dodo, studentka o posągowej urodzie, która porusza się o lasce, przechyliła głowę i zakrzyknęła: – Tak! – Chcę, abyście pojechały, wróciły i dokończyły edukację – powiedział pastor. Podczas gdy Esther Joshua pakowała się na podróż do rodziny, Patience Bulus spędzała lato na sielskim kampusie Dickinson College w Carlisle w Pensylwanii. W 2018 r. była rektor AUN, Margee Ensign, utworzyła program przygotowujący do studiów na Dickinson, gdzie obecnie pełni funkcję rektora. Włączyła do programu cztery ocalone uczennice z Chibok. Patience uczęszczała na zajęcia, nie zwracając na siebie uwagi w grupie zagranicznych studentów. Aż do kwietnia 2019 r., kiedy przemawiała na temat kryzysu w Nigerii podczas panelu w Kongresie USA. Wkrótce jej szeroki uśmiech i kolorowe gumki do włosów stały się rozpoznawalne. Studenci zaczęli prosić, aby opowiedziała im swoją historię. Teraz już może o tym mówić. Dlaczego nie? Chce studiować psychologię i zostać terapeutą lub pracować z uchodźcami. Sama już przestała chodzić na sesje terapeutyczne. – Nigdy nie zapomnę – mówi Patience – ale zaczęłam udawać, że zapomniałam. Muszę iść ze swoim życiem do przodu.
Afryka nareszcie wolna od polio. 25 lat walki przyniosło sukces?
Afryka została uznana za wolną od dzikiego polio – uznała Africa Regional Certification Commission (Afrykańska Regionalna Komisja Certyfikacyjna). To oznacza, że sukcesem zakończyła się trwająca wiele lat akcja szczepień, w ramach której zaszczepiono 95 proc. populacji Afryki.
25 lat temu dzikie szczepy polio rozprzestrzeniły się w Afryce, doprowadzając do choroby i paraliżu tysięcy dzieci na całym kontynencie. Na polio nie ma lekarstwa, za to istnieje skuteczna szczepionka, która przyjęta w dzieciństwie chroni przed chorobą przez całe życie. Dlatego też walka z polio w Afryce – jak i na całym świecie – skupiła się na prowadzeniu szczepień. Ostatnim krajem afrykańskim, który został uznany za wolny od dzikiego polio, jest Nigeria. Jeszcze przed niespełna dekadą zachorowania w tym kraju stanowiły ponad połowę wszystkich przypadków na świecie. Ostatni przypadek dzikiego polio odnotowano w stanie Borno na dalekim północnym wschodzie kraju i epicentrum powstania Boko Haram, w 2016 roku. W tamtym czasie uznano to za porażkę, ponieważ kraj poczynił ogromne postępy i przez dwa lata nie zidentyfikowano żadnego przypadku. Kampania szczepień w Nigerii wiązała się z ogromnym wysiłkiem – szczególne trudności niosło ze sobą dotarcie do rejonów ogarniętych konfliktami zbrojnymi. Lekarze i pielęgniarki biorący udział w działaniach narażali swoje zdrowie i życie, by dotrzeć do potrzebujących. Niektórzy zostali zabici. Poza Nigerią ostatnim miejscem, w którym zaobserwowano przypadek polio, był region Puntland w Somalii w 2014 roku. Akcję szczepień spowalniały też plotki i nieprawdziwe doniesienia na temat preparatu. W 2003 roku Kano i wiele innych stanów północnych zawiesiło szczepienia po doniesieniach muzułmańskich przywódców religijnych, że szczepionka została skażona środkiem przeciw płodności, w ramach amerykańskiego spisku mającego na celu uczynienie muzułmańskich kobiet bezpłodnymi. Testy laboratoryjne przeprowadzone przez nigeryjskich naukowców nie potwierdziły tych doniesień, a szczepienia wznowiono. Mimo to plotki nie ustały. 