Śpi z pluszakiem, a lekcje życia dostaje od ludzi w przebraniach. Historia tego niedźwiadka wzrusza do łez
Osierocony niedźwiadek znalazł schronienie, ale jego nowa „rodzina” jest dość nietypowa. Opiekunowie, ubrani w futrzane kostiumy i maski, codziennie udają potężne niedźwiedzie, by nauczyć malucha przetrwania bez oswajania go z ludźmi. To niezwykła walka o przyszłość zwierzęcia.
Spis treści: Osierocony niedźwiadek ma nową rodzinę Ludzie uczą życia misia Nawet jeśli ktoś nie czytał „Księgi Dżungli”, najpewniej zna losy Mowgliego. Niewtajemniczonym i zapominalskim przypominam, że głównym bohaterem powieści Rudyarda Kiplinga był chłopiec wychowywany przez wilki. To oczywiście fikcja, ale takie historie zdarzają się w przyrodzie. Najczęściej do adopcji dochodzi między gatunkami zwierząt. Rzadko kiedy w zastąpienie dzikich rodziców angażują się ludzie, a na pewno nie robią tego bezpośrednio. Są jednak wyjątki. Jeden z nich to historia gotowa na scenariusz filmu. Osierocony niedźwiadek ma nową rodzinę Rzecz dzieje się w San Diego Humane Society, a głównym bohaterem jest mały niedźwiedź czarny. Maluch stracił matkę zanim zdążył nauczyć się samodzielności. Aby pomóc mu przetrwać, jego opiekunowie dosłownie zostali niedźwiedzią rodziną. Specjaliści z Humane Society codziennie wchodzą do zagrody malucha. Do ich obowiązków należy nie tylko karmienie. Chcą także nauczyć go wszystkiego, co młody niedźwiedź powinien wiedzieć, zanim rozpocznie samodzielnie życie w dziczy. Aby być bardziej przekonujący, są ubrani w niedźwiedzie futra, rękawiczki i maski niedźwiedzi. Towarzyszą im też zapachowe rekwizyty. I choć na zdjęciach wygląda to jak spektakl, taka technika jak najbardziej ma sens. Opiekunowie chcą wykluczyć scenariusz, w którym młode dzikie zwierzęta zaczynają utożsamiać człowieka z własnym gatunkiem. Czy to działa? Wygląda na to, że tak. Gdy jeden z opiekunów wszedł kiedyś do kojca bez kostiumu, niedźwiadek natychmiast uciekł na drzewo. Jego reakcja była jak najbardziej właściwa. Ludzie uczą życia misia Historia tego niedźwiadka nie jest łatwa. Grupa turystów natknęła się na niego w kwietniu na terenie Los Padres National Forest w Kalifornii. Maluch był sam. Biolodzy przez kilka dni bezskutecznie szukali jego matki. Ostatecznie przewieziono go do San Diego. Miał wtedy zaledwie dwa miesiące. To wiek, w którym młode niedźwiedzie nie oddalają się od matki nawet na chwilę. Zagroda, w której przebywa niedźwiadek, została zaprojektowana tak, by przypominała jego naturalne środowisko. Są tam drzewa, krzewy, miejsca do wspinaczki i kryjówki. Największą rolę w życiu malucha odgrywa jednak duży pluszowy miś, z którym śpi, tuli się i chowa, gdy potrzebuje poczucia bezpieczeństwa. Opiekunowie zauważyli, że gdy są nieobecni, niedźwiedź szuka przy nim schronienia i zasypia przytulony do jego futra. Pod okiem opiekunów niedźwiadek uczy się wspinaczki, szukania pożywienia, rozpoznawania jadalnych roślin i owadów. – Pamiętam moment, kiedy po raz pierwszy wykopał z ziemi chrząszcza i go zjadł. To był jeden z tych drobnych, ale przełomowych momentów – wspomina Autumn Welch, kierowniczka ds. ochrony dzikiej przyrody. San Diego Humane Society szacuje, że opieka nad niedźwiadkiem przez rok będzie kosztowała około 72 tysięcy dolarów (ok. 290 tys. zł) . To koszt karmienia, specjalistycznego wyposażenia, badań weterynaryjnych, a także niedźwiedzich kostiumów. – To czysta radość, widzieć jak się rozwija, zdobywa nowe umiejętności, przygotowuje się do życia na wolności – podsumowuje Welch. Źródło: San Diego Humane Society Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Niedźwiedzie z Apeninów stały się mniejsze i mniej agresywne. To „zasługa” człowieka
Najnowsze badania wykazały, że rzadkie apenińskie niedźwiedzie brunatne zmieniły się znacznie na skutek bliskiego kontaktu z ludźmi. Zwierzęta te żyją głównie w środkowej części Włoch.
Ewolucja biologiczna to zazwyczaj niezwykle długi, niekiedy trwający nawet miliony lat proces zmian dziedzicznych w populacjach organizmów z biegiem pokoleń. Zmiany te wynikają z dziedzicznych różnic między osobnikami oraz działania czynników takich jak dobór naturalny, mutacje, czy migracje. Dzięki ewolucji organizmy stopniowo przystosowują się do warunków środowiska, a w długiej perspektywie mogą powstawać nawet nowe gatunki. Włoskie niedźwiedzie ewoluowały Najnowsze badanie włoskich naukowców potwierdza, że ewolucję można wykryć we współczesnych populacjach i nie zawsze potrzeba kilku epok, żeby zaobserwować pewne zmiany. Na łamach czasopisma naukowego „Molecular Biology and Evolution” badacze opisują, że żyjące we Włoszech endemiczne niedźwiedzie brunatne (Ursus arctos marsicanus) znacząco odróżniły się od innych przedstawicieli tego samego gatunku żyjących w innych częściach świata. – Zmiany klimatu i użytkowania gruntów nasiliły interakcje między człowiekiem a dziką przyrodą, potencjalnie zmniejszając zagęszczenie dzikich gatunków i prowadząc do adaptacji behawioralnych zwierząt do środowisk zurbanizowanych – zauważają w swojej pracy autorzy. W badaniu włoscy uczeni scharakteryzowali różnorodność genomową apenińskich niedźwiedzi brunatnych i zidentyfikowali sygnały adaptacyjne charakterystyczne dla tej populacji, porównując nowo wygenerowane dane z genomem niedźwiedzi brunatnych z Apeninów, Europy Środkowej i Ameryki Północnej. Wszystko przez działalność człowieka – Niedźwiedzie brunatne z Apeninów charakteryzowały się zmniejszoną różnorodnością genomową, wyższym wskaźnikiem kojarzenia krewniaczego i większym zrealizowanym obciążeniem genetycznym w porównaniu z innymi niedźwiedziami brunatnymi – wskazują badacze. Oznacza to, że niedźwiedzie te są genetycznie „uboższe”, co jest skutkiem długotrwałej izolacji i małej liczebności. Bo rzeczywiście, populacja ta oddzieliła się od innych europejskich niedźwiedzi brunatnych ok. 2000–3000 lat temu i pozostaje całkowicie odizolowana już od czasów rzymskich. – Jedną z głównych przyczyn tej izolacji było prawdopodobnie wylesianie związane z rozprzestrzenianiem się rolnictwa i rosnącą gęstością zaludnienia w środkowych Włoszech – powiedział Andrea Benazzo, główny autor artykułu. Współcześnie różnice pomiędzy niedźwiedziami z Apeninów a innymi przedstawicielami gatunku brunatnych objawiają się przede wszystkim tym, że są one mniejsze, mają unikatowe cechy głowy i pyska oraz są mniej agresywne niż populacje z innych części Europy, Ameryki Północnej i Azji. Do dziś nie wiadomo było jednak, dlaczego tak jest. Ewolucja skutkiem ubocznym działalności ludzi – Udało nam się wykazać, że niedźwiedzie brunatne z Apeninów posiadają również selektywne sygnatury w genach związanych ze zmniejszoną agresywnością – powiedziała Giulia Fabbri, jedna z autorek pracy. Odkrycie wskazuje, że selekcja wariantów genetycznych, które związane są z zachowaniem, była prawdopodobnie spowodowana przez działanie człowieka, który na tym terenie eliminował bardziej agresywne niedźwiedzie. Autorzy podkreślają, że nie wszystkie obserwowane różnice w zachowaniu muszą mieć wyłącznie podłoże genetyczne, jednak analizy genomowe wskazują na istotną rolę doboru naturalnego. Odkrycie sugeruje jednak, w jaki sposób ingerencja człowieka w przyrodę doprowadziła nie tylko do zwiększenia ryzyka wyginięcia danego gatunku, ale także nieumyślnego napędzenia procesu ewolucyjnego. Tutaj na szczęście skutkiem ubocznym było „tylko” stworzenie łagodnego niedźwiedzia, który żyje w towarzystwie ludzi. – Interakcje między ludźmi a dzikimi zwierzętami często stanowią zagrożenie dla przetrwania gatunku, ale mogą również sprzyjać ewolucji cech redukujących konflikty – podsumowali włoscy badacze. Źródło: Molecular Biology and Evolution Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal+, obecnie pracuje w RMF FM. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu. Pisze przede wszystkim o archeologii i przyrodzie. Prywatnie bardzo zainteresowany polityką.
Rozszalałe niedźwiedzie w Japonii. Dlaczego coraz częściej atakują ludzi?
Niedźwiedzie zabiły w tym w Japonii roku rekordową liczbę ludzi. Kolejne ofiary są zaginione, a wielkie drapieżniki coraz śmielej poczynają sobie w Kraju Kwitnącej Wiśni. To jednak nie ich krwiożercza natura powoduje, że muszą zbliżać się ludzkich sadyb.
Głodne niedźwiedzie coraz częściej wkraczają do miast, o czym boleśnie przekonują się mieszkańcy Japonii. Niedobory pożywienia zmuszają je do drastycznych kroków. Rekordowa ilość zabitych przez niedźwiedzie Japońskie ministerstwo środowiska podaje, że 2025 rok jest rekordowym pod względem liczby osób zabitych przez niedźwiedzie. Przynajmniej 7 osób straciło przez nie życie, a ponad 100 zostało rannych. Wielu innych Japończyków uznaje się za zaginionych, a kilka ciał wciąż czeka na stwierdzenie przyczyny zgonu. Nieoficjalne informacje mówią jednak o śladach pazurów. 8 października w prefekturze Iwate odnaleziono ciało 70-letniego mężczyzny z widocznymi śladami ataku niedźwiedzia. Jego śmierć sprawiła, że pobity został poprzedni rekord – w 2023 roku za sprawą tych dużych drapieżników zginęło 6 osób, a 213 zostało rannych. Rok się jednak jeszcze nie skończył. Czemu niedźwiedzie atakują ludzi? Eksperci przypominają, że niedźwiedzie nie atakują ludzi dla zabawy. Najczęściej są bardzo przestraszone, a zbliżają się do miast czy wiosek za sprawą głodu. Wycinanie drzew i zmiany klimatu sprawiają, że brakuje im pokarmu, np. żołędzi. Wzrastająca temperatura wpływa również na rytm ich hibernacji. To sprawia, że drapieżniki są rozdrażnione i bardzo głodne, przez co także agresywne i zdeterminowane do znalezienia pożywienia. Niedźwiedź w supermarkecie Niedźwiedzie atakują nie tylko w lasach. Na początku października dorosły niedźwiedź mierzący 1,4 metra wtargnął do supermarketu w regionie Gunma na północ od Tokio. Zranił 70 i 60-latka, rozpaczliwie próbując znaleźć wyjście z budynku. Zwierzę do sklepu prawdopodobnie ściągnął zapach jedzenia – udał się bezpośrednio na dział rybny, niszcząc szklaną gablotę. Zainteresował go także stos awokado, który doszczętnie zniszczył. W sklepie znajdowało się około 40 osób. O sytuacji wypowiedział się Hiroshi Horikawa, przedstawiciel sieci handlowej, do której należy supermarket. Twierdzi, że chociaż sklep mieści się w terenach górzystych, to nigdy wcześniej nie zdarzyło się, by niedźwiedzie choćby się do niego zbliżyły. Wielkie drapieżniki w Japonii W Japonii żyją dwa gatunki niedźwiedzi: niedźwiedzie himalajskie i niedźwiedzie brunatne. Te drugie mogą ważyć pół tony, są szybsze od człowieka i spotkamy je głównie na północnej wyspie Hokkaido. Oba przedstawiciele rodziny niedźwiedziowatych sprawiają kłopot nie tylko lokalnej ludności: ostatnio drapieżnik zaatakował hiszpańskiego turystę na przystanku autobusowym w malowniczej wiosce Shirakawa-go w centrum kraju. Chociaż co roku w Japonii odstrzeliwuje się tysiące niedźwiedzi, to starzejące się japońskie społeczeństwo sprawia, że spada liczba myśliwych. Jeśli nic się nie zmieni, to nasilające się ataki na ludzi mogą sprawić, że władze będą zmuszone do podjęcia drastycznych kroków. Źródło: The Japan Times, phys.org, AFP Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Mistrzowie tycia z Alaski: trwa konkurs na najgrubszego niedźwiedzia. To coś więcej niż zabawna akcja
Do końca września można głosować w plebiscycie The Fat Bear Week, organizowanym przez park narodowy Katmai na Alasce. Wbrew pozorom nie chodzi w nim tylko o żarty. To świetna okazja do upowszechnienia wiedzy niedźwiedziach, które przed zimą gromadzą ogromne zapasy tłuszczu.
W Katmai National Park (Alaska) od 2014 roku odbywa się konkurs, w którym internauci wybierają najtłustszego niedźwiedzia brunatnego. Akcja z czasem rozrosła się do globalnego wydarzenia – w 2024 roku oddano aż 1,2 mln głosów. Rywalizacja ma formę pojedynków – uczestnicy mogą zapoznać się z biografiami zwierząt, obejrzeć ich zdjęcia i zdecydować, który niedźwiedź zasługuje by przejść dalej. Liczy się nie tylko rozmiar, ale też doświadczenie życiowe. Utyć, by przeżyć: strategia niedźwiedzi na zimę Dla niedźwiedzi masa ciała to kwestia przetrwania. Latem przechodzą fazę hiperfagii (obsesyjnego jedzenia), by zgromadzić zapasy tłuszczu na okres snu zimowego. U niedźwiedzi jest on dość płytki i fachowo nazywa się torporem. W tym czasie zwierzęta nie jedzą, nie piją, nie wydalają, a ich metabolizm mocno zwalnia. Niektóre niedźwiedzie spędzają w legowiskach aż 7 miesięcy, a samice w tym okresie rodzą i karmią młode, co wymaga wcześniejszego zgromadzenia ogromnych rezerw tłuszczu. Niedźwiedzie z Alaski to mistrzowie tycia Światowymi mistrzami w przybieraniu na wadze są niedźwiedzie brunatne z Alaski. Mogą osiągać wagę 650 kg, wyraźnie więcej niż ich europejscy kuzyni. Kluczem do tego sukcesu są bogate w tłuszcz łososie. Jeden niedźwiedź w sezonie potrafi ich zjeść 40 dziennie. A to oznacza że przyjmuje nawet 100 tys. kilokalorii! Efekt? Przyrost masy ciała o ponad 2 kg dziennie. Samice, które nie zgromadzą wystarczających zapasów, ryzykują utratę potomstwa. Samce też walczą o przetrwanie – i to dosłownie. Te słabsze i chudsze mogą nie przeżyć bitew z innymi samcami, o terytoria, pożywienie i partnerki. Idea Fat Bear Week Fat Bear Week to coś więcej niż zabawa. Konkurs promuje ochronę przyrody i buduje świadomość ekologiczną. To także przypomnienie, że klimat wpływa na przyszłość niedźwiedzi. Zmiany w porach roku sprawiają, że okresy dostępności kluczowych pokarmów, np. jagód i łososi, nakładają się. Może to prowadzić do niebezpiecznych zmian w diecie. W niektórych miejscach (np. w Kantabrii w Hiszpanii) łagodne zimy sprawiają, że część niedźwiedzi w ogóle nie zapada w sen zimowy, co naraża je na niedożywienie a nawet śmierć. Uczestnicy konkursu często kibicują właśnie słabszym niedźwiedziom, takim jak osobnik nazwany 32 Chunk, który w lipcu tego roku złamał szczękę w walce, a jednak dzielnie przybiera na wadze. Póki co Chunk doszedł do ćwierćfinału. Wciąż można na niego zagłosować! Źródła: The Conversation, Fat Bear Week Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Poznaj niedźwiedzia brunatnego – największego ssaka w polskich górach
Niedźwiedź brunatny to jeden z największych drapieżników współczesnych lasów Europy i Azji, którego waga, siła i prędkość budzą respekt u ludzi. Choć często kojarzony jest wyłącznie z brunatną sierścią, jego ubarwienie bywa bardzo zróżnicowane – od prawie czarnego do niemal białego. Podczas gdy największe podgatunki osiągają olbrzymie rozmiary, europejski niedźwiedź brunatny, w tym populacja polska, cechuje się mniejszymi gabarytami, ale równie fascynującym zachowaniem i zdolnością do przystosowania się do różnych środowisk.
