National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-17T11:09:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: LOT zaskakuje nowym azjatyckim kierunkiem! Regularne połączenia do najpopularniejszej destynacji na świecie
items: Alpy mogą stracić niemal wszystkie lodowce do końca stulecia. Naukowcy biją na alarm
items: Fałszywe konta internetowe można kupić za grosze – w Polsce taniej niż w USA czy Rosji. Alarmujący raport
items: Te żaby pożerają jadowite szerszenie. Dlaczego są odporne na ich użądlenia?
items: Ten gaz może pomóc nawet połowie pacjentów z depresją. Pomaga tam, gdzie leki zawiodły
items: Nowy dworzec Warszawa Zachodnia już działa! Obszerne przejścia mogłyby pomieścić Boeinga 747
items: Pomysł na prezent pod choinkę: Z okazji Black Friday specjalna cena na prenumeratę National Geographic i Traveler
items: LOT otwiera bramę do krainy fiordów! Nowe połączenie Warszawa–Stavanger już działa
items: Serial „Ród Guinnessów” – prawda i fikcja: 6 kluczowych różnic, które zaskoczą fanów hitu z Netflixa
items: Samiec w ciąży? Naukowcy odkryli sekret koników morskich
items: Błękitne psy w Czarnobylu. Niepokojące odkrycie zaniepokoiło badaczy
items: Nowy poczet władców Polski startuje! Do 2032 roku ukażą się aż 42 tomy
items: Zaskakujące wyniki: język polski najłatwiejszy dla AI, angielski poza czołówką
items: Super-Ziemia GJ 251 c może być siedliskiem życia. Jest tylko o 20 lat świetlnych stąd
items: Implant oka przywraca wzrok osobom ze zwyrodnieniem plamki żółtej – 27 pacjentów odzyskało zdolność czytania
items: Polskie miasto dało nazwę planetoidzie! Znajduje się między orbitami Marsa i Jowisza
items: Zaskakujące wyniki: szczepionka mRNA COVID-19 niemal podwaja przeżywalność chorych na raka
items: Oto najbardziej zanieczyszczone miasto w Polsce. Stężenie przekracza wszelkie limity
items: Pendolino po raz pierwszy wyruszy do Zakopanego. Bilety wyprzedały się od razu
items: Zakaz hodowli zwierząt na futra przegłosowany! Historyczna chwila dla ochrony zwierząt w Polsce

LOT zaskakuje nowym azjatyckim kierunkiem! Regularne połączenia do najpopularniejszej destynacji na świecie
type: item
date: 2025-12-17T11:08:29.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: bangkok
subject: bilety lotnicze
subject: NatGeoBN
subject: plaże w tajlandii
subject: tajlandia
description: To największe zaskoczenie końcówki roku! Narodowy przewoźnik ogłosił nowe, całoroczne połączenie do Azji Południowo-Wschodniej. Inauguracyjny lot 26 października 2026 roku, a bilety są dostępne już dzisiaj.
encoded: Polskie Linie Lotnicze LOT poszerzają swoją siatkę połączeń dalekodystansowych o nowy, emocjonujący kierunek w Azji Południowo-Wschodniej. Po niedawnym ogłoszeniu lotów do San Francisco, narodowy przewoźnik zapowiada kolejną trasę, tym razem do Bangkoku – tętniącej życiem stolicy Tajlandii. Robert Ludera, Prokurent i Dyrektor Biura Siatki Połączeń PLL LOT, podkreślił, że otwarcie nowego połączenia to ważny krok w globalnej ekspansji. – Bangkok to dynamiczna metropolia, będąca bramą do całego regionu. Dzięki bezpośredniemu połączeniu z Warszawy zapewniamy pasażerom wygodną i konkurencyjną ofertę podróży – zaznaczył. Start lotów już jesienią 2026 – znamy szczegóły Sprzedaż biletów na trasie Warszawa–Bangkok ruszyła 17 grudnia 2025 roku. Pierwszy lot zaplanowano na 26 października 2026 roku. Trasa będzie obsługiwana pięć razy w tygodniu – w poniedziałki, środy, czwartki, soboty i niedziele. Samoloty startować będą z warszawskiego Lotniska Chopina o godzinie 14:25 (lot LO65). W drogę powrotną podróżni wyruszą z Bangkoku w poniedziałki, wtorki, czwartki, piątki i niedziele o godzinie 8:45 (lot LO66). Czas podróży w kierunku Azji wyniesie 10 godzin i 20 minut, a w stronę Polski – 11 godzin i 55 minut. Komfort na pokładzie Dreamlinera Trasę obsługiwać będą Boeingi 787 Dreamliner – jedne z najnowocześniejszych szerokokadłubowych samolotów świata. PLL LOT oferują pasażerom wysoki komfort podróży, niezależnie od klasy biletu. Szczególną uwagę zwrócono na najmłodszych – dzieci do 2 lat otrzymają zestawy z miękkim śliniakiem, skarpetkami i klipsem do smoczka, a dzieci w wieku od 2 do 12 lat – zestaw z kredkami, kolorowankami i maskotką LOTka. Nowe połączenie – nowe możliwości Cholada Siddhivarn, dyrektorka Biura Urzędu Turystyki Tajlandii w Pradze, podkreśliła, że otwarcie bezpośredniego połączenia między Warszawą a Bangkokiem to efekt szerokiej współpracy i krok ku zacieśnieniu relacji. Połączenie ma przynieść korzyści nie tylko dla turystyki, ale również handlu, edukacji i in…

bangkok-GettyImages-1254574851-c137103.jpg
width: 5760
height: 3840

Alpy mogą stracić niemal wszystkie lodowce do końca stulecia. Naukowcy biją na alarm
type: item
date: 2025-12-16T12:48:02.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Przyroda
subject: alpy
subject: lodowce
subject: NatGeoBN
subject: ocieplenie klimatu
subject: topnienie lodowców
subject: zmiany klimatyczne
description: Nowe badanie ETH Zurich ujawnia niepokojące prognozy: przy ociepleniu o 4°C w Alpach może pozostać jedynie 20 lodowców do końca wieku. Apogeum rocznej utraty może nastąpić już w latach 2033–2041.
encoded: Międzynarodowy zespół naukowców, kierowany przez badaczy z ETH Zurich, opublikował 15 grudnia 2025 roku w czasopiśmie „Nature Climate Change” przełomowe badanie dotyczące przyszłości lodowców na świecie. Główny autor, Lander Van Tricht z ETH Zurich, wraz z zespołem obliczył, ile lodowców może przetrwać do końca XXI wieku w zależności od scenariuszy ocieplenia klimatu. Wyniki są alarmujące. Przy globalnym wzroście temperatury o 4°C do 2100 roku, na całym świecie przetrwa jedynie około 18 tys. lodowców. Dla porównania, scenariusz ograniczający ocieplenie do 1,5°C przewiduje pozostanie około 100 tys.lodowców. Szczególnie niepokojące są dane dla Alp, gdzie liczba lodowców może zmniejszyć się drastycznie już w ciągu nadchodzących dwóch dekad. Ile lodowców przetrwa w Alpach do 2100 roku? Badacze wykorzystali trzy globalne modele lodowcowe oraz kilka scenariuszy klimatycznych, aby prognozować przyszłość lodowców w Alpach. W 2025 roku w tych górach znajduje się około 3 tys. lodowców. W zależności od scenariusza ocieplenia: przy +1,5°C do 2100 roku przetrwa około 430 lodowców (12%), przy +2,0°C – około 270 lodowców (8%), przy +2,7°C – około 110 lodowców (3%), przy +4,0°C – zaledwie około 20 lodowców (1%). Tak dramatyczna redukcja liczby lodowców oznacza niemal całkowity zanik tych formacji w Alpach. Znane lodowce, takie jak Rhône czy Aletsch, mogą zredukować się do niewielkich fragmentów lub zniknąć całkowicie. Kiedy tempo zaniku lodowców osiągnie apogeum? Naukowcy z ETH Zurich wprowadzili nowy termin – „Peak Glacier Extinction” – oznaczający moment, w którym w ciągu jednego roku zniknie największa liczba lodowców. Zgodnie z badaniem: przy ociepleniu o +1,5°C, apogeum nastąpi około 2041 roku – zniknie wtedy około 2 tys. lodowców; w scenariuszu +4,0°C, szczyt nastąpi około 2055 roku – zniknie aż 4 tys. lodowców. W przypadku Alp szczyt rocznej utraty lodowców może wystąpić jeszcze wcześniej – między 2033 a 2041 rokiem. Tempo zaniku jest tak intensywne, że większość małych lodo…

