National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-20T10:15:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Nie spotkasz tu tłumów. Oto najpiękniejsze i najbardziej niedoceniane skarby natury
items: Dlaczego w miastach rodzi się mniej dzieci? Naukowcy odkryli w naszych ciałach biologiczny przełącznik
items: „Rzeka za bardzo skręca” a „ptaki są strasznie głośne”. Podlasie publikuje „negatywne” recenzje regionu i podbija serca internautów
items: Lis bawi się jak pies? To tylko pozory – ostrzegają eksperci
items: Wilki potrafią używać narzędzi? Kamera uchwyciła coś, czego nikt się nie spodziewał
items: Tłuste jedzenie zimą wcale nie jest naturalne. Przysmaki drwali powinny być raczej sprzedawane latem?
items: Tajemnicze trzęsienia ziemi na Santorynie. Naukowcy odkryli zaskakujące powiązanie
items: 15 polskich cudów natury, o których turyści z zagranicy mówią „Wow!”
items: Podgorzałka madagaskarska wróciła – biolog odnalazł kaczkę uznaną za wymarłą
items: Kaszmir to Szwajcaria subkontynentu indyjskiego. Czym ten położony w Indiach i Pakistanie region przyciągał turystów?
items: Fiordy to dzika natura północy. Widoki zapierają dech w piersiach
items: Jakie gatunki przetrwają zmianę klimatu? Najczęściej nie te, na których nam zależy
items: Największy wodospad na świecie jest mylony z Niagarą. Tymczasem leży na innym kontynencie
items: Oto pięć najstraszniejszych jezior na świecie. Nauka wyjaśnia ich fenomen
items: Bobry w ogniu krytyki. Jak te zwierzęta pomagają (lub przeszkadzają) w walce z powodziami
items: Ptasi paradoks: bieliki w Polsce zaadoptowały młodego myszołowa
items: NoTrashNoTrace pokazuje, jak prosto nie śmiecić!
items: Landroid Vision, czyli rewolucja w ogrodzie
items: Największy park narodowy w Polsce ma 59 tys. hektarów powierzchni. To unikatowe miejsce na skalę Europy
items: Gdzie na majówkę w Polsce? Poznaj propozycje z całego kraju
items: Litwa – kraj tysiąca lasów, jezior i łąk
items: Traveler 4/24
items: Wieczna zmarzlina topnieje, uwalniając rakotwórczy gaz. Jest bezwonny i bezbarwny
items: Na Ziemi żyje zwierzę, którego cykl dobowy trwa nie 24 godziny, ale 48. Co to za stworzenie?
items: Zwierząt świecących w ciemności jest znacznie więcej. Nietóre gatunki to prawdziwe zaskoczenie

Nie spotkasz tu tłumów. Oto najpiękniejsze i najbardziej niedoceniane skarby natury
type: item
date: 2026-06-20T10:14:23.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: natura
subject: przyroda usa
subject: stany zjednoczone
description: Najbardziej spektakularne miejsca na naszej planecie nie zawsze są tymi, które regularnie pojawiają się na okładkach przewodników i w mediach społecznościowych. W czasach, gdy wiele słynnych atrakcji zmaga się z problemem overtourismu, coraz więcej podróżnych szuka kierunków pozwalających obcować z naturą w spokojniejszej i bardziej autentycznej atmosferze. Wśród nich nie brakuje miejsc zachwycających krajobrazami, dziką przyrodą i niezwykłymi zjawiskami naturalnymi, które wciąż pozostają poza głównym nurtem turystyki. Gdzie można znaleźć takie niedoceniane perełki?
encoded: Choć miliony turystów każdego roku odwiedzają najbardziej znane cuda natury, wiele równie imponujących miejsc nadal pozostaje w ich cieniu. Najnowsze badanie przeprowadzone przez islandzką markę outdoorową Icewear postanowiło sprawdzić, które naturalne atrakcje świata są oceniane przez odwiedzających znacznie lepiej, niż mogłaby sugerować ich popularność. W tym celu przeanalizowano około 54 tys. opinii zamieszczonych w Google dotyczących 75 przyrodniczych atrakcji z różnych zakątków globu. Recenzje oceniano m.in. pod kątem występowania pozytywnych określeń takich jak „piękny”, „niesamowity” czy „relaksujący”, tworząc ranking miejsc oferujących wyjątkowe doświadczenia, a jednocześnie pozostających poza turystycznym mainstreamem. Wyniki pokazują, że niektóre z najbardziej niezwykłych cudów natury świata wciąż czekają na odkrycie przez szersze grono podróżników. Najbardziej niedoceniane cuda natury w USA. Te miejsca zachwyciły turystów Choć Stany Zjednoczone od lat przyciągają miliony turystów do takich ikon przyrody jak Wielki Kanion, Yellowstone czy Yosemite, najnowsze badanie pokazuje, że największe uznanie odwiedzających zdobywają często miejsca pozostające nieco poza głównym nurtem turystyki. Na szczycie rankingu znalazł się las deszczowy Hoh w stanie Waszyngton, położony na terenie Parku Narodowego Olympic. Ten niezwykły ekosystem, należący do największych lasów deszczowych strefy umiarkowanej w Ameryce Północnej, zachwyca gęstą zielenią, potężnymi cedrami, jodłami i klonami pokrytymi warstwami mchów. Właśnie tutaj niemal 70% opinii zawierało wyjątkowo pozytywne określenia. Drugie miejsce zajęło Jezioro Kraterowe w Oregonie, które powstało w wyniku potężnej erupcji wulkanicznej około 7700 lat temu. Dziś jest najgłębszym jeziorem w Stanach Zjednoczonych i słynie z niezwykłej przejrzystości oraz intensywnie niebieskiej barwy wody. Turyści odwiedzający ten zakątek kraju podkreślają nie tylko spektakularne widoki, ale również możliwość aktywnego wypoczynku przez cały…

Studlagil-eda6410.jpg
width: 8256
height: 5504

Dlaczego w miastach rodzi się mniej dzieci? Naukowcy odkryli w naszych ciałach biologiczny przełącznik
type: item
date: 2026-05-25T08:51:03.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: dna
subject: ludzie
subject: natura
subject: płodność
subject: rozmnażanie
description: Biolodzy od dekad obserwują tą samą zależność – gdy tylko na małej przestrzeni pojawia się zbyt wiele osobników, to natura sama zaciąga hamulec ręczny. Kury w ścisku znoszą mniej jaj, a zagęszczone populacje gryzoni rodzą mniejsze mioty. Najnowsze badanie ujawnia jedna szokujący, biochemiczny powód tego zjawiska. Zwierzęta same wysyłają sygnały, które niszczą ich własne DNA. Tylko… dlaczego?
encoded: Gdy globalna populacja ludzka zbliża się do poziomu 8,3 miliarda ludzi – co oznacza potrójny wzrost w stosunku do roku 1950 – świat mierzy się z paradoksalnym zjawiskiem. Choć na Ziemi jest nas coraz więcej, to globalne wskaźniki dzietności gwałtownie spadają: z 5 urodzeń na kobietę w połowie ubiegłego wieku do zaledwie 2,3 w 2021 roku. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) już co szósta osoba na świecie doświadcza niepłodności. Przez lata winą obarczano czynniki ekonomiczne, stres miejski czy niedobór zasobów. Jednak zespół naukowców z Uniwersytetu Kolorado w Boulder pod kierunkiem prof. Dinga Xue udowodnił, że u podłoża tego problemu leży głęboko zakorzeniony, ewolucyjny mechanizm biologiczny. Wyniki ich przełomowych analiz zostały opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma „Nature Communications”. Ścisk działa na nas jak promieniowanie Odkrycia dokonano przez czysty przypadek. Zespół prof. Xue badał tzw. efekt boczny wywołany promieniowaniem (RIBE). Zjawisko to występuje u pacjentów onkologicznych: poddane radioterapii komórki nowotworowe wysyłają sygnały chemiczne, które uszkadzają sąsiadujące, całkowicie zdrowe tkanki, powodując m.in. wypadanie włosów czy zaburzenia reprodukcyjne. Już w 2017 roku na łamach Nature prof. Xue opisał ten proces u modelowego organizmu – nicienia C. elegans. Okazało się, że komórki poddane stresowi radiacyjnemu wydzielają specyficzne białko o nazwie proteaza cysteinowa CPR-4. Białko to krąży po organizmie i niszczy DNA zdrowych komórek. Co kluczowe dla nas – ssaki, w tym myszy oraz ludzie, posiadają niemal identyczny odpowiednik tego chemicznego posłańca, zwany katepsyną B. Prawdziwy przełom nastąpił jednak wtedy, gdy badacze przyjrzeli się nicieniom, które nie były poddawane żadnemu promieniowaniu, ale żyły w ogromnym zagęszczeniu. Ku zdumieniu biologów, na poziomie molekularnym zwierzęta w tłumie wyglądały dokładnie tak, jakby zostały napromieniowane. Mutacje przekazywane z pokolenia na pokolenie Naukowcy zaczęli ma…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-05-22T104719.369-965e636.jpg
width: 2700
height: 1800