Spis treści: Charakterystyka niedźwiedzia brunatnego Gdzie występuje niedźwiedź brunatny? Czym żywi się niedźwiedź brunatny? Czy niedźwiedzie brunatne są pod ochroną? Czy niedźwiedź brunatny jest groźny? Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) to jeden z największych żyjących drapieżników na Ziemi, a jednocześnie ssak o niezwykłej zdolności adaptacji do różnych środowisk. Choć nazwa wskazuje na brunatną barwę, sierść tego gatunku może mieć odcień od jasnego kremowego aż po prawie czarny. Barwa często zależy od podgatunku, wieku i pory roku. Przykładowo, niedźwiedź grizzly, będący podgatunkiem Ursus arctos, ma sierść zabarwioną na odcienie szarości, czerwieni i brązu, z charakterystycznym srebrzystym połyskiem. Charakterystyka niedźwiedzia brunatnego Niedźwiedzie brunatne cechuje potężna budowa ciała: masywna głowa, krótkie, grube kończyny, krótki ogon i gęsta sierść. Są zwierzętami wszechstronnie przystosowanymi do życia zarówno w puszczach, tajgach, jak i zalesionych terenach górskich czy stepach. Podczas chodzenia niedźwiedź opiera się całą stopą, co odróżnia go od wielu innych drapieżników. W pozycji wyprostowanej na tylnych łapach niedźwiedź brunatny może osiągać wysokość blisko 2,5 metra, co dodatkowo potęguje jego imponującą prezencję w naturalnym środowisku. Waga Masa ciała niedźwiedzia brunatnego jest zmienna i zależy od płci, wieku oraz pory roku. Samce zazwyczaj ważą od 265 do 355 kg, a samice od 100 do 250 kg. Największy odnotowany niedźwiedź euroazjatycki ważył 481 kg i miał prawie 2,5 metra długości. W optymalnych warunkach średnia waga samców wynosi około 389 kg, a samic – 207 kg. Choć daleko im do największych niedźwiedzi na świecie, to przed zapadnięciem w sen zimowy przybierają na wadze, magazynując tłuszcz, który pozwala przetrwać im okres hibernacji. Prędkość Choć niedźwiedź brunatny wydaje się nieporadny w poruszaniu się, potrafi osiągać imponującą prędkość do 80 km/godz. na krótkich dystansach. Dzięki temu może skutecznie polować, unikać zagrożeń lub reagować na nagłe sytuacje. Szybkość w połączeniu z masą ciała sprawia, że zwierzę jest groźnym przeciwnikiem w starciu bezpośrednim, choć z natury stara się unikać konfrontacji z człowiekiem. Długość życia i rozmnażanie W warunkach naturalnych niedźwiedzie brunatne żyją średnio 30–40 lat. W niewoli mogą dożyć nawet 50 lat. Zarówno samce, jak i samice stają się dojrzałe płciowo w wieku 4–6 lat. W ciągu życia niedźwiedzica rodzi co dwa lata zwykle dwoje lub troje młodych, których opieka trwa do momentu osiągnięcia przez nie samodzielności, czyli około 2. roku życia. Zatem gody niedźwiedzi brunatnych w przypadku samic odbywają się średnio co 2 lata. Niedźwiedź brunatny a grizzly Grizzly (Ursus arctos horribilis) to podgatunek niedźwiedzia brunatnego, który występuje głównie w Ameryce Północnej. Jest większy od europejskiego niedźwiedzia brunatnego, a jego sierść ma charakterystyczne, srebrzyste lub złociste refleksy. Grizzly może osiągać wagę nawet do 680 kg, co czyni go jednym z największych lądowych drapieżników świata. Pomimo różnic w rozmiarze i umaszczeniu, zarówno grizzly, jak i niedźwiedź euroazjatycki mają podobne zwyczaje, tryb życia i dietę. Gdzie występuje niedźwiedź brunatny? Niedźwiedzie brunatne zajmują bardzo zróżnicowane środowiska. W Europie ich zasięg jest silnie pofragmentowany, natomiast w Azji i Ameryce Północnej można spotkać populacje o dużym zasięgu terytorialnym. Historycznie niedźwiedź brunatny występował niemal w całej Europie, Azji i Ameryce Północnej, a nawet w północnej Afryce. Niedźwiedź brunatny w Polsce W Polsce podgatunek Ursus arctos arctos występuje głównie w pięciu stałych ostojach: Beskid Żywiecki, Beskid Sądecki, Beskid Niski, Tatry i Bieszczady. Populacja jest stosunkowo niewielka – liczy około 80 osobników. Osobniki wędrujące w poszukiwaniu terytorium można spotkać sporadycznie także na nizinach. Historyczne dane pokazują, że niedźwiedź brunatny był niegdyś obecny w całej Polsce, lecz intensywne polowania i presja człowieka doprowadziły do jego niemal całkowitego zniknięcia z większości obszaru kraju. Czym żywi się niedźwiedź brunatny? Niedźwiedź brunatny to wszystkożerca. Jego dieta obejmuje zarówno pożywienie roślinne, jak i zwierzęce. W Europie Środkowej i Polsce przeważają pokarmy roślinne: trawy, korzenie, owoce, jagody, orzechy oraz owady i ich larwy. W Ameryce Północnej niedźwiedzie brunatne, szczególnie grizzly, polują na ssaki kopytne lub łososie w okresie wędrówki ryb. Miód pszczeli, choć kojarzony z tym gatunkiem w kulturze popularnej, stanowi jedynie dodatek energetyczny i jest spożywany głównie ze względu na larwy owadów znajdujące się w barciach. Najważniejszym okresem żerowania jest lato i wczesna jesień, kiedy niedźwiedzie gromadzą tłuszcz na zimowy sen. Czy niedźwiedzie brunatne są pod ochroną? W Polsce niedźwiedź brunatny jest ściśle chroniony od 1952 roku. Na świecie ochrona tego gatunku różni się w zależności od regionu i populacji. W Europie większość populacji objęta jest dyrektywą siedliskową, w Stanach Zjednoczonych niektóre populacje grizzly są chronione ustawą o gatunkach zagrożonych. Ochrona obejmuje tworzenie rezerwatów, parków narodowych, a także ograniczanie ingerencji człowieka w siedliska. W niektórych krajach polowania regulowane są w sposób zrównoważony, co pozwala na zachowanie liczebności populacji. Temat regulowania populacji tego gatunku poruszaliśmy już w artykule „Odstrzał niedźwiedzi w Bieszczadach” oraz „Niedźwiedź na celowniku. Jak słowacki rząd walczy z tymi drapieżnikami?”. Czy niedźwiedź brunatny jest groźny? Niedźwiedzie brunatne są uważane za zwierzęta niebezpieczne, głównie ze względu na masę ciała, siłę i prędkość. Choć z natury unikają kontaktu z człowiekiem, mogą stać się agresywne w obronie młodych lub w sytuacji, gdy są zaskoczone. Na obszarze ich występowania zaleca się wędrowanie w grupach oraz spokojne oddalanie się w przypadku spotkania niedźwiedzia. Warto też przemyśleć stosowanie środków odstraszających (np. dzwonków na niedźwiedzie). Większość ataków jest wynikiem zaskoczenia lub obrony terytorium, a nie chęci polowania na człowieka. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Ta decyzja oburzyła internautów. W Bieszczadach zezwolono na odstrzał niedźwiedzi
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał decyzję zezwalającą na eliminację maksymalnie trzech osobników niedźwiedzia brunatnego na terenie gminy Cisna. To środek interwencyjny, wprowadzony po wyczerpaniu innych możliwości.
Spis treści: Zezwolenie na odstrzał niedźwiedzi w Bieszczadach Reakcje na decyzję GDOŚ Choć niedźwiedź brunatny pozostaje w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową i prawo zabrania jego umyślnego zabijania, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zezwolił na odstrzał. Decyzja zapadła w poniedziałek 7 lipca w odpowiedzi na zgłoszoną przez wójta gminy Cisna „potrzebę eliminacji zagrożenia, jakie niedźwiedzie mogą stanowić dla bezpieczeństwa publicznego”. Zezwolenie na odstrzał niedźwiedzi w Bieszczadach Na terenie gminy Cisna od pewnego czasu podejmowano działania mające na celu ograniczenie kontaktów ludzi z niedźwiedziami brunatnymi. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie wydawała zezwolenia na stosowanie różnych metod płoszenia, m.in. przy użyciu petard, broni hukowej, sygnalizatorów dźwiękowych czy pastuchów elektrycznych. Choć próbowano też odławiać osobniki i przenosić je w inne rejony, te działania miały nie przynieść oczekiwanych rezultatów. Z tego względu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zezwolił na eliminację do trzech osobników niedźwiedzi brunatnych. Jak zapewnił, tę decyzję poprzedziła „szczegółowa analiza sytuacji oraz narastająca liczba incydentów spowodowanych przez te osobniki”. Jego zarządzenie jest ważne do grudnia 2026 roku, z zastrzeżeniem, że celem mogą być tylko „osobniki zbliżające się do ludzi, bądź penetrujące regularnie siedziby lub siedliska ludzkie, stwarzając tym samym realne zagrożenie dla bezpieczeństwa osób przebywających na terenie Gminy Cisna”. W uzasadnieniu decyzji podano: „Świadczą o stwarzaniu realnego niebezpieczeństwa dla człowieka i jego mienia oraz mają charakter cykliczny. Intensywność incydentów z udziałem konkretnych niedźwiedzi rośnie”. Zanim dojdzie do ewentualnej eliminacji, przewidziano próbę płoszenia. Ponadto zdarzenie musi zostać udokumentowane fotograficznie, a ciało zwierzęcia poddane badaniom weterynaryjnym. Reakcje na decyzję GDOŚ Odstrzałowi niedźwiedzi sprzeciwiają się przyrodnicy. Polski działacz na rzecz ochrony przyrody i dziennikarz Adam Wajrak opublikował w mediach społecznościowych niezwykle emocjonujący post. Napisał: „Niedźwiedź w Polsce jest skrajnie nieliczny – naprawdę włóżcie między bajki liczby podawane przez leśników, że niby jest ich 300. Powód odstrzału: niedźwiedzie są uciążliwe i podchodzą pod zabudowania. No jasne, że podchodzą, jak ludzie walą wszystko do kompostowników, bo śmieci w bieszczadzkich gminach nie są zabezpieczane, a fotografowie przyrody nęcą czym się da te zwierzęta pod swoje czatownie”. Podkreślił też, że decyzja GDOŚ została podjęta wbrew opinii Państwowej Rady Ochrony Przyrody. Dodał: „Problem na linii człowiek–niedźwiedź da się rozwiązać bez zabijania. Pokazuje to przykład polskich Tatr, gdzie wchodzą 4 miliony turystów i gdzie mamy jedno z najwyższych zagęszczeń niedźwiedzi w Europie. Tam, jak się okazuje, można niedźwiedziami – ale przede wszystkim ludźmi – tak zarządzać, że nie ma kłopotów, choć kiedyś były gigantyczne. (...) Jestem wściekły!”. Pod jego postem pojawiło się mnóstwo komentarzy internautów, którzy dopytują: „Czy możemy jeszcze coś z tym zrobić?”, „Jak można to oprotestować? Są jeszcze szanse, żeby tę decyzję cofnąć?”. Inni z kolei twierdzą: „To szkodliwy i niebezpieczny precedens… Najgorsze z rozwiązań!”. Z dziennikarzem zgodził się też Robert Gatzka, biolog ze Stowarzyszenia Park Ochrony Bieszczadzkiej Fauny. W rozmowie z TVN24 zaznaczył, że problem nie minie, póki mieszkańcy nie nauczą się odpowiednio zabezpieczać odpadów. – Niedźwiedzie chętnie korzystają ze źródła pokarmu, które jest najłatwiej dostępne, a niezabezpieczone kompostowniki i śmieci przy naszych posesjach, to dla nich atrakcyjny i łatwo dostępny pokarm. I nawet jeśli odstrzeli się problematyczne osobniki, to będzie to tylko krótkotrwałe rozwiązanie, bo nie zabezpieczając odpowiednio odpadów, zwabimy następne niedźwiedzie – tłumaczył Gatzka. Źródła: TVN24, wBieszczady.pl Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Niedźwiedź na celowniku. Jak słowacki rząd walczy z tymi drapieżnikami?
W kwietniu słowacki rząd wydał pozwolenie na odstrzał 350 niedźwiedzi do końca roku 2025. Decyzja ta jest pokłosiem tragedii, jaka miała miejsce 30 marca, kiedy to w efekcie spotkania z ze zwierzęciem zginał 59-letni turysta. Przyrodnicy i ekolodzy twierdzą, że pozwolenie na odstrzał łamie zasady ekologii.
Spis treści: Walka z drapieżnikiem Sprzeciw przyrodników Jak poradzić sobie ze zwierzętami? Niedźwiedzie i ludzie żyli wspólnie na terenie Słowacji od lat. Z uwagi na obfite zalesienie kraju (prawie połowa terenów pokrywają lasy), południowy sąsiad Polski był idealnym schronieniem dla zwierząt lubiących bezpieczeństwo i izolację od człowieka. Na zwiększenie częstotliwości ludzko-zwierzęcych spotkań może mieć wpływ ocieplenie klimatu skracające okres zimowej hibernacji. Powszechność występowania niedźwiedzi w środowisku zwiększyła się, a wraz z nią ryzyko kolejnych spotkań. Mimo to słowaccy przyrodnicy podkreślają, że liczba groźnych interakcji nadal jest względnie niska. Walka z drapieżnikiem Powtarzalność takich sytuacji sprawia, że tematem niedźwiedzi zainteresował się rząd oraz ogólnokrajowe media. W myśl zasady, że do publicznej świadomości łatwiej przedostają się wiadomości negatywne, w społeczeństwie udało się wywołać strach przed tymi ssakami. Naprzeciw obawom wyszedł słowacki rząd, który wydał pozwolenie na odstrzał 350 osobników tego gatunku. Do namierzania zwierząt zaczęto stosować drony z kamerami termowizyjnymi, dzięki którym polowania można uskuteczniać również w nocy. Kontrowersje wzbudziła także decyzja o zezwoleniu na sprzedaż mięsa z upolowanych niedźwiedzi brunatnych. Zabicie ok. 25–27 % krajowej populacji doprowadzi do pojawienia się setek kilogramów mięsa, które według słowackiego ministra środowiska Filipa Kuffa nadają się do sprzedaży i spożycia. Produkty będą dostępne dopiero po spełnieniu wymogów higienicznych i przebadaniu na obecność pasożytów. Sprzeciw przyrodników Rządowe działania spotkały się ze zdecydowanym sprzeciwem organizacji ekologicznych. Szczególnie protestuje słowacki Greenpeace, zwracając uwagę na instytucjonalną ochronę wszystkich gatunków niedźwiedzia brunatnego w Unii Europejskiej. Przyrodnicy podkreślają również konieczność przestrzegania zasad zrównoważonej ochrony przyrody, wedle której odstrzał tak dużej liczby niedźwiedzi wpłynie na ekosystem nie tylko Słowacji, ale i krajów sąsiadujących (np. Polski). Ubytek 350 niedźwiedzi mógłby chociażby wpłynąć na załamanie „łańcucha pokarmowego”, w którym drapieżniki spełniają bardzo ważną rolę. Jak poradzić sobie ze zwierzętami? Ekolodzy zwracają uwagę, że problem z niedźwiedziami należy rozwiązać poprzez działania profilaktyczne, a nie masowe zabijanie. Rzeczniczka słowackiego Greenpeace’u Miroslava Ábelová wymienia szereg rozwiązań, które mogłyby utrudnić niedźwiedziom spotkanie z człowiekiem. Są nimi np. ogrodzenia elektryczne, gumowa amunicja i specjalnie szkolone psy mające za zadanie odstraszanie większych zwierząt. Przy działaniach mających na celu zapobieganie potencjalnym spotkaniom warto również zwrócić uwagę na zdolności adaptacyjne niedźwiedzi. Przystosowują się one bowiem szybko do panujących warunków, zapamiętując np. tereny, na których turyści spożywają posiłki w trakcie górskich wędrówek. Sposoby wymienione przez słowacką ekolożkę mogłyby, po wcześniejszej diagnozie, przeorganizować przestrzenie tak, aby mogły w nich funkcjonować zarówno zwierzęta, jak i ludzie. Źródła: Polityka, BBC Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Miłość, walki i schadzki – jak naprawdę wyglądają gody niedźwiedzi?
Od połowy maja do lipca u niedźwiedzi brunatnych trwa gorący okres. Rozbudzone samce rozpoczynają długie wędrówki w poszukiwaniu partnerek. Szczególnie teraz niedźwiedziom lepiej nie wchodzić w drogę.
