Capri zachwyca historią i przyrodą. To wyspa o dwóch obliczach
Capri – niewielka wyspa „wyrastająca” z błękitnych głębin Morza Tyrreńskiego u południowych wrót Zatoki Neapolitańskiej – od lat stanowi synonim luksusu. Należy jednak podkreślić, że to wyjątkowe miejsce ma jeszcze jedno oblicze – autentyczniejsze i naturalniejsze. Czym zachwyca ta włoska wyspa? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Biała wyspa na lazurowym morzu Od prehistorycznych gigantów po cesarską stolicę Dwa oblicza wyspy Przyroda i atrakcje naturalne Mimo skromnej, bo wynoszącej zaledwie 10,4 kilometra kwadratowego powierzchni, Capri przyciąga turystów z całego świata. Trudno się temu dziwić. Ta niewielka wyspa skrywa niezwykle bogatą i odległą historię, której ślady są tam widoczne do dziś. Jeżeli dodamy do tego wspaniałą przyrodę, otrzymamy destynację kompletną, oferującą wszystko, co definiuje udany urlop. Biała wyspa na lazurowym morzu Capri wyłania się z Morza Tyrreńskiego, w obszarze Zatoki Neapolitańskiej. Znajduje się naprzeciwko Półwyspu Sorrentyńskiego, od którego w czasach prehistorycznych została oddzielona w wyniku procesów geologicznych. Mówimy tu o formacji o charakterze górzystym, zdominowanej przez surowy krajobraz wapienny. To właśnie ta cecha najbardziej odróżnia ją od sąsiednich wysp Zatoki Neapolitańskiej, takich jak Ischia czy Procida, mających pochodzenie wulkaniczne. Morfologia i struktura terenu Capri jest zbudowana głównie z wapieni. Najwyższym punktem jest Monte Solaro, wzniesienie o wysokości 589 metrów n.p.m. Krajobraz charakteryzuje się stromymi klifami, licznymi grotami morskimi i charakterystycznymi iglicami skalnymi znanymi jako Faraglioni. Podział administracyjny W kontekście administracyjnym, ten niewielki skrawek lądu jest częścią miasta metropolitalnego Neapol w regionie Kampania. Wyspa jest podzielona na dwie odrębne gminy (comuni), które od 1496 roku funkcjonują na równych prawach: Capri – obejmuje centrum i wschodnią część wyspy. Jest to obszar bardziej zurbanizowany, skupiony wokół słynnej Piazzetty i portu Marina Grande; Anacapri – znajduje się w zachodniej, wyższej części wyspy. Charakteryzuje się większym spokojem, rozproszoną zabudową i bezpośrednim dostępem do Monte Solaro. Od prehistorycznych gigantów po cesarską stolicę Dzieje wyspy sięgają prehistorii. Najstarsze ślady obecności człowieka na Capri sięgają neolitu i epoki brązu. August i Tyberiusz W 29 roku p.n.e., zafascynowany pięknem wyspy Oktawian przejął ją od Neapolu w zamian za Ischię. Powstały tam wówczas luksusowe rezydencje, świątynie i akwedukty, przekształcające wyspę w prywatny kurort. To właśnie podczas prac fundamentowych pod jedną z jego willi odkryto ogromne skamieniałe kości wymarłych ssaków, które August polecił wystawić w swoim ogrodzie jako „szczątki gigantów”. Następca Oktawiana Augusta, Tyberiusz, wyniósł Capri do rangi administracyjnego centrum imperium. W 27 r. n.e. cesarz na stałe osiadł na wyspie, skąd zarządzał Rzymem aż do swojej śmierci w 37 r. n.e. Tacyt podaje, że Tyberiusz wybudował dwanaście willi, z których najbardziej imponującą była Villa Jovis. Motywacją do tej izolacji była niechęć do politycznych intryg Rzymu i lęk przed zamachem. Swetoniusz i inni kronikarze opisywali życie Tyberiusza na wyspie jako pasmo rozpusty i okrucieństwa, jednak współcześni historycy skłaniają się ku tezie o jego skromnym i pustelniczym trybie życia. Negatywne przekazy uznają natomiast za element „czarnej legendy”, stworzonej przez jego przeciwników. Czas najazdów Po upadku Rzymu, Capri stało się terytorium podległym Księstwu Neapolu, a później – Amalfi. Okres ten cechował się ciągłym zagrożeniem ze strony piratów i Saracenów. W rezultacie tamtejsza ludność musiała porzucić swoje nadbrzeżne osady i przenieść się na płaskowyże. W XVI wieku wyspa doznała dotkliwych zniszczeń podczas najazdów osmańskich admirałów: Barbarossy Hayreddina Paszy i Turguta Reisa. W okresie wojen napoleońskich Capri przechodziło z rąk do rąk między Francuzami i Brytyjczykami. W 1806 roku wyspę zajęły wojska Napoleona, jednak niebawem została ona odbita przez flotę angielską pod dowództwem sir Sidneya Smitha. Brytyjczycy silnie ufortyfikowali Capri, ale nie zdało się to na wiele. W 1808 roku francuski generał Lamarque zdołał ją odzyskać, przeprowadzając śmiały desant na klifach Anacapri, co zaskoczyło obrońców koncentrujących się na portach Marina Grande i Marina Piccola. Dwa oblicza wyspy Choć połączone wspólną historią, Capri i Anacapri wykształciły odmienne charaktery, które do dziś definiują turystyczne i społeczne życie wyspy. Centrum włoskiej elegancji Sercem gminy Capri jest Piazza Umberto I, powszechnie znana jako Piazzetta. Choć niewielka, zyskała miano „salonu świata”. Historyczny rynek rybny i warzywny dziś stanowi kosmopolityczny punkt spotkań. Ta transformacja rozpoczęła się w latach 30. XX wieku, kiedy Raffaele Vuotto wystawił stoliki swojej kawiarni na plac, zapraszając do wypoczynku na świeżym powietrzu. Nad placem dominuje Torre dell’Orologio – charakterystyczna wieża zegarowa, która niegdyś była dzwonnicą katedry św. Stefana. W pobliżu znajduje się Certosa di San Giacomo – czternastowieczny klasztor kartuzów, będący przykładem surowej architektury sakralnej. Spokój i autentyczność Anacapri, zlokalizowane na wyższym płaskowyżu, zachowało bardziej autentyczny, rzemieślniczy charakter. Przez wieki jedynym połączeniem między tą częścią a resztą wyspy były Schody Fenickie – niemal 1000 stopni wykutych w skale, prowadzących z Marina Grande do bram miasta. Jednym z najważniejszych punktów na mapie Anacapri jest Villa San Michele, dzieło Aksela Munthe. Szwedzki lekarz i pisarz wybudował swoją posiadłość na ruinach starożytnej willi Tyberiusza i średniowiecznej kaplicy, kierując się wizją domu „otwartego na słońce, wiatr i głos morza”. Rezydencja, otoczona wspaniałymi ogrodami, mieści bogatą kolekcję starożytnych artefaktów, w tym rzymskie popiersia, mozaiki i egipskiego sfinksa spoglądającego w stronę morza. Munthe był też prekursorem ochrony przyrody, wykupując zbocza góry Barbarossa, aby stworzyć tam rezerwat dla ptaków migrujących. Innym skarbem Anacapri jest kościół św. Michała Archanioła, słynący z majolikowej posadzki z 1761 roku, przedstawiającej scenę wygnania Adama i Ewy z Raju. Kolejnym istotnym obiektem jest Casa Rossa, dawna rezydencja amerykańskiego pułkownika Johna Claya MacKowena, w której dziś prezentowane są rzymskie rzeźby odnalezione na dnie Lazurowej Groty. Przyroda i atrakcje naturalne Capri obfituje w formacje, które bez wątpienia można nazwać turystycznymi ikonami. Lazurowa Grota To najbardziej znana jaskinia morska wyspy, której ponowne odkrycie w 1826 roku przez Augusta Kopischa zapoczątkowała erę nowoczesnej turystyki na Capri. Grota ma około 60 metrów długości i 25 metrów szerokości, a jej wejście mierzy zaledwie metr wysokości. Niezwykły błękit wody wynika z faktu, że światło słoneczne wpada do środka przez duży podwodny otwór, co powoduje odfiltrowanie czerwonych fal świetlnych i iluminację wnętrza intensywnym błękitem. Faraglioni i błękitna jaszczurka Trzy iglice skalne Faraglioni, wznoszące się na wysokość około 100 metrów n.p.m., to „strażnicy” południowego wybrzeża. Każda ze skał ma swoją nazwę: Stella (najbliższa lądu), Faraglione di Mezzo (z charakterystycznym łukiem, przez który mogą przepływać łodzie) i Faraglione di Fuori (znany również jako Scopolo). Skały Faraglioni są jedynym miejscem na świecie, gdzie występuje Podarcis siculus coeruleus. Dzięki izolacji ta piękna jaszczurka przybrała barwę intensywnego błękitu. Monte Solaro i Via Krupp Miłośnicy zachwycających krajobrazów powinni zdecydować się na wjazd wyciągiem krzesełkowym na Monte Solaro. Rozpościera się stamtąd niesamowity widok na Zatokę Neapolitańską i wybrzeże Kampanii. Z kolei Via Krupp to arcydzieło inżynierii z początku XX wieku. Wykuta w skale droga serpentynami łączy Ogrody Augusta z ośrodkiem Marina Piccola. Została zamówiona przez niemieckiego przemysłowca Friedricha Alfreda Kruppa, który chciał mieć bezpośrednie połączenie między swoją rezydencją w hotelu Quisisana a portem, gdzie kotwiczył swój jacht. Po latach renowacji droga została ponownie otwarta w 2023 roku. Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Gdzie najlepiej wyjechać na wakacje z dziećmi? Oto europejskie kierunki idealne dla rodzin
Planowanie rodzinnych wakacji wymaga uwzględnienia wielu, często sprzecznych oczekiwań. Z jednej strony istotne są atrakcje dla dzieci, z drugiej – komfort i możliwość odpoczynku dla dorosłych. Równie ważne pozostają kwestie takie jak pogoda, bezpieczeństwo oraz dostępność infrastruktury turystycznej. W jakich miejscach najłatwiej połączyć wszystkie te elementy?
