National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-04T12:25:43.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Armia wirusów w walce z superbakteriami. Polscy naukowcy na tropie terapii przyszłości
items: Nowa nagroda dla naukowców. „Polski Nobel” to aż 400 tys. zł
items: Portret malowany światłem. Niezwykłe „odkrycie” polskiego archeologa w Grecji
items: Nagroda Nobla 2025: pełna lista laureatów. Kto zwyciężył w poszczególnych kategoriach?
items: Główna nagroda dla młodego polskiego badacza. 18-latek najlepszym matematykiem Europy
items: Polacy odkryli szczątki zaginionego polarnika – „Najbardziej nietypowe badania w mojej karierze”
items: Jeden z ojców bomby atomowej i laureat Pokojowej nagrody Nobla w jednej osobie – oto Józef Rotblat
items: Dlaczego lubimy się zakładać? Nawet najbardziej znani naukowcy obstawiają zakłady
items: Prof. Kazimierz Michałowski, archeolog, celebryta, dyplomata – podkast National Geographic Polska
items: Tajemnicze zgony w środowisku technologicznym. Ofiary były związane z badaniami nad AI
items: Kwazary, magnetary i rozbłyski gamma. 23-letni astrofizyk z Krakowa jest wschodzącą gwiazdą nauki
items: William James Sidis był geniuszem. Niestety, padł ofiarą ambicji swojego ojca
items: Fińska Dolina Krzemowa jest ukryta wśród lasów. Dzięki niej działa twoja elektronika
items: Benedykt Dybowski – superbohater polskiej nauki. Jego kariera rozkwitła dzięki… zesłaniu
items: Dominacja rycerzy zmieniła świat chrześcijański. Naukowcy ustalili, skąd przybywali
items: Hilary Koprowski to wybitny polski lekarz. Ocalił tysiące istnień dzięki opracowaniu szczepionek
items: Obawiano się, że to urządzenie zniszczy świat. Kto stoi za Wielkim Zderzaczem Hadronów?
items: Te polskie uczelnie mają powody do dumy. Znalazły się w prestiżowym Shanghai Ranking
items: Marian Smoluchowski jest dziś mało znany. Tymczasem był jednym z najgenialniejszych umysłów swoich czasów
items: Jan Czerski trafił na Syberię w ramach kary. Przekuł ją w długie i owocne badania naukowe
items: Michał Parniak dokonał niemożliwego. Polak stworzył najszybszą pamięć kwantową na świecie
items: Powstał niesamowity robot z twarzą z ludzkiej skóry. Ma mieć mimikę i służyć lepszej komunikacji
items: Geniusz porównywany z Einsteinem. W 1938 roku zaginął bez śladu
items: Przygoda życia na wyciągnięcie ręki. Polska Stacja Antarktyczna rekrutuje. Potrzeba m.in. kucharza i elektryka
items: James Clerk Maxwell jednym zestawem równań połączył trzy wielkie dziedziny fizyki. Kim był?

Armia wirusów w walce z superbakteriami. Polscy naukowcy na tropie terapii przyszłości
type: item
date: 2025-12-04T14:19:05.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: bakterie
subject: naukowcy
subject: polska
subject: terapia
subject: wirusy
description: Bakteriofagi mogą stać się realną alternatywą dla antybiotyków. Polscy naukowcy udowadniają, że te wirusy potrafią osłabić nawet najbardziej oporne bakterie, a terapia z ich udziałem może zmienić sposób leczenia ciężkich zakażeń. Szczególnie obiecująco wygląda zwalczanie tzw. biofilmu.
encoded: Problem superbakterii, czyli szczepów opornych na większość dostępnych antybiotyków, narasta na całym świecie. WHO wskazuje, że rozwój nowych klas antybiotyków praktycznie się zatrzymał, a większość powstających preparatów to modyfikacje istniejących. Terapie bakteriofagami (wirusami atakującymi bakterie) stają się więc coraz ważniejszą alternatywą. Mogą pomóc także w walce z najtrudniejszymi zakażeniami, na przykład takimi, w których doszło do wytworzenia biofilmu. Dr Bartłomiej Grygorcewicz z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego prowadzi badania nad zastosowaniem bakteriofagów w leczeniu trudnych zakażeń z biofilmem. Oporny biofilm: broń bakterii przed antybiotykami Biofilm to swego rodzaju bariera ochronna, wytwarzana przez bakterie na zainfekowanej powierzchni. To wielowarstwowa struktura mikroorganizmów, wytwarzająca się m.in. na implantach, cewnikach, ranach czy w drogach oddechowych. Są szczególnie odporne na leczenie, gdyż część mikrobów w ich wnętrzu przechodzi w stan uśpienia i pozostaje niewrażliwa na antybiotyki. Zespół dr. Grygorcewicza zbadał biofilmy mieszane, tworzone przez dwa groźne patogeny: gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus) i grzyb Candida albicans. Okazało się, że same fagi zwalczają bakterie, lecz nie dają rady usunąć całego biofilmu mieszanego. Ale ich pomoc i tak jest bezcenna w tzw. terapii skojarzonej (fagi plus antybiotyki i leki przeciwgrzybicze). Bakteriofagi pokonują biofilm Polscy naukowcy wykazali, że znaczenie ma także kolejność podawania: w modelu płynnym (zakażeniu rozwijającym się np. we krwi czy limfie) najskuteczniejsze było zastosowanie fagów, potem leku przeciwgrzybiczego, a na końcu antybiotyku. Na biofilmie najlepiej zadziałało jednoczesne podanie wszystkich trzech środków albo połączenie fagów z antybiotykiem przed włączeniem leku przeciwgrzybiczego. Same fagi nie przenoszą leków, ale osłabiają bakterie – naruszają ich strukturę, zwiększając wnikanie leków; bywa też, że antybiotyk ułatwia namnażanie fagów. Z tego …

bakteriofagi-6671276.jpg
width: 1733
height: 1264

Nowa nagroda dla naukowców. „Polski Nobel” to aż 400 tys. zł
type: item
date: 2025-11-20T09:53:55.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: nagroda nobla
subject: nagrody
subject: naukowcy
subject: polska
description: Polski Nobel to określenie odnoszące się do najbardziej prestiżowych nagród naukowych w Polsce, takich jak Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Nagroda Polskiej Akademii Umiejętności czy Nagroda Polskiej Akademii Nauk. Ta ostatnia to aż 400 tys. zł. Jej pierwszych laureatów poznamy w przyszłym roku.
encoded: Polski Nobel jest pojęciem, które od lat elektryzuje środowisko naukowe oraz opinię publiczną w kraju. Od Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, przez Nagrodę im. Jerzmanowskich, aż po nowe wyróżnienie Polskiej Akademii Nauk – polskie nagrody dla naukowców mają długą tradycję i ogromne znaczenie. Czym jest Polski Nobel i jakie nagrody naukowe obejmuje? Fraza „Polski Nobel” nie jest oficjalną nazwą żadnej nagrody, ale w świadomości społecznej oraz wśród naukowców i dziennikarzy oznacza najbardziej prestiżowe wyróżnienia dla badaczy w Polsce. Do tej kategorii zalicza się przede wszystkim: Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP), Nagrodę Polskiej Akademii Umiejętności im. Erazma i Anny Jerzmanowskich, Nagrodę Polskiej Akademii Nauk (PAN), ustanowioną w 2024 roku. Te trzy nagrody mają ogromne znaczenie zarówno dla naukowców, jak i rozwoju innowacji, technologii oraz myśli humanistycznej w Polsce. Nagroda Polskiej Akademii Nauk – nowe wyróżnienie dla wybitnych polskich badaczy W 2024 roku ogłoszono utworzenie Nagrody Polskiej Akademii Nauk. Jest to odpowiedź na wieloletnią dyskusję na temat potrzeby ustanowienia polskiego odpowiednika Nagrody Nobla. Nagroda ta będzie przyznawana od 2026 roku za osiągnięcia naukowe o realnym wpływie na światową naukę oraz innowacyjność prowadzonych w Polsce badań. Nagroda pieniężna wynosi 400 tys. zł. Laureaci otrzymają też statuetkę. Co roku może być przyznana jednej osobie lub maksymalnie trzem badaczom pracującym w zespole. Jury złożone z członków korporacji PAN wybierze laureatów na podstawie ich dorobku naukowego oraz wpływu prowadzonych badań na rozwój światowej nauki. To wyróżnienie ma podkreślać potencjał polskich naukowców do walki o najbardziej prestiżowe wyróżnienia na świecie i promować badania realizowane na terenie kraju. Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – prestiż i kategorie Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, często określana w mediach jako Polski Nobel, jest przyznawana od 1992 roku. Jej celem jest…