Spis treści Co się dzieje podczas godów niedźwiedzi? Co dalej? Wyjątkowa ciąża niedźwiedzi brunatnych Niedźwiedź brunatny w Polsce Wiosna i początek lata to u niedźwiedzi brunatnych okres pełen napięcia i rywalizacji. Samce nie tylko pokonują znaczne odległości, ale też walczą ze sobą o względy samic. To czas, kiedy stają się nieprzewidywalne, a ich instynkt bierze górę nad ostrożnością. Co się dzieje podczas godów niedźwiedzi? Sezon rozrodczy niedźwiedzi brunatnych przypada u nas na późną wiosnę i początek lata. Przeważnie trwa od połowy maja do początku lipca. W tym czasie samce stają się zdecydowanie bardziej aktywne i przemierzają znaczne odległości w poszukiwaniu partnerek. Spragnione niedźwiedzie mogą się wtedy pojawiać w miejscach, gdzie wcześniej ich nie widziano. Są też dużo bardziej pobudzone. W odróżnieniu od wielu innych gatunków ssaków, u niedźwiedzi nie dochodzi do tworzenia stałych par – po kopulacji samiec odchodzi i nie bierze udziału w dalszym losie partnerki ani potomstwa. Spotkania par są zazwyczaj krótkotrwałe, choć zdarza się, że samiec przez kilka dni towarzyszy samicy i chroni ją przed innymi rywalami. Takie „schadzki” nie przeradzają się jednak w długie związki. W okresie godowym samce często konkurują ze sobą o dostęp do samic, co może prowadzić do agresywnych starć. Samice też nie są tylko biernymi uczestniczkami – wybierają sobie silniejsze i bardziej dominujące osobniki. Często kopulują z kilkoma osobnikami. Podobnie samce – szukają szczęścia wszędzie, gdzie się da. Co dalej? Wyjątkowa ciąża niedźwiedzi brunatnych Choć do zapłodnienia dochodzi latem, rozwój zarodka nie następuje od razu. U niedźwiedzi brunatnych występuje zjawisko tzw. ciąży przedłużonej. Zarodek pozostaje w stanie zawieszenia aż do jesieni, gdy samica zgromadzi wystarczające zapasy tłuszczu. Dopiero wtedy rozpoczyna się właściwa ciąża, który trwa dość krótko, bo tylko około dwóch miesięcy. Małe niedźwiadki rodzą się zimą, od stycznia do marca. Poród następuje w gawrze – legowisku w którym samica zapada w sen zimowy. Młode przychodzą na świat ślepe, nagie i bardzo małe – ich masa rzadko przekracza pół kilograma. Samica przez cały ten czas pozostaje w gawrze, nie opuszczając jej aż do wiosny. Małymi opiekuje się tylko matka i to dość długo, bo mniej więcej dwa lata. Wychowująca dzieci niedźwiedzica unika kontaktu z samcami, by chronić młode przed potencjalnym zagrożeniem. Niedźwiedź brunatny w Polsce Najliczniejsze populacje niedźwiedzia brunatnego występują w Tatrach i Bieszczadach, a pojedyncze osobniki obserwowane są również w Gorcach, Beskidzie Żywieckim i Pieninach. Zwierzęta te często poruszają się na dużych obszarach, przekraczając granice państwowe. Polskie niedźwiedzie stanowią część większej populacji karpackiej, obejmującej również Słowację, Ukrainę i Rumunię. Szacunki mówią, że w Polsce żyje około 120 niedźwiedzi. Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Niedźwiedź himalajski wkrótce może wyginąć. Największym zagrożeniem są dla niego ludowe wierzenia
Niedźwiedź himalajski należy do najbardziej charakterystycznych przedstawicieli swojego rodzaju. Kilka unikatowych cech sprawia, że to piękne i majestatyczne zwierzę można łatwo odróżnić od jego krewniaków. Póki co zasiedla szeroki obszar, ale niewykluczone, że wkrótce zniknie ze swojego naturalnego środowiska. Dlaczego niedźwiedziowi himalajskiemu grozi wyginięcie? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Jak wygląda niedźwiedź himalajski? Gdzie żyje niedźwiedź himalajski? Czym żywi się niedźwiedź himalajski? Tryb życia niedźwiedzia himalajskiego Zagrożenia dla niedźwiedzia himalajskiego Zapis kopalny wskazuje, że niedźwiedzie himalajskie żyły już w plejstocenie. Skoro przetrwały zlodowacenie, może się wydawać, że nic nie jest w stanie im zagrozić. Niestety, holocen nie okazał się dla nich łaskawy. Mimo że w swoim środowisku nie mają wielu naturalnych wrogów, a w kwestii żywieniowej są niewybrednymi oportunistami, niebawem mogą zasilić listę gatunków wymarłych. Największym zagrożeniem dla nich okazał się człowiek i jego zabobonna natura. Jak wygląda niedźwiedź himalajski? Niedźwiedź himalajski (Ursus thibetanus), zwany też księżycowym i obrożnym, jest nieco mniejszy od niedźwiedzia brunatnego. Dojrzałe osobniki osiągają od 120 do 180 cm długości i średnio ważą od 110 do 150 kg. Największe samce osiągają masę około 200 kg, ale tak duże okazy stanowią mniejszość. W obrębie gatunku wyraźnie zarysowany jest dymorfizm płciowy. Samice są niemal o połowę lżejsze. Większość osobników cechuje się czarną okrywą. Tylko nieliczne osobniki mają czerwonobrązowe lub ciemnobrązowe futro. Najbardziej charakterystyczną cechą tego gatunku (której zawdzięcza zwyczajową nazwę „niedźwiedź księżycowy”) jest biała lub kremowa plama na piersi, która układa się w kształt litery V, tworząc coś w rodzaju półksiężyca. Kolejną charakterystyczną cechą jest też otaczająca szyję grzywa (lepiej rozwinięta u samców niż u samic). Niedźwiedź himalajski jest blisko spokrewniony z żyjącym w Ameryce Północnej niedźwiedziem czarnym (baribalem), ale podobieństwa między oboma gatunkami kończą się na lśniącej, czarnej sierści. Ursus thibetanus nie jest tak masywny jak jego amerykański kuzyn. Ma nieco cieńsze kończyny, a jego uszy są większe i szerzej rozstawione. Gdzie żyje niedźwiedź himalajski? Nazwa gatunku wskazuje, że jego przedstawiciele żyją wyłącznie w najwyższych górach świata. Nic bardziej mylnego. Zasięg występowania niedźwiedzia himalajskiego obejmuje obszar od zachodniej do wschodniej i południowo-wschodniej Azji. Zwierzę upodobało sobie wilgotne i górskie lasy Afganistanu, Pakistanu, Korei, Wysp Japońskich, Chin (wschodnia część), Tajwanu i Indii. Na obszarach górskich można go spotkać do wysokości 4000 m n.p.m., przy czym należy podkreślić, że późną jesienią schodzi niżej. Zdarza się, że w poszukiwaniu pożywienia, niedźwiedzie zapuszczają się na równiny. Czym żywi się niedźwiedź himalajski? Niedźwiedź himalajski jest gatunkiem wszystkożernym, ale dominującą pozycję w jadłospisie tego zwierzęcia zajmuje pokarm roślinny. Przedstawiciele tego gatunku żywią się przede wszystkim owocami, orzechami, liśćmi, korzonkami, zielonymi pędami, trawą i miodem. Zjadają też owady i w poszukiwaniu ich larw potrafią „rozpruć” pnie drzew i gnijące kłody. Gustują też w jajach i pisklętach, które wyjadają z ptasich gniazd. Polują na niewielkie ssaki. Większą zdobycz chwytają okazjonalnie, głównie w okresie gromadzenia zapasów tłuszczu. Dlaczego niedźwiedź himalajski jest przede wszystkim jaroszem i owadożercą? Wynika to z faktu, że nie ma niektórych atutów swoich kuzynów, które czynią z nich szczytowych drapieżników w zamieszkiwanym środowisku. Ursus thibetanus ma najsłabsze zęby ze wszystkich przedstawicieli swojego rodzaju. Niezbyt imponujące są także jego pazury, które osiągają 4–5 cm długości. Tryb życia niedźwiedzia himalajskiego Niedźwiedzie himalajskie są samotnikami. W pary łączą się wyłącznie w okresie godowym. Są aktywne głównie nocą. Dzień spędzają ukryte w jaskini lub w koronach drzew, choć niektóre osobniki żerują także za dnia. To szybkie, ruchliwe zwierzęta, które sprawnie poruszają się po ziemi. Są wyśmienitymi wspinaczami. Z łatwością wchodzą na drzewa i skały, w czym pomagają im silne kończyny i dostosowane do wspinaczki pazury. Niestraszna jest im też woda. Sen zimowy niedźwiedzia himalajskiego W stan odrętwienia zapadają przede wszystkim osobniki żyjące na obszarach północnych. W ich przypadku, sen zimowy trwa od listopada do kwietnia. Zimę przesypiają także niektóre niedźwiedzie żyjące na południu, jednak w ich przypadku hibernacja trwa krócej. W trakcie snu zimowego nie wydalają moczu ani kału. Serce zwalnia do 8–12 uderzeń na minutę, a metabolizm spada o ok. 50 proc. Temperatura ciała zmniejsza się nieznacznie, bo zaledwie o 3–7 stopni Celsjusza. To sprawia, że niedźwiedzia można łatwo wybudzić. Rozmnażanie i rozwój Ciąża trwa ok. 7 miesięcy. W jednym miocie rodzi się od 2 do 4 młodych. Tuż po narodzinach, niedźwiadki są nagie i ślepe i ważą zaledwie 200–300 gramów. Potomstwem opiekuje się wyłącznie matka. Młode pozostają przy niej przez około dwa lata. Zdarza się, że towarzyszą jej nawet po kolejnym miocie. Są zwierzętami dość długowiecznymi. Średnia długość życia niedźwiedzi himalajskich na wolności zamyka się w przedziale od 20 do 25 lat. Czy niedźwiedź himalajski jest niebezpieczny? Ursus thibetanus jest uznawany za gatunek agresywny, a że w wielu miejscach występuje w pobliżu siedzib ludzkich, czasami dochodzi do tragicznych w skutkach spotkań. Należy jednak podkreślić, że zwierzęta te unikają kontaktu z ludźmi, a ataki najczęściej następują w okresie godowym i na obszarach, gdzie terytoria niedźwiedzia i człowieka nakładają się na siebie. Zagrożenia dla niedźwiedzia himalajskiego Niedźwiedź himalajski został sklasyfikowany przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) jako gatunek zagrożony wyginięciem. Jest prawdopodobne, że w niedalekiej przyszłości te zwierzęta podzielą los wielu innych, które rokrocznie trafiają na listę uznanych za wymarłe. Największym zagrożeniem dla tych wspaniałych zwierząt są niestety ludzie. Nie chodzi tylko o utratę siedlisk, choć należy podkreślić, że jest to poważny problem. Wycinki lasów znacząco ograniczają areał niedźwiedzi himalajskich i ograniczają im dostęp do pożywienia, ale nie to jest najgorsze. Niedźwiedzie himalajskie w dalekowschodniej medycynie ludowej Największym zagrożeniem dla tych zwierząt są wciąż kultywowane dalekowschodnie wierzenia. W tradycyjnej „medycynie” chińskiej, żółć niedźwiedzia jest uznawana za panaceum. Ma mieć działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne. Azjaci wierzą, że substancja ta leczy hemoroidy, żółtaczkę i krótkowzroczność. Podobno pomaga nawet następnego dnia po suto zakrapianej nocy. To sprawia, że w wielu miejscach żółć niedźwiedzia himalajskiego jest niezwykle cennym towarem. Pozyskuje się ją na tzw. fermach żółci, przy czym należy podkreślić, że ta nazwa wprowadza błędną sugestię. Zwierzęta nie są tam hodowane. Pozyskuje się je z ich naturalnego środowiska. Schwytane, trafiają do klatki, której rozmiary są niewiele większe od rozmiarów ciała niedźwiedzi. Wprowadzoną na stałe rurką pozyskuje się cenną żółć, czego efektem jest nie tylko ból i strach, ale także nieustanne infekcje. Według różnych organizacji, na takich fermach może przebywać nawet kilkanaście tysięcy zwierząt. Są przydatne, dokąd żyją. Można więc powiedzieć, że największe szczęście mają te, które umierają szybko. Niestety, to niejedyny przykład wykorzystania tych zwierząt w tzw. praktykach medycznych. Mamy XXI wiek, a w niektórych azjatyckich krajach wciąż pokutuje przekonanie, że mięso niedźwiedzia daje nadludzką siłę. Zagrożenia ze strony innych zwierząt Człowiek jest największym zagrożeniem dla tych zwierząt, ale nie można nie wspomnieć, że czasami niedźwiedzie himalajskie padają ofiarą innych drapieżników. Pantera mglista nie jest w stanie mu zagrozić, ale tygrys syberyjski, największy przedstawiciel gatunku tygrys azjatycki, jak najbardziej. Czasami niedźwiedzie żerują na zdobyczy upolowanej przez wielkiego kota. Jeżeli taki osobnik zostanie na tym przyłapany, przypuszcza atak, który dość często kończy się powodzeniem. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Na dwór Jana Kazimierza trafił chłopiec wychowany przez niedźwiedzie. Ile jest prawdy w tej historii?
W drugiej połowie XVII w. litewskie bory zamieszkiwali ponoć ludzie zachowujący się jak zwierzęta. Jeden z nich trafił nawet na dwór polskiego króla.
Spis treści: Pół człowiek, pół zwierzę Chłopiec-niedźwiedź był postrzegany jako bestia Dzikie dzieci poruszały się na czterech kończynach Dzikie dziecko podarowane królowi Francji Kraj obfitujący w potwory Nieustanne wojny w połowie XVII wieku zrujnowały większość ziem Rzeczypospolitej. Nie inaczej było w przypadku województw podlaskiego i trockiego. Pod koniec 1659 roku splądrowały je wojska moskiewskie dowodzone przez Iwana Chowańskiego. Wyludnienie regionu odczuwane było jeszcze wiele lat później. W 1663 roku chłopi skarżyli się stolnikowi wielkiemu litewskiemu Marcjanowi Aleksandrowi Ogińskiemu na zagrażające ludziom niedźwiedzie, które w wielkiej liczbie rozmnożyły się w okolicznych lasach. Poproszono o pomoc wojsko, które wkrótce zaczęło urządzać polowania na niebezpieczne zwierzęta. Podczas jednego z nich doszło do niezwykłego wydarzenia. W nieprzebytej puszczy żołnierze natknęli się na grupę niedźwiedzi zaciekle broniących swojego potomstwa. Ku zdziwieniu ludzi Ogińskiego wśród niedźwiadków znajdowało się także… ludzkie dziecko, około ośmioletni chłopiec! Nie umiał chodzić ani mówić. Do tego był cały pokryty włosami, niby sierścią. Wieści o dziwnym chłopcu szybko dotarły na dwór królewski i wzbudziły duże zainteresowanie królowej. Ludwika Maria Gonzaga, żona dwóch kolejnych polskich królów, i jedna z najbardziej wpływowych kobiet w Rzeczypospolitej XVII wieku, nigdy nie została szczęśliwą matką. Dzieci, których doczekała w związku z Janem Kazimierzem, Maria Teresa i Jan Zygmunt, zmarły jeszcze w niemowlęctwie. Być może z tego powodu królowa nie szczędziła funduszy na dobroczynność. To ona sprowadziła do Polski Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia, potocznie zwane szarytkami, które opiekowały się chorymi dziećmi i sierotami. Nie wiemy, czy powodowała nią zwykła ciekawość, czy może także współczucie i chęć pomocy. Niemniej chłopiec-niedźwiedź na wyraźne życzenie monarchini został sprowadzony na dwór i otoczony królewską opieką. Pół człowiek, pół zwierzę Historie dzieci osieroconych lub pozostawionych w dziczy przez rodziców fascynowały ludzi już w starożytności. Powszechnie znana była legenda upowszechniona przez Liwiusza o bliźniakach Romulusie i Remusie, których porzucono nad brzegiem rzeki. Mitycznymi założycielami Rzymu do czasu odnalezienia ich przez pasterza Faustulusa zaopiekowała się wilczyca, przyszły symbol Wiecznego Miasta. Chłopcy jednak nie byli zdziczali, a ich ciała – zdeformowane. Inne mity szły znacznie dalej, opowiadając o zamieszkujących odległe krainy ludzkich hybrydach: harpiach – kobietach-ptakach, centaurach – pół koniach, pół ludziach, groźnych syrenach. Potwory jeszcze silniej rozbudzały wyobraźnię człowieka w średniowieczu. Stąd bestiariusze czy mniej lub bardziej fikcyjne relacje z dalekich krain, jak choćby napisane w XIV wieku „Podróże Jana z Mandeville”, obfitowały w opisy zdeformowanych ludzi. Na przykład w Afryce i Indiach mieli żyć kynokefalowie, czyli ludzie o głowach psów lub szakali. Zgodnie ze średniowieczną legendą rozpowszechnioną w krajach prawosławnych psią głowę posiadał św. Krzysztof, wcześniej nazywany Reprobusem (z łac. niegodnym, odrażającym). Według „Złotej Legendy” Jakuba de Voragine zdeformowany olbrzym odznaczający się nadludzką siłą, ale i dzikością, pragnął służyć najpotężniejszemu z władców. Gdy dowiedział się, że i cesarz, i diabeł, którym wcześniej oferował swoje usługi, nie są wszechmocni, udał się do pustelnika, by ten pomógł mu zgłębić nauki Chrystusa. Eremita nakazał mu przenieść przez rwącą rzekę małe dziecko. Jak się okazało, niezwykle ciężkie niemowlę było w rzeczywistości Synem Bożym, który w podzięce nadał gigantowi ludzkie oblicze i ochrzcił go imieniem Christophorus, czyli „niosący Chrystusa”. Chłopiec-niedźwiedź był postrzegany jako bestia Te powszechnie znane w Europie legendy wpłynęły na sposób, w jaki chłopca-niedźwiedzia postrzegali ówcześni obserwatorzy. Dostrzegali w nim bardziej dziką bestię niż człowieka. Mimo to zaraz po przybyciu do Warszawy chłopca ochrzczono i nadano mu imię Józef. Prawdopodobnie nie doczekał się jednak nazwiska, a samo imię nie było zbyt często używane. Najczęściej nazywano go po prostu l’ourson – niedźwiadek. Królowa oddała chłopca pod opiekę zakonnicom ze Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia, które miały nauczyć go mówić oraz wpoić mu zasady ludzkiego zachowania. Edukacja szła jednak Józefowi opornie. Z opisu francuskiego arystokraty i żołnierza Antoine’a Charles’a de Gramonta wynika, że po 6 miesiącach nauk „nie umiał poprawnie wymówić jednego słowa po polsku, i nadal wył, doskonale imitując odgłosy niedźwiedzi”. Nie tylko mowa sprawiała chłopcu problemy. Nie umiał też chodzić w pozycji wyprostowanej, natomiast poruszanie się na czworakach, „do którego był przyzwyczajony od dziecięctwa – jak relacjonuje Gramont – bardziej mu pasowało i przychodziło z dużą łatwością”. Także lekcje savoir-vivre’u poszły na marne. Szpital szarytek znajdował się w pobliżu królewskiej rezydencji. Królowa zabierała chłopca do ogrodów, gdzie mógł się bawić, jednocześnie wywołując sensację wśród dworzan. W 1662 roku zdarzył się incydent, którego świadkiem był Jan Chryzostom Pasek. „W tenże to czas podała mu krolowa z gruszki łupinę, pocukrowawszy ją z wielką ochotą włożył do gęby; posmakowawszy, wyplunął to na rękę i z ślinami cisnął krolowej między oczy – zanotował pamiętnikarz. – Król począł się śmiać okrutnie. Krolowa rzekła coś po francusku; król jeszcze bardziej w śmiech. Ludowika, jako była gniewliwa, poszła od stołu”. Mimo swej tragicznej zapewne historii chłopiec nie wzbudzał empatii wśród ludzi, którzy mieli okazję go obejrzeć. Pierre des Noyers, francuski sekretarz Ludwiki Marii, pisał, że dziecko „jest prawie tak zwierzęce, jak ci, którzy je wychowali”. Przebywanie w nowym otoczeniu było dla chłopca ewidentną traumą. Jak twierdził des Noyers, „gdy jest niezadowolony, chowa się w dziurze wykopanej w ziemi”. Sekretarz zastanawiał się również nad niezwykłym wyglądem dziecka. W liście do przyjaciela astronoma Ismaëla Boulliau pisał: „Nie wiem, czy wynika to z pożywienia, czy utraty krwi w wyniku, jak się domyślano, wielkiej rany od kłów, po której bliznę ma na ciele”. Także Jan Chryzostom Pasek podejrzewał, że nadmierne owłosienie mogło być skutkiem ubocznym odżywiania się niedźwiedzim mlekiem. Niektóre plotki mówiły jednak, że chłopiec został poczęty przez mężczyznę współżyjącego z… niedźwiedzicą. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/10/Zalozyciele-Rzymu-Romulus-i-Remus.-Bohaterowie-najslynniejszej-legendy-o-dzieciach-wychowanych-przez-zwierzeta.-fot-Wielka-Historia--11086fd.jpeg" width="932" height="622" alt="Założyciele Rzymu Romulus i Remus. Bohaterowie najsłynniejszej legendy o dzieciach wychowanych przez zwierzęta. fot: Wielka Historia" title="Założyciele Rzymu Romulus i Remus. Bohaterowie najsłynniejszej legendy o dzieciach wychowanych przez zwierzęta. fot: Wielka Historia" /> Dzikie dzieci poruszały się na czterech kończynach Dzikie dzieci budziły zainteresowanie ówczesnych właśnie dlatego, że uważano je za stadium pośrednie między zwierzęciem a człowiekiem. W XVI i XVII wieku nie istniała jeszcze naukowa systematyka organizmów, więc przyrodę opisywano przez analogię. I tak francuski przyrodnik i lekarz Pierre Belon podczas podróży po Egipcie, obserwując tresowane pawiany, stwierdził, że mogą być to właśnie mityczni kynokefalowie. Prawie wiek później, w 1631 r., holenderski lekarz Jacob de Bondt jako pierwszy Europejczyk opisał orangutana. Słowo to w języku malajskim oznacza „leśnego człowieka” i w takiej formie zostało przeszczepione do Europy. Sporządzony przez de Bondta szkic przedstawia owłosioną postać, która bardziej niż małpę przypominała człowieka. Tego typu przeinaczenia zdarzały się nawet w wieku XIX. Odkrycie goryli przez Paula du Chaillu wywołało ożywioną dyskusję wśród zachodnich uczonych. Sam podróżnik twierdził, że „włochate bestie porywają kobiety i zaciągają je do swoich leży w głębi dżungli w celach zbyt plugawych, by o nich mówić”. Zatarcie granicy pomiędzy człowieczeństwem a zwierzęcością spowodowało, że lekarze chętnie postrzegali psychiczne i fizyczne wady „dzikich dzieci” bardziej jako skutek niż przyczynę ich porzucenia. Takie odwrócenie sytuacji zamieniało upośledzone dzieci w cudowne fenomeny natury. Słynny francuski filozof J.J. Rousseau w „Rozprawie o nierówności stanów pomiędzy ludźmi” posłużył się przykładem dwóch pirenejskich chłopców, którzy mieli reprezentować pierwotny stan człowieka nieskażonego cywilizacją. Wychowani z dala od ludzi mieli przejąć zwierzęce formy zachowania, w tym poruszać się po stromych górach na czworakach, niczym górskie kozice. Inny chłopiec, znaleziony w 1725 roku w lesie okalającym niemieckie miasto Hamelin, został przez niektórych uznany za… orangutana. Sprowadzony do Anglii przez Jerzego I wywołał niemałą sensację. Rozpisywały się o nim gazety, a każdy lekarz chciał go zbadać. Poza typowymi objawami „dzikości”, jak poruszanie się na czterech kończynach, agresywne zachowanie i brak umiejętności mowy, także wygląd chłopca odbiegał od normy. Niski wzrost, grube kręcone włosy, opadające powieki, wydatne usta i wykrzywiona w kształt łuku górna warga wskazują, że mógł być chory na zespół Pitta-Hopkinsa – zaburzenie genetyczne powodujące deformację i niedorozwój umysłowy. Znamienne, że w Wielkiej Brytanii został zapamiętany jako Piotruś Dziki Chłopiec. Taka inskrypcja widnieje na jednym z nagrobków cmentarza w Northchurch, gdzie został pochowany w 1785 roku. Nie doczekał się medycznej diagnozy. Choroba, na którą cierpiał, została zidentyfikowana dopiero w 1978 roku. Dzikie dziecko podarowane królowi Francji Podobnie jak w przypadku Piotrusia, wygląd „niedźwiadka” był dla XVII-wiecznego człowieka zagadką niemożliwą do rozwiązania. Des Noyers czy Pasek, którzy tłumaczyli nadmierne owłosienie pokarmem, utratą dużej ilości krwi czy międzygatunkowym mezaliansem, powoływali się na plotki powielające ówczesne medyczne stereotypy. Źródła nie dostarczają dowodów pozwalających jednoznacznie rozstrzygnąć, na jakie schorzenie w rzeczywistości cierpiał Józef. Nie zachowały się żadne ilustracje, szkice czy portrety „niedźwiadka”, wykonane przez naocznych świadków. Możemy jednak podejrzewać, że chłopiec mógł mieć hipertrichozę – chorobę hormonalną powodującą nadmierne owłosienie. Po raz pierwszy jej objawy zanotowano u Petrusa Gonsalvusa, urodzonego w 1537 roku na Teneryfie. W wieku 10 lat chłopiec został podarowany królowi Francji Henrykowi II i natychmiast stał się jego pupilem. Petrus odebrał dobre wykształcenie i cieszył się królewskimi względami, z czasem dołączając do grupy dworzan. W 1572 roku wziął ślub z Catherine Raffelin, z którą miał siódemkę dzieci. Niektóre z nich, w tym Tognina, słynna dzięki pracom włoskiego naturalisty Ulisse Aldrovandiego, także cierpiały na schorzenie ojca. Mimo królewskiej opieki Petrusa nie traktowano jak pełnoprawnego człowieka. Przezywano go „dzikusem króla” oraz „leśnym człowiekiem”, a w młodości był dla dzieci monarchy czymś w rodzaju tresowanej małpki. Nie cieszył się także pełną wolnością i jego opiekunowie mogli się nim wymieniać jak przedmiotem. Najpierw trafił jako podarek na dwór Małgorzaty Parmeńskiej, namiestniczki Niderlandów. Ta z kolei oddała go swojemu mężowi Aleksandrowi Farnese, księciu Parmy. Petrus zmarł we Włoszech w 1618 roku. Jego wygląd znamy dobrze dzięki serii obrazów zebranych w tyrolskiej siedzibie Habsburgów, od której hipertrichozę nazywa się potocznie zespołem Ambras. Kraj obfitujący w potwory Przedmiotowo traktowano także Józefa. Król podarował go podczaszemu królowej Piotrowi Adamowi Opalińskiemu. Umiejący już wtedy trochę mówić po francusku oraz wykonywać proste czynności chłopiec został pomocnikiem kuchennym. Podobno do końca nie udało się z niego wyplenić dzikości. Miał udawać się na długie spacery do lasu, a tam spotykać się z niedźwiedziami, które uznawały go za swojego pobratymca. Niewiele więcej wiadomo o losie Józefa w tym okresie. Pierre des Noyers w liście z 1688 roku informował, że z wiekiem stał się groźny. Szlachcic, który się nim opiekował, był zmuszony... zakuć go w łańcuchy. „Nie wiem, czy on dalej żyje, czy już umarł, ale taka jest jego historia. Nigdy nie okazał oznak rozumności. I nie wiedziano nic o tym, żeby kiedykolwiek nauczył się robić znak krzyża przed posiłkiem” – podsumowywał des Noyers. Historia „niedźwiadka” wkrótce obrosła legendą. W literacko-naukowym periodyku „Journal des Savants” z 1681 roku pojawił się artykuł relacjonujący jego historię. Autor stwierdził w nim, że Litwa to kraj „bardziej niż inne obfitujący w potwory”. Podobnego zdania był Bernard O’Connor. Nadworny lekarz Jana III Sobieskiego, który spędził w Polsce zaledwie parę miesięcy w roku 1694, napisał, że litewskie lasy zamieszkiwane są przez „ludzi bardzo dzikich i ciemnych”, a „dzieci są wychowywane przez niedźwiedzie”. Twierdził, że widział 10-letnie pokryte bliznami dziecko, które nie potrafiło mówić i chodzić na dwóch nogach. Nie wspomniał o nietypowym owłosieniu, dlatego też twierdzenie, że miał do czynienia z kolejnym „niedźwiadkiem”, należy przypisać bujnej wyobraźni Irlandczyka. Przypadek Józefa był odosobniony, a powstanie kolejnych historii wynika z małej wiedzy na temat wschodnich rubieży Rzeczypospolitej. Zawikłane losy ludzi uznanych za „dzikich” rzadko kończyły się happy endem. W XVIII i XIX wieku coraz większą popularność zyskiwały pokazy osobliwości, podczas których za drobną opłatą można było oglądać syjamskie bliźniaki, karły czy ludzi-słonie. Do roli cyrkowej rozrywki sprowadzano także ludzi o innym kolorze skóry, a uznanie braku cywilizacji za przyczynę ułomności fizycznych i psychicznych stało się podstawą europejskiego rasizmu. W ogrodach zoologicznych organizowano „wybiegi dzikich”, w których zamykano całe wioski. Nowojorskie zoo w roku 1906 wystawiło porwanego z Konga Pigmeja Ota Bengę, którego umieszczono w wybiegu z orangutanem. Ostatnia taka wystawa odbyła się w Brukseli… w 1958 roku!
Pandy kochały mięso? Te sympatycznie misie nie zawsze były łagodnymi wegetarianami
Przodkowie współczesnych pand wielkich, żyjący 11 mln lat temu, mieli o wiele bardziej urozmaiconą dietę niż obecnie. Zwierzęta te się podobnie do dzisiejszych niedźwiedzi – ustalili naukowcy, analizując ich zęby.
Spis treści: Glinianka pełna paleontologicznych skarbów Niedźwiedź, który stał się pandą? Zęby prapandy i ich mikrostarcia zdradzają dietę Pandy wielkie mają dobrą prasę. Uznawane są za sympatyczne, puchate misie, które spędzają całe dnie na pałaszowaniu bambusów. Jednak naukowcy od lat wiedzą, że układ pokarmowy tych zwierząt nie został przystosowany do tego typu żywienia. Jest bowiem krótki, typowy dla mięsożercy. Nie ma w nim długich jelit ani wielokomorowego żołądka, gdzie byłby trawiony pokarm roślinny. Panda wielka zjada od kilkunastu do kilkudziesięciu kilogramów bambusa dziennie. Poświęca na to większość czasu w ciągu dnia. Ale jaki był skład diety pand wcześniej, przed milionami lat? Niemieccy naukowcy podsumowali właśnie analizy skamieniałych zębów tych futrzaków. I mają odpowiedź. Glinianka pełna paleontologicznych skarbów Glinianka Hammerschmiede (niem. Tongrube Hammerschmiede) w Pforzen w Bawarii w Niemczech to od kilku dekad cel badań paleontologów. Naukowcy natknęli się tam m.in. na prawdopodobnie najstarszą znaną dwunożną małpę człekokształtną Danuvius guggenmosi. Ale to nie wszystko. Do tej pory udało się w tym miejscu zlokalizować szczątki ponad 160 różnego rodzaju gatunków zwierząt sprzed około 11,5 milionów lat. Jest to prawdziwe okno w prehistorię Europy. – Tak kwitnący ekosystem oferuje bogactwo nisz ekologicznych dla gatunków, które w nim żyją. Wiele zwierząt żyło zarówno w wodzie, jak i na lądzie, lub wspinało się na drzewa. Oznaczało to ich przystosowanie do leśnego krajobrazu rzecznego, który istniał w tym regionie – mówi badaczka stanowiska prof. Madelaine Böhme z Katedry Geonauki Uniwersytet Eberharda Karlsa w Tybindze. Niedźwiedź, który stał się pandą? W Hammerschmiede znaleziono też skamieniałe szczątki niedźwiedzia (Kretzoiarctos beatrix). Jest on uważany za najstarszego przodka współczesnej pandy wielkiej. Eksperci stwierdzili to na podstawie formy zębów prapandy. Kretzoiarctos beatrix był mniejszy od współczesnych niedźwiedzi brunatnych, ale i tak ważył ponad 100 kilogramów. – Dzisiejsze pandy olbrzymie należą do grupy mięsożerców w taksonomii zoologicznej, ale w rzeczywistości żywią się tylko roślinami. Wyspecjalizowały się w diecie opartej na twardych warzywach, w szczególności bambusie – informuje dr Nikolaos Kargopoulos z Uniwersytetu w Tybindze i Uniwersytetu w Kapsztadzie. To główny autor nowych badań niemiecko-hiszpańskich na temat zębów Kretzoiarctos beatrix, które ukazało się na łamach czasopismo „Papers in Paleontology” i „Geobios”. Dla badaczy było ciekawym wyzwaniem, w jaki sposób pandy – które pierwotnie były mięsożercami – przystosowały się do tak ekstremalnej diety roślinnej. Zęby prapandy i ich mikrostarcia zdradzają dietę Zespół badaczy szczegółowo przyjrzał się skamieniałym zębom Kretzoiarctos beatrix. Na poziomie makro forma zębów zmienia się w zależności od ich roli w przetwarzaniu żywności, co wskazuje na główne źródła pożywienia zwierzęcia. Z kolei na poziomie mikro na powierzchni zęba można znaleźć zadrapania i wgłębienia, które są spowodowane kontaktem cząstek pokarmu z zębem. – Charakterystyka tych zmian powierzchniowych może dostarczyć wskazówek na temat nawyków żywieniowych zwierzęcia w krótkim okresie przed jego śmiercią – mówi dr Kargopoulos. Zespół badaczy porównał mikro i makro ślady zębów Kretzoiarctos z zębami niedźwiedzi brunatnych, niedźwiedzi polarnych, południowoamerykańskich niedźwiedzi okularowych oraz współczesnych i wymarłych pand olbrzymich. Jakie wnioski? Niedźwiedź z Hammerschmiede, czyli prapanda, nie wcinał twardych roślin, tak jak współczesna panda, ale nie był też wyłącznie mięsożercą, jak niedźwiedź polarny. Dieta wymarłego gatunku była bardziej podobna do diety współczesnego niedźwiedzia brunatnego. Zawierała zarówno elementy roślinne, jak i zwierzęce – ustalili badacze przyglądając się zębom. Źródła: Papers in Paleontology, Geobios. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
W hiszpańskiej jaskini odkryto ślady pazurów wymarłego stworzenia. Naukowcy mówią o przełomie
Naukowcy prowadzili badania nad jaskiniami w południowo-wschodniej Hiszpanii. W jednej z nich odnaleźli ślady pazurów niedźwiedzia, który wymarł ok. 28 tysięcy lat temu. Uczeni twierdzą, że odkrycie rzuca nowe światło na naszą wiedzę o prehistorii.
W tym artykule: Niedźwiedzie jaskiniowe odgrywały ważną rolę w życiu pierwszych ludzi Naukowcy nie są pewni, kiedy wyginął ostatni przedstawiciel tego gatunku W hiszpańskiej jaskini odkryto ślady niedźwiedzi jaskiniowych Niedźwiedź jaskiniowy to gatunek ssaka z rodziny niedźwiedziowatych, który żył w Europie w okresie paleolitu środkowego. Nazwa zwierzęcia jest związana z ich charakterystycznym trybem życia, ponieważ stworzenia te zamieszkiwały głównie jaskinie. To właśnie w europejskich grotach odnajdywano zazwyczaj ich szczątki. Naukowcy dotychczas podejrzewali, że chociaż mógł zamieszkiwać cały kontynent, to największe siedliska znajdowały się na terytorium dzisiejszych Niemiec, Szwajcarii, Słowacji oraz Polski. Niedźwiedzie jaskiniowe odgrywały ważną rolę w życiu pierwszych ludzi W epoce plejstoceńskiej niedźwiedzie jaskiniowe były bardzo powszechnym gatunkiem. Niedawne badania wykazały, że ok. 300 tysięcy lat temu, gdy w Europie pojawili się pierwsi przedstawiciele Homo sapiens, dochodziło do częstych interakcji pierwszych ludzi z Ursus spelaeus. To dlatego, że nasi przodkowie również szukali schronienia w jaskiniach, a niedźwiedzie żyły zarówno w cieplejszych, jak i chłodniejszych częściach kontynentu. Narzędzia krzemienne, które zostały odnalezione w polskiej jaskini mają pół miliona lat Narzędzia krzemienne odnaleziono w małopolskiej jaskini Tunel Wielki ponad 50 lat temu. Dotychczas naukowcy uważali, że artefakty mają zaledwie kilkadziesiąt tysięcy lat. Najnowsza analiza r... Debata naukowa o niedźwiedziach jaskiniowych trwa już od wielu lat. Badacze zastanawiali się, jaką rolę odgrywały te zwierzęta w życiu H. sapiens. Z jednej strony istnieje hipoteza, która zakłada, że te duże ssaki były przedmiotem kultu prehistorycznych ludzi. Z drugiej strony dowody archeologiczne wykazały, że człowiek polował na niedźwiedzie jaskiniowe, aby zapewnić sobie pożywienie, a nawet oddzielał skórę od kości, aby zrobić sobie z niej ubrania. Naukowcy nie są pewni, kiedy wyginął ostatni przedstawiciel tego gatunku Dotychczas nie wiadomo było również, kiedy ten gatunek wymarł. Niektórzy badacze skłaniali się ku teorii, że U. spelaeus wyginął na skutek działalności człowieka ok. 11 tysięcy lat temu. Jednak populacja ludzi mogła być wówczas zbyt mała, żeby wpłynąć na wymarcie niedźwiedzi. Inna teoria mówi o nieprzystosowaniu tego gatunku do zmian klimatu. Ostatnie osobniki miały zniknąć ok. 28 tysięcy lat temu, pod koniec ostatnie epoki lodowcowej. Jednak najnowsze badania mogą rzucić nowe światło na historię tych ssaków. Naukowcy z Uniwersytetu Murcji od 2018 roku prowadzili badania w jaskiniach na południowym wschodzie Hiszpanii. W jednej z nich, zwanej Cueva del Arco, która znajduje się na obszarze kanionu Almadenes w Murcji, badacze odnaleźli ślady pazurów, które pozostawiły niedźwiedzie jaskiniowe. W hiszpańskiej jaskini odkryto ślady niedźwiedzi jaskiniowych Jaskinia była pełna stalaktytów, stalagmitów i stalagnatów, co utrudniało dostęp do niektórych jej obszarów. Naukowcy badali Cueva del Arco wraz z doświadczonymi speleologami. Po kilku latach pracy (z przerwą, którą wymusiła pandemia COVID-19) badaczom udało się dotrzeć do miejsca, którego ludzie nie widzieli od tysięcy lat. Legendy o niedźwiedziach okazały się prawdą. Używają narzędzi do polowań Rdzenni mieszkańcy Grenlandii i Kanady od setek lat przekazują sobie historie o niedźwiedziach zabijających morsy przy użyciu prostych narzędzi. Czy mają rację? – Czekało tam na nas odkrycie światowej klasy. Znaleźliśmy przestrzenie, które były ogromne, niektóre miały nawet 20 metrów wysokości, co czyni je największymi w regionie – stwierdzili autorzy odkrycia w oficjalnym oświadczeniu. To właśnie tam znajdowały się ślady niedźwiedzi jaskiniowych. Badacze przyznają, że nie podejrzewali, że przedstawiciele tego gatunku zamieszkiwały regiony tak daleko na południu Europy. – Śladów pazurów niedźwiedzia znajdowały się na wielu ścianach jaskini. To pierwszy dowód na obecność tych ssaków w tej części Półwyspu Iberyjskiego – podkreślają badacze. – Wchodząc do tej jaskini, otworzyliśmy nowe drzwi prowadzące do prehistorii – mówi Martín Lerma, dyrektor naukowy projektu badawczego. Uczeni przyznają jednak, że badania wciąż trwają. Być może wkrótce czekają na nas kolejne odkrycia. Źródło: The Guardian Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Ten niedźwiedź zrobił sobie aż 400 „selfie”. Wyjątkowa sesja z fotopułapki w amerykańskim lesie
Zwierzęta bardzo często padają „ofiarą” leśnych paparazzi w postaci fotopułapek. Niektóre z nich wyglądają, jakby robiły sobie selfie, ale ten niedźwiedź jest prawdziwym rekordzistą. Pracownicy parku w Kolorado przekazali, że zwierzę wykonało aż 400 autoportretów.
