National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-08-12T10:56:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Awantura o najdroższy meteoryt marsjański: Niger żąda zwrotu
items: Czy ludzki mocz może być wydajnym nawozem? Sprawdzili to naukowcy z Nigru
items: Traveler 01/22
items: Maimuna i Safiratou przeżyły piekło. Co to znaczy być dziecięcą panną młodą? [FOTOREPORTAŻ]
items: Tuaregowie - władcy Sahary
items: Plemiona
items: Niger

Awantura o najdroższy meteoryt marsjański: Niger żąda zwrotu
type: item
date: 2025-08-12T11:30:26.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: Traveler
subject: handel
subject: maroko
subject: meteoryty
subject: niger
description: Najdroższy meteoryt marsjański, wart ponad 5 milionów dolarów, stał się powodem dyplomatycznego sporu. Władze Nigru twierdzą, że 24,7-kilogramowy okaz opuścił kraj wbrew prawu.
encoded: Spis treści: Największy kawałek Marsa na Ziemi wyjechał z Nigru nielegalnie Niger ogłasza zakaz wywozu minerałów Meteoryt znaleziono w listopadzie 2023 r. w regionie Agadez w Nigrze. To wyjątkowy przybysz z Marsa – ważący 24,7 kg i nazwany NWA 16788 jest największym tego typu obiektem odkrytym na Ziemi. W lipcu 2025 trafił na aukcję w nowojorskim Sotheby’s, gdzie anonimowy kupiec zapłacił za niego 5,2 miliona dolarów. Ani tożsamość sprzedawcy, ani kupującego nie została ujawniona. Największy kawałek Marsa na Ziemi wyjechał z Nigru nielegalnie Mniej niż 400 z ok. 50 tys. znanych meteorytów pochodzi z Marsa. Jednak szybko pojawiły się pytania o legalność wywozu wyjątkowego znaleziska. Rząd Nigru zgłosił wątpliwości co do zgodności eksportu z prawem i wszczął śledztwo, podejrzewając możliwy nielegalny handel. Sotheby’s utrzymuje, że wszystkie procedury międzynarodowe zostały zachowane. Według włoskich publikacji naukowych, meteoryt znalazł anonimowy poszukiwacz na Saharze, 90 km na zachód od oazy Chirfa. Kamień został sprzedany przez lokalną społeczność międzynarodowemu handlarzowi. Trafił do prywatnej galerii w Arezzo, gdzie przebadali go naukowcy z Uniwersytetu Florenckiego. Część skały pozostawiono we Włoszech do dalszych analiz, a reszta trafiła na aukcję w USA. Niger ogłasza zakaz wywozu minerałów Prof. Paul Sereno z Uniwersytetu Chicagowskiego, od lat związany z Nigrem, uważa, że doszło do złamania prawa, i apeluje o zwrot meteorytu jako elementu dziedzictwa narodowego. Niger chroni swoje dobra kulturowe ustawą z 1997 r., która obejmuje m.in. „okazy mineralogiczne”, lecz nie wymienia wprost meteorytów. Brak szczegółowych przepisów może tłumaczyć, jak artefakt opuścił kraj niezauważony. Podobne problemy ma Maroko, które od lat jest jednym z największych eksporterów meteorytów, mimo prób wprowadzenia regulacji. Prof. Hasnaa Chennaoui, geolog z Casablanki, wskazuje że meteoryty są częścią krajowej kultury, a jednak w praktyce większość okazów trafia do zagranicznych…