AlpylodowiecjaskiniaMorteratsch-c46f99d.jpg
width: 1733
height: 1300

Fałszywe konta internetowe można kupić za grosze – w Polsce taniej niż w USA czy Rosji. Alarmujący raport
type: item
date: 2025-12-12T07:00:50.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Technologia
subject: internet
subject: NatGeoBN
subject: oszustwa
subject: prawo
subject: social media
description: Uniwersytet Cambridge ujawnił ceny fałszywych kont na ponad 500 platformach. W Polsce, USA i Rosji koszt ich weryfikacji sięga zaledwie kilku centów, co odsłania szokującą skalę globalnej manipulacji internetowej.
encoded: Renomowany Uniwersytet Cambridge uruchomił pierwszy na świecie indeks monitorujący w czasie rzeczywistym ceny weryfikacji fałszywych kont internetowych – Cambridge Online Trust and Safety Index (COTSI). Narzędzie obejmuje ponad 500 platform online w każdym kraju i pozwala na śledzenie cen oraz dostępności kont służących do manipulacji online. Dane pochodzą od 17 dostawców usług, z których 10 najpopularniejszych zostało szczegółowo przeanalizowanych. Badania opublikowało prestiżowe czasopismo „Science”. Badacze z Laboratorium Decyzji Społecznych (Social Decision-Making Lab) stworzyli indeks na podstawie otwartych danych z platform oferujących weryfikację SMS do zakładania fałszywych kont. Fałszywe konta służą do nieautentycznej aktywności: od sztucznego „nabijania” statystyk w mediach społecznościowych, po koordynowane kampanie dezinformacji. Korzystają z nich masowo oszuści internetowi i farmy trolli. Gdzie najtaniej kupić fałszywe konta? Szokujące różnice cen – Odkryliśmy, że istnieje prężnie rozwijający się podziemny rynek, na którym nieprawdziwe treści, sztuczna popularność i kampanie mające na celu wywieranie wpływu politycznego są łatwo i otwarcie wystawione na sprzedaż – powiedział dr Jon Roozenbeek, współautor badania z Uniwersytetu Cambridge. – Cała ta aktywność wymaga fałszywych kont, a każde z nich zaczyna się od numeru telefonu i karty SIM, która go obsługuje. Ta zależność tworzy punkt krytyczny, który możemy wykorzystać do oceny ukrytych mechanizmów ekonomicznych manipulacji online. Aby zarejestrować nowe konto, platformy internetowe wymagają weryfikacji SMS: wiadomości tekstowej zawierającej kod wysłanej na prawidłowy numer telefonu. Ma to na celu potwierdzenie, że konto jest zakładane przez człowieka. W ciągu ostatniej dekady powstał globalny rynek, który dysponuje infrastrukturą umożliwiającą omijanie tego protokołu bezpieczeństwa oraz automatyczne tworzenie i masową sprzedaż fałszywych kont. Z raportu wynika, że najtańsze rynki to m.in. Polska, USA, …

COTSI-tablet-view-2de67d6.png
width: 2560
height: 1920

Te żaby pożerają jadowite szerszenie. Dlaczego są odporne na ich użądlenia?
type: item
date: 2025-12-04T09:58:02.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: NatGeoBN
subject: szerszenie
subject: żaby
description: W laboratoriach Uniwersytetu Kobe odkryto, że żaby zjadają jadowite szerszenie – w tym największe na świecie Vespa mandarinia – nie wykazując żadnych objawów zatrucia, mimo wielokrotnych użądleń w pysk i oczy.
encoded: A żądłem chcesz? – pytają szerszenie w serialu „Pingwiny z Madagaskaru”. Chyba każdy z nas na samą myśl o takim użądleniu dostałby dreszczy. A jednak są stworzenia, na których jad szerszeni nie robi żadnego wrażenia. W warunkach laboratoryjnych Uniwersytetu Kobe japoński ekolog Sugiura Shinji przeprowadził zaskakujące badania, których głównym bohaterem była żaba Pelophylax nigromaculatus. Eksperyment wykazał, że te płazy potrafią pożerać żywe, jadowite szerszenie – w tym największe na świecie Vespa mandarinia – nie wykazując przy tym żadnych oznak cierpienia czy uszczerbku na zdrowiu. Użądlenia – często w newralgiczne miejsca, jak oczy czy wnętrze pyska – nie powodowały u żab żadnych reakcji bólowych ani widocznych obrażeń. Jak wyglądały eksperymenty z szerszeniami? Pojedynczym dorosłym żabom zaprezentowano robotnice trzech gatunków szerszeni: Vespa simillima, Vespa analis oraz Vespa mandarinia. Każdy płaz został dopasowany wielkością do potencjalnej ofiary – większe osobniki otrzymały większe szerszenie, w tym największego z nich, azjatyckiego szerszenia olbrzymiego (Vespa mandarinia). Wyniki okazały się zaskakujące: aż 93% żab pożarło Vespa simillima, 87% Vespa analis i 79% Vespa mandarinia – mimo że były wielokrotnie użądlone podczas ataku. W wielu przypadkach użądlenia nastąpiły w delikatne rejony, jak pysk czy oczy. Mimo to płazy nie wykazywały żadnych oznak bólu, dyskomfortu ani problemów zdrowotnych. Szerszeń azjatycki wprowadza do ciała ofiary truciznę, zawierającą duże stężenie związków wywołujących ból (takich samych jak te występujące w jadzie pszczół i os) oraz potencjalnie zabójczą neurotoksynę zwaną mandarotoksyną. W Japonii szerszenie te nazywane są suzumebachi, co tłumaczy się jako „wróblowata osa”. Są tak wielkie – mierzą od głowy do końca odwłoku 5 cm – że w locie rzeczywiście przypominają małe ptaki. Ponieważ szukając pożywienia, tak chętnie zapuszczają się w miejskie rejony, co roku ok. 40 osób umiera z powodu użądlenia przez te gigantyczne insek…