W tym artykule: Fotopułapki rejestrują życie dzikich zwierząt Zwierzę pozowało do zdjęć niczym rasowa modelka 2 lata temu zdjęcie niedźwiedzia z fotopułapki otrzymało ważną nagrodę fotograficzną Co warto wiedzieć o baribalach? Amerykańskie niedźwiedzie czarne po raz kolejny dały o sobie znać. Tym razem jednak nie za sprawą „zmiany koloru” sierści ani nawiedzania piwnic w domach. W Kolorado jeden osobnik zrobił sobie kilkaset tak zwanych selfie. Posłużyła mu do tego fotopułapka zainstalowana przez władze Open Space and Mountain Parks Boulder. Spośród 580 zdjęć, na 400 widoczny był ten sam ciekawski niedźwiedź. Fotopułapki rejestrują życie dzikich zwierząt Fotopułapki to urządzenia, które bardzo często umieszczane są w lasach i parkach narodowych na całym świecie. Leśnicy i naukowcy, którzy badają lokalną faunę, mają w ten sposób możliwość dowiedzieć się więcej o migracji zwierząt i ptaków oraz zaobserwować ich zachowania lub okres lęgowy. Ponadto urządzenia te mogą posłużyć jako dowód w ściganiu potencjalnych kłusowników. Urządzenia rejestrujące zdjęcia i wideo zazwyczaj pozostają obojętne dla dzikich zwierząt. Jednak ten niedźwiedź czarny okazał się wyjątkowo zainteresowany aparatem. Był to jeden z dziewięciu sprzętów monitorujących obszary w okolicach miasta Boulder. Niedźwiedź polarny – opis, występowanie i zdjęcia. Zwierzę niedźwiedź polarny ciekawostki Niedźwiedź polarny to zwierzę niezwykłe pod wieloma względami. Czym charakteryzuje się niedźwiedź polarny? Gdzie występuje i co składa się na jego dietę? Na te i inne pytania odpowiadam... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/niedzwiedz-polarny-opis-wystepowanie-i-zdjecia-zwierze-niedzwiedz-polarny-ciekawostki-fot-sefa-karacan-anadolu-agency-via-getty-images-074f440.jpeg" width="938" height="625" alt="Niedźwiedź polarny – opis, występowanie i ciekawostki (Fot. Dennis Stogsdill/Getty Images)" title="Niedźwiedź polarny – opis, występowanie i ciekawostki (Fot. Dennis Stogsdill/Getty Images)" /> – Urządzenie bardzo zaciekawiło zwierzę. Skorzystało z okazji, aby zrobić sobie aż 400 selfie. Te zdjęcia nas bardzo rozbawiły i uznaliśmy, że innych również rozśmieszy ta nietypowa sesja – mówi w rozmowie z NBC Phillip Yates, rzecznik Open Space and Mountain Parks. Zwierzę pozowało do zdjęć niczym rasowa modelka Trudno oprzeć się wrażeniu, że na niektórych zdjęciach niedźwiedź przypomina ludzi, którzy pozują do typowych zdjęć wykonanych z ręki. Na niektórych fotografiach zwierzę pokazuje język, na innych eksponuje swój prawy profil lub robi „zawstydzoną” minę. Wyjątkowa sesja zdjęciowa szybko stała się hitem w internecie, a miś-narcyz został okrzyknięty „niedźwiedziem selfie”. View oEmbed on the source website Pracownicy OSMP przyznają jednak, że chociaż fotopułapka dostarczyła ludziom trochę rozrywki, warto pamiętać, że przede wszystkim odgrywa ważną rolę w ochronie przyrody. – Pomaga nam w identyfikacji ważnych elementów dzikiej przyrody. Informacje, których nam dostarcza, są wykorzystywane do tworzenia strategii ochrony siedlisk oraz gatunków zagrożonych – tłumaczy Will Keeley, starszy ekolog dzikiej przyrody w OSMP. 2 lata temu zdjęcie niedźwiedzia z fotopułapki otrzymało ważną nagrodę fotograficzną Warto przypomnieć, że dwa lata temu inny niedźwiedź został uchwycony przez fotopułapkę. Fotograf Zack Clothier chciał zrobić zdjęcia dzikim zwierzętom w naturalnym środowisku. Umieścił urządzenie nagrywające tuż obok padliny łosia. Po pewnym czasie wrócił w to samo miejsce, aby zobaczyć efekty swojej pracy. Ku zdziwieniu Cothiera, czekał na niego przewrócony sprzęt. Kiedy przejrzał kartę pamięci, zobaczył niezwykłe zdjęcie, na którym widać niedźwiedzia grizzly. Fotografia była tak dobra, że otrzymała główną nagrodę w corocznym konkursie Wildlife Photographer of the Year (kategoria: Zwierzęta w swoim środowisku). Teraz pozostaje pytanie, czy selfie baribala-narcyza również zostaną docenione przez krytyków? Co warto wiedzieć o baribalach? Niedźwiedź czarny nazywany jest również niedźwiedziem amerykańskim lub baribalem. To drapieżny ssak, który zamieszkuje górskie i leśne tereny Ameryki Północnej: Kanady, Stanów Zjednoczonych oraz Meksyku. Samce mogą ważyć ponad 400 kg i osiągają długość do 200 cm. Z kolei samice średnio ważą ok. 230 kg i mają 120–160 cm długości. Cechuje je czarna sierść, która niekiedy przybiera brązowe i płowe odcienie. Dlatego czasem są mylnie identyfikowane jako niedźwiedzie brunatne. Źródło: OSMP Boulder.
Ile waży największy niedźwiedź na świecie? To zwierzę lepiej omijać z daleka, jest naprawdę niebezpieczne
Niedźwiedzie fascynują ludzi od dawna. Do niedźwiedziowatych należą zarówno nieduże pandy wielkie, jak i potężne niedźwiedzie polarne. Jaki jest największy niedźwiedź znany nauce?
W tym artykule: Jaki jest największy niedźwiedź na świecie? Ile ważył największy niedźwiedź polarny? Jaki był największy niedźwiedź na świecie? Jaki jest najgroźniejszy niedźwiedź na świecie? Dlaczego niedźwiedzie polarne są największymi z żyjących? Czy niedźwiedziom zagrażają zmiany klimatyczne? Czy niedźwiedzie to największe ssaki lądowe? Nie. Na lądzie ustępują hipopotamom, nosorożcom i słoniom. W Polsce – i szerzej Europie – na pierwszym miejscu, jeśli chodzi o wielkość, znajduje się żubr europejski, największy ssak lądowy na naszym kontynencie. Niedźwiedź brunatny, który występuje w naszym kraju, plasuje się jednak niedaleko za nim. Ile waży niedźwiedź? To zależy od gatunku. Niedźwiedzie brunatne nie są największe. Samce ważą około 400 kg. Gdy się wyprostują, mogą mieć nawet trzy metry. Samice są znacznie lżejsze i mniejsze. Ile jest niedźwiedzi w Polsce? Na pewno ponad 100. Spotkać je można m. in. w Bieszczadach i Tatrach. Ta liczba to jednak nic w porównaniu z Rumunią. W tym kraju żyje najwięcej niedźwiedzi w całej Europie. Szacuje się, że tamtejsza populacja liczy ponad 6 tys. osobników. Jaki jest największy niedźwiedź na świecie? Największe na świecie zdecydowanie są niedźwiedzie polarne, które występują w Arktyce. Są znacznie większe od swoich kuzynów żyjących na niższych szerokościach geograficznych. Jednak i ich waga zależy od płci: samice są znacznie lżejsze od samców. Niedźwiedzie czarne są coraz bardziej rude. Dlaczego? Nie wszystkie niedźwiedzie czarne rzeczywiście mają tak ciemny kolor. Niektóre osobniki są raczej rude lub cynamonowe. Dlaczego? Naukowcy twierdzą, że to efekt mutacji genetycznej, która mo... „W uproszczeniu można powiedzieć, że niedźwiedź polarny jest świetnie przystosowanym do życia w zimnej zlodzonej Arktyce niedźwiedziem brunatnym. Na pierwszy rzut oka odróżnia go od niego, poza barwą, bardziej smukłe ciało z dłuższą szyją i węższą głową. Umożliwiają mu one wbicie się aż po barki w otwór w lodzie i dopadnięcie w ostatnim momencie czmychającej do wody foki” – pisze prof. Lech Stempniewicz w niedawno wydanej książce „Na kruchym lodzie”. Niedźwiedzie polarne żywią się mięsem i tłuszczem, głównie fok. Ile ważył największy niedźwiedź polarny? Największy niedźwiedź polarny może ważyć nawet tonę. „Rekordowo wielki osobnik, zastrzelony w 1960 roku w zatoce Kotzebue na Alasce, ważył 1002 kilogramów i mierzył 3,39 metra” – pisze Stempniewicz. Zazwyczaj jednak niedźwiedzie polarne nie są aż tak ciężkie. „Dorosły samiec waży 350–700 kilogramów i ma 2,4–3 metry długości. Samice są o połowę mniejsze – osiągają 150–250 kilogramów wagi i mierzą 1,8–2,4 metra” – czytamy w „Na kruchym lodzie”. Waga samic w ciąży może się jednak aż podwoić. Niedźwiedzice bowiem gromadzą ogromne zapasy tłuszczu, które pozwalają im przetrwać zimowe miesiące, spędzane wraz z młodymi w gawrze. Jaki był największy niedźwiedź na świecie? Współcześnie żyjącemu niedźwiedziowi polarnemu nie ustępował – a prawdopodobnie nawet go przewyższał – niedźwiedź krótkopyski (Arctodus simus). To wymarły gatunek niedźwiedzia z plejstocenu, który występował w Ameryce Północnej. Prawdopodobnie wyginął ok. 12–11 tys. lat temu. Badania nad procesem hibernacji niedźwiedzi mogą być przydatne w misji na Marsa Niedźwiedzie zapadające w zimową hibernację określaną też snem zimowym biorą nieświadomie udział w niezwykłym procesie, będącym dziełem natury. Dorosłe samce tego gatunku mogły ważyć nawet tonę. Średnio ich waga wynosiła ok. 800 kg. Samice były o jedną trzecią lżejsze. Gdy samiec stawał na tylnych łapach, mógł mieć nawet 3 metry wysokości. Gdy poruszał się na czterech łapach, jego wysokość wynosiła ok. 1,6 m. To oznacza, że gdy znalazł się na wprost dorosłego człowieka, spoglądał mu prosto w oczy. Jeszcze większy od niego był najprawdopodobniej jego kuzyn z Ameryki Południowej. W 2011 r. w czasopiśmie „Journal of Paleontology” ukazała się praca opisująca osobnika należącego do gatunku Arctotherium angustidens. Jego szczątki zostały znalezione w Argentynie, w okolicach miasta La Plata, w 1935 r. Natknęli się na nie robotnicy pracujący na budowie szpitala. Skrupulatne badanie kości doprowadziło badaczy do wniosku, że ten gigant mógł ważyć nawet dwie tony. Choć za bardziej prawdopodobną naukowcy uznali masę ciała mieszczącą się między 1590 a 1750 kg. „Według naszej wiedzy oznacza to, że jest największy znany niedźwiedź” – napisali w artykule. „A być może również najpotężniejszy lądowy drapieżnik, jaki żył w ciągu ostatnich 34 mln lat”. Dla porównania – jedynym niedźwiedziem, jaki obecnie żyje w Ameryce Południowej, jest niedźwiedź okularowy (Tremarctos ornatus). Ma czarne, lśniący futro i charakterystyczny biały pysk. Samice tego gatunku ważą około 60–70 kg, samce zaś najwyżej 175 kg. Jaki jest najgroźniejszy niedźwiedź na świecie? Niedźwiedzie wydają się niezgrabne i powolne. Jednak to tylko złudzenie, ponieważ potrafią się poruszać naprawdę szybko. Nie mają dobrego wzroku ani słuchu, ale nadrabiają to znakomitym węchem. Wszystkie – a szczególnie niedźwiedź polarny – świetnie pływają. Są groźnymi zwierzętami, w pobliżu których należy zachować najwyższą ostrożność. Z danych na stronie petpedia.com wynika, że średnio rocznie niedźwiedzie atakują ludzi 40 razy. W latach 2000–2015 takich ataków odnotowano 664. W połowie przypadków zagrożeniem była niedźwiedzica z młodymi. Za najbardziej niebezpieczne uważa się niedźwiedzie grizzly i niedźwiedzie polarne. Generalnie atakują ludzi rzadko, jednak liczba takich przypadków ostatnio wzrasta. Zaledwie kilka dni temu niedźwiedź polarny zabił kobietę i chłopca w wiosce Wales na Alasce. Zdaniem badaczy ma to związek ze zmniejszającą się pokrywą lodową w Arktyce. Jej spadek zmusza niedźwiedzie polarne do eksploracji nowych terytoriów w poszukiwaniu żywności. W 2017 r. organizacja The Wildlife Society opublikowała badanie, z którego wynikało, że liczba ataków niedźwiedzi polarnych na ludzi może zwiększyć się szczególnie między lipcem a grudniem. Czyli wtedy, kiedy lód morski pokrywa coraz mniejszy obszar. Dlaczego niedźwiedzie polarne są największymi z żyjących? Dlatego, że żyją w najbardziej surowym klimacie. A on promuje powiększenie masy ciała. Wyjaśnia to tzw. reguła Bergmana. „Mówi ona, że w obrębie blisko spokrewnionej grupy zwierząt stałocieplnych, tj. ptaków i ssaków, te gatunki, podgatunki lub populacje, które żyją w bardziej surowym klimacie, są większe od swoich ciepłolubnych pobratymców” – pisze prof. Lech Sempniewicz. Co zrobić, gdy spotkamy niedźwiedzia? Mieszek z "Przyjaciół" Adama Mickiewicza przeżył spotkanie z niedźwiedziem, bo udawał trupa. Współczesny film ze Szwecji pokazuje dużo lepszą metodę radzenia sobie w takiej sytuacji. „Istota sprawy jest prosta i sprowadza się do praw fizyki. Zwierzę traci ciepło przez powierzchnię ciała, a ta maleje wraz z rosnącymi rozmiarami. Nie wprost, ale w stosunku do objętości. Każde zwierzę jest bryłą – dla uproszczenia przyjmijmy, że kulą. Jej objętość i masa, które są trójwymiarowe, rosną do sześcianu, a dwuwymiarowa powierzchnia rośnie do kwadratu. Im większa bryła, tym ma mniejszą powierzchnię względną i wolniej się wychładza” – czytamy w „Na kruchym lodzie”. Czy niedźwiedziom zagrażają zmiany klimatyczne? Zdaniem badaczy zmiany klimatyczne są szczególnie niebezpieczne dla niedźwiedzi polarnych. W 2021 r. naukowcy z Uniwersytetu Vanderbilta przestrzegali, że w ciągu najbliższych 30 lat populacja niedźwiedzi polarnych zmniejszy się aż o jedną trzecią. Inni uważają, że do końca tego wieku niedźwiedzie polarne mogą w ogóle zniknąć z powierzchni Ziemi – choć te opinie bywają też krytykowane jako zbyt alarmistyczne. Topnienie lodu morskiego w Arktyce sprawia, że niedźwiedzie polarne mają problem z dostępem do żywności. Gdy ich naturalne tereny łowieckie się kurczą, w poszukiwaniu pożywienia wędrują na południe. Z kolei ich kuzyni z południa – wszystkożerne niedźwiedzie brunatne – w miarę ocieplania się klimatu przesuwają się coraz bardziej na północ. Oba gatunki niedźwiedzi, dawniej żyjące w oddzielnych środowiskach, zaczynają się spotykać i krzyżować. Tak powstają pizzly: hybrydy niedźwiedzi grizzly i polarnych. Źródła: Journal of Paleontology, National Geographic, WWF, BBC. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Nacięcia na kościach niedźwiedzia pokazują, że ludzie tworzyli ubrania już ponad 320 tysięcy lat temu
Prehistoryczne kości, które odnaleziono w Niemczech, są dowodem na to, jak ubierali się ludzie ponad 320 tysięcy lat temu. Według naukowców jedni z naszych najstarszych przodków zakładali niedźwiedzie skóry, aby chronić się przed mrozem.
W tym artykule: Kiedy człowiek po raz pierwszy zaczął wytwarzać ubrania? Nowe dowody wskazują, że człowiek skórował zwierzęta już ponad 320 tysięcy lat temu Nasi przodkowie polowali na niedźwiedzie jaskiniowe Dzięki skórom zwierząt człowiek mógł przetrwać mroźną zimę Najstarsi przodkowie Homo sapiens porzucili nagość i zaczęli nosić ubrania w postaci futer zwierząt, skór, liści, trawy lub innych roślin. W ten sposób ludzie zaczęli radzić sobie z ekstremalnymi mrozami i wyziębieniem. Dotychczas uważano, że człowiek zaczął wytwarzać prymitywną odzież ok. 120 tysięcy lat temu. Kiedy człowiek po raz pierwszy zaczął wytwarzać ubrania? W 2021 roku zespół naukowców z Instytutu Maxa Plancka w Niemczech przebadał ok. 12 tys. fragmentów kości pochodzących z marokańskiej jaskini Contrebandiers na wybrzeżu Maroka. Badacze odkryli wówczas, że ludzie używali kościanych narzędzi do przygotowania skór i futer, które prawdopodobnie były używane jako odzież. Narzędzia datowano na okres 120–90 tysięcy lat temu. Moda na zabijanie. Wciąż kochamy skóry i futra, choć dobrze znamy ich cenę. Prawdziwą cenę... Futra i skóry są ulubionym materiałem projektantów, gwiazd i bogaczy pomimo nacisków na to, by hodowlane zwierzęta żyły i umierały w bardziej humanitarnych warunkach. Najnowsze badania rzucają nowe światło na to, z jakich zwierząt i kiedy ludzie najwcześniej wytwarzali skóry jako odzież. Naukowcy z Uniwersytetu Eberharda Karola w Tybindze opublikowali na łamach czasopisma naukowego „Journal of Human Evolution” nowe dowody na wykorzystywanie skór niedźwiedzi w okresie dolnego paleolitu. Nowe dowody wskazują, że człowiek skórował zwierzęta już ponad 320 tysięcy lat temu Na stanowisku archeologicznym w niemieckim Schöningen odnaleziono kilka miesięcy temu kości należące do wymarłego niedźwiedzia jaskiniowego (Ursus spelaeus). W toku prac okazało się, że niektóre z nich noszą ślady nacięć i obróbki. Szczególnie widoczne były one na kościach śródstopia i paliczkach. Według badaczy to dowód nie tylko na dietę najstarszych Homo sapiens, ale również przykład wykorzystania dużych ssaków do produkcji z ubrania ze skór. – Skóry niedźwiedzi mają wysokie właściwości izolacyjne i mogły odgrywać ważną rolę w adaptacji człowiekowatych ze środkowego plejstocenu do wyjątkowo chłodnych i surowych warunków okresu zimy w północno-zachodniej Europie – zwracają uwagę naukowcy w swojej pracy. Nasi przodkowie polowali na niedźwiedzie jaskiniowe W okresie dolnego paleolitu niedźwiedź jaskiniowy były powszechnym gatunkiem ssaka w Europie. Naukowcy zwracają uwagę na to, że zwierzęta te żyły zarówno w cieplejszych, jak i chłodniejszych regionach, ale zamieszkiwały głównie jaskinie. Tak samo, jak najstarsi przedstawiciele Homo sapiens na naszym kontynencie. Właśnie dlatego bardzo często dochodziło do interakcji pomiędzy niedźwiedziami a ludźmi. Badacze podkreślają, że dyskusja o roli niedźwiedzi jaskiniowych w życiu najstarszych ludzi toczy się już od ponad wieku. Istnieją hipotezy, które zakładają, że ssaki te były przedmiotem kultu naszych przodków. Ludzie mieli wówczas polować na te zwierzęta, a następnie oddawać im cześć. Świadczą o tym odnalezione artefakty z okresu dolnego paleolitu oraz nietypowy układ odnalezionych kości U. spelaeus. Region, w którym odkryto szczątki niedźwiedzia jaskiniowego, od kilkudziesięciu lat intryguje archeologów. W latach 90. ubiegłego wieku naukowcy odkryli w pobliskiej kopalni wiele prehistorycznych artefaktów, w tym najstarszą dobrze zachowaną drewnianą broń, jaką kiedykolwiek odnaleziono. Datowanie radiowęglowe wykazało, że włócznia pochodziła sprzed ok. od 300 000 do 337 000 lat. Dzięki skórom zwierząt człowiek mógł przetrwać mroźną zimę Archeolodzy odnaleźli tam również kamienne i kościane narzędzia, niektóre wytworzone z kości niedźwiedzi jaskiniowych. Wiele z nich miało ślady nacięć. Badacze twierdzą, że są to dowody na oprawianie zabitych zwierząt. Jednak w ostatnich badaniach szczególną uwagę naukowców zwróciły dwa nacięcia na kościach stopy. Grób łowczyni sprzed 9 tys. lat dowodzi, że kobiety polowały na równi z mężczyznami Niedawno odkryty w Peru 9000-letni grób łowczyni sugeruje, że dawniej tamtejsze kobiety nie ustępowały mężczyznom w polowaniu na zwierzynę. – Z tej części ciała zwierzęcia właściwie nie da się pozyskać mięsa. Tutaj mamy do czynienia z niezwykle misternymi i drobnymi nacięciami. To oznacza, że zwierzę było przez człowieka skórowane, a skóra prawdopodobnie posłużyła później za element odzieży lub czegoś w rodzaju prymitywnego okrycia na noc – czytamy w artykule. – Te nowo odkryte ślady na kościach wskazują, że już ok. 300 tysięcy lat temu ludzie w północnej Europie byli w stanie przetrwać zimę, m.in. dzięki wytworzeniu ubrania ze skór niedźwiedzia jaskiniowego – mówi prof. Ivo Verheijen, archeolog z Uniwersytetu w Tybindze. Źródło: Journal of Human Evolution. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Jakie są zwierzęta aktywne zimą? Nie wszystkie stworzenia zapadają w sen zimowy
W Polsce żyje wiele gatunków zwierząt, które są aktywne zimą. Te stworzenia musiały przystosować się do życia w ekstremalnych warunkach, kiedy panują niskie temperatury i jest znacznie mniej pożywienia. Jak zatem sobie radzą? Sprawdzamy.