Wybór kierunku przyjaznego rodzinom nadal stanowi dla wielu osób wyzwanie. Z danych wynika, że aż 44% rodziców co roku decyduje się na te same, sprawdzone lokalizacje, kierując się obawą przed nieudanym wyjazdem lub brakiem odpowiednich atrakcji dla dzieci. Tymczasem eksperci branży turystycznej coraz częściej analizują europejskie destynacje pod kątem ich dopasowania do potrzeb rodzin. W najnowszym zestawieniu przygotowanym przez specjalistów TUI, przeanalizowano ponad 150 nadmorskich kierunków w Europie, uwzględniając m.in. liczbę parków rozrywki, akwariów, parków wodnych, ogrodów zoologicznych, a także warunki pogodowe i zaplecze rekreacyjne. Na tej podstawie wskazano miejsca, które w 2026 roku szczególnie wyróżniają się jako kierunki przyjazne dzieciom i ich opiekunom. Jakie destynacje zasługują zatem na największą uwagę? 3 najlepsze miejsca na rodzinne wakacje w Europie w 2026 roku Na czele zestawienia znalazły się miasta, które świetnie łączą rozwiniętą infrastrukturę turystyczną z bogatą ofertą atrakcji dla dzieci i komfortowymi warunkami wypoczynku dla dorosłych. Pierwsze miejsce zajęła Lizbona, uzyskując najwyższą ocenę w całym rankingu. Stolica Portugalii wyróżnia się nie tylko dużą liczbą parków i obiektów noclegowych dostosowanych do rodzin, ale także zróżnicowaną ofertą atrakcji. Jednym z najciekawszych miejsc dla najmłodszych pozostaje Oceanarium w Lizbonie, uznawane za jedno z największych tego typu miejsc w Europie. Miasto oferuje również dostęp do plaż w okolicach Cascais oraz liczne przestrzenie rekreacyjne nad rzeką Tag, co pozwala łączyć zwiedzanie z wypoczynkiem. Umiarkowane temperatury sprawiają, że nawet w sezonie letnim warunki pozostają komfortowe. Drugą pozycję w rankingu zajmuje Neapol, który przyciąga przede wszystkim różnorodnością atrakcji i śródziemnomorskim klimatem. Miasto oferuje dostęp do licznych wycieczek, zarówno w obrębie samej metropolii, jak i w jej okolicach – od rejsów na wyspy, takie jak Capri czy Ischia, po zwiedzanie historycznych obiektów, w tym zamków i starożytnych ruin. Rodziny mogą korzystać z nadmorskich promenad, parków oraz szerokiej oferty gastronomicznej, która sama w sobie stanowi atrakcję dla najmłodszych. Ciepła pogoda i dostęp do morza sprawiają, że Neapol łączy elementy wypoczynku typowego dla wakacji plażowych z intensywnym zwiedzaniem. Na trzecim miejscu uplasowało się Porto, które wyróżnia się bardziej kameralnym charakterem przy jednoczesnym zachowaniu szerokiej oferty turystycznej. Miasto oferuje dużą koncentrację hoteli przyjaznych rodzinom oraz liczne tereny zielone, co ułatwia organizację pobytu z dziećmi. Spacerowe bulwary nad rzeką Douro, pobliskie plaże oraz bogata oferta wycieczek sprawiają, że Porto stanowi atrakcyjną alternatywę dla bardziej zatłoczonych kierunków. Dzięki dobrze rozwiniętej infrastrukturze transportowej przemieszczanie się po mieście jest wygodne, co ma szczególne znaczenie dla rodzin. Gdzie jeszcze warto pojechać z dziećmi? Top kierunki Kolejne miejsca w zestawieniu pokazują, że rodzinny wyjazd w Europie można zaplanować na wiele sposobów – od dużych, tętniących życiem miast po spokojniejsze kurorty nad Morzem Śródziemnym. Tę różnorodność dobrze oddaje czwarte miejsce, które zajęła Katania, przyciągająca przede wszystkim wysokimi temperaturami i typowo śródziemnomorskim charakterem. Położona u stóp Etny, oferuje zarówno dostęp do plaż, jak i możliwość organizacji wycieczek krajoznawczych, co pozwala urozmaicić pobyt. Na piątej pozycji uplasowała się Barcelona, wyróżniająca się wyjątkowo szeroką ofertą atrakcji i łatwością zwiedzania. Kompaktowy układ miasta oraz rozwinięta infrastruktura sprawiają, że wiele miejsc można odwiedzić pieszo, co ma znaczenie w przypadku podróży z dziećmi. Kolorowy Park Güell, monumentalna Sagrada Família oraz plaża Barceloneta tworzą przestrzeń, w której zwiedzanie naturalnie łączy się z wypoczynkiem. Szóste miejsce zajęła grecka wyspa Rodos, znana z wysokich temperatur i rozbudowanej oferty plażowej. Jednym z najczęściej polecanych miejsc dla rodzin jest Plaża Tsambika, która dzięki łagodnemu zejściu do morza uchodzi za bezpieczną dla dzieci. W zestawieniu znalazły się także cypryjskie kurorty – Pafos oraz Limassol – oferujące dużą liczbę hoteli przyjaznych rodzinom oraz stabilne, słoneczne warunki pogodowe sprzyjające wypoczynkowi przez większą część sezonu. Listę uzupełniły tureckie kierunki, które od lat cieszą się popularnością wśród rodzin. Side łączy dostęp do szerokich, piaszczystych plaż z historyczną zabudową, co pozwala połączyć relaks z poznawaniem lokalnej kultury. Z kolei Marmaris (miejsce 10.) wyróżnia się wysokimi temperaturami oraz rozbudowaną bazą noclegową i ofertą aktywności – od rejsów wzdłuż wybrzeża po zajęcia wodne i wycieczki fakultatywne. Dzięki temu oba kierunki pozostają jednymi z najczęściej wybieranych opcji na rodzinne wakacje w regionie Morza Śródziemnego. Źródła: Daily Mail, TUI Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Poznano sekret świątyni Wenus pod Neapolem. Jak rzymska konstrukcja przetrwała zbudowana na wulkanie?
Świątynia Wenus w Neapolu zachowała się do współczesnych czasów w zaskakująco dobrym stanie. Budowla musiała przecież przetrwać stulecia – powszechnych w tym regionie – zagrożeń sejsmicznych i geologicznych. Naukowcy odkryli receptę na długowieczność budynku.
Świątynia Wenus znajduje się na neapolitańskich Polach Flegrejskich – rozległej kalderze wulkanu, który kształtował ten obszar dziesiątki tysięcy lat temu. Region ten od wieków doświadcza bradyseizmu, czyli powolnego unoszenia i zapadania się gruntu, co stawia miejscowe budowle w wyjątkowo trudnych warunkach geologicznych. Aby zrozumieć fenomen trwałości świątyni, włoscy naukowcy przeanalizowali materiały użyte do wzniesienia budynku. Badania pokazują inżynieryjny kunszt rzymskich architektów i sugerują, że zastosowane starożytne rozwiązania mogą inspirować współczesne budownictwo na obszarach zagrożonych aktywnością wulkaniczną. Łaźnia, która została świątynią – losy budowli Świątynia Wenus została wybudowana w II wieku n.e. przez cesarza Hadriana. Władca, chcąc dbać o swoje zdrowie, rozbudował istniejący już wtedy kompleks łaźni o dodatkową halę dekoracyjną, która później została nazwana świątynią. Rzymianie w II wieku n.e. silnie rozwijali kulturę term. Łaźnie służyły im jako miejsce relaksu, rekreacji, ale również terapii zdrowotnych, z których korzystał sam cesarz Hadrian. Swoją nazwę, nawiązującą do rzymskiej bogini, świątynia zyskała dopiero pod koniec XVI wieku. W 1595 roku podczas prac archeologicznych na terenie budowli odkryto marmurowy posąg Wenus. Znalezisko okazało się na tyle istotne, że budynek został mianowany imieniem bogini miłości, zastępując tym samym poprzednie przeznaczenie obiektu. Choć późniejsze badania archeologiczne wykazały, że XVI-wieczni uczeni błędnie uznali tę budowlę za miejsce kultu, nazwa kompleksu pozostała niezmieniona i do dziś potrafi wprowadzać odwiedzających Neapol w błąd. Jak przeprowadzono badania? Badacze od wielu lat zastanawiali się, jak świątynia potrafiła przetrwać w tak dobrym stanie, tyle lat stojąc na terenach niezwykle wrażliwych geologicznie. Aby rozwiązać zagadkę długowieczności budowli, naukowcy z Uniwersytetu Neapolu oraz Uniwersytetu Chieti-Pescary pobrali próbki materiałów, z których w II w. n.e. została wybudowana świątynia. Wśród dziewięciu elementów, jakie pozyskali, były: zaprawa murarska, cegły, kilka odmian kamienia wulkanicznego użytego w budowie oraz biała powłoka ścienna (tzw. eflorescencja), która powstaje w procesie wietrzenia solnego, kiedy budowla stoi na gruncie bogatym w minerały. Badania nad materiałami Zebrane materiały zostały następnie poddane kilku procedurom badawczym. Na początku surowce obejrzano pod wysokiej klasy mikroskopem optycznym, co pozwoliło na określenie struktury i tekstury materiałów. Analiza dowiodła, że Rzymianie intencjonalnie mieszali wapno z dużą ilością cząstek pochodzenia wulkanicznego, co czyniło zaprawę bardziej elastyczną i odporną na odkształcenia podłoża. Struktura zaprawy murarskiej została przez badaczy przeanalizowana także za pomocą promieniowania rentgenowskiego. Analizy wykazały, że rzymska zaprawa powstawała na bazie wapna, do którego dodawano znaczną ilość drobnych składników pochodzenia wulkanicznego. Takie domieszki stosowano również w cegłach. Badacze podejrzewają, że wykorzystanie takich składników nie było przypadkowe – rzymscy budowniczy robili to w pełni świadomie. Potwierdzać może to fakt, że scoria (okruchy szkliwa wulkanicznego) używana w budownictwie została specjalnie sprowadzona na Pola Flegrejskie z regionu Wezuwiusza. Jakie wnioski płyną z badań? Badania nad składem materiałów budowlanych pozwalają naukowcom lepiej opisać proces powstawania świątyni Wenus. Niektóre składniki były celowo sprowadzane na plac budowy, co oznacza, że Rzymianie świadomie wykorzystywali m.in. materiały wulkaniczne. Obecność tych składników sprawiała, że zaprawa była bardziej elastyczna, lepiej znosiła odkształcenia i ruchy podłoża oraz miała większą odporność na degradację materiałów. Oznacza to, że budulce stosowane przez Rzymian okazały się wyjątkowo odporne na trudne warunki geologiczne. Naukowcy podkreślają, że takie podejście może inspirować współczesne budownictwo – zwłaszcza na terenach narażonych na aktywność wulkaniczną czy niestabilność gruntu. Źródło: Phys.org Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Czy Neapolowi grozi katastrofa? Superwulkan pod miastem staje się aktywny
Neapol i okolice żyją w cieniu zagrożenia. Ostatnie badania pokazują, że superwulkan Campi Flegrei wykazuje oznaki przebudzenia, a włoskie władze przygotowały plan ewakuacji setek tysięcy mieszkańców.