„Rzeka za bardzo skręca” a „ptaki są strasznie głośne”. Podlasie publikuje „negatywne” recenzje regionu i podbija serca internautów
type: item
date: 2026-04-28T08:01:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: instagram
subject: natura
subject: podlasie
subject: recenzja
description: „Rozczaruj się w naturze” – tak brzmi nowe hasło województwa podlaskiego, które wybrało nietypowy sposób na przyciągnięcie uwagi turystów. Postawili na szczerość, publikując w swojej kampanii malownicze widoki z Podlasia, ale okraszone jedno-gwiazdkowymi recenzjami „rozczarowanych” odwiedzających, które pokazują skalę tego, z czym mierzą się w social-mediach. Wiecie, że śpiewające ptaki mogą przeszkadzać w rozmowie, a jezioro być „zbyt przezroczyste”?
encoded: Nowa kampania województwa podlaskiego to nie tylko marketingowy strzał w dziesiątkę, ale także ważna lekcja biologii i ekologii. Pokazuje nam, że w szalonym pędzie miejskiego życia zapominamy, że Natura nie będzie dostosowywać się do naszych wymagań – i to jest w niej właśnie najpiękniejsze. Na Podlasiu widać to jak na dłoni. „Rzeka ciągle skręca, zamiast płynąć prosto” Jednogwiazdkowe recenzje zwykle mają zniechęcić nas do odwiedzenia restauracji, ale w przypadku Podlasia... działa to nieco inaczej. Województwo celuje w jasno określonego turystę – innego niż Pani Barbara, dla której spływ kajakowy meandrującą Narwią był prawdziwą udręką – z powodu nadmiernej ilości skrętów. Innego niż Pani Anna, dla której skandalem było to, że podczas 5-kilometrowego spaceru widziała tylko stare, przewrócone drzewa, których „nikomu nie chce się sprzątnąć”. Innego niż Pan Mateusz, dla którego przezroczystość Czarnej Hańczy jest „trochę straszna”, bo nawet na jej środku widać dno, co jest „nienormalne”. Nie takiego, jak Pan Paweł, który nie mógł pływać na motorówce przez strefę ciszy i musiał wiosłować „jak w średniowieczu”. I wreszcie innego niż Pan Jan, dla którego ptaki były zbyt głośnie i „nie szło pogadać”. Podlaska natura kompletnie ignoruje ludzkie potrzeby Na szczęście dla wielu nie ma nic bardziej zachęcającego do odwiedzin niż takie „negatywne” recenzje. Podlasie chce przyciągnąć tych, z którymi rezonuje nowe hasło województwa: „Rozczaruj się w Naturze. To najlepsze, co może Cię spotkać”. Za kampanię odpowiada agencja White Bits. Dlaczego to działa? Kampania Podlaskiego to podręcznikowy przykład marketingu autentyczności, ale wykorzystanego w słusznej sprawie. Ludzie przecież podświadomie szukają miejsc, które nie są „pod linijkę”. Podlasie pokazując, że miejsce jest zbyt dzikie, zbyt naturalne i zbyt nieprzewidywalne, przyciąga konkretną grupę odbiorców. To zaproszenie dla świadomego turysty, który zamiast prostego, uregulowanego kanału, wybierze „trudną” rzekę, a zamiast…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-04-27T134838.186-eec718c.jpg
width: 2813
height: 1875

Lis bawi się jak pies? To tylko pozory – ostrzegają eksperci
type: item
date: 2025-11-30T12:47:24.000Z
creator: Marti Trgovich
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: lisy
subject: natura
subject: ssaki
subject: udomowienie
subject: zwierzęta
description: Czy lisy stają się udomowione? Filmy na TikToku pokazują zwierzęta, które podchodzą do ludzi i zachowują się jak domowe pupile. Ale czy to naprawdę oznacza udomowienie?
encoded: Spis treści: Udomowienie a habituacja – co mówi nauka? Dlaczego lisy podchodzą do ludzi? Lis to nie pies – uważaj, zanim go dotkniesz Czy lisy były kiedyś udomowione w historii ludzkości? Eksperyment Rosjan – kiedy lis naprawdę staje się domowy Czy będziemy kiedyś mieć udomowione lisy? Eksperci nie zostawiają złudzeń Filmy z przyjacielskimi, łagodnymi lisami, które podchodzą do ludzi i jakby chcą się bawić, robią furorę na TikToku. Ale to, że jakiś gatunek jest towarzyski, wcale nie znaczy, że jest udomowiony. W filmie na TikToku, który ma ponad milion wyświetleń, dziki lis bawi się czymś w rodzaju piłki. Pozwala jej stoczyć się ze wzgórza, po czym za nią goni. Wideo jest oznaczone hashtagiem #domesticatedfox. – Pewnie z daleka patrzył, jak psy bawią się w aport – pisze jeden z komentujących. – On też po prostu chce być grzecznym chłopcem. W innym filmie na TikToku dziki lis podchodzi do wyciągniętej ludzkiej ręki. Zauroczony komentujący żartuje: – Skoro nie do głaskania, to czemu wygląda jak do głaskania? Seria viralowych filmów w mediach społecznościowych sprawia, że wiele osób w internecie spekuluje, iż lisy „same się udomawiają”. Czyli stają się coraz bardziej przyjazne ludziom bez świadomej ingerencji człowieka i bez celowej selektywnej hodowli. Ale czy to prawda? Udomowienie a habituacja – co mówi nauka? Żeby uznać zwierzę za udomowione, musi dojść zarówno do zmian behawioralnych, jak i fizycznych. Zwierzęta stają się łagodniejsze, a z czasem często także mniejsze niż ich dzicy krewni. – Ostatecznym rozstrzygnięciem są geny – mówi Blake Morton, badacz zachowania zwierząt z Uniwersytetu w Hull w Wielkiej Brytanii. Nie wystarczy, że w jednym pokoleniu danego gatunku pojawi się łagodniejsze podejście do ludzi. Te zachowania i cechy muszą zostać przekazane potomstwu. Istnieją dowody, że część współczesnych lisów wykazuje drobne oznaki udomowienia. W jednym badaniu stwierdzono, że lisy żyjące w miastach mają krótsze pyski i mniejsze czaszki niż lisy z terenów wiejs…

2025-11-26-132038-Are-foxes-becoming-domesticated--National-Geographic--Sluzbowy--Microsoft-E-72b52ae.png
width: 1311
height: 868

Wilki potrafią używać narzędzi? Kamera uchwyciła coś, czego nikt się nie spodziewał
type: item
date: 2025-11-22T12:47:16.000Z
creator: Carolyn Wilke
subject: Przyroda
subject: badania
subject: dzikie zwierzęta
subject: ekologia
subject: natura
subject: wilki
subject: zwierzęta
description: Wilczyca z Kolumbii Brytyjskiej może być pierwszym dzikim wilkiem, którego przyłapano na użyciu narzędzi. Nagranie z monitoringu zaskoczyło badaczy i uruchomiło debatę w środowisku naukowym.
encoded: Spis treści: Jak wyglądało działanie wilczycy? Czy psowate mogą używać narzędzi? Trwa naukowy spór o interpretację Wilki i ludzie na wspólnym terytorium Choć naukowcy różnią się w ocenach, to zachowanie sugeruje, że wilki mogą być mądrzejsze, niż sądziliśmy. W 2023 roku wzdłuż wybrzeża Kolumbii Brytyjskiej zaczęto znajdować w tajemniczy sposób uszkodzone pułapki na kraby. Naród Heiltsuk (Haíɫzaqv), rdzenna społeczność z tego regionu, zastawił je, by odławiać destrukcyjne, inwazyjne europejskie kraby zielone. Czasem pułapki były całkowicie zniszczone. Innym razem ich sieci były porozrywane. Ktokolwiek plądrował pułapki, zawsze dobierał się do plastikowych pojemników z przynętą, w których znajdowały się kawałki śledzia albo mięsa z lwów morskich. Wyglądało to na sprawkę wilków lub niedźwiedzi. Jednak wiele uszkodzonych pułapek pozostawało pod wodą także podczas odpływu, więc może winne były wydry morskie? Aby to sprawdzić, naukowcy we współpracy z Heiltsuk Guardians – grupą strażników, którzy monitorują terytorium i prowadzą własne badania – w maju 2024 roku ustawili kamerę skierowaną na podwodną pułapkę na kraby. Kamera zarejestrowała wilczycę wyjadającą przynętę z pułapki. W nowym badaniu opisującym to zachowanie, opublikowanym w czasopiśmie „Ecology and Evolution”, badacze sugerują, że może to być pierwszy opisany przypadek użycia narzędzia przez dzikiego wilka. Jak wyglądało działanie wilczycy? Nagranie pokazuje samicę wilka, która wychodzi z wody, trzymając w pysku boję. Cofając się, idzie po kamienistej plaży i odkłada boję na ziemię. Potem wraca do wody i chwyta zębami linę wychodzącą z boi, by przyciągnąć niewidoczny jeszcze obiekt bliżej brzegu. Gdy pułapka – stożek z metalowego stelaża pokrytego siecią – wynurza się z wody, wilczyca chwyta ją pyskiem i przeciąga na płyciznę. Następnie przeciska się nosem przez sieć i przegryza ją, uwalniając pojemnik z przynętą. Zjada swoją przekąskę i odchodzi. Kyle Artelle, współautor badania i ekolog z SUNY College of Env…

2025-11-18-134329-This-might-be-the-first-recorded-tool-use-by-a-wild-wolf--National-Geographic--ba278b4.png
width: 1219
height: 869