FABRIC-KOLAZ-32-6600490.jpg
width: 1575
height: 1050

Portret malowany światłem. Niezwykłe „odkrycie” polskiego archeologa w Grecji
type: item
date: 2025-10-31T13:43:13.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: archeologia
subject: grecja
subject: naukowcy
description: Prof. Kazimierz Michałowski, zwany też czasem polskim Indianą Jonesem, odcisnął swój ślad nie tylko w historii, ale też... na ścianie. W starym domu wykopaliskowym w Grecji archeolog dr Wojciech Ejsmond natknął się na jego portret, wykonany 100 lat temu światłem. Skąd się tam wziął?
encoded: Pasjonatom archeologii śródziemnomorskiej nie trzeba go przedstawiać. To dzięki prof. Kazimierzowi Michałowskiemu (1901–1981) wiele polskich misji archeologicznych pracuje w tak prestiżowych lokalizacjach jak świątynia Hatszepsut czy Aleksandria. Prof. Michałowski był założycielem Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Ta instytucja od ponad 50 lat prowadzi badania archeologiczne na obszarze basenu Morza Śródziemnego, Bliskiego Wschodu, a teraz również Zakaukaziu. To za jego sprawą w Muzeum Narodowym w Warszawie można podziwiać kolekcję zabytków z Sudanu i Egiptu. Wiele z tych artefaktów jest unikatowych. Śladami Michałowskiego Ta historia to dowód na to, że archeologiem jest się również na wakacjach. Dr Wojciech Ejsmond, badacz z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN wypoczywał w tym roku na greckiej wyspie Delos. Dr Ejsmond był świeżo po lekturze „Wspomnień” autorstwa prof. Michałowskiego. Naukowiec opisał tam swoje pierwsze doświadczenia na wykopaliskach na Delos. Jest tam też opowieść o jego niezwykłym portrecie sprzed 100 lat. Lampa naftowa jak pędzel „Na Delos poza moim skromnym wkładem w opracowanie wyników wykopalisk rozpoczętych przez Francuzów w roku 1904 z funduszów księcia de Loubat została po mnie jeszcze jedna pamiątka: mój portret, a ściślej mówiąc, czarna sylwetka wymalowana na ścianie pokoju stołowego” – wspominał prof. Kazimierz Michałowski w swojej książce. Każdy z członków Szkoły Francuskiej w Atenach prowadzących badana na Delos, musiał zostać uwieczniony w sylwetce, którą wykonywano, obrysowując cień padający na ścianie przy odpowiednio ustawionej lampie naftowej. Dr Ejsmond dostrzegł w czasie wizyty stanowiska archeologicznego na Delos stary dom wykopaliskowy. – Miałem szczęście – wewnątrz zastałem archeologów. Zapytałem o profile na ścianach i odkryłem, że „poczet” w salonie wciąż istnieje. Wśród nich znajduje się także profil Michałowskiego – część swoistego panteonu wielkich archeologów – przekaz…

michalowski-56accc4.jpg
width: 1575
height: 1050

Nagroda Nobla 2025: pełna lista laureatów. Kto zwyciężył w poszczególnych kategoriach?
type: item
date: 2025-10-13T09:56:51.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: chemia
subject: fizyka
subject: literatura
subject: medycyna
subject: nagroda nobla
subject: nagrody
subject: naukowcy
subject: pokój
description: W czyje ręce trafiła Nagroda Nobla 2025? Tradycyjnie na początku października poznajemy nazwiska laureatów w poszczególnych kategoriach. Oto lista zwycięzców.
encoded: W tym artykule: Nagroda Nobla 2025 – przewidywania Nagroda Nobla 2025: medycyna lub fizjologia Nagroda Nobla 2025: fizyka Nagroda Nobla 2025: chemia Literacka Nagroda Nobla 2025 Pokojowa Nagroda Nobla 2025 Nagroda Nobla 2025: ekonomia Polacy z Nagrodą Nobla Nagroda Nobla jest uznawana za najbardziej prestiżowe wyróżnienie w świecie nauki i nie tylko. Zgodnie z testamentem Alfreda Nobla, fundatora nagrody, od 1901 roku wyróżnienie przyznaje się w dziedzinie fizjologii lub medycyny, fizyki, chemii i literatury. Osobnymi kategoriami są Nagroda Pokojowa i Nobel z ekonomii. W czyje ręce trafi Nagroda Nobla 2025? Poniżej prezentujemy przewidywania oraz pełną listę tegorocznych zwycięzców. Nagroda Nobla 2025 – przewidywania Co roku specjaliści próbują przewidzieć, kto dostanie Nobla. Oto tegoroczne typy firmy analitycznej Clarivate, bazujące na liczbie cytowań artykułów naukowych. Medycyna lub fizjologia Andrea Ablasser, Glen N. Barber, Zhijian ‘James’ Chen – za badania nad układem odpornościowym, John E. Dick – za badania nad białaczką, Kenji Kangawa, Masayasu Kojima – za odkrycie greliny. Fizyka Ingrid Daubechies, Stéphane Mallat, Yves Meyer – za prace nad transformacją falkową, David P. DiVincenzo, Daniel Loss – za prace w dziedzinie komputerów kwantowych, Ewine F. van Dishoeck – za prace w dziedzinie astrochemii. Chemia Clifford P. Brangwynne, Anthony A. Hyman, Michael K. Rosen – za prace nad działaniem komórek, Jean-Marie Tarascon – za prace dotyczące przechowywania energii, Tao Zhang – za prace dotyczące katalizy. Ekonomia David Autor, Lawrence F. Katz – za analizy dotyczące nierówności i postępu technologicznego, Marianne Bertrand, Sendhil Mullainathan – za analizy dotyczące wpływu kultury i psychologii na ekonomię pracy, Nicholas Bloom – za analizy dotyczące wpływu niepewności na gospodarkę. Nagroda Nobla 2025: medycyna lub fizjologia Werdykt komitetu ze szwedzkiego Instytutu Karolinska poznaliśmy w poniedziałek, 6 października. Medycznego Nobla w tym roku dostali …

nobel-7673725.jpg
width: 2000
height: 1125

Główna nagroda dla młodego polskiego badacza. 18-latek najlepszym matematykiem Europy
type: item
date: 2025-09-25T09:20:36.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: konkursy
subject: matematyka
subject: naukowcy
description: Antoni Łuczak, tegoroczny maturzysta i absolwent XIV Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Warszawie, zajął pierwsze miejsce w prestiżowym Konkursie Unii Europejskiej dla Młodych Naukowców (EUCYS). Tym samym Polak trzeci rok z rzędu uzyskał w tej rywalizacji najwyższą pozycję. Ale to niejedyny zawodnik z naszego kraju, którego w tym roku nagrodzono. Mamy się czym chwalić!
encoded: Jest to jeden z najbardziej prestiżowych konkursów na świecie, w którym nagradzani są bardzo młodzi naukowcy. European Union Contest for Young Scientists, czyli Konkurs Unii Europejskiej dla Młodych Naukowców (EUCYS), jest inicjatywą Komisji Europejskiej, która istnieje od 1989 roku. Polska edycja, znana jako „Odkrycia”, prowadzona jest przez Fundusz ZDOLNI i to tutaj mogą zgłaszać się do współzawodnictwa młodzi naukowcy znad Wisły. Badacze konkurują w różnych kategoriach, które obejmują nauki ścisłe, przyrodnicze, technikę, nauki humanistyczne i społeczne. Antoni Łuczak – matematyk numer jeden Tym razem finał EUCYS 2025 miał miejsce w Rydze. Ta odsłona współzawodnictwa okazała się bardzo szczęśliwa dla polskich reprezentantów. Jedną z czterech równorzędnych pierwszych nagród oraz nagrodę honorową w postaci udziału w London International Youth Science Forum (LIYSF) otrzymał Antoni Łuczak. Jest to tegoroczny maturzysta i absolwent XIV Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Warszawie. Projekt Antoniego wprowadza nowe metody łączące ze sobą dwie pozornie odległe gałęzie matematyki. Dzięki niemu możliwe jest wykazanie zależności pomiędzy klasyczną geometrią szkolną a bardziej zaawansowanymi koncepcjami. – Wielu uczniów traktuje geometrię jako oderwany przedmiot, bez powiązania z resztą matematyki. Moje badania pokazują, że istnieją takie związki i że można stosować zaawansowaną teorię w dobrze znanym kontekście. Mam nadzieję, że dzięki temu więcej osób zainteresuje się matematyką na poziomie akademickim – mówi laureat. Fakt, że Polak zajął ponownie pierwsze miejsce, nie ma precedensu w historii EUCYS. Jednak za każdym razem główną nagrodę młodzi badacze znad Wisły otrzymują w innej kategorii. Nie tylko matematyka: 3D i nawozy Jury wyróżniło też Emila Pająka, absolwenta V Liceum Ogólnokształcącego im. A. Struga w Gliwicach. Otrzymał on nagrodą specjalną EIROForum w postaci tygodniowego stażu w Institute Laue-Langevin (ILL Award) w Grenoble. Mody badacz oprac…

EUCYS2025RigaAntoniLuczak02-f491c23.jpg
width: 2133
height: 3200

Polacy odkryli szczątki zaginionego polarnika – „Najbardziej nietypowe badania w mojej karierze”
type: item
date: 2025-08-12T10:45:12.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Traveler
subject: antarktyda
subject: antarktyka
subject: archeologia
subject: naukowcy
description: Szczątki brytyjskiego badacza Dennisa „Tinka” Bella odkryli przypadkowo polscy polarnicy z Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego. Bell zaginął w 1959 roku. – To najbardziej nietypowe badania w mojej dotychczasowej karierze – powiedział jeden z członków ekspedycji archeologicznej.
encoded: Spis treści: „Najbardziej nietypowe badania” Co udało się odkryć? Nie ma wątpliwość, kim był zmarły Na zagadkowe artefakty i ludzkie kości natknęli się w styczniu 2025 roku członkowie grupy 49. Polskiej Wyprawy Antarktycznej. Ich bazą jest Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego usytuowana nad Zatoką Admiralicji na Wyspie Króla Jerzego w archipelagu Szetlandów Południowych Natychmiast podjęto decyzję o zorganizowaniu wizji lokalnej przez specjalistów, zanim teren pokryje się śniegiem. Powstała grupa, w której składzie znaleźli się również archeolodzy. „Najbardziej nietypowe badania” – Bez wątpienia to najbardziej nietypowe badania w mojej dotychczasowej karierze. Choć mam doświadczenie polarne – w tym archeologiczne – ale nie miałem dotąd doświadczenia w archeologii glacjalnej – przekazał National Greographic Polska prof. Piotr Kittel, archeolog i geomorfolog, z Uniwersytetu Łódzkiego, który uczestniczył w ratowniczych badaniach archeologicznych. Oprócz niego w zespole znaleźli się antropolożka dr Paulina Borówka z Uniwersytetu Łódzkiego, glacjolog dr Dariusz Puczko z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN, archeolog dr Artur Ginter z Uniwersytetu Łódzkiego oraz geodeta Artur Adamek. Szczątki feralnego polarnika wytopiły się z lodowca, ale co ciekawe miejsce znalezienia jego szczątków, nie jest lokalizacją, w której zaginął. Lodowce, pod wpływem grawitacji, przemieszczają swoją masę lodu. Co udało się odkryć? Badacze podeszli do dokumentacji znaleziska w bardzo skrupulatny sposób. Zebrany materiał umieszczono w jednorazowych, ponumerowanych torbach inwentarzowych. Każdy odnaleziony artefakt i ludzkie kości zostały zadokumentowane fotograficznie i umieszczone przestrzennie dzięki sprzętowi GPS RTK. W ten sposób powstał szczegółowy model 3D. Naukowcy posiłkowali się też bezzałogowymi statkami powietrznymi, czyli dronami. Badacze nie zakładali wykopu archeologicznego. – Szczątki leżały głównie bezpośrednio na lodowcu, ewentualnie na niewielkiej, kilkucentymetr…

