Przemierzyli Alpy na wózkach inwalidzkich. „To niesamowity wyczyn”
Ich wyprawa przez Alpy to nie tylko dowód odwagi i hartu ducha, ale również przypomnienie, że wytrwałość potrafi przekraczać wszelkie granice – również te fizyczne i społeczne.
Spis treści: Podróż przez Alpy w ekstremalnych warunkach Misja wyprawy, czyli zwiększenie świadomości o ataksji Dla wielu każda, nawet najmniejsza wymówka, staje się pretekstem, by uniknąć wysiłku fizycznego. Inni, mimo poważnych problemów zdrowotnych, z determinacją przekraczają granice własnych możliwości. Do tej drugiej grupy należą Ben Spencer i Peter Smorthit, którzy właśnie pokonali 422 kilometry – czyli dystans odpowiadający dziesięciu maratonom – przemierzając masyw Alp na wózkach inwalidzkich. Podróż przez Alpy w ekstremalnych warunkach Ben Spencer i Peter Smorthit rozpoczęli trasę w Montreux nad Jeziorem Genewskim i zakończyli ją nad Jeziorem Como we Włoszech. – To był po prostu niesamowity wyczyn pod względem wytrzymałościowym – stwierdził Spencer w rozmowie telefonicznej z Euronews. Trudno się z nim nie zgodzić, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę skalę ich ograniczeń zdrowotnych. Spencer cierpi na ataksję móżdżkową, czyli postępującą chorobę neurologiczną, spowodowaną uszkodzeniem móżdżku. Wpływa ona na koordynację ruchową, równowagę, mowę, a także kontrolę pęcherza. W miarę rozwoju schorzenia Spencer musiał niemal całkowicie przesiąść się na wózek inwalidzki i ograniczyć komunikację werbalną. Z kolei Smorthit zmaga się z urazem rdzenia kręgowego, który może prowadzić do groźnej dla życia dysrefleksji autonomicznej. Wspólnie pokonywali strome podejścia na wysokości ponad 2000 metrów, mierząc się z upałem sięgającym 40°C, a wszystko to w surowych warunkach alpejskiego krajobrazu. – W pewnym momencie Peter niemal zemdlał z przegrzania. Musiałem go oblać wodą – wspominał Spencer. Jednak, mimo trudności, uczestnicy z sukcesem przebyli wymagającą trasę, w towarzystwie trzyosobowego zespołu wsparcia (w tym dwóch osób również żyjących z ataksją). Pierwotnie wyprawa miała potrwać 10–12 dni, ale ze względu na upały została przedłużona do 18 dni. Misja wyprawy, czyli zwiększenie świadomości o ataksji Ich przedsięwzięcie miało nie tylko wymiar sportowy, lecz przede wszystkim społeczny – obaj uczestnicy chcieli nagłośnić temat ataksji oraz zebrać środki na dalsze badania nad tą rzadką chorobą neurologiczną. Szacuje się, że w samej Wielkiej Brytanii żyje z nią około 12 500 osób. Ponieważ w większości przypadków choroba ma charakter postępujący, a medycyna nie oferuje dziś leczenia przyczynowego, każda inicjatywa zwiększająca świadomość społeczną ma ogromne znaczenie. Spencer i Smorthit z tego względu wykorzystywali każdą okazję, by rozmawiać z napotkanymi ludźmi i tłumaczyć im, na czym polega ich codzienność. – Naprawdę chciałem, żeby ludzie zrozumieli, że osoby z niepełnosprawnościami potrafią dokonywać rzeczy ekstremalnych – podkreślał Spencer. Ich alpejska przygoda zwróciła również uwagę na poważne braki w infrastrukturze dostępnej dla osób poruszających się na wózkach. – Ta podróż pokazała, jak wiele jeszcze trzeba zrobić, by świat stał się dla nas naprawdę dostępny – mówił, podkreślając, że kempingi reklamujące się jako przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami często nie spełniały podstawowych standardów, a część tras rowerowych prowadziła przez żwir i niemal nieprzejezdne przeszkody. – Aby osoby poruszające się na wózkach mogły bezpiecznie korzystać z natury, potrzebujemy konkretnych i systemowych zmian – ocenił. Pomimo tych trudności, Spencer i Smorthit nie tylko ukończyli trasę, ale również zyskali rozgłos jako sportowcy i ambasadorzy zmian w postrzeganiu niepełnosprawności. Głośno zrobiło się także o ich wcześniejszych osiągnięciach – mimo chorób, są bowiem uczestnikami zawodów w rugby na wózkach i mają na koncie setki półmaratonów oraz maratonów. – Bez względu na to, jaką masz niepełnosprawność czy schorzenie, po prostu nigdy się nie poddawaj – zaapelował Spencer. Źródło: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Magnetyczna proteza dająca wrażenie poruszania własną ręką. Włoscy naukowcy dokonali niemożliwego
Współczesny rozwój robotyki oraz możliwości integrowania protez z ciałem człowieka to ogromne osiągnięcia. Jednak zawsze brakowało w tym jednego – uzyskania wrażenia, że porusza się własną kończyną. Zespół badawczy z Scuola Superiore Sant'Anna w Pizie opracował protezę przyszłości, pierwszą na świecie ze sterowaniem magnetycznym.
Spis treści: Ruchy ręki sterowane myślami Rozwiązaniem są magnesy Dziesięciolecia badań Protezy kończyn pozwalają na stosunkowo normalne życie. A w pewnych sytuacjach nawet dają większe możliwości niż nasze naturalne, stworzone przez ewolucję ręce i nogi. Przykład? W protezie sportowej z kolanem protetycznym stosuje się układy hydrauliczne o bardzo wysokiej wydajności. Systemy te nie tylko umożliwiają bardzo szybką pracę zgięcia/wyprostu, lecz również odpowiednią płynność ruchu i stabilność podporu w trakcie biegu. Ale niezależnie od tego, jak sprawna byłaby sztuczna kończyna, nie daje wrażenia poruszania własną ręką lub nogą. Właśnie tę kwestią zajęli się naukowcy z Pizy. Wypracowali zupełnie nowy sposób kontrolowania ruchów zrobotyzowanej ręki. „Próba na pierwszym pacjencie zakończyła się sukcesem. Jesteśmy gotowi rozszerzyć te wyniki na szerszy zakres amputacji” – napisał w informacji prasowej prof. Christian Cipriani z Instytutu Biorobotyki. Ruchy ręki sterowane myślami Zbudowana przez Ciprianiego i jego zespół magnetycznie sterowana proteza ręki pozwala osobom po amputacji odtworzyć wszystkie ruchy wyłącznie dzięki myślom. Sama proteza posiada duży zakres ruchów oraz ogromną różnorodność w doborze siły chwytania. Może zarówno delikatnie chwycić kruchą porcelanową filiżankę, jak i podnieść coś wymagającego przyłożenia dużej siły. Proteza nie posiada też żadnych przewodów ani połączeń elektrycznych. Działa wyłącznie dzięki magnesom i mięśniom kontrolującym ruchy palców. To połączenie umożliwia codzienne czynności, takie jak otwieranie słoika, używanie śrubokrętu czy podnoszenie monety. Włoscy naukowcy opracowali zupełnie nowy interfejs między pozostałym ramieniem osoby po amputacji a robotyczną ręką. Ma on na celu dekodowanie tzw. intencji motorycznych. System polega na wszczepieniu małych magnesów w mięśnie przedramienia. View oEmbed on the source website Implant, zintegrowany z robotyczną ręką Mia-Hand opracowaną przez spin-off Prensilia, został pomyślnie przetestowany na pierwszym pacjencie. To 34-letni Włoch o imieniu Daniel, który korzystał z protezy przez sześć tygodni. Wyniki badania zostały przedstawione w czasopiśmie naukowym „Science Robotics”. Stanowią znaczący krok naprzód dla przyszłości protez. Rozwiązaniem są magnesy W ramię Daniela wszczepiono sześć magnesów. Dla każdego z nich zespół chirurgów i lekarzy zlokalizował i odizolował mięsień. W jego tkance umieszczono magnes i sprawdzono, czy pole magnetyczne jest zorientowane w ten sam sposób. – Aby ułatwić połączenie między pozostałym ramieniem, w którym wszczepiono magnesy, a zrobotyzowaną ręką, wykonaliśmy gniazdo protetyczne z włókna węglowego. Zawiera ono układ elektroniczny zdolny do wykrywania ruchu magnesów – wyjaśnia Cipriani. Wyniki eksperymentu znacznie przekroczyły wszelkie oczekiwania. Daniel był w stanie kontrolować ruchy swoich palców, podnosił i przenosił przedmioty o różnych kształtach. Wykonywał klasyczne codzienne czynności.– Ten system pozwolił mi odzyskać utracone wrażenia i emocje. Czuję, jakbym poruszał własną ręką – powiedział Daniel. Dziesięciolecia badań Aby uzyskać taki efekt, włoscy biorobotycy wykonali tytaniczną pracę. Zmapowali odpowiednie ruchy mięśni i przełożył je na sygnały kierujące palcami zrobotyzowanej dłoni. Połączyli to z magnesami, które wytwarzają naturalne pole magnetyczne. A te można łatwo zlokalizować w przestrzeni. Gdy mięsień kurczy się, magnes porusza się. Algorytm przekłada zmianę pola magnetycznego na konkretne polecenie dla zrobotyzowanej ręki. – Ten wynik nagradza dziesięciolecia badań. W końcu opracowaliśmy funkcjonalną protezę spełniającą potrzeby osoby, która straciła rękę – mówi prof. Christian Cipriani. – Zobaczenie, jak lata pracy zostały zrealizowane w tym badaniu, było wielkim przeżyciem. Współpraca z Danielem dała nam świadomość, że możemy zrobić wiele dla poprawy jego życia i życia wielu innych ludzi. To ogromna motywacja, która napędza nas do kontynuowania naszej pracy i ciągłego doskonalenia się – podsumowuje Marta Gherardini, adiunkt w Scuola Superiore Sant'Anna i pierwsza autorka badania. Źródło: EurekAlert!. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Ze względu na długą linię brzegową, Portugalia może poszczycić się setkami różnorodnych plaż: od piaszczystych kąpielisk, przez urocze zatoczki, po odludne dzikie plaże.