75 000 sparaliżowanych Misbahu Lawan Didi, prezes Nigerian Polio Survivors Association, mówi że w walce z polio kluczowa była rola osób, które w wyniku choroby same zostały trwale sparaliżowane. – Wielu odrzucało szczepionkę przeciwko polio, ale widzieli, jak bardzo staramy się do nich dotrzeć, czasem przemierzając duże odległości, aby z nimi porozmawiać. Pytaliśmy ich: „Czy nie sądzisz, że ważne jest, aby chronić swoje dziecko, aby nie było takie jak my?” - mówi Didi w rozmowie z BBC. Dwa z trzech szczepów dzikiego wirusa polio uznano za zlikwidowane na całym świecie. We wtorek 25 sierpnia Afryka oficjalnie została uznana za wolną od ostatniego szczepu dzikiego wirusa polio. Obecnie choroba występuje tylko w Afganistanie i Pakistanie. Obecnie ponad 95 proc. populacji Afryki zostało zaszczepionych. Był to jeden z warunków, który zgodnie z wytycznymi Afrykańskiej Regionalnej Komisji Certyfikacyjnej musiał zostać spełniony, aby uznać kontynent za wolny od polio. Teraz w Afryce pozostaje tylko wirus polio pochodzący ze szczepionek. Jest to rzadka postać wirusa, który mutuje z doustnej szczepionki przeciwko polio i może rozprzestrzeniać się wśród niedostatecznie immunizowanej społeczności.W tym roku zidentyfikowano 177 przypadków. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zidentyfikowała szereg takich przypadków w Nigerii, Demokratycznej Republice Konga, Republice Środkowoafrykańskiej i Angoli. To nie koniec Polio to wirus, który przenosi się z człowieka na człowieka, zwykle poprzez zanieczyszczoną wodę. Początkowe objawy to gorączka, zmęczenie, ból głowy, wymioty, sztywność karku i bóle kończyn. Może prowadzić do paraliżu, atakując układ nerwowy. Zwykle dotyka dzieci poniżej piątego roku życia, czasami prowadząc do nieodwracalnego porażenia mięśni. W niektórych przypadkach, gdy zaatakowane zostaną mięśnie oddechowe, może nawet doprowadzić do śmierci. W 1996 r. wirus polio sparaliżował ponad 75 000 dzieci w całej Afryce. W tym samym roku Nelson Mandela uruchomił program „Wyrzuć polio z Afryki”. Miliony pracowników służby zdrowia przechodzili od wioski do wioski, aby dostarczać szczepionki. Akcja była wspierana przez różne organizacje, w tym Rotary International, która stała na czele akcji szczepień przeciwko polio od lat 80. W samym 1996 roku dostarczono do Afryki miliardy doustnych szczepionek, zapobiegając około 1,8 miliona przypadków polio. Szczepionka przeciwko polio została opracowana w 1952 roku przez dr Jonasa Salka. W 1961 roku Albert Sabin stworzył szczepionkę doustną, która była stosowana w większości krajowych programów szczepień na całym świecie. Sukces Afryki nie oznacza końca walki. Nowo narodzone dzieci muszą być poddawane szczepieniom, bo polio może być łatwo zaimportowane z innego terenu, a społeczność o słabej odporności będzie podatna na szybkie rozprzestrzenianie się wirusa. Za przykład może posłużyć Angola, która pokonała polio w 2001 roku, jednak już cztery lata później odnotowano nawrót wirusa. Przypuszczano, że wiele przypadków zostało wniesionych spoza kraju.
Kino, pieniądze i bomby. Lagos: prawdziwa stolica Afryki
Duch przedsiębiorczości zrobił z Nigerii największą gospodarkę kontynentu. Dziś jest to afrykańskie miasto numer jeden.