W tym artykule: Większość zwierząt żyjących w Polsce musiały przystosować się do zmiennego klimatu Polski Niektóre gatunki zwierząt zapadają w sen zimowy, a inne migrują Jak zwierzęta radzą sobie zimą? Jakie zwierzęta są aktywne zimą? Co zrobić, gdy spotkamy w lesie wilka lub dzika? Jak zwierzęta przygotowują się do zimy? Świat zwierząt jest niezwykle zróżnicowany. Na naszej planecie żyje wiele niezwykłych stworzeń, które zachwycają nie tylko wyglądem, ale również wyjątkowymi cechami lub zdolnościami przetrwania. Większość zwierząt żyjących w Polsce musiały przystosować się do zmiennego klimatu Polski W krajach takich jak Polska, stworzenia musiały przystosować się do zmiennych warunków pogodowych, ponieważ w ciągu roku mamy 4 różne od siebie pory roku. Polska położona jest w klimacie umiarkowanym ciepłym przejściowym. Latem temperatury sięgają nawet 35 stopni, a zimą termometry wskazują liczby poniżej zera. Ze względu na taką amplitudę roczną, większość gatunków żyjących w naszym kraju musiała przystosować się do takich warunków. Podczas gdy latem upalne temperatury i susze mogą być uciążliwe i niebezpieczne, to jednak zimą trudniej jest przetrwać. Niektóre gatunki zwierząt zapadają w sen zimowy, a inne migrują To dlatego, że zwierzęta (szczególnie roślinożerne) mają mniej pożywienia. Niektóre gatunki zapadają w sen zimowy. To fizjologiczny stan odrętwienia organizmu, podczas którego procesy życiowe są spowolnione. Pozwala to stworzeniom hibernującym przetrwać trudne warunki zimy. Do zwierząt zapadających w sen zimowy zaliczamy m.in.: niedźwiedzia brunatnego, świstaka, jeża, susła, nietoperze. To jednak niewielka grupa szczęśliwców, która potrafi „przespać” trudne warunki. Co dzieje się ze zwierzętami, które nie zapadają w sen zimowy? Niektóre stworzenia, które nie są przystosowane do trudnych warunków, decydują się na migrację. Czynią to głównie ptaki, takie jak: bociany, żurawie, czajki, jaskółki, słowiki, szpaki, gawrony, kukułki. Jak zwierzęta radzą sobie zimą? W Polsce żyją również ptaki, które pozostają u nas na zimę. To gatunki, które całkowicie przystosowały się do polskich warunków klimatycznych. Tym ptakom nie przeszkadzają ujemne temperatury. Z drugiej strony, mają one trudności ze zdobywaniem pokarmu. Właśnie dlatego wiele osób pomaga ptasim przyjaciołom, budując karmniki i dokarmiając je w tym trudnym okresie. Ptaki, które zostają zimą w Polsce to to m.in.: wróble, dzięcioły, gile, sikorki, gołębie. Co się dzieje ze zwierzętami, które nie zapadają w sen zimowy, ani nie migrują? Takie stworzenia zimą pozostają aktywne. Wiąże się do jednak z wieloma trudnościami. Muszą wówczas utrzymywać stałą temperaturę ciała, co wiąże się z bardzo dużym wysiłkiem energetycznym. Jakie zwierzęta są aktywne zimą? Oznacza to, że zwierzęta te muszą w tym okresie zjeść odpowiednią ilość pokarmu, aby zrekompensować ten wysiłek. Niektóre gatunki gromadzą pokarm na okres zimowy, a inne radykalnie zmieniają swoją dietę. Co więcej, zimą istnieje większa szansa, że w poszukiwaniu pożywienia dzikie zwierzęta zaczną zaglądać do miejsc, w których żyją ludzie. Jak zwierzęta przygotowują się do zimy? Najważniejsze informacje i ciekawostki Zima to wyjątkowo trudny czas dla zwierząt. Wraz z nastaniem chłodnej pory, rozpoczyna się dla nich walka o przetrwanie, z której zwycięsko wychodzą jedynie silne, zdrowe osobniki. Nie są t... Chociaż dzikie stworzenia raczej unikają kontaktu z człowiekiem, należy pamiętać, że niektóre gatunki mogą stanowić zagrożenie. Spacerując po polskich parkach narodowych i lasach, zimą możemy natknąć się nie tylko na sarny i jelenie, ale również na wilki i dziki. Co zrobić, gdy spotkamy w lesie wilka lub dzika? W przypadku spotkania wilka należy powoli się wycofać, iść tyłem i zachowywać kontakt wzrokowy. Dobrze jest klasnąć w dłonie i wydawać co jakiś czas głośne dźwięki, aby zniechęcić wilka do podchodzenia. Inaczej sytuacja wygląda, gdy natkniemy się na niedźwiedzia (tego czworonoga nie powinniśmy jednak spotkać zimą). Wówczas również należy się wycofać, ale nie powinniśmy wydawać żadnych głośnych i gwałtownych dźwięków. Takie zachowanie mogłoby go przestraszyć i sprowokować do nagłego ataku. Eksperci zwracają również uwagę na to, że niebezpieczne mogą się okazać dla nas dziki. To właśnie zimą trwa ich okres godowy. Pamiętajmy również o tym, że odyńce żyją samotnie, a lochy podróżują razem z małymi dzikami. Samice, które poczują, że ich małe mogą być zagrożone, zaatakują. Zwierzęta aktywne zimą to: lisy, sarny, jelenie, dziki, kuny, myszy, wilki, żubry, sójki, sowy, sikorki, dzięcioły, mazurki, trznadle, drozdy, kwiczoły, kosy, jemiołuszki, sosnówki, myszołowy włochate, mysikróliki, kruki, wiewiórki, gronostaje, łasice, zające bielaki, wydry, norniki, darniówki, rzęsorki, zębiełki, ryjówki, krety. Jak zwierzęta przygotowują się do zimy? Zwierzęta, które gromadzą zimowe zapasy to np. sójki i wiewiórki. Jesienią stworzenia te tworzą w różnych miejscach spiżarnie, do których przynoszą w orzechy, żołędzie lub nasiona. Te niewielkie kręgowce mają dobrą pamięć i doskonale wiedzą, gdzie poukrywały swój pokarm. Zimą, gdy robią się głodne, zaglądają do swoich magazynów. Bobry magazynują zdobyte wcześniej jedzenie w specjalnej norze. Zbierają głównie pędy oraz gałęzie drzew i krzewów. Krety natomiast tworzą swoje spiżarnie pod ziemią, w których trzymają żywe dżdżownice. Dokarmianie zwierząt zimą. Sprawdź, jak pomóc, by nie zaszkodzić – o tym warto pamiętać Dokarmianie zwierząt zimą to temat, który pod koniec roku powraca jak bumerang. I słusznie. Bo choć do niesienia pomocy nie trzeba namawiać, część osób – całkiem nieświadomie – robi... Niektóre zwierzęta nie są tak zapobiegawcze. Zamiast tego zmieniają one swoją dietę i zimą zdobywają pokarm, który jest łatwiej dostępny. Ptaki, które zimą jadły np. owady, zimą zjadają nasiona lub owoce, które pozostają na drzewach. Niektóre stworzenia, m.in. mięsożerne ptaki i drapieżne ssaki w tym okresie decydują się na spożywanie padliny. Ponadto większość ssaków zmienia futro z letniego na zimowe. Jest ono gęstsze i dłuższe, przez co zapewnia lepszą ochronę przed mrozem. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Niedźwiedzie czarne są coraz bardziej rude. Dlaczego?
Nie wszystkie niedźwiedzie czarne rzeczywiście mają tak ciemny kolor. Niektóre osobniki są raczej rude lub cynamonowe. Dlaczego? Naukowcy twierdzą, że to efekt mutacji genetycznej, która mogła zajść nawet 9000 lat temu.
W tym artykule: Naukowcy odkryli mutację genetyczną u niedźwiedzi czarnych Dlaczego niektóre niedźwiedzie są czarne, a inne rudo-brązowe? Badacze podejrzewają, że zmiana koloru sierści może być elementem kamuflażu Niedźwiedź czarny, zwany również niedźwiedziem amerykańskim lub baribalem, to niezwykle charakterystyczny drapieżny ssak. To masywne zwierzę dobrze znane jest w Ameryce Północnej. Jednak wbrew powszechnej nazwie, nie wszystkie osobniki mają czarny kolor. Niektórzy przedstawiciele tego gatunku mają sierść płową, rudawą, miedzianą, cynamonową, a nawet niebiesko-szarą. Zoolodzy od dawna zastanawiali się, z czego wynika taka rozbieżność w umaszczeniu. Najnowsze badania rzucają nowe światło na dotychczasową wiedzę o tych niedźwiedziowatych. Naukowcy odkryli mutację genetyczną u niedźwiedzi czarnych Międzynarodowy zespół naukowców ze Stanów Zjednoczonych i Japonii postanowił przeanalizować DNA niedźwiedzi czarnych. Uczeni pobrali próbki od 151 osobników z USA i Kanady. Okazało się, że osobniki, które zamieszkiwały zachodnie stany, takie jak Nevada, Arizona czy Idaho, znacznie częściej miały rudawo-cynamonową sierść. Legendy o niedźwiedziach okazały się prawdą. Używają narzędzi do polowań Rdzenni mieszkańcy Grenlandii i Kanady od setek lat przekazują sobie historie o niedźwiedziach zabijających morsy przy użyciu prostych narzędzi. Czy mają rację? Co więcej, naukowcom udało się zidentyfikować mutację R153C, która znajdowała się w genie TYRP1, który związany jest z tyrozynazą. To metaloenzym glikoproteinowy, który uczestniczy w procesie melanogenezy, w wyniku którego jest produkowana melanina. To ta sama mutacja, która powoduje albinizm oczno-skórny. To właśnie ta mutacja miała wpływ na zmianę koloru baribali. Badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Current Biology”. Dlaczego niektóre niedźwiedzie są czarne, a inne rudo-brązowe? Jednak naukowcy nie zauważyli, żeby mutacja genetyczna miała wpływ na pogorszenie wzroku niedźwiedzi, jak to bywa w przypadku albinizmu. Badacze twierdzą, że ta zmiana materiału genetycznego jest stosunkowo młoda. Po raz pierwszy miała pojawić się ok. 9360 lat temu i z czasem się rozpowszechniła. Naukowcy twierdzą, że niedźwiedzie czarne dużo rzadziej są cynamonowe i brązowo-rude w regionie m.in. Wielkich Jezior i na północnym-wschodzie Ameryki Północnej. Badacze podejrzewają, że tak młoda mutacja nie dotarła do tej części kontynentu w wyniku „naturalnej migracji”. – Geografia ma tutaj olbrzymie znaczenie. Modelowanie demograficzne wykazało, że najbardziej prawdopodobnym miejscem powstania mutacji były południowo-zachodnie Stany Zjednoczone. W wyniku rozmnażania geny zaczęły się mieszać w całych populacjach – mówi w rozmowie z Live Science Emily Puckett, główna autorka badania i biolożka z University of Memphis w Tennessee. Poznajcie pizzly. Oto hybrydy niedźwiedzi, które w przyszłości mogą rozprzestrzenić się w całej Arktyce Zdaniem naukowców z Syberii będzie przybywać niedźwiedzi, które są potomstwem dwóch różnych gatunków tych ssaków. Niedźwiedzie polarne mogą krzyżować się z niedźwiedziami brunatnym... – Niedźwiedzie nie wędrują przez Wielkie Równiny. Gdyby chciały przejść z zachodu na wschód, musiałyby pójść okrężną drogą. Najpierw na północ do Kanady wokół Wielkich Jezior, a potem iść z powrotem do wschodnich populacji. To zajęłoby dużo czasu – twierdzi dr Pucket i dodaje, że wymiana genów wciąż się odbywa, ale jest to bardzo powolny proces. Badacze podejrzewają, że zmiana koloru sierści może być elementem kamuflażu W Stanach Zjednoczonych funkcjonują programy reintrodukcji niedźwiedzi czarnych, a władze zmieniają prawo, aby ograniczyć polowania na te stworzenia. Wszystko dlatego, aby nie dopuścić do sytuacji zagrożenia gatunku. Sue Fairbanks, ekolożka z Oklahoma State University mówi w rozmowie z New York Times, że dla ochrony baribali, ważne jest, aby uświadamiać ludzi, że zwierzęta te są nie tylko czarne, ale również rude i brązowe. Niekiedy bardzo przypominają niedźwiedzie brunatne. Naukowcy zastanawiają się, jakie znaczenie ewolucyjne miała zmiana koloru sierści. Uczeni podejrzewają, że może być to forma kamuflażu i próba „wtopienia się” w otoczenie. Autorzy odkrycia sugerują, że taka mutacja mogła pomóc im bronić się przed groźniejszymi drapieżnikami, ponieważ przypominają wówczas bardziej niebezpieczne i masywniejsze niedźwiedzie grizli. Źródło: Current Biology Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Niedźwiedź polarny – opis, występowanie i ciekawostki
Niedźwiedź polarny to zwierzę niezwykłe pod wieloma względami. Czym charakteryzuje się niedźwiedź polarny? Gdzie występuje i co składa się na jego dietę? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Niedźwiedź polarny – charakterystyka Jaki kolor ma skóra niedźwiedzia polarnego? Niedźwiedź polarny – występowanie Co jedzą niedźwiedzie polarne? Ile żyje niedźwiedź polarny? Niedźwiedź polarny - ciekawostki W toku ewolucji niedźwiedź polarny idealnie przystosował się do życia w wyjątkowo niesprzyjających warunkach, wspinając się na sam szczyt łańcucha pokarmowego. To zasługa wyjątkowych cech, które znacząco odróżniają go od kuzynów obdarzonych ciemnym futrem. Niedźwiedź polarny, czyli Ursus maritimus, to obecnie największy przedstawiciel swojego rodzaju. Zdaniem naukowców, od niedźwiedzia brunatnego oddzielił się mniej więcej 200 tys. lat temu. Różnice występujące między osobnikami o maści białej i brunatnej nie ograniczają się wyłącznie do rozmiarów. Niedźwiedzie polarne posiadły cechy, których próżno szukać u ich kuzynów. Niedźwiedź polarny – charakterystyka Niedźwiedź polarny dzierży zaszczytny tytuł największego drapieżnika lądowego. Przeciętna waga dorosłego osobnika zamyka się w przedziale od 350 do 680 kg. Takie zwierzę osiąga długość do 310 cm i wysokość w kłębie dochodzącą do 150 cm. Należy podkreślić, że w przypadku gatunku Ursus maritimus, różnice w morfologii samców i samic są wyraźnie zarysowane. Cechy samców: długość – do 310 cm, wysokość w kłębie – do 150 cm, przeciętna waga – ok. 490 kg. Cechy samic: długość – ok. 210 cm, wysokość w kłębie – ok. 120 cm, przeciętna waga – ok. 400 kg. W północnej części obszaru występowania można spotkać najmniejsze osobniki. Im dalej na południe, tym większe niedźwiedzie. Jeden z najcięższych odłowionych samców (w 1992 roku, nad Zatoką Hudsona) ważył aż 654 kg, ale wielu naukowców wyraża przekonanie, że na wolności żyją okazy, których masa może przekraczać 800 kg. To prawdopodobne, tym bardziej, że w 1960 roku, w północnowschodniej części Alaski zabito samca ważącego 1002 kg. Oto pizzly – krzyżówka grizzly i niedźwiedzia polarnego. Powstała przez zmiany klimatu Wzrost liczebności osobników pizzly zbiega się ze spadkiem liczby niedźwiedzi polarnych. Przewiduje się, że liczba tych drugich spadnie o ponad 30% w ciągu najbliższych 30 lat. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/391aa73a6334bd23ce8613e796b3ed28f80c5739-cbb8143.jpeg" width="938" height="625" alt="Hybryda niedźwiedzia polarnego i grizzly nazywana jest żartobliwie pizzly, grolar bears lub nanulak (fot. Getty Images)" title="Hybryda niedźwiedzia polarnego i grizzly nazywana jest żartobliwie pizzly, grolar bears lub nanulak (fot. Getty Images)" /> W porównaniu z gatunkami brunatnymi, niedźwiedzie polarne mają węższą, za to dłuższą czaszkę i wyraźnie dłuższą szyję. Między palcami tych zwierząt występuje błona pławna. Te cechy sprawiają, że Ursus maritimus jest doskonałym pływakiem i nurkiem – w środowisku wodnym bardziej opływowe zwierzę stawia mniejszy opór. Dzięki temu, w odróżnieniu od innych niedźwiedzi, przedstawiciele gatunku polarnego potrafią skutecznie polować pod wodą. Kolejna istotna różnica to zęby, które u niedźwiedzia polarnego są ostrzejsze, ale mniejsze i o mniejszej powierzchni trącej. To z kolei wynika z nawyków żywieniowych tego gatunku – w kwestii żywienia, niedźwiedzie polarne nie są tak niewybredne jak ich kuzyni. Jaki kolor ma skóra niedźwiedzia polarnego? Wymieniając charakterystyczne cechy tego zwierzęcia, nie można nie wspomnieć o jego skórze i futrze. U osobników z ubytkami sierści (może to być zjawisko fizjologiczne, związane z wymianą futra z zimowego na letnie, lub będące następstwem walki z przedstawicielami tego samego gatunku albo polowań) wyraźnie widać, że ich skóra jest czarna. Futro jest natomiast przezroczyste, wypełnione powietrzem. Skąd zatem bierze się biała barwa niedźwiedzi polarnych? Charakterystyczny kolor, tworzący idealny kamuflaż dla okazałego drapieżnika, jest zasługą załamywania promieni światła. Czarny kolor skóry i przezroczyste włosy służą natomiast termoregulacji – działają jak szklarnia, zmieniając światło słoneczne w ciepło. Skoro mowa o sierści, warto podkreślić, że całe ciało niedźwiedzia polarnego, od nosa do ogona, jest pokryte futrem, przede wszystkim w okresie zimowym. To cecha niespotykana u gatunków brunatnych. Zesztywniałe włosy występują nawet na podeszwach łap tego ssaka, między jego palcami. To dodatkowa warstwa izolacyjna, ale nie tylko. Sierść na podeszwach zwiększa powierzchnię stopy zwierzęcia, co przekłada się na korzystniejszy rozkład masy. Dzięki temu niedźwiedź polarny może łatwiej poruszać się w śniegu. Ten widok jest rozdzierający. To najsmutniejszy niedźwiedź polarny na świecie Zwierzę okrzyknięte najsmutniejszym niedźwiedziem polarnym przebywa w chińskim centrum handlowym w Guangzhou. Co ciekawe, u osobników żyjących w niewoli futro z czasem zaczyna przybierać zielonkawe lub bladozielone zabarwienie. Z czego wynika to niezwykłe zjawisko? Odpowiedź jest prostsza, niż mogłoby się wydawać. W klimacie cieplejszym od tego, jaki panuje w naturalnym środowisku tych zwierząt, futro niedźwiedzi polarnych staje się idealnym środowiskiem dla rozwoju glonów. Obecność plechowców nie wpływa negatywnie na zdrowie niedźwiedzi. W warunkach ogrodu zoologicznego jest też bez znaczenia dla kamuflażu. Mimo to pracownicy ZOO najczęściej starają się przywrócić jasną tonację futra, głównie poprzez kąpanie zwierząt w wodzie utlenionej. Po co to robić, skoro algi i glony nie szkodzą niedźwiedziom? Chodzi przede wszystkim o kwestie wizerunkowe. Biały „miś”, który de facto jest zielony, to raczej kiepska reklama. Niedźwiedź polarny – występowanie Niedźwiedzie polarne zamieszkują wąską niszę ekologiczną. Naturalnym środowiskiem tych zwierząt jest półkula północna. Można je spotkać w obszarze koła podbiegunowego, przede wszystkim u wybrzeży Arktyki. Zamieszkują obszar Kanady (Ontario, Jukon, Quebec, Nowa Funlandia, Labrador, Manitoba i Nunavut), Stanów Zjednoczonych (Alaska), Grenlandii, Danii, Norwegii (przede wszystkim archipelag Svarbard) i Rosji (Czukotka, Syberia, Jakucja, Krasnojarsk i północna część europejska). Gdzie żyją niedźwiedzie polarne? Jaki prowadzą tryb życia? Te niezwykłe zwierzęta bytują przede wszystkim w rejonach przybrzeżnych. Można je spotkać także na krach lodowych, na których, niesione morskim prądem, szukają nowych obszarów łownych. Mimo że rodzą się na lądzie, większość czasu spędzają w wodzie. W sytuacji braku pożywienia, Ursus maritimus nabiera śmiałości i podchodzi do ludzkich osad. Często zdarza się, że niedźwiedzie „odwiedzają” wioski Eskimosów. Każdego roku, przynajmniej kilkadziesiąt osobników zapuszcza się też do kanadyjskiego miasta Churchill. Nie ma życia bez lodu. "Dotarło do mnie, że coś się dzieje, gdy..." Arktyka ociepla się tak szybko, że do roku 2050 będzie latem zupełnie pozbawiona lodu. Jak sobie wtedy poradzą polujące z niego niedźwiedzie polarne? Należy wspomnieć, że niedźwiedź polarny to gatunek zagrożony. Międzynarodowa Unia Ochrony przyrody klasyfikuje to zwierzęta w kategorii VU, co oznacza, że są narażone na wyginięcie. Do takiego stanu przyczyniają się katastrofy ekologiczne i działalność człowieka, ale głównym czynnikiem zagrażającym niedźwiedziom polarnym są postępujące zmiany klimatyczne. W wyniku ocieplenia klimatu kurczą się zasoby lodu morskiego, co przyczynia się do wzrostu śmiertelności wśród tych zwierząt. Co jedzą niedźwiedzie polarne? Do niedźwiedzia polarnego przylgnęła łatka bezwzględnego mięsożercy. Trzeba jednak zaznaczyć, że podobnie jak inni przedstawiciele tej rodziny, Ursus maritimus jest zwierzęciem wszystkożernym. Latem może odżywiać się mchami, trawami i porostami. Nie pogardzi padliną, ptasimi jajami i... resztkami znajdowanymi na śmietnikach. W ramach adaptacji do panujących warunków, niedźwiedź polarny potrafi spowolnić metabolizm i pochłaniać duże ilości pokarmu. Spacer ratunkiem dla niedźwiedzi polarnych Jeżeli nie uda się ograniczyć zmian klimatu i powodowanego przez nie kurczenia się powierzchni lodu Arktyki, w ciągu następnych 50-75 lat może wyginąć nawet 30% niedźwiedzi polarnych. Bio... Nie zmienia to jednak faktu, że mówimy tu o najbardziej mięsożernym gatunku z rodziny Ursus. Podstawą jadłospisu niedźwiedzi polarnych jest żywa zdobycz. Ewolucja uczyniła ich doskonałymi łowcami. Niedźwiedzie bez problemu wyczuwają ofiarę oddaloną o kilometr lub znajdującą się pod pokrywą śnieżną o metrowej grubości. Są obdarzone ostrymi zębami, stworzonymi do rozszarpywania mięsa, długimi pazurami i niezwykle silnymi łapami. Mogą polować zarówno na lądzie, jak i w wodzie i pod wodą. W swoim środowisku, niedźwiedź polarny nie ma naturalnych wrogów. Jest czołowym drapieżnikiem, któremu może zagrozić tylko człowiek. Co je niedźwiedź polarny? Podstawą jadłospisu niedźwiedzi polarnych jest nerpa, czyli foka obrączkowana i w mniejszym stopniu foka wąsata. Drapieżnik może długimi godzinami czatować przy przerębli (otworze oddechowym), czekając aż jego ofiara wynurzy się. Zdarza się też, że niedźwiedzie łowią foki w ich kryjówkach. Czasami w diecie niedźwiedzia polarnego pojawiają się słonie morskie, morsy, narwale, belugi, ryby, lemingi i ptaki (morskie i lądowe). Okazjonalnie ich ofiarą padają osłabione renifery i piżmowoły. Polowanie na zdrowego osobnika jest sporym wyzwaniem dla niedźwiedzia. Ten drapieżnik nie jest bowiem urodzonym sprinterem. W trakcie biegu, dość szybko przegrzewa się, więc sprawny ssak kopytny może mu dość łatwo uciec. Ile żyje niedźwiedź polarny? Małe niedźwiadki przychodzą na świat w grudniu i styczniu. Samica rodzi do trzech osobników. Tuż po narodzinach, małe osobniki są ślepe i ważą zaledwie od 600 do 700 gramów. Już po trzech miesiącach, młode osiągają masę ok. 13 kg. W wieku 3–5 lat osiągają dojrzałość płciową. Na wolności niedźwiedzie polarne żyją średnio od 15 do 18 lat. Znacznie bardziej długowieczne są osobniki żyjące w niewoli. Rekord należy do samicy imieniem Debby, która w ogrodzie zoologicznym w Winnipeg dożyła aż 42 lat. Niedźwiedź polarny - ciekawostki Niedźwiedzie polarne to niezwykłe zwierzęta. Mimo że naukowcy dość dobrze poznali ten gatunek, to wciąż jeszcze skrywa on wiele tajemnic, które są odkrywane w toku kolejnych badań. Dla przykładu, jeszcze nie tak dawno temu sądzono, że futro tych zwierząt ma zdolność pochłaniania promieni UV. Powstało kilka teorii na temat, a według najpopularniejszej, mechanizm ten miał służyć odzyskiwaniu energii. Dziś jednak wiemy, że była to błędna teoria. Svalbard: dom białego niedźwiedzia [REPORTAŻ] Bogactwu życia Svalbardu, arktycznego norweskiego archipelagu, zagraża podstępna odwilż. Chcesz dowiedzieć się więcej o niedźwiedziach polarnych? Poniżej zamieszczamy kilka ciekawostek na temat tych niezwykłych zwierząt. Może się wydawać, że futro niedźwiedzia polarnego jest białe. W rzeczywistości, natura obdarzyła to niezwykłe zwierzę niemal przezroczystą sierścią. Efekt bieli jest tylko złudzeniem optycznym, wynikającym z załamywania promieni świetlnych. Niektóre niedźwiedzie polarne są dotknięte albinizmem. Takiego osobnika można rozpoznać po czerwonym nosie i oczach. Niedźwiedź polarny wydaje się być silnym zwierzęciem. Tak jest w istocie. Ten kolos może jednym machnięciem łapy pozbawić człowieka głowy. Na szczęście, do ataków dochodzi rzadko. Człowiek nie może żywić się wątrobą niedźwiedzia polarnego. Wynika to z faktu, że organ ten zawiera witaminę A w stężeniu, które jest dla nas zabójcze. Niedźwiedzie polarne często zasłaniają nos łapą. Takie zachowanie stanowi element kamuflażu. Nos jest jedyną częścią ciała tego zwierzęcia, która wyraźnie wyróżnia się w białym otoczeniu. Niedźwiedzie polarne są praktycznie niewidoczne na fotografiach wykonywanych w podczerwieni. Na takich zdjęciach widać jedynie pysk i oddech zwierzęcia. Ciekawostki dla dzieci Niedźwiedzie polarne fascynują także najmłodszych miłośników dzikiej natury. Poniżej zamieszczamy wybrane ciekawostki dla dzieci. Niedźwiedzie polarne potrafią świetnie pływać. Używają do tego przede wszystkim przednich łap, wykonując ruchy przypominające wiosłowanie. Niedźwiedzie białe są nie tylko świetnymi pływakami, ale i nurkami. Ten wielki ssak może przebywać pod wodą nawet przez 2 minuty. Niedźwiedź polarny może przemierzyć ogromny dystans w poszukiwaniu pożywienia. Zdarza się, że polując, pokonuje 15 tysięcy kilometrów. Nie wszystkie niedźwiedzie polarne zapadają w sen zimowy. W stan uśpienia wchodzą wyłącznie samice, najczęściej osobniki spodziewające się potomstwa. Krótki ogon i małe uszy niedźwiedzia polarnego pomagają mu ograniczać straty ciepła. W wyniku zanikania lodu morskiego, ten niezwykły gatunek może wyginąć jeszcze w XXI stuleciu. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Niedźwiedzie zamieszkały pod jednym z kalifornijskich domów. Właściciele przez wiele miesięcy nie mieli o tym pojęcia
Zwierzęta upatrzyły sobie przytulne miejsce pod jednym z kalifornijskich budynków mieszkalnych. Postanowiły spędzić tam swój sen zimowy. Przez kilka miesięcy nikt nie zdawał sobie sprawy z ich obecności.
W tym artykule: Mieszkaniec budynku skarżył się na hałas, który dobiegał spod podłogi Pięć niedźwiedzi czarnych zamieszkało w przestrzeni pod budynkiem Mieszkańcy mieli dużo szczęścia, bo niedźwiedzica z młodymi może być bardzo niebezpieczna Czym jest sen zimowy? Gdzie żyją niedźwiedzie czarne? Nieproszeni goście to zazwyczaj nie lada problem. Szczególnie, jeśli mówimy o wszelkiego rodzaju zwierzętach lub owadach. Niektóre wprawdzie nie stanowią większego zagrożenia, ale ich obecność może spędzać sen z powiek lokatorom. A zdarzają się przecież intruzi, którzy w nieprzyjemny sposób potrafią dawać o sobie znać. A co, jeśli w naszym domu zamieszkałaby grupa niedźwiedzi? I, co więcej, gdyby przez wiele miesięcy nikt nawet nie zdawałby sobie sprawy, że te wielkie ssaki tam są? To właśnie historia, która wydarzyła się w małym kalifornijskim miasteczku, na wschód od Sacramento. Mieszkaniec budynku skarżył się na hałas, który dobiegał spod podłogi Jeden z mieszkańców budynku w South Lake Tahoe przez kilka miesięcy słyszał dziwne dźwięki pod podłogą. Mężczyzna, który chce pozostać anonimowy, twierdzi, że przez cały ten czas z dołu wydobywały się odgłosy chrapania, szurania i mruczenia. Postanowił zapytać sąsiadów, czy ci również słyszą te niepokojące hałasy. Odpowiedź była przecząca. Legendy o niedźwiedziach okazały się prawdą. Używają narzędzi do polowań Rdzenni mieszkańcy Grenlandii i Kanady od setek lat przekazują sobie historie o niedźwiedziach zabijających morsy przy użyciu prostych narzędzi. Czy mają rację? Dopiero w ubiegłym tygodniu dźwięki stały się na tyle intensywne, że lokator był w stanie zidentyfikować, do kogo należą. Mieszkaniec od razu zadzwonił do organizacji BEAR League, która dba o bezpieczeństwo niedźwiedzi w stanie Kalifornia. Pracownicy niezwłocznie przyjechali na miejsce, aby dokonać oględzin domu. Pięć niedźwiedzi czarnych zamieszkało w przestrzeni pod budynkiem Okazało się, że w przestrzeni pod budynkiem zamieszkała samica niedźwiedzia czarnego wraz z czterema młodymi. – Zwierzęta zimowały w tym miejscu prawdopodobnie od grudnia – mówiła szefowa BEAR League Ann Bryant. – Odgłosy, które mogli słyszeć mieszkańcy to chrapanie, karmienie i tarzanie się po ziemi. Niedźwiedzie bowiem, wbrew powszechnej opinii, nie zapadają w głęboki sen, czyli tak zwaną hibernację, ale przechodzą w stan tzw. odrętwienia – dodaje Bryant. Kiedy pracownicy ochrony zwierząt przyjechali na miejsce, zwierzęta powoli zaczynały wychodzić spod domu, a to oznacza, że wybudziły się na dobre z zimowego snu. Niedźwiedzie ze Szwecji uodporniły się na antybiotyki. To dobra i zła wiadomość Odkrycie naukowców to dowód na to, że możemy odwrócić problemy środowiskowe. Mieszkańcy mieli dużo szczęścia, bo niedźwiedzica z młodymi może być bardzo niebezpieczna – Na początku wyszła matka. Widać było, że czeka na swoje dzieci. Po pewnym czasie z kryjówki kolejno wydostawały się cztery młode – przekazała Bryant. – Człowiek, który do nas zadzwonił, aby zgłosić obecność niedźwiedzia, sądził, że w tym miejscu jest tylko jeden osobnik – dodaje szefowa BEAR League. Mieszkańcy budynku mogą być dumni ze swojego sąsiada, który w porę postanowił zawiadomić odpowiednie służby. Bliskie spotkanie z niedźwiedziem może być przecież niezwykle niebezpieczne. Warto pamiętać, że młode osobniki mogą być ciekawskie i nie bać się ludzi, ale ich matka zazwyczaj jest niedaleko. W żadnym wypadku nie należy wchodzić w interakcje z młodymi. Samica może zaatakować myśląc, że człowiek chce wyrządzić krzywdę jej dzieciom. Co zrobić, gdy spotkamy niedźwiedzia? Mieszek z "Przyjaciół" Adama Mickiewicza przeżył spotkanie z niedźwiedziem, bo udawał trupa. Współczesny film ze Szwecji pokazuje dużo lepszą metodę radzenia sobie w takiej sytuacji. Czym jest sen zimowy? Sen zimowy, który nazywany jest również hibernacją, jest to fizjologiczny stan odrętwienia organizmu, w który przechodzą niektóre zwierzęta stałocieplne. W zależności od gatunku może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. W tym czasie procesy życiowe zostają spowolnione. Umożliwia to przetrwanie zimy, w czasie której zdobywanie pokarmu i życie są o wiele trudniejsze. W trakcie snu zimowego tempo przemiany materii ssaków może być nawet 20 razy mniejsze niż normalnie. Dodatkowo podczas hibernacji w minimalnym stopniu pracuje ich układ immunologiczny. Właśnie dlatego naukowcy zaznaczają, że zwierzęta na te kilka tygodni lub miesięcy szukają zazwyczaj bezpiecznego schronienia. Okres odrętwienia jest poprzedzony gromadzeniem tłuszczu brunatnego, czyli zapasów energii w organizmie, a niekiedy także zebraniem zapasów pokarmu do gniazda. Gdzie żyją niedźwiedzie czarne? Niedźwiedź czarny nazywany jest również amerykańskim lub baribalem. Jest to drapieżny ssak, który zamieszkuje głównie górskie i leśne tereny Ameryki Północnej (Kanady, Stanów Zjednoczonych i Meksyku). Samce mogą ważyć ponad 400 kg i osiągają długość do 200 cm. Z kolei samice średnio ważą ok. 230 kg i mają 120–160 cm długości. Cechuje je czarna sierść, która niekiedy przybiera brązowe i płowe odcienie. Jak wygląda sen zimowy niedźwiedzi czarnych? spadek temperatury ciała z 38 st. C do 33 st. C (tylko w okresie poporodowym), liczba skurczów serca spada z 55 do 9 na minutę, zwierzęta poruszają się tylko w miejscu, w którym zimują, zwierzęta nie spożywają pokarmu, nie piją, nie defekują i nie wydalają moczu, masa kości i mięśni nie ulega zmianie. Źródło: CNN.
Niedźwiedzie ze Szwecji uodporniły się na antybiotyki. To dobra i zła wiadomość
Odkrycie naukowców to dowód na to, że możemy odwrócić problemy środowiskowe.