Zobacz najwspanialsze plaże Portugalii >>>
Chociaż nie widzi i nie słyszy - surfuje. Poznajcie superbohaterkę, która wzrusza i inspiruje
Głuchoniewidoma kobieta zawstydza największych surferów. Udowadnia, że porażki są wpisane w sukces i nie należy się ich bać.
Haben Grima urodziła się z poważnym uszkodzeniem słuchu i wzroku. Niepełnosprawność nie powstrzymała jej jednak przed podjęciem nauki na Harvard Law School. Na studia nie tylko się dostała, lecz także ukończyła je z sukcesem. Tym samym została pierwszą głuchoniewidomą absolwentką tej uczelni i wziętym adwokatem osób niepełnosprawnych. To nie jedyna imponująca rzecz, jakiej Haben dokonała. Jak tłumaczy: - Największą przeszkodą , jakiej muszą stawić czoła osoby niepełnosprawne, jest negatywne nastawienie. Zarówno ich własne, jak i otoczenia. Może się wydawać, że dla osoby niewidomej wiele aktywności jest po prostu niedostępnych. - To nie tak. Ślepota nie odbiera prawa do działania – mówi Haben. I udowadnia, że nie tylko jest w stanie sprawnie funkcjonować w społeczeństwie, ale też spełniać marzenia, o które nie walczą nawet osoby zdrowe. Takim marzeniem było dla niej surfowanie, którego mogła spróbować głównie dzięki własnej zawziętości. Pomogli jej przyjaciele, dla których życzenie o pływaniu na desce nie było tylko fanaberią, czy niebezpiecznym widzimisię. Jej radość z pływania jest niesamowita! Czy bała się wody? Odpowiadając na to pytanie, zdradziła swoją życiową filozofię: - Uwielbiam próbować nowych rzeczy, dlatego liczę się z porażkami. Nie boję się ich. Są wpisane w sukces. Źródło: Upworthy/Facebook
Odwiedził ponad 20 krajów, chociaż nie ma nóg. A jaka jest twoja wymówka by zostać w domu?
Urodził się bez nóg, co nie przeszkodziło mu w zwiedzaniu świata (na koncie ma już ponad 20 krajów), a także spełnianiu swoich dziecięcych marzeń – od wystaw swoich zdjęć w najlepszych galeriach świata po skok na spadochronie
Julia Lachowicz: Czego najbardziej się boisz w podróżowaniu? Kevin M. Connolly: Kobiecych szpilek. Poruszam się na deskorolce lub rękach. Taki obcas może przedziurawić mi dłonie. To uprzedzenie mam, od kiedy pierwszy raz wyjechałem za granicę. Do Kijowa, w ramach wymiany szkolnej. Tam prawie wszystkie kobiety chodzą na megawysokich obcasach, do tego szybko i raczej nie patrzą na nogi. Boli na samą myśl. Ukraina w ogóle nie wydaje się najbardziej przyjaznym krajem dla niepełnosprawnych podróżników. I tak, i nie. Rzeczywiście nie ma żadnych udogodnień dla takich osób jak ja. Weźmy toalety publiczne. Dla chłopa bez nóg są jeszcze bardziej obrzydliwe niż dla reszty! Z drugiej strony doświadczyłem bardzo dużo dobrej woli ze strony Ukraińców. Zrozumiałem, że jak tam przetrwam, to dam sobie radę wszędzie. Kolejna podróż? Już na studiach. Wyjechałem na wymianę do Nowej Zelandii. I w pierwszej wolnej chwili ruszyłem sam w głąb kraju. To podróżowanie masz chyba w genach! W genach? Moi rodzice nigdy nie wyrobili sobie nawet paszportów! Ale chyba też cię nie zniechęcali do jeżdżenia po świecie? Nigdy. Po pierwsze nie wiedzieli, jak to jest za granicą. Po drugie zawsze traktowali mnie jak zupełnie normalnego dzieciaka. Żadnej taryfy ulgowej! Po trzecie tata uwielbiał serial o MacGyverze, który potrafił zrobić coś z niczego. Dzięki tym moim podróżom mój ojciec mógł się wyżyć. Nie mieliśmy kasy na jakieś specjalistyczne sprzęty. I tata wpadł na pomysł stworzenia dla mnie „skórzanego buta”, który wkładam na dół ciała. Jest zrobiony z nieprzepuszczalnej skóry i gumy, dzięki temu nie odmarzam zimą i mogę spokojnie się poruszać. Wózek albo protezy nie byłyby lepszym rozwiązaniem? Nigdy się do nich nie przekonałem. Jako dzieciak marzyłem, żeby – tak jak inni – mieć buty koszykarskie. Wydawało mi się, że dzięki nim dołączę do paczki fajnych chłopaków z klasy. Gdy już je dostałem, okazało się, że na tych sztucznych nogach nie wyglądają dobrze. Poza tym protezy były niewygodne, powolne. I drogie. Mam parę, stoi w kącie jako ozdoba. Później wpadłem na pomysł deskorolki. Poruszam się na niej z prędkością nawet 15 km/h. Tania, zwinna i można ją wszędzie naprawić. Dzięki deskorolce zyskałem wolność. I to na niej postanowiłeś zwiedzać południe Nowej Zelandii? Tak. Właśnie podczas tej krótkiej samotnej podróży zdałem sobie sprawę, że ja naprawdę jestem inny. Podejrzany. Mam niecały metr wzrostu, jeżdżę na deskorolce, robię zdjęcia. Nagle zauważyłem, że wszyscy się na mnie gapią. Frustrujące? I to jak! Choć zupełnie zrozumiałe. Gdy ktoś mnie dziwi albo mi się podoba, to też na niego patrzę. Miarka jednak się przebrała, gdy wracałem z Nowej Zelandii. Miałem lot przez Europę, zatrzymałem się na kilka dni w Wiedniu. I znowu te wlepiające się we mnie oczy. W pewnej chwili nie wytrzymałem, wziąłem aparat do ręki i zrobiłem zdjęcie jednemu gościowi w baseballówce, jak się we mnie wgapia. Efekt był arcyciekawy. On wielki, bo ujęty z dołu, z mojej wysokości, z totalnie bezradnym wyrazem twarzy, który próbuje rozumieć, co się z moimi nogami stało. Na jednym zdjęciu się nie skończyło. Pomyślałem, że to dobry pomysł fotografować te spojrzenia. W różnych kulturach i różnych sytuacjach. Że to będzie swoista terapia dla mnie i ciekawy projekt socjologicznie. Problem, że jak tylko odkręcam głowę, ludzie uciekają wzrokiem. Dlatego po powrocie do Stanów musiałem wymyślić, jak złapać moment wgapiania się i zrobić całkiem dobre technicznie zdjęcia. Znowu przyszedł z pomocą MacGyver? Tak! Okazało się, że najlepiej jest robić zdjęcia z biodra. Patrzeć w drugą stronę niż mój obiektyw. Ale skąd wiesz, że ktoś na ciebie patrzy? Czuję takie specyficzne kłucie na karku. Kilka miesięcy ćwiczeń sprawiło, że nawet bez patrzenia potrafię wycelować aparatem tak, by obiekt był w środku kadru, a obraz ostry. Ruszyłeś w drogę. W trzy miesiące odwiedziłem 15 krajów. Chciałem mieć jak największą próbkę spojrzeń. Fotografowałem całe dnie, przemieszczając się po odwiedzanych miastach na deskorolce. Szybko okazało się, że niezależnie od szerokości geograficznej ludzie zawsze się w kogoś takiego jak ja wpatrują. Że to uniwersalna cecha wszystkich nas. Zacząłem bezpiecznie od Los Angeles i znanej mi już Nowej Zelandii. Potem były trochę trudniejsze klimaty, na przykład Malezja czy Japonia. Dlaczego trudniejsze? Bo nigdzie ludzie się na mnie tak bezceremonialnie nie gapili jak właśnie w Japonii. Na przykład w łaźni nagle wokół mnie stanęło dziesięciu nagich gości i dosłownie wytrzeszczali oczy. Dla mnie było to średnio przyjemne doświadczenie, bo moja głowa kończy się tam, gdzie im zaczyna tułów. Co wtedy zrobiłeś? Wycofałem się po prostu. Starałem się nie przejmować, choć czułem się zażenowany. Przecież jestem pełnowartościowym facetem! Nie przetrwałbym tego projektu, gdyby nie czarny humor i dystans do siebie. Miałeś momenty zwątpienia? Najgorsze w Sarajewie. Pamiętam jeden upalny dzień. Wjechałem więc na jakieś zacienione podwórko. Po chwili zobaczyłem, że nie jestem sam. Oprócz mnie był mężczyzna bez nóg. Patrzył na mnie ze zrozumieniem, empatią, ale i bólem. On pewnie stracił swoje nogi na wojnie. Pewnie myślał, że ja też, bo kiwał do mnie głową i coś mówił. Po chwili podeszła do mnie kobieta. Dała mi pieniądze i zaczęła płakać. Demony wojny? Może jej dziecko trafiło na minę, może w walkach straciła kogoś bliskiego. Nie wiem. Ale wtedy poczułem, że to, co robię, jest egoistyczne. Że swoją osobą przywołuję ludziom trudne wspomnienia i sprawiam, że cierpią. Bo temat wojny był tam ciągle żywy. Przez chwilę chciałem porzucić projekt. Ale jednak tego nie zrobiłeś. Moja ówczesna dziewczyna uświadomiła mi, że wielu osobom mogę otworzyć oczy na to, jak traktujemy odmienność. Poza tym wtedy do mnie dotarło, że