National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-03-21T10:28:36.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Gorączka złota z starożytnym Egipcie. W kopalni dokonano dramatycznego odkrycia
items: Niewolnicy byli potrzebni światu? Pełnili ważne role w bogatych rodzinach
items: Jeszcze przed chrztem Polski Słowianie dotarli do Maroka. Służyli w gwardii emira Nekoru
items: Trudne życie na Pacyfiku. Skąd się wzięli Polacy na Hawajach
items: Niewolnictwo w Rzymie było podstawą gospodarki. Paradoksalnie, doprowadziło też do jej załamania
items: Ostatni polski pirat zabił niedoszłą narzeczoną w Waszyngtonie. Jego skarbu nigdy nie odnaleziono
items: Makabryczne odkrycie: starożytni Egipcjanie używali żegadeł do oznaczania niewolników
items: W Polsce mieszka i pracuje nawet 128 tys. niewolników. Na czym polega współczesne niewolnictwo?
items: Sąd zdecydował: były policjant winny zamordowania George'a Floyda. Na ulicach wiwaty
items: Nowojorskie zoo trzymało czarnoskórego mężczyznę w klatce orangutana. Przeprasza po 114 latach
items: Urodziła się w niewoli, teraz trafi na banknoty. Biden chce uhonorować kultową działaczkę - Harriet Tubman
items: Clotilda: ostatni statek niewolników. Jak do dziś przetrwała ich kulturowa tożsamość
items: Pompeje: Miasto Grzechu starożytności
items: Boliwia: Podróż polityczna Artura Domosławskiego
items: Potomkowie quilombos. Reportaż z ziemi niewolników
items: Nie tylko ludzie znają to robią. Niewolnictwo u mrówek
items: O tym historycy mówią niechętnie. Wstydliwa karta Piastów: niewolnictwo
items: Jak wytrenować niewolnika? Te mrówki mają sposób
items: Czy wiesz, że Haiti …

Gorączka złota z starożytnym Egipcie. W kopalni dokonano dramatycznego odkrycia
type: item
date: 2025-03-21T12:09:45.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: kopalnie złota
subject: niewolnictwo
subject: odkrycia archeologiczne
subject: złoto
description: Dwa zestawy metalowych kajdan krępujących nogi odkryli archeolodzy na Pustyni Wschodniej w Egipcie. Do znaleziska doszło na terenie kopalni złota eksploatowanej 2200 lat temu.
encoded: Spis treści: Gorączka złota nie ma końca Jak wyglądała praca w kopalni? Groza w Ghozza – złe warunki pracy w kopalni Złoto fascynowało i było cenione przez ludzi od wielu tysięcy lat. Również dzisiaj osiąga rekordowe ceny. Także w starożytności biżuteria i inne przedmioty wykonywane z tego surowca uznawano za szczególnie cenne. Grobowce faraonów egipskich były skąpane w złocie, a najlepszym tego przykładem jest miejsce ostatecznego spoczynku Tutanchamona. Mimo że był niezbyt ważnym władcą, to złota było tam sporo. Na przykład wewnętrzna trumna była wykonana z litego złota i ważyła ponad 110 kg! Gorączka złota nie ma końca Fascynacja złotym kruszcem trwała też w późniejszych okresach trwania cywilizacji egipskiej. Dowodem na to jest odkrycie Francuskiej Misji Archeologicznej na Pustyni Wschodniej, które opublikowano właśnie na łamach czasopisma „Antiquity”. Znalezisko pochodzi z zabudowań towarzyszących kopalni złota na stanowisku archeologicznym Ghozza z czasów ptolemejskich (332–30 p.n.e.), czyli greckiej dominacji w Egipcie. Było to jedno z wielu takich miejsc – w sumie badacze naliczyli 40 kopalń, w których pozyskiwano ten cenny kruszec. – Nowa dynastia, założona przez Ptolemeusza I, potrzebowała złota do finansowania kampanii wojskowych w basenie Morza Śródziemnego, prestiżowych przedsięwzięć za granicą i monumentalnych budowli w Aleksandrii, odzwierciedlających jej potęgę i bogactwo – zauważa autorka artykułu, dr Bérangère Redon z francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych (CNRS HISOMA). Jak wyglądała praca w kopalni? Francuzi zaczęli wykopaliska w Ghozza w 2020 roku. To najbardziej na północ wysunięta kopalnia złota z czasów ptolemejskich. Funkcjonowała w drugiej połowie III wieku p.n.e. Znajdowała się tam infrastruktura dla górników: domy mieszkalne położone przy wytyczonych traktach, budynki administracyjne, a nawet łaźnie. Część z pracowników otrzymywała nawet wynagrodzenie za swoją ciężką pracę. Wiemy o tym na podstawie zapisków pozostawionych w staro…

kajdany-z-kopalni-7309170.png
width: 900
height: 600

Niewolnicy byli potrzebni światu? Pełnili ważne role w bogatych rodzinach
type: item
date: 2024-12-06T09:00:58.000Z
subject: Historia
subject: cesarstwo rzymskie
subject: niewolnictwo
subject: starożytność
description: W Rzymie nie wyobrażano sobie świata bez niewolników. Byli siłą roboczą, a nawet żywymi budzikami i encyklopediami. Wbrew pozorom ich losu nie odmieniło chrześcijaństwo. Odmianę mógł im zapewnić tylko talent.
encoded: Podział niewolników na lepszych i gorszych Niewolnicy byli dosłownie do wszystkiego Szansa na wolność i karierę Chrześcijaństwo było nadzieją dla niewolników Calvisius Sabinus chciał uchodzić za człowieka oczytanego. Na nieszczęście – jak pisał Seneka Młodszy w I w. – „jego pamięć była tak zła, że zapominał nawet imion Ulissesa, Achillesa czy Priama”. Sabinus zakupił więc niewolników, aby przypominali mu w towarzystwie odpowiednie cytaty: jeden miał się nauczyć całego Homera, drugi Hezjoda itd. Lecz nawet oni nie byli w stanie dobrze wszystkiego spamiętać! Widząc to niejaki Satellius Kwadratus, który lubił obnażać ludzką głupotę, zażartował, że Sabinus powinien jeszcze sprawić sobie grupę niewolników-gramatyków, którzy staliby przy niewolnikach-recytatorach i poprawiali ich błędy. Urażony Sabinus pochwalił się, jaką fortunę wydał na tych niewolników. Kwadratus skwitował, że przecież taka sama liczba książek byłaby dużo tańsza. Podział niewolników na lepszych i gorszych Takie docinki niewiele jednak zmieniały. Rzymianie mieli niewolników od dosłownie wszystkiego. Najgorszy był los tych harujących na roli, w wiejskich posiadłościach, w kopalniach i kamieniołomach. Lepiej żyli niewolnicy publiczni (stanowiący własność państwową i pomagający w świątyniach lub w administracji), cesarscy (obsługujący dwór i interesy panującego) oraz oczywiście niewolnicy domowi. Liczba obowiązków tych ostatnich była w zasadzie nieograniczona. W końcu właściciel był panem ich życia i śmierci. Wedle mitów świat nie zawsze był podzielony na niewolników i panów. Istniał kiedyś złoty wiek pod władzą Saturna, w którym nie znano ani niewolnictwa, ani nawet własności prywatnej. Wspomnieniem tych czasów stało się dla Rzymian święto Saturnaliów, podczas którego panowie i niewolnicy na kilka dni zamieniali się rolami. Niewolnictwo nie było więc postrzegane przez Rzymian jako stan w pełni naturalny, lecz jako… zdobycz cywilizacji. Pisarze rzymscy utrzymywali, że system niewolniczy istniał już u począ…