Tłuste jedzenie zimą wcale nie jest naturalne. Przysmaki drwali powinny być raczej sprzedawane latem?
type: item
date: 2025-10-27T13:45:52.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: fast food
subject: natura
subject: odżywianie
subject: zdrowe odżywianie
subject: zima
description: Tłuste fast foody, makarony, pizze, ociekająca golonka czy pełen kiełbaski bigos. Zimą trudno oprzeć się kalorycznym daniom i łatwo znaleźć przyzwolenie na tzw. „comfort food”, które ma pomóc przetrwać zimne i ciemne miesiące. Okazuje się, że tego rodzaju dieta jest kompletnie niezgodna z naszą naturą, a wszystkie pozostałe ssaki zachowują się zupełnie odwrotnie. Nowe badanie pokazuje, że tłusto powinniśmy jeść… latem.
encoded: Wraz z nadchodzącą zimą naukowcy postanowili pochylić się nad zmieniającymi się sezonowo nawykami żywieniowymi ludzi. Czy na pewno podążamy za rytmem przewidzianym dla nas przez naturę? Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego sprawdzili, dlaczego najczęściej – w odróżnieniu od innych ssaków – tyjemy zimą. Tłuste przekąski powodują przybieranie na wadze Ta żadna tajemnica, że jedzenie tłusto może powodować zwiększanie masy ciała. Tłuszcze są po prostu bardziej kaloryczne niż inne rodzaje pokarmów i łatwo dzięki nim przekroczyć swoje dzienne zapotrzebowanie na energię, a w rezultacie – tyć. To jednak nie wszystko: okazuje się, że spożywanie dużej ilości tłuszczów nasyconych może wprowadzać nasz organizm w tryb „gromadzenia zapasów”. Wysyłają one do ciała sygnał, że zbliża się okres obfitości charakterystyczny dla lata. Z punktu widzenia biologii ssaków organizm jest zachęcany wtedy do magazynowania energii na nadchodzącą „chudą zimę”. Badacze pod kierownictwem dr n. med. Louisa Ptacek’a odkryli, jak naprawdę działa ten mechanizm i efekty swoje pracy opublikowali w magazynie „Science”. Po raz pierwszy przeanalizowali rolę odżywiania w adaptacji ssaków do pór roku. Twój brzuch wie, kiedy zmienia się pora roku Mechanizmy ewolucyjne ssaków sprawiają, że nasze organizmy rozpoznają pory roku nie tylko na podstawie temperatury czy długości dnia, ale także rodzajów tłuszczów obecnych w diecie. Badacze odkryli, że tłuszcze nasycone wpływają na zachowanie białka PER2, które – w zależności od ilości ich spożycia – może albo nakazywać organizmowi spalanie tłuszczu, albo jego magazynowanie. Wraz z nadejściem lata rośliny zaczynają produkować więcej tłuszczów nasyconych, sygnalizując ssakom porę obfitości, a podczas zbliżania się jesieni „przestawiają się” na tłuszcze nienasycone, które pomagają roślinom funkcjonować w chłodniejszych warunkach. To sygnał dla spożywających je zwierząt, że lato dobiegło końca i należy przygotować się na zimę. Ludzie tyją, bo złamali naturalny porząd…

FABRIC-KOLAZ-32-12-e7eab04.jpg
width: 2700
height: 1800

Tajemnicze trzęsienia ziemi na Santorynie. Naukowcy odkryli zaskakujące powiązanie
type: item
date: 2025-09-28T10:15:44.000Z
creator: Robin George Andrews
subject: Przyroda
subject: erupcja wulkanu
subject: morze egejskie
subject: natura
subject: przyroda
subject: wulkany
description: Tysiące trzęsień ziemi nawiedziły w tym roku Santoryn i pobliskie wyspy. Naukowcy odkryli, że stoją za nimi głębokie procesy magmowe, które mogą zmienić sposób, w jaki rozumiemy aktywność wulkaniczną w tym regionie.
encoded: Spis treści: Santoryn i Kolumbo: nowe odkrycie Sztuczna inteligencja kontra wulkan Nowa mapa wnętrza ziemi Wspólny system wulkanów Pod koniec stycznia coś zaczęło się poruszać pod idyllicznymi greckimi wyspami Santoryn, Amorgos i Anafi. Archipelag na Morzu Egejskim doświadczył serii ponad 28 000 trzęsień ziemi. Kilka z nich miało magnitudę powyżej 5,0. Mieszkańcy Santorynu obawiali się, że zbliża się gwałtowna erupcja wulkanu. Ku powszechnej uldze po mniej więcej miesiącu kryzys sejsmiczny wygasł bez konsekwencji. Teraz — dzięki zestawowi czujników i sztucznej inteligencji — naukowcy wskazują winowajcę. Z głębi skorupy ziemskiej gwałtownie uniosła się kurtyna magmy, która uruchomiła rój wstrząsów. Santoryn i Kolumbo: nowe odkrycie Analiza kryzysu, opublikowana 24 września w „Nature”, ujawniła też zaskakujące powiązanie Santorynu z Kolumbo — podmorskim wulkanem znajdującym się niedaleko wybrzeża. — One się ze sobą komunikują — mówi Jens Karstens, geofizyk z GEOMAR Helmholtz Centre for Ocean Research w Kilonii, współautor badania. Zebrane informacje to dopiero drobny fragment tego, co naprawdę dzieje się w głębi. — Badacze wyciągnęli jednak coś naprawdę interesującego — mówi Isobel Yeo, wulkanolog morska z National Oceanography Centre w Southampton, która nie brała udziału w tej pracy. Naukowcy wiedzą też, że potrafią już śledzić ruch magmy pod regionem. Dzięki temu lepiej oszacują prawdopodobieństwo erupcji, gdy wyspy znów zaczną się trząść. Ta część Morza Egejskiego ma wybuchową wulkaniczną historię. Santoryn — magmowy kocioł z parą drobnych wysepek wulkanicznych wystających z zatopionego środka kaldery — jest pod tym względem niesławny. Szczególnie potężna erupcja w 1560 r. p.n.e. przyczyniła się do upadku cywilizacji. Kolumbo, ukryty pod wodą nieco ponad 6,4 km na północny wschód, też bywa kapryśny. W 1650 r. jego eksplozja wzbudziła wysokie fale tsunami i rozsiała śmiercionośną mgłę toksycznych gazów. Oba systemy są aktywne i pewnego dnia znów dadzą o sobie znać …

GettyImages-537543624-918733b.jpg
width: 5612
height: 3741

15 polskich cudów natury, o których turyści z zagranicy mówią „Wow!”
type: item
date: 2025-08-12T09:07:17.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Go Poland
subject: jeziora
subject: jeziorak
subject: natura
subject: polska
subject: ranking
subject: śląsk
subject: tatry
subject: Travel
description: Cuda natury w Polsce zachwycają różnorodnością – od turkusowych jezior na Pomorzu Zachodnim, przez pełne krokusów tatrzańskie doliny, po niezwykłe formacje skalne i najstarsze drzewa w kraju. W zestawieniu od Travelera znajdziesz miejsca, które warto odwiedzić choć raz w życiu.
encoded: Spis treści: Przełęcz Liliowe – kwiecista granica ze Słowacją Dolina Chochołowska – raj dla miłośników krokusów i górskich spacerów Cis Henrykowski – najstarsze drzewo w Polsce i jego niezwykłe dzieje Babia Góra – królowa Beskidów i obowiązkowy punkt Korony Polskich Gór Krzywy Las – zagadka natury ukryta w zachodniopomorskim lesie Szlak kajakowy z Hańczy – przygoda dla miłośników wodnych wypraw Wąwóz Korzeniowy Dół – naturalny tunel lessowy pod Kazimierzem Dolnym Pojezierze Drawskie – kraina czystych jezior, lasów i spokoju z dala od tłumów Podlaski Przełom Bugu – dzika ostoja ptaków i roślin na wschodnich rubieżach Polski Jezioro Turkusowe – wapienne klejnot Wyspy Wolin o barwie egzotycznych mórz Kolorowe Jeziorka – mineralny cud Rudawskiego Parku Krajobrazowego Pielgrzymy – 300-milionowe granitowe kolosy Karkonoszy owiane legendami Skały Rzędkowickie – wapienne królestwo wspinaczy na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej Jeziorak – najdłuższe jezioro w Polsce i literacka inspiracja Pana Samochodzika Królewski Głaz – lodowcowy wędrowiec i bohater lokalnych legend Polska skrywa w sobie wiele zachwycających miejsc, które coraz częściej oczarowują turystów z zagranicy. Nie brakuje porównań do znanych atrakcji na świecie. Latem tego roku pisaliśmy o Sopocie, który przez słowackie media został określony „polskim Monte Carlo”. W artykule przygotowanym przez dziennikarzy Travelera opisujemy 15 cudów natury w Polsce, które warto zobaczyć przynajmniej raz w życiu. Przełęcz Liliowe – kwiecista granica ze Słowacją To łagodna przełęcz w głównej grani Tatr, która stanowi naturalną granicę między Tatrami Wysokimi a Tatrami Zachodnimi. Przebiega tędy również granica polsko-słowacka, co nadaje temu miejscu dodatkowego znaczenia geograficznego i historycznego. Położona jest na wysokości 1952 m n.p.m., co sprawia, że mimo stosunkowo łagodnego charakteru, wymaga od turystów odpowiedniego przygotowania kondycyjnego. Nazwa przełęczy pochodzi od pełnika alpejskiego (Trollius europaeus), chara…