zaby-i-szerszenie-1-de84e22.png
width: 1920
height: 1080

Ten gaz może pomóc nawet połowie pacjentów z depresją. Pomaga tam, gdzie leki zawiodły
type: item
date: 2025-12-01T06:57:32.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: depresja
subject: gaz
subject: medycyna
subject: NatGeoBN
subject: psychiatria
subject: terapia
description: Aż 48% osób z diagnozą depresji cierpi na jej lekooporną postać. Badania wskazują na ogromną skalę problemu i nową nadzieję w postaci... podtlenku azotu, czyli gazu rozweselającego.
encoded: Nową nadzieję dla pacjentów z depresją lekooporną przynosi podtlenek azotu (N2O), znany także jako gaz rozweselający. Najnowsza metaanaliza, przeprowadzona przez zespoły badawcze z University of Birmingham, University of Oxford i Birmingham and Solihull Mental Health NHS Foundation Trust, wykazała, że N2O podawany pod kontrolą lekarza może przynieść szybkie i znaczące złagodzenie objawów depresji. Analizie poddano siedem badań klinicznych, w których oceniano skuteczność N2O u pacjentów z depresją, w tym również lekooporną. W trzech badaniach jednorazowa dawka 50-procentowego N2O przynosiła zauważalną poprawę nastroju już w ciągu 24 godzin. Choć efekt był krótkotrwały, to regularne dawki stosowane przez kilka tygodni dawały trwalsze rezultaty. Mechanizm działania N2O jest zbliżony do ketaminy – innego leku przeciwdepresyjnego o szybkim działaniu. Ma związek z wpływem na receptory glutaminianowe. Badania sugerują, że N2O może stać się elementem nowej terapii dla osób, u których standardowe metody leczenia zawiodły. Próby kliniczne i przyszłość leczenia depresji lekoopornej Zespół badawczy pracujący w ramach Mental Health Mission Midlands Translational Centre przygotowuje się do przeprowadzenia pierwszego badania klinicznego z użyciem N2O w leczeniu depresji w ramach NHS w Wielkiej Brytanii. Celem jest sprawdzenie, czy podtlenek azotu może być bezpiecznie i skutecznie włączony do ścieżki terapeutycznej dla pacjentów z ciężką depresją. Chociaż skutki uboczne, takie jak nudności, zawroty głowy czy ból głowy, występowały u części pacjentów, były one przemijające i nie wymagały interwencji medycznej. Badacze zaznaczają jednak, że konieczne są dalsze badania dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa stosowania N2O oraz określenia optymalnych dawek i schematów podawania. Profesor Steven Marwaha podkreśla, że zastosowanie podtlenku azotu może być przełomem dla pacjentów, którym nie pomogły dotychczasowe metody. Dla wielu z nich każda nowa opcja terapeutyczna to szansa na odzy…

podtlenek-azotu-depresja-b835f83.jpg
width: 1800
height: 1200

Nowy dworzec Warszawa Zachodnia już działa! Obszerne przejścia mogłyby pomieścić Boeinga 747
type: item
date: 2025-11-28T14:06:00.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Porady
subject: Technologia
subject: Traveler
subject: NatGeoBN
subject: pociągi
description: Dzisiaj otwarto nowy dworzec Warszawa Zachodnia. Przestronna hala, wygodne przejście podziemne, nowoczesne kładki, windy i udogodnienia dla podróżnych – wszystko gotowe na przyjęcie tysięcy pasażerów każdego dnia.
encoded: Długo wyczekiwana modernizacja dworca Warszawa Zachodnia została zakończona. Dnia 28 listopada 2025 roku podróżni po raz pierwszy skorzystali z nowej infrastruktury. Przebudowany obiekt zyskał zupełnie nowe oblicze, zarówno funkcjonalnie, jak i wizualnie. Prace modernizacyjne trwały pięć lat i objęły kompleksową przebudowę największej stacji kolejowej w Polsce pod względem liczby kursujących pociągów. Inwestycja powinna usprawnić planowanie podróży do stolicy Polski. Przestronne przejście podziemne pod stacją gotowe do użytku Nowym sercem dworca jest podziemna hala zlokalizowana na poziomie -1. Przejście ma długość ponad pół kilometra i aż 64 metry szerokości, co czyni je najobszerniejszym tego typu obiektem w Warszawie. Dotychczasowe wąskie i zatłoczone tunele zostały całkowicie zastąpione nową przestrzenią. Według wypowiedzi przedstawicieli wykonawcy Budimex przejście jest na tyle obszerne, że mogłoby pomieścić nawet Boeinga 747. Taka skala projektu jest bezprecedensowa w skali kraju. Nowoczesna infrastruktura: windy, kładki, rampy i schody ruchome Dla wygody podróżnych w nowym dworcu Warszawa Zachodnia przygotowano liczne udogodnienia. Przestrzeń została wyposażona w windy, które umożliwiają dostęp do wszystkich poziomów, oraz w schody ruchome zapewniające szybkie i komfortowe przemieszczanie się. Nowa kładka dla pieszych prowadzi bezpośrednio na perony, znacznie ułatwiając poruszanie się po stacji. Dodatkowo przygotowano rampy dla rowerzystów oraz spiralny zjazd, który połączył dzielnice Wola i Ochota. Nawigacja i dostępność: co się zmieniło na stacji Po modernizacji stacja Warszawa Zachodnia jest przygotowana na przyjęcie nawet 100 tys. pasażerów dziennie. Obsługuje prawie tysiąc pociągów każdego dnia, w tym regionalne, dalekobieżne i podmiejskie. Znaczne zmiany objęły również dach obiektu. Na powierzchni 2,5 hektara zadaszenia zamontowano panele fotowoltaiczne, które pokrywają do 30% zapotrzebowania energetycznego dworca. To jedno z największych tego typu rozw…

Warszawa-Zachodnia-492fb77.jpg
width: 2048
height: 1365

Pomysł na prezent pod choinkę: Z okazji Black Friday specjalna cena na prenumeratę National Geographic i Traveler
type: item
date: 2025-11-27T11:55:20.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: NatGeoBN
subject: prenumerata
subject: prenumerata national geographic
subject: prenumerata travelera
description: Oto idealny prezent świąteczny dla bliskiej osoby, która kocha podróże lub fascynuje się światem. Z okazji Black Friday na kultowy.pl dostępna jest wyjątkowa promocja: specjalny kod daje rabat na roczną prenumeratę National Geographic Polska oraz Traveler.
encoded: Z okazji Black Friday redakcja magazynów National Geographic i National Geographic Traveler przygotowała wyjątkową ofertę dla miłośników podróży i świata nauki. Na stronie kultowy.pl udostępniono promocję, w ramach której kod rabatowy BF2025 pozwala uzyskać 15% zniżki na roczną prenumeratę dwóch popularnych magazynów: National Geographic Polska oraz Traveler. To jednorazowa okazja dla wszystkich, którzy chcą podarować sobie lub bliskim niezwykły prezent świąteczny, pełen wiedzy, inspiracji i wspaniałych zdjęć. Jak skorzystać z kodu rabatowego BF2025 na kultowy.pl? Aby skorzystać z promocji, wystarczy wejść na stronę kultowy.pl, wybrać interesującą nas roczną prenumeratę – National Geographic Polska lub Traveler – a następnie przy finalizacji zakupu wpisać kod rabatowy BF2025. Po jego zatwierdzeniu cena zostanie automatycznie obniżona o 15%. Zniżka na Traveler i National Geographic dostępna jest tylko online i wymaga ręcznego wpisania kodu promocyjnego. To szybki i prosty sposób, by uzyskać tańszą prenumeratę bez konieczności zakładania konta czy długiej rejestracji. Dlaczego to dobry pomysł na prezent świąteczny? Prenumerata National Geographic Black Friday to świetna okazja do zakupu prezentu, który naprawdę inspiruje. To nie tylko kolekcja fascynujących artykułów i reportaży, ale też pięknie wydane magazyny, które można podarować bliskiej osobie pod choinkę. Jeśli ktoś z Twoich bliskich interesuje się światem, nauką, przyrodą lub szuka inspiracji podróżniczych, prenumerata Traveler Black Friday to strzał w dziesiątkę. W dobie szybkiego internetu i treści dostępnych online, tradycyjna, drukowana prasa z ekskluzywnymi materiałami staje się czymś wyjątkowym. To prezent, który będzie powracać co miesiąc przez cały rok – z nową porcją wiedzy, odkryć i zachwytów nad światem. Co zawiera roczna prenumerata tych magazynów? Roczna prenumerata kultowy.pl obejmuje regularne dostawy drukowanych wydań magazynów bezpośrednio do domu. W przypadku National Geographic Polska czytel…