Niewolnicy-f9b7448.png
width: 1600
height: 1187

Jeszcze przed chrztem Polski Słowianie dotarli do Maroka. Służyli w gwardii emira Nekoru
type: item
date: 2024-11-16T10:26:49.000Z
subject: Historia
subject: niewolnictwo
subject: polska
subject: słowianie
subject: średniowiecze
description: Kilkadziesiąt lat przed chrztem Polski o Słowianach stało się głośno w… Maroku. Złożona z nich gwardia emira Nekoru zbuntowała się i założyła w górach własną twierdzę. Jej śladów szukają dziś polscy archeolodzy.
encoded: Spis treści: Słowianie zostali niewolnikami Jak Słowianie trafili do Hiszpanii? Bunt słowiańskiej gwardii Przełomowe badania polskich archeologów Archeolodzy ustalili konkretny punkt odniesienia Sprawa dla etnografa Ewentualne odkrycie wczesnośredniowiecznej osady słowiańskiej w Maroku nie dorówna może rangą odnalezieniu grobowca Tutenchamona, brzmi jednak na tyle intrygująco, że przyciąga uwagę. Nic dziwnego, że polscy archeolodzy postanowili podjąć takie wyzwanie. Tym bardziej że historia powstania tej „twierdzy Słowian” to gotowy scenariusz na film. Jest tam wszystko: niewolniczy wyzysk, bunt i odwaga śmiałków, którzy z bronią w ręku postanowili odzyskać wolność. Ta opowieść daje również wgląd w zaskakujące dzieje Słowian kilkanaście wieków temu. Słowianie zostali niewolnikami Nasi „przodkowie” w Maroku? Czy to w ogóle możliwe? Jakim cudem? W IX w. Słowianie zamieszkiwali już olbrzymie obszary Europy, od Łaby po Wołgę, od Bałtyku po Bałkany. Tej nieprawdopodobnej ekspansji jak cień towarzyszyło drugie zjawisko – handel ludźmi. Przez kilka stuleci to Słowiańszczyzna zapewniała nieustający strumień żywego towaru płynący na targi od Hiszpanii po tereny Bliskiego Wschodu. Słowianie byli brani w niewolę przez innych lub sami sprzedawali pobratymców z sąsiednich plemion. Musiało to być zjawisko masowe, dotykające przynajmniej dziesiątków tysięcy ludzi. W pewnym momencie w niewoli znajdowało się tylu Słowian, że stali się wręcz synonimem niewolnika. Słowo servus w łacinie klasycznej oznaczające niewolnika zostało z czasem wyparte przez określenie sclavus. Podobne zjawisko zaszło również w grece. Także Arabowie bardzo szybko zaadaptowali to słowo na określenie niewolnika (saqaliba). Kres niewolnictwu na Słowiańszczyźnie położy dopiero stopniowa chrystianizacja tych ziem. Zanim to nastąpiło, żywy towar trafiał niekiedy w miejsca bardzo egzotyczne. Na terenach muzułmańskich niewolnicy z północy zwracali uwagę swoim wyglądem. Jasne włosy, rumiana cera budziły zainteresowani…

Slowanie-podczas-pracy-3995913.jpg
width: 3470
height: 2380

Trudne życie na Pacyfiku. Skąd się wzięli Polacy na Hawajach
type: item
date: 2024-06-11T13:04:53.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka
subject: Edukacja
subject: emigracja
subject: migracje
subject: migranci
subject: niewolnictwo
subject: polacy
subject: praca
subject: praca za granicą
description: Kilkuset pierwszych Polaków przeżyło w „raju dla turystów” srogie rozczarowanie. Śnili o dobrych płacach, a czekał ich tam niemal pańszczyźniany wyzysk. Skąd się wzięli Polacy na Hawajach? Pierwsi dotarli na egzotyczny archipelag już w XIX wieku.
encoded: W tym artykule: Co robił Strzelecki na wulkanie Polacy na Hawajach zmuszeni do niewolniczej harówki Plantacje nie dla Polaków Hawaje, egzotyczny archipelag na Pacyfiku, nie od dziś rozbudza wyobraźnię. Rdzenni Hawajczycy byli pochodzenia polinezyjskiego. W XVI wieku do wysp dotarli Hiszpanie, potem zainteresowali się nimi Brytyjczycy, a w 1898 roku zaanektowali je Amerykanie. Od 1959 roku Hawaje są 50. stanem USA, z coraz mniejszym odsetkiem rdzennej ludności. A skąd się wzięli Polacy na Hawajach? Co robił Strzelecki na wulkanie O ile nie było żeglarzy polskiego pochodzenia na statkach hiszpańskich i wśród załóg kapitana Cooka, to pierwszym naszym rodakiem na Hawajach był słynny Paweł Edmund Strzelecki (1797–1873), jeden z najwybitniejszych polskich podróżników. Zatrzymał się tam w drugiej połowie 1838 roku, podczas podróży z wybrzeża Chile do Australii. „W początkach września statek zawinął do portu w zatoce Kealakekua, tej samej, w której 14 lutego 1779 r. zginął odkrywca Hawajów James Cook. W trakcie pobytu Strzeleckiego Hawaje były jeszcze niepodległym państewkiem rządzonym przez króla z dynastii Kamehameha. Poświęcił tam wiele czasu badaniom tutejszych, największych na świecie wulkanów. Zbadał wulkany Mauna Kea, Mauna Loa, Kilauea. Na zboczach tego ostatniego rozbił obóz dokonując obserwacji wypełniającego dno krateru, pulsującego zbiornika lawy. Przy okazji Strzelecki zapisywał również wierzenia tubylców związane z ich wiarą w nadprzyrodzoną moc wulkanów. Prace naukowe na temat wulkanów hawajskich, jakie opublikował Strzelecki były jednymi z pierwszych w światowej literaturze fachowej”, czytamy w biogramie podróżnika na stronach polonijnego stowarzyszenia Wspólnota Polska. Po Strzeleckim, już w 2. połowie XIX wieku, pojawili się na Hawajach m.in.: literat i turysta Julian Florian Horain, kartograf i inżynier Adam Joachim Kulczycki, misjonarz Józef Hołubowicz, inżynier górnik Modest Maryański oraz hrabia Władysław Zamoyski – podczas półtorarocznej podróży po Au…