piekna-polska-GettyImages-1390818100-9feae2f.jpg
width: 2121
height: 1414

Podgorzałka madagaskarska wróciła – biolog odnalazł kaczkę uznaną za wymarłą
type: item
date: 2025-08-05T14:22:40.000Z
creator: Carol Huang
subject: Przyroda
subject: madagaskar
subject: natura
subject: przyroda
description: Przez dekady uznawano ją za zaginioną. Podgorzałka madagaskarska zniknęła z jezior, mokradeł i kart przewodników, aż niespodziewane zdjęcie zrobione w górskim kraterze odmieniło losy gatunku. Kulisy tej spektakularnej ornitologicznej zagadki przypominają thriller — z pościgami, porażkami i powrotem z zaświatów.
encoded: Spis treści: Madagaskar – ojczyzna osobliwości Zanik siedliska i pierwsze alarmy Bezowocne poszukiwania naukowców Przełom – odnalezienie podgorzałki madagaskarskiej Walka o jajka i hodowla w terenie Polowanie na jaja Nadzieje i zagrożenia dla przyszłości Podgorzałka madagaskarska, w porównaniu z innymi kaczkami, nie ma się czym szczególnie pochwalić. To średniej wielkości, rdzawobrązowa kaczka, bez wyróżniającego się dzioba edredona królewskiego czy efektownego upierzenia mandarynki. Główną cechą wyróżniającą samca są białe oczy, które pojawiają się wraz z jego dojrzewaniem. Madagaskar – ojczyzna osobliwości Kaczka ta występowała wyłącznie na Madagaskarze — miejscu o ogromnym bogactwie biologicznym — ponad 85% roślin i zwierząt tego kraju nie występuje nigdzie indziej na świecie. Wyspa słynie z osobliwości, takich jak drzewa baobabu przypominające gigantyczne grzyby, lemury wielkości kostki masła i stworzenie wielkości dłoni zwane tenrekiem pręgowanym nizinowym, które niektórym może się wydać zabawne. 100 temu podgorzałkę madagaskarską można było często spotkać nad jeziorem Alaotra, największym w kraju kraju, gdzie rozległe mokradła tętniły życiem — pełne kameleonów, lemurów, ryb, żab i fos, smukłych drapieżników przypominających koty, występujących również tylko na Madagaskarze. Z biegiem dekad jednak bagna i okolice jeziora przekształcano w pola ryżowe, lasy wypalano, by zrobić miejsce pod inne uprawy, a mokradła zamieniono w rolnicze zagłębia. Zanik siedliska i pierwsze alarmy W 1960 roku na jeziorze znaleziono jedynie jedno stado podgorzałek madagaskarskich. Potem wydawało się, że gatunek zniknął. W latach 80. XX wieku francuski ornitolog Olivier Langrand wraz z partnerką, biolożką Lucienne Wilmé, prowadził badania do książki o ptakach Madagaskaru. Przez rok podróżowali po wyspie w wozach zaprzężonych w garbate zebusy, nocowali w błocie i przemierzali dżunglę w nieustannym deszczu. Zidentyfikowali ponad sto gatunków ptaków — żadna nie była podgorzałką madagaskar…

kaczki-cd3c994.png
width: 1134
height: 770

Kaszmir to Szwajcaria subkontynentu indyjskiego. Czym ten położony w Indiach i Pakistanie region przyciągał turystów?
type: item
date: 2025-05-08T05:51:05.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: indie
subject: kaszmir
subject: natura
subject: pakistan
subject: szlaki turystyczne
description: Majestatyczne szczyty, turkusowe górskie jeziora, doskonałe tereny narciarskie, żyzne zielone doliny i kulturowe bogactwo – trudno się dziwić że Dżammu i Kaszmir od dawna powoduje szybsze bicie serca u podróżników z całego świata.
encoded: Spis treści: Dżammu: świątynie, pałace i paralotnie Dolina Kaszmiru: wielokulturowość, górskie jeziora i domy na wodzie Gulmarg: narty w puchu z widokiem na Himalaje Leżący na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin Dżammu i Kaszmir to region o niezwykłym bogactwie przyrodniczym i kulturowym, przez niektórych określany jako „raj na ziemi”. Jego spektakularny krajobraz – od malowniczych dolin po czterotysięczniki Małych Himalajów – słusznie przyciągał zarówno lokalnych turystów, jak i poszukiwaczy wrażeń z innych krajów. Dżammu: świątynie, pałace i paralotnie Region Dżammu leży w północnych Indiach. To obszar o dużym zróżnicowaniu geograficznym i kulturowym – zobaczymy tu zarówno nizinne równiny, jak i spektakularne tereny przedgórza Himalajów. Dżammu to też ważne centrum religijne hinduizmu. Świątynia Vaishno Devi, to jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Indiach, odwiedzane co roku przez miliony wiernych. Stolica regionu, miasto Dżammu, kryje liczne zabytki, m.in. Raghunath – kompleks siedmiu świątyń poświęconych bogu Ramie, a także eklektyczny pałac Mubarak Mandi, dawną rezydencję maharadżów. To także centrum aktywnej turystyki. Malownicze miejscowości, takie jak jak Patnitop czy Sanasar przyciągają turystów szukających spokoju oraz entuzjastów paralotniarstwa i trekkingu. Miejscowość Bhaderwah i jej okolice zachwycają zielonymi dolinami i chłodnym klimatem. Dolina Kaszmiru: wielokulturowość, górskie jeziora i domy na wodzie Dolina Kaszmiru to prawdziwa turystyczna perła. Leżąca na wysokości około 1 600 m n.p.m., otoczona pasmami górskimi Pir Pandżal i Himalajami, urzeka zielenią, kwitnącymi sadami i turkusowymi jeziorami. Sercem doliny jest Śrinagar, stolica regionu, znana z malowniczego jeziora Dal, po którym można pływać tradycyjnymi łodziami shikara lub zatrzymać się w jednym z urokliwych domów na wodzie. Szlak jezior Kaszmiru to jeden z najbardziej spektakularnych trekkingów w tej części Azji. Trasa wiedzie przez wysoko położone doliny, przełęcze i łąki…

GettyImages-1044271574-cb86a54.jpg
width: 5760
height: 3840

Fiordy to dzika natura północy. Widoki zapierają dech w piersiach
type: item
date: 2025-02-09T11:56:33.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: bergen
subject: fiordy
subject: morze
subject: natura
subject: norwegia
description: Zalane przez morze, głębokie na kilometr doliny otoczone są ścianami, których wysokość często przekracza kolejny kilometr. Fiordy są majestatyczne i dzikie.
encoded: Spis treści: Bergen – stolica fiordów Wycieczka na fiordy Zakręty na zboczach Tu odpoczywa królowa Ten, kto nie widział norweskich fiordów, nie widział w tym kraju prawie nic. Fachowe pisma plasują je w absolutnej czołówce światowych atrakcji turystycznych. Co roku za cel swej podróży obiera je dwa miliony osób. Nic dziwnego – skaliste doliny, w które wdarło się morze, to rzeczywiście jedne z najpiękniejszych miejsc na Ziemi. Dumne, majestatyczne, potężne. Ich magię dostrzeżono już przed wiekami. Cesarz Wilhelm II odwiedzał zachodnie wybrzeże Norwegii aż 17 razy. Również dziś norweska królowa chętnie przyjeżdża na fiordy. Zasiada na tarasie zabytkowego Union Hotel nad Geiranger i podziwia fantastyczne widoki. Bergen – stolica fiordów Bergen nazywane jest stolicą fiordów. Drugie co do wielkości miasto Norwegii to jedno z najbardziej kapryśnych pogodowo miejsc w kraju. Niemal przez cały rok pada tu deszcz, a słoneczne dni można policzyć na palcach jednej ręki. Stary dowcip mówi o turystce, która pyta spotkanego na ulicy chłopca, czy tu zawsze tak leje. Nie wiem – odpowiada chłopak – Mam dopiero 12 lat. Na pierwszy rzut oka Bergen ma klimat korsarski, zresztą jeszcze niedawno zawijali tu piraci. Dookoła wznosi się siedem wzgórz, osłaniających od północy i zachodu fiordy i wyspy. Statki wita forteca Bergenhus, zaś nad samą wodą rozłożył się Torget, barwny targ rybny. W lodzie na klientów czekają krewetki, małże, kraby, łososie, kawior i mięso wieloryba, wyglądające jak wątroba dużego ssaka. Specjalnie dla turystów sprzedawcy mają gotowe bułki i minikanapeczki z morskimi przysmakami. Ceny dość wysokie, ale nie zjeść pajdy z wielorybem to niemal tak, jakby być w Norwegii i nie zobaczyć fiordów. Najedzona ruszam na podbój miasta. Tuż przy targu mieści się stacja naziemnej kolejki linowej na Flřyen. Przeszklony wagon sunie niemal pionowo pod górę – widok niesamowity. Morze wdziera się w miasteczko, w dole wyraźnie odcinają się strzeliste dachy Bryggen, dzielnicy z szekspiro…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b69d59e85efd77377b94e15a502183d544bf8f61-6590135.jpeg
width: 612
height: 480

Jakie gatunki przetrwają zmianę klimatu? Najczęściej nie te, na których nam zależy
type: item
date: 2025-02-03T08:25:46.000Z
subject: Przyroda
subject: natura
subject: ocieplenie klimatu
subject: zmiany klimatyczne
subject: zwierzęta
description: Zmiana klimatu dla jednych stworzeń oznacza katastrofę, dla innych przeciwnie – możliwość ekspansji. Niestety, dobrze mieć się będą tylko gatunki najbardziej odporne, najszybciej się mnożące i najmniej wybredne co do żywności. Dla oryginałów, smakoszy i wrażliwców miejsca będzie coraz mniej. Jakie gatunki zwierząt przetrwają zmianę klimatu?
encoded: Spis treści: Kto skorzysta na zmianie klimatu? Kto straci? Klimat się zmienia. To przyrodniczy fakt. Ale dziś proces ten jest tak szybki i radykalny, że przeobraża lądy i morza, wpływając na wszelkie formy życia. – Zawsze będą jakieś stworzenia, które zdołają rozkwitnąć w nowych, niespodziewanych warunkach – twierdzi Thomas Lovejoy z Uniwersytetu George’a Masona. – Lecz ogromna większość gatunków odczuje to bardzo dotkliwie, o ile w ogóle przetrwa. Wyższe temperatury wywołane przez gazy cieplarniane są tylko początkiem tego procesu. Dochodzą do nich ekstremalne zjawiska pogodowe (np. długotrwałe susze), przesunięcia w porach rozmnażania i migracji, zmiany w dostępności pożywienia, nowe odmiany chorób, gwałtowne topnienie lodu i wzrost poziomu mórz. Każda zmiana pociąga za sobą mnóstwo innych, a ich skutki dotykają wszystkie stworzenia. Kto skorzysta na zmianie klimatu? Dla niektórych zmiana może być dobra – dłuższa wiosna z większą ilością pokarmu, wygodna nisza do zasiedlenia, możliwość uniknięcia stresującej migracji. Jednak w miarę nawarstwiania się zmian i dalszego ocieplania beneficjenci pierwszego okresu mogą natrafić na nowe granice i stracić przewagę. To nie jest kwestia przyszłości. Skutki zmian klimatu są oczywiste już teraz. – Nie ma powrotu – mówi James Watson z Uniwersytetu Queensland, kierujący programem Global Climate Change prowadzonym przez organizację Wildlife Conservation Society. Przyroda, która przez ostatnich 10 tys. lat cieszyła się dość stabilnym klimatem, podlega ogromnej presji. – A nasze prognozy odnośnie „zwycięzców” i „przegranych” nie zawsze były trafne – dodaje Watson. – Rzadko udawało się nam przewidzieć, jak bardzo będzie źle. Zakres topnienia lodów i jego wpływ na florę i faunę okazał się zdumiewający. To tylko jeden przykład. Innym jest wrażliwość wielu ekosystemów koralowych na temperaturę i sztormy. – Mamy się z czym borykać. Dzięki doświadczeniu, naukowym modelom i znajomości biologii jesteśmy w stanie coś przewidzieć. Jakie gat…