w tym projekcie ważniejsze niż zdjęcia są pomysły ludzi, którzy muszą mieć jakieś logiczne wytłumaczenie tego, co się ze mną stało. No właśnie, a co się stało? Taki się urodziłem. Oprócz tego, że bez nóg, byłem w stu procentach zdrowym i normalnym dzieciakiem. Koniec historii. Ludzie woleliby usłyszeć coś bardziej szokującego? Oni nawet nie pytają. Od razu insynuują, co się wydarzyło. Starają się włożyć mnie w swój świat, żeby łatwiej mój widok znieść. W różnych krajach dorabiają więc różne ideologie. W Nowej Zelandii pytali, czy byłem ugryziony przez rekina. W Rumunii brano mnie za żebraka, którego nie stać na wózek inwalidzki. Na Ukrainie pewien ksiądz był przekonany, że jestem świętym. W kilku krajach wspominano o talidomidzie. To nazwa leku, który kiedyś podawany był na nudności ciążowe, a okazał się szkodliwy dla płodu. W Stanach biorą mnie za weterana z Iraku. Ile w sumie zrobiłeś zdjęć gapiów z tej podróży? Dokładnie 32 728. Po powrocie chciałem się tym podzielić ze znajomymi. Zorganizowałem wystawę na uniwersytecie. Spodziewałem się góra 40 osób. Przyszło 10 razy tyle. I jakie były reakcje? Bardzo pozytywne. Moją The Rolling Exhibition szybko zainteresowały się media krajowe. I tak kolejną wystawę miałem już w prestiżowym Smithsonian w Waszyngtonie. Szybki przeskok! Sam nie mogłem w to uwierzyć. Po kilku tygodniach tego szaleństwa zadzwoniłem do taty i powiedziałem, że nie ogarniam. Że ludzie mówią mi, że się moim życiem inspirują. A to nigdy nie było moim celem. Chciałem robić sztukę, a nie opowiadać o przekraczaniu trudności. I co ci tata powiedział? Że każdy weźmie z mojej działalności to, co chce. Nie mam na to wpływu, więc lepiej się z tym pogodzić. Szybko zrozumiałem, że ma rację. Dlatego m.in. zdecydowałem się na napisanie książki i wzięcie udziału w reality show Armed & Ready. Na czym polegał ten program? W każdym odcinku robiłem coś, czego normalnie nie można zrobić bez nóg. Skok ze spadochronu, surfowanie czy walka konna na kopie... To była lista moich dziecięcych marzeń! Choć przy niektórych naprawdę się bałem! Najwięcej nerwów kosztował mnie chyba skok z kilkumetrowego klifu. Było coś, czego nie zrobiłeś? Nie nakarmiłem aligatorów. Nie byłbym w stanie szybko odskoczyć do tyłu. Na resztę pomysłów ochoczo się zgadzałem. Teraz przygotowujemy kolejne odcinki. Będzie więcej rzeczy, których nie lubię. Nie dlatego, że nie mam nóg, ale dlatego, że jestem normalnym człowiekiem. Na przykład taniec. Nie czujesz się trochę jak królik doświadczalny? Nikt mnie do niczego nie zmusza. Wiem, że ten program, tak jak wystawa, dla wielu osób są ważne. Bo zamiast mówić wielkie słowa o niepełnosprawności, czego nienawidzę, pokazuję świat swoimi oczami. I przy okazji robię superrzeczy. Nie mógłbyś ich robić, gdybyś miał nogi? Pewnie nigdy nie miałbym szansy ich doświadczyć. Tak samo jak nie mógłbym dotrzeć do miejsc, do których teraz wjeżdżam na deskorolce. Na przykład? Pędzić po murze chińskim prawie 20 km/h czy zakradać się do różnych niedostępnych zakątków Paryża, o których inni podróżnicy nie mają pojęcia. Obserwować świat z takiej perspektywy to przywilej, z którego staram się jak najlepiej korzystać. Dlatego z mojej dziecięcej listy marzeń definitywnie wykreśliłem tylko jedną rzecz. Sportowe buty. Kevin M. Connolly podczas studiów na wydziale fotografii rozpoczął projekt The Rolling Exhibition, który jest kolekcją zdjęć wpatrujących się w niego ludzi w różnych krajach świata - kobieta, Los Angeles. (Fot. Kevin Michael Connolly - The Rolling Exhibition) Warto wiedzieć: Kevin M. Connolly Urodził się w 1985 r. w Montanie, USA. Od dziecka porusza się za pomocą rąk lub na deskorolce. Podczas studiów na wydziale fotografii rozpoczął projekt The Rolling Exhibition, który jest kolekcją zdjęć wpatrujących się w niego ludzi w różnych krajach świata (www.therollingexhibition.com). Jest także srebrnym medalistą X-Games 2007 w narciarstwie (na tzw. monoski). Autorem książki Drugi rzut oka. Jak świat się na mnie gapił. I gwiazdą programu telewizyjnego Armed & Ready.
"Jeśli serce mówi, żeby jechać, to trzeba jechać". WheelchairTrip o wyprawie do obu Ameryk
To już koniec wyprawy WheelchairTrip. Wyprawy na podwójnych czterech kołach, w trakcie której Michał Woroch i Maciej Kamiński, dwaj przyjaciele poruszający się na wózkach inwalidzkich przejechali dwudziestoparoletnim land roverem defenderem przez obie Ameryki, z Ushuaia w Ziemi Ognistej do Prudhoe Bay na Alasce. Z jednego końca świata na drugi.
Długi powrót z krańca świata Zakończenie ekspedycji nie należało do łatwych. W drodze powrotnej z Alaski, już po przejechaniu Kanady, wyciekający z „Defe” w zastraszającym tempie olej zmusił podróżników do kilku interwencji w warsztacie mechanicznym. Wydawało się, że do Waszyngtonu „Charapa” (to druga nazwa, jaką Michał i Maciej ochrzcili swój dom na kołach) nie dojedzie, zwłaszcza gdy w okolicach Milwaukee po raz kolejny z drogi ściągnęła go laweta. Jakby tego było mało, podczas przejażdżki „rowerkiem” (dopinany do wózka inwalidzkiego motorek w kierownicą i dodatkowych kołem – przyp. autora) po ulicach Chicago, Michał został potrącony przez samochód. Na szczęście poza kilkoma otarciami i guzami, nie ucierpiał bardziej. Choć po prawdzie, pewnie cierpiał, ale ani o tym nie mówił, ani tego nie okazywał. Wsiadł z Maciejem do odreanimowanego samochodu i dotarli do Waszyngtonu, by spotkać się z Polonią i mieszkańcami DC, Wirginii i Marylandu w siedzibie Fundacji Kościuszkowskiej. Końcowym punktem podróży był Nowy Jork, gdzie przyjaciele oczarowali publiczność licznie zgromadzoną w The Explorers Club opowieściami o swojej ekspedycji, którą udowodnili, że samozaparcie i wizja celu do osiągnięcia niwelują przeszkody. Ograniczenia bez ograniczeń Michała i Macieja znam już od dwóch lat. Na swój sposób – na odległość - podróżowałem z nimi przez Amerykę Południową, kawał Ameryki Północnej do jej alaskańskiego krańca i z powrotem, aż do Waszyngtonu, gdzie miałem okazję ich gościć. I właśnie podczas tego spotkania zrozumiałem, w czym tkwi sens ekspedycji WheelchairTrip. Wyprawa to branie od życia wszystkiego, co się da, wyciąganie z życia tego, co tylko możliwe przy ograniczeniach, z jakimi borykają się jej uczestnicy. Chciałoby się powiedzieć kolokwialnie, to branie z życia całymi garściami. Nagroda w postaci zwykłych i niezwykłych doznań, poznawania świata, ludzi i siebie okupiona jest nie lada wysiłkiem, wymagającym sporego samozaparcia, siły fizycznej i psychicznej oraz potężnych pokładów cierpliwości. Ale nie ulega wątpliwości, że ta nagroda warta jest każdego wysiłku. Podróż była ogromnym wyzwaniem dla tych dwóch wózkowiczów. O tym, jak ogromnym świadczy określenie jej przez Michała mianem „swojego K2”. - Z punktu widzenia osoby pełnosprawnej taka podróż może być czymś zwyczajnym, przemieszczaniem się z miejsca na miejsce. Dla nas czasem było to bardzo trudne. Niemal każdy dzień przynosił nowe wyzwania. Czasem droga była ciężka i męcząca, czasem awaria samochodu zmuszała do radzenia sobie z trudnościami. Do tego nader częsty brak zaplecza dla osób niepełnosprawnych, uniemożliwiający skorzystanie nie tylko z miejscowych atrakcji, ale korzystanie z czegokolwiek. - Były w czasie tej wyprawy niektóre rzeczy, o których gdybym wiedział wcześniej, to nie wiem, czy bym się podjął. Ale tak to już było w tej podróży, że realizowało się zadania krok po kroku. Teraz patrząc z perspektywy czasu, możemy powiedzieć, że kawał roboty wykonaliśmy. – mówi Michał. Sztuka trzymania się razem Sukcesem dla przyjaciół jest również to, że ….. wytrzymali ze sobą przez cały czas trwania wyprawy. Dwie zupełnie odmienne osobowości zamknięte w małej przestrzeni