hawaje-b9440b5.jpg
width: 2095
height: 1430

Niewolnictwo w Rzymie było podstawą gospodarki. Paradoksalnie, doprowadziło też do jej załamania
type: item
date: 2023-11-05T11:58:04.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: niewolnictwo
subject: rzymianie
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: W starożytnym świecie niewolnictwo nie było zjawiskiem ani niezwykłym, ani rzadkim. Trzeba jednak wiedzieć, że ze wszystkich antycznych potęg, to właśnie Rzym w największym stopniu uzależnił swoją gospodarkę od niewolniczej pracy. Bez wątpienia napędziło to rozwój imperium, ale paradoksalnie przyczyniło się też do jego upadku. Jak wyglądało niewolnictwo w Rzymie? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: W tym artykule: Niewolnictwo w starożytnym Rzymie Handel niewolnikami w Rzymie Ile kosztował niewolnik w starożytnym Rzymie? Jak byli traktowani niewolnicy w starożytnym Rzymie? Życie codzienne niewolników Kiedy skończyło się niewolnictwo w Rzymie? Rola niewolnictwa w upadku cesarstwa rzymskiego Klasa niewolników rzymskich nie składała się wyłącznie z jeńców. Oczywiście, ludzie będący „zdobyczami wojennymi” w lwiej części zasilali szeregi zniewolonych, jednak w antycznym imperium istniało kilka dróg do utraty wolności. Niewolnikiem można było stać się w następstwie niespłaconych długów i trudnej sytuacji materialnej (zdarzało się, że rodziny sprzedawały swoich bliskich do niewolniczej pracy). Jednak wielu po prostu rodziło się niewolnikami. Tak czy inaczej, położenie większości zniewolonych było wyjątkowo trudne, o czym najlepiej świadczy fakt, że w okresie republiki określano ich mianem „narzędzi mówiących”. Nie można jednak nie wspomnieć, że zdarzały się też pewne wyjątki od tej reguły. Niewolnictwo w starożytnym Rzymie Jest prawdopodobne, że początki niewolnictwa w starożytnym Rzymie sięgają czasów monarchii. Należy jednak podkreślić, że pierwsze udokumentowane wzmianki na ten temat są datowane na okres wczesnej republiki. W początkowej fazie istnienia systemu niewolniczego, położenie ludzi zniewolonych nie było tak fatalne, jak miało to miejsce w późniejszym czasie. Na początku niewolnicy mieli określoną pozycję w rodzinie, do której należeli. To wiązało się z możliwością uczestnictwa w jej obyczajach i kultach. Dopiero wraz z intensyfikacją podbojów sytuacja niewolników zaczęła się diametralnie zmieniać. Wraz ze wzrostem zasięgu terytorialnego Rzymu, zaczęły powstawać wielkie majątki ziemskie. Rozpoczął się okres gospodarki latyfundialnej. Uprawa roli stawała się coraz większym wyzwaniem, a ręce do pracy trzeba było przecież opłacić. Żeby tego uniknąć, właściciele ziemscy zaczęli „zatrudniać” niewolników, którzy generowali tylko jednorazowy koszt (nie licząc ni…

niewolnictwo-w-rzymie-historia-i-losy-niewolnikow-w-starozytnosci-ryc-charles-william-bartlett-wikimedia-commons-public-domain-c58d620.jpg
width: 2560
height: 2017

Ostatni polski pirat zabił niedoszłą narzeczoną w Waszyngtonie. Jego skarbu nigdy nie odnaleziono
type: item
date: 2023-04-17T09:46:38.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: karaiby
subject: niewolnictwo
subject: piraci
subject: polacy
subject: skarby
subject: Społeczeństwo
description: Józef Olszewski dorobił się na grabieżach i handlu niewolnikami. Do dziś nie wiadomo, co się stało ze złotem, które zgromadził ostatni polski pirat.
encoded: W tym artykule: Jak Polak spod Płocka stał się karaibskim piratem Olszewski dorobił się na przemycie niewolników Ostatni polski pirat zgromadził złoto w jaskini Nieznane losy skarbu Olszewskiego Pod koniec lat 70. XIX wieku Waszyngtonem wstrząsnęła wiadomość o zabójstwie pięknej Clothilde MacGregor i jej ojca, producenta wyrobów gumowych. Oboje zostali zasztyletowani przez człowieka, który od wielu miesięcy bezskutecznie starał się o rękę dziewczyny. Był nim trzydziestoparoletni imigrant Józef Olszewski. Polak pojawił się w stolicy USA kilka lat wcześniej i dzięki ogromnemu majątkowi z marszu wszedł do waszyngtońskiej socjety. Jednak dla Clothilde był zbyt nieokrzesany i tajemniczy, by uznawała go za dobrego kandydata na męża. Przeczucia nie myliły dziewczyny. Młodość Olszewski spędził na morzu jako pirat i handlarz niewolnikami. Jak Polak spod Płocka stał się karaibskim piratem Kilka lat po tym zdarzeniu do rodziny Olszewskich mieszkającej w guberni płockiej na zachodnich kresach Imperium Rosyjskiego dociera list, wysłany z meksykańskiego miasta Veracruz. Nadawcą jest ukrywający się przed amerykańskim wymiarem sprawiedliwości Józef. Clotilda: ostatni statek niewolników. Jak do dziś przetrwała ich kulturowa tożsamość W maju zeszłego roku, 400 lat po tym, jak pierwsi Afrykanie w łańcuchach postawili stopę na terenie angielskiej kolonii Wirginia, zespół archeologów podwodnych poinformował o odnalezieniu w... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/afrykanscy-niewolnicy-przewozeni-lodzia-na-statek-niewolnikow-clotilda-w-1860-roku-do-portu-niewolnikow-w-dzisiejszym-beninie-painting-by-kadir-nelson-6891bff.jpeg" width="938" height="528" alt="Afrykańscy niewolnicy przewożeni łodzią na statek niewolników Clotilda w 1860 roku, do portu niewolników w dzisiejszym Beninie. (PAINTING BY KADIR NELSON" title="Afrykańscy niewolnicy przewożeni łodzią na statek niewolników Clotilda w 1860 roku, do portu niewolników w dzisiejszym Beninie. (PAINTI…

ostatni-polski-pirat-zabil-niedoszla-narzeczona-w-waszyngtonie-jego-skarbu-nigdy-nie-odnaleziono-fot-getty-images-c9ec096.jpg
width: 1936
height: 1549

Makabryczne odkrycie: starożytni Egipcjanie używali żegadeł do oznaczania niewolników
type: item
date: 2022-11-15T07:42:46.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: egipt
subject: Kultura
subject: niewolnictwo
subject: nil
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Nowe badania wykazały, że drobne żegadła sprzed 3000 lat, które odnaleziono w Egipcie, służyły do oznaczania niewolników.
encoded: W tym artykule: Ludzi zniewalano już w starożytności W starożytnym Egipcie niewolnikom wypalano znaki na ciele Dlaczego Egipcjanie oznaczali swoich niewolników? Niewolnictwo jest jedną z najstarszych formacji społecznych. Jego historia sięga nawet okresu neolitycznego. Odkrycia archeologiczne m.in. w dzisiejszym Pakistanie wykazały, że już 10 tysięcy lat temu ludzie z kultury Indusu wykorzystywali niewolników do pracy. Niewolników spotykano również w wielu innych starożytnych cywilizacjach, a ich przywileje i rola często różniły się w zależności od regionu. Ludzi zniewalano już w starożytności W Mezopotamii niewolnicy mogli zakładać rodziny oraz posiadać własny majątek. Podobnie było w Egipcie. Nad Nilem zniewalano głównie jeńców wojennych, których zmuszano do służby m.in. w pałacach. Niewolnictwo nie było jednak podstawą gospodarki i ekonomii państwa, w przeciwieństwie do starożytnego Rzymu lub Grecji. To, co jednak łączyło większość niewolników w dawnych kulturach i cywilizacjach, to sposób ich oznaczania. Czasem niewolnicy musieli nosić charakterystyczne ubrania lub opaski, żeby każdy mógł ich rozpoznać. Niekiedy jednak decydowano się na bardziej brutalne metody, które polegały na wypalaniu rozgrzanym do czerwoności metalem znaków i symboli na ciele. Piętnowanie było niezwykle popularne w okresie średniowiecza. W starożytnym Egipcie niewolnikom wypalano znaki na ciele Najnowsze badania amerykańskich naukowców wykazały, że podobne praktyki mogli stosować również starożytni Egipcjanie. Na podstawie analizy kronik, tekstów historycznych, obrazów i malowideł oraz 10 żegadeł sprzed 3000 lat stwierdzili, że Egipcjanie piętnowali swoich niewolników. Badacze swoje odkrycie opublikowali na łamach czasopisma naukowego „The Journal of Egyptian Archeology”. Zabytki Egiptu - najważniejsze obiekty i miejsca zachowane z czasów starożytnych Zabytki Egiptu należą do najcenniejszych artefaktów antycznej historii. Które z nich warto zobaczyć na własne oczy? Poniżej wymieniamy najci…