NG-NGT-2512-BlackFriday-v2-1d0a094.jpg
width: 940
height: 627

LOT otwiera bramę do krainy fiordów! Nowe połączenie Warszawa–Stavanger już działa
type: item
date: 2025-11-24T17:25:11.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: fiordy
subject: linie lotnicze
subject: NatGeoBN
subject: norwegia
description: 24 listopada 2025 r. Polskie Linie Lotnicze LOT uruchomiły bezpośrednie, całoroczne połączenie z Warszawy do Stavanger. Nowa trasa to nie tylko ułatwienie dla 110 tys. Polaków w Norwegii, ale i brama do jednych z najpiękniejszych krajobrazów Europy.
encoded: 24 listopada Polskie Linie Lotnicze LOT zainaugurowały nową trasę lotniczą z Warszawy do Stavanger. Rejsy LO489 startują z Lotniska Chopina w Warszawie cztery razy w tygodniu: w poniedziałki, wtorki, czwartki i piątki o godzinie 8:10. Powroty, rejsy LO490, zaplanowano na te same dni o godzinie 11:25. Czas podróży wynosi niecałe 2 godziny. Połączenie jest całoroczne i stanowi kolejny krok w rozwoju siatki połączeń PLL LOT do regionu Europy Północnej. Stavanger to trzecia nowość w północnej Europie – po Reykjaviku (w kwietniu) i przed Rovaniemi (rusza 27 listopada). Stavanger i Rogaland – bezpośrednie rejsy do serca fiordów Nowe bezpośrednie loty do Stavanger otwierają podróżnym drogę do jednego z najbardziej malowniczych regionów kraju, gdzie Rogaland – ze stolicą w Stavanger – zachwyca fiordami, wodospadami, skalistymi klifami i rybackimi wioskami, a po drodze łatwo natknąć się na fascynujące ciekawostki o Norwegii. Region oferuje różnorodne trasy trekkingowe – od krótkich spacerów na słynną Preikestolen po wymagające wyprawy na Kjerag. Wędrując po okolicznych szlakach, turyści mogą podziwiać dziką przyrodę i niesamowite widoki na fiordy, zatoki oraz surowe wybrzeże. Spacer po Stavanger to także możliwość odwiedzenia targu rybnego, klimatycznych kawiarni z widokiem na port i poznania lokalnych tradycji. Region ten to idealne miejsce na połączenie aktywnego wypoczynku z odkrywaniem kultury i historii Norwegii. Preikestolen, Kjerag i fiordy – cuda natury w zasięgu dwugodzinnego lotu Dzięki nowej trasie lotniczej Polskie Linie Lotnicze LOT umożliwiają szybki dostęp do jednych z najpiękniejszych atrakcji przyrodniczych Europy. Preikestolen, czyli „Ambona”, to słynna skalna półka zawieszona 604 metry nad Lysefjordem – miejsce uwielbiane przez fotografów i turystów z całego świata. Nieopodal znajduje się także Kjerag z wyjątkowym Kjeragbolten – głazem zawieszonym między dwiema skałami. Trasy prowadzące do tych miejsc przyciągają miłośników górskich wędrówek, którzy pragną…

stavanger-fjord-GettyImages-1388707844-72b987b.jpg
width: 5992
height: 3987

Serial „Ród Guinnessów” – prawda i fikcja: 6 kluczowych różnic, które zaskoczą fanów hitu z Netflixa
type: item
date: 2025-11-23T08:16:11.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Lifestyle
subject: fakty i mity
subject: irlandia
subject: NatGeoBN
subject: serial
description: Fabuła serialu „Ród Guinnessów” to temat, który wzbudza ogromne emocje. Czy wątek przejęcia rodzinnego browaru przez potomków Benjamina Lee Guinnessa rzeczywiście odzwierciedla wydarzenia historyczne, czy może twórcy serialu wprowadzili więcej fikcji niż można by przypuszczać? Poznaj najważniejsze podobieństwa i różnice pomiędzy rzeczywistością a serialową wizją losów rodziny Guinnessów.
encoded: Spis treści: Najważniejsze fakty historyczne o rodzinie Guinnessów Serial „Ród Guinnessów” Netflix – fabuła i główne wątki Prawda historyczna w serialu „Ród Guinnessów” Największe różnice między prawdziwą historią a serialem Fikcyjne wątki i kontrowersyjne sceny w produkcji Netflixa Postaci historyczne a serialowi bohaterowie – porównanie Rola browaru Guinness w XIX-wiecznym Dublinie Czy warto oglądać „Ród Guinnessów” znając prawdziwą historię? Debiutujący 25 września 2025 roku serial „Ród Guinnessów” szybko zdobył ogromną popularność, już w dwa dni przyciągając 3,5 miliona widzów. Fabuła osadzona wokół dzieci Benjamina Lee Guinnessa i walki o rodzinny browar elektryzuje publiczność, lecz nie wszystko, co widzimy na ekranie, ma potwierdzenie w autentycznych wydarzeniach. Warto przeanalizować, które wątki to rzeczywiste elementy historii Guinnessów, a które zostały znacząco zmodyfikowane lub całkowicie zmyślone na potrzeby serialu. Najważniejsze fakty historyczne o rodzinie Guinnessów Ród Guinnessów jest jedną z najsłynniejszych rodzin w historii Irlandii. Benjamin Lee Guinness był nie tylko przedsiębiorcą, ale też wybitnym filantropem i politykiem. Po jego śmierci w 1868 roku fortuna i odpowiedzialność za browar przeszły na jego dzieci: Arthura, Edwarda, Anne i Benjamina. W rzeczywistości rodzina Guinnessów miała znaczący wpływ na rozwój Dublina – inwestowała w infrastrukturę, kościoły i liczne inicjatywy społeczne. Działalność browaru Guinness uczyniła z nazwiska Guinness synonim sukcesu i dobrobytu, a ich piwo szybko stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych na świecie. To, co pokazano w serialu, opiera się na prawdziwych osobach i ich realnych dokonaniach, choć niektóre wydarzenia uległy wyraźnej fabularyzacji. Serial „Ród Guinnessów” Netflix – fabuła i główne wątki Fabuła serialu „Ród Guinnessów” skupia się na przejęciu kontroli nad legendarnym browarem po śmierci Benjamina Lee Guinnessa. Serialowi bohaterowie – czworo jego dzieci – stają przed wyzwaniem oc…

edward-guinness-aa38663.jpg
width: 1366
height: 911

Samiec w ciąży? Naukowcy odkryli sekret koników morskich
type: item
date: 2025-11-13T09:01:11.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ciąża
subject: NatGeoBN
subject: rozmnażanie
subject: ryby
subject: zwierzęta
description: Samce koników morskich zachodzą w ciążę i rodzą młode. Najnowsze badania pokazują, że wszystko odbywa się bez udziału typowych żeńskich hormonów.
encoded: Naukowcy z Uniwersytetu w Konstancji we współpracy z ekspertami z South China Sea Institute for Oceanography w Guangzhou, Uniwersytetu w Kilonii oraz Uniwersytetu Harvarda, dokonali przełomowego odkrycia w świecie biologii. Pod kierownictwem prof. Axela Meyera zbadali koreańskie koniki morskie (Hippocampus haema), u których – wbrew znanym schematom biologicznym – to samce zachodzą w ciążę i rodzą potomstwo. Męska ciąża została dokładnie przeanalizowana na poziomie molekularnym i komórkowym. Wnioski są niezwykłe – samce pełnią funkcję biologiczną typową dla samic, a proces odbywa się bez udziału żeńskich hormonów. Jak działa kieszeń lęgowa u koników morskich? Hippocampus haema to wyjątkowy gatunek ryby z rodziny Syngnathidae, u którego samce posiadają wyspecjalizowaną strukturę zwaną kieszenią lęgową. To właśnie do niej samice składają jaja, które są następnie zapładniane przez samca. Kieszeń ta pełni funkcję podobną do macicy i łożyska ssaków. W jej wnętrzu rozwijają się zarodki, zaopatrywane w tlen i składniki odżywcze bezpośrednio z ciała ojca. Kieszeń lęgowa ulega w czasie ciąży znaczącym zmianom. Tkanka tej części ciała grubieje i rozwija sieć naczyń krwionośnych, tworząc środowisko optymalne dla wzrostu zarodków. Męskie hormony przejmują kontrolę nad ciążą Największym zaskoczeniem dla naukowców było odkrycie, że cały proces ciąży u samców koników morskich zachodzi bez udziału estrogenów – typowych hormonów żeńskich, znanych z roli w ciążach ssaków. Zamiast tego, kluczową rolę pełnią androgeny, czyli hormony męskie. Jak tłumaczy prof. Axel Meyer, to właśnie androgeny odpowiadają za rozwój i funkcjonowanie kieszeni lęgowej. Powodują one pogrubienie skóry brzucha oraz rozwój naczyń krwionośnych, umożliwiających transport substancji odżywczych i gazów. To przełomowe odkrycie pokazuje, że ewolucja ciąży u koników morskich obrała zupełnie inną ścieżkę niż u ssaków. Mimo że efekt końcowy – rozwinięcie zarodków wewnątrz ciała rodzica – jest podobny, mechanizmy hormonal…