Gdy David Adeoti miał 15 lat, pracował w kafejce internetowej w Satellite Town zamieszkanym głównie przez klasę pracującą, skąd prawie widać leżące 16 km dalej, połyskujące w słońcu wieżowce na wyspie Lagos. Dla Adeotiego Satellite Town był szczeblem w górę na społecznej drabinie. Urodził się na północy Nigerii, w Orile – w zabiedzonej dziurze, w której drogi wiecznie zalewały powodzie, a domy się rozpadały. To dzięki technologii zdołał się wyrwać z tego miejsca. Kafejka internetowa w Satellite Town była dodatkowym źródłem dochodu dla pewnego bankiera, który zobaczył w chłopcu duży potencjał informatyczny. Ten radził sobie bowiem nawet z przedpotopowymi komputerami stacjonarnymi działającymi w ślimaczym tempie. Za prowadzenie biznesu bankier płacił Adeotiemu nieco ponad 200 dol. miesięcznie. Chłopak wydawał pensję na kursy w instytucie technicznym w przekonaniu, że kafejka internetowa to tylko przystanek w jego karierze. Pewnego dnia w 2010 r. w drzwiach lokalu stanął Jason Njoku – 30-letni okularnik z Londynu, który właśnie przeprowadził się do kraju swego ojca. Njoku poprosił Adeotiego o zeskanowanie kilku dokumentów i pytając chłopaka, czy lubi swoją pracę, zdradził mu, że szuka potencjalnych inwestorów do nowego przedsięwzięcia. Panowie wymienili się numerami telefonów. Kilka miesięcy później Adeoti skontaktował się z Njoku w sprawie pracy, a ten zaprosił go do swojego mieszkania. Zastał tam sześciu młodych mężczyzn wciśniętych za biurka, z plątaniną kabli u stóp. Njoku wyjaśnił, że to jest właśnie jego nowy biznes – telewizja internetowa, dzięki której Nigeryjczycy będą mogli oglądać filmy w streamingu na swoich komputerach, a świat pozna nigeryjską kinematografię. Njoku szukał kogoś takiego jak Adeoti do konwertowania płyt DVD z filmami z „Nollywood” na format kompatybilny z YouTube. Już jedno spojrzenie wystarczyło, by wiedzieć, że przedsięwzięcie nie przynosi jeszcze zysków. Mimo to Adeoti zdecydował się przyłączyć do projektu. Gdy go poznałem wiosną 2014 r., miał 24 lata. Ubrany w elegancką koszulę i markowe dżinsy siedział za laptopem w szykownym biurowcu, w którym mieści się obecnie siedziba iROKOtv w Lagos. Firma Njoku zatrudnia 80 pracowników i ma filie w Johannesburgu, Londynie i Nowym Jorku. Adeoti zarabia dwa razy tyle, ile dostawał za kierowanie kafejką internetową. Dostęp do pieniędzy i filmów tylko rozbudził jego apetyt. – Mam w planach własny biznes związany z branżą filmową – zdradził mi. Oszczędza na wycieczkę do Hollywood. Jego marzeniem jest zostać operatorem, a kiedyś może nawet kimś ważnym w Nollywood. – Między klasą średnią a bogactwem jest ogromny dystans – powiedział mi Adeoti z uśmiechem. – Ale my, średnia klasa, ciężko pracujemy, by go pokonać. Dzisiaj każdy chce być bardzo bogaty. Mapa: National Geographic Maps Niemal wszędzie w rozwijającym się świecie takie marzenia uznano by za godne współczucia urojenia. Ale w centrum biznesowym Lagos w zasadzie już wszyscy uznali za swoje motto hasło „Być bardzo bogatym”. Kraj niedawno zmienił sposób liczenia PKB, by uwzględnić sektory gospodarki, które jeszcze 20 lat temu nie istniały. W wyniku tej rekalkulacji ustalono, że gospodarka Nigerii przerosła gospodarkę RPA, stając się największą na kontynencie. W Nigerii jest ok. 15,7 tys. milionerów i paru miliarderów, z czego ponad 60 proc. mieszka w Lagos. Liczebność nigeryjskiej klasy średniej wzrosła z 480 tys. w 1990 do 4,1 mln w 2014 r., co stanowi już 11 proc. gospodarstw domowych. Lagos niemalże z dnia na dzień zmieniło się w miasto Dawidów walczących o to, by zostać Goliatami. To afrykańska historia sukcesu. Cudownie byłoby ograniczyć się do niej, ignorując terrorystów z Boko Haram, którzy przysłaniają światu obraz tutejszego fenomenu gospodarczego. Albo fakt, że wielu obywateli Nigerii żyje w biedzie bez nadziei na poprawę losu, że władza wykazuje się indolencją i niekompetencją. – Problemem Nigerii i Lagos jest ich wizerunek. Po lekturze artykułów o naszym kraju można by pomyśleć, że tu jest jak podczas wojny w Afganistanie! No sam powiedz, czy czujesz się tu zagrożony? Na pytanie zadane mi przez Kolę Karima, 45-letniego multimilionera, prezesa Shoreline Energy International, multibranżowego konglomeratu spółek zatrudniającego ponad 3 tys. pracowników, odpowiedziałem przecząco. Czułem się w Lagos dość bezpiecznie, co – przyznaję – przyjąłem z zaskoczeniem, zwłaszcza że w dniu, w którym wsiadłem do samolotu, kilkadziesiąt osób zginęło w wyniku wybuchu bomby na dworcu autobusowym w stolicy Nigerii Abudży. Roberta Draper, 2015 (fragment reportażu)
Przedstawiamy nietypowe miejsca, w których zapomnimy o e-mailach, portalach społecznościowych i telefonach.