W tym artykule: Problem antybiotykoodporności na świecie Co mówi nam uzębienie niedźwiedzia? Silny wpływ człowieka Niemal każde globalne działanie człowieka wpływa na funkcjonowanie ekosystemów. Ostatnie badania nad populacją niedźwiedzi brunatnych ze Szwecji potwierdzają, że ludzie są w stanie poważnie szkodzić środowisku. Na szczęście ten mechanizm działa w dwie strony i właściwe działania mogą wprowadzać pozytywne zmiany na szeroką skalę. Problem antybiotykoodporności na świecie W latach 40. ubiegłego wieku rozpoczęto produkcję antybiotyków na skalę przemysłową. Preparaty miały zapoczątkować rewolucję w walce z zakażeniami bakteryjnymi. Szybko okazało się jednak, że rozwijająca się w dynamicznym tempie współczesna cywilizacja pogłębia problem antybiotykoodporności. Skalę tego zjawiska widać nie tylko u ludzi, ale również u zwierząt. Naukowcy przekonują, że niedźwiedzie brunatne ze Szwecji już od lat 50. ubiegłego wieku wykazują coraz większą odporność na antybiotyki. Leki przeciwdrobnoustrojowe zostały stworzone na podstawie systemów obronnych grzybów mikroskopijnych, takich jak pędzlak (Penicillium). W naturalnym środowisku pleśń pędzlaka wytwarza cząsteczki antybiotyków, aby bronić się przed bakteryjnymi zagrożeniami. Kilkadziesiąt lat temu ludzie nauczyli się wykorzystywać je dla własnych korzyści. Bakterie ewoluują jednak w odpowiedzi na coraz nowsze mechanizmy obronne pleśni. Dotyczy to również odporności na antybiotyki, co może być poważnym problemem dla ludzkości. Według raportu CDC z 2019 r. ponad 35 tys. Amerykanów umiera każdego roku po zakażeniu bakterią odporną na antybiotyki. Co mówi nam uzębienie niedźwiedzia? Nie wiemy, jak głęboko antybiotyki wnikają do środowiska. Jedną z dróg na pewno są ścieki. Zespół naukowców kierowany przez mikrobiolożkę Jaelle Brealey z Norweskiego Uniwersytetu Naukowo-Technicznego zbadał ich wpływ na naturę na przykładzie niedźwiedzi brunatnych zamieszkujących Szwecję. W badaniach wykorzystano czaszki zwierząt z muzeów. Eksponaty zebrano w latach 1842-2016. Analiza kamienia nazębnego pokazała naukowcom, jak na przestrzeni lat zmieniała się flora bakteryjna w jamach ustnych niedźwiedzi brunatnych. W latach 50. XX wieku poziom bakterii odpornych na antybiotyki wyraźnie wzrósł. Zaczął spadać dopiero w latach 80., co najprawdopodobniej było spowodowane ówczesnym rządowym zakazem stosowania antybiotyków w rolnictwie. – Większa różnorodność genów odpornych na antybiotyki wynikała prawdopodobnie z tego, że ludzie stosowali wiele różnych rodzajów antybiotyków – tłumaczy Brealey. Badane niedźwiedzie pochodziły z różnych regionów Szwecji. Naukowcy spodziewali się, że zaobserwują różnice w odporności na antybiotyki w zależności od tego, jak blisko miast znajdowały się siedliska zwierząt. Tak się jednak nie stało. – Wykryliśmy podobny poziom odporności na antybiotyki zarówno u niedźwiedzi żyjących daleko od skupisk ludzi, jak i tych, które osiedliły się bliżej – komentuje Katerina Guschanski, genetyczka z Uniwersytetu w Uppsali w Szwecji. Jak dodaje, wyniki badań wskazują na to, że „zanieczyszczenie środowiska antybiotykami stało się powszechnym zjawiskiem”. Silny wpływ człowieka U niedźwiedzi urodzonych po 1995 r. czyli po wprowadzeniu regulacji użycia antybiotyków, poziom antybiotykoodpornych bakterii jest coraz niższy. Naukowcy traktują to odkrycie jako dowód, że możemy odwrócić problemy środowiskowe. – Nasze badania wskazują na to, że ludzkie działania, zarówno negatywne, jak i pozytywne, mogą bezpośrednio wpływać na grupy drobnoustrojów, w tym te związane z dzikimi zwierzętami. Ograniczenie stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych u ludzi i zwierząt może być skuteczne w zapobieganiu antybiotykoodporności w środowisku – podsumowują autorzy badań. Źródło: Current Biology
Znacie Misia Paddingtona? Naukowcy znaleźli pierwowzór sławnego niedźwiadka w Peru
Zazwyczaj niedźwiedzie okularowe mają czarne futro, jednak podczas jednej z wypraw badaczom udało się sfotografować zwierzę o jasnym, niemal złotym umaszczeniu.
W tym artykule: Niedźwiedzie okularowe w Peru Miś Paddington istnieje naprawdę? Badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Göteborgu, Uniwersytetu Martina Luthera w Halle-Wittenberg (MLU) i Uniwersytetu Stony Brook wskazują na to, że populacja niedźwiedzi okularowych w Peru może być znacznie większa, niż przypuszczano. Dzięki charakterystycznym wzorom na głowach zwierząt badacze oszacowali ich gęstość występowania i odkryli nieznany do tej pory niedźwiedzi hotspot. Największe emocje w świecie nauki wzbudza jednak to, że zaobserwowali „złotego” osobnika. Niedźwiedzie okularowe w Peru O niedźwiedziach okularowych nadal wiemy stosunkowo mało. Do 2000 roku błędnie uważano je za zwierzęta nocne. To dlatego, że są nieuchwytne i niełatwo zaobserwować je na wolności, co utrudnia badania nad całym gatunkiem i wprowadzanie działania mających na celu ochronę przed wyginięciem. Największym zagrożeniem dla niedźwiedzi jest fragmentacja siedlisk. Ich wyginięcie mogłoby zaburzyć funkcjonowanie andyjskich ekosystemów. Zwierzęta te są uważane za gatunek parasolowy, a ich ochrona byłaby korzystna również dla innych organizmów. Pierwotnie naukowcy mieli zbadać zachowania wełniaka brunatnego, małpy występującej tylko w peruwiańskich Andach. Członkowie miejscowej organizacji pozarządowej YUNKAWASI powiedzieli im jednak, że w tych samych miejscach można zaobserwować również niedźwiedzie okularowe. To wzbudziło nasze zainteresowanie. Prowadzenie badań nad tymi niedźwiedziami w czasie rzeczywistym było wyjątkową okazją – tłumaczy biolog Julia Osterman z MLU. Dzięki ścisłej współpracy z miejscową społecznością badacze opracowali system regularnej obserwacji zwierząt w regionie Copal. Tereny te tworzą głównie łąki i lasy. W każdej wyprawie badawczej zespołowi towarzyszył co najmniej jeden lokalny przewodnik. Naukowcy mieli wyjątkowe szczęście. Jednego dnia udało im się zaobserwować aż cztery niedźwiedzie. Po zauważeniu zwierzęcia badacze fotografowali je, opisywali zachowanie oraz miejsce przebywania. Charakterystyczne wzory na ich głowach pozwoliły dodatkowo ustalić gęstość występowania. Według szacunków, na 100 kilometrów kwadratowych w regionie Copal, przypada ponad 10 niedźwiedzi. Wcześniejsze ustalenia wskazywały na dwa razy mniejsze wartości. Miś Paddington istnieje naprawdę? Zazwyczaj niedźwiedzie okularowe mają czarne futro, jednak podczas jednej z wypraw badaczom udało się sfotografować zwierzę o jasnym, niemal złotym umaszczeniu. Skojarzenia badaczy od razu powędrowały w kierunku Misia Paddingtona, bohatera serii książek dla dzieci. Co ciekawe, wymyślony przez Michaela Bonda niedźwiadek również pochodził z Peru. Złote futro zaobserwowanego osobnika pozostaje zagadką dla naukowców. Aby ją rozwiązać, potrzebne będą kolejne badania. View oEmbed on the source website Ustalenie, że niedźwiedzie okularowe żyją w skupiskach, może być kluczowe przy ustalaniu strategii ich ochrony. Wiele wskazuje na to, że zwierzaki te żyją na dużych terytoriach. Wydzielanie większych terenów w celach ochronnych to wspaniała inicjatywa, ale często niewykonana. Wylesianie i wzrost rolnictwa na skutek działalności człowieka skutecznie utrudniają tworzenie rozległych rezerwatów. Właśnie dlatego mniejsze obszary, takie jak region Copal, mogą być najcenniejsze.
Zrekonstruowano DNA pradawnego niedźwiedzia z próbek gleby i brudu. Po raz pierwszy w historii
Dzięki odkryciu duńskich genetyków z i brytyjskich zoologów poszukiwania dawnego DNA będzie można prowadzić nawet bez wykopanych z ziemi fragmentów kości czy zębów.
Według prof. Eske Willersleva, szefa połączonych zespołów naukowców z wydziału zoologii Uniwersytetu w Cambridge oraz Centrum GeoGenetyki Uniwersytetu w Kopenhadze, pierwsze w historii zrekonstruowanie pradawne DNA znacząco przyczyni się do rozwoju badań nad ewolucją zwierząt, roślin i mikroorganizmów. Zespół badaczy odczytał genomy zwierząt, roślin i bakterii z mikroskopijnych fragmentów DNA znalezionych w odległej od cywilizacji jaskini Chiquihuite w Meksyku. Miejsce to nazywane “najstarszym hotelem Ameryki” zamieszkiwali nasi przodkowie już 30 tys. lat temu. Znaczenie odkrycia służącemu rozwojowi genomiki (dziedzina biologii molekularnej i biologii teoretycznej, zajmująca się analizą genomu organizmów) porównano do lądowania na Księżycu. Tak duże jest znaczenie uwolnienia się od kopalin (wspomniane kości czy zęby), bez których określanie genetycznych korzeni i powiązań nie było możliwe. Rezultaty odkrycia opisano w czasopiśmie „Current Biology”. Pierwszy raz dokonano sekwencjonowania genomu na podstawie próbek pobranych z gleby i osadów w jaskini. Jest wśród nich profil genetyczny amerykańskiego niedźwiedzia czarnego z czasów epoki kamiennej. Wystarczająco dużo fragmentów do odczytania całości odnaleziono w odchodach i moczu misia żyjącego na kontynencie Ameryki Północnej, przodka dzisiejszych czarnych niedźwiedzi a także niedźwiedzia Arctodus simus wymarłego przed 12 tys. lat. View oEmbed on the source website - Defekując czy oddając mocz, zarówno człowiek jak i zwierzę pozbywa się z organizmu także komórek. Jesteśmy w stanie wykryć fragmenty DNA z tych komórek w próbkach gleby. Teraz po raz pierwszy użyliśmy ich do zrekonstruowania genomu. Pokazaliśmy, że włosy, mocz czy odchody dostarczają materiału genetycznego, który w odpowiednich warunkach może przetrwać ponad 10 tys. lat – wyjaśnił prof. Willerslev. Jaskinia Chiquihuite w górach Astillero jest uważana dziś za pierwsze ludzkie siedlisko w Ameryce. Położona na wysokości 2750 metrów skalna komnata z racji rozmiarów służyła wielu pokoleniom pierwszych ludzi odkrywających kontynenty obu Ameryk. Znaleziono tam DNA myszy, niedźwiedzi, nietoperzy, kangurów czy szczuroskoczków. - Pomyślcie, jakie historie te ślady mogą nam opowiedzieć. To trochę szaleństwo, ale fascynujące, jak pomyśli się, że w epoce kamiennej te niedźwiedzie sikając i robiąc kupę w jaskini Chiquihuite zostawiły nam ślady do zbadania – zauważa prof. Willerslev. Źródło: https://www.cam.ac.uk/research/news/stone-age-bear-genome-reconstructed-from-dna-in-mexican-cave
Po obejrzeniu tych zdjęć zakochasz się w fińskiej naturze! [GALERIA]
Zwierzęta pozwalają mu fotografować się z bardzo bliska, a on wkracza w ich niedostępny świat, nie szkodząc im. Potrafi uchwycić to niesamowite napięcie, jakie wytwarza się w czasie spotkania zwierzęcia z człowiekiem.
Fotograf Konsta Punkka robi zapierające dech w piersiach zdjęcia fińskiej natury. Punkka potrafi doprowadzić do takiego spotkania ze zwierzęciem, że jesteśmy w stanie policzyć krople na mokrej sierści. Sekret fotografa? Zabiera ze sobą małe przekąski, dosłownie kilka orzeszków. Jak mówi, dba o to, by zwierzętom nie działa się krzywda. Punkka potrafi uchwycić to niesamowite napięcie, jakie wytwarza się w czasie spotkania zwierzęcia z człowiekiem. Jest na tych zdjęciach ufność i niepewność. Zobacz GALERIĘ >>>
Niedźwiedź zaskoczył biwakowiczów na Alasce. W polowej toalecie
Shannon Stevens na długo zapamięta ostatni biwak z bliskimi. W polowej toalecie kobieta została zaatakowana przez… niedźwiedzia.
W tym artykule: Bliskie spotkanie trzeciego stopnia Niedźwiedzie rządzą na Alasce Shannon Stevens, jej brat Erik i jego dziewczyna postanowili aktywnie spędzić weekend. W tym celu wybrali się za miasto na przejażdżkę śnieżnymi skuterami. Trójka zatrzymała się w namiocie rozbitym niespełna 40 kilometrów na północ od miasta Haines, w południowo-wschodniej Alasce. Jak to bywa na campingu, wychodek znajdował się w znacznej odległości od miejsca do spania. Shannon nie spodziewała się, że w załatwieniu fizjologicznej potrzeby przeszkodzi jej atak niedźwiedzia. Gdy tylko Erik i jego dziewczyna usłyszeli krzyki kobiety, pomyśleli że to jej reakcja na widok wiewiórki lub innego niegroźnego zwierzęcia. Gdy podbiegli do Shannon, szybko zorientowali się, że w polowej toalecie zamieszkał dziki lokator i nie jest nim mały gryzoń. – Uciekliśmy do namiotu tak szybko, jak tylko mogliśmy – wspomina mężczyzna. Bliskie spotkanie trzeciego stopnia Z dala od niebezpieczeństwa bliscy udzielili Shannon pierwszej pomocy. Na szczęście rana okazała się nie zbyt poważna, dlatego mimo nieproszonego gościa biwakowicze postanowili kontynuować weekend na łonie natury. Na drugi dzień rano zauważyli w pobliżu ślady niedźwiedzich łap. Zwierzę zdążyło już jednak udać się w inne miejsce. Carl Koch, biolog z Departamentu Rybołówstwa i Dzikich Zwierząt na Alasce, podejrzewa, że amatorów spania pod chmurką odwiedził niedźwiedź czarny. Na ten właśnie gatunek wskazują pozostawione na śniegu ślady oraz zdjęcia wykonane około kilometr dalej przez jednego z mieszkańców. Właściciel posesji krzyczał na niedźwiedzia, ale ten nie zareagował. Zwierzę nie zbliżało się do domu. Świadek twierdzi, że futrzak zachowywał się tak, jakby lunatykował. Niedźwiedzie rządzą na Alasce Miniony rok był rekordowy pod względem zgłoszeń dotyczących niedźwiedzi w okolicach miasta Haines. Powodów wzmożonej aktywności dzikich zwierząt jest kilka. Jeden z nich to malejąca populacja łososi – jednego z ulubionych przysmaków misiów. – Możliwe, że niedźwiedzie nie są w stanie zgromadzić wystarczająco dużo tłuszczu na zimę, dlatego wychodzą ze swoich kryjówek i szukają pożywienia – tłumaczy Koch. Biolog dodaje też, że Shannon najprawdopodobniej nie została ugryziona, a co najwyżej podrapana łapą. W innym wypadku jej obrażenia byłby znacznie poważniejsze. Kobieta zapewnia, że po ostatnim biwaku zamierza już zawsze dokładnie sprawdzać, czy toaleta nie jest zajęta przez kogoś lub coś innego.
Niedźwiedź wtargnął na stok. Zwierzę ruszyło w pościg za narciarzem
W Polsce stoki narciarskie pozostają zamknięte do odwołania. W Rumunii obostrzenia są łagodniejsze, a jak się okazuje, z zimowej aury korzystają tam nie tylko narciarze, ale również niedźwiedzie. Ten mężczyzna miał bardzo dużo szczęścia.
Kilka dni temu w popularnym rumuńskim kurorcie narciarskim Predeal doszło do sytuacji, która mogła skończyć się tragicznie. Jeden z narciarzy niespodziewanie zaczął być goniony przez niedźwiedzia. Całą sytuację obserwowali inni ludzie wjeżdżający na stok wyciągiem krzesełkowym. Nagranie ze stoku w Predeal trafiło już do sieci. Niecodzienny pościg na stoku Na szczęście mężczyźnie udało się uciec przed zwierzęciem. Mimo adrenaliny, w pomysłowy sposób odwrócił uwagę niedźwiedzia, co najprawdopodobniej uratowało mu życie. Kiedy narciarz zorientował się już, że jego śladami podąża niespodziewany kompan, zdjął plecak, a następnie rzucił za siebie. To na dobre zatrzymało zwierzę. Uznajmy, że wyścig nie został rozstrzygnięty Jak donosi górska żandarmeria, feralnego dnia na numer alarmowy 112 trzykrotnie dzwoniono w sprawie wałęsającego się po okolicy niedźwiedzia. Dwa wezwania dotyczyły stoku w Clabucet, trzecie w Predeal. Funkcjonariusze odpowiedzieli na wszystkie telefony i przybyli do zgłaszanych miejsc pojazdami terenowymi. Nie zastali jednak niedźwiedzia. Spłoszone zwierzę najprawdopodobniej schowało się w lesie w obawie przed hałasem. Jak donosi serwis internetowy Digi24, po namierzeniu osobnik zostanie najprawdopodobniej przeniesiony w miejsce rzadziej uczęszczane przez ludzi. Takie sytuacje może i nie są na porządku dziennym w Rumunii, ale trzeba liczyć się z tym, że właśnie w tym kraju mamy największe szanse na spotkanie z niedźwiedziem brunatnym twarzą w twarz. To dlatego, że ojczyznę Draculi zamieszkuje około 6 tysięcy osobników tego gatunku. To największa populacja spośród państw członkowskich Unii Europejskiej. Co zrobić, kiedy spotkamy niedźwiedzia? Od kilku lat zimy w Polsce są coraz łagodniejsze. To zaburza zimowy sen niedźwiedzi. Zwierzęta te nie szukają kontaktu z ludźmi, jednak podczas bliskiego spotkania z turystami na szlaku mogą zareagować agresywnie. Jeśli znaleźliśmy się na terenie, gdzie wystepują niedźwiedzie, należy robić wszystko, żeby ich nie zaskoczyć. - Poruszając się po lesie nie chodź bezszelestnie - śpiewaj, rozmawiaj, pogwizduj, a niedźwiedź na pewno będzie wiedział, że jesteś i się usunie lub da znać, że jest w pobliżu - czytamy na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Kiedy już spotkamy niedźwiedzia na szlaku, powinniśmy przede wszystkim zachować spokój i możliwie jak najciszej zawrócić. Nie ma mowy o gwałtownych ruchach czy biegu. Fizyczne ataki są rzadkością, ale lepiej nie prowokować gospodarzy lasu.​