land rovera defendera, właściwie skazane – na własne życzenie oczywiście – na swoje towarzystwo całą dobę, całe tygodnie, całe miesiące. - Znowu nawiązuję do K2 - obserwując wyprawę widać było jak ważna jest drużyna, współpraca zespołu. Widać, jak istotne jest dogadywanie się, a potem powrót w tym samym składzie, w którym się wyjeżdżało. Nam to się udało. – cieszy się Michał. Mimo różnicy charakterów, czasem różnicy zdań Michał i Maciej świetnie się uzupełniają, tworząc zgrany tandem, w którym każdy zna swoją rolę. Maciej jest silniejszy, a przede wszystkim ma mocniejsze ręce, o czym miałem okazję przekonać się obserwując jego grę w koszykówkę – na 10 rzutów, 7 celnych. Ta siła pozwala mu być dla Michała ogromnym wsparciem. Wielkie wrażenie zrobiła na mnie ta swoista symbioza dwóch niepełnosprawnych, którzy nawzajem pomagają i starają się ułatwić sobie wykonywanie pewnych czynności, tylko z pozoru prostych. Na przykład wysiadanie z samochodu. Wygląda to tak, że Michał siada na jedną z wind zamontowanych w „Defem” i powoli się opuszcza. W tym czasie Maciej, który już siedzi na swoim wózku, wyciąga pojazd przyjaciela, rozkłada go, podstawia do windy i pomaga koledze na nim usiąść. Któregoś dnia zauważyłem, że Maciej niemal bezwiednie, bez zastanowienia reaguje w sytuacji, gdy Michałowi trzeba pomóc – jego ręka niemal automatycznie wyciąga się, żeby przepchnąć wózek przyjaciela przez przeszkodę. W zamian Michał oferuje Maćkowi jazdę „na przyczepkę” swoim rowerkiem. Tym samym rowerkiem, którym godzinami przemierzał dziesiątki kilometrów, zwiedzając, obserwując i napawając się samym byciem w ruchu. „Trzeba iść do przodu” Cechą charakterystyczną WheelchairTrip stało się współgranie niemożliwości, które daje się osiągnąć z ograniczeniami, które trzeba zaakceptować. Zatem na pierwszym biegunie przyjaciele stawiają podróż Amazonką, którą zrealizowali wbrew niezwykle trudnym i niebezpiecznym dla nich warunkom. Na drugim z kolei znalazłyby się na przykład Machu Picchu, które okazało się niedostępne bez fizycznego zaangażowania innych osób. Skąd motywacja do pokonywania przeszkód i stawiania sobie coraz trudniejszych celów? Zdaniem Michała jej źródło tkwi w … sercu. - Jeśli ma się cel i jest się zdeterminowanym, żeby go zrealizować, to wpada się po prostu w wir dążenia do niego i idzie się do przodu. Jeśli ten cel ma się w sercu, to ciało poradzi sobie w każdej trudnej sytuacji. Tylko trzeba działać. W kręgu wózkowiczów - Kiedy się siedzi na wózku inwalidzkim, to właściwie zapomina się o tym. To zdanie Michała zabrzmiało trochę jak motto, a może nawet powinno być tytułem dla tej części opowieści o WheelchairTrip. A może dla całego cyklu relacji z wyprawy…. Odniosłem wrażenie, że to wcale nie niedogodności typu wysokie krawężniki w miastach czy brak łazienek przystosowanych dla osób na wózkach inwalidzkich, ani nie proste czynności, których wykonanie wymaga więcej skupienia i wysiłku przypominają podróżnikom o ich niepełnosprawności. Do tego już się przyzwyczaili i nauczyli z tym żyć. Okazuje się, ich niepełnosprawność najbardziej odbijała się w oczach innych wózkowiczów poznanych po drodze. W smutnych oczach. - Spotkania z innymi niepełnosprawnymi, rozmowa, obserwowanie, w jaki sposób oni patrzą na świat, powodują, że człowiek zaczyna myśleć o swojej niepełnosprawności. – mówi Michał Niewątpliwie to spojrzenie na siebie przez pryzmat innych sprowadza się do porównań. - Wiele się w Polsce mówi o tym, jak jest źle niepełnosprawnym, że państwo nie pomaga, że inni nie pomagają. Wystarczy pojechać wózkiem inwalidzkim do Peru, by przekonać się, że tak mają jeszcze gorzej, że takie podróżowanie jak nasze, praktycznie nie jest możliwe. My sami czekaliśmy niecierpliwie przez 7 miesięcy, aż wjedziemy do Stanów Zjednoczonych, bo tam jest więcej udogodnień. Podobnie w Kanadzie i Europie. W Peru przyjaciele spotkali wózkowicza Remigio, który pokazał im niedostępne dla turystów zakamarki Pucallpy. W Kanadzie poznali natomiast Dave’a, chłopaka w podobnym wieku i stanie zdrowotnym do Remigia, także po wypadku samochodowym i także na wózku. Obaj z dwóch różnych światów niepełnosprawności. Ale obaj mieli podobny smutek w oczach. I była jeszcze Emilka, Polka z Kanady. - Emilka ma tę samą chorobę, co ja – zanik mięśni. Niestety jej choroba szybko postępuje. Dziewczyna jest młodsza ode mnie. Przepiękna. Przepiękna, jeśli chodzi o wygląd i wewnętrzną energię. Wyobrażam sobie, co musi się dziać w jej głowie….. – mówi Michał, kończąc swoją wypowiedź tymi trzema kropkami każącymi próbować poczuć jego myśli, albo nawet nie próbować ich odgadnąć. Spotkanie z Michałem i Maciejem przynajmniej na chwilę roziskrzyło smutne spojrzenia tej trójki wózkowiczów. Zresztą pewnie nie tylko tej trójki i nie tylko wózkowiczów. Większości spotkanych po drodze osób, a także tych „spotykanych” poprzez media społecznościowe, publikacje w mediach czy prezentacje takie jak na przykład ta w The Explorers Club w Nowym Jorku, dwójka przyjaciół z WheelchairTrip dała sporo do myślenia. Może zainspirowała do zmiany, do podjęcia nowych wyzwań, albo zapomnienia o swoich faktycznych i stworzonych ograniczeniach. Albo chociaż skłoniła do stwierdzenia, że dobrze jest być jak oni „pozytywnie stukniętymi”. Przesłanie wyprawy na długo pozostanie żywe, zwłaszcza dzięki po-ekspedycyjnym opowieściom Michała i Macieja czy cyklowi reportaży z ich transamerykańkiego przejazdu zawartych w zbiorze „Wyprawy i podróże”, który już wkrótce ukaże się na rynku wydawniczym. Na koniec, odpowiedź Michała na pytanie, co chciałby przekazać tym wszystkim, w których ich historia rozbudziła chęć do realizacji własnej wyprawy. - Jeżeli ktoś chce jechać w podróż, to niech się najpierw trzy razy zastanowi, czy na pewno chce pojechać, czy to ma sens. Jeśli serce mówi, żeby jechać, to trzeba jechać. W przeciwnym razie całe życie będzie się żałować, że się nie pojechało. Tekst: Piotr Chmieliński
Chociaż urodziła się bez rąk, nie pozwoliła, aby przeszkodziło jej to w pogoni za marzeniami. Inspirująca historia!
Jest jedyną na świecie pilotką samolotu nieposiadającą rąk, z powodzeniem trenuje sztuki walki, ukończyła studia i wygłasza wykłady motywacyjne. Jej historię będzie można zobaczyć w dokumencie „Życie bez rąk: historia Jessiki Cox”.
Bez ograniczeń mimo niepełnosprawności Jessika Cox nie miała łatwego startu. Zawsze czuła się inna, niezrozumiana przez rówieśników. Dlatego postanowiła dowieść, że bez względu na jej niepełnosprawność, może spełnić swoje marzenia i dążyć do wyznaczonych celów. Od małego trenowała taniec oraz taekwondo. Nauczyła się prowadzić samochód... stopami, a także uzyskała licencję pilota samolotu. Dokonała również rzeczy, którą większość osób uznawała za niemożliwą – znalazła miłość życia i wyszła za mąż. Jej historia jest inspiracją dla wielu niepełnosprawnych osób na świecie, a ona sama chętnie spotyka się z nimi, by przywrócić im wiarę w siebie i pokazać, że mogą żyć z pasją. "Życie bez rąk" Niezwykłą historię Jessiki o pokonywaniu przeciwności losu przybliży film "Życie bez rąk: historia Jessiki Cox”. Dokument, wyreżyserowany przez zdobywcę Emmy Nicka Sparka, pokazuje dwa lata z jej życia, w czasie których zostaje mentorką dla dzieci z niepełnosprawnościami i ich rodzin, a także - dzięki własnym doświadczeniom - pomaga ludziom niepełnosprawnym w USA i za granicą uwierzyć w siebie i swoje możliwości. Premiera w niedzielę 19 lutego o godz. 17:00 na kanale Nat Geo People. View oEmbed on the source website
Zapał tych ludzi inspiruje. Wózkiem inwalidzkim na Rajdzie Dakar
Dwóch wyjątkowych podróżników przemierza Amerykę Południową. Właśnie dotarli do Boliwii, gdzie trwa Rajd Dakar.