dennis-19acc2a.png
width: 900
height: 600

Jeden z ojców bomby atomowej i laureat Pokojowej nagrody Nobla w jednej osobie – oto Józef Rotblat
type: item
date: 2025-07-06T12:27:21.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: fizyka
subject: nagroda nobla
subject: naukowcy
subject: polska
description: Józef Rotblat był drugą osobą polskiego pochodzenia, która otrzymała Pokojową Nagrodą Nobla. Zanim utalentowanemu fizykowi przyznano to wyróżnienie, pracował nad bronią, która podczas II wojny światowej uśmierciła kilkadziesiąt tysięcy osób. Kim był fizyk, który wycofał się z prac nad najbardziej niszczycielską bombą? Za co Józef Rotblat dostał Nobla? Poniżej odpowiadamy na te pytania.
encoded: Spis treści: Wiedzą i talentem utorował sobie drogę do kariery Józef Rotblat w Projekcie Manhattan Działalność na rzecz pokoju na świecie Po udanym teście „Trinity”, Robert Oppenheimer sam siebie nazwał „niszczycielem światów”. Należy jednak pamiętać, że amerykański fizyk nie wynalazł bomby atomowej samodzielnie. Projekt Manhattan był przedsięwzięciem na ogromną skalę, przy którym pracowało wielu naukowców. W samym ośrodku Los Alamos badania prowadziło około 6 tys. ekspertów i inżynierów. Wśród nich znalazł się tylko jeden specjalista z Polski. Był nim Józef Rotblat. Wiedzą i talentem utorował sobie drogę do kariery Przyszły laureat Pokojowej Nagrody Nobla urodził się 4 listopada 1908 roku w Warszawie. Dorastał na Muranowie, w ubogiej rodzinie żydowskiej. Przyszły naukowiec nie miał łatwej drogi do wiedzy i wykształcenia. Rodziców nie było stać, by posłać go do gimnazjum, więc młody Józef uczył się w trzyletniej szkole rzemieślniczej. Po jej ukończeniu, zaczął pracować jako pomocnik elektryka, ale nie zamierzał rezygnować z dalszej edukacji. Wieczorami uczęszczał na wykłady prowadzone w Wolnej Wszechnicy Polskiej. W 1932 roku zdobył dyplom magistra fizyki. Jeszcze zanim ukończył szkołę, na jego talencie i intelekcie poznał się Ludwik Wertenstein, kierownik Katedry i Zakładu Fizyki Atomów Wolnej Wszechnicy Polskiej i Pracowni Radiologicznej im. Mirosława Kernbauma Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Rotblat został jego asystentem, a to otworzyło przed nim drzwi do dalszej kariery. W tym miejscu należy bowiem wspomnieć, że Wertenstein był studentem i asystentem Marii Skłodowskiej-Curie i znajomym Jamesa Chadwicka. Dysponował więc szerokimi kontaktami w środowisku naukowym, nie tylko w kraju, ale także za granicą. Sprytnym fortelem zapewnił sobie doktorat Wyniki doświadczeń przeprowadzanych prze Rotblata w Pracowni Radiologicznej z czasem stały się podstawą jego rozprawy naukowej. Problem polegał na tym, że Wolna Wszechnica Polska nie mogła przyznać stopnia doktora. N…

JozefRotblat-65a4eda.png
width: 900
height: 600

Dlaczego lubimy się zakładać? Nawet najbardziej znani naukowcy obstawiają zakłady
type: item
date: 2025-06-07T09:31:11.000Z
creator: Kazimierz Pytko
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: naukowcy
subject: psychologia
description: Uwielbiamy się ekscytować, mieć rację i wpływać na rzeczywistość. Zakładając się, spełniamy wszystkie te potrzeby, nie ryzykując przy tym zbyt wiele.
encoded: Spis treści: Potrzeba ekscytacji Zakłady motorem postępu Myślenie magiczne Zakłady Hawkinga W herbaciarni słynnego ośrodka badawczego Bell Laboratories popołudniami spotykali się naukowcy, by w swobodnej atmosferze porozmawiać o intrygujących problemach. Dyskusje często zamieniały się w trudne do rozstrzygnięcia spory i za najlepszy sposób ich zakończenia uznawano zakład. Jego zawarcie potwierdzano wpisem do specjalnej księgi, którą wypełniano przez kilkadziesiąt lat. Do 1990 r., kiedy to „Księga zakładów” zniknęła. Ukradł ją ktoś, kto nie potrafił przegrywać. Dziś taki „numer” niewiele by dał. Naukowe zakłady przeniosły się bowiem do internetu, a tam nic nie ginie. W serwisie Long Bets zawarto już setki formalnych naukowych zakładów. Np. o to, czy do 2030 r. powstaną sterowane całkowicie automatycznie samoloty pasażerskie albo czy w 2060 r. liczba ludności świata będzie mniejsza niż obecnie. Najdłużej na rozstrzygnięcie poczeka zakład o to, czy w 2150 r. będzie żyła przynajmniej jedna osoba urodzona w roku 2000. Potrzeba ekscytacji Nie tylko naukowcy uwielbiają się zakładać. Zakładamy się wszyscy i o wszystko. Każda sytuacja zawierająca element niepewności może być pretekstem do zakładu, a jedyną granicę stanowi wyobraźnia. Pewien Kanadyjczyk założył się o 15 tys. dolarów, że wytrzyma miesiąc mieszkania w męskiej łazience (wygrał). Gwiazdor NBA Shaquille O’Neil założył się z własnym menedżerem, że wejdzie bez zapowiedzi do Białego Domu (powstrzymali go agenci Secret Service). Przed piłkarskim mundialem w 2014 londyńscy bukmacherzy przyjmowali zakłady, czy urugwajski piłkarz Luis Suarez ugryzie w czasie meczu któregoś z rywali. Opłacało się zaryzykować – Suarez chapnął zębami Włocha Giorgio Chielliniego, za co miłośnicy zakładów inkasowali 175 funtów (za jednego postawionego). Jak mówi prof. Tomasz Zaleśkiewicz, kierownik Katedry Psychologii Ekonomicznej SWPS i Centrum Badań nad Zachowaniami Ekonomicznymi zakładając się, kieruje nami potrzeba ekscytacji. – Większość…

thorne-hawking-zaklad-8403536.jpg
width: 1024
height: 721

Prof. Kazimierz Michałowski, archeolog, celebryta, dyplomata – podkast National Geographic Polska
type: item
date: 2025-06-06T09:20:34.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: archeologia
subject: naukowcy
subject: starożytny egipt
description: To dzięki niemu polscy archeolodzy pracują dziś w najbardziej znanych lokalizacjach Egiptu – świątyni Hatszepsut czy w Aleksandrii. Czasem bywa określany polskim Indiana Jonesem, ale zdecydowanie lepiej troszczył się o zabytki – w podcaście National Geographic Polska rozmawiamy o prof. Kazimierzu Michałowskim.
encoded: Spis treści: Kim był prof. Kazimierz Michałowski? Nieznane i znane fakty z życia wybitnego archeologa Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Pretekstem do rozmowy jest zbliżająca się premiera filmu dokumentalnego na temat prof. Kazimierza Michałowskiego zatytułowanego „Profesor Michałowski. Droga do Faras”. Jego reżyserem jest Władysław Jurkow, którego gościmy w naszym studio. Władysław Jurkow jest reżyserem, dziennikarzem, autorem filmów dokumentalnych i programów telewizyjnych. Z zamiłowania jest historykiem sztuki i podróżnikiem. Dokumentuje wykopaliska archeologiczne w Egipcie i Sudanie, jest członkiem Stowarzyszenia Filmowców Polskich, laureatem wielu nagród na międzynarodowych festiwalach filmowych. Kim był prof. Kazimierz Michałowski? Prof. Kazimierz Michałowski (1901–1981) był założycielem Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego (CAŚ UW). Obecnie instytucja ta nosi jego imię. CAŚ UW od ponad 50 lat prowadzi badania archeologiczne na obszarze basenu Morza Śródziemnego, Bliskiego Wschodu, a teraz również Zakaukaziu. Dzięki talentom dyplomatycznym, organizacyjnym i naukowym prof. Michałowskiego polscy naukowcy rozpoczęli szeroko zakrojone badania na stanowiskach archeologicznych m.in. w Egipcie, Sudanie, Syrii czy na Cyprze. Jemu zawdzięczamy to, że w Muzeum Narodowym w Warszawie znajduje się spora kolekcja zabytków z Egiptu i z Sudanu. Wiele z tych artefaktów jest unikatowych. Nieznane i znane fakty z życia wybitnego archeologa Młodość prof. Michałowskiego przypadała na okres walki Polski o niepodległość. Jak opowiada Władysław Jurkow, nie od razu zajmował się archeologią. Najpierw studiował filozofię, romanistykę i historię sztuki. Gdy w końcu poznał archeologię, zakochał się w niej bez reszty. Prof. Michałowski był postacią poważaną i lubianą. W czasie wykopalisk w Egipcie przełamywał kolonialne bariery – witał się w robotnikami egipskimi uściskiem dłoni, czego nie robili kierownicy badań z zachodnich krajów. Jak opowi…