konik-morski-ciaza-7a56247.jpg
width: 1575
height: 1050

Błękitne psy w Czarnobylu. Niepokojące odkrycie zaniepokoiło badaczy
type: item
date: 2025-10-28T16:07:55.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Przyroda
subject: czarnobyl
subject: NatGeoBN
subject: psy
description: Na terenie Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia zauważono psy z intensywnie niebieską sierścią. Organizacja „Dogs of Chernobyl” prowadzi śledztwo w tej sprawie i stara się ustalić przyczynę niecodziennego zjawiska.
encoded: Na terenie Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia zaobserwowano niecodzienne zjawisko – kilka psów o intensywnie niebieskiej sierści. Widok zwierząt z tak nietypowym umaszczeniem zaniepokoił wolontariuszy i opiekunów działających w tym rejonie. Niebieskie psy pojawiły się w okolicach zrujnowanej elektrowni jądrowej w Czarnobylu, gdzie od lat funkcjonuje Strefa Wykluczenia – obszar o promieniu około 30 km, ewakuowany po katastrofie z 1986 roku. Czarnobylskie psy, choć wydają się zdrowe i aktywne, wyraźnie różnią się od reszty populacji, a ich niezwykła sierść może wskazywać na kontakt z substancjami chemicznymi. „Dogs of Chernobyl” prowadzi śledztwo w sprawie tajemniczej substancji Organizacja „Dogs of Chernobyl” zareagowała na doniesienia o niebieskiej sierści psów. Grupa ta od lat działa w Czarnobylu, opiekując się setkami zwierząt, które pozostały na skażonym terenie. Obecnie priorytetem organizacji jest schwytanie psów z niebieską sierścią i przeprowadzenie szczegółowych badań. Chodzi o ustalenie, czy niepokojący kolor wynika z zewnętrznego skażenia chemicznego, czy może jest efektem wewnętrznych zmian organizmu spowodowanych promieniowaniem lub innym czynnikiem środowiskowym. Do tej pory nie ustalono jednoznacznej przyczyny niebieskiego koloru sierści. Jednak członkowie „Dogs of Chernobyl” nie wykluczają, że psy mogły wejść w kontakt z silnymi barwnikami przemysłowymi lub substancjami chemicznymi znajdującymi się na terenie Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia. Opieka nad psami w Strefie Wykluczenia trwa od 2017 roku „Dogs of Chernobyl” rozpoczęło swoją działalność w Czarnobylu w 2017 roku. Od tego czasu organizacja regularnie dokarmia zwierzęta żyjące na opuszczonym terenie, zapewnia im opiekę weterynaryjną, przeprowadza szczepienia, sterylizację oraz oznaczanie. Wolontariusze grupy podkreślają, że populacja psów w Czarnobylu stale się rozwija. Choć część z nich żyje w trudnych warunkach, zwierzęta często są w dobrej kondycji, a ich przystosowanie do życia w skażonym ś…

blekitne-psy-GettyImages-1231243338-fc86794.jpg
width: 4694
height: 3181

Nowy poczet władców Polski startuje! Do 2032 roku ukażą się aż 42 tomy
type: item
date: 2025-10-27T15:11:38.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: królowie
subject: NatGeoBN
description: Nowa seria „Poczet Władców Polski” to pierwsze w historii kompletne i naukowe biografie wszystkich polskich monarchów. Premiera już 29 listopada 2025 podczas Targów Książki Historycznej w Arkadach Kubickiego. To wydarzenie bez precedensu!
encoded: Państwowy Instytut Wydawniczy inauguruje serię „Poczet Władców Polski” – projekt bez precedensu w polskiej historiografii. Po raz pierwszy powstaje pełna, naukowa seria monografii wszystkich władców Polski. Do 2032 roku ukażą się aż 42 tomy, tworzące jednolity, spójny cykl przedstawiający monarchów polskich od najdawniejszych czasów. Nowy poczet władców Polski Za merytoryczny nadzór nad serią odpowiada rada naukowa w składzie: prof. Jacek Banaszkiewicz, prof. Marek Barański, prof. Henryk Litwin i prof. Zofia Zielińska. W projekcie udział biorą najwybitniejsi historycy-mediewiści, specjalnie zaproszeni do napisania poszczególnych tomów. Pierwsze dwa tomy – „Bolesław Chrobry” autorstwa prof. Andrzeja Pleszczyńskiego oraz „Ludwik Węgierski” prof. Stanisława A. Sroki – trafią do sprzedaży 25 listopada 2025. Bolesław Chrobry i Ludwik Węgierski – pierwsze tomy już w sprzedaży Monografia „Bolesław Chrobry” autorstwa prof. Andrzeja Pleszczyńskiego ukazuje sylwetkę pierwszego koronowanego władcy Polski jako jedną z kluczowych postaci wczesnego średniowiecza. Autor opiera się na najnowszych badaniach i szerokim materiale źródłowym, starając się zrekonstruować sposób myślenia i działania władcy w jego epoce, bez powielania późniejszych mitów i uproszczeń. Szczególną uwagę poświęca relacjom z Niemcami, polityce dynastycznej oraz koronacji Bolesława w 1025 roku. Książka liczy 448 stron i została wydana w twardej oprawie. Z kolei prof. Stanisław A. Sroka prezentuje w pracy „Ludwik Węgierski” bieżący stan wiedzy o królu, którego rządy w Polsce trwały dwanaście lat. Książka oparta została na źródłach węgierskich i polskich, a autor dotarł do całkowicie nowych informacji, m.in. opinii medycznych obalających teorię o przyczynie śmierci władcy. Książka ukazuje znaczenie panowania Ludwika nie tylko w Polsce, ale i w Europie – od Adriatyku po Karpaty. Liczy 400 stron i została wydana w twardej oprawie. Kim byli ci władcy? Nowe fakty i odkrycia historyczne Bolesław Chrobry to władca, któ…