egipskie-zegadlo-9e845ce.jpg
width: 970
height: 546

W Polsce mieszka i pracuje nawet 128 tys. niewolników. Na czym polega współczesne niewolnictwo?
type: item
date: 2022-05-21T08:47:18.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: dyskryminacja
subject: niewolnictwo
subject: polityka
subject: praca
subject: Społeczeństwo
description: Jemy przygotowane przez niewolników posiłki. Nosimy uszyte przez nich ubrania. Mijamy ich żebrzących na ulicy. Jeszcze nigdy w historii niewolnictwo nie było tak tanie jak dziś.
encoded: W tym artykule: Współczesne niewolnictwo – świadectwa ludzi Niewolnicy to żywe maszynki do zarabiania pieniędzy Jak się zostaje niewolnikiem Coraz więcej dzieci staje się niewolnikami Niewolnictwo zostało zdelegalizowane, jest zakazane prawem, ale nie zniknęło. Przestało tylko być jawne i łatwo dostrzegalne. Jak sądzisz? Czy kiedykolwiek spotkałeś niewolnika? Współczesne niewolnictwo – świadectwa ludzi Maria z Ukrainy, 28 lat: „Mieszkałam w małej wsi. Mam mamę i babcię, dwie siostry, jedna ma niepełnosprawne dziecko. Tylko ja mogłam im pomóc, ponieważ nie założyłam jeszcze rodziny. Do Warszawy przyjechałam cztery lata temu. Wszystkie pieniądze, które posiadałam, włożyłam w swój wyjazd do Polski. (…) Obiecano nam, że pensja będzie wynosić 700 dolarów, pracować będziemy jako pomocnice kucharza. Okazało się, że te wszystkie obietnice były oszustwem. (…) Pracowałyśmy jako kucharki w restauracji. Było bardzo trudno, nie znałyśmy języka. Praca była bardzo ciężka, trzeba było rozładowywać duże dostawy, przyjmować towar, gotować. Nie było nawet czasu zjeść. Pieniędzy nie miałyśmy, jedzenie kupowałyśmy z napiwków. Po przepracowaniu jednego miesiąca dostałam nieco ponad 300 zł. (…) Najważniejsze było dla mnie wtedy przeżyć. Zmęczona byłam tak, że nawet nie miałam siły myśleć o dokumentach albo o zmianie pracy, mieszkania. (…) Pracowałam nieraz 13 dni pod rząd i miałam jeden dzień wolny, żeby się wyspać i uprać sobie ubrania. (…) Z powodu tak ciężkiej pracy w ciągu 2,5 roku byłam dwa razy w szpitalu. Czasami nie mogłam wstać z łóżka, nie miałam siły”. Konstantin z Rumunii, mężczyzna z niepełnosprawnością, zmuszany do żebrania w wielu krajach Europy, także w Polsce: „W 2008 r. do wsi w Rumunii, w której mieszkałem, przyjechali Cyganie. Szukali chętnych do pracy. Umowa była taka, że oni mi załatwią transport do Grecji. Ja pożebrzę dla nich przez dwa, dwa i pół miesiąca, oswoję się, zaaklimatyzuję, a potem znajdę inną pracę. Zgodziłem się, bo nie byłem na tyle samodzielny, by tak…

w-polsce-mieszka-i-pracuje-nawet-128-tys-niewolnikow-na-czym-polega-wspolczesne-niewolnictwo-fot-zakir-chowdhury-future-publishing-via-getty-images-bda51c7.jpeg
width: 1024
height: 683

Sąd zdecydował: były policjant winny zamordowania George'a Floyda. Na ulicach wiwaty
type: item
date: 2021-04-21T11:07:17.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Kultura
subject: morderstwa
subject: niewolnictwo
subject: policja
subject: rasizm
subject: stany zjednoczone
subject: Travel
description: Derek Chauvin, były policjant z Minneapolis, został skazany za morderstwo drugiego i trzeciego stopnia oraz zabójstwo. To on w czasie próby zatrzymania George’a Floyda przyciskał jego szyję kolanem do ziemi i nie reagował na krzyki mężczyzny. Wyrok skazujący stał się powodem do świętowania dla czarnoskórej społeczności Stanów Zjednoczonych.
encoded: Derek Chauvin został uznany za winnego zamordowania Floyda, ale jeszcze nie wiadomo, ile lat spędzi w zakładzie karnym. Doniesienia prasowe podają, że za morderstwo drugiego stopnia grozi mu co najmniej 12 lat, jednak prokuratorzy mogą ubiegać się o dłuższy wyrok, maksymalnie do 40 lat - podaje Reuters. Grozi mu też do 25 lat za morderstwo trzeciego stopnia i do 10 lat za nieumyślne spowodowanie śmierci. Zarzuty są rozpatrywane oddzielnie, co oznacza, że zasądzone kary mogą zostać zsumowane. 45-letni Chauvin został zarejestrowany na filmie z 25 maja 2020 roku. Policjant (po zajściu wydalony ze służby) wbijał kolano w szyję George’a Floyda, podczas próby aresztowania związanej z domniemanym użyciem przez Floyda fałszywego banknotu 20-dolarowego w sklepie spożywczym. Na wideo widać, że Floyd był obezwładniony i leżał na ziemi twarzą w dół. Słychać było, jak mówił, że nie może oddychać, zanim stracił przytomność. 46-letniego czarnoskórego mężczyzny nie dało się uratować. Śmierć Floyda zapoczątkowała ruch Black Lives Matter, a przez całe Stany Zjednoczone przelała się fala antyrasistowskich protestów. Wtorkowy wyrok sądu w Minneapolis został uznany przez czarnoskórą społeczność za sukces. Demonstranci zgromadzeni przed budynkiem sądu wiwatowali twierdząc, że to jedyny słuszny wyrok, który przynosi sprawiedliwość, ale nie kończy debaty o rasizmie. "Wzywamy do pokojowej solidarności" „Rozdzierające serce zabójstwo George'a Floyda i wielu innych kolorowych uwydatniło systemowy problem rasizmu w naszym kraju. Nie jesteśmy bynajmniej bliscy zakończenia setek lat niesprawiedliwości spoczywających na barkach kolorowych. Jako liderzy w hrabstwie Santa Cruz jesteśmy odpowiedzialni za wdrażanie i zachęcanie do zmian w naszym regionie. Wspieramy wszystkie społeczności kolorowe, w tym te, które reprezentujemy w naszym różnorodnym kraju. Wzywamy naszą społeczność, aby dziś i każdego dnia gromadziła się razem w pokojowej solidarności” - napisali we wspólnym oświadczeniu czterej burmi…

zgromadzeni-na-tzw-placu-george-a-floyda-w-minneapolis-przujecli-werdykt-sadu-z-radoscia-fot-getty-images-70ed725.jpeg
width: 1920
height: 1080