GettyImages-2223538011-4f48253.jpg
width: 1791
height: 1181

Czy ludzki mocz może być wydajnym nawozem? Sprawdzili to naukowcy z Nigru
type: item
date: 2022-06-24T09:49:17.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: afryka
subject: Edukacja
subject: nawozy
subject: niger
subject: rolnictwo
subject: Społeczeństwo
description: W kilkuletnim badaniu naukowcy sprawdzili, jak sprawdza się ludzki mocz jako nawóz. Okazało się, że jest niezwykle skuteczny... pod pewnymi warunkami.
encoded: W tym artykule: Wiele krajów zmaga się z niedostatkiem nawozów, co niesie za sobą poważne konsekwencje Naukowcu z Nigru postanowili na szeroką skalę przetestować ludzki mocz jako nawóz Naukowcy zauważyli, że dzięki nawozowi z moczu rośliny rozwijają się aż o 30% szybciej Nawozy to środki używane do uprawiania roślin. Stosuje się je w celu zwiększenia wydajności gleby. Dostarczają one bowiem składniki pokarmowe, które są niezbędne do prawidłowego wzrostu upraw. Nawozy mogą być zarówno naturalne, organiczne, jak i mineralne, sztuczne i niekonwencjonalne. Innymi słowy, są podstawą rolnictwa. Wiele krajów zmaga się z niedostatkiem nawozów, co niesie za sobą poważne konsekwencje Niestety, nie wszystkie kraje mogą sobie pozwolić na odpowiednią ilość nawozu, co pokazał ostatni konflikt Rosji z Ukrainą. Kraje wschodnie są bowiem jednym z głównych eksporterów nawozów, m.in. do krajów Afryki. Od wielu miesięcy ceny nawozów są coraz wyższe, przez co niektóre państwa nie mogą sobie na to pozwolić. Właśnie dlatego naukowcy od lat szukają niekonwencjonalnych sposobów i alternatywy dla tradycyjnych użyźniaczy. Cztery razy więcej nawozów! Tyle trzeba będzie zużyć, by wykarmić ludzkość do 2050 r Aby zaspokoić przyszłe zapotrzebowanie na pokarm, do 2050 r. ilość fosforowych nawozów mineralnych oraz nawozów organicznych wykorzystywanych na łąkach i pastwiskach na Ziemi musi się zwi.. Problemy w sektorze rolnictwa odczuwa szczególnie Republika Nigru. To państwo położone w Afryce Zachodniej, które nie ma dostępu do morza. Eksperci zwracają uwagę, że przez ekstremalne zjawiska pogodowe, które są spowodowane przez zmiany klimatu, stan gleb w tym kraju stale się pogarsza. Rolnicy mają coraz większe problemy z uprawą roślin, a to przyczynia się do coraz gorszej sytuacji humanitarnej. Naukowcu z Nigru postanowili na szeroką skalę przetestować ludzki mocz jako nawóz Zespół naukowców z Narodowego Instytutu Badań Rolnictwa Republiki Nigru podjął się badań nad stosowaniem ludzkiego moczu jako na…

uprawa-roli-w-afryce-daeb799.jpeg
width: 2122
height: 1412

Traveler 01/22
type: item
date: 2021-12-10T09:13:06.000Z
creator: Michał Janowski
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: aborygeni
subject: mursi
subject: niger
subject: plemiona
subject: rzeka omo
description: HITY 2022