NG-Podcast-Indiana-1200x800-v3-5c41cb7.jpg
width: 1200
height: 800

Tajemnicze zgony w środowisku technologicznym. Ofiary były związane z badaniami nad AI
type: item
date: 2025-06-04T08:51:52.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: chiny
subject: naukowcy
subject: sztuczna inteligencja
description: W Chinach rośnie liczba zgonów wśród naukowców pracujących nad AI. Ofiary łączy udział w projektach kluczowych dla państwowego rozwoju technologii. Okoliczności ich śmierci budzą coraz więcej pytań.
encoded: W tym artykule: Śmierć naukowców od AI Tajemnicze zgony budzą niepokój Coraz więcej chińskich źródeł informuje o tajemniczych zgonach w środowisku naukowym związanym z rozwojem sztucznej inteligencji. Zdaniem wielu obserwatorów trudno tu mówić o przypadkowym zbiegu okoliczności. Wszystkich łączy jedno – udział w projektach uznawanych za strategiczne z punktu widzenia interesów państwa. Śmierć naukowców od AI Sprawę szczegółowo opisał dziennik „South China Morning Post”. W artykule przytoczona została m.in. historia Song Jiana, ważnego specjalisty z firmy Megvii Technology, zajmującej się rozpoznawaniem twarzy i systemami nadzoru. Ceniony ekspert zmarł nagle w czerwcu 2022 r. w wieku 45 lat, rozpoczynając czarną serię. Zaledwie rok później media obiegła informacja o śmierci 38-letniego Feng Yanghe, który rozwijał sztuczną inteligencję na potrzeby zastosowań wojskowych. Kolejnym ciosem dla chińskiego środowiska technologicznego okazała się strata uznanej postaci i współzałożyciela jednego z największych konglomeratów technologicznych w kraju, Tang Xiao’ou. W ostatnim czasie do grona zmarłych ekspertów dołączył He Zhi. 40-letni współzałożyciel firmy specjalizującej się w medycznych zastosowaniach sztucznej inteligencji kierował przełomowymi badaniami nad diagnostyką opartą na AI. Tajemnicze zgony budzą niepokój Niepokojące zgony w środowisku naukowym zajmującym się sztuczną inteligencją prowokują pytania nie tylko o możliwe tło polityczne, ale też o cenę, jaką płacą ci, którzy pracują na skrzyżowaniu postępu i władzy. Liu Shaoshan, szanowany chiński informatyk, ostrzega, że twórcy systemów AI mierzą się z ogromnym ciężarem odpowiedzialności – zarówno moralnej, jak i społecznej. W jego opinii to właśnie rozbieżność między oczekiwaniami wobec badaczy a rzeczywistością może prowadzić do dramatycznych konsekwencji. – Sztuczna inteligencja może również mieć znaczący wpływ na społeczeństwo w miarę rozprzestrzeniania się. Ten nieznany potencjał ogromnych zmian w społeczeństwi…

tajemnicze-zgony-naukowcow-87cdfab.jpg
width: 5120
height: 2700

Kwazary, magnetary i rozbłyski gamma. 23-letni astrofizyk z Krakowa jest wschodzącą gwiazdą nauki
type: item
date: 2025-05-09T14:01:05.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: badania naukowe
subject: fizyka
subject: naukowcy
description: Aleksander Lenart ma zaledwie 23 lata. Dopiero pisze pracę magisterską, ale już może się pochwalić ponad 400 cytowaniami artykułów naukowych, przy których współpracował. Zajmuje się superenergetycznymi rozbłyskami promieniowania gamma oraz metodami szacowania odległości do kwazarów. Młody astrofizyk, mimo szerokich możliwości, zdecydował się zostać w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i prowadzić dalsze badania z Polski.
encoded: Spis treści: Młody talent z Podkarpacia Od szkolnej pasji do współpracy z NAOJ Badania nad rozbłyskami gamma i kwazarami Zapytany o Aleksandra Lenarta, rzecznik Uniwersytetu Jagiellońskiego dr Marcin Kubat określił go mianem „naszej perełki”. Jeszcze lepszą opinię wystawiła mu profesor Maria Dainotti z Narodowego Obserwatorium Astronomicznego Japonii (NAOJ), która jest naukową mentorką Aleksandra. Młody talent z Podkarpacia – Aleksander jest z pewnością w górnym jednym procencie z ponad 150 studentów, których nadzorowałam – od poziomu szkoły średniej, do studiów magisterskich. Łączy w sobie bystre analityczne myślenie z silnym poczuciem naukowej ciekawości. Z mojego doświadczenia wynika, że talent rozwija się najlepiej, gdy jest wspierany przez nadzór i współpracę, co pokazuje ten przypadek. Widziałam, jak utalentowani studenci gubią swoją ścieżkę bez odpowiedniego przewodnictwa. Dlatego też wspieranie rozwoju Aleksandra w ciągu ostatnich pięciu lat było bardzo znaczące – mówi profesor Dainotti. Sama współpraca rozpoczęła się, gdy młody astronom był jeszcze w liceum, a ona sama pracowała na stanowisku adiunkta na Uniwersytecie Jagiellońskim. Kontynuuje współpracę w obecnej roli w NAOJ. – Kierowałam jego rozwojem naukowym, publikacjami i kierunkiem badań w astrofizyce wysokich energii. Spośród 12 recenzowanych publikacji, których jest współautorem, osiem powstało pod moim kierownictwem, ze mną jako główną autorką. Publikacje te stanowiły podstawę jego rozwoju akademickiego i widoczności na arenie międzynarodowej – dodaje profesor astronomii. Od szkolnej pasji do współpracy z NAOJ Jak to się stało, że uczeń liceum trafił pod opiekę cenionej badaczki? – Wszystko zaczęło się pod koniec gimnazjum. Dostrzegłem połączenie między kosmosem a fizyką, którą bardzo lubiłem. Nigdy nie byłem typem humanisty w szkolnym rozumieniu tego słowa. Wolałem piękno matematyki i fizyki – mówi Aleksander Lenart i dodaje, że miał szczęście do mentorów. – W szkole średniej trafiłem pod opiekę …

aleksander-lenart-1-8a136da.png
width: 900
height: 600

William James Sidis był geniuszem. Niestety, padł ofiarą ambicji swojego ojca
type: item
date: 2025-03-30T11:01:08.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Edukacja
subject: naukowcy
subject: wychowanie
description: William James Sidis był sensacją początku XX wieku. Dziś pamięta o nim niewielu, mimo że mówimy tu o geniuszu, który swoim ilorazem inteligencji wyprzedzał samego Alberta Einsteina. Sidis otrzymał potężny dar. Dar okupiony ogromną ceną. Przypomnijmy życiorys niezwykłego człowieka, któremu łatka cudownego dziecka ciążyła przez całe życie.
encoded: Spis treści: Kim był William James Sidis? William James Sidis obiektem okrutnego eksperymentu Cudowne dziecko czy geniusz wbrew własnej woli? Gdy inne kilkunastomiesięczne brzdące niezgrabnie artykułowały swoje pierwsze słowa, on czytał gazety. Kiedy jego rówieśnicy dopiero zaczynali składać zdania złożone, napisał pierwszą książkę, w dodatku w dwóch językach. Z genialnego dziecka przerodził się w genialnego młodzieńca, a później – w dorosłego, który miał szansę zapisać swoje nazwisko w historii nauki. Stało się inaczej. W rzeczywistości historia Williama Jamesa Sidisa nie jest opowieścią o geniuszu, który swoim IQ rozgniatał tuzów nauki, a o nieszczęśliwym człowieku, który geniuszem stał się wbrew własnej woli. Kim był William James Sidis? Każda dziedzina nauki ma swoich „gwiazdorów”. Archimedes, Isaac Newton, Karl Friedrich Gauss, Blaise Pascal, David Hilbert, Stefan Banach czy John Nash – każde z tych nazwisk jednoznacznie kojarzy się z matematyką. To zdumiewające, że w rozmowach o geniuszach, którzy swoją pracą zmieniali wyobrażenie o świecie, nazwisko bohatera tego artykułu pojawia się niezmiernie rzadko. Jest to tym bardziej zaskakujące, że Williama Jamesa Sidisa należy kojarzyć także z innymi dziedzinami, w tym z antropologią, kosmologią, socjologią czy językoznawstwem. Człowiek, który swoim ilorazem inteligencji wyprzedził Alberta Einsteina aż o 90 punktów (250 vs 160), posiadł ogromną wiedzę z wielu dziedzin. Mimo to przepadł gdzieś w odmętach historii. William James Sidis obiektem okrutnego eksperymentu Może to i lepiej. Sidis nie chciał być genialnym uczonym. Ta rola została mu narzucona jeszcze przed narodzinami. Rodzice nie traktowali go jak zwykłego dziecka. Dla nich był obiektem eksperymentu, który miał stać się żywym dowodem słuszności ich tezy. Ojciec Williama Sidisa był głodny wiedzy Borys Sidis, ojciec Williama, urodził się w 1867 roku, w Berdyczowie. Wywodził się z ubogiej żydowskiej rodziny i teoretycznie nie miał szans na zdobycie dobrego wyksz…