- Zamieszanie, gwar i bieganina. To wcale nie przypominało dnia odpoczynku w Rajdzie Dakar, jaki przewidziany był na tę niedzielę – zauważył Michał Woroch, kiedy na swoim wózku inwalidzkim wjechał na teren miasteczka „dakarowego“. Michał jest uczestnikiem wyprawy „Wheelchair Trip“, którą odbywa wraz ze swoim przyjacielem, także poruszającym się na wózku, Maciejem Kamińskim. Niestety, jego towarzysz ze względu na zatrucie pokarmowe nie mógł dotrzeć dzisiaj do królestwa rajdowców, ani spotkać się z Rafałem Sonikiem. ­- Jestem pod wrażeniem, że pan Rafał, chociaż był bardzo zajęty i zmęczony, znalazł jeszcze czas na rozmowę ze mną. – relacjonuje Michał. ­­– Poza tym miałem okazję poobserwować tych wszystkich ludzi zaangażowanych w organizację i przebieg Rajdu. To było dla mnie bardzo ciekawe doświadczenie. Do La Paz, stolicy Boliwii, gdzie dzisiaj zlokalizowane jest miasteczko “dakarowe” Michał i Maciek dotarli po 7 tygodniach podróży, w którą wyruszyli z Buenos Aires w Argentynie. Swoim dwudziestojednoletnim Land Roverem Defenderem, zwanym “ukochanym Domem Defem”, pokonali w tym czasie ponad 12 tysięcy kilometrów, jadąc najpierw na południe do Ziemi Ognistej, a potem wzdłuż wybrzeża Pacyfiku na północ, w kierunku pustyni Atacama oraz andyjskiego płaskowyżu Altiplano. Dodatkowe kilometry zaliczyli na swoich wózkach inwalidzkich, zwiedzając i oglądając miejsca, do których są w stanie na nich dotrzeć. A to jeszcze nawet nie półmetek wyprawy “Wheelchair Trip” – wyprawy, którą dwaj niepełnosprawni podróżnicy udowadniają, że pewne ograniczenia można pokonać dzięki sile determinacji, cierpliwości i przyjaźni, a z tymi, których pokonać się nie da, trzeba się po prostu pogodzić. Ale o tym nieco później. Łatwe początki…. Zaczęło się od problemów. Samochód, który dla Michała i Maćka miał być nie tylko środkiem transportu, ale także bazą wypadową, sypialnią, kuchnią, atelier fotograficznym, słowem wszystkim, czego potrzebowali do podróżowania, został zatrzymany w urzędzie celnym w porcie w Buenos Aires. Dzięki interwencji Ambasady RP w Argentynie areszt pojazdu na szczęście nie trwał zbyt długo, bo zaledwie cztery dni. W tym czasie Michał i Maciek zdążyli sobie zaskarbić sympatię zarówno polskich dyplomatów, jak i księdza Jerzego oraz goszczących ich sióstr Albertynek. I jeszcze Kasi, Polki odbywającej swą podróż dookoła świata, której końcowy fragment przejechała właśnie z nimi. Wszystkim bez wyjątku zaimponowali ci dwaj młodzi mężczyźni, którym choroby odebrały możliwość swobodnego poruszania się, ale nie dążenia do realizacji marzeń. Pokonując rozległe, otwarte i niezwykle wietrzne przestrzenie od wschodniej Patagonii, dotarli do rozpalonej słońcem Ziemi Ognistej i leżącej na krańcu Ameryki Południowej Ushuaia. Stamtąd, pasmem Andów, mijając jeziora Argentyna i Buenos Aires oraz jaśniejące w oddali lodowce, przejechali wzdłuż zachodniego wybrzeża kontynentu do Chile. O niezwykłym uroku tych terenów decydują ciągnące się setkami kilometrów fiordy. Już na terytorium Chile trasa wiodąca między wulkanami prowadzi do Punta Arena, położonego na poziomie morza, gdzie płaskie pozbawione roślinności pustkowie przechodzi w urodzajną, przepełnioną zielenią oazę. Na krótko wpadli do Santiago, gdzie z rodzinną serdecznością ugoszczono ich w polskiej ambasadzie. Następnie, podziwiając z jednej strony górski łańcuch ośnieżonych w oddali Andów, z drugiej Pacyfiku o turkusowej lśniącej wodzie rozbijającej się falami o skaliste wybrzeża, dotarli do Antofagasty, miasta będącego swoistą oazą na pustyni Atacama. - Miało być tak ciężko, a wcale nie jest – skwitował ze śmiechem Michał, opowiadając o księdzu Marcinie, który wyczytawszy na facebooku informację o wyprawie, zaprosił obu przyjaciół do odwiedzenia go w Antofagaście. Co więcej, sprawił im niespodziankę w postaci wspaniałej rybnej kolacji i najlepszego w mieście hotelu z widokiem na ocean. Taki świąteczny prezent, bo to akurat była Wigilia. Ale nie tylko od święta spotykają się z życzliwością miejscowych. Zwykle dostrzegają w oczach tubylców zainteresowanie, czasem zdziwienie, gdy wyciągają oba wózki inwalidzkie z samochodu i siadają na nich, a najczęściej dobro, jak mówi Michał. Pytani o cel podróży, otrzymują słowa podziwu, otuchy i wiary w powodzenie planu. A jeśli ktoś nie przekonał się do nich od razu, to z pewnością uczynił to otrzymawszy od Polaków obrazek z wizerunkiem Jana Pawła II. - Wygląda na to, że naszego Papieża uznają także za swojego. Jan Paweł II nadal jest tu bardzo poważany i uważany za przyjaciela ludu. On z Polski i my z Polski – to działa. – opowiadają. Zapasy obrazków uzupełnili u księdza Marcina w Antofagaście. Do Waszyngtonu powinno wystarczyć, jak zapewniają ze śmiechem. Przez piasek, sól i kamienie Antofagasta to brama do pustyni Atacama, pokrytego piaskiem płaskowyżu zniewalającego grą barw czerwonej, pomarańczowej i żółtej. A jednocześnie najbardziej suchego miejsca na ziemi, z punktami, gdzie – odkąd prowadzone są pomiary - nie zanotowano ani milimetra opadów. - To miejsce kojarzy mi się z Marsem, chociaż nigdy tam nie byłem – relacjonował Maciej – Dużo odmian czerwieni i żółci, a przy tym kompletna pustka. Trzymając się konwencji astronomicznej, chciałoby się powiedzieć, że na pustyni Atacama dominował nie tylko krajobraz marsowy z charakterystyczną czerwienią, ale i księżycowy. Płaskie, opustoszałe przestrzenie urozmaicone czasem wzniesieniem, większym lub mniejszym, wszechpanujący piach na zmianę z wysuszoną i spękaną powierzchnią ziemi oraz solniskami, z których parująca sól spowija otoczenia białawą powłoką. Żadnej roślinności, poza pojawiającymi się z rzadka porostami i kolczastymi krzewami. A przy tym upał, spiekota, słońce. Dla Michała było to jedno z najpiękniejszych miejsc na ziemi, z tą oszałamiającą grą barw i świateł. Fascynujące, a jednocześnie przerażające pustką i odizolowaniem od świata zewnętrznego. A do tego będące niezłą szkołą dla kierowcy auta. -Prowadzenie samochodu w tym terenie to było prawdziwe wyzwanie, a dla nas całkiem nowe doświadczenie – opowiadał Michał. – Obszar Parku Narodowego Pustyni Atacama to było 200 kilometrów ciężkiej drogi. Albo tarka, czyli pofalowane warstwy piachu z wyżłobieniami zrobionymi przez inne pojazdy, pomiędzy którymi trzeba było manewrować tak, by nie rozwalić auta, albo kamienie, które odbijały się od drogi uderzając w podwozie. W tych warunkach nietrudno było uszkodzić samochód. Defe nie został uszkodzony, ale podróżnicy doszli do wniosku, że w La Paz konieczne będzie wzmocnienie resorów (należy wymieć sprężyny śrubowe i odboje gumowe), by móc bez problemu pokonywać kolejne trudne trasy. Jak się czegoś nie da, to się śmiejemy Defe, ich dom na kółkach stanowi okno na świat. Bo nierzadko tylko zza jego okien mogą podziwiać widoki na zewnątrz, niestety niedostępne dla nich ze względu na trudności z poruszaniem się wózkami po trudnym terenie. Któregoś dnia Michał i Maciej postanowili pojechać do rezerwatu flamingów na Atacamie. Flamingi są jednym z niewielu żyjących na pustyni gatunków ptaków, przez co stanowią swoisty symbol tego niezwykłego miejsca. Nie są różowe jak te widywane na zdjęciach, ale nieco wypłowiałe od soli unoszącej się w powietrzu. Kiedy zatrzymali auto na parkingu, okazało się, że do rezerwatu trzeba przejść jeszcze kawał drogi, kawał kamienistej drogi. - Zajęłoby nam to mnóstwo czasu i energii. Ja bym musiał trzymać się Maćka, a Maciek musiałby włożyć dwa razy więcej siły w prowadzeniu swojego i mojego wózka – opowiadał Michał. – To tak często jest w naszej podróży, że widzimy kogoś spacerującego po jakimś terenie, podczas gdy dla nas poruszanie się po nim byłoby męczarnią. Michał i Maciej swoimi opowieściami uświadomili mi, ile czasem wysiłku muszą włożyć w czynności, które każdej swobodnie poruszającej się osobie zajmują kilkanaście- kilkadziesiąt sekund. I jakiej trzeba cierpliwości, spokoju, a czasem samozaparcia, by je wykonać. Bo czymże na przykład jest wydobycie kabli do ładowania telefonu leżących z tyłu samochodu? Wychyleniem się, wyciągnięciem ręki czy przejściem kilku kroków. W ich przypadku to operacja polegająca na wyciągnięciu złożonych za ile