traveler-01-22-eb0453c.jpeg
width: 551
height: 714

Maimuna i Safiratou przeżyły piekło. Co to znaczy być dziecięcą panną młodą? [FOTOREPORTAŻ]
type: item
date: 2020-11-09T09:00:43.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: dzieci
subject: fotografia
subject: fotoreportaż
subject: Iwona El Tanbouli-Jabłońska
subject: niger
subject: Travel
subject: unicef
description: Maimuna i Safiratou zostały zmuszone do ślubu jako dzieci. To, przez co przeszły, można nazwać piekłem. Kobiety żyją, ale nie wszystkie młode dziewczęta w Nigrze mają tyle szczęścia, co one.
encoded: – Myślę, że miałam radosne dzieciństwo. Mieszkałam z rodzicami, chodziłam do szkoły i pomagałam w domu. Jak każde dziecko. Aż do tamtego dnia… – mówi 20-letnia Maimuna Adu. Pięć lat temu jej dziecięcy świat runął. Maimuna Adu urodziła czworo dzieci, tylko dwoje przeżyło (fot. Iwona El Tanbouli-Jabłońska/f11-photo.pl) Swoim doświadczeniem dzieli się także 30-letnia Safiratou Sani. – Uwielbiałam się uczyć. Od dziecka nauka była moją pasją. Chciałam osiągnąć coś w życiu, zdobyć wykształcenie i wesprzeć rodzinę. Kiedy to się stało, miałam 16 lat – mówi Safiratou ze smutkiem w oczach. Bassaraoua to niewielka wieś w południowym Nigrze, położona kilkanaście kilometrów od granicy z Nigerią. To też jeden z najbardziej niebezpiecznych regionów w kraju, regularnie narażony na ataki terrorystów z Boko Haram. Nieurodzajne ziemie rzadko przynoszą obfite plony. Nic dziwnego: w Nigrze tylko 3% ziem jest uprawna. Reszta to Sahara. Stolica, Niamey jest oddalona od wioski o niemal 700 km, co oznacza 10-godzinną, żmudną podróż prowizorycznymi drogami. Dla mieszkańców wioski jest praktycznie nieosiągalna. Bassaraoua to cały świat dla jej mieszkańców. Zarówno życie Maimuny, jak i Safiratou diametralnie zmieniło się po ślubie. Decyzję o zamążpójściu Maimuny podjęła jej rodzina, a dziewczyna nie miała na nią wpływu. – Nie wiedziałam, co się ze mną dzieje. Po ślubie przeprowadziłam się do domu rodzinnego męża i bardzo szybko zaszłam w pierwszą ciążę. Zniosłam ją bardzo ciężko, a dziecko rodziłam w ogromnych bólach. Po porodzie straciłam pokarm i bardzo długo dochodziłam do siebie. Niestety niemowlę zmarło na skutek niedożywienia. Maimuna Adu została wydana za mąż, kiedy miała 15 lat (fot. Iwona El Tanbouli-Jabłońska/f11-photo.pl) Głód w Nigrze jest powszechny. UNICEF szacuje, że ponad 380 tysięcy dzieci poniżej 5. roku życia z powodu niedożywienia jest na granicy życia i śmierci. Najmłodsze dzieci cierpią najbardziej, a ich osłabione i wyniszczone organizmy są narażone na inne choroby takie…

safiratou-sani-miala-16-lat-gdy-zostala-wydana-za-maz-fot-iwona-el-tanbouli-jablonska-cda4917.jpeg
width: 2500
height: 1667