Urlop offline? Czasem wystarczy wyjechać w góry. Co robić, gdy chcemy odpocząć od sieci, ale zależy nam na wysokim standardzie? Otóż nawet wśród luksusowych ośrodków, znajdziemy takie, które z założenia nie zapewniają dostępu do sieci. Kempingi Serra Cafema w Nigerii, Wadi Rum w Jordanii czy Serengeti Safari w Tanzanii to według autorów aluxurytravelblog.com najlepsze ośrodki do "cyfrowego detoksu". W tych miejscach zapomnimy o e-mailach, portalach społecznościowych, telefonach i telewizorach. Zamiast nich na wyciągnięcie ręki będziemy mieli prawdziwą naturę, hipnotyzujące krajobrazy i czas na poleżenie w hamaku. W rankingu wymieniane są również Chamilandu Bush w Zambii, Uma Paro w Bhutanie i prywatna wyspa Petit St Vincent na Grenadynach w Ameryce Środkowej. Tu odetniemy się od świata.
4 śpiewaków z 4 kontynentów (Nigeria, Tajwan, Urugwaj, Chorwacja) w trasie na 3 kontynentach w pół roku! Już niedługo w Polsce wystąpi jeden z najbardziej unikatowych projektów kulturalno-muzycznych na świecie. 22 czerwca Singers of United Lands “SOUL” odwiedzą Warszawę
„SOUL” to kwartet muzyczny składający się z muzyków z różnych stron świata. Każdy członek zespołu reprezentuje inną kulturę, muzykę, ale także tradycję, wiek, doświadczenie (muzyczne jak i życiowe). Każdy inaczej śpiewa, gra na innym instrumencie, ale także inaczej się w swoim kraju uczy, pracuje, żyje, modli, wychowuje się w innym społeczeństwie. Członkowie muszą zatem ze sobą nawiązać współpracę na wielu płaszczyznach ponad wszelkimi podziałami, przy wzajemnym szacunku i tolerancji. W tegorocznej odsłonie projektu, w nieprzerwanym półrocznym tourne, bierze udział Sonja Biscan z Chorwacji, Shih-Hao z Tajwanu,Egbuchiem Andrew Chukwuka z Nigerii oraz NIGERIA, Gabriel Gonzalez Fernandez z Urugwaju. Członkowie zespołu śpiewają muzykę pochodzącą z ich krajów w kwartecie! Zadaniem Tajwańczyka jest zatem rytmiczny śpiew rodem z Urugwaju, a Nigeryjczyk musi odnaleźć się w bałkańskich pieśniach. Trasa zespołu jest niezwykle wymagająca – w roku 2014 obejmuje USA, Afrykę i po raz pierwszy Europę. Sonja z Chorwacji, Shih-Hao z Tajwanu, Andrew z Nigerii, Gabriel z Urugwaju są w trasie od stycznia 2014 roku. W dniu 22 czerwca odwiedzą Polskę. Zespół można usłyszeć i zobaczyć w długi weekend podczas jedynego koncertu w Polsce: „Cztery kontynenty nad Wisłą” - 22 czerwca (niedziela), Kino Atlantic, godz. 12.00 (ul. Chmielna 33, Warszawa). Wstęp bezpłatny. „SOUL” ma swój początek w Detroit w stanie Michigan – kolebce wytwórni Motown. Jego pomysłodawcą jest Marcus La Pratt – absolwent Wydziału Edukacji Muzycznej w Albion College (jeden z najlepszych Wydziałów w Stanach Zjednoczonych), dyrygent, nauczyciel, a także aktywista World Youth Choir i rekordzista Guinessa w najdłuższym czasie śpiewu indywidualnego na świecie (75 godzin). Marcus słuchając chóry uczestniczące w projekcie World Youth Choir, zauważył, że śpiew w towarzystwie innych kultur jest czymś bardzo wyjątkowym. Po licznych rozmowach, m. in. z światowej sławy muzykiem jazzowym Stevem Zegree, stworzył międzynarodowy kwartet. W pierwszą podróż udał się z nimi w 2004 roku. Od tamtej pory skład zespołu zmienia