nowy-poczet-wladcow-komplet-57dccb6.jpg
width: 2813
height: 1875

Zaskakujące wyniki: język polski najłatwiejszy dla AI, angielski poza czołówką
type: item
date: 2025-10-25T13:10:23.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Technologia
subject: NatGeoBN
subject: sztuczna inteligencja
description: Zdumiewające odkrycie zespołu międzynarodowych naukowców: język polski, mimo mniejszych zasobów w internecie, został oceniony jako najłatwiejszy do przetwarzania przez modele językowe AI. Angielski i chiński? Zaskakująco wypadły gorzej.
encoded: Najnowszy raport opublikowany na portalu arXiv przez zespół naukowców w składzie: Yekyung Kim, Jenna Russell, Marzena Karpińska oraz Mohit Iyyer, zaskoczył środowisko inżynierów zajmujących się sztuczną inteligencją. W badaniu modeli językowych AI obsługujących długi kontekst odkryto, że język polski – mimo najmniejszych zasobów w internecie – jest najłatwiejszy do przetwarzania dla sztucznej inteligencji. To wynik, który zaskoczył nawet samych autorów badania. Jak to możliwe? Polski łatwiejszy dla modeli niż angielski Choć język polski to zaledwie ułamek globalnych danych tekstowych dostępnych w sieci, okazało się, że modele AI potrafią lepiej rozumieć i przetwarzać polszczyznę niż język angielski czy chiński. Naukowcy zaznaczają, że mimo iż modele nie były intensywnie trenowane na danych polskojęzycznych, to właśnie język polski osiągnął najwyższe wskaźniki skuteczności. Jest to tym bardziej zaskakujące, że dotychczas angielski uważano za naturalny wybór do trenowania i oceny modeli językowych. Niespodziewany ranking języków: co zawiodło angielski i chiński? Co ciekawe, języki takie jak angielski i chiński – tradycyjnie uważane za najlepiej obsługiwane przez systemy AI – nie znalazły się nawet w pierwszej piątce najłatwiejszych języków. To bezprecedensowa sytuacja, która może wymusić zmianę w podejściu do projektowania i trenowania modeli wielojęzycznych. Eksperci wskazują, że dane z badania powinny zostać potraktowane poważnie przez twórców technologii sztucznej inteligencji. Co te wyniki oznaczają dla przyszłości modeli wielojęzycznych? Dane z badania otwierają nowe perspektywy dla rozwoju AI w kontekście wielojęzyczności. Wynik języka polskiego sugeruje, że nie tylko wielkość zasobu treningowego, ale też struktura języka i jego cechy gramatyczne mogą mieć kluczowe znaczenie dla skuteczności AI. To sygnał dla twórców modeli: warto inwestować również w języki niszowe. Dla polskich użytkowników technologii AI to wiadomość niezwykle budująca. Okazuje się, że polszc…

ai-shutterstock2632052927-c57ef72.jpg
width: 6960
height: 4640

Super-Ziemia GJ 251 c może być siedliskiem życia. Jest tylko o 20 lat świetlnych stąd
type: item
date: 2025-10-23T14:00:41.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: egzoplanety
subject: NatGeoBN
subject: planety
subject: życie
description: Astronomowie odkryli super-Ziemię GJ 251 c – skalistą planetę niemal cztery razy masywniejszą od Ziemi, krążącą w strefie zamieszkiwalnej. Znajduje się zaledwie 20 lat świetlnych od nas i może posiadać atmosferę sprzyjającą życiu. To jeden z najbardziej obiecujących celów w poszukiwaniu życia pozaziemskiego.
encoded: Zespół naukowców z Penn State University ogłosił odkrycie planety GJ 251 c. To obiekt skalisty niemal cztery razy cięższy od Ziemi. Znajduje się w tzw. strefie zamieszkiwalnej. Oznacza to, że może tam występować ciekła woda. GJ 251 c krąży wokół gwiazdy GJ 251. Jej pełny obieg trwa 54 dni. Gwiazda ta leży mniej niż 20 lat świetlnych od Ziemi. Tak bliskie położenie czyni planetę doskonałym celem do dalszych badań. Jak odkryto potencjalnie zamieszkiwalną planetę? Planeta została odkryta po analizie danych zebranych przez 20 lat. Kluczowym instrumentem był Habitable Zone Planet Finder (HPF). Znajduje się on na teleskopie Hobby-Eberly w Teksasie. HPF rozdziela światło gwiazd i pozwala wykryć ruch wywołany przez egzoplanety. Początkowo naukowcy skupili się na planecie GJ 251 b. Ma ona krótszy okres obiegu – 14 dni. W danych pojawił się nowy sygnał – silniejszy, o okresie 54 dni. Wskazywał on na drugą planetę w układzie. Dodatkowe potwierdzenie przyniosły dane z instrumentu NEID. Jest on zainstalowany w Kitt Peak National Observatory w Arizonie. Dlaczego GJ 251 c to wyjątkowy kandydat do poszukiwań życia? Bliskość planety to jej ogromny atut. Mniej niż 20 lat świetlnych od Ziemi oznacza, że możliwe będą dokładniejsze badania. GJ 251 c może posiadać atmosferę. Jej analiza może wykazać obecność związków wskazujących na życie, jak tlen czy metan. Praca naukowa na ten temat ukazała się w czasopiśmie „The Astronomical Journal”. „Szukamy super-Ziemi, ponieważ dają nam największą szansę na znalezienie życia w kosmosie” –mówi prof. Suvrath Mahadevan z Penn State. To jedna z najlepszych kandydatek do takich analiz w ciągu najbliższych 5–10 lat. Choć nie możemy jej teraz sfotografować, przyszłe teleskopy dadzą taką możliwość. Rola teleskopów HPF i NEID w przełomowym odkryciu HPF to spektrograf o wysokiej precyzji. Został zaprojektowany przez zespół z Penn State. Jego zadaniem jest wykrywanie planet podobnych do Ziemi. Pracuje w bliskiej podczerwieni. Dzięki niemu udało się wychwyci…

druga-ziemia-df363fe.png
width: 2400
height: 1800

Implant oka przywraca wzrok osobom ze zwyrodnieniem plamki żółtej – 27 pacjentów odzyskało zdolność czytania
type: item
date: 2025-10-20T12:00:57.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: medycyna
subject: NatGeoBN
subject: oczy
subject: wzrok
subject: Zdrowie
description: Przełomowe wyniki badania: 27 pacjentów odzyskało zdolność czytania dzięki przełomowemu implantowi oka PRIMA, testowanemu przez zespół ze Stanford Medicine.
encoded: W badaniu klinicznym wzięło udział 38 pacjentów w wieku powyżej 60 lat, którzy cierpieli na tzw. zanik geograficzny — zaawansowaną postać zwyrodnienia plamki żółtej oka związanego z wiekiem (AMD). Uczestnicy mieli pogorszoną ostrość widzenia (gorszą niż 20/320) w co najmniej jednym oku. Wszyscy zostali poddani implantacji bezprzewodowego chipa PRIMA. Następnie przez rok korzystali ze specjalnych okularów wyposażonych w kamerę. Badanie prowadzono dzięki międzynarodowej współpracy, z udziałem zespołów z USA (m.in. Stanford Medicine, University of Pittsburgh School of Medicine), Niemiec (Uniwersytet Bonn), Francji, Wielkiej Brytanii, Włoch i Holandii. Głównymi autorami byli Daniel Palanker (Stanford Medicine), José-Alain Sahel (University of Pittsburgh) i Frank Holz (Uniwersytet Bonn). Co wydarzyło się podczas badania? Nowatorski system PRIMA zrewolucjonizował podejście do leczenia utraty wzroku u pacjentów z AMD. Implantowany pod siatkówkę chip o wymiarach 2x2 mm odbiera obrazy przesyłane z kamery zamontowanej na specjalnych okularach. Kamera rejestruje obraz w czasie rzeczywistym i przesyła go za pomocą światła podczerwonego, na które chip jest wrażliwy. W ten sposób implant zastępuje uszkodzone fotoreceptory oka i pobudza pozostałe komórki siatkówki do przekazywania sygnałów do mózgu. Dzięki tej technologii pacjenci odzyskali tzw. widzenie form — czyli zdolność postrzegania kształtów i wzorów. To przełom, ponieważ wcześniejsze protezy oka umożliwiały jedynie wykrywanie światła, bez rozpoznawania kształtów. Jakie efekty przyniosła terapia? Spośród 32 pacjentów, którzy ukończyli roczny okres testowania: 27 osób odzyskało zdolność czytania, 26 wykazało klinicznie istotną poprawę ostrości wzroku (czyli co najmniej dwie linie więcej na tablicy okulistycznej), średnia poprawa ostrości wzroku wyniosła 5 linii, jeden pacjent poprawił się aż o 12 linii. Uczestnicy byli w stanie czytać książki, etykiety na produktach spożywczych, a nawet oznaczenia na stacjach metra. Możliwoś…