Tuaregowie - władcy Sahary
type: item
date: 2011-09-01T05:41:00.000Z
creator: Peter Gwin
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: niger
subject: sahara
description: Niezłomni Tuaregowie walczą o przetrwanie w zamęcie na północy Afryki.
encoded: Rebeliancki dowódca z twarzą skrytą za turbanem prowadzi nas po miękkim piasku, miejscami czarnym po wybuchach pocisków moździerzowych. Przy każdym niemal kroku chrzęszczą karabinowe łuski. – Moim śladem – nakazuje, informując, że armia Nigru zaminowała teren. Jego ludzie usunęli część ładunków, ale wiele pozostało gdzieś w ruchomych piaskach. Jest późne popołudnie w porze suchej i temperatura spada w końcu poniżej 40 stopni. Wydmy ciągnące się ku północy różowieją, a cienie stromych grzbietów na południowym zachodzie zasnuwają dno doliny zwanej Tazerzaït, gdzie masyw Aïr styka się z oceanem piasków Sahary. To tu ludzie komendanta odnieśli największe zwycięstwo w dwuletniej rebelii przeciw rządowi Nigru. Rebelianci, etniczni Tuaregowie, są potomkami nomadów, którzy przez kilka stuleci kontrolowali sieć karawanowych połączeń na pustkowiach północnej Afryki, a tym samym – handel złotem, przyprawami i niewolnikami. Walcząc pod sztandarami Ruchu Nigeryjczyków na rzecz Sprawiedliwości (MJN), w Tazerzaït wzięli do niewoli 72 żołnierzy sił rządowych. Ponawiając żądania udziału w zyskach z wydobycia uranu na ziemi Tuaregów, w geście dobrej woli zwolnili więźniów z wyjątkiem jednego. – To zbrodniarz wojenny – mówi komendant. Gdy idziemy przez dawne boisko, wyjaśnia, że miejscowi Tuaregowie zbudowali szkołę w Tazerzaït, czyli blisko centralnej studni rozległego rejonu terenów pasterskich. Ta lokalizacja pozwalała rodzicom odwiedzać dzieci podczas przepędzania stad. Wcześniej Tuaregowie chcący kształcić dzieci musieli posyłać je do odległych wiosek i rzadko widywali. – Mój ojciec znał tylko życie na pustyni – mówi komendant. – Potrafił zorganizować karawanę z solą do Bilmy, znaleźć paszę, upolować antylopę w wąwozie lub dziką owcę w górach. Ja też wiem, jak to zrobić, ale życie na pustyni się kończy. Nasze dzieci potrzebują szkoły. Wchodzimy na skarpę, na której stoją potrzaskane kulami ściany szkoły. Dachu nie ma. Tablice pokryte graffiti pozostawionym przez żołnierzy armii N…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8c2af52d496bbe17177b57b43abafd57eb220c5d-9d44149.jpeg
width: 670
height: 447

Plemiona
type: item
date: 2009-03-25T13:08:49.000Z
creator: Zuzanna Pol
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: aborygeni
subject: mursi
subject: niger
subject: plemiona
subject: rzeka omo
description: Indianie Yanomami budują owalne domy średnicy 50 m, w których żyje kilkanaście lub kilkadziesiąt rodzin, a każda urządza się wokół własnego ogniska. Takie wioski przemieszczają się, uciekając przed wrogami, w poszukiwaniu kobiet lub zwierzyny.
encoded: Błotni ludzie Papua-Nowa Gwinea Swój wygląd zawdzięczają temu, że nigdy nie opanowali sztuki wojowania, a jako niezbyt rośli, nie wzbudzali też trwogi. Kiedy sąsiedzi uprowadzili z ich wioski kobiety, Błotni Ludzie (na poprzednich stronach) wyruszyli przez rzekę Asaro, aby je odbić. W odmętach pomieszali wojenne szyki, pogubili łuki i dzidy, a w końcu zaskoczyła ich noc. O brzasku zaczęli ostrożnie wychodzić na brzeg. Z błotnistej wody wynurzały się kolejne szare, sztywne z zimna postaci, które znikały w buszu, by zaraz pojawić się w wiosce swych wrogów. Ci zaś widzieli, jak kobiety rozmawiały z duchami i wraz z nimi odchodziły. Od tego czasu Błotni Ludzie zaczęli swoje „duchowe” konszachty wykorzystywać, rabując sąsiednie plemiona. Dziś coraz więcej mieszkańców doliny rzeki Asaro podaje się za Błotnych Ludzi, by przed turystami odegrać scenę sprzed lat. Aborygeni Australia Dopiero w latach 60. XX w. wykreślono ich z Księgi Fauny i Flory, w 1984 r. uzyskali prawa wyborcze, za wieki prześladowań zostali przeproszeni w roku ubiegłym. Stanowią 2 proc. ludności Australii, mówią ok. 200 językami. Wspólna wszystkim aborygenom jest wiara w Czas Snu, który wyjaśnia wszystko: od stworzenia człowieka po pojawienie się samochodów. Jest to wartość intelektualna każdego plemienia, a jego członkowie jako jedyni mają dziedziczne prawo do opowiadania i malowania konkretnego Śnienia. Takiego jak to: „Wszystko spało, nic się nie poruszało. Pewnego dnia tęczowy wąż obudził się i wypełzł na ziemię. Tu błąkał się i żłobił trasę swojej wędrówki. Potem zawołał żaby i zaczął je łaskotać. Gdy żaby się śmiały, z ich brzuchów wylała się woda i wypełniła ślady zostawione przez węża. Tak powstały rzeki, potem wyrosła trawa, a Ziemią zawładnęło życie.”. Wodaabe Niger Jedni z ostatnich nomadów w Afryce i na świecie przemierzają ze swoimi stadami tereny Nigru. – Żyjemy jak ptaki – mówią o sobie Wodaabe, nazywani także Bororo – co znaczy „ci, którzy się nie myją i żyją w buszu”. Swoje podłużne, poz…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e5db1dc641a6eb2ba8d8d6d51cd84387310034d0-9eb6b6d.jpeg
width: 328
height: 500