się co roku. Do dziś w przedsięwzięciu wzięło udział 44 śpiewaków z 43 krajów świata! Od 2012 roku z grupą podróżuje manager pochodzący z kolejnego kraju kolorowego globu. Aktualny zespół 2014 roku: - Sonja Biscan - Chorwatka o polskim pochodzeniu, mówiąca płynnie po polsku, w Chorwacji przed podróżą wydała swój pierwszy singielhttp://www.youtube.com/watch?v=7jPzLB4Hlhg - Egbuchiem Andrew Chukwuka (Nigeria) – chłopak obdarzony wyjątkowym głosem – kontratenorem, popularyzator muzyki klasycznej w Nigerii - Lai Shih Hao (Tajwan) -Tenor, w Tajwanie również dyrygent, aktywista projektu „World Youth Choir” (międzynarodowego chóru młodzieżowego) - Gabriel Gonzalez Fernandez (Urugwaj) – bas, gra na ukulele i mandolinie, rozrywkowa dusza zespołu Jeśli śą Pańtwo zainteresowani wywiadami z muzykami – proszę o kontakt. Do Państwa dyspozycji będą również: - Marcus La Pratt – pomysłodawca i założyciel „SOUL” - Zuzanna Rybińska – reprezentantka Polski w projekcie (edycja 2012), autorka blogu opisującego podróż po 23 Stanach i Afryce: Kenii, Zimbabwe i Zambii www.singersi.blogspot.com - Susana Mijangos – reprezentantka Meksyku w edycji SOUL 2006, projekty artystyczne i życie zaprowadziło Susie do Polski, obecnie studiuje na Akademii Muzycznej w Warszawie Mogą Państwo liczyć na mnóstwo zaskakujących informacji, śpiew „SOUL” i niezapomnianą podróż po świecie muzyki!
Jeśli chcesz zrozumieć afrykę, zacznij od filmu Nollywood. Znajdziesz tam namiętności, czarowników, a przede wszystkim prawdę o kontynencie. Przynajmniej według samych Afrykanów.
Lagos, była stolica Nigerii, właśnie budzi się do życia. Tysiące ludzi wylegają na ulice. Kilkukilometrowe korki już sparaliżowały ruch. Hałas, tłok, chaos. Witajcie w Lagos, jednym z najbardziej zaludnionych i najszybciej rozwijających się miast Afryki! Kontrast to słowo, które najlepiej je obrazuje. Trzy czwarte miasta zajmują slumsy, w których 11 mln ludzi żyje za mniej niż dolara dziennie, bez prądu, kanalizacji i dostępu do dróg. Kartonowe domy stawiane są dosłownie wszędzie – na plaży, przy torach, a nawet na wodzie. Mimo to Lagos jest jednym z najdroższych miast na kontynencie, a nawet na świecie. Pod względem kosztów życia przebija nawet Berlin, San Francisco czy Brukselę. Bieda miesza się tu z luksusem, uśmiechy z przemocą, odór wody w slumsie Makoko z zapachem francuskich perfum. Jedyne, co łączy te dwa przeciwległe światy, to Nollywood, czyli nigeryjska wersja Hollywood. To właśnie w Lagos powstał drugi co do wielkości przemysł filmowy na świecie. Pod względem liczby wyprodukowanych filmów ustępuje jedynie indyjskiemu Bollywood. Przebił nawet Hollywood. Według raportu UNESCO w 2006 r. zrealizowano tu 872 filmy, podczas gdy w Stanach udało się nakręcić jedynie 485. Na czym polega fenomen Nollywood? Sprawdź wycieczki do Afryki Scena 1. Początki W 1992 r. Kenneth Nnebue, nigeryjski handlarz, postanowił pozbyć się kaset wideo, które sprowadził z Tajwanu. Stwierdził, że lepiej się sprzedadzą, jeżeli coś na nich będzie nagrane. Postanowił więc własnym sumptem wyprodukować film. Historia mężczyzny wciągniętego do sekty religijnej, która żąda ofiary z jego żony, nieoczekiwanie