klimat-zwierzeta-7c30f2e.jpg
width: 1000
height: 562

Największy wodospad na świecie jest mylony z Niagarą. Tymczasem leży na innym kontynencie
type: item
date: 2024-12-07T07:33:07.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: natura
subject: podróże
subject: wodospady
description: Największy wodospad na świecie to perła przyrodnicza Ameryki Południowej. Jego widok zapiera dech w piersiach. W porze deszczowej jego wody tworzą potężną kaskadę. Żeby tam dotrzeć, trzeba odbyć niezwykłą wyprawę przez serce Parku Narodowego Canaima.
encoded: Największy wodospad na świecie to Salto Angel, zwany także Kerepakupai Merú. Jego całkowita wysokość sięga 979 metrów. Znajduje się w Parku Narodowym Canaima w Wenezueli, a jego imponujący, niemal pionowy spadek rozpoczyna się na szczycie płaskowyżu Auyantepui, który w języku lokalnego plemienia Pemon oznacza „Diabelska Góra”. To unikatowe połączenie górskich terenów i potężnej, opadającej kaskady przyciąga turystów z całego świata, zwłaszcza w porze deszczowej, gdy wodospad rozlewa się szerzej, rozbijając wody w spektakularne strumienie. Choć Salto Angel jest powszechnie uznawany za największy wodospad na świecie, istnieją pewne wątpliwości i dyskusje związane z klasyfikacją wodospadów. Pojęcie „największy” może odnosić się do różnych parametrów, takich jak wysokość, szerokość, objętość przepływu wody czy całkowity spadek. Salto Angel mierzy 979 metrów, co sprawia, że jest najwyższym wodospadem na świecie. Jednak nie jest on największy pod względem szerokości czy objętości przepływającej wody. Przykładowo, wodospad Niagara jest znacznie szerszy i ma większy przepływ. Wysokość wodospadu mierzona jest od punktu, w którym woda zaczyna opadać, jednak sezonowe zmiany wpływają na jego intensywność i szerokość. Salto Angel jest w pełni widoczny tylko podczas pory deszczowej, kiedy przepływ wody jest duży. W porze suchej przepływ jest minimalny, a niektóre partie wodospadu mogą nawet zanikać, co podważa jego „stałość” jako wodospadu. Kto odkrył największy wodospad na świecie? Mimo że wodospad był znany miejscowym plemionom od setek lat, jego pierwsze udokumentowane odkrycie przypisuje się wenezuelskiemu badaczowi Ernesto Sanchezowi La Cruz, który miał dotrzeć do wodospadu w 1910 roku. Jednak wodospad stał się międzynarodowo rozpoznawalny dopiero w latach 30. XX wieku za sprawą amerykańskiego pilota i poszukiwacza złota, Jamesa „Jimmie” Angela. Jimmie Angel natknął się na wodospad w latach 30. ubiegłego wieku podczas przelotu nad regionem Gran Sabana, w poszukiwaniu złota. …

Najwiekszy-wodospad-na-swiecie-44b4b02.jpg
width: 8660
height: 5773

Oto pięć najstraszniejszych jezior na świecie. Nauka wyjaśnia ich fenomen
type: item
date: 2024-10-10T14:20:08.000Z
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: jeziora
subject: natura
description: Te jeziora mogą wywołać dreszcze. Jedno z nich pochłonęło setki istnień ludzkich, inne mumifikuje zwierzęta tak, jak robili ro starożytni Egipcjanie.
encoded: Spis treści: Jezioro Bajkał, Rosja Jezioro Wostok, Antarktyda Jezioro Natron, Tanzania Jezioro Karaczaj, Rosja Jezioro Górne, Stany Zjednoczone Czy zastanawialiście się kiedyś, co skrywają ciemne wody jeziora położonego w pobliżu? Jeśli akwen pojawił się w jednym z wiralowych nagrań Geo Rutherford na TikToku, jest duże prawdopodobieństwo, że ma przerażającą historię. – [Jeziora] trzymają rzeczy, których nie mają rzeki i inne zbiorniki wodne – wyjaśnia Rutherford. – Są trochę jak zbiorniki historii, więc odkrywamy wraki statków, a nawet ciała, które spędzają tam bardzo długi czas. Coroczny październikowy cykl wideo „Spooky Lake Month” zgromadził ponad 70 milionów polubień na profilu Geo na TikToku. Rutherford popularyzuje swoją wiedzę o jeziorach nie tylko w internecie, ale też na łamach niedawno wydanej książki „Spooky Lakes”. Co prawda Rutherford przedstawia upiorne jeziora, ale to nie oznacza, że ściga duchy lub tropi potwory z jezior. Na co dzień eksploruje jeziora nawiedzane przez toksyczne chemikalia, dziwactwa geologiczne lub dobrze zachowane zwłoki. Aby uczcić miesiąc, w którym nauka może kojarzyć się z nadprzyrodzonymi siłami (Halloween już 31 października), redakcja National Geographic poprosiła Rutherford o stworzenie listy pięciu ulubionych jezior. Oczywiście „nawiedzonych”. Jezioro Bajkał, Rosja Moje absolutnie ulubione jezioro to Bajkał, które jest też najdziwniejszym jeziorem na naszej planecie. Jest najstarsze na świecie. To też najgłębsze słodkowodne jezioro na Ziemi. Mowa w końcu o jeziorze, które w najniższym punkcie ma ponad 1600 m głębokości. Jest więc o wiele głębsze niż jakiekolwiek inne jezioro. To intrygujące, że jest tak głębokie przez tak długi czas. Do jeziora Bajkał wpływa ponad 300 rzek. Mimo to nie zostało ono zalane przez osady, które samo stworzyło. Dzieje się tak, ponieważ jest położone w rozpadlinie tektonicznej. Ta rozstępuje się, a cały osad wsiąka do samej Ziemi. Faktyczne dno doliny tektonicznej, w której znajduje się jezioro, m…

Jezioro-Gorne-c9d2a9d.jpg
width: 2122
height: 1412

Bobry w ogniu krytyki. Jak te zwierzęta pomagają (lub przeszkadzają) w walce z powodziami
type: item
date: 2024-09-26T12:00:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: natura
subject: powódź
subject: zwierzęta
description: Bobry, choć pomagają w utrzymaniu bioróżnorodności i retencji wody, znalazły się pod ostrzałem polityków. Czy ich działalność faktycznie szkodzi ludziom, czy może raczej zapobiega powodziom? Oto argumenty za i przeciw działaniom wobec tych inżynierów natury.
encoded: Spis treści: Bobry na celowniku: Dlaczego polski rząd chce ograniczyć ich populację? Polityczny spór o bobry Bobry w Polsce Bobry, dzięki swojej wyjątkowej zdolności do budowania tam i tworzenia rozlewisk, pełnią niezwykle ważną funkcję w regulacji obiegu wody. Ostatnie kontrowersje wokół tych dzikich zwierząt żyjących w Polsce wynikają z ich rzekomego wpływu na problemy związane z powodziami. W tym kontekście Donald Tusk, w czasie sztabu kryzysowego, zasugerował ograniczenie ich obecności, szczególnie w okolicach wałów przeciwpowodziowych. Spotkało się to z krytyką ekologów i ekspertów. Bobry na celowniku: Dlaczego polski rząd chce ograniczyć ich populację? Krytycy pomysłu premiera podkreślają, że bobry pełnią ważną rolę w utrzymaniu bioróżnorodności i poprawie naturalnej retencji wody. A to może wręcz przeciwdziałać katastrofom naturalnym, takim jak susze i powodzie. Cytowany przez serwis Politico biolog i rolnik dr Andrzej Czech uważa, że szkodliwa działalność dotyczy tylko niewielkiego odsetka stanowisk bobrów. Czech obawia się również, że nadmierne polowania na te zwierzęta mogą doprowadzić do zniszczenia ich siedlisk oraz pogorszenia retencji wód. Jak wskazują badania, tamy bobrów nie tylko podnoszą poziom wód gruntowych, ale także poprawiają jakość wody, zmniejszając ilość osadów i substancji chemicznych spływających do rzek. W Polsce bobry pomagają magazynować nawet kilkaset milionów metrów sześciennych wody, co ma ogromne znaczenie w walce z suszą. W wywiadzie udzielonym w 2022 r. serwisowi OKO.Press dr Andrzej Czech podkreślił też, że bobry poprzez budowanie tam i kopanie nor tworzą mikrosiedliska, które spowalniają przepływ wody. Zmniejsza to erozję brzegów i działa jak naturalne oczyszczalnie. Co więcej, dobrze zarządzane obszary w pobliżu bobrowisk mogą poprawiać jakość gleby, co ma pozytywny wpływ na rolnictwo. Czech zauważył, że to działalność człowieka, w tym wprowadzanie ścieków do wód i zbliżanie zabudowy do terenów zalewowych, zwiększa zagrożenie …