Spis treści: Rośnie zagrożenie dla Neapolu Nie tylko Campi Flegrei zaskakuje badaczy Neapol to obok Rzymu i Mediolanu jedno z najchętniej odwiedzanych miast we Włoszech. Mało kto wie jednak, że niedaleko Neapolu znajduje się jeden z najgroźniejszych superwulkanów świata, czyli Campi Flegrei. I to właśnie przez jego aktywność w ostatnich dniach dosłownie zawrzało. Rośnie zagrożenie dla Neapolu Giuseppe Mastrolorenzo, wulkanolog z włoskiego Narodowego Instytutu Geofizyki i Wulkanologii (INGV), ostrzega, że erupcja może nastąpić w każdej chwili. – Nie można porównywać Campi Flegrei do bardziej znanych wulkanów, takich jak Etna. Ten wulkan może wybuchnąć znienacka, nawet jeśli wcześniej nie zaobserwujemy żadnych oznak deformacji gruntu czy bradyseizmu – mówi badacz cytowany przez przez serwis „The Munich Eye”. Tu warto wyjaśnić, że bradyseizm to bardzo powolne ruchy sejsmiczne, które mogą unosić powierzchnię terenu. Obecnie ziemia w rejonie Pozzuoli, miasteczka położonego zaledwie 14 km od Neapolu, podnosi się w tempie 3 centymetrów miesięcznie. To powoduje m.in. wysychanie basenów portowych. Lokalne władze opracowały już plany ewakuacji nawet pół miliona osób w ciągu 72 godzin. Większość ekspertów uważa, że zagrożenie nie jest bezpośrednie. Mastrolorenzo ma jednak inne zdanie. Jak twierdzi, nauka nie dysponuje wystarczającą wiedzą, by przewidzieć erupcję superwulkanu. Dodatkowym problemem jest brak danych historycznych oraz skomplikowana natura tego typu wulkanów. Nawet jeśli naukowcy spróbują ocenić ryzyko erupcji, nie da się tego zrobić z dużą pewnością. Niepokój wzbudzają również ostatnie wstrząsy. Na początku maja zanotowano tam trzęsienie ziemi o magnitudzie 4,4. Takie zjawiska mogą być zapowiedzią większej aktywności wulkanicznej. Szacuje się, że potencjalna erupcja Campi Flegrei mogłaby uwolnić dziesięć razy więcej energii niż słynna katastrofa Wezuwiusza z 79 roku n.e., która zniszczyła Pompeje i Herkulanum. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/05/wulkan-neapol-GettyImages-2204739214-a0acb8d.jpg" width="1024" height="683" alt="superwulkan" title="Pozzuoli, Neapol, Kampania, Włochy – 14 marca 2025 r.: Mieszkaniec wskazuje pęknięcia w ścianie sypialni powstałe w wyniku trzęsienia ziemi o magnitudzie 4,4, które nawiedziło obszar Campi Flegrei o godzinie 1:25 w nocy. Było to najsilniejsze wstrząsy zarejestrowane w trakcie zjawiska bradyseizmu, a epicentrum znajdowało się w pobliżu Pozzuoli." /> Nie tylko Campi Flegrei zaskakuje badaczy Mastrolorenzo zwraca też uwagę na wzrost emisji gazów. Codziennie z wnętrza wulkanu wydobywa się ponad 5 000 ton dwutlenku węgla, który gromadzi się w piwnicach, stwarzając zagrożenie dla zdrowia i życia. Z tego powodu czasowo ewakuowano niektóre szkoły i budynki mieszkalne. Jeszcze większe zaniepokojenie budzi fakt, że emisja siarkowodoru z krateru Solfatara wzrosła pięciokrotnie. To może być kolejny sygnał, że superwulkan przygotowuje się do erupcji. To niejedyne takie doniesienia w ostatnich tygodniach. W kwietniu zespół badaczy z USA dokonał przełomowego odkrycia. Po raz pierwszy w historii zaobserwowano aktywną erupcję wulkaniczną na grzbiecie śródoceanicznym. Podczas ekspedycji w pobliżu wybrzeży Kostaryki, naukowcy z pokładu batyskafu „Alvin” zauważyli zastygłą lawę, martwe rurkowce oraz pomarańczowe błyski lawy wydobywającej się z dna oceanu. To niezwykłe zjawisko dostarczyło cennych danych na temat podmorskich erupcji. Co ciekawe, stanowią one około 80% aktywności wulkanicznej na Ziemi. Mimo tej częstotliwości, są trudne do zaobserwowania ze względu na podwodną lokalizację. Źródła: The Munich Eye, Smithsonian Magazine Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Plaże w Neapolu, które znają tylko miejscowi – najpiękniejsze kąpieliska Kampanii
Neapol plaże to nie tylko miejsce do opalania – to podróż przez malownicze zatoki, historyczne kąpieliska i ukryte perełki nad Morzem Tyrreńskim. Odkryj, gdzie w Kampanii warto zatrzymać się na słoneczny relaks z widokiem na Capri i Wezuwiusz.
Spis treści: Dlaczego warto odwiedzić plaże w Neapolu? Najpiękniejsze plaże w Neapolu Plaże w okolicach Neapolu Praktyczne informacje dla plażowiczów Porady dla odwiedzających plaże w Neapolu Region Kampanii, a zwłaszcza sam Neapol, oferuje turystom wyjątkowe połączenie walorów przyrodniczych i kulturowych, które sprawiają, że plażowanie tutaj nabiera zupełnie nowego wymiaru. Od miejskich plaż z pełną infrastrukturą, przez rezerwaty przyrody, aż po luksusowe kąpieliska z basenami i restauracjami – każdy znajdzie coś dla siebie. Plaże w Neapolu przyciągają turystów nie tylko pięknymi widokami i czystą wodą, ale też bliskością zabytków, klimatycznych dzielnic i lokalnej kuchni. To idealne miejsce zarówno na jednodniowy wypad, jak i kilkudniowy relaks w cieniu palm i cyprysów. Dlaczego warto odwiedzić plaże w Neapolu? Klimat i pogoda sprzyjające plażowaniu Miasto Neapol, położone nad Zatoką Neapolitańską, cieszy się śródziemnomorskim klimatem, charakteryzującym się gorącymi latami i łagodnymi zimami. Sezon plażowy rozpoczyna się już w maju i trwa do października, oferując wiele słonecznych dni idealnych do kąpieli morskich i opalania. Różnorodność plaż – od miejskich po dzikie Krajobraz wybrzeża Neapolu i jego okolic zachwyca zmiennością – od gwarnych plaż miejskich z infrastrukturą turystyczną, przez ustronne zatoczki dostępne tylko pieszo lub od strony morza, aż po ekologicznie chronione fragmenty linii brzegowej. W centrum Neapolu znajdują się kąpieliska z leżakami, barami, prysznicami i ratownikami, jak Bagno Elena czy Lido Mappatella, które przyciągają zarówno mieszkańców, jak i turystów szukających wygody. Z kolei dzielnica Posillipo skrywa plaże niemal dzikie – jak Riva Fiorita czy La Gaiola – gdzie zamiast hałasu i tłumów można wsłuchiwać się w szum fal i podziwiać naturalne formacje skalne. Te mniej dostępne lokalizacje sprzyjają kameralnemu wypoczynkowi oraz aktywnościom wodnym, takim jak nurkowanie czy snorkeling. Dzięki tak dużemu zróżnicowaniu wybrzeża Neapolu, plażowanie w tym regionie może mieć zarówno charakter rekreacyjny, jak i kontemplacyjny czy sportowy, odpowiadając na różnorodne potrzeby odwiedzających. Najpiękniejsze plaże w Neapolu Plaża La Gaiola – ukryty skarb w rezerwacie morskim Położona w dzielnicy Posillipo, La Gaiola to część morskiego rezerwatu przyrody Parco Sommerso di Gaiola. Plaża składa się z dwóch małych wysepek połączonych mostkiem, otoczonych krystalicznie czystą wodą idealną do snorkelingu. Dostęp do plaży jest ograniczony – dziennie może ją odwiedzić maksymalnie 100 osób, co zapewnia kameralną atmosferę. Bagno Elena – historyczne kąpielisko z widokiem na Wezuwiusz Bagno Elena to jedno z najstarszych kąpielisk w Neapolu, działające od XIX wieku. Położone w dzielnicy Posillipo, oferuje piaszczystą plażę z widokiem na Wezuwiusz i Zatokę Neapolitańską. Plaża jest dobrze wyposażona – dostępne są leżaki, parasole oraz restauracje serwujące lokalne specjały. Baia delle Rocce Verdi – zielone skały i krystaliczna woda Baia delle Rocce Verdi, położona w Posillipo, to ekskluzywne kąpielisko oferujące naturalne baseny wśród tufowych skał. Plaża jest częścią kompleksu Villa Fattorusso i zapewnia panoramiczne widoki na Zatokę Neapolitańską oraz wyspę Capri. Dostępne są również usługi takie jak wynajem kajaków czy organizacja wydarzeń. Riva Fiorita – romantyczna plaża z dostępem od morza Riva Fiorita to urokliwa, niewielka plaża w dzielnicy Posillipo, dostępna głównie od strony morza. Otoczona klifami i luksusowymi willami, oferuje spokojną atmosferę idealną na romantyczny wypoczynek. Spiaggia del Castello di Baia – plaża u stóp zamku Położona