plecami obu wózków, ściąganiu windy, która służy do ich transportowania na dach samochodu, a potem przesuwaniem się centymetr po centymetrze do wnętrza samochodu. Nic dziwnego, że w trakcie jazdy czasem nie ładują telefonu. ­- Z reguły kwitujemy takie sytuacje śmiechem. Jak się czegoś nie da zrobić, albo jest trudne do wykonania, to się śmiejemy. Przecież nie będziemy płakać, bo nie zobaczyliśmy flamingów – ­­­mówi Maciek. – Chociaż przyznaję, były takie dwa czy trzy dni, gdy nawet śmiać nam się nie chciało. Na Altiplano Śmiać odechciało im się na wysokości ponad 4500 m npm. Z Atacamy, z poziomu około 2000 m npm wjechali na płaskowyż Altiplano w Andach i zaczęli wspinać się w górę, kierując się na La Paz. Jakieś 600 metrów wyżej zatrzymali się na krótką aklimatyzację, by wkrótce ruszyć dalej i doświadczyć kolejnego niezwykłego zjawiska. Niezwykłego przynajmniej dla nich samych. Pokonawszy stromą drogę liczącą zaledwie kilkadziesiąt kilometrów w bardzo szybkim tempie znaleźli się na wysokości prawie 5000 metrów npm. Natychmiast pojawiły się bóle głowy. - Myślę, że zbyt pewnie poczuliśmy się na wysokościach i daliśmy sobie za mało czasu na aklimatyzację. Na 3500 metrów czuliśmy się na tyle dobrze, że nie pomyśleliśmy, że 1000-1500 metrów wyżej tlenu będzie znacznie mniej w powietrzu. Przyznaję, że się wystraszyłem, gdy zaczęły mi drętwieć palce w rękach. Myślałem, że to jest od kierownicy, bo akurat ja prowadziłem auto. Ale kiedy się zatrzymaliśmy, to w ciągu pięciu minut ręce mi wykrzywiło. Aż bałem się o tym powiedzieć Michałowi – wspomina swoje doświadczenia Maciej. Na szczęście po dziesięciu minutach ręce odzyskały sprawność. Przez znajomych udało mi się pomóc zdobyć dwie butle z tlenem jeszcze w Santiago, dzięki czemu Michał i Maciej w razie potrzeby aplikują sobie 10-minutowe sesje dotleniające ich organizmy i pomagające przetrwać w niesprzyjających warunkach. Niemniej wysokość nadal wpływa na samopoczucie obu podróżników, powodując ociężałość i senność. Nawet Nowy Rok przespali nad solniskiem Salar de Uyuni, lekko odurzeni jednocentymetrową dawką whisky, która zaszumiała im w głowach. Uzależniony od podróżowania Nie zważając na kiepskie samopoczucie wywołane niską zawartością tlenu w powietrzu, Michał w La Paz, najwyżej położonej stolicy świata nie zaprzestał swoich “motorowych” wycieczek. Jeszcze w Polsce, tuż przed wyjazdem skonstruował urządzenie, które podpina pod wózek i dzięki któremu może jeździć z prędkością nawet 40 kilometrów na godzinę. - Dla mnie podejść 100 metrów na wózku to jest już duży problem. A z urządzeniem mogę się bez problemu przemieszczać. Tylko trochę przesadziłem z budową baterii, przez co ma zasięg 120 kilometrów – mówi Michał. Rowerek, bo tak Michał, dawniej jeżdżący długie godziny na rowerze, nazywa swoje urządzenie, pozwala mu realizować jego największą pasję – poznawania zakamarków odwiedzanych miejscowości, obserwowania ludzi, przyglądania się światu. Cieszy go patrzenie, jak z rana budzi się życie w mieście, jak otwierane są stragany na targowiskach, jak handlarze wykładają świeże warzywa, jak wzmaga się gwar, jak samochód jedzie przez skrzyżowanie, jak wygląda ocean z góry. Samodzielne docieranie do miejsc, włóczenie się po ulicach i uliczkach wydaje się dawać mu poczucie wolności, niezależności, a przy tym pełni władzy i kontroli nad swoimi możliwościami poruszania się. - Uwielbiam podróże i choćbym nie wiem, jak źle się czuł, nie zrezygnuję z nich, dopóki wystarczy mi sił - podkreśla. Michał i Maciej wkrótce po wizycie w miasteczku “dakarowym” i spotkaniu z Rafałem Sonikiem wyruszyli z La Paz, kierując się w stronę Peru. Przebieg wyprawy możecie śledzić tutaj. Tekst: Piotr Chmieliński
„Podróże uczą, że niepełnosprawność to nie koniec świata”. Podróżnicy na wózkach inwalidzkich opowiadają o swojej wyprawie i o życiu w drodze [WYWIAD]
Ruszyli w podróż po Ameryce Południowej. Przystosowali samochód terenowy w taki sposób, by bez niczyjej pomocy wsiąść do niego, schować wózki i prowadzić go po bezdrożach.
Przygotowali specjalny pojazd i zamierzają przejechać nim całą Amerykę Południową. Wyruszyli 9 listopada i po pokonaniu ok. 3 tys. km dotarli do Ushuaia w Argentynie (więcej TUTAJ). Oto Michał Woroch i Maciej Kamiński - podróżnicy na wózkach inwalidzkich. Michał ma 32 lata. Ostatnie dwa i pół roku spędził w starym domu w Otłoczynie, położonym na wyspie na rzece Tążyna (dopływ Wisły). Jak mówi od czternastu lat towarzyszy mu trzask migawki aparatu, a energię do życia daje mu uczucie zmieniającego się horyzontu. Maciek mieszka razem z Michałem. Ma 31 lat. Z podróżnikami z Wheelchair Trip rozmawia Kate Siber z amerykańskiej redakcji National Geographic. KS: Co robicie, gdy nie podróżujecie? Czy można Was nazwać zawodowymi podróżnikami? MW: Z wykształcenia jestem grafikiem, skończyłem grafikę projektową na Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Sztuki wizualne zawsze były w moim życiu. Gdy nie podróżowałem, pozwalały mi zarobić na podróże, gdy byłem w podróży - stawały się pasją. Nie czuję się zawodowym podróżnikiem, chociaż patrząc wstecz na moje życie można by stwierdzić, że przebiegało ono od wyprawy do wyprawy. MK: Mam do przymiotnika „zawodowy” jakąś wewnętrzną niechęć. Np. kiedy potrzebuję pieniędzy, gram w pokera, lecz nie nazwałbym siebie zawodowym pokerzystą. I podobnie, nie czuję się zawodowym podróżnikiem. KS: Dotychczas podróżowaliście po Mongolii, Indiach, ruszyliście na Spitsbergen i w Big Trip Europe. Zawsze wyjeżdżacie razem? MW: Pierwszą wspólną wyprawą był trip po Europie. Wcześniej podróżowałem z przyjaciółmi, a właściwie to oni zabierali mnie, bym przestał myśleć, że niepełnosprawność to koniec świata. Jestem im dziś bardzo wdzięczny za to, że pokazali mi, że można żyć inaczej. Nauczyło mnie to, że ograniczenia stwarzamy sobie sami. Oczywiście pozytywnym myśleniem nie obejdzie się trudności związanych z poruszaniem się na wózku inwalidzkim. Dzięki tym podróżom wiem, że chęć odkrywania nowych dla nas światów jest ważniejsza niż trud podróży, a ten trud jest tylko jej elementem, nie przeszkodą. Ta zmiana myślenia zaczęła się już podczas przygotowywania wyprawy do Mongolii. Wiedziałem, że czeka mnie odcinek drogi, który można pokonać wyłącznie konno. Mieliśmy nakręcić film dokumentalny na temat Tzatan, nomadów hodujących renifery w północnych górach. Oznaczało to trzy dni jazdy na koniu. Po kilku lekcjach jazdy konnej od wszystkich instruktorów słyszałem to samo, że to niemożliwe, bym przy swoim stanie zdrowia, utrzymał się na koniu dłużej niż godzinę. Na przekór wszystkim zaprojektowałem specjalna uprzęż, dzięki której mogłem przytroczyć się do konia i jechać na nim trzy dni, po bagnach, rzekach, lasach i wzniesieniach. To nauczyło mnie, że można sposobem i determinacją sięgnąć po największe marzenia. KS: Jakie są Wasze najpiękniejsze wspomnienia z poprzednich podróży? MK: Wydaje mi się, że to co najpiękniejsze przychodzi dopiero po powrocie z podróży. Dopiero wtedy można odczuć, jak wiele się zmieniło, mimo że być może dookoła nie zmieniło się nic. KS. Jak to jest podróżować na wózku inwalidzkim? MW: Podróżowanie na wózku wymaga dużo cierpliwości. Trzeba nauczyć się czekać. Jeżeli jest jakaś czynność, której nie jesteśmy w stanie zrobić samodzielnie, należy uzbroić się w cierpliwość i nie denerwować. Czasami musimy prosić o pomoc i w 99% przypadków taką pomoc otrzymujemy. Dwa dni temu wsiadając do samolotu, dowiedzieliśmy się, że nie możemy polecieć, ponieważ nie mamy ze sobą opiekunów. Przewoźnik, z usług którego korzystaliśmy, zastrzega w regulaminie, że osobie niepełnosprawnej powinna towarzyszyć asysta. Mając godzinę do odlotu, w pośpiechu szukaliśmy ludzi lecących do Buenos Aires, którzy zechcieliby zostać naszymi opiekunami. Na szczęście udało się znaleźć młodą parę, która się na to zgodziła. Ludzie nam często pomagają, a historia z lotniska zdaję się to potwierdzać. KS: Przeczytałam na stronie Pythom o waszych planach dotyczących wyprawy do Ameryki Południowej. Co zamierzacie zobaczyć? MW: W tej wyprawie zupełnie nie chodzi o atrakcje i wyznaczanie sobie celów do zobaczenia. Wolę oddać planowanie trasy losowi. Można