WilliamJamesSidis-fc4a445.png
width: 1200
height: 630

Fińska Dolina Krzemowa jest ukryta wśród lasów. Dzięki niej działa twoja elektronika
type: item
date: 2025-03-27T07:01:24.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Technologia
subject: Traveler
subject: badania naukowe
subject: elektronika
subject: finlandia
subject: inżynieria
subject: naukowcy
subject: telefon
description: To miasto znajduje się prawie na końcu świata. Otoczone jest przez gęste lasy i oddalone od wielkich metropolii. Mało kto o nim słyszał. Ale dzięki wywodzącym się stąd naukowcom i opracowywanym przez nich rozwiązaniom, działają urządzenia elektroniczne używane przez nas na co dzień.
encoded: Spis treści: Nauka, głupcze! „Bez nas nie byłoby niczego” Joensuu – młode miasto wśród lasów Jak uratować lasy i zbawić świat? Czy fotonika zatrzyma niekorzystne zmiany klimatu? Z okna lądującego samolotu widzę, oprócz niekończących się połaci drzew, liczne jeziora. Teraz pokryte są lodem i śniegiem. Obszar przywodzi na myśl trochę Alaskę. I słusznie, bo znajduje się mniej więcej na tej samej szerokości geograficznej, co najliczniejsze miasto najbardziej wysuniętego na północ stanu USA – Anchorage. Mikroskopijne lotnisko obsługuje miasto Joensuu we wschodniej części Finlandii – jest to stolica regionu Północnej Karelii. Jak to się stało, że tak odosobnione miejsce na mapie świata stało się kluczowym ośrodkiem zaawansowanych technologii? Nauka, głupcze! Gdy nie ma się wielu środków finansowych, należy skupić się na konkretnej rzeczy i wytrwale ją realizować. To najlepszy przepis na prowadzenie działalności naukowej, którą można przekuć w sukces. W przypadku nauki są to na przykład wdrożenia. Pod koniec lat 60. XX wieku Finlandia postawiła na badania w zakresie fotoniki. Pod tym bardzo pojemnym terminem kryją się wszelkie zagadnienia związane ze światłem. Wśród urządzeń „fotonicznych” są na przykład sensory, soczewki czy ekrany urządzeń. Jednym z kluczowych ośrodków rozwijających technologie fotoniczne jest właśnie Uniwersytet Wschodniej Finlandii w Joensuu. Finlandia nie szczędzi środków na badania i rozwój. W 2021 roku przeznaczono na ten cel blisko 3% produktu krajowego brutto, dla porównania Polska – dwa razy mniej. „Bez nas nie byłoby niczego” W Joensuu spotykam Juhę Purmonena z konsorcjum Photonics Joensuu. Ekspert wyjaśnia mi, że sukces w dziedzinie fotoniki w tym odległym mieście przyszedł dopiero po kilku dekadach badań. – To co tutaj robimy, jest bardzo ważne, ale niewielu ludzi o tym wie – zaznacza. Bo okazuje się, że wiele komponentów opracowywanych tutaj trafia do urządzeń mobilnych, stosowanych jest w przemyśle czy w technologiach związanych z komunikacj…

joensuu-104a858.png
width: 900
height: 600

Benedykt Dybowski – superbohater polskiej nauki. Jego kariera rozkwitła dzięki… zesłaniu
type: item
date: 2025-03-09T08:56:32.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: historia polski
subject: ludzie
subject: naukowcy
description: Benedykt Dybowski odkrył nieznane gatunki zwierząt, prowadził działalność dobroczynną i patriotyczną. Cudem uniknął kary śmierci, którą zmieniono na zesłanie. A tam, w dalekich ostępach Syberii, rozwinął skrzydła jako naukowiec.
encoded: Spis treści: Co odkrył Benedykt Dybowski? Dlaczego Benedykt Dybowski prowadził badania z dala od Polski? Benedykt Dybowski – gigant polskiej nauki i filantrop Ostatni akt długiego życia Dybowskiego Benedykt Dybowski miał tak bogate życie, że jego biografią można obdzielić co najmniej kilka osób. Urodził się 13 maja 1833 roku w Adamarynie w dzisiejszej Białorusi, a zmarł w wieku blisko 100 lat 31 stycznia 1930 roku w Kijowie. Był człowiekiem renesansu, interesowały go różne dziedziny nauki, ale też angażował się w działalność charytatywną. Był zatem: biologiem, zoologiem, limnologiem, lekarzem, profesorem, pisarzem i działaczem społecznym. Co odkrył Benedykt Dybowski? Benedykt Dybowski opublikował ponad 350 prac naukowych. Poświęcone były przede wszystkim przyrodzie. Oto wybrane dokonania Dybowskiego na polu naukowym: odkrycie kilka nowych gatunków ryb; opisanie nowego podgatunku jelenia wschodniego, który określany jest teraz jako „jeleń Dybowskiego”. Jelonka można zobaczyć w Polsce – w starej części wrocławskiego ZOO naprzeciwko Baszty Niedźwiedzi, obok wybiegów reniferów i manuli. Odkrycia dokonał niedaleko Władywostoku; badanie endemicznej fauny jeziora Bajkał, odkrycie 88 gatunków mięczaków i kilku gąbek (naukowo opisał je później jego brat – Władysław). Ciekawostką jest to, że obwoźne laboratorium było na płozach. Benedykt Dybowski urządził je wspólnie z innym zesłańcem – Wiktorem Godlewskim. A narzędzia niezbędne do pracy badawcze wykonali własnoręcznie. Badania były trudne, bo temperatura spadała kilkadziesiąt stopni poniżej zera; zebranie zbiorów przyrodniczych i etnograficznych z Azji, które obecnie znajdują się w kilku placówkach muzealnych w Polsce i w Ukrainie: Muzeum Etnograficznego w Krakowie, Muzeum i Instytutu Zoologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie oraz Muzeum Zoologicznego Uniwersytetu Lwowskiego. Obiekty te zgromadził w latach 1879–1883, gdy pełnił rolę lekarza na rosyjskim kontrakcie rządowym na Syberii, Kamczatce i Wyspach Komandorskich. Dla…

MarianDubieckiHenrykWohlBenedyktDybowskiFeliksZienkowicziLeonDabrowski-5ebe2c3.jpg
width: 3500
height: 2788

Dominacja rycerzy zmieniła świat chrześcijański. Naukowcy ustalili, skąd przybywali
type: item
date: 2025-01-21T09:30:45.000Z
subject: Historia
subject: europa
subject: historia
subject: naukowcy
subject: rycerze
description: Pojawienie się w Europie strzemion – nowinki rodem z Chin – rozpoczęło erę rycerstwa. Zakończył ją inny wynalazek: broń palna. Te kilkaset lat dominacji rycerzy całkiem zmieniło chrześcijański świat, wykreowało nowe elity, ideały i bohaterów.
encoded: Spis treści: Duma Franków Kosztowna siła zbrojna Końsko-ludzkie pociski Honor i zbrodnie Pierwsi polscy rycerze Zbroja na kredyt Heros zabity z arkebuza Obserwując ze wzniesienia pole bitwy pod Nikeą, sułtan Kilidż Arslan I nie mógł otrząsnąć się ze zgrozy. Władca państwa Rum w Anatolii wojował w swym życiu z wieloma przeciwnikami, ale najeźdźcy z Zachodu kompletnie go zaskoczyli swą determinacją i sposobem walki. Strzały z łuków odbijały się od ich hełmów i pancerzy. Gdy gnali w stronę szyków Kilidż Arslana, pochylali swe niezwykle długie włócznie i zmiatali muzułmańskich wojowników z siodeł, zanim ci zdążyli zadać ciosy. Przybysze przetaczali się niczym walec po wyznawcach Proroka, obalając ich małe koniki, tratując i siekąc mieczami. Sułtan miał przewagę w ludziach, rzucał więc do walki wciąż nowe posiłki. Ale nie zdołał przechylić szali zwycięstwa na swoją stronę. Zanim zapadł zmierzch 16 maja 1097 r., wycofał się zdruzgotany. A straszliwi wojownicy z Zachodu mogli kontynuować marsz na Wschód, w stronę grobu Chrystusa, który zamierzali odbić z rąk muzułmanów. Zachodnie rycerstwo znajdowało się u szczytu swej potęgi. Droga, którą przeszło, była jednak dość kręta. Duma Franków Wśród państw barbarzyńskich, które powstały na gruzach Imperium Rzymskiego, na początku VIII w. wybijało się królestwo Franków w dzisiejszej północnej Francji. W tamtych czasach władcy barbarzyńców mieli armie złożone z przybocznej drużyny wojowników, zabierali też na wojnę uzbrojonych mężczyzn na co dzień uprawiających rolę. Frankowie walczyli pieszo, posługując się włóczniami i toporkami „francisca”, którymi miotali w przeciwnika. Byli też otwarci na nowinki. A w Europie pojawił się właśnie sprytny wynalazek z Chin – strzemiona. Dzięki nim jeździec pewniej trzymał się w siodle, mógł się zaprzeć, uderzając włócznią, narażał się też na mniejsze ryzyko spadnięcia z konia przy zadawaniu ciosów na boki. To dawało przewagę w walce z armiami złożonymi w większości z piechoty. Według części histor…