w miejscowości Baia, ta plaża znajduje się u stóp starożytnego zamku, oferując nie tylko możliwość kąpieli, ale także zwiedzania historycznych ruin. Czysta woda i malownicze otoczenie przyciągają zarówno turystów, jak i lokalnych mieszkańców. Plaże w okolicach Neapolu Lido di Miseno – szeroka plaża idealna dla rodzin Lido di Miseno to jedna z najpopularniejszych plaż w okolicach Neapolu, położona w miejscowości Bacoli. Szeroka, piaszczysta plaża z łagodnym zejściem do morza sprawia, że jest idealna dla rodzin z dziećmi. Dostępne są liczne udogodnienia, w tym bary, restauracje i wypożyczalnie sprzętu plażowego. Lido Virgilio – spokojne miejsce z udogodnieniami Lido Virgilio, również zlokalizowane w Bacoli, oferuje złocisty piasek i krystalicznie czystą wodę. Plaża jest mniej zatłoczona niż inne w regionie, co czyni ją idealnym miejscem dla osób szukających spokoju. Na miejscu dostępne są bary, restauracje oraz możliwość wynajęcia leżaków i parasoli. Lido Enea – plaża z basenami i restauracją Lido Enea to kompleks plażowy oferujący nie tylko dostęp do morza, ale także baseny z wodą morską. Na terenie obiektu znajduje się restauracja serwująca dania kuchni włoskiej, a także strefy relaksu z leżakami i parasolami. Plaża jest szczególnie polecana dla rodzin z dziećmi oraz osób ceniących komfortowe warunki wypoczynku. Praktyczne informacje dla plażowiczów Dojazd do plaż – komunikacja miejska i samochodowa Większość plaż w Neapolu i okolicach jest łatwo dostępna zarówno komunikacją miejską, jak i samochodem. Autobusy i pociągi kursują regularnie, a wiele plaż oferuje parkingi dla zmotoryzowanych. Warto jednak pamiętać, że w sezonie letnim miejsca parkingowe mogą być ograniczone, dlatego zaleca się wcześniejsze przybycie. Ceny wstępu i wynajmu leżaków Ceny wstępu na plaże różnią się w zależności od lokalizacji i oferowanych udogodnień. Na plażach prywatnych opłata za wstęp wynosi zazwyczaj od 5 do 15 euro za dzień, w zależności od sezonu i dostępnych usług. Wynajem leżaka i parasola to dodatkowy koszt rzędu 10–20 euro. Plaże publiczne są zazwyczaj bezpłatne, ale mogą nie oferować takich udogodnień jak prysznice czy toalety. Udogodnienia na plażach – bary, toalety, prysznice Większość plaż prywatnych oferuje pełen zakres udogodnień, w tym bary, restauracje, toalety, prysznice oraz możliwość wynajęcia sprzętu plażowego. Na plażach publicznych dostępność tych usług może być ograniczona, dlatego warto wcześniej sprawdzić, co oferuje dana lokalizacja. Porady dla odwiedzających plaże w Neapolu Najlepszy czas na plażowanie Najlepszym okresem na plażowanie w Neapolu jest czas od maja do września, kiedy temperatury są wysokie, a opady minimalne. Warto opalać się bezpiecznie i unikać godzin południowych (12:00–15:00), gdy słońce jest najmocniejsze, i zamiast tego planować plażowanie rano lub późnym popołudniem. Co zabrać ze sobą na plażę Przygotowując się na dzień na plaży, warto zabrać ze sobą: krem z wysokim filtrem UV, ręcznik plażowy, nakrycie głowy i okulary przeciwsłoneczne, wodę i przekąski (na plażach publicznych), obuwie do wody (na plażach kamienistych), maskę i rurkę do snorkelingu (szczególnie na plażach takich jak La Gaiola). Bezpieczeństwo i zasady korzystania z plaż Podczas korzystania z plaż warto przestrzegać kilku podstawowych zasad: Nie zostawiaj śmieci – korzystaj z dostępnych koszy na śmieci. Unikaj hałaśliwego zachowania, szanując innych plażowiczów. Na plażach chronionych, takich jak La Gaiola, przestrzegaj zasad rezerwacji i limitów osób. Zwracaj uwagę na flagi. Źródło: National-Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Neapol zyskuje przy bliższym spotkaniu. 7 pomysłów na wycieczki po środkowych Włoszech
Stolica regionu Kampania w wielu osobach wzbudza mieszane uczucia. Już na pierwszy rzut oka można wyciągnąć wniosek, że Neapol to miasto kontrastów. Zarówno miasto, jak i cała środkowa Italia zaskakują jednak na każdym roku. O tym, dokąd się wybrać, opowiada Agnieszka Trolese, autorka przewodników po Włoszech.
W tym artykule: 1. Neapol: wycieczka do Pompejów 2. Neapol: Wycieczka do Amalfi 3. Neapol: Wycieczka do Positano 4. Neapol: Wycieczka do Sorrento 5. Neapol: Wycieczka na Ischię 6. Neapol: Wycieczka na Capri 7. Neapol: Wycieczka do Rzymu Tanie jedzenie na ulicy, którego ciężko szukać w podobnych cenach gdziekolwiek indziej we Włoszech. A jednocześnie tak dobre, że lepiej nie ważyć się po powrocie. Niezbyt bezpieczne okolice dworca, gdzie lepiej się nie kręcić samemu w godzinach wieczornych. Stolica pizzy neapolitańskiej, której nie można sobie tu odmówić. Ośrodek władzy niesławnej Camorry. Miasto inne niż wszystkie. 5 najlepszych pizzerii we Włoszech poleca Matteo Brunetti Po prawdziwą pizzę warto wybrać się aż do Włoch. Specjalnie dla nas ranking najlepszych pizzerii w Italii przygotował znany kucharz Matteo Brunetti. Często gdy pytam o wrażenia po pierwszej wizycie w Neapolu, słyszę o rozczarowaniu. Musiałabym skłamać, jeśli miałabym powiedzieć, że zapałałam do tego miasta miłością od pierwszego wejrzenia. Jednak Neapol zyskuje przy bliższym poznaniu. Ma swoje urocze zakamarki, które trzeba dostrzec nieraz zza kartonów porozrzucanych na ulicy. A zapach pizzy wyjętej prosto z pieca jest lekarstwem na wszystko. Mimo wad, Neapol przyciąga jak magnes. I nawet jeśli nie poczujesz tego od razu, jestem przekonana, że chętnie tu wrócisz. Neapol to idealne miasto na weekendowy city break. Jest także bardzo dobrą bazą wypadową i tego nie można mu absolutnie odmówić. Oto kilka ciekawych propozycji na wycieczki. Zarówno jedno, jak i kilkudniowe. Poniższe fragmenty pochodzą z mojego autorskiego przewodnika po Włoszech. 1. Neapol: wycieczka do Pompejów Pompeje pewnie pamiętasz z lekcji historii. Starożytne miasto, które w 79 r. zostało zniszczone przez wybuch Wezuwiusza. Temperatura powietrza podczas eksplozji podniosła się do 300 stopni Celsjusza. Kto nie zdążył w porę uciec, zginął na miejscu. Wydobywająca się z wulkanu lawa i ogromne ilości popiołu, które przykryły miasto, zakonserwowały wiele przedmiotów, których gdyby nie wybuch, nigdy byśmy nie ujrzeli: przedmioty użytku codziennego, starożytne naczynia kuchenne, fragmenty świątyń i pałaców, świadczące o potędze i strategicznej roli Pompejów w Cesarstwie Rzymskim. Będąc na miejscu nie da się oprzeć wrażeniu, że tragiczna katastrofa naturalna stała się przerażającym wehikułem czasu. Dzięki niemu mogliśmy poznać przeszłość naszych przodków. Jak wyglądało życie intymne w Pompejach? Nowa wystawa pokazuje dzieła ukrywane przez wieki Erotyka wzbudza dziś różne reakcje. Tymczasem w Pompejach freski przedstawiające kochające się pary były dość powszechne. Co jeszcze można oglądać na nowej wystawie we Włoszech? 2. Neapol: Wycieczka do Amalfi W Amalfi wszystko jest cytrynowe: makarony, desery, nadzienia rogalików, likiery, a nawet mydła i świeczki! Jest tu także sporo schodów, więc siłownię w dniu zwiedzania można uznać za zaliczoną. Zwłaszcza jeśli chcesz zobaczyć Amalfi z góry. Jak na tak małe miasto jest tu całkiem sporo atrakcji, choć osobiście uważam, że bycie tu i spacerowanie jest największą atrakcją samą w sobie. Koniecznie wybierz się też na wycieczkę do pięknej doliny i rezerwatu przyrody Val di Ferriere, by podziwiać tamtejsze wodospady. 3. Neapol: Wycieczka do Positano Gdybym miała wybrać tylko jedno, najbardziej romantyczne miejsce we Włoszech, byłoby to Positano. W 1997 roku znalazło się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Nie ma się co dziwić – zachwycające widoki, kolorowe domki malowniczo położone na wzgórzu i klimat, który trudno oddać słowami to dopiero początek przygody. To prawda, że są tu tłumy, dojazd nie jest łatwy i rzeczywiście jest to najdroższa część Włoch, ale to miasteczko ma w sobie magię. Najpiękniej jest tu pod wieczór, gdy dzikie tłumy opuszczają wybrzeże, a Positano rozświetla się tysiącem świateł. Kolacja przy świecach w tej atmosferze to niesamowicie romantyczne przeżycie. A śniadanie w szlafroku na malutkim balkoniku z widokiem na malownicze wybrzeże to istna bajka. 