GettyImages-539276842-3612163.jpg
width: 1024
height: 664

Ptasi paradoks: bieliki w Polsce zaadoptowały młodego myszołowa
type: item
date: 2024-09-18T10:04:05.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: natura
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Młody myszołów miał stać się pokarmem dla bielików, ale ku zaskoczeniu ornitologów, został przyjęty jak jedno z ich piskląt. To nie pierwszy taki przypadek. Ornitolodzy przytaczają podobne zdarzenia, które coraz częściej zdumiewają badaczy.
encoded: Spis treści: Niezwykła ptasia adopcja Nieoczywiste relacje bielików i myszołowów Występowanie orła bielika w Polsce Świat przyrody nieustannie zaskakuje badaczy. Ostatnio Lubelskie Towarzystwo Ornitologiczne opublikowało niezwykłe nagranie, które rzuca nowe światło na interakcje między różnymi gatunkami ptaków drapieżnych. W gnieździe bielików zaobserwowano młodego myszołowa – ptaka, który zazwyczaj skończyłby jako posiłek dla piskląt bielików. Tym razem jednak historia potoczyła się inaczej. Bieliki potraktowały myszołowa jak członka swojej rodziny, co wzbudziło ogromne zainteresowanie wśród ornitologów. Niezwykła ptasia adopcja Choć bieliki, jako drapieżniki, często polują na mniejsze ptaki, tym razem zamiast uczynić z myszołowa posiłek, postanowiły go „zaadoptować”. Według profesora Tadeusza Mizery z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, który bada bieliki i inne ptaki drapieżne w ramach Komitetu Ochrony Orłów, takie sytuacje zdarzają się częściej, niż można by przypuszczać. Jak przyznaje, zna on już co najmniej dwa podobne przypadki. View oEmbed on the source website Jedną z najbardziej znanych historii tego typu jest obserwacja ornitologa Adama Mrugasiewicza, który po raz pierwszy zauważył pisklę myszołowa w gnieździe bielików w Dolinie Baryczy. Początkowo myślano, że może być to forma pasożytnictwa lęgowego, podobnego do tego, które obserwujemy u kukułek. Polega ono na podrzucaniu jaj. Okazuje się jednak, że sytuacje, w których bieliki opiekują się młodymi innych gatunków, są możliwe i mogą wynikać z instynktu opiekuńczego. Nieoczywiste relacje bielików i myszołowów Zachowanie bielików, które nie tylko nie zjadły młodego myszołowa, ale również zaczęły go karmić i wychowywać, pokazuje, że w przyrodzie granice między ofiarą a opiekunem mogą być czasem rozmyte. Jak młody myszołów trafił do gniazda bielików? Profesor Mizera cytowany przez serwis Zielona Interia zauważa, że mogły go tam przenieść same bieliki. Ptaki te często rabują gniazda innych osobników. Przy…

Orzel-bielik-06ad1aa.jpg
width: 2122
height: 1412

NoTrashNoTrace pokazuje, jak prosto nie śmiecić!
type: item
date: 2024-08-23T04:52:18.000Z
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: Współpraca reklamowa
subject: natura
subject: środowisko
description: Spacerując leśnymi ścieżkami, zbyt często natykamy się na przykry widok śmieci porzuconych w zaroślach. To smutne, ale wciąż nie wszyscy zdają sobie sprawę, jak wielką rolę odgrywa każdy z nas w ochronie przyrody. Jak jej nie szkodzić?
encoded: Problem zaśmiecania terenów zielonych Pozostawianie odpadów na cennych przyrodniczo obszarach od lat jest dużym problemem i negatywnie wpływa na tamtejszą florę oraz faunę. Zgodnie z danymi Lasów Państwowych leśnicy co roku wywożą z podległych sobie terenów około 100 000 m³ śmieci! Jak podają Lasy Państwowe, zanieczyszczenia zebrane w samym tylko 2021 roku wypełniłyby aż 1000 wagonów kolejowych. Na szczęście, wzrasta świadomość faktu, że ekologia to nie tylko pusty slogan. Z biegiem lat ilość odpadów zbieranych w lasach maleje. W 2014 roku pracownicy Lasów Państwowych usunęli 120 000 m³ śmieci, natomiast niecałą dekadę później było ich prawie 30 000 m³ mniej. Niemniej jednak działania, których dałoby się uniknąć, generują koszty w wysokości 20 mln złotych rocznie. Dodatkowe wydatki z kieszeni podatnika nie są jednak jedynym skutkiem nieodpowiedzialnego zachowania wielu ludzi. Dbanie o środowisko naturalne zmniejsza ryzyko: pożaru wywołanego samozapłonem śmieci i ściółki, skażenia wody i powietrza chemikaliami, namnożenia się niebezpiecznych bakterii i grzybów. Ponadto rozkładające się miesiącami, a nawet latami odpady psują krajobraz. Tymczasem nie trzeba wiele, żeby ustrzec się przed konsekwencjami pozostawiania zanieczyszczeń w lesie. Wystarczy je po sobie zbierać. View oEmbed on the source website Jak Helikon-Tex pomaga dbać o środowisko naturalne? Dzięki Helikon-Tex możesz wspomóc wybraną przez siebie organizację wspierającą środowisko. Firma przekazała worki na śmieci Dirt Bag jako cegiełki organizacjom, które zajmują się dbaniem o przyrodę. Unikatowe worki z dedykowanymi logotypami można kupić lub otrzymać chociażby w: Karkonoskim Parku Narodowym, Fundacji GOPR, Fundacji Ośrodek Leczenia i Rehabilitacji Dzikich Zwierząt Puchaczówka. Proste sposoby na ograniczenie ilości śmieci w lasach Tony odpadów, które zalegają w lasach, to wystarczający powód, żeby zabierać ze sobą wszystko, co się przyniosło. Taka zasada przyświeca także Helikon-Tex. Właśnie dlatego na wo…

eko-8879ce6.jpg
width: 2400
height: 1600

Landroid Vision, czyli rewolucja w ogrodzie
type: item
date: 2024-07-17T04:26:41.000Z
subject: Artykuły sponsorowane
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: natura
description: Landroid Vision to klejnot w koronie WORX, inteligentny robot koszący, który stanowić będzie chlubę każdego ogródka.
encoded: Za pomocą sztucznej inteligencji rozpoznaje otoczenie, a brak przewodu ograniczającego i konieczności instalacji sprawiają, że jest maksymalnie prosty w obsłudze. Wystarczy postawić go na trawniku, nacisnąć przycisk Start i gotowe! W używaniu go pomoże prosta aplikacja, z którą łączy się poprzez Wi-Fi, jednak robot ten nie wymaga zbyt wiele uwagi od użytkownika. Sztuczna inteligencja w służbie ogrodnika Wszystko dzięki sztucznej inteligencji, opartym na sieciach neuronowych modelu AI, który na bieżąco uczy się rozpoznawać otoczenie. Landroid Vision zbiera informacje poprzez wbudowaną kamerę, analizuje je na bieżąco i przetwarza, a następnie decyduje, co kosić, gdzie się poruszać, a gdzie nie zapuszczać się po żadnym pozorem. To prawdziwa technologia jutra, oparta na najnowocześniejszych rozwiązaniach. Zwykłe roboty koszące nie rozpoznają obiektów i często na nie wpadają. Landroid Vision bez problemu dostosowuje się do dynamicznie zmieniającego się środowiska: ominie nie tylko stojące na trawniku doniczki, ale także ludzi czy zabłąkane zwierzęta. Dzięki czułej kamerze zobaczy nawet najmniejsze przedmioty w pobliżu. Kilka szczegółów technicznych Robot patrzy na świat poprzez szerokokątną kamerę Full HD z HDR i automatycznym balansem bieli, która jest przystosowana do działania w plenerze. Niestraszne jej słońce: da sobie radę nawet z najbardziej ekstremalnym kontrastem i odblaskami. Dzięki temu Landroid Vision zawsze wie, dokąd zmierza. Aplikacja sterująca robotem jest prosta w obsłudze i przyjazna dla użytkownika, ale w tej kwestii nie ma zaskoczeń: Landroid Vision został pomyślany tak, aby w jak najmniejszym stopniu angażować właściciela. A gdy czas koszenia dobiegnie końca, można wyjąć z niego baterię PowerShare i przełożyć ją do innego narzędzia: wszystkie urządzenia ogrodowe i „power tools” firmy WORX współdzielą ten sam system akumulatorów. Dodatkowe moduły Landroid Vision w podstawowej wersji to wspaniałe urządzenie, ale dzięki sprzedawanym osobno modułom możes…