Ed-Stone-61090fe.jpg
width: 1200
height: 630

Hilary Koprowski to wybitny polski lekarz. Ocalił tysiące istnień dzięki opracowaniu szczepionek
type: item
date: 2024-12-14T13:23:26.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: badania
subject: badania naukowe
subject: choroby
subject: medycyna
subject: naukowcy
subject: szczepionki
subject: wirusy
description: Szczepionkę przeciwko wirusowi polio, wywołującemu chorobę Heinego-Medina, opracował wybitny polski lekarza i wakcynolog, Hilary Koprowski. Dzięki niemu ta przerażająca choroba zniknęła niemal zupełnie. Pracował też nad szczepionkami podawanymi w… warzywach. Poznajcie tę nietuzinkową postać.
encoded: Spis treści: Dzieje Hilarego Koprowskiego Co wynalazł Hilary Koprowski? Koprowski i walka o dobre imię Hilary Koprowski urodził się 1916 r. w Warszawie, ale już w wieku 23 lat wyemigrował z Polski. Na stałe osiadł w USA, gdzie dokonywał przełomowych odkryć z dziedziny medycyny. Zmarł w 2013 roku w Filadelfii. Dzieje Hilarego Koprowskiego Koprowski określany bywa człowiekiem renesansu. Urodził się w rodzinie o korzeniach żydowskich. Początkowo wcale nie było takie oczywiste, że zwiąże swoje życie z medycyną i wakcynologią. Z Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Reja w Warszawie wyniósł wielkie zamiłowanie do poezji, a dzięki zajęciom w Warszawskim Konserwatorium nauczył się gry na pianinie. „Ze swym usposobieniem pasjonata miał szczere zacięcie zostać koncertującym pianistą. Później, kontynuując pełną sukcesów karierę naukową w medycynie, nie rozstawał się podczas podróży służbowych z nutami ulubionych utworów” – pisze we wspomnieniu o Koprowskim prof. Andrzej B. Legocki. Jeszcze przed II wojną światową ukończył studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W momencie rozpoczęcia wojny przebywał poza krajem, co być może zmieniło jego życie. We Włoszech zgłosił się jako ochotnik do służby medycznej wśród osób chcących zaciągnąć się do oddziałów polskich, organizowanych w państwach niezajętych przez Niemców. Jednak już w 1940 roku opuścił Europę wraz ze swoją rodziną. Początkowo trafił do Brazylii, gdzie rozpoczął pracę w Laboratorium Żółtej Febry. A w 1944 roku na stałe przeniósł się do miejscowości Wynnewood pod Filadelfią. Tam mieszkał do końca życia. Co wynalazł Hilary Koprowski? Szczepionka przeciw polio Największym dokonaniem polskiego medyka było opracowanie pierwszej skutecznej szczepionki przeciwko chorobie Heinego-Medina . Było to ważne dokonanie, bo choroba ta jest bardzo dotkliwa. Jest to ostra wirusowa choroba zakaźna wywołana przez trzy typy wirusa polio. Szerzy się głównie drogą pokarmową lub, w mniejszym stopniu, drogą kropelkową. Wirus atakuje układ …

hilary-koprowski-88b535b.jpg
width: 1024
height: 847

Obawiano się, że to urządzenie zniszczy świat. Kto stoi za Wielkim Zderzaczem Hadronów?
type: item
date: 2024-11-26T10:32:12.000Z
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: cern
subject: eksperyment
subject: fizyka
subject: książki
subject: naukowcy
description: Urządzenie badające Wielki Wybuch może zniszczyć Ziemię – głosił nagłówek w 1999 roku, kiedy w USA uruchamiano Relatywistyczny Zderzacz Ciężkich Jonów. W podobnym tonie niektóre media informowały o uruchomieniu Wielkiego Zderzacza Hadronów w Europie. Kto stoi za jego budową i czy faktycznie coś nam groziło?
encoded: Spis treści: Czym jest Wielki Zderzacz Hadronów? Kim był twórca Wielkiego Zderzacza Hadronów? Teorie spiskowe na temat Wielkiego Zderzacza Hadronów LHC i jego eksperymenty Z wizytą w Wielkim Zderzaczu Hadronów 10 września 2008 roku fizycy na całym świecie z niecierpliwością oczekiwali na uruchomienie największej maszyny na świecie – Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC, Large Hadron Collider). Czym jest Wielki Zderzacz Hadronów? LHC to kolisty zderzacz protonów o długości dwudziestu siedmiu kilometrów zbudowany w CERN-ie niedaleko Genewy, sto metrów pod ziemią na granicy między Francją a Szwajcarią. Urządzenie powstało w formie pomysłu w 1984 roku, jego budowa została zatwierdzona przez Radę CERN-u w 1994 roku. Po ćwierć wieku prac miała po raz pierwszy przyspieszać protony. Dla walijskiego fizyka Lyndona („Lyna”) Evansa, który nadzorował LHC jako dyrektor projektu od momentu jego powstania w 1994 roku, było to zwieńczenie całej kariery w budowaniu akceleratorów cząstek. Kim był twórca Wielkiego Zderzacza Hadronów? Evans sprawia wrażenie osoby skromnej, życzliwej i praktycznej. Ta skromność polega na rzadkim wspominaniu w wywiadach o własnej karierze, ale pseudonim trochę zdradza jego charakter. „Atomowy Evans” to niepowstrzymana siła stojąca za LHC. Evans pracuje w CERN-ie od 1969 roku. Jednak w trakcie kariery był wszędzie tam, gdzie potrzebowano jego wiedzy, podążając za zderzaczami o coraz wyższych energiach: od supersynchrotronu protonowego 300 GeV w CERN-ie po Tevatron w Fermilabie i Nadprzewodzący Superzderzacz w Teksasie. Kiedy prace nad tym ostatnim zostały wstrzymane, LHC okazał się przyszłością fizyki cząstek, a urzeczywistnienie tego projektu stało się racją bytu Evansa. „Naukowiec nie może osiągnąć nic większego” – wyznał. Evans ma świadomość ogromu swych dokonań i wciąż czuje się onieśmielony za każdym razem, gdy wchodzi do tunelu LHC. Jego funkcja przy budowie zderzacza polegała na nadzorowaniu około dwóch i pół tysiąca pracowników CERN-u oraz kolejnych …

PortraitofLynEvansLHCProjectLeader-8ff9c3a.jpg
width: 4256
height: 2832

Te polskie uczelnie mają powody do dumy. Znalazły się w prestiżowym Shanghai Ranking
type: item
date: 2024-11-18T12:47:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: naukowcy
subject: politechnika
subject: studenci
description: Polskie uczelnie mogą konkurować z najlepszymi na świecie. Najnowszy Shanghai Ranking's Global Ranking of Academic Subjects wyróżnił sześć polskich instytucji, w tym Politechnikę Wrocławską. Zobacz, które inne polskie uczelnie znalazły się w gronie najlepszych w prestiżowym rankingu.
encoded: Spis treści: Znamy wyniki Shanghai Ranking Polskie uczelnie docenione na świecie Prestiżowe grono naukowców W ostatnim czasie coraz częściej słyszymy o sukcesach młodych polskich naukowców na arenie międzynarodowej. Tyczy się to zarówno osób w wieku szkolnym, jak i tych z wyższym wykształceniem. Historycznym sukcesem może pochwalić się między innymi Michał Parniak. Polak stworzył bowiem najszybszą pamięć kwantową na świecie. Branża badawcza uważnie przygląda się też Kornelii Wieczorek. Eksperci uważają, że odkrycia i projekty licealistki z Polski mają szansę zrewolucjonizować naukę – w szczególności medycynę. Znamy wyniki Shanghai Ranking Najbardziej utytułowani młodzi polscy naukowcy często uczą się za granicą, jednak Polska również może poszczycić się prestiżowymi uniwersytetami. Co roku w naszym kraju naukę na uczelniach wyższych podejmują nie tylko Polacy, ale też ambitni studenci z Europy i innych kontynentów. Potwierdzeniem dobrego poziomu nauczania na polskich uczelniach jest też najnowszy ranking Shanghai Ranking's Global Ranking of Academic Subjects (GRAS). To jeden z najbardziej renomowanych i uznawanych międzynarodowych rankingów uczelni, który ocenia osiągnięcia instytucji akademickich w poszczególnych dziedzinach naukowych. Ranking ten jest publikowany przez organizację Academic Ranking of World Universities (ARWU), znaną także jako Shanghai Ranking. Zestawienie cieszy się prestiżem ze względu na swoją metodologię oraz obiektywne kryteria oceny. Polskie uczelnie docenione na świecie W najnowszym rankingu Shanghai Ranking's Global Ranking of Academic Subjects uwzględniono 1900 uczelni z 96 krajów, w tym sześć polskich instytucji w kategoriach inżynierii mechanicznej oraz nauk o pomiarach. Najwyżej spośród polskich uczelni uplasowała się Politechnika Wrocławska, zajmując 150. miejsce. Kolejną na liście jest Politechnika Opolska, która znalazła się w drugiej setce. W trzeciej i czwartej setce sklasyfikowano Politechnikę Gdańską, Politechnikę Poznańską oraz…

Wroclaw-budynekpolitechniki-09787bd.jpg
width: 5915
height: 3929

Marian Smoluchowski jest dziś mało znany. Tymczasem był jednym z najgenialniejszych umysłów swoich czasów
type: item
date: 2024-11-13T12:58:29.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: fizyka
subject: naukowcy
subject: polska
description: Marian Smoluchowski był jednym z najgenialniejszych umysłów swoich czasów. Swoją przełomową pracą w sposób szalenie istotny wpłynął na rozwój fizyki i gdyby nie jego przedwczesna śmierć, z całą pewnością mielibyśmy jeszcze jednego laureata Nagrody Nobla w tej dziedzinie. Co odkrył Marian Smoluchowski? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Kim był Marian Smoluchowski? Biografia Mariana Smoluchowskiego Działalność górska Zasługi Mariana Smoluchowskiego Kiedy umarł Marian Smoluchowski? Jest uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich naukowców przełomu XIX i XX wieku. Z wyników prowadzonych przez niego badań korzystał sam Albert Einstein. Wkład, który wniósł do światowej fizyki jest nieoceniony, a jego nazwisko jest wymieniane wśród największych tuzów tej dziedziny, jak Maria Skłodowska-Curie, Karol Olszewski, Marian Danysz czy Jerzy Pniewski. Mowa o Marianie Smoluchowskim. Kim był Marian Smoluchowski? Marian Smoluchowski zapisał się w historii jako fizyk teoretyk i pionier fizyki statycznej. Był profesorem na Uniwersytecie Lwowskim i Uniwersytecie Jagiellońskim. A także prezesem Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika. Nie można nie wspomnieć, że Marian Smoluchowski był nie tylko wybitnym naukowcem, ale także miłośnikiem gór. Zapisał na swoim koncie wybitne osiągnięcia w taternictwie i alpinizmie. Był także jednym z pionierów narciarstwa. Biografia Mariana Smoluchowskiego Marian Smoluchowski urodził się 28 maja 1872 roku, w miejscowości Vorderbrühl pod Wiedniem. Jego ojciec, Wilhelm Ritter von Smolen Smoluchowski, był kierownikiem referatu do spraw polskich w kancelarii cesarza Franciszka Józefa I. Matka Smoluchowskiego, Teofila ze Szczepanowskich, pochodziła z zasłużonej dla Polski rodziny. Jej dziadek, Antoni Popliński, był poznańskim wydawcą i dyrektorem Biblioteki Raczyńskich, natomiast brat, Stanisław Szczepanowski, pionierem przemysłu naftowego. Edukacja i wyjazd za granicę Kształcił się w założonej przez cesarzową Marię Teresę szkole rycerskiej w Wiedniu. Później studiował fizykę na Uniwersytecie Wiedeńskim, który ukończył z najwyższym wyróżnieniem. Po uzyskaniu tytułu doktora, wyjechał za granicę. Od 1896 do 1897 roku pracował w Paryżu, Glasgow i Berlinie. W stolicy Francji był słuchaczem wykładów najwybitniejszych teoretyków. Pod kierunkiem Gabriela Lippmanna zgłębia…