stała się hitem. I od razu zainspirowała młodych Nigeryjczyków szukających swojego miejsca w kraju spustoszonym przez kryzys i konflikty do rozwijania branży filmowej. Szybko na rynku pojawiły się setki nowych amatorskich tytułów. Nie było zapotrzebowania na wysoką jakość obrazu, bo od początku nollywoodzkie filmy tworzone były tylko na rynek kaset wideo. Lagos było niebezpieczne, mało kto odważał się wychodzić na ulicę po zmroku. Kina pozamykano. Ludzie woleli oglądać filmy w domu. Cena 2 dol. za film sprawiła, że Nollywood dotarł do najuboższych. Więcej o Nigerii znajdziesz tutaj Scena 2. Na planie filmowym Żeby zobaczyć, jak się robi filmy w Nollywood, najlepiej udać się do dzielnicy Sururele, gdzie powstaje ponad 20 filmów tygodniowo. To tutaj mieszkają, pracują i bawią się ludzie filmu. Cztery dni przygotowań i tydzień na planie to dla większości reżyserów wystarczający czas na realizację filmu. – Nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że obserwuję filmową partyzantkę – komentuje Franco Sacchi, twórca dokumentu o nigeryjskiej branży filmowej „This is Nollywood”. Zawrotne tempo produkcji podyktowane jest niskim budżetem – średni koszt filmu to 20 tys. dol., w Hollywood 100 mln dol. W Nollywood nikt nie oczekuje kompletnego scenariusza czy aktorów znających swoje kwestie na pamięć. Reżyser improwizuje i dostosowuje się do okoliczności. A te mogą być nie lada wyzwaniem. Codzienne braki w dostawach prądu czy parogodzinne utknięcie ekipy w korkach to już normalka. Do tego dochodzą problemy z podwórkowymi gangami, które nie przestają przeszkadzać, dopóki nie zapłaci się im haraczu, czy nawoływania do modlitwy. Sacchi opowiada, jak kiedyś był na planie nollywoodzkiego filmu, który miał powstać w 11 dni. – Pełna mobilizacja, a tu nagle rozlega się śpiew z meczetu. Reżyser musiał pójść i negocjować z duchownymi, żeby wstrzymali się na jakiś czas i dali im nakręcić scenę. Bo w Nollywood liczy się każda minuta. Scena 3. Kształcące opowieści Jednym z najbardziej kontrowersyjnych filmów w Nollywood była produkcja z 1998 r. „I hate my village” opowiadająca o kanibalizmie. Na okładce filmu bohater zajada się czymś, co wygląda jak ludzkie mięso. W Nollywood nikt się nie gorszy. Tematy z pogranicza voodoo, okultyzmu i czarnej magii są na porządku dziennym. Filmy opowiadają bowiem o tym, co jest ważne i tradycyjne w kulturze nigeryjskiej. – Był czas, gdy w moim domu mieszkała cała nasza rodzina, czyli jakieś 40 osób. Jedliśmy z jednego garnka, a potem razem słuchaliśmy tradycyjnych opowieści mojej mamy o demonach i czarownicach – mówi nam Izu Ojukwu, znany nollywoodzki reżyser, zdobywca pięciu nagród afrykańskiej akademii ? lmowej. – I te opowieści do dziś są moją największą inspiracją – podkreśla. Nigeryjscy twórcy mają do wykonania społeczną misję. Ich filmy muszą przede wszystkim kształcić, dopiero potem bawić. Dlatego prawie każdy film ma swój edukacyjny smrodek. Zdradzającemu mężowi kurczy się przyrodzenie, wyznawcy czarnej magii ślepną. Filmy w Nollywood bezbłędnie poruszają też ważne społeczne tematy, jak AIDS, korupcja czy przemoc. Krótki czas produkcji umożliwia relacjonowanie bieżących