powiedzieć, że przede wszystkim chodzi o doświadczanie ciągłego ruchu i zmieniających się obrazów za oknem. Chodzi o ciszę i warkot silnika, o dotarcie tam i z powrotem. Chodzi o poznawanie innych i rozumienie siebie. O dystans i pokonywanie go. Chodzi też o wózek i zmaganie się z własną niepełnosprawnością. Z własnym ciałem i umysłem. Chodzi o to, aby wierzyć, że się da. A jeśli się nie da, to chodzi o to, aby wierzyć mimo to. Jeśli to się uda, podróż zakończy się sukcesem. MK: W dużym stopniu drogę wyznaczać będzie nasza kondycja fizyczna. Jeżeli okaże się, że jest za wysoko i będziemy czuć się źle, zmodyfikujemy trasę. Traktuję tę wyprawę jako dobrą zabawę jednocześnie mając świadomość tego, że w pewnych momentach może być ona niebezpieczna. KS: Co było inspiracją do zorganizowania tej wyprawy? MW: Po powrocie z podróży, którą odbyliśmy w 2012 roku, ostatnią rzeczą, o której myśleliśmy, było planowanie nowej. Ale gdy zacznie się podróżować, trudno to tak naprawdę zakończyć. Raz rozpoczęta droga nigdy się nie kończy. I tak było też w naszym przypadku. Gdy emocje opadły, a zdobyta wiedza i doświadczenie zdążyły się przetrawić, powoli rodził się plan nowej wyprawy. Świadomi tego, że to co zaplanowaliśmy udało się wykonać, stwierdziliśmy że chcemy podjąć kolejne wyzwanie. Chcemy wejść na wyższą i trudniejszą górę. Jest to dla nas jak wejście na Mount Everest. Od pomysłu do startu minęło 2,5 roku. Myślę, że ten okres był już w pewnym sensie ciekawą przygodą. Każdy powrót do domu jest tylko stanem przejściowym, jest czasem przygotowań do kolejnej wędrówki. Zajęło nam to tyle czasu, ponieważ musieliśmy stworzyć coś, czego wcześniej nie było. Przystosowaliśmy samochód terenowy w taki sposób, że bez niczyjej pomocy możemy do niego wsiąść, schować wózki i prowadzić go po bezdrożach. Poza tym wyposażyliśmy go tak, by służył nam jako dostosowany do naszych potrzeb dom. Mamy kuchnię, ogrzewanie postojowe, namiot na dachu i dwie windy - jedną by dostać się do środka samochodu, drugą by dostać się na dach. KS: Jakie wyzwania czekają na Was w czasie drogi? MW: Dla mnie największym wyzwaniem będzie wysokość. Zastanawiam się jak mój organizm poradzi sobie z chorobą wysokościową. MK: Wyzwania będą czekać na każdym kroku. Musimy ustrzec się najmniejszych choćby błędów w obsłudze Land Rovera i sprzętu w nim zamontowanego. Jest tam dużo wyciągarek, linek, podnośników itd. Kontuzja oznaczałaby koniec przygody. Krótko mówiąc musimy mieć oczy szeroko otwarte. W czasie poprzedniej wyprawy zostaliśmy napadnięci i skradziono nam aparaty fotograficzne. Patrząc na tę sytuację z perspektywy czasu, uważam, że powinniśmy być bardziej czujni i nie dać się postawić w sytuacji podbramkowej. Naszą największą bronią w Ameryce Południowej będzie intuicja i zmysł przewidywania. KS: To prawda, że zamierzacie złożyć wizytę u szamanów? Wiem, że to nie jest najważniejszy punkt programu, ale brzmi interesująco. MW i MK: Jest to tak magiczne, że trudno nawet o tym pisać. Jak sięgam pamięcią, to w czasie niemal każdej podróży spotykałem na swojej drodze osoby, które chciały mnie uzdrowić. Począwszy od szamana z północnej Mongolii, czy Sadhu spotkanego na Kumbha Meli w Indiach. Nawet na północy Finlandii podszedł do mnie człowiek, który powiedział że mam moc uzdrawiania i że chciałby przekazać mi trochę energii. I tym razem – gdzieś w dorzeczu Amazonki - mieszkają starsze kobiety, które o nas wiedzą i chcą byśmy udali się do nich. KS: A gdzie zamierzacie zakończyć wyprawę? Jestem nieco zdezorientowana – pisaliście, że może to być przecież Peru, Kostaryka albo Waszyngton? Kiedy podejmiecie decyzję? MW: Rzeczywiście można się pogubić, pewnie dlatego, że cały czas modyfikujemy nasz plan. Na początku planowaliśmy półroczną wyprawę po Ameryce Południowej, stanęło jednak na tym, że chcemy być rok w podróży, a co za tym idzie pewnie uda się nam dotrzeć dalej niż planowaliśmy na początku. Można więc powiedzieć, że celem jest wschodnie wybrzeże USA. KS: Jakie są wasze oczekiwania względem drogi? Co chcielibyście pokazać innym, dzięki swojej podróży? MW: Oczekiwań związanych z wyprawą nie mam żadnych, co wynika ze specyfiki naszego życia, czyli poruszania się na wózku. Nauczony wiem, że lepiej żyć pełnią życia niż tracić energię i zastanawiać się nad tym, jak by mogło być, gdyby… Celem natomiast jest podróż sama w sobie. Żyć, a nie tylko przeżywać to życie. I to chyba chciałbym przekazać innym. MK: Zamierzamy przejechać trasę cali i zdrowi, a po drodze poznać ludzi, od których będziemy mogli się czegoś nauczyć. Być może część ludzi śledzących nasze poczynania, pomyśli o trudzie fizycznym, z który będziemy musieli się zmierzyć i przełoży to na podejście życia codziennego, w którym często zbyt dużo jest narzekania a za mało radości. Tłumaczenie: Piotr Chmieliński, koordynator Medialny Wyprawy Wheelchair Trip Podróżnicy pragną podziękować za pomoc wszystkim Argentyńczykom. Szczególne podziękowania należą się przede wszystkim Ojcu Jerzemu Twarogowi, rektorowi Polskiej Misji Katolickiej w Argentynie, dzięki któremu Siostry Albertynki przyjęły podróżników pod dach w Maciaszkowie (Martin Coronado pod Buenos Aires). Podziękowania również dla samych sióstr. Więcej.
Udało się - głębia marzeń odkryta! Niepełnosprawny Przemek Kowalik zjechał do jaskini Studnisko
"Na chwilę zapomniałem o tym, że mam wózek. To było niesamowite uczucie!" – mówił Przemek Kowalik po zjeździe do najgłębszej jaskini na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.
ZOBACZ GALERIĘ >>> Przemek Kowalik ma 43 lata i od kilkunastu porusza się na wózku. W ramach projektu „POWER TEAM: Głębia marzeń” zjechał, w asyście kilkuosobowego zespołu wspinaczy i ratowników, do głębokiej na ponad 75 m Jaskini Studnisko w Górach Sokolich. "Grzejemy na dół!” - Gdy zaczęliśmy działania, Przemek mógł powiedzieć: „Chłopaki, nie dam rady, przerywamy”. Nie raz zdarza się, że nawet ktoś w pełni sprawny, kto nie miał wcześniej do czynienia z jaskiniami, wycofuje się, widząc ciemną przestrzeń pod sobą. To normalne – tłumaczy Łukasz Szwarczyński, pomysłodawca i koordynator działań jaskiniowych. Przemek nie zawahał się jednak ani przez moment. – Kiedy przekroczyliśmy wąski otwór jaskini, poczuł wiat we włosach i powiedział: „Grzejemy na dół!” – relacjonuje Szwarczyński. To właśnie dostanie się do jaskini i sprawne minięcie wąskiego otworu z wózkiem inwalidzkim było najtrudniejsze w całej operacji. Później Przemka czekał powietrzny zjazd przez środek głównej komory jaskini, aż na jej dno. – Gdy zawisnąłem na linie w ciemności, na moment zapomniałem, że mam wózek. To niesamowite uczucie. Na dole jest zupełnie inny świat, przepiękny – mówi Przemek Kowalik. – Ale najważniejszy jest przekaz: każdy z nas może wszystko, jeśli tylko nie zostaniemy sami. Wtedy marzenia się spełniają – dodaje. Przedsięwzięcie zorganizowała kilkuosobowa grupa przyjaciół i znajomych Przemka. W akcję mocno zaangażowali się także strażacy z OSP Olsztyn. - POWER TEAM to 8-osobowa niezależna drużyna. Chcieliśmy pokazać, że wspólnymi siłami, bez sponsorów, można realizować marzenia. Siła ludzi, którzy chcą razem działać w myśl wspólnej idei nie ma sobie równych – podkreśla psycholog Joanna Skorupska-Górska, współorganizatorka wydarzenia. „Stało się możliwe” Trzynaście lat temu, po poważnym wypadku samochodowym, w którym, wskutek przerwania rdzenia kręgowego, Przemek Kowalik został sparaliżowany od pasa w dół, napisał do prezydenta prośbę o zgodę na eutanazję. Nie otrzymał jej. Za to dzięki pomocy wielu ludzi i własnej determinacji, zaczął walczyć o ciekawe życie. Na wózku przemierzył tysiące kilometrów po Polsce i Europie. Jest wolontariuszem motywacyjnym w Hospicjum Palium w Poznaniu i fundraiserem w Fundacji Anny Dymnej „Mimo Wszystko”. Chce pokazać innym, że wszystko, co osiągnął, stało się możliwe dzięki przyjaznym ludziom, których spotkał na swojej drodze.
„W protezie na rowerze”. Zamierza pokonać 2016 km, by pomóc innym niepełnosprawnym
Kamil Misztal, niepełnosprawny sportowiec i założyciel Fundacji Krok do Marzeń zamierza pokonać dystans 2016 km. Wszystko po to, by zebrać środki na zakup nowych protez dla podopiecznych fundacji.