Nowojorskie zoo trzymało czarnoskórego mężczyznę w klatce orangutana. Przeprasza po 114 latach
type: item
date: 2021-04-01T12:06:34.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Kultura
subject: niewolnictwo
subject: nowy jork
subject: rasizm
subject: Społeczeństwo
subject: stany zjednoczone
subject: zoo
description: Przez tydzień od 8 września 1906 roku zoo w nowojorskiej dzielnicy Bronx trzymało w klatce orangutana w tamtejszej małpiarni 23-letniego mężczyznę z Afryki w stroju plemiennym. Teraz organizacja zarządzająca ogrodem zoologicznym przeprasza za dawne grzechy.
encoded: The Wildlife Conservation Society (WCS) opublikowało formalne przeprosiny za uwięzienie i złe traktowanie Ota Benga, pigmeja z plemienia Mbuti zamieszkałego pierwotnie na terenie dzisiejszej Demokratycznej Republiki Konga. List do wszystkich pracowników WCS z 19 czerwca oraz towarzysząca temu lipcowa informacja dla mediów zostały skomponowane i podpisane przez szefa WCS Cristiána Sampera w duchu rozliczania się z przeszłością obchodzącej 125. rocznicę istnienia organizacji. – W imię równości, transparentności i odpowiedzialności za własne czyny musimy stawić czoło historycznej roli jaką nasza organizacja pełniła w promowaniu nietolerancji społecznej – napisał Samper i dodał, że dwa epizody w historii WCS „demonstrują niedające się zaakceptować przejawy nietolerancji”. View oEmbed on the source website Pierwszy, to potraktowanie Benga, który 40 lat po zakończeniu ery niewolnictwa w USA spędził blisko tydzień w klatce z małpami, a uratowany został i przygarnięty przez lokalnego czarnoskórego pastora. Beng – co zauważa szef WCS – „pozbawiony godności ludzkiej popełnił samobójstwo dekadę później”. Drugi grzech, to „zachowania, promowane idee filozoficzne i dzieła naukowe z pogranicza eugeniki” tworzone przez założycieli organizacji. Co nie uszło uwadze obecnemu kierownictwu WCS, to wspólne dzieło literackie owych założycieli, czyli Madison Granta i Henry’ego Fairfielda Osborna (znanego paleontologa który nadał nazwę Tyrannosaurus rex słynnemu dziś dinozaurowi). Rasistowska książka „The Passing of the Great Race” używana była przez obrońców nazistów podczas procesu w Norymberdze. Co do Bengi jeszcze, to zanim trafił do zoo w Nowym Jorku, przez ponad 2 lata od porwania z Afryki musiał podróżować po Stanach Zjednoczonych z „żywą wystawą” innych Kongijczyków dzielących ten sam co on los. Z Afryki zabrał ich samozwańczy „badacz” Samuel P Verner. W rozmowie z „New York Times” opublikowanej 9 września Verner wyjaśniał, że na pigmeju ani on, ani zoo nie zarabiają, a „jedynie pu…

benga-mial-spedzic-w-klatce-w-zoo-miesiac-ale-w-zwiazku-z-ogromnym-zainteresowaniem-starano-sie-zatrzymac-go-dluzej-biblioteka-kongresu-usa-domena-publiczna-3bef895.jpeg
width: 1024
height: 791

Urodziła się w niewoli, teraz trafi na banknoty. Biden chce uhonorować kultową działaczkę - Harriet Tubman
type: item
date: 2021-01-27T10:45:33.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: niewolnictwo
subject: prawa kobiet
subject: Społeczeństwo
subject: stany zjednoczone
description: Harriet Tubman zaczęła pracę jako pokojówka w wieku zaledwie 5 lat. Przez lata znosiła głód, poniżanie, a nawet bicie. Po latach uciekła przemierzając prawie 150 km, aby dotrzeć do stanu, w którym niewolnictwo było nielegalnie. Później pomogła dziesiątkom innych osób pokonać tę samą drogę, za co okrzyknięto ją Mojżeszem. Teraz jej wizerunek może trafić na banknoty.
encoded: Put Tubman on the Twenty, czyli „umieść Tubman na dwudziestce” to pomysł zapoczątkowany już przed kilkoma laty. Umieszczenia portretu historycznej działaczki na rzecz zniesienia niewolnictwa domagają się i oczekują miliony Amerykanów. Prace nad wprowadzeniem 20-dolarowego banknotu z wizerunkiem Harriet Tubman do obiegu zostały wstrzymane przez sekretarza skarbu w rządzie Donalda Trumpa. Teraz po objęciu Białego Domu przez Joe Bidena pomysł powrócił. To wspaniała wiadomość dla milionów ludzi, którzy wyrazili poparcie dla uhonorowania Tubman, jej historii i wysiłków, które są symbolem walki o wolność czarnoskórej społeczności Stanów Zjednoczonych. Historię życia Tubman opowiada film „Harriet” z 2019 roku, w którym główną rolę gra Cynthia Erivo. Dzieje życia historycznej aktywistki na łamach „The Conversation” ciekawie opisuje też Robert Gudmestad, profesor i dyrektor wydziału historii w Colorado State University, który specjalizuje się w historii niewolnictwa w USA. Niewolnica, szpieg, abolicjonistka Harriet Tubman urodziła się jako Araminta Ross w 1822 roku na wschodnim wybrzeżu Maryland. Zaczęła pracować jako pokojówka, gdy miała zaledwie 5 lat. W wywiadach udzielonych po latach wspominała, że musiała znosić chłostę, głód i ciężką pracę, jeszcze zanim została nastolatką. Przez wiele lat Harriet – jeszcze jako Araminta - pracowała na polach tytoniowych, ale sytuacja się zmieniła, gdy rolnicy przestawili się na uprawę pszenicy. Zboże nie wymagało tyle ręcznej pracy, więc właściciele ziemscy zaczęli sprzedawać swoich niewolników właścicielom plantacji na południu. Tym sposobem dwie siostry Tubman zostały sprzedane handlarzowi niewolników, Harriet również żyła w strachu przed sprzedażą. Kiedy miała 22 lata poślubił wolnego czarnoskórego mężczyznę - Johna Tubmana. Wówczas też postanowiła przyjąć imię matki i od tej pory nazywała się Harriet Tubman. Małżeństwo z wolnym mężczyzną nie sprawiło, że przestała być niewolnicą. Dlatego, gdy pięć lat po ślubie ponownie zaczęły kr…

uhonorowania-harriet-tubman-oczekuja-miliony-amerykanow-fot-getty-images-33f1a88.jpeg
width: 6410
height: 4273