MarianSmoluchowski-61f8939.jpg
width: 1200
height: 630

Jan Czerski trafił na Syberię w ramach kary. Przekuł ją w długie i owocne badania naukowe
type: item
date: 2024-11-10T12:02:39.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: badania naukowe
subject: geografia
subject: geologia
subject: naukowcy
subject: polacy
subject: syberia
description: Jan Czerski wielkimi literami zapisał swoje nazwisko historii nauki. Jego osiągnięcia w zakresie geologii, paleontologii i badań Syberii miały ogromne znaczenie, zarówno do Polski, jak i dla Rosji, gdzie spędził większość swojego życia. W jaki sposób polski badacz trafił do tej niegościnnej krainy? Na to inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Kim był Jan Czerski? Życiorys Jana Czerskiego Najważniejsze osiągnięcia Jana Czerskiego Śmierć Jana Czerskiego Jan Czerski pozostawił po sobie imponujący dorobek naukowy. Jego prace w dziedzinie geologii, paleontologii i geografii Syberii są kamieniem milowym w badaniach nad tym niegościnnym regionem. Przyglądając mapom azjatyckiej części Rosji, łatwo można zauważyć, że nazwisko polskiego badacza pojawia się na nich nader często. Kim był Jan Czerski? Jan Czerski zapisał się w historii jako wybitny geolog, paleontolog, przyrodnik i jeden z najbardziej zasłużonych badaczy rozległej Syberii. Był także powstańcem styczniowym. Za udział w zrywie spadły na niego carskie represje. Na Syberię trafił przymusowo, ale został tam z własnej woli. Życiorys Jana Czerskiego Jan Czerski urodził się 15 maja 1845 roku, w majątku Swolna (na terenie dzisiejszej Białorusi). Pochodził z drobnoszlacheckiej rodziny, która wywodziła się z okolic Mińska. Nauki pobierał w gimnazjum w Wilnie, które wówczas było jednym z najważniejszych ośrodków kształcenia na terenie zaboru rosyjskiego. W trzeciej klasie przeniósł się do Instytutu Szlacheckiego. Gdy wybuchło powstanie styczniowe, przygotowywał się do matury. Udział w powstaniu styczniowym Podobnie jak wielu jego rówieśników, Czerski przyłączył się do walki o niepodległość Polski. Mimo że miał dopiero osiemnaście lat, nie brakowało mu odwagi i determinacji w walce z zaborcą. Po upadku zrywu, został ujęty przez rosyjskie wojska. Jako uczestnika powstania, skazano go na zesłanie w głąb Imperium Rosyjskiego. Zesłanie na Syberię i przymusowa służba w wojsku Karę odbywał w liniowym batalionie w Omsku. Była to niezwykle surowa kara, zwłaszcza że Czerski był młodym, wątłym chłopakiem. Sześcioletnia służba w carskiej armii mocno nadwątliła jego zdrowie, co miało o sobie dać znać w przyszłości. Warunki były wyjątkowo trudne, ale młody zesłaniec nie był pozostawiony samemu sobie. W Omsku trafił pod opiekę Polaków – inżyniera Marczewskiego i n…

JanCzerski-191af58.jpg
width: 1200
height: 630

Michał Parniak dokonał niemożliwego. Polak stworzył najszybszą pamięć kwantową na świecie
type: item
date: 2024-09-04T06:46:13.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: fizyka
subject: fizyka kwantowa
subject: naukowcy
description: Kolejny młody naukowiec z naszego kraju może pochwalić się przełomowym dokonaniem. Mowa o dr. hab. Michale Parniaku, uważanym za jednego najwybitniejszych młodych fizyków w Polsce.
encoded: Spis treści: Michał Parniak – młody geniusz Najszybsza pamięć kwantowa na świecie Polacy przyszłością fizyki Michał Parniak wraz ze swoim zespołem stworzył najszybszą pamięć kwantową znaną ludzkości. Młody geniusz rozpoczął zaawansowane prace badawcze jeszcze na studiach. Miał więc niewiele ponad 20 lat. Już wtedy jego osiągnięcia były imponujące. Michał Parniak – młody geniusz Udało mu się na przykład splątać membranę mechaniczną ze spinami atomów. Tym samym pobił światowy rekord hybrydowego kwantowego splątania obiektów widocznych gołym okiem. Przełomowe osiągnięcie pozwala na zaobserwowanie stanów kwantowych w skali makroskopowej. To okazało się kluczowym krokiem w zrozumieniu, jak świat klasyczny, znany nam wszystkim, łączy się ze światem kwantowym. Polska i reszta świata usłyszała o Michale Parniaku nieco później. Początkiem rewolucji w świecie fizyki kwantowej, której czołowym bohaterem stał się Polak, był rok 2016 r. Wtedy jeszcze, będąc doktorantem, wraz z zespołem rozpoczął prace nad pamięcią kwantową, nie wiedząc, że w tym samym czasie w Chinach, przy wsparciu ogromnych środków finansowych, powstaje podobne urządzenie. Gdy jednak wyniki badań zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Nature Communications”, świat nauki wstrzymał oddech. Okazało się, że pamięć kwantowa stworzona przez Polaków jest trzy razy szybsza od chińskiej. Tym samym zyskała tytuł najszybszej pamięci kwantowej na świecie. Najszybsza pamięć kwantowa na świecie Powstała pamięć kwantowa jest nie tylko najszybsza, ale i najbardziej pojemna na świecie. Technologia ta opiera się na chmurze zimnych atomów umieszczonych w próżni. Absorbują one fotony. Dzięki pamięci kwantowej możliwe stało się przechowywanie i przetwarzanie rekordowej liczby fotonów. W praktyce oznacza to stworzenie swego rodzaju procesora kwantowego. Takie przełomowe rozwiązanie jest szczególnie przydatne w dziedzinie komunikacji kwantowej, która stanowi przyszłość w bezpiecznym przesyłaniu danych. Michał Parniak, dziś …

Michal-Parniak-25e0a15.png
width: 1200
height: 630

Powstał niesamowity robot z twarzą z ludzkiej skóry. Ma mieć mimikę i służyć lepszej komunikacji
type: item
date: 2024-06-26T10:03:31.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: japonia
subject: naukowcy
subject: roboty
subject: Wolny czas
description: Japońscy naukowcy opracowali metodę osadzania żywych kultur skóry na sztucznym rusztowaniu. Powstała uśmiechająca się twarz, która jest jednocześnie mocna i elastyczna. Dzięki tym badaniom roboty przyszłości mają zyskać możliwość wyrażania emocji w sposób zrozumiały dla ludzi.
encoded: W tym artykule: Jak zrobić humanoidalnego robota Na wzór ludzkiej skóry Dla ludzi i kosmetyków Przyzwyczailiśmy się myśleć o robotach jako o urządzeniach o humanoidalnym kształcie, jednak zbudowanych ze stali i plastiku. Z kolei w serialach i filmach od dekad pokazuje się maszyny, które są nieodróżnialne od ludzi. Takie wizje zakładają, że roboty przyszłości zostaną pokryte żywą tkanką. Przez to z wyglądu będą takie same jak my. Czy taka fantazja ma szanse ziścić się w rzeczywistości? Grupa naukowców z University of Tokyo właśnie dokonała milowego kroku na drodze do zbudowania prawdziwej biologicznej maszyny. W czasopiśmie naukowym „Cell Reports Physical Science” ukazała się praca, w której badacze pokazują twarz uśmiechającego się robota. Pokrywają ją kultury ludzkiej skóry, które w nowatorski sposób zostały przytwierdzone do sztucznego podłoża. Zdaniem badaczy, w przyszłości taka „twarz” powinna pokazywać emocje w zrozumiały dla ludzi sposób. Oraz stanowić idealny model dla przemysłu kosmetycznego, pozwalający testować preparaty przeciwzmarszczkowe. Jak zrobić humanoidalnego robota Stworzona na potrzeby badań skóra to mieszkanka ludzkich komórek wyhodowana na rusztowaniu z kolagenu. Następnie tak przygotowana skóra umieszczona została na podstawie z żywicy wydrukowanej na drukarkach 3D. Diabeł jednak tkwi w szczegółach. Umieszczenie ekwiwalentu ludzkiej skóry na sztucznym materiale dotychczas dawało marny wynik. Skóra mogła się zsuwać. Rozwiązaniem miało być użycie metalowej ramy wyposażonej w kotwiczki i przylepnej warstwy, na które nakładano skórę. Klej jednak mógł zbijać się w grudki, co sprawiało, że robot tracił humanoidalny wygląd. Na wzór ludzkiej skóry Nowe podejście zakładało odtworzenie mechanizmu, który łączy naszą skórę z mięśniami. To elastyczne więzadła, które u ludzi i zwierząt znajdują się w tkankach podskórnych. Dzięki nim nasza skóra jest jednocześnie odporna na rozciąganie i wytrzymała. Naukowcy wymyślili, jak zbudować sztuczny odpowiednik więza…

powstal-niesamowity-robot-z-twarza-z-ludzkiej-skory-ma-miec-mimike-i-sluzyc-lepszej-komunikacji1-a4e7939.jpg
width: 488
height: 348