Niger
type: item
date: 2009-03-24T09:02:21.000Z
creator: Michał Zieliński
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: afryka
subject: Kultura
subject: natura
subject: niger
description: Do osady Teguidda-n-Tessoumt nie prowadzi żadna droga, a wiatr zasypuje piachem wszelkie ślady.
encoded: Sól książąt Sahary Kilka miesięcy temu dr Adam Rybiński, etnolog od lat badający kulturę Tuaregów w Nigrze, zaprosił mnie do udziału w swojej kolejnej ekspedycji. Jednym z celów wyprawy miała być tajemnicza osada Teguidda-n-Tessoumt, leżąca na pustynnym płaskowyżu, z dala od handlowych i turystycznych szlaków. Zatrzymują się tu głównie przemytnicy i kupcy prowadzący półoficjalny handel z Algierią. Nie prowadzi tam żadna droga, a koleiny w piachu co jakiś czas znikają zasypywane przez wiatr z gór Air. Teren jest całkowicie płaski. Temperatury w zimie sięgają 40OC. Jak jest latem – lepiej nawet nie myśleć. Wszystko to sprawia, że niewielu białych miało okazję odwiedzić to miejsce. W grudniu wraz z dr. Rybińskim, jego synem Władkiem i moją żoną Agnieszką wylądowaliśmy w Agadez – zbudowanej z gliny stolicy krainy Tuaregów. Zapakowawszy do wynajętej toyoty materace, śpiwory, zapasy wody, jedzenie i drewno na ognisko ruszyliśmy w drogę. Nasz kierowca Omar wziął też gitarę. Podczas biwaków pod gołym niebem umilał nam czas tuareskimi piosenkami. Zapewniam, że są wspaniałe. Pierwszy przystanek na naszej trasie do solanek to wioska Kerboubou – mała osada Tuaregów. W tej biednej społeczności wiodą żywot siostry z zakonu Małych Sióstr Jezusa, a wśród nich Polka, siostra Krystyna. Skrajne ubóstwo mieszkańców wioski jest też udziałem zakonnic. Tuareski namiot, łóżko z matą, cztery garnki i kilka kóz – to wszystko, co posiadają. Jest jeszcze namiot-kapliczka. I ogromna pogoda ducha. Siostry nie nawracają, nie mówią, jak żyć – po prostu są. Swoją obecnością dają świadectwo Boga. Muszą mieć ogromną wiarę i siłę ducha, by z własnej woli żyć w ubóstwie i upale Sahelu. Ruszamy dalej. Do miasta Ingall, z którego pochodzi lud d’Isawaghen pracujący w Teguidda-n-Tessoumt, wiedzie jeszcze jako taki trakt. Po drodze spotykamy trzech Tuaregów na dwóch wielbłądach. Wynurzyli się zza horyzontu jako małe kropeczki, minęli nas i jako takie same kropeczki zniknęli. Zapewne tak samo wyglądały wędró…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/afe83694a8f8526e58bef7a1c1327b47091a9a5a-2928e8b.jpeg
width: 640
height: 430