Clotilda: ostatni statek niewolników. Jak do dziś przetrwała ich kulturowa tożsamość
type: item
date: 2020-10-28T08:04:03.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: niewolnictwo
subject: Społeczeństwo
description: W maju zeszłego roku, 400 lat po tym, jak pierwsi Afrykanie w łańcuchach postawili stopę na terenie angielskiej kolonii Wirginia, zespół archeologów podwodnych poinformował o odnalezieniu w pobliżu Mobile w Alabamie zwęglonego wraku Clotildy, ostatniego znanego statku niewolniczego, który dotarł do wybrzeży Stanów Zjednoczonych. W 1860 r. – 52 lata po wprowadzeniu w USA zakazu importu niewolników – pewien zamożny właściciel ziemski wynajął szkuner oraz jego kapitana, by ten przemycił do Alabamy ponad setkę pojmanych Afrykanów.
encoded: Takie przestępstwo było karane przez powieszenie. Po wykonaniu nikczemnej misji statek podpalono, by pozbyć się dowodów. Pojmani byli ostatnimi z około 307 tys. Afrykanów wywiezionych w niewolę na amerykański ląd między początkiem XVII w. a rokiem 1860. Clotilda stała się więc zwieńczeniem tego, co od dawna nazywa się „grzechem pierworodnym Ameryki”. W 1865 r. prezydent Lincoln oznajmił, że wojna secesyjna, która spustoszyła kraj, była karą Wszechmogącego za ten grzech. Po zakończeniu wojny i zniesieniu niewolnictwa wysiedleni Afrykanie z pokładu Clotildy zapuścili korzenie jako wolni Amerykanie, nie wyrzekli się jednak afrykańskiej tożsamości. Osiedlili się wśród lasów i bagien nieco w górę rzeki od miasta Mobile, pobudowali proste domy, posadzili ogrody, hodowali zwierzęta, polowali, łowili ryby i uprawiali ziemię. Założyli kościół i własną szkołę. Stworzyli zwartą, samowystarczalną społeczność znaną jako Africatown. Wielu ich potomków żyje tam do dziś. Mieszkańcy Africatown z dumą wspominają historię tych niezwykłych ludzi – ich udręk i triumfów, cierpienia i wytrwałości – i walczą o zachowanie ich dziedzictwa. Do 1869 roku niewolnicy od dawna stanowili fundament amerykańskiej gospodarki. Byli cenniejsi niż wszystkie inwestycje w produkcję, kolej czy banki razem wzięte. Jak mówi Joshua Rothman, historyk niewolnictwa z Uniwersytetu Alabamy, bawełna odpowiadała za 35 do 40 proc. amerykańskiego eksportu. – Bankierzy z USA i całego świata pompowali pieniądze do Alabamy, Missisipi i Luizjany, inwestując w plantacje, południowe banki oraz niewolników, których można było obciążyć hipoteką – mówi Rothman. Importu niewolników do USA zakazano w roku 1808, a do 1859 ich cena na krajowym rynku wzrosła tak bardzo, że niektórzy plantatorzy domagali się ponownego otwarcia handlu. Do gorących zwolenników tego rozwiązania należał Timothy Meaher. Ten urodzony w Maine syn irlandzkich emigrantów przeprowadził się wraz z rodzeństwem do Alabamy, gdzie Meaherowie dorobili się fortun ja…

afrykanscy-niewolnicy-przewozeni-lodzia-na-statek-niewolnikow-clotilda-w-1860-roku-do-portu-niewolnikow-w-dzisiejszym-beninie-painting-by-kadir-nelson-a3b7e48.jpeg
width: 1274
height: 717

Pompeje: Miasto Grzechu starożytności
type: item
date: 2020-08-03T08:15:00.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: hermafrodyta
subject: niewolnictwo
subject: pompeje
subject: Travel
subject: włochy
description: Pompeje były miastem, w którym seks stanowił temat żartów, był towarem w cenie szklanki przeciętnego wina. Ich mieszkańcy z upodobaniem oddawali się więc rozkoszy, spędzając wiele błogich chwil na erotycznych igraszkach
encoded: Koniec tej sielanki nastąpił o północy z 24 na 25 sierpnia 79 r. Wybuch Wezuwiusza położył kres istnieniu miasta, zwanego „ukochanym przez Wenus”. Kiedy szesnaście stuleci później, za panowania Karola VII Burbona, rozpoczęła się systematyczna eksploracja pogrzebanej metropolii, odkrywcy na własne oczy mogli się przekonać, że uczucie bogini miłości było w pełni odwzajemnione. Ulubionym miejscem wypoczynku pompejańskich patrycjuszy były łaźnie. W samym mieście znajdowało się ich kilka, ale największym powodzeniem cieszyły się przybytki podmiejskie. Nie tylko dlatego, że były nowocześniejsze, zachwycały pięknymi mozaikami i freskami, a zastosowane przy ich budowie rozwiązania hydrauliczne dziwią nawet współczesnych znawców tej dziedziny. Swą popularność zawdzięczają temu, że wstęp do nich mieli nie tylko mężczyźni, lecz także kobiety. Czy pompejańskie matrony rzeczywiście tam chadzały? Nie wiadomo. Naukowcy ciągle toczą spory na ten temat. Jedni uważają, że tak, inni twierdzą, że z termalnych rozkoszy korzystały wyłącznie panie o nie najlepszej reputacji. W rozbieralni w Thermae Suburbanae, oczywiście wspólnej dla przedstawicieli obu płci, umieszczono szesnaście fresków ze scenami erotycznymi. Wśród tych wyobrażeń znajduje się scena miłości safickiej – jedyny tego rodzaju wizerunek zachowany w malarstwie antycznym. Malowidła oznaczone dodatkowo numerem umieszczono nad niszami, w których klienci zostawiali swoje tuniki. Skojarzenie sceny erotycznej z liczbą prawdopodobnie ułatwiało zapamiętanie tej niszy. Szczególnie że w starożytności krążyło wiele katalogów z opisanymi i numerycznie sklasyfikowanymi pozycjami seksualnymi. W kompleksie termalnym znajdują się też piękne mozaiki erotyczne o komicznym charakterze. Zdecydowanie mniej wyrafinowane artystycznie wizerunki zdobią pompejański dom publiczny. Jeden z ok. 25 lokali spod znaku czerwonej latarni w odróżnieniu od wielu jednoizbowych przybytków, często zlokalizowanych na tyłach gospody czy austerii, był świetnie zorga…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c49bcda781947b4b708eb9f3e6986b9d5915767f-6cd475e.jpeg
width: 1000
height: 667