wydarzeń. – Kręciłem kiedyś film o pewnym przestępcy. Wszyscy myśleli, że nie żyje, ale w trakcie produkcji dowiedzieliśmy się, że złapała go policja i będzie stracony. Zmieniłem więc szybko ostatnią scenę filmu i dokręciłem egzekucję. Ludzie nie mogli uwierzyć, że dosłownie parę dni po straceniu mogli oglądać je na wideo w filmie fabularnym – mówi Ojukwu. Reżyserzy nie zapominają też o rozrywce i często dodają humorystyczny wątek do swojej opowieści. Klasykiem gatunku stał się film, w którym żona tak bardzo chciała zdominować męża, że pomniejszyła go i włożyła do butelki. Scena 4. Sukces Nollywood warty jest już 200 mln dol. rocznie i jego wartość cały czas rośnie. Jest to najszybciej rozwijająca się branża kraju, druga co do wielkości, zaraz po ropie. Rynek w samej 150-milionowej Nigerii jest ogromny i jeszcze się nie nasycił. Mimo to nollywoodzkie filmy już dawno podbiły serca Afrykanów z całego kontynentu. Szczególnie z krajów anglojęzycznych, bo większość nollywoodzkich filmów kręcona jest w tym właśnie języku. Mulenga Bwalya, 25-letnia sprzedawczyni z Zambii, która ogląda minimum cztery nollywoodzkie filmy tygodniowo, mówi mi, że najbardziej ceni sobie w nich rzetelność i to, że wiele się może z nich nauczyć. – Pokazują siłę człowieka i to jak okrutna potrafi być natura ludzka – dodaje. To właśnie historie wywodzące się z afrykańskiej kultury są kluczem do sukcesu. Ludzie nie chcą oglądać plastikowych hollywoodzkich historyjek, chcą czegoś prawdziwego. Kluczowe dla Afrykanów jest wyrwanie się od prześladujących ich stereotypów. Wydają się naprawdę zmęczeni obrazem Afryki, gdzie lwy chodzą po ulicach, a dzieci umierają z głodu. W nollywoodzkich filmach bohaterowie mają normalną pracę, dom i codzienne problemy. – Pewna Nigeryjka powiedziała mi, że po oglądaniu nollywoodzkich filmów fizycznie lepiej jej się oddycha – przypomina sobie Sacchi. Ta zawarta w filmach prawda przyciąga też miliony afrykańskich emigrantów na całym świecie, którzy dzięki Nollywood mogą poczuć się jak w domu. W Stanach sprzedaż tych kaset rozwija się w szalonym tempie. Jedynym, co może ją zastopować, jest piractwo. Scena 5. Zakończenie Zapada zmrok. Ulice Lagos wyludniają się, ustaje gwar i hałas. Temperatura powietrza wreszcie robi się znośna. Ludzie wracają do domów z nadzieją, że dziś nie zabraknie prądu. Mieszkańcy lepianek zbierają się ze swoimi sąsiadami przy jednym telewizorze, posiadacze drogich willi rozsiadają się na swoich wielkich wygodnych kanapach. Wszyscy są gotowi na kolejną porcję rozrywki. Wszyscy wierzą, że już niedługo Nollywood podbije świat. – Nasza przyszłość maluje się w jasnych kolorach – mówi mi Izu Ojukwu. I ciężko mu nie uwierzyć. Wiara, siła przebicia i determinacja twórców Nollywood jest tak wielka, że może już za parę lat na ulicach Lagos usłyszymy: „Hasta la vista, Bollywood!”