4. Neapol: Wycieczka do Sorrento Gdy słyszę „Sorrento”, czuję zapach cytryn i przypominam sobie smak słodkiego, ale bardzo mocnego likieru o wdzięcznej nazwie limoncello, który robi się właśnie z nich. To największe cytryny jakie widziałam w życiu. Niektóre giganty rozmiarem przypominają dorodne melony. Jeśli planujesz zakupy, wybierz się na ulicę Corso Italia. Wokół niej zgromadzone są sklepy z odzieżą, butami, pamiątkami oraz restauracje i kawiarnie. Sorrento gwarantuje wspaniałe widoki na wybrzeże i Wezuwiusza. To małe miasteczko, więc jeśli jesteś tu przejazdem, zarezerwuj sobie na zwiedzanie 3–4 godziny z przerwą na tradycyjne kluseczki gnocchi alla sorrentina. 5. Neapol: Wycieczka na Ischię Ischia nazywana jest zieloną wyspą i to najspokojniejsze miejsce, do którego możesz popłynąć z Neapolu. Główny port znajduje się w miasteczku Ischia. Jednak po piękne widoki i do najpiękniejszych plaż warto pojechać kawałek dalej. Chociażby do Forio lub Acco Ameno, gdzie znajdują się wspaniałe, piaszczyste plaże. Najstarszym zabytkiem na wyspie jest średniowieczny zamek Castello Aragonese. Można go zwiedzać codziennie od 9:00 rano do zachodu słońca. 6. Neapol: Wycieczka na Capri Capri to kwiaty, drzewka pomarańczy, niesamowite krajobrazy, turkusowa woda Morza Tyrreńskiego i przepych. Podróżnicze marzenie, nieskazitelne piękno i esencja dobrego smaku – tak opisałabym Capri w paru słowach. Wyspa, która spodoba się miłośnikom natury, jak i tym, którzy podczas podróży poszukują odrobiny luksusu. Ba, luksusu w ilościach nieprzyzwoitych. Centrum Capri wypełnione jest markowymi i designerskimi butikami oraz eleganckimi knajpkami. Ale turyści większość dnia spędzają na plażach, łódkach i statkach, które pływają wokół wyspy. W trakcie sezonu ceny hoteli sięgają nawet kilkuset euro. W sierpniu (gdy wszyscy Włosi mają urlopy) bardzo trudno znaleźć nocleg, który kosztowałby mniej niż 200 euro. Dlatego na Capri polecam wybrać się od kwietnia do czerwca lub w październiku. Pozwolenia na jazdę samochodem lub skuterem mają wyłącznie mieszkańcy, dlatego po Capri poruszamy się na piechotę lub korzystając z wyspiarskich środków transportu. 7. Neapol: Wycieczka do Rzymu Wybór najmniej oczywisty, ale moim zdaniem idealny nawet na jednodniową wycieczkę. Jeśli wybierzesz się tam szybkimi kolejami, to podróż w jedną stronę zajmie zaledwie półtorej godziny. Trudno wskazać drugie tak ciekawe i kipiące historią miejsce, jak uwielbiany przez turystów Rzym. Tutaj na każdym kroku jest coś do zobaczenia, spróbowania, odkrycia. Każdy może przeżyć to miasto na własny sposób: zgubić się, odkryć swoją ulubioną lodziarnię, zachwycić się zabytkiem, którego nie było w przewodniku. Spacery po ulicach wiecznego miasta zapamiętasz na całe życie. Miłośnicy muzeów, architektury i dobrej kuchni będą tu w swoim żywiole, ale Rzym pokocha każdy, kto podobnie jak ja, lubi przechadzać się wąskimi uliczkami, usiąść przy aromatycznej kawie na małym placyku i podziwiać stare, kolorowe budynki porośnięte bluszczem. Stolica Włoch to wielkie, 3-milionowe miasto, które rocznie odwiedza ponad 7 milionów turystów. Trzeba więc uzbroić się w cierpliwość i przygotować na tłumy i wszechobecny pośpiech. Jeśli jest taka możliwość, polecam wybrać się tu poza sezonem – na przykład w marcu lub kwietniu. Na zwiedzanie Rzymu najlepiej poświęcić od 4 do 7 dni. Jeśli masz do dyspozycji tylko jeden dzień lub weekend wybierz te punkty, które wydają się najbardziej interesujące. Rozpisz wcześniej plan wycieczki, tak, aby jak najlepiej wykorzystać swój czas. Agnieszka Trolese jest podróżniczką, pasjonatką Włoch i autorką bloga TasteAndTravel.pl. Z wykształcenia doktor nauk humanistycznych. Absolwentka dziennikarstwa i italianistyki. Autorka „Przewodnika po Włoszech". Więcej fascynujących artykułów: Najmniejsze wyspy na świecie - gdzie się znajdują i która jest najmniejsza? Najmniejsze wyspy na świecie przyciągają turystów jak magnes. Nic dziwnego. To idealne miejsca dla osób, które szukają odpoczynku w miejscu oddalonym od cywilizacyjnego zgiełku, które poza... Wenecja po raz pierwszy od 500 lat otwiera jeden z najbardziej tajemniczych zabytków. Co to takiego? Od XVI wieku nikt go nie widział od środka. Chodzi o budynek, który znajduje się na Placu św. Marka. Teraz właściciele postanowili w końcu udostępnić zabytek zarówno dla mieszkańców, j... Przewodnik po Bergamo – atrakcje, zabytki, ciekawostki i wszystko, co musisz wiedzieć, zanim wyruszysz w podróż Bergamo kusi ogromem piękna i atrakcji. Nic więc dziwnego, że jest jednym z najchętniej odwiedzanych miast we Włoszech przez turystów z całego świata. Nasz przewodnik podpowie ci, co warto ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a39837181fb7c0a03d366cfcc2140fed1b36a5a3-5c50872.jpeg" width="938" height="624" alt="Bergamo: atrakcje, zabytki, ciekawostki. Wszystko, co musisz wiedzieć o wizycie w Bergamo (fot. Getty Images/Marco Bottigelli)" title="Bergamo: atrakcje, zabytki, ciekawostki. Wszystko, co musisz wiedzieć o wizycie w Bergamo (fot. Getty Images/Marco Bottigelli)" />
Tu zjesz najlepszą pizzę na świecie, ale nie tylko. Sprawdź, z czego jeszcze słynie Neapol
Portowy zgiełk, robotnicze biedne dzielnice i rewia mody. Neapol fascynuje różnorodnością.
W tym artykule: Neapol – miasto pizzy i... mafii Przewodnik po Neapolu Neapol – co warto wiedzieć przed wyjazdem? Właściciel knajpki przyniósł mi krople na ból głowy rozpalonej 40-stopniowym upałem. Wspomniał, że lepiej nie łączyć ich z alkoholem, co nie miało już specjalnie znaczenia, bo przed chwilą opróżniłem kieliszek świetnego wina z upraw tuż pod Wezuwiuszem. Sprawdź, jak dobrze znasz europejskie stolice [QUIZ WIEDZY NATIONAL GEOGRAPHIC] Jadłem pizzę, zagryzałem mozzarella – przyrządzana z mleka bawolic – i zastanawiałem się, czy ten sympatyczny mężczyzna kręcący się wokół mnie płaci mafii haracz. Według autora książki Gomorra w tym mieście objęci nim byli wszyscy sklepikarze, restauratorzy i usługodawcy. Skojarzenie z mafią, nasuwające się na myśl o Neapolu, może wydawać się dla tego miasta krzywdzące. Kamorra jest jednak stałym elementem krajobrazu stolicy Kampanii. Równie oczywistym, jak zabytki czy port. Neapol – miasto pizzy i... mafii – Nie bój się, mafia kocha turystów – powiedział mi kilka godzin wcześniej recepcjonista w hotelu. – Z pieniędzy, które przyjezdni tu zostawiają, płacony jest haracz. Im więcej turystów, tym lepiej dla mafii. Uważaj raczej na kieszonkowców – dodał. Przez pół dnia sięgałem wiec nerwowo do kieszeni, sprawdzając, czy mój portfel jest na miejscu. W końcu dałem sobie spokój. Zamiast denerwować się kieszonkowcami, zająłem się pizza. Obsypana pomidorami, mozzarella i bazylia klasyczna margherita była miękka i aromatyczna. Drożdżowe ciasto udekorowane kolorami włoskiej flagi stało się symbolem miasta ponad sto lat temu, gdy piekarz Rafale Esposito przyrządził je na cześć odwiedzającej Neapol królowej Małgorzaty Sabaudzkiej. Zapewne nie domyślał się wtedy, że wiek później nad jego wyrobem czuwać będzie Stowarzyszenie Prawdziwej Pizzy Neapolitańskiej. Walczy ono ze wszystkimi pizzami „nieprawdziwymi”. Placki znajdujące jego uznanie robione są wyłącznie ze składników pochodzących z Kampanii, a ciasto trzeba rozciągać dłońmi, a nie wałkować. W mojej knajpce pizzę wyrabiało dwóch