Boliwia: Podróż polityczna Artura Domosławskiego
type: item
date: 2019-09-10T07:00:00.000Z
creator: Artur Domosławski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka południowa
subject: boliwia
subject: che guevara
subject: Edukacja
subject: indianie
subject: Kuchnia
subject: la paz
subject: niewolnictwo
subject: Społeczeństwo
subject: Sport
subject: Travel
description: Spektakularne widoki są tu tylko scenografia dla społecznych dramatów. Z podróży po Boliwii warto wynieść coć więcej niż estetyczne wrażenia
encoded: Kilka lat temu na głównym rynku w Santa Cruz – stolicy tropikalnego regionu Boliwii – wisiał gigantycznych rozmiarów plakat: wizerunek Karola Darwina, a obok malowidło w komiksowym stylu, przedstawiające cykl prostowania się małpy. Najpierw małpa w kucki, potem w postawie coraz bardziej wyprostowanej, a na samym końcu, już całkiem wyprostowany pierwszy w historii Boliwii prezydent o indiańskich korzeniach – Evo Morales. Plakat zapraszał na spektakl w teatrze. Tytuł: Evo Locion, odwołujący się do skojarzeń imienia Evo z teorią ewolucji Darwina. W czasie przedstawienia, które okazało się rodzajem kabaretu, biali aktorzy drwili z obyczajów, obrzędów, kultury autochtonów. Przedrzeźniali sposób, w jaki podbici piec wieków temu autochtoni mówią po hiszpańsku. Próbka dowcipu: Na scenie dzwoni telefon, konferansjer podnosi słuchawkę. Z zaświatów telefonuje Karol Darwin. „Czy do Boliwii dotarła ewolucja?” – pyta. „Tak, tak, mamy, Evo-lucje, bo mamy prezydenta o imieniu Evo”. „A z jakiej epoki jest ten Evo?” – dopytuje Darwin. „Z epoki kamienia” – odpowiada konferansjer. Widownia ryczy ze śmiechu. Santa Cruz to ponadmilionowe miasto i zarazem nazwa prowincji we wschodniej Boliwii, która ma złoża gazu i ropy, plantacje soi, wielkie hodowle bydła. To najbogatszy region najbiedniejszego kraju na kontynencie. Większość tutaj to biali – inaczej niż w Andach i na płaskowyżu wokół stolicy La Paz i miast Oruro, Potosí, Cochabamba, gdzie większość to autochtoni z ludów Keczua i Ajmara. Santa Cruz i La Paz są jak dwie planety, inny jest klimat, inny wygląd ludzi, ulicy, inny zapach powietrza. Biali z Santa Cruz chcą się oderwać od Boliwii, od kiedy istnieje ten kraj. Separatyzm odżył i nabrał wigoru, kiedy w 2006 r. władze objął indiański trybun Evo Morales. Biali potomkowie Hiszpanów i osadników innych nacji, wielu z RPA, Rodezji i Namibii, zaproszonych tu w latach 70. w ramach rasistowskiego projektu „wybielania” rasy, domagają się autonomii regionu. Po cichu mówią o odłączeniu się o…

boliwia-a2ac6d8.jpeg
width: 948
height: 539

Potomkowie quilombos. Reportaż z ziemi niewolników
type: item
date: 2019-05-17T04:00:00.000Z
creator: Charles Mann
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Kultura
subject: niewolnictwo
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: Zdrowie
description: W sercu Brazylii zbiegli niewolnicy założyli tysiące społeczności zwanych quilombos. Dzisiaj ich potomkowie walczą o prawa do ziemi, na której skutecznie chronią środowisko.
encoded: Spróbujcie wyobrazić sobie Ziemię z lotu ptaka w XVII w. opisywanym przez podręczniki jako okres kolonializmu, w którym Europejczycy dziarsko wkroczyli do Nowego Świata, aby zdominować wielkie pustkowia. Tymczasem z góry jak na dłoni widać miliony rdzennych mieszkańców Ameryk i prawdziwą falę ludności napływowej. Nie są to jednak wcale koloniści z Europy, tylko czarni niewolnicy. Z początkiem XIX w. na kontynentach amerykańskich było już cztery razy więcej Afrykanów niż Europejczyków. Dla patrzącego z góry nic nie wskazywałoby na to, że to niewielka grupa białych będzie grać pierwsze skrzypce. Wielu niewolników nie godziło się z losem. Uciekali z plantacji i kopalń, szukając wolności. Dziesiątki tysięcy zbiegów kierowało się do kontrolowanego przez Indian interioru Ameryki Południowej. Tak powstały mieszane społeczności Maronów (cimarrón to po hiszpańsku „ucieczka”). Wielowymiarowe spotkanie Afrykanów i Indian to problematyka, której Europejczycy długo nie poświęcali uwagi. Archeologowie i historycy badają zjawisko od niedawna. Historia ta jest szczególnie żywa w Brazylii – tysiące społeczności Maronów wychodzi z cienia, aby głośno mówić o swojej kulturze i domagać się uznania własności gruntów, na których żyją. A jest o co walczyć, gdyż nowe prawo przyznaje Maronom (ich społeczności nazywają się quilombos, co w angolańskim języku umbundu znaczy „wioska”) kluczową rolę w decydowaniu o przyszłości amazońskich lasów deszczowych. malutka łódź płynie w górę rzeki. W jej kilwaterze tańczą wodne hiacynty, z lasu dobiega skrzeczenie papug. Znajdujemy się na Nizinie Amazonki, a łódź zostawia w tyle ujście królowej rzek – jej dopływem kieruje się do położonej w stanie Pará wioski Baixo Bujaru. Od XVIII w., gdy niewolnicy zbiegli z portugalskich plantacji założyli osadę, zmieniło się tu niewiele. Kilka drewnianych chat rozlokowanych wokół budynków szkoły i ośrodka kultury. Nie ma prądu, bieżącej wody, opieki medycznej. Dostać się tu można tylko łodzią, którą teraz do nabrzeża…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b4ef90f63c31ed4af0d478dbbaca48f17097b074-5f5b387.jpeg
width: 670
height: 447

Nie tylko ludzie znają to robią. Niewolnictwo u mrówek
type: item
date: 2018-05-09T06:00:00.000Z
creator: Johnna Rizzo
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: mrówki
subject: niewolnictwo
subject: porwania
subject: stany zjednoczone
description: Mrówki Protomognathus americanus żyjące na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych plądrują gniazda innych gatunków i porywają ich poczwarki, aby służyły im za niewolników
encoded: Instynkt jest silniejszy niż więzy rodzinne, dlatego zniewolone mrówki rozpoczynają pracę tuż po przeobrażeniu: szukają jedzenia i opiekują się nowym wylęgiem porywaczy oraz ich królową. Karmią nawet swoich ciemiężycieli – tak wyspecjalizowanych w inwazjach, że nie potrafią sami się wyżywić. Jednak niewolnicy mają skłonność do wzniecania powstań, podczas których ścinają głowy swym panom i wyrzucają ich jaja z gniazda. – W teorii jedna buntownicza mrówka mogłaby sama tego dokonać – mówi biolog Tobias Pamminger. – Zabijanie młodych nie jest trudne. Pomimo tego to mrówki eksploatatorzy są górą. Przynajmniej 30 proc. mieszkańców gniazda przeżywa bunty. Wystarczy, by dało się zorganizować kolejny rajd po niewolników. Johnna Rizzo

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/77fa1f932b4cb2052909d79436af5e70308e00e8-ed10b52.jpeg
width: 1752
height: 1168