landroid-vision4-62dce03.jpg
width: 1280
height: 720

Największy park narodowy w Polsce ma 59 tys. hektarów powierzchni. To unikatowe miejsce na skalę Europy
type: item
date: 2024-05-10T05:51:46.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biebrza
subject: biebrzański park narodowy
subject: natura
subject: ornitologia
subject: ptaki
subject: Sport
subject: szlaki piesze
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Biebrzański Park Narodowy położony jest w północnej części województwa podlaskiego. To największy park narodowy w Polsce.
encoded: W tym artykule: Powierzchnia parków narodowych w Polsce Atrakcje największego parku narodowego w Polsce Największy park narodowy w Polsce – obserwacje ptaków Największy park narodowy w Polsce ma 59 233 hektarów powierzchni (592,23 km kw.). Jest otoczony przez liczącą ponad 66 tys. hektarów otulinę. Biebrzański Park Narodowy został utworzony w 1993 r. dla ochrony największego i najlepiej zachowanego w Europie kompleksu torfowisk dolinnych. Łąki, turzycowiska oraz mechowiska zajmują 70% powierzchni parku. Lasy (głównie bagienne) – 26% Powierzchnia parków narodowych w Polsce Parki narodowe w Polsce obejmują dziś 1,1% powierzchni kraju. We Francji jest to 9,5%, we Włoszech 5%. Lepiej wypadają również Serbia (2,3%) czy Bułgaria (1,8%). Procentowy udział powierzchni parków narodowych jest u nas aż trzy razy mniejszy niż średnia europejska. Oto lista polskich parków narodowych uszeregowanych według powierzchni: Biebrzański Park Narodowy – 592,23 km kw., Kampinoski Park Narodowy – 385,44 km kw., Słowiński Park Narodowy – 327,44 km kw., Bieszczadzki Park Narodowy – 292,02 km kw., Tatrzański Park Narodowy – 211,81 km kw., Magurski Park Narodowy – 194,39 km kw., Wigierski Park Narodowy – 150,85 km kw., Drawieński Park Narodowy – 113,42 km kw., Woliński Park Narodowy – 109,37 km kw., Białowieski Park Narodowy – 105,17 km kw., Poleski Park Narodowy – 97,6 km kw., Roztoczański Park Narodowy – 84,82 km kw., Park Narodowy „Ujście Warty” – 79,56 km kw. Świętokrzyski Park Narodowy – 76,26 km kw., Wielkopolski Park Narodowy – 76,2 km kw., Narwiański Park Narodowy – 73,5 km kw., Gorczański Park Narodowy – 70,3 km kw., Park Narodowy Gór Stołowych – 63,4 km kw., Karkonoski Park Narodowy – 59,51 km kw., Park Narodowy „Bory Tucholskie” – 47,98 km kw., Babiogórski Park Narodowy – 33,92 km kw., Pieniński Park Narodowy – 23,46 km kw., Ojcowski Park Narodowy – 21,46 km kw. Największy park narodowy na świecie to Park Narodowy Grenlandii. Jego powierzchnia wynosi aż 972 tys. km kw. Czyli ponad t…

najwiekszy-park-narodowy-w-polsce-ma-59-tys-hektarow-powierzchni-to-unikatowe-miejsce-na-skale-europy-fot-shutterstock-05b2eb8.jpg
width: 1000
height: 667

Gdzie na majówkę w Polsce? Poznaj propozycje z całego kraju
type: item
date: 2024-04-05T14:12:00.000Z
creator: redakcjang
subject: Kierunki
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ekologia
subject: góry świętokrzyskie
subject: majówka
subject: mazury
subject: natura
subject: podróże
subject: polska
subject: rekreacja
subject: Travel
subject: wyspa wolin
description: Gdzie na majówkę w Polsce? W Polsce znajdziemy wiele pięknych i ciekawych miejsc, które polecają się na weekend majowy. Majówka w Polsce nad morzem, a może w górach? Oto lista 20 propozycji, które warto rozważyć.
encoded: W tym artykule: Gdzie na majówkę w Polsce? Zamość Kraków Park Narodowy Gór Stołowych Bory Tucholskie Kazimierz Dolny Lubuski Szlak Wina i Miodu Zalew Sulejowski Trekking w Tatrach Wysokich Spływ kajakowy rzeką Rawką Jezioro Nyskie Solina Białowieski Park Narodowy Łeba Ustroń Świętokrzyski Park Narodowy i Łysogóry Jezioro Niegocin Pojezierze Wielkopolskie Wyspa Wolin Zalipie Kraina Wygasłych Wulkanów Gdzie na majówkę w Polsce? To pytanie zadajemy sobie ostatnio coraz częściej. W tym roku weekend majowy jest wyjątkowo długi. 1 maja wypada w środę, a 3 maja w piątek. Wystarczy więc, że weźmiemy trzy dni wolnego i będziemy mogli cieszyć się 9-dniowym urlopem. Jak spędzić ten czas? W naszym kraju nie brakuje miejsc, które świetnie sprawdzą się jako majowe kierunki. Podpowiadamy, gdzie pojechać na majówkę w Polsce. Gdzie na majówkę w Polsce? Jeśli wciąż zadajesz sobie pytanie „gdzie na majówkę w Polsce?” i „jak spędzić długi majowy weekend?”, niczym się nie przejmuj. Poniżej przedstawiamy 20 propozycji na fantastyczną majówkę w granicach naszego kraju: Majówka 2024 zaskoczyła trendami. Polacy tłumnie ruszą wypoczywać za ocean Majówka 2024 zbliża się coraz większymi krokami. Gdzie w tym roku Polacy spędzą długi weekend majowy? Jeden z najpopularniejszych kierunków to spora niespodzianka. Też się tam wybieracie? Zamość Kraków Park Narodowy Gór Stołowych Bory Tucholskie Kazimierz Dolny Lubuski Szlak Wina i Miodu Zalew Sulejowski Tatry Wysokie Rzeka Rawka Jezioro Nyskie Solina Białowieski Park Narodowy Łeba Ustroń Świętokrzyski Park Narodowy i Łysogóry Jezioro Niegocin Pojezierze Wielkopolskie Wyspa Wolin Zalipie Kraina Wygasłych Wulkanów Zamość Zamość nazywany jest „perłą renesansu” lub „Padwą Północy”. Historia miasta sięga XVI wieku. Założycielem stolicy Ordynacji Zamojskiej był hetman wielki koronny Jan Zamoyski, a za jej projekt odpowiedzialny był włoski architekt Bernardo Morando. W 1992 roku zamojski Rynek Starego Miasta trafił na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. N…

gdzie-na-majowke-w-polsce-poznaj-propozycje-z-calego-kraju-da7f5c0.jpg
width: 960
height: 540

Litwa – kraj tysiąca lasów, jezior i łąk
type: item
date: 2024-04-02T10:58:00.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Współpraca reklamowa
subject: litwa
subject: natura
subject: Travel
description: Nawet zwiedzając najbardziej zabudowane obszary Wilna, będziecie blisko natury. Wystarczy zaledwie 10 minut drogi, żeby znaleźć się w jednym z przepięknych lasów czy parków.
encoded: Nieskazitelna, spokojna, malownicza. Taka właśnie jest przyroda na Litwie, którą mieszkańcy nazywają z dumą duszą narodu. Jej wpływy odnajdziemy w sztuce, np. w pieśniach ludowych, opowieściach i przedstawieniach teatralnych, muzyce czy jedzeniu. Bardzo popularne są także ozdoby wykonywane przez Litwinów ze słomy (jako część tożsamości kulturowej mieszkańców zostały wpisane na listę UNESCO). Przepiękne scenerie Litwy możemy podziwiać podczas medytacyjnych spacerów, długich wędrówek, a także… zdobywając jedną z wież obserwacyjnych. Z lotu ptaka wszystko wygląda jeszcze piękniej. To co, gotowi na wyprawę? Camino Lituano Nie wszyscy wiedzą, że Litwa ma swój własny szlak św. Jakuba. Podobnie jak jego bardziej znana inspiracja – Camino de Santiago (z którym ostatecznie się łączy) – ta 1000-kilometrowa trasa jest przeznaczona do samotnych wędrówek przełajowych. Główna trasa o długości 500 km składa się z 21 etapów, rozpoczynających się na granicy z Łotwą. To idealna atrakcja dla tych, którzy szukają bardziej wymagających (a może nawet zmieniających życie) doświadczeń, a do tego świetny sposób na lepsze poznanie krajobrazu Litwy i jej mieszkańców. Nadbałtycki Szlak Pieszy Podobnie jak większy Bałtycki Szlak Leśny trasa ta stanowi część większej sieci europejskiej E9, która zaczyna się na przylądku św. Wincentego w Portugalii i kończy w Tallinie w Estonii. Odcinek litewski liczy 216 kilometrów. Zaczyna się w wiosce rybackiej Nida, a następnie prowadzi przez Park Narodowy Mierzei Kurońskiej, deltę Niemna, Stare Miasto w Kłajpedzie, Nadmorski Park Regionalny, nadmorski kurort Połąga, by dotrzeć do granicy z Łotwą. Trasa jest podzielona na 20-kilometrowe odcinki, więc z łatwością możemy wybrać i dopasować etap do swoich możliwości. To świetny sposób, by zobaczyć i poczuć niesamowitą różnorodną florę i faunę tego odcinka wybrzeża. 100 kilometrów w stolicy i wokół niej Chcesz się przekonać, jak blisko natury jest stolica Litwy? Ten szlak, który prowadzi nas przez 100 kilometrów …

litwa-8467409.jpg
width: 2100
height: 1400

Traveler 4/24
type: item
date: 2024-03-07T22:59:17.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: natura
description: Francja
encoded: Czarująca Francja Czuję ogromny niedosyt. Bez względu na to, ile stron miałoby to wydanie Travelera o Francji i ile kolejnych niesamowitych miejsc byśmy w nim nie umieścili, to wciąż byłoby za mało. Francja pod względem liczby atrakcji nie ma sobie chyba równych na świecie. I kiedy myślimy, że już nic bardziej uroczego nas nie zaskoczy, znów trafiamy do kolejnej sielskiej średniowiecznej wioski wciśniętej w malowniczy kanion z kamiennym mostem spinającym jego brzegi. Tak pięknej, że wydaje się nierealna, jak z bajki. Wystarczy odwiedzić Alzację, żeby poczuć ten klimat, a jednocześnie cofnąć się w czasie do naszego dzieciństwa – do opowieści o chatkach z piernika, strasznych zamkach, tajemniczych zaułkach. Wszystko tu tonie w kwiatach i pachnie tak słodko i pysznie jak ciasto babci. Znów się rozmarzyłam. Albo Normandia z jej potężnymi, budzącymi zachwyt gotyckimi katedrami, których szlak wiele lat temu przemierzałam. A one wciąż są i będą niczym strażnicy czasu. Paryż, jedną z najbardziej fascynujących stolic świata, którą rocznie odwiedza aż 19 mln turystów, można za każdym razem odkrywać na nowo. Lazurowe Wybrzeże, rozpalone blaskiem wypoczywających tam gwiazd, oferuje coś więcej niż blichtr. Wreszcie Burgundia, kraina słynąca z najlepszych win na świecie i malowniczych château, czy Langwedocja z jej twierdzami i burzliwą historią albo Tuluza zwana Różowym Miastem. A to i tak wciąż dopiero przedsmak tego, co czeka nas w tym kraju Agnieszka Franus zastępczyni redaktora naczelnego Spis treści PODRÓŻ ŻYCIA 12 | Karaiby Ogromnym wycieczkowcem przez rajskie archipelagi PLANETA TRAVELERA 20 | Wieści ze świata 24 | Miejsce miesiąca Szarm el-Szejk. Egipska brama do podwodnych ogrodów 28 | Kierunek kultura 30 | TEMAT NUMERU – Francja 32 | Paryż Kankan, pióra i szampan 40 | Alzacja Monumentalna katedra w Strasburgu, sielskie miasteczka i wino 46 | Lazurowe Wybrzeże Tutaj naprawdę warto wybrać się na trekking 52 | Tuluza Bezpretensjonalna, naturalna, wielbiąca… rugby 58 | Nor…