kucharzy. I stowarzyszenie nie miałoby tu za wiele do roboty. Włochy: sekret pizzy Placek w narodowych barwach Włoch, czyli klasyczna Margherita, to do dziś najpopularniejsza pizza na świecie. Na czym polega jej sekret? Przewodnik po Neapolu Przed wieczorem upał zelżał na tyle, by na nadmorskie corso przyciągnąć spacerowiczów, do których dołączyłem. Mijali mnie elegancko odziani mężczyźni i damy w sukniach. W swojej wymiętej koszulce wyglądałem przy nich jak ubogi krewny. Czemu zostawiłem marynarkę w hotelu? Jakbym nie wiedział, że przyjechałem do Włoch! Zmylił mnie jednak portowy charakter miasta tworzony przez podejrzanych typów prowadzących szemrane interesy. Skąd mogłem wiedzieć, że pośród tej sympatycznej, acz mało eleganckiej ferajny pojawia się nagle ludzie wyjęci z filmów Viscontiego? Spacerując, dyskutowali o polityce i stanie swojego kraju. O czymkolwiek by zresztą mówili, brzmiało to bardzo ładnie. Catastrofe, distrutti – „katastrofa”, „zniszczone”. Słuchałem tego z prawdziwą przyjemnością. Aż doszedłem do Zamku Jajecznego (Castel dell’Ovo). W jego fundamentach ukryte jest ponoć magiczne jajko należące do Wergiliusza. Dawna rezydencja królewska, wzniesiona przez Normanów w XII w., skrzyła się w wieczornym mroku plama światła. Obok majaczył Castel Nuovo – Nowy Zamek. Zbudował go Karol I Andegaweński, przenosząc do niego dwór i pozbawiając w ten sposób Castel dell’Ovo większości majestatu. W Quartiere Spagnoli, dzielnicy robotniczej, która uchodzi za serce Neapolu, piałem się po schodkach biegnących pod spinającymi mury kamienic sznurami z praniem. Ludzie siedzieli na krzesełkach na chodniku. W zaułkach piętrzyły się śmieci, czekając na służby porządkowe, które w tym mieście dawno zostały przejęte przez kamorrę. W końcu, spragniony, wszedłem do knajpki i poprosiłem o butelkę wody. – Później. Teraz napij się kawy – powiedział właściciel. Wypiłem więc przy barze espresso mocne jak uderzenie pięścią. Lokal był wielkości paznokcia, a na ścianach wisiały plakaty z piłkarzami. Właściciel uśmiechał się przyjaźnie. Patrząc na niego, pomyślałem, że mógłbym tu gdzieś zamieszkać i przychodzić codziennie na kawę. Neapol – co warto wiedzieć przed wyjazdem? Dojazd: Najszybciej i najtaniej liniami Wizzair z Katowic lub Warszawy, cena biletu ok. 500 zł. Nocleg: Hotel des Artistes położony w historycznym centrum miasta oszałamia barokowym wystrojem i kryształowymi żyrandolami, pokój: ok. 350 zł za noc. Jedzenie: Oprócz pizzy trzeba spróbować oryginalnego sera mozzarella produkowanego z mleka bawolic oraz czerwonych win Taurasi i Lacryma Christi del Vesuvio. Na pizzę zajdź do L’Antica Pizzeria da Michele (via Cesare Sersale) – miejsca, w którym Julia Roberts rozpływała się nad drożdżowym plackiem w filmie „Jedz, módl się, kochaj”. Mimo ogromnej popularności to miejsce nie ma w sobie nic z turystycznej atrakcji. W menu tylko dwa rodzaje pizzy margherita i marina – obsługa nie mówi słowa po angielsku, ale dostaniesz tu jedną z najlepszych pizz w całym Neapolu. Atrakcje turystyczne: Museo Archeologico Nazionale to obowiązkowy punkt zwiedzania Neapolu, nawet jeżeli zwykle trzymasz się od wszelkich muzeów z daleka. Świetnie zorganizowana kolekcja pokazuje nie tylko historię miasta, ale też pobliskich Pompejów, do których zapewne szybko postanowisz się wybrać. Gdy nasycisz się już atrakcjami miasta, poznaj jego podziemia. Napoli Sotterranea to ciąg niekończących się tuneli biegnących głęboko pod Neapolem, będących pozostałością po czasach, gdy wydobywano tu materiał potrzebny do budowy miasta, a później drążono akwedukty. Wycieczka kosztuje ok. 10 euro i trwa godzinę. Tekst ukazał się na łamach magazynu „National Geographic Traveler Extra – 25 miast na weekend” (nr 01/2018). Kto nie widział tych 7 miejsc, nie zna Rzymu - Dlaczego na Rzym mówi się Wieczne Miasto? – padło pytanie z grupy starszych Anglików zwiedzających Koloseum. – Bo jest wiecznie zatłoczone turystami – odpowiedział włoski przewodnik...
Nowa atrakcja turystyczna odkrywa nieznane fakty o Neapolu
Neapol ma bardzo bogatą historię, choć mało kto o niej pamięta. To może się już niebawem zmienić.
W tym artykule: Grecki cmentarz pod Neapolem Neapol nieznany Neapol to obok Rzymu jedno z najchętniej odwiedzanych włoskich miast. Ruiny Herkulanum i Pompejów co roku przyciągają tłumy turystów, jednak archeolodzy przekonują, że nowa atrakcja turystyczna, której otwarcie zaplanowano na czerwiec 2022 r., ma jeszcze cenniejsze znaczenie dla zrozumienia historii Neapolu. Mowa o Ipogeo dei Cristallini – fragmencie starożytnego cmentarza. Nekropolia jest o ponad 400 lat starsza od pozostałości po Pompejach i… wcale nie została zbudowana przez Rzymian, a przez Greków. Sorrento – malowniczy zakątek Włoch. Dlaczego warto je odwiedzić? Sorrento to kilkunastotysięczna miejscowość znajdująca się na południu Włoch. Zachwyca wyjątkowymi widokami, kolorowymi budowlami, zabytkami oraz lokalnymi przysmakami. Grecki cmentarz pod Neapolem Starożytni Grecy budowali grobowce dwukomorowe – w jednej modlili się żałobnicy, a w drugiej spoczywały ciała zmarłych. Archeolodzy odkryli cztery z nich pod ogrodem XIX-wiecznego pałacu w dzielnicy Sanità. Każdy grobowiec ma oddzielne wejście, a fasadę jednego z nich zdobią kolumny w stylu jońskim. To dlatego, że pierwotnie górne komory znajdowały się nie pod ziemią, a na poziomie ulicy. Zapadły się na skutek lawin błotnych, które ustały dopiero w latach 60. XX wieku, po renowacji systemu kanalizacyjnego. Komory nie bez powodu porównuje się do komnat. Zostały wyrzeźbione tak, żeby przypominać prawdziwe pokoje. Nie brakuje w nich kamiennych ławek, a nawet „łóżek” i „poduszek”. Najcenniejsze dla badaczy były jednak zachowane malowidła ścienne. Sztuka starożytnej Grecji jest dobrze znana na całym świece, jednak większość dzieł to rzeźby. Przykłady malarstwa zostały niemal w całości utracone. Pomalowane grobowce rzucają nowe światło na grecką sztukę, która często jest kojarzona z białymi rzeźbami i budynkami. W jednym z nich archeolodzy odkryli pomalowane na szkarłat schody i czerwoną posadzkę. „Poduszki” zostały udekorowane na turkusowo i żółto. Ściany z kolei zdobią bogate freski przedstawiające wazony i naczynia używane w obrzędach pogrzebowych oraz dwie postaci, najprawdopodobniej boga Dionizosa i Ariadnę. Wandale zniszczyli słynny klif na Sycylii. Miał trafić na listę UNESCO Scala dei Turchi to chluba Sycylii. Władze wyspy szukają sprawców zniszczenia klifu. Neapol nieznany Pozostałe trzy grobowce są równie interesujące. Zdobiące je freski zostały jednak zniszczone. Niebawem czeka je renowacja. To nie jedyne grobowce wchodzące w skład starożytnej nekropolii. Około 20 pozostałych odkryto pod innymi zabudowaniami w dzielnicy Sanità. – Jest to przestrzeń o niezwykłym znaczeniu, ponieważ dostarcza nam cennych danych na temat wierzeń i struktury społecznej Neapolis w epoce hellenistycznej i rzymskiej – powiedział Luigi La Rocca, zarządca dziedzictwa archeologicznego miasta, w rozmowie z CNN. Starożytne grobowce zostały oficjalnie odnalezione w 1899 r. Do tego roku były zamknięte dla zwiedzających. Władze miasta mają nadzieję, że nowa atrakcja turystyczna pozwoli podróżnym spojrzeć na Neapol w nowy sposób. Źródło: CNN
Premier Włoch zapowiedział łagodzenie kwarantanny. Tłumy wyległy na ulice
Premier Włoch Giuseppe Conte przedstawił pierwsze plany dotyczące łagodzenia ogólnokrajowej kwarantanny. Ograniczenia mające przeciwdziałać rozprzestrzenianiu się koronawirusa wprowadzono tam już siedem tygodni temu. Włosi entuzjastycznie zareagowali na zapowiedź premiera i tłumnie wylegli z domów. Władze ostrzegają, że takie zachowanie może poskutkować nową falą zachorowań.