proteza-siatkowki-oka-413f206.jpg
width: 3000
height: 2000

Polskie miasto dało nazwę planetoidzie! Znajduje się między orbitami Marsa i Jowisza
type: item
date: 2025-10-19T16:37:38.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kosmos
subject: NatGeoBN
subject: planetoidy
subject: polskie miasta
description: Między orbitami Marsa i Jowisza odkryto planetoidę, która od teraz nosi nazwę Chorzów. To hołd dla miasta z województwa śląskiego, w którym znajduje się jedno z najstarszych planetariów w Polsce. Odkrycia dokonali polscy astronomowie.
encoded: W 2013 roku dwóch polskich astronomów – Michał Kusiak i Michał Żołnowski – odkryło obiekt kosmiczny znajdujący się w głównym pasie asteroid między orbitami Marsa i Jowisza. Planetoida ta ma średnicę 2,2 kilometra i potrzebuje 4,77 roku, aby obiec Słońce. Po latach od odkrycia, dzięki decyzji Międzynarodowej Unii Astronomicznej (IAU), obiekt ten oficjalnie otrzymał nazwę (535266) Chorzów. Polscy odkrywcy i ich motywacje Zgodnie z tradycją, odkrywcy planetoid mogą zaproponować nazwę dla swojego odkrycia. Michał Kusiak i Michał Żołnowski wybrali nazwę „Chorzów” ze względu na szczególne znaczenie tego miasta dla polskiej astronomii. W swoim poście na Facebooku Kusiak napisał, że Chorzów kojarzy się pozytywnie nie tylko jako centrum astronomii, ale także wydarzeń sportowych i kulturalnych. Miasto ma bogatą historię sięgającą XIII wieku. Znaczenie Chorzowa dla astronomii i sportu Chorzów, położony w województwie śląskim, jest siedzibą jednego z najstarszych i największych planetariów w Polsce – Planetarium Śląskiego. To właśnie ta instytucja była głównym powodem, dla którego miasto zostało uhonorowane nazwą planetoidy. Obiekt (535266) Chorzów będzie krążył w pasie asteroid jako trwały symbol wkładu polskich naukowców w odkrywanie kosmosu. Chorzów znany jest również z bogatej historii sportowej. Przez wiele lat był głównym miejscem rozgrywek międzynarodowych reprezentacji Polski w piłce nożnej. Przed otwarciem Stadionu Narodowego w Warszawie w 2012 roku, to właśnie w Chorzowie rozgrywano najważniejsze mecze kadry narodowej. Jednym z najbardziej pamiętnych wydarzeń był mecz z Anglią w 1973 roku, zakończony zwycięstwem Polski 2:0, które zapewniło udział w Mistrzostwach Świata w 1974 roku. Inne polskie miasta w przestrzeni kosmicznej Chorzów nie jest jedynym polskim miastem, które zostało uwiecznione w kosmicznych rejestrach. Istnieje planetoida (1572) Posnania, nazwana na cześć Obserwatorium Poznańskiego, odkryta w 1949 roku. W 2007 roku uczniowie z Sierpca odkryli planetoid…

planetoida-chorzow-2fd0a6d.jpg
width: 2700
height: 1800

Zaskakujące wyniki: szczepionka mRNA COVID-19 niemal podwaja przeżywalność chorych na raka
type: item
date: 2025-10-19T13:13:45.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Nauka
subject: medycyna
subject: NatGeoBN
subject: onkologia
subject: rak
subject: szczepionka na koronawirusa
subject: szczepionki
description: Przełom w badaniach nad rakiem? Naukowcy z USA odkryli, że szczepionka mRNA przeciw COVID-19 znacząco wydłuża życie pacjentom z guzem płuca i czerniakiem. Wyniki mogą zrewolucjonizować leczenie nowotworów.
encoded: Naukowcy z University of Florida i University of Texas MD Anderson Cancer Center odkryli, że szczepionka mRNA COVID-19 może działać jak lek pobudzający układ odpornościowy do walki z rakiem. Działa ona jak sygnał ostrzegawczy – mRNA po wstrzyknięciu uruchamia komórki odpornościowe, które przemieszczają się z „martwych stref” w guzach do aktywnych miejsc, jak węzły chłonne, zwiększając ich skuteczność w niszczeniu komórek nowotworowych. W badaniach na myszach naukowcy połączyli eksperymentalną szczepionkę mRNA z immunoterapią. Efekt był zdumiewający – guzy, które wcześniej nie reagowały na leczenie, zaczęły się zmniejszać. To zainspirowało naukowców do zadania pytania: czy komercyjnie dostępna szczepionka mRNA COVID-19 może wywołać podobny efekt u ludzi? Byłaby ona formą immunoterapii – innowacyjnego leczenia ukierunkowanemu na wzmocnienie odpowiedzi organizmu przeciwko komórkom nowotworowym. Przeżywalność pacjentów z rakiem – co pokazały dane? Analizując dane medyczne pacjentów z lat 2019–2023 w MD Anderson Cancer Center, zespół naukowców zbadał dokumentację 180 pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca oraz 43 pacjentów z przerzutowym czerniakiem, którzy przyjęli szczepionkę mRNA COVID-19 w ciągu 100 dni od rozpoczęcia immunoterapii. Wyniki są zaskakujące. U pacjentów z rakiem płuca, którzy zaszczepili się, mediana przeżycia wyniosła 37,3 miesiąca, podczas gdy u tych, którzy nie otrzymali szczepionki – tylko 20,6 miesiąca. To niemal podwojenie długości życia! Podobnie u chorych na czerniaka: szczepienie zwiększyło medianę przeżycia z 26,7 miesięcy do przedziału między 30 a 40 miesięcy. Co więcej, część pacjentów nadal żyło w momencie analizy danych, co oznacza, że rzeczywisty efekt może być jeszcze większy. Szczepienia przeciw grypie i pneumokokom nie miały wpływu na długość życia pacjentów onkologicznych. To wskazuje, że to właśnie szczepionka mRNA na COVID-19 ma unikatowy potencjał. Dlaczego tylko szczepionki mRNA działają? Szczepionki mRNA, takie jak te przec…