Pomóc innym Fundacja Legii oraz Fundacja Krok do Marzeń startują z nowym projektem charytatywnym „W protezie na rowerze”. Dzięki niemu możliwe będzie zebranie środków na zakup dwóch nowych protez dla Marcina Kusińskiego i Mateusza Żebrowskiego – podopiecznych Fundacji Amp Active. Marcin Kusiński marzy o specjalnej protezie sportowej, dzięki której będzie mógł nie tylko grać w piłkę, ale także biegać. Natomiast Mateuszowi Żebrowskiemu dynamiczna stopa pozwoli jeździć na rowerze. Koszt wykonania obu specjalistycznych protez przekracza możliwości finansowe każdego z nich – dlatego do walki włączył się Kamil Misztal. - Sam jestem niepełnosprawnym sportowcem, zawodnikiem amp futbolu w barwach Lamparta Warszawa i uwielbiam jeździć na rowerze – opowiada Kamil – Jestem urodzonym optymistą, dlatego wierzę, że uda mi się przejechać 2016 kilometrów i pomóc Marcinowi oraz Mateuszowi w spełnieniu ich sportowych marzeń. To nie pierwszy raz! Nie jest to pierwsza taka inicjatywa Kamila – w 2015 roku zdecydował się przejechać 1000 kilometrów, aby zebrać pieniądze dla 7-letniego Oskara cierpiącego na porażenie mózgowe. - Takie wsparcie jest niezwykle ważne, gdyż pozwala osobom niepełnosprawnym uwierzyć, że także oni mogą spełniać swoje marzenia – na przykład poprzez sport – mówi Patrycja Plewka, psycholog i terapeutka, założycielka Fundacji Amp Active, która sama na co dzień porusza się w protezie. Patrycja od początku zapewnia wsparcie psychologiczne dla Kamila i będzie się nim opiekowała także podczas całej wyprawy. - To właśnie dzięki Patrycji wszystkie trzy fundacje spotkały się przy realizacji projektu „W protezie na rowerze” – mówi Anna Mioduska, Prezes Fundacji Legii. – Fundacja Amp Active powołała do życia klub amp futbolu Lampart Warszawa, w którym grają Kamil, Marcin i Mateusz. Połączyła ich pasja do piłki, która łączy także miliony ludzi na całym świecie. Projekt „W protezie na rowerze”, jego cele i wartości idealnie wpisują się w misję społeczną Legii, szczególnie w roku naszego Stulecia. Dystans 1916 kilometrów symbolicznie oddaje rok utworzenia naszego Klubu, kolejne 100 kilometrów uświetnia jego jubileusz. Bardzo się cieszymy, że możemy brać udział w tym wspaniałym wydarzeniu. Dlatego też na całej długości trasy Kamilowi towarzyszyć będzie reprezentantka Fundacji Legii – Ulrike Fuhrmann. Uczestnicy wyprawy będą codziennie pokonywać od 90 do 170 kilometrów. Podróż rozpocznie się 22 lipca i potrwa do 7 sierpnia 2016 roku, a jej startem i metą będzie Stadion Miejski im. Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Trasa wyprawy przebiegnie w następujący sposób: Warszawa - Szydłowiec - Jędrzejów - Częstochowa - Kluczbork - Namysłów - Wrocław - Świdnica - Szklarska Poręba - Wałbrzych - Kłodzko - Nysa - Prudnik - Jastrzębie Zdrój - Zakopane - Nowy Sącz - Krynica Zdrój - Iwonicz Zdrój - Ustrzyki Dolne - Przemyśl - Łańcut - Biłgoraj - Lublin - Warszawa. - Serdecznie zapraszamy kluby kolarskie, osoby z dysfunkcjami i każdego, kto kibicuje naszemu przedsięwzięciu, do dołączania do nas na poszczególnych etapach podróży. Razem możemy więcej – zachęca Anna Mioduska. Organizatorzy szczególnie zachęcają do dołączenia na ostatnim odcinku 100 km. Wsparcie Partnerem wyprawy jest sieć sklepów Decathlon, która zdecydowania się wesprzeć projekt dostarczając rowery oraz wszelki potrzebny ekwipunek sportowy. Partnerem jest także portal Amputowani.pl. Wyprawę można na bieżąco śledzić na profilu wydarzenia „W protezie na rowerze” lub na stronie internetowej. Zachęcamy wszystkich do wsparcia naszej akcji. Liczy się każda złotówka.; Darowiznę można przekazać on-line pod tym linkiem: rowery.gotowidopomocy.pl/darowizna lub tradycyjnym przelewem bankowym: mBank S.A. Nr konta: 83 1140 1010 0000 5259 0300 1015 Tytuł przelewu: Darowizna na cele statutowe Fundacja Legii ul. Łazienkowska 3 00 – 449 Warszawa Do przejechania pozostały następujące odcinki: 01.08 Zakopane – Nowy Sącz (dystans 100 km) 02.08 Nowy Sącz – Iwonicz Zdrój (dystans 119 km) 03.08 Iwonicz Zdrój – Ustrzyki Dolne (dystans 148 km) 04.08 Ustrzyki Dolne – Łańcut (dystans 116 km) 05.08 Łańcut – Lublin (dystans 167 km) 06.08 Świdnik – Warszawa (dystans 188 km) 07.08 dookoła Warszawy (dystans 127 km)
Sprawdź, gdzie w te wakacje będzie najtaniej
Wiemy, dokąd jechać i kiedy zarezerwować noclegi, by uniknąć wysokich cen wiosną i latem 2016.
______________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Poznaj nominowanych: View oEmbed on the source website
Człowiek nietoperz: widzi świat za pomocą dźwięków
Obserwując z zadziwieniem Daniela Kisha, trudno się nie zadumać, jak wiele niewykorzystanego potencjału skrywa ludzkie ciało
Kish urodził się z rakiem siatkówki. Aby ratować chłopca, w 13. miesiącu życia usunięto mu oczy. Wkrótce potem zaczął kląskać językiem, co pomagało mu w poruszaniu się. Jako dorosły nawiguje głównie za pomocą echolokacji – jak nietoperz. Jest w tym tak dobry, że może jeździć rowerem po ulicy. Jego organizacja World Access for the Blind uczy innych niewidomych kląskania. Michael Finkel: W jaki sposób działa echolokacja u ludzi? Daniel Kish: Fale dźwiękowe są produkowane przez każde kląsknięcie językiem. Odbijają się od otaczających powierzchni i wracają do moich uszu w postaci cichego echa. Mózg przetwarza te echa w dynamiczne obrazy. To niczym rozmowa z otoczeniem. M.F.: Co widzisz oczyma mózgu, kiedy kląskasz? D.K.: Każde kląsknięcie jest jak niewyraźny błysk. Tworzę trójwymiarowy obraz tego, co mnie otacza z każdej strony w odległości kilkudziesięciu metrów. Z bliska potrafię wykryć słupek o grubości 2 cm. Z odległości pięciu metrów rozpoznaję samochody i krzaki. Natomiast na domy wystarczy mi 50 m. M.F.: Jednak ciągle używasz białej laski. D.K.: Mam problemy z wykrywaniem przedmiotów na niskiej wysokości i nierówności podłoża. M.F.: Jak to jest jeździć na rowerze, wykorzystując echolokację? D.K.: To bardzo ekscytujące, ale wymaga pełnego skupienia i ciągłej koncentracji na akustyce otoczenia. Kląskam wtedy dwa razy na sekundę, czyli znacznie częściej niż normalnie. M.F.: Czy odkrywanie świata w ten sposób jest niebezpieczne? D.K.: Wielu ludzi żyje w strachu przed niebezpieczeństwami zagrażającymi ich życiu i zdrowiu, które w dużej mierze są wymyślone. Pomimo mojej namiętności do wspinania się na wszystko jako dziecko, nigdy nie złamałem żadnej kości. M.F.: Jak trudne jest nauczanie echolokacji innych niewidomych? D.K.: World Access nauczył blisko tysiąc osób z ponad 30 krajów. Wielu było zaskoczonych tym, jak szybko robili postępy. Osobiście wierzę, że zdolność echolokacji jest ukryta gdzieś w nas – być może człowiek pierwotny wykorzystywał ją, gdy nie istniało jeszcze sztuczne światło. Mamy dobrze rozwinięty układ nerwowy, a ja wypracowałem sposoby jego aktywacji. Wzrok wcale nie znajduje się w oczach, ale w mózgu. Nasi uczniowie mówią, że odkryli wolność, jakiej nigdy nie znali. (Fot. Marco Grob)
W Radwanowicach pod Krakowem powstaje „Dolina Słońca”, Ośrodek Rehabilitacyjno-Terapeutyczny dla 200 osób niepełnosprawnych intelektualnie. Takich jak Edzio…
Mówią na mnie Edziu. Lubię to. Mam ciemne włosy i piwne oczy. Pewnie po mamie, albo po tacie – nie wiem. Od dziecka mieszkam w domach pomocy społecznej. Nie pamiętam, ile ich było, w ogóle mało pamiętam. Ważne rzeczy są spisywane w urzędowych zeszytach. W jednym z nich odnotowano, że w 2001 r. trafiłem do Schroniska im. Brata Alberta w Radwanowicach. Zamieszkałem w pokoju z Józiem. Moje ulubione pory roku to: wiosna, lato, jesień i zima. Lubię wycieczki, panią Tereskę, która jest moją wychowawczynią, galaretkę z truskawkami, mleczną czekoladę, rosół i pomidorówkę. Józio, z którym mieszkam, jest dużo starszy ode mnie i potrzebuje pomocy. Trzeba mu podać ubranie, założyć buty, kurtkę i czapkę. Cieszę się, że mogę to robić. Z naszego pokoju widać wzgórza i małe domki w Rudawie, ale ja nie wiem, co to za miejsce. Wielu rzeczy nie wiem. Niektórzy mówią, że każdy dzień w schronisku wygląda podobnie: koło 7 pobudka, o 7.30 śniadanie, od poniedziałku do piątku od 8 do 15 są warsztaty, potem obiad, powrót do pokoju, drzemka, świetlica, spacer, sen… Ale to akurat nieprawda. Bo ciągle coś nowego się wydarza. W poniedziałki, wtorki, środy, czwartki i piątki chodzę na Warsztaty Pani Ani Dymnej, ale tego nie wiem. Wiem tylko, że jest mi tam dobrze. Mogę siedzieć przy oknie i układać budowle z klocków, heblować deski, rysować. Jeśli nie przyjdę moje miejsce zostanie puste, ktoś to zauważy i zapyta „dlaczego dzisiaj nie ma Edzia?”. Gdybym umiał ładnie mówić albo pisać, to może tak bym wam o sobie opowiedział. Ale nie umiem. Mimo, że mam już 38 lat. Pani, która to napisała patrzyła mi głęboko w oczy. Pytała o różne rzeczy, a ja mówiłem szczerze, że jestem Edzio, że lubię Józia i biegi, i zimę… Nie wiem, czy mnie zrozumiała. Nie wiem, czy wy to zrozumiecie. Nie umiem ciekawie opowiadać, liczyć, ani sam iść na zakupy. Aby żyć, potrzebuję pomocy innych ludzi. To oni zdobywają to, czego potrzebuję, dbają o to, abym miał co jeść, gdzie spać, spędzać święta i poniedziałki. Ludzie, którzy wiedzą jak się nazywam, co lubię i kiedy są moje urodziny, przygarnęli mnie do schroniska w Radwanowicach, zaprosili na warsztaty i budują dla takich osób jak ja „Dolinę Słońca”. Będziemy tam mogli grać w teatrze, rysować, malować, heblować deski, lepić garnki, wyszywać, głaskać psy i jeździć konno. To będzie nasze miejsce na ziemi. Edzia (na zdjęciu po prawej stronie) „wysłuchała” Małgorzata Wach Więcej informacji na: www.mimowszystko.org