Premier Włoch zapowiedział, że pierwsze kroki w kierunku poluzowania izolacji zostaną wprowadzone 4 maja. Co najważniejsze dla samych Włochów, od tego dnia Włosi będą mogli odwiedzać swoich krewnych w niewielkiej liczbie. Parki, fabryki i place budowy zostaną ponownie otwarte, ale szkoły – jak zapowiedział premier – nie wznowią zajęć do września. Szef włoskiego rządu poinformował, że szczegółowy plan łagodzenia kwarantanny zostanie opublikowany w najbliższych dniach. Dodał, że nie można dłużej przedłużać izolacji i zamknięcia, bo grozi to zbyt poważnymi konsekwencjami społecznymi i gospodarczymi. W ostatnim czasie do władz włoskich zaapelowali też tamtejsi duchowni, którzy sprzeciwiają się dalszemu zakazowi sprawowania nabożeństw. Na razie premier nie zabrał głosu w tej konkretnej sprawie. Decyzja o złagodzeniu kwarantanny to wynik spadającej liczby nowych przypadków koronawirusa we Włoszech. Liczby nadal są jednak bardzo wysokie. Tylko w poniedziałek potwierdzono 333 zgony spowodowane Covid-19, w niedzielę – 260. Jednak liczba nowych zakażeń była najniższa od 10 marca. Spadła także liczba osób przyjętych na intensywną terapię. Władze Włoch uznały, że obecny współczynnik zarażeń jest wystarczająco niski, aby uzasadnić ostrożne złagodzenie ograniczeń. Inne kraje, takie jak Szwajcaria i Hiszpania, również łagodzą swoje działania. View oEmbed on the source website W niedzielnym przemówieniu premier Conte przedstawił, w jaki sposób kraj rozpocznie „fazę drugą” zniesienia obostrzeń. Zmiany dotyczą: Możliwość poruszania się w obrębie regionów, ale nie między regionami. Wznowienie ceremonii pogrzebowych – przy udziale maksymalnie 15 osób, oraz odbywające się na zewnątrz, nie w zamkniętych pomieszczeniach. Możliwość uprawiania sportu i aktywności fizycznej, w pobliżu swojego miejsca zamieszkania. Wznowienie pracy barów i restauracji w trybie „na wynos” – dotychczas możliwe było jedynie zamówienie jedzenia z dostawą. Zakłady fryzjerskie, salony piękności, bary i restauracje w trybie stacjonarnym zostaną ponownie otwarte od 1 czerwca. Muzea, biblioteki i większość sklepów detalicznych zostaną otwarte 18 maja. Wznowienie treningów grupowych m.in. dla drużyn piłkarskich również nastąpi 18 maja. Nie ogłoszono natomiast kiedy mogą zostać wznowione rozgrywki ligowe. Mimo wprowadzanych ułatwień, Włosi muszą zachowywać dystans społeczny. – Jeśli nie zastosujemy się do obowiązujących środków ostrożności, krzywa zachorowań ponownie wzrośnie, liczba zgonów także wzrośnie, a my odnotujemy nieodwracalne szkody dla naszej gospodarki – powiedział premier. – Jeśli kochasz Włochy, zachowaj dystans – podkreślił w oświadczeniu. View oEmbed on the source website Tłumy na ulicach Po niedzielnym oświadczeniu premiera poniedziałek był pierwszym dniem, kiedy Włosi mogli wyjść z domów w celach rekreacyjnych, ale wciąż w określonych godzinach oraz pamiętając o maskach i zachowaniu odpowiedniego dystansu. Tego samego dnia w mediach pojawiły się zdjęcia m.in. z Neapolu, gdzie na nabrzeże wyległy prawdziwe tłumy. Spacerowicze, biegacze i rodziny z dziećmi – większość była w maskach, jednak duża liczba chętnych do korzystania ze świeżego powietrza uniemożliwiła zachowanie odpowiedniego dystansu. Vincenzo De Luca, szef lokalnych władz, stwierdził, że doszło do "niebezpiecznych skupisk ludzi". Podkreślił, że zgodnie z nowymi wytycznymi możliwa jest rekreacja na świeżym powietrzu, ale tylko w pobliżu mieszkania. – Szerzenie się nieodpowiedzialnych zachowań może doprowadzić do raptownego wznowienia fali zakażeń i nieuchronnego przywrócenia zakazu aktywności – zaznaczył i dodał, że służby mundurowe będą kontrolować przestrzeganie nowych norm. View oEmbed on the source website Zbyt szybki powrót do normalnych aktywności może przynieść ze sobą nową falę zachorowań. We Włoszech łączna liczba potwierdzonych przypadków koronawirusa wynosi 199 414, a 26 977 osób zmarło. Katarzyna Grzelak
25 najlepszych miast na weekend! Poznaj nasze ulubione kierunki
Muzea, zabytki, klimatyczne knajpki, nocne życie - tego oczekujemy od miast! I mamy szczęście, ponieważ Europa oferuje nam spory wybór w tym zakresie.
Z myślą o miłośnikach krótkich weekendowych wypadów, tzw. city-breaków, przygotowaliśmy cały numer specjalny Travelera poświęcony miastom 25 MIAST NA WEEKEND. Tutaj przedstawiamy Wam 6 z nich: WIEDEŃ, Austria Po tym, jak już sprawdzimy najważniejsze turystyczne punkty na mapie Wiednia (o ile jest to możliwe w trakcie jednej wizyty!) warto rozważyć oddalenie się od centrum. Można wybrać się np. do dzielnicy Grinzig, która kiedyś była oddzielnym miastem, i skosztować wiedeńskiego specjału – białego wina Wiener Gemischer Satz. NEAPOL, Włochy Mafia, której nie trzeba się obawiać, wino które trzeba pić i pizza, której trzeba spróbować - taki jest Neapol! Wieczorami portowe zakątki zamieniają się w deptaki pełne elegancko ubranych ludzi dyskutujących o bieżących sprawach. Marynarkę warto zawsze mieć pod ręką. PRAGA, Czechy Miasto, które zachwyca, ale może także przestraszyć. Oczywiście na wesoło. W jednej z tutejszych piwnic mieści się Muzeum Straszydeł, a w nim lokalne potwory i upiory, z których każdy ma swoją legendę. BUKARESZT, Rumunia Dom Ludu, który góruje nad Bukaresztem, jest większy niż amerykański Pentagon. Budowę potężnego budynku rozpoczęto w 1983 roku na rozkaz Nicolae Ceaușescu. Tyran miał stąd wygłaszać przemówienia. Jednak zanim dokończono budowę komunizm upadł, prezydent zginął, a jedyną osobą, która miała okazję powiedzieć coś z balkonu tego budynku był Michael Jackson w 1992 roku. MALAGA, Hiszpania Odwiedzając Malagę w Wielkim Tygodniu można być świadkiem niezwykłych procesji organizowanych przez tamtejsze bractwa i parafie. Mężczyźni w strojach i kapturach z czasów Świętej Inkwizycji niosą na swoich barkach ogromne platformy z figurami przedstawiającymi sceny z męki Chrystusa. Podobno jednym z zakapturzonych braci jest urodzony w Maladze aktor, Antonio Banderas. PETERSBURG, Rosja Pitier, jak pieszczotliwie nazywają swoje ulubione miasto Rosjanie, jest pełen przepychu, zróżnicowanej architektury i wspaniałych kafejek. Odwiedzający powinni jednak dokładnie zaplanować nocne szaleństwa. Bowiem właśnie nocą zostają podniesione zwodzone mosty na Newie, aby przepuścić statki. Ten, kto znajdzie się po niewłaściwej stronie będzie musiał poczekać z powrotem do hotelu aż do rana.
Podobno "im więcej turystów, tym lepiej dla mafii". Sprawdziliśmy to w Neapolu
Portowy zgiełk, robotnicze biedne dzielnice i rewia mody. Neapol fascynuje różnorodnością. PS. Mafia kocha turystów.
Mafia kocha turystów Właściciel knajpki przyniósł mi krople na ból głowy rozpalonej 40-stopniowym upałem. Wspomniał, że lepiej nie łączyć ich z alkoholem, co nie miało już specjalnie znaczenia, bo przed chwilą opróżniłem kieliszek świetnego wina z upraw tuż pod Wezuwiuszem. Jadłem pizzę, zagryzałem mozzarellą – przyrządzaną z mleka bawolic – i zastanawiałem się, czy ten sympatyczny mężczyzna kręcący się wokół mnie płaci mafii haracz. Według autora książki Gomorra w tym mieście objęci nim byli wszyscy sklepikarze, restauratorzy i usługodawcy. Skojarzenie z mafią, nasuwające się na myśl o Nea­polu, może wydawać się dla tego miasta krzywdzące. Kamorra jest jednak stałym elementem krajobrazu stolicy Kampanii. Równie oczywistym, jak zabytki czy port. – Nie bój się, mafia kocha turystów – powiedział mi kilka godzin wcześniej recepcjonista w hotelu. – Z pieniędzy, które przyjezdni tu zostawiają, płacony jest haracz. Im więcej turystów, tym lepiej dla mafii. Uważaj raczej na kieszonkowców – dodał. Przez pół dnia sięgałem więc nerwowo do kieszeni, sprawdzając, czy mój portfel jest na miejscu. W końcu dałem sobie spokój. Zamiast denerwować się kieszonkowcami, zająłem się pizzą. Obsypana pomidorami, mozzarellą i bazylią klasyczna margherita była miękka i aromatyczna. Drożdżowe ciasto udekorowane kolorami włoskiej flagi stało się symbolem miasta ponad sto lat temu, gdy piekarz Raffaele Esposito przyrządził je na cześć odwiedzającej Neapol królowej Małgorzaty Sabaudzkiej. Zapewne nie domyślał się wtedy, że wiek później nad jego wyrobem czuwać będzie Stowarzyszenie Prawdziwej Pizzy Nea­politańskiej. Walczy ono ze wszystkimi pizzami „nieprawdziwymi”. Placki znajdujące jego uznanie robione są wyłącznie ze składników pochodzących z Kampanii, a ciasto trzeba rozciągać dłońmi, a nie wałkować. W mojej knajpce pizzę wyrabiało dwóch kucharzy. I stowarzyszenie nie miałoby tu za wiele do roboty. Piękna katastrofa Przed wieczorem upał zelżał na tyle, by na nadmorskie corso przyciągnąć spacerowiczów, do których dołączyłem. Mijali mnie elegancko odziani mężczyźni i damy w sukniach. W swojej wymiętej koszulce wyglądałem przy nich jak ubogi krewny. Czemu zostawiłem marynarkę w hotelu? Jakbym nie wiedział, że przyjechałem do Włoch! Zmylił mnie jednak portowy charakter miasta tworzony przez podejrzanych typów prowadzących szemrane interesy. Skąd mogłem wiedzieć, że pośród tej sympatycznej, acz mało eleganckiej ferajny pojawią się nagle ludzie wyjęci z filmów Viscontiego? Spacerując, dyskutowali o polityce i stanie swojego kraju. O czymkolwiek by zresztą mówili, brzmiało to bardzo ładnie. Catastrofe, distrutti – „katastrofa”, „zniszczone”. Słuchałem tego z prawdziwą przyjemnością. Aż doszedłem do Zamku Jajecznego (Castel dell’Ovo). W jego fundamentach ukryte jest ponoć magiczne jajko należące do Wergiliusza. Dawna rezydencja królewska, wzniesiona przez Normanów w XII w., skrzyła się w wieczornym mroku plamą światła. Obok majaczył Castel Nuovo – Nowy Zamek. Zbudował go Karol I Andegaweński, przenosząc do niego dwór i pozbawiając w ten sposób Castel dell’Ovo większości majestatu. W Quartiere Spagnoli, dzielnicy robotniczej, która uchodzi za serce Neapolu, piąłem się po schodkach biegnących pod spinającymi mury kamienic sznurami z praniem. Ludzie siedzieli na krzesełkach na chodniku. W zaułkach piętrzyły się śmieci, czekając na służby porządkowe, które w tym mieście dawno zostały przejęte przez kamorrę. W końcu, spragniony, wszedłem do knajpki i poprosiłem o butelkę wody. – Później. Teraz napij się kawy – powiedział właściciel. Wypiłem więc przy barze espresso mocne jak uderzenie pięścią. Lokal był wielkości paznokcia, a na ścianach wisiały plakaty z piłkarzami. Właściciel uśmiechał się przyjaźnie. Patrząc na niego, pomyślałem, że mógłbym tu gdzieś zamieszkać i przychodzić codziennie na kawę. Michał Głombiowski NEAPOL - INFORMACJE PRAKTYCZNE ■ DOJAZD Najszybciej i najtaniej liniami Wizzair z Katowic lub Warszawy, cena biletu ok. 500 zł; wizzair.com. ■ NOCLEG Hotel des Artistes położony w historycznym centrum miasta oszałamia barokowym wystrojem i kryształowymi żyrandolami, pokój: ok. 350 zł za noc. ■ JEDZENIE Oprócz pizzy trzeba spróbować oryginalnego sera mozzarella z mleka bawolic oraz czerwonych win Taurasi i Lacryma Christi del Vesuvio.