Geniusz porównywany z Einsteinem. W 1938 roku zaginął bez śladu
type: item
date: 2024-03-31T13:21:54.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: albert einstein
subject: Edukacja
subject: geniusz
subject: naukowcy
description: W 1938 r. włoski fizyk Ettore Majorana nagle znikł. Czy porównywany z Einsteinem i Fermim geniusz popełnił samobójstwo czy wybrał życie w klasztorze? A może zaczął pracować przy superbroni Hitlera?
encoded: W tym artykule: Kim był Ettore Majorana? Co się stało z geniuszem fizyki? Martwy albo nowo narodzony Zniknął nie tylko Majorana Hipotezy na temat zaginięcia Majorany Czy Włoch wolał Hitlera? Czy Ettore Majorana został porwany? Przypadkowe odkrycie Kolejny fałszywy ślad Co tak naprawdę się stało z Ettore Majoraną? Spotkali się po raz pierwszy jesienią 1927 roku na Uniwersytecie Rzymskim Sapienza. Przyszły współtwórca bomby atomowej Enrico Fermi miał 26 lat i właśnie objął katedrę fizyki. 21-letni Ettore Majorana był jego najzdolniejszym studentem. Gdy 11 lat później Fermi odbierał w Sztokholmie Nagrodę Nobla za „wytworzenie w reakcjach z neutronami nowych pierwiastków promieniotwórczych”, w całych Włoszech trwały poszukiwania zaginionego Majorany. Po raz ostatni widziano go 25 marca 1938 r. na pokładzie statku „Tirrenia” między Palermo a Neapolem. Od tego czasu wszelki słuch po fizyku zaginął. Kim był Ettore Majorana? Urodzony w 1906 r. w Katanii Ettore Majorana już jako dziecko zdumiewał swymi niezwykłymi zdolnościami matematycznymi. Po maturze, idąc za przykładem dziadka i ojca, rozpoczął studia na wydziale inżynierii. Nie ukończył ich, bo postanowił przenieść się na fizykę. Dyscyplina ta pod koniec lat 20. XX w. przeżywała we Włoszech złoty okres. Oprócz wspomnianego Fermiego, który kierował mieszczącym się przy rzymskiej ulicy Panisperna Instytutem Fizyki, światową sławę zdobyli: Franco Rasetti, Emilio Segrè (laureat Nagrody Nobla z 1959 r.), Bruno Pontecorvo, Edoardo Amaldi, Enrico Volterra. Wszyscy przeszli do włoskiej historii jako „chłopcy z ulicy Panisperna”. Majorana był jednym z nich. Choć od tajemniczego zniknięcia genialnego fizyka upłynęło ponad 80 lat, włoska prokuratura definitywnie zamknęła sprawę dopiero kilka lat temu. Orzekła, że Ettore Majorana opuścił kraj, a w latach 1955–1959 mieszkał pod przybranym nazwiskiem w Wenezueli. Śledczym nie udało się jednak odpowiedzieć na kluczowe pytanie. Dlaczego wybitny fizyk, którego Fermi porównywał do Galile…

ettore-majorana-55617cb.jpg
width: 1024
height: 761

Przygoda życia na wyciągnięcie ręki. Polska Stacja Antarktyczna rekrutuje. Potrzeba m.in. kucharza i elektryka
type: item
date: 2024-01-19T15:20:00.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: antarktyda
subject: antarktyka
subject: naukowcy
subject: polacy
subject: praca
subject: praca za granicą
subject: Wolny czas
description: Polska Stacja Antarktyczna im. H. Arctowskiego rekrutuje na kolejną wyprawę. To wspaniała przygoda w odizolowanej od reszty świata krainie lodu i dzikiej przyrody. Wśród poszukiwanych są: szef kuchni, lekarz, mechanik i informatyk.
encoded: W tym artykule: Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego rekrutuje Arctowski – powstaje nowa infrastruktura polskiej stacji Dlaczego warto posiadać stacje polarne? Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego jest całoroczną jednostką naukowo-badawczą, która czasem określana jest jako nieformalna polska „ambasada” na jedynym na świecie niezamieszkanym kontynencie. Uruchomiono ją 46 lat temu w archipelagu Szetlandów Południowych, na wyspie Króla Jerzego. Takich jednostek w rejonie w rejonie Antarktyki jest około czterdziestu. Stacja znajduje się w miejscu odosobnionym, gdzie panują czasem bardzo trudne warunki pogodowe. Dlatego zawsze ktoś tam jest i opiekuje się infrastrukturą. Polscy polarnicy nieustannie prowadzą też tam badania. Ich zakres jest naprawdę szeroki. Na stacji badacze zajmują się oceanografią, geologią, glacjologią, meteorologią, ale głównie biologią i ekologią. Potrzebni są jednak nie tylko naukowcy, ale też personel, który zapewni właściwe funkcjonowanie stacji. Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego rekrutuje Stacja ogłosiła właśnie rekrutację na 49. wyprawę. Termin składania aplikacji mija 23 lutego 2024 roku. Stacja kompletuje dwie grupy: zimującą, która będzie przebywać w stacji przez okres całego roku (od października do listopada kolejnego roku) i składa się z ok. 8-10 osób i letnią, która pracuje w stacji od listopada do końca marca. Kogo potrzeba? Kierownik Wyprawy – pełni nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem Polskiej Stacji Antarktycznej im. H. Arctowskiego i realizacją programów naukowych i zadań grupy technicznej; Obserwator ekologiczny – m.in. obrączkuje oraz zakłada nadajniki na kormorany antarktyczne, mapuje i prowadzeni cenzusu gniazd wybranych gatunków ptaków; Operator bezzałogowych statków powietrznych (UAV) – wykonuje naloty UAV w zakresie prowadzonych monitoringów; Elektronik/Opiekun sprzętu naukowego/Asystent terenowy – m.in. nadzoruje, konserwuje i remontuje urządzenia łącznościowe i telefoniczne…

stacja-antarktyczna-21acb67.jpg
width: 2592
height: 1944

James Clerk Maxwell jednym zestawem równań połączył trzy wielkie dziedziny fizyki. Kim był?
type: item
date: 2023-11-19T11:56:43.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: elektryczność
subject: fizyka
subject: historia
subject: nauka
subject: naukowcy
subject: Społeczeństwo
description: Był największym idolem samego Alberta Einsteina. Jego prace legły u podstaw nowoczesnego, stechnicyzowanego świata. Był też największym z naukowców swojego pokolenia. Chociaż James Clerk Maxwell to dla nas przede wszystkim fizyk, był on również całkiem utalentowanym poetą.
encoded: W tym artykule: James Clerk Maxwell – rodzina Dzieciństwo i edukacja Pierwsze prace naukowe i studia Przełomowe idee Maxwella Elektryczność i magnetyzm Teoria elektromagnetyzmu Równania Maxwella Śmierć Maxwella James Clerk Maxwell przyszedł na świat 13 czerwca 1831 roku w Edynburgu. Urodził się w domu wybudowanym na polecenie jego ojca w eleganckiej części Edynburga, tzw. Nowym Mieście, powstałym po wojnach napoleońskich. Pochodził z zamożnej i ustosunkowanej rodziny. James Clerk Maxwell – rodzina Jego ojciec, John Clerk Maxwell z Middlebie, był adwokatem i członkiem Towarzystwa Królewskiego w Edynburgu. Matka, Frances Cay, była córką szkockiego admirała nadzorującego procesy morskie. Małżonkowie poznali się późno i pobrali, gdy byli już po trzydziestce. Ich pierwsze dziecko – Elżbieta – zmarło w dzieciństwie. Jedyny syn urodził się, gdy małżonkowie mieli po ponad 40 lat. Innymi słowy, młody James mógł liczyć na dostatnie dzieciństwo i świetne wykształcenie. Wkrótce po narodzinach Jamesa, rodzina przeniosła się do swojej 500-hektarowej posiadłości w Glenlair, niedaleko Dumfrie. Wszystko wskazuje na to, że Maxwell od najmłodszych lat wykazywał niezaspokojoną ciekawość. Z zapisków i listów rodziny wynika, że najczęstszymi słowami wypowiadanymi przez małego Jamesa były: „O co w tym chodzi?”. Dzieciństwo i edukacja Początkowo edukacją syna zajmowała się matka. Niestety, zmarła na raka, gdy James miał zaledwie osiem lat. Chłopcem opiekował się ojciec oraz kuzynostwo. Wynajęto również prywatnego nauczyciela, który po krótkim czasie został zwolniony za nieuzasadnione besztanie chłopca. Jest to o tyle ciekawe, że w XIX wieku kary cielesne były na porządku dziennym, a większość ustosunkowanych rodziców nie interesowała się zbytnio życiem swoich dzieci. James miał szczęście. Był kochany i zadbany. 10 najstarszych uniwersytetów w Europie – w jakich okolicznościach powstały? Początki szkolnictwa wyższego w Polsce sięgają 1364 roku, kiedy przed żakami swe podwoje otworzył Uniwer…

james-clerk-maxwell-fot-eth-bibliothek-portr-08164-wikimedia-commons-public-domain-9b323e1.jpg
width: 3000
height: 1503