O tym historycy mówią niechętnie. Wstydliwa karta Piastów: niewolnictwo
type: item
date: 2016-06-21T07:40:55.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: niewolnictwo
subject: Piastowie
description: Badacze średniowiecza dyskutowali niedawno nad losami państwa Mieszka I. Źródła pozwalają podejrzewać, że spora część jego dochodów pochodziła ze sprzedaży słowiańskich niewolników do Bizancjum.
encoded: Dyskusja o pochodzeniu bogactwa państwa Piastów nie jest niczym nowym. Natomiast coraz częściej pojawiają się przesłanki potwierdzające, że mogło ono pochodzić w części z handlu ludźmi. Ich źródłem były podboje okolicznych ziem słowiańskich i nie tylko Mieszko, ale i kolejni władcy mieli w ten sposób powiększać zasobność swojego skarbca. Prof. Henryk Samsonowicz powiedział PAP, że niewolnictwo w tamtych czasach było powszechne, a do Bizancjum oraz krajów arabskich trafiały tysiące ludzi. Niewolnicy o jasnych włosach i jasnej skórze byli nie lada atrakcją dla możnowładców południa. Prof. Przemysław Urbańczyk, autor książki "Zanim Polska została Polską" dodaje, że to dość wstydliwa karta naszej historii. Jednak źródła historyczne zawierają relacje o Słowianach w świecie arabskim i w Bizancjum. Do dziś przetrwały nazwy słowiańskie w Syrii, arabski poeta al-Husayni narzekał na słowiańskich immigrantów... w Bagdadzie. Handel niewolnikami przez Piastów najprawdopodobniej załamał się około XI wieku wraz z rosnącą rolą chrześcijaństwa, które stanowczo potępiało ten proceder. Choć i tutaj były wyjątki. Biskup praski Wojciech (późniejszy święty) sprzeciwiał się sprzedawania chrześcijan Żydom, ale pogańskich niewolników nie bronił. Źródło: PAP / Nauka w Polsce Zobacz przygodę ekipy Traveler Adventure Team w Szwajcarii! Tym razem kamera towarzyszy im podczas zjazdu z góry First. View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/922ecaac315487cc6bf5eb1b62df672785d524e4-4c3ab71.jpeg
width: 450
height: 600

Jak wytrenować niewolnika? Te mrówki mają sposób
type: item
date: 2015-10-22T13:20:00.000Z
creator: papauthor
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: mrówki
subject: niewolnictwo
description: Naśladując zapach innego gatunku, mrówki Temnothorax pilagens potrafią zmusić jego przedstawicieli do niewolniczej pracy.
encoded: Niewolnictwo jest wśród mrówek częstym zjawiskiem – zwykle po prostu atakują obce mrowiska i porywają poczwarki, by w przyszłości wykorzystać je jako niewolników. Taki najazd oczywiście wiąże się z dużymi stratami wśród napastników, a zniewolone mrówki czasem się buntują. Jednak występujące we wschodnich stanach USA mrówki Temnothorax pilagens postępują inaczej. To jak dotąd jedyny znany gatunek, który potrafi wkraść się do obcej kolonii i zniewalać bez zabijania. Jest też jednym z nielicznych, które oprócz poczwarek porywa dorosłe robotnice. – To niezwykle zaskakujące, ponieważ mrówki zwykle są zdolne do wykrywania obcych gatunków czy nawet pojedynczych przybyszów z innego mrowiska na podstawie ich chemicznego profilu – reagują agresją – wyjaśniła Isabelle Kleeberg z Johannes Gutenberg-Universität w Moguncji. Jej zespołowi udało się wyjaśnić zagadkowe zjawisko. Kleeberg badała zachowanie T. pilagens oraz ich ulubionego gatunku dostarczającego niewolników – Temnothorax ambiguous podczas 43 eksperymentów. Poszczególne osobniki były znakowane kolorami, a zamknięte w plastikowych pudełkach mrowiska były odległe o zaledwie 12 centymetrów. W większości przypadków wyprawy po niewolników przebiegały bezproblemowo. Zamiast atakować najeźdźców, robotnice T. ambiguous dotykały ich czułkami, a nawet wykonywały zabiegi pielęgnacyjne – tak jak w przypadku „swoich”. Nie napotykając sprzeciwu, T.pilagenes za pomocą swoich żuwaczek umieszczały T. ambiguus na grzbiecie i niosły do własnej kolonii. Tam nowo zniewolone mrówki zostały zaakceptowane przez już zaaklimatyzowanych niewolników i zaczęły się zajmować potomstwem swoich „panów”. Gdy T. pilagenes przetransportowały do swojej siedziby wszystkie wzięte do niewoli robotnice, wróciły jeszcze po ich potomstwo. Sekretną bronią najeźdźców okazała się zdolność do chemicznej mimikry. Po porównaniu chemicznego profilu każdego z gatunków, Kleeberg znalazła liczne podobieństwa. Na przykład 35 spośród 36 węglowodorów wchodzących w skład osk…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e999563cc695aa1dd6598fec5bdbeb8b94d24115-3213611.jpeg
width: 3000
height: 2000

Czy wiesz, że Haiti …
type: item
date: 2010-02-04T12:33:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: haiti
subject: historia
subject: napoleon bonaparte
subject: niewolnictwo
subject: trzęsienie ziemi
description: Po trzęsieniu ziemi, jakie nawiedziło na początku roku Haiti, prasa zachodnia codziennie poświęca jeden lub dwa teksty bieżącej sytuacji, jaka panuje na wyspie. Horror, tragedia, nieszczęście to były słowa, pojawiające się najczęściej w tytułach artykułów. Ocaleni, tysiące ofiar, kolejne trzęsienia – to wiadomości z późniejszych dni. Obecnie najczęściej wytłuszczane słowa to przemyt dzieci, szabrownicy, bezprawie i zarzut, że Zachód ponosi historyczną odpowiedzialność za nędzę tego kraju.
encoded: Co tak naprawdę wiemy o Haiti? Wstyd się przyznać, ale niewiele. Większość ludzi uważa, że to słoneczna, zielona wyspa położona gdzieś w okolicach Kuby i Dominikany. Biedna, ale jakże piękna. A jaka jest jej historia? Czarna. W kilka lat po tym, jak Krzysztof Kolumb postawił swoja stopę na wyspie, większość pierwotnych mieszkańców Haiti była martwa lub znajdowała się w niewoli. Podczas francuskiej dominacji, doszło tu do pierwszych wojen kolonialnych, w których udział brali niestety również Polacy. Za czasów Napoleona na Haiti wysłana została ekspedycja z udziałem Legionów Polskich. Na początku XVIII w. Haiti było francuską kolonią, ostro konkurującą z koloniami amerykańskimi o tytuł najcenniejszej europejskiej posiadłości na półkuli zachodniej. Na czym Francuzi opierali swój sukces? Na bezdusznym wykorzystywaniu afrykańskich niewolników, którzy dla arystokratycznych plantatorów produkowali na wyspie prawie połowę światowej ilości kawy i cukru. Niewolnicy traktowani byli jak tania siła robocza, którą bez zbędnych ceregieli można było zapracowywać na śmierć. Francuskie metody zmuszania czarnej ludności Haiti do posłuszeństwa były bezduszne, okrutne i krwawe, a władza oparta na wszechobecnym strachu i tyranii. W latach 80. XVIII w. doszło jednak na Haiti do powstania, w wyniku którego zabito wielu białych plantatorów. Władzę nad wyspą przejęli rebelianci, na czele których stał niewolnik – samouk, Toussaint L’Ouverture. Mimo, że bestialstwo, jakiego dopuściły się podczas konfliktu obie strony było ogromne, to czarnym niewolnikom udało się uzyskać poparcie amerykańskiej Partii Federalistycznej, a przede wszystkim, urodzonego na Karaibach, Alexandra Hamiltona – pierwszego sekretarza skarbu USA. Zdecydowanym przeciwnikiem utworzenia republiki złożonej z wyzwolonych afrykańskich niewolników był natomiast Thomas Jefferson, który po dojściu do władzy, pozwolił Napoleonowi na podbój Haiti. Bonaparte chciał nie tylko odzyskać wyspę, ale również poszerzyć strefę francuskich wpł…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ad4896cae6cba51da98ef50555b9296dc8ce7784-7eb00b8.jpeg
width: 400
height: 500