szczepionka-na-raka-0-b35f3a6.jpg
width: 2998
height: 2000

Oto najbardziej zanieczyszczone miasto w Polsce. Stężenie przekracza wszelkie limity
type: item
date: 2025-10-17T14:00:01.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Nauka
subject: Traveler
subject: NatGeoBN
subject: powietrze
subject: ranking
subject: smog
subject: zanieczyszczenia powietrza
description: Szokujące dane z raportu Polskiego Alarmu Smogowego: mieszkańcy Nowej Rudy oddychali trującym powietrzem przez 73 dni 2024 roku, a poziom zanieczyszczeń aż siedmiokrotnie przekroczył normy.
encoded: Nowa Ruda na czele rankingu: powietrze siedem razy gorsze niż dopuszczalne normy Nowa Ruda, miasto w województwie dolnośląskim, zostało uznane za najbardziej zanieczyszczone w Polsce w 2024 roku. Tak wynika z najnowszego raportu opublikowanego przez Polski Alarm Smogowy. Dane nie pozostawiają złudzeń: poziomy zanieczyszczeń powietrza w tym mieście przekroczyły dopuszczalne normy aż siedmiokrotnie. Miasto zajęło pierwsze miejsce we wszystkich trzech analizowanych kategoriach: średnioroczny poziom benzo(a)pirenu, średnioroczny poziom pyłu PM10 oraz liczba dni smogowych. To czyni z Nowej Rudy lidera niechlubnego rankingu smogu w Polsce. Polski Alarm Smogowy: 73 dni smogowe i zatrute powietrze Raport ujawnia, że mieszkańcy Nowej Rudy w 2024 roku przez 73 dni oddychali powietrzem, którego jakość znacznie przekraczała normy bezpieczeństwa. Wśród zanieczyszczeń dominował benzo(a)piren – toksyczna substancja rakotwórcza, której obecność w powietrzu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. – To niedopuszczalne, że wciąż mamy miasta, w których poziomy benzo(a)pirenu są wielokrotnie przekraczane – alarmował Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego. Z kolei Anna Dworakowska z Krakowskiego Alarmu Smogowego podkreśliła, że smog może powodować choroby nowotworowe, problemy z oddychaniem oraz zaburzenia rozwojowe u dzieci. Radomsko i Łódzkie w czołówce zanieczyszczeń powietrza W niechlubnym rankingu tuż za Nową Rudą znalazło się Radomsko, miasto w województwie łódzkim. Co więcej, aż 10 z 30 najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce pochodzi właśnie z tego województwa. To niepokojący sygnał o skali problemu w centralnej części kraju. Raport wskazuje również, że średni poziom pyłu PM10 w Polsce wzrósł o 7% w porównaniu do 2023 roku. Pył PM10 jest jednym z głównych składników smogu i może prowadzić do poważnych chorób układu oddechowego oraz krążenia. Kryzys programu Czyste Powietrze i spowolnienie walki z węglem Eksperci zauważają, że walka ze smogiem w Polsce zwolniła. …

shutterstock1620978931-3ad38fe.jpg
width: 6000
height: 4000

Pendolino po raz pierwszy wyruszy do Zakopanego. Bilety wyprzedały się od razu
type: item
date: 2025-10-17T13:30:07.000Z
creator: Kasia Kogut
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: NatGeoBN
description: Już 18 października Pendolino po raz pierwszy przywiezie pasażerów do Zakopanego. Promocyjne bilety za złotówkę rozeszły się w mgnieniu oka, a zainteresowanie było tak duże, że PKP Intercity postanowiło dołączyć drugi skład. To zapowiedź regularnych kursów.
encoded: Spis treści: Ogromne zainteresowanie Pendolino. Potrzebny był drugi skład Zajrzyj do kabiny maszynisty. Zwiedzanie Pendolino na dworcu w Zakopanem Codzienne kursy Pendolino do Zakopanego od grudnia 2025 Rewolucja w rozkładzie jazdy PKP Intercity O tym, że Pendolino zacznie kursować do Zakopanego, dowiedzieliśmy się już we wrześniu. Choć regularne połączenia ruszą dopiero 14 grudnia, PKP Intercity przygotowało dla podróżnych mały przedsmak nowej trasy – promocyjną podróż za „symboliczną złotówkę” w drugiej klasie. Jak można się domyślać, chętnych nie brakowało, a bilety rozeszły się błyskawicznie. Specjalny kurs odbędzie się już w sobotę, 18 października. Trasa pociągu prowadzi z Gdyni Głównej przez Warszawę i Kraków aż do stolicy Tatr. Ogromne zainteresowanie Pendolino. Potrzebny był drugi skład Zainteresowanie sobotnim przejazdem Pendolino do Zakopanego przerosło wszelkie oczekiwania. Wstępnie planowany był jeden skład, jednak ze względu na błyskawiczne wyprzedanie biletów zdecydowano o dołączeniu drugiej jednostki. Pociąg zostanie zestawiony z dwóch składów ED250, osiągając długość 400 metrów. Na pokładzie pomieści ponad 800 pasażerów. Dodatkowa pula biletów również wyprzedała się w ekspresowym tempie – trudno się dziwić. Zajrzyj do kabiny maszynisty. Zwiedzanie Pendolino na dworcu w Zakopanem Na tym jednak atrakcje się nie kończą. PKP Intercity przygotowało nie lada atrakcję dla miłośników kolei. Tego samego dnia, 18 października, na peronie 2 dworca w Zakopanem odbędzie się zwiedzanie pociągu Pendolino. W godzinach od 13:00 do 15:30 odwiedzający będą mogli zobaczyć m.in. przedział drużyny konduktorskiej, strefę restauracyjną WARS, Strefę Ciszy, a także kabinę maszynisty. Udostępnione zostaną trzy kabiny, w których maszyniści opowiedzą o swojej pracy i zaprezentują najważniejsze elementy wyposażenia. Codzienne kursy Pendolino do Zakopanego od grudnia 2025 Od 14 grudnia 2025 roku pociąg Pendolino rozpocznie codzienne kursy na trasie Gdynia Główna – Zakopane. Skład…

Pendolino-do-Zakopanego-ae93cce.jpg
width: 6000
height: 4000

Zakaz hodowli zwierząt na futra przegłosowany! Historyczna chwila dla ochrony zwierząt w Polsce
type: item
date: 2025-10-17T12:35:33.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: NatGeoBN
subject: ochrona zwierząt
subject: prawo
description: Sejm RP przegłosował całkowity zakaz hodowli i chowu zwierząt na futra. Za rewolucyjną nowelizacją opowiedziało się 339 posłów. Przełomową nowelizację poparły partie z całego spektrum politycznego. Do końca 2033 roku komercyjna hodowla zwierząt futerkowych ma zniknąć z Polski całkowicie.
encoded: 17 października 2025 roku w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej doszło do wydarzenia, które przejdzie do historii. Posłowie przegłosowali nowelizację ustawy o ochronie zwierząt, wprowadzającą całkowity zakaz hodowli zwierząt na futra – z wyjątkiem królików. Za zmianami opowiedziało się 339 posłów. Przeciwko było 78, a 19 wstrzymało się od głosu. Jak relacjonują świadkowie, po głosowaniu na sali plenarnej rozległy się brawa. Radość i wzruszenie ogarnęły parlamentarzystów z różnych ugrupowań politycznych. Sejm przegłosował zakaz hodowli zwierząt na futra Nowelizacja uzyskała ponadpartyjne poparcie. Głosowali za nią m.in. posłowie Koalicji Obywatelskiej, Polski 2050, Lewicy, a także część Polskiego Stronnictwa Ludowego i Prawa i Sprawiedliwości. Przeciwko ustawie byli jedynie posłowie Konfederacji. Wśród głosujących "za" znaleźli się m.in. Donald Tusk, Jarosław Kaczyński, Szymon Hołownia, Włodzimierz Czarzasty oraz Władysław Kosiniak-Kamysz. Projekt, którego współautorką jest posłanka Małgorzata Tracz z KO, otrzymał również wsparcie ze strony 100 posłów PiS (55 było przeciw, 18 wstrzymało się) oraz 30 posłów PSL (jeden był przeciw). Co zakłada nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt? Ustawa zakłada całkowity zakaz hodowli zwierząt na futra w celach komercyjnych, z wyjątkiem hodowli królików. Celem nowelizacji jest poprawa dobrostanu zwierząt oraz eliminacja cierpienia zwierząt na fermach futrzarskich. Przedsiębiorcy, którzy prowadzą hodowle, będą zobowiązani do stopniowego zamykania działalności. Zakaz zostanie wprowadzony etapami, aby złagodzić skutki gospodarcze i umożliwić przystosowanie się do nowych przepisów. Terminy wygaszania ferm i wysokość odszkodowań Większość ferm ma zostać zamknięta w ciągu pięciu lat. Całkowity zakaz hodowli zwierząt futerkowych zacznie obowiązywać z dniem 31 grudnia 2033 roku. Właściciele ferm będą mogli ubiegać się o odszkodowania od Skarbu Państwa. Ich wysokość będzie uzależniona od średniego rocznego przychodu z lat 2020–2024 oraz terminu…

shutterstock1881060874-16c809d.jpg
width: 5184
height: 3456