. Nie mówiąc o Hollywood. Powierzchnia: 934 tys km Stolica: Abudza Ludnosc: 149 mln Jezyki: angielski, hausa, joruba, ibo, fulani. Religia: islam, chrzescijanstwo (katolicyzm, anglikanizm), animizm Waluta: naira (1 USD= 147 N). Nigeryjską wizę można dostać w Ambasadzie Nigerii w Polsce (ul. Starościńska 1 B, Warszawa). W przypadku podróży turystycznych należy posiadać ważny bilet powrotny do okazania na granicy. Koszt wizy pobytowej to 375 zł, a tranzytowej 300 zł. Najlepiej jechać pomiędzy październikiem a styczniem, gdy temperatury są trochę niższe niż zwykle, a pogoda bardziej łagodna. W Lagos temperatura waha się między 20-35°C. Od marca do sierpnia pogoda jest najbardziej dokuczliwa ze względu na wysoką wilgotność. Temperatury przekraczają wtedy 40°C. Nie ma bezpośrednich połączeń między Polską a Nigerią. Do Abudży można polecieć z przesiadką w Londynie lub z dwoma przesiadkami: w Paryżu i w Londynie. Przelot z przesiadką na trasie Warszawa-Lagos od 3200 zł w obie strony. W promocji zdarzają się bilety już za 1551 zł. Nie ma większych utrudnień w podróżowaniu po kraju. Sieć połączeń autobusowych, mikrobusowych jest rozbudowana. Funkcjonują również taksówki międzymiastowe. Pod żadnym pozorem nie należy jednak podróżować w nocy. W porównaniu z innymi krajami Afryki drogi w Nigerii są w dobrym stanie. Większe miasta łączą autostrady, zaś do wszystkich średniej wielkości miejscowości doprowadzone są drogi asfaltowe. Przy podróżach samochodem należy posiadać krajowe oraz międzynarodowe prawo jazdy. Ceny hoteli zaczynają się od 40 dol. (120 zł) od osoby za noc w pokoju dwuosobowym. Dopłaty za jedynki są bardzo wysokie. Schronisko YMCA przyjmuje tylko mężczyzn. Łóżko w sali wieloosobowej kosztuje 500 naira (10 zł), najtańszy pokój 1 700 naira (35 zł). Zatrzymywanie się w najtańszych hostelach jest dosyć ryzykowne. Trzeba spróbować suya, która jest najpopularniejszym nigeryjskim jedzeniem ulicznym. To nadziane na patyczek kawałki mięsa, opiekane w blaszanej beczce, którą stawia się na rozpalonych drwach. Popularne są również zupy, np. te o konsystencji sosu, w których macza się ryż. A także zupa pieprzowa oraz isi-ewu, czyli zupa z koziej głowy. Nigeria posiada kilka niezłych browarów. Najpopularniejsze marki piwa to Star i Harp. Na obszarach wiejskich południa kraju popularnym napojem jest wino palmowe. Wymagane jest szczepienie przeciw żółtej febrze. Dostęp do opieki medycznej jest bardzo ograniczony, praktycznie niemożliwy poza dużymi miastami. Usługi lekarskie są kosztowne i odbiegające od standardów światowych. Koszt wizyty lekarskiej wynosi ok. 50 dol., doba w szpitalu - 200 dol. Nigeria jest trzecim największym producentem filmów na świecie, zaraz za Indiami i Stanami Zjednoczonymi. W niektórych stanach północnej Nigerii obowiązuje prawo islamskie, które zakazuje m.in. spożywania alkoholu i posiadania publikacji o charakterze antyreligijnym. Wymaga jest tam odpowiednie zachowanie w miejscach publicznych i noszenie stosownego ubioru. W okresie ramadanu zdarza się, że od cudzoziemców oczekuje się zachowania postu w miejscach publicznych. Ambasada Federalnej Republiki Nigerii w Polsce ul. Starościńska 1 B 02-516 Warszawa, Tel.: +48 22 542 41 17, 18 Fax.: +48 22 542 41 13 info@embassyofnigeria.pl info@embassyofnigeria.pl Ambasada RP w Abudży 10, Ona Crescent, Off Lake Chad, Off IBB Way, Plot 775, Maitama 900271 Abuja, Nigeria tel.: (00-234 9) 413 82 80, 413 82 83 faks: (00-234 9) 413 82 81 contact@abuja.polemb.net