"Tutaj gacie suszą się obok zabytków, a piłkarz czczony jest na ołtarzach" [FELIETON]
Igor Zalewski o tym, jak zobaczyć Neapol i przeżyć.
O istnieniu Neapolu dowiedziałem się, mając kilka lat. W latach 70. ubiegłego wieku moje ciotki i wujowie podróżowali po południowej Europie, korzystając z fiata 125p, przyczepy turystycznej oraz 120 dol. na łebka, które – dzięki łaskawości Edwarda Gierka – każdy obywatel PRL mógł nabyć w banku po oficjalnej stawce. Po powrocie ciotki i wujowie wiele opowiadali o Rzymie, Florencji czy Atenach. Natomiast Neapol nie wzbudził ich entuzjazmu. – Mówi się „zobaczyć Neapol i umrzeć”. Ale ja mogłam go sobie darować. Brudne, zapyziałe miasto – skwitowała moja ciotka. Nic dziwnego, że od tej pory Neapol zaczął mnie intrygować. Dość długo jednak nie mogłem się tam wybrać. Kiedy wreszcie nabyłem bilety lotnicze i ogłosiłem o tym światu, dostałem garść ostrzeżeń od znajomych. – Podobno brudno i śmierdzi – skrzywił się jeden. – Kradną – lakonicznie zauważył drugi. – Śmieci piętrzą się na ulicach – doniósł trzeci. – Mafia i bardzo tam niebezpiecznie – dorzucił czwarty. Żaden oczywiście w Neapolu nie był. Choć w największym mieście południowych Włoch mieszkał i tworzył Gustaw Herling-Grudziński, mamy do Neapolu dość lekceważący stosunek. A był moment, kiedy była to jedna z największych metropolii na świecie, co w dalekiej przeszłości zdarzało się ośrodkom europejskim rzadko. Wyjąwszy epizod starożytnego Rzymu i Konstantynopola, największe miasta zawsze funkcjonowały w ludnej Azji, przede wszystkim w Chinach, ale także muzułmańskich państwach Bliskiego Wschodu i Afryki. Na przełomie XVI i XVII w. tą hierarchią zachwiał Neapol, rządzony przez ultrakatolickich Hiszpanów. To z tych czasów pochodzi większość imponujących zabytków miasta. Neapol powitał nas wieczorną ulewą tropikalnych rozmiarów. Mimo to przed gmachem jakiegoś okazałego budynku dzieciaki z zapałem grały w piłkę nożną. Następnego dnia poszliśmy sprawdzić, co to za miejsce. Okazało się, że to katedra. I w tym momencie Neapol mnie podbił. Gdzie indziej na świecie małolaty mogłyby rozgrywać mecz u wrót reprezentacyjnej świątyni? Tak, to prawda. Neapol nie jest zadbany. Ale w przeciwieństwie do wielu historycznych miejsc, z których najstraszniejsza jest Wenecja, nie sprawia wrażenia dekoracji teatralnych rozstawionych dla turystów. Ten moloch tętni autentycznym życiem lokalsów, do którego podłączają się przyjezdni. W wąskich uliczkach Centro Storico egzystuje kilka punktów, gdzie sprzedaje się „najlepszą pizzę na świecie”, i do knajpek tych ustawiają się kolejki. Ale są w nich i Japończycy, i miejscowi mieszczanie, którzy nie wyobrażają sobie zjedzenia późnej kolacji poza swą ulubioną pizzerią. To wspaniale bezpretensjonalne miejsce, o czym przesądzają gacie i bielizna zwisające z okien na wąskich uliczkach, które niekiedy otulają wspaniale zdobione kapliczki z Matką Boską. Z okien zwisają jeszcze ogromne błękitne flagi FC Napoli, a w barach można napotkać ołtarzyki Diega Armanda Maradony, który niegdyś poprowadził klub do mistrzostwa Włoch. Całkiem możliwe, że kiedyś zostanie zastąpiony przez ikony Arkadiusza Milika. Na jednym z placów obejrzeliśmy sobie mecz ligowy, podczas którego Milik strzelił dwie bramki i całe miasto wiwatowało na jego cześć. Nie powiem, to było przyjemne, a popularność naszego napastnika bije ciepłym rykoszetem w Polaków. To zatem dobry moment, żeby odwiedzić miasto pod Wezuwiuszem. Złodzieja w Neapolu napotkaliśmy jednego. W podmiejskiej kolejce do Pompejów (strasznie zapyziałe wagony, nie da się ukryć) jakiś nastolatek próbował obrobić starszego brytyjskiego turystę, ale ten okazał się chyba byłym komandosem, bo spuścił niedoszłemu kieszonkowcowi niezły łomot. A w ruinach Pompejów czekała na nas wystawa rzeźb Igora Mitoraja. Nie zamierzam umierać po zobaczeniu Neapolu. Bo na pewno tam wrócę. Igor Zalewski
Oto najdłuższa pizza na świecie! Ma prawie 2 kilometry
W Neapolu, uznawanym za ojczyznę pizzy, pobito wyjątkowy (wyjątkowo smaczny) rekord.
2 kilometry szczęścia Neapolitańscy kuchmistrzowie mieli apetyt nie tylko na pizzę, lecz także na rekord. Przygotowana przez nich pizza liczyła 1,8 km długości! To prawie 300 metrów więcej od poprzedniej rekordzistki, wypieczonej w Mediolanie w czasie zeszłorocznej wystawy Expo. Nazwiska twórców trafiły do Księgi rekordów Guinnessa, a sama pizza do żołądków Neapolitańczyków. Dochód ze sprzedaży najdłuższej pizzy na świecie przekazano na cele charytatywne. Tony sera! W przygotowaniach uczestniczyło 250 osób. Ugniatanie ciasta, przygotowanie dodatków i wypiekanie zajęło ekipie dokładnie 6 godzin i 11 minut. Wykorzystano do tego 5 opalanych drewnem pieców. Zużyto 2 tony mąki, 2 tony mozzarelli, 1,6 tony sosu pomidorowego, 200 l oliwy i 30 kg świeżej bazylii. Wszystko odbyło się w Neapolu, mieście uznawanym za ojczyznę pizzy.
Zwiedzając południe Włoch każdy powinien odwiedzić słoneczne Pompeje.
Pompejański Park Archeologiczny czynny jest codziennie od godz. 8.30 do 19.30 (od 1 listopada do 31 marca do 17.00). Ostatnie wejście możliwe jest półtorej godziny przed zamknięciem. Bilet wstępu kosztuje 11 euro. Dla osób poniżej 18. i dla obywateli UE powyżej 65. roku życia wstęp jest bezpłatny. Połowę ceny płacą obywatele UE, którzy nie ukończyli 25 lat. Muzeum archeologiczne w Neapolu znajduje się przy Piazza Museo 19, w samym sercu miasta. Tuż koło budynku znajduje się stacja metra. Muzeum czynne jest codziennie oprócz wtorku od 9.00 do 20.00. Uwaga, 1 maja będzie zamknięte. Bilet wstępu kosztuje 6,50 euro (normalny) i 3,25 euro (ulgowy). Sekretny Gabinet wciąż okryty jest tajemnicą. Aby go zwiedzić, należy zarezerwować wcześniej wizytę, tel. 00 39 815 441 14 94. Dzieci do lat czternastu mogą wejść wyłącznie z rodzicami lub opiekunami. Z Neapolu do Pompejów najlepszy dojazd zapewniają pociągi podmiejskie o nazwie Circumvesu- viana. Odjeżdżają średnio co pół godziny z dworca głównego przy placu Garibaldi. Aby dostać się pod główną bramę parku archeologicznego, należy skorzystać z linii Neapol – Sorrento (przystanek Pompei Villa dei Misteri). Uwaga, jest wiele innych połączeń do Pompejów, ale pociągi zatrzymują się w samym mieście, a nie w strefie archeologicznej. Szybkie połączenie kolejowe pomiędzy Rzymem a Neapolem sprawia, że można zwiedzić antyczne miasto, nie zatrzymując się na nocleg. Pociąg o nazwie Frecciarossa pokonuje tę trasę wciągu 1 godz. i 10 min. Bilet w jedną stronę kosztuje 44 euro. Podróż pociągiem Intercity kosztuje 20 euro i trwa 2 godz. 24 min. W Neapolu godne polecenia ze względu na rozsądną cenę i korzystne położenie są: B&B Dimora dei Giganti, via Violetto Giganti 55 (tel. +39 338 926 44 53, cena: od 30 do 43 euro za osobę) oraz B&B Soriano, via San Domenico Soriano 44 (www.bbsoriano44.com, cena: 30–37 euro na za osobę). Neapol to królestwo pizzy, która jest tu nie tylko wyjątkowo smaczna, ale i dostępna dla każdej kieszeni (5–6 euro). Warto też spróbować spaghetti z małżami (8–10 euro). Uwaga! Nigdy nie zamawiajcie menu turystycznego. 12–15 euro za dwa dania z deserem to kusząca cena, lecz nigdy nie idzie za nią jakość. Muzeum Archeologiczne w Neapolu należy do najstarszych muzeów na świecie. Jest bezpośrednim spadkobiercą Królewskiego Muzeum Burbonów, które powstało w 1586 r. Latem w Pompejach odbywają się koncerty i spektakle teatralne. Bilety z reguły dużo nie kosztują, a przeżycia są niezapomniane. W walentynki włoskie zakochane pary spotykają się w pompejańskim domu Casa dei Casti Amanti, nazwanym tak od znajdującego się w jego wnętrzu malowidła przedstawiającego dwoje kochanków. Ponoć jest to dobra wróżba na przyszłość.