traveler-4-20241-29ab347.png
width: 320
height: 412

Wieczna zmarzlina topnieje, uwalniając rakotwórczy gaz. Jest bezwonny i bezbarwny
type: item
date: 2024-02-26T14:26:43.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: natura
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: Wieczna zmarzlina nie topi się równomiernie. Z tego powodu trudno przewidzieć, kiedy i jak szybko uwalniać będzie się z niej rakotwórczy gaz. Zagrożeń jest jednak więcej.
encoded: W tym artykule: Co kryje wieczna zmarzlina? Topniejące ryzyko. Co nam grozi? Radon to niejedyny szkodliwy gaz ze zmarzliny Postępujące globalne ocieplenie to tylko jedno z wielu następstw zmian klimatu. Jak podkreślają naukowcy, zmiany wzorców klimatycznych zachodzą cyklicznie w historii Ziemi. Jednak to, co obserwujemy w ostatnich latach jest zdecydowanie przyspieszane szkodliwą działalnością ludzi. Jednym z najbardziej widocznych efektów rosnących temperatur są topniejące lodowce. To z kolei przyczynia się do podnoszenia poziomu mórz i oceanów. Co kryje wieczna zmarzlina? Topnieją jednak nie tylko lodowce, ale też wieczna zmarzlina. Badacze co jakiś czas przypominają, że może się to wiązać z odmrożeniem zapomnianych wirusów. Nie tylko. Na łamach czasopisma „Earth-Science Reviews” naukowcy ostrzegają, że topnienie wiecznej zmarzliny w Arktyce może także spowodować uwolnienie radonu. To bezbarwny i bezwonny gaz powodujący raka płuc. Według Agencji Ochrony Środowiska radon jest drugą najczęstszą przyczyną nowotworu płuc w Stanach Zjednoczonych. Odpowiada za 21 tys. zgonów rocznie. Jak na razie nie jest to jeszcze najbardziej palący problem w regionach Arktyki, a to dlatego, że wieczna zmarzlina powstrzymuje gaz przed uwalnianiem się z gleby. Jednak gdy stopnieje, warstwa ochronna zniknie. Topniejące ryzyko. Co nam grozi? W rozmowie z Live Science Paul Goodfellow, specjalista ds. programu ochrony środowiska w zakresie zagrożeń geologicznych, opowiedział o najnowszych badaniach. Ich celem jest pokazanie, w jaki sposób wieczna zmarzlina może potencjalnie narażać właścicieli domów na radon. Goodfellow zachęca mieszkańców Alaski do przeprowadzania testów na obecność rakotwórczego gazu. Nie jest to łatwe zadanie z uwagi na niewielką gęstość zaludnienia stanu. Już samo dostarczanie zestawów testowych z powrotem do laboratoriów jest nie lada wyzwaniem. A to dlatego, że najbardziej odizolowane społeczności mają ograniczony dostęp do usług pocztowych. – Nadal jesteśmy na etapi…

wieczna-zmarzlina-topnieje-uwalniajac-rakotworczy-gaz-f972868.png
width: 1200
height: 630

Na Ziemi żyje zwierzę, którego cykl dobowy trwa nie 24 godziny, ale 48. Co to za stworzenie?
type: item
date: 2024-01-19T11:18:06.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: natura
subject: owady
subject: Wolny czas
description: Ten chrząszcz mógłby pochodzić z zupełnie innej planety. Takiej, na której doba trwa dwa razy dłużej niż na Ziemi. Naukowcy przyjrzeli się bliżej owadowi z wyjątkowym cyklem życia.
encoded: W tym artykule: Bezsenne noce samic Sekret ukryty w genach Randki chrząszczy Raz na 24 godziny Ziemia obraca się wokół własnej osi. Ten oczywisty fakt wyznacza rytm naszego życia. Do cyklu dzień-noc przystosowane są nasze organizmy i ich skomplikowana biochemia. Dzięki temu mamy siły i energię, gdy jest jasno, a po zmierzchu zapadamy w sen. Synchronizacja z obrotami planety to nie tylko ludzka domena. Także życie innych organizmów – od bakterii po wieloryby – jest zgrane z cyklem dnia i nocy. Wszystkie żywe stworzenia odpoczywają i uaktywniają się o ściśle określonych porach. Niektóre prowadzą dzienny, inne nocny tryb życia. Zawsze jednak toczy się on w 24-godzinnym cyklu. Od tej zasady istnieje jednak spektakularny wyjątek. Stanowi go chrząszcz gatunku Holotrichia parallela. Owad ten żyje w Azji, jest uważany za szkodnika niszczącego uprawy rolne. Naukowcy odkryli, że Holotrichia parallela żyje w rytmie nie dobowym, tylko dwudobowym. Jak to możliwe? Bezsenne noce samic Na to pytanie spróbowali odpowiedzieć badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis (UC Davis). W najnowszym numerze czasopisma „Current Biology” opublikowali oni pracę na temat dziwnego cyklu życia Holotrichia parallela. Punktem wyjścia było znane już wcześniej zachowanie samic tego gatunku. Otóż chrząszcze samice co drugą noc – zamiast spać – wspinają się na jedną z roślin i wypuszczają feromony. Tak przyciągają samce. Zachowaniem tym steruje rytm dwudobowy. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy również samce Holotrichia parallela dostosowały się do niego i czy one także żyją w rytmie dwudobowym. Sekret ukryty w genach Ustalenie tego wymagało analiz przeprowadzonych na poziomie molekularnym. Zespół pod kierunkiem Waltera Leala z UC Davis i Jiao Yina z Chińskiej Akademii Nauk skupił się na sygnałach chemicznych sterujących cyklem życiowym chrząszczy. Samce mają na czułkach specjalne receptory. To one reagują na obecność w powietrzu feromonów samic. Badacze najpierw poszukali genu, który zawiera prze…

owad-f009a1b.jpg
width: 3504
height: 2336

Zwierząt świecących w ciemności jest znacznie więcej. Nietóre gatunki to prawdziwe zaskoczenie
type: item
date: 2023-10-16T08:01:29.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ewolucja
subject: natura
subject: Onet
subject: ssaki
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Zwierzęta nadal mają sporo tajemnic przed naukowcami. Dopiero teraz okazało, że jeszcze więcej gatunków ssaków ma zdolność do fluorescencji. Dlaczego świecą w ciemności? Zdania są podzielone.
encoded: W tym artykule: Które zwierzęta świecą w ciemności? Fluorescencja w królestwie zwierząt Po co zwierzętom świecenie w ciemności? Co łączy meduzy, świetliki i diabły tasmańskie? Wszystkie te zwierzęta świecą w ciemności. Do niedawna zoolodzy uważali, że gatunki z takimi właściwościami to zdecydowana mniejszość w przyrodzie. Okazuje się jednak, że jest ich więcej. I to nawet ssaków. Dowodzą tego autorzy badań opublikowanych na łamach „Royal Society Open Science”. Warto jednak podkreślić, że nie mówimy o zwierzętach, które po prostu emitują własne światło, kiedy dookoła robi się ciemno. Chodzi o zdolność do fluorescencji, czyli świecenia pod wpływem promieniowania ultrafioletowego. Badając okazy muzealne, naukowcy udokumentowali takie świecenie u 125 gatunków ssaków. Które zwierzęta świecą w ciemności? Do tej pory naukowcy odkryli tę właściwość jedynie u ograniczonej liczby gatunków. Na razie nie wiadomo, czy fluorescencja jest powiązana z ewolucją. Szerzej zakrojone badania mają pomóc lepiej zrozumieć to zjawisko. – Najnowsze wyniki powinny być przyczynkiem do zrealizowana kilku interesujących badań behawioralnych wśród ssaków prowadzących nocny tryb życia – komentuje Michael Lee, biolog ewolucyjny z Uniwersytetu Flinders w Australii w rozmowie z „Newsweekiem”. Naukowiec nie brał udziału w badaniach. Organizmy zdolne do fluorescencji zawierają substancje chemiczne, które pochłaniają światło ultrafioletowe o krótkiej długości fali – jest ono niewykrywalne dla ludzkich oczu. Następnie emitują światło widzialne o dłuższej długości fali, które pojawia się jako kolorowa poświata. Właśnie tego typu związki chemiczne wykryto w kościach, zębach, pazurach, futrze, piórach i skórze badanych okazów. View oEmbed on the source website Fluorescencja w królestwie zwierząt Co ciekawe, pierwszym ssakiem, u którego wykryto fluorescencję, był człowiek. Ludzie mają fluorescencyjne zęby. W 1911 roku badacze odnotowali tę właściwość u królików. W 2020 r. do grona świecących ssaków dołączyły…

nie-tylko-osmiornice-i-meduzy-swieca-w-ciemnosci-26832b8.jpg
width: 960
height: 540