Polska w globalnej czołówce. Czy powstanie najdłuższy zadaszony stok narciarski na świecie?
Jesteśmy o krok bliżej do pierwszego w Polsce całorocznego, krytego stoku narciarskiego. We wsi Babica koło Wadowic wydano pozwolenie na budowę inwestycji, która ma szansę być największym tego typu obiektem na świecie. Projekt ma zapewnić wzorowe warunki dla sportów zimowych przez cały rok.
Coraz cieplejsze zimy sprawiają, że fani sportów zimowych z każdym rokiem mają większe powody do narzekania. Cieplejsze temperatury skracają sezon narciarski w Polsce, przez co narciarze i snowboardziści muszą szukać śnieżnych doznań poza granicami naszego kraju. Naprzeciw zmianom klimatycznym wychodzi nowa inwestycja, która właśnie otrzymała pozwolenie na budowę w województwie małopolskim. Obiekt według planów ma być jednym z nielicznych tego typu stoków na świecie. Narciarski gigant pod dachem Kąciki ust fanów sportów zimowych mogą się już powoli unieść. Wacław Prorok, który stoi za projektem całorocznego stoku, otrzymał pozwolenie na budowę inwestycji w Babicy. Mimo że szczegóły ostatecznego kształtu hali pozostają jeszcze nieznane, już teraz wiemy, jak duży ma być wyjątkowy obiekt. Kryty stok zajmie bowiem powierzchnię około 27 tysięcy metrów kwadratowych, a sama infrastruktura ma być przystosowana do przyjęcia nawet 2 tysięcy gości jednocześnie. Skalę przedsięwzięcia pokazuje również parking, który według dotychczasowych założeń ma pomieścić aż 700 samochodów. W rozmowie z „Gazetą Krakowską” inwestor, który już wcześniej angażował się w działania sportowe, sponsorując lokalną drużynę piłkarską LKS Orzeł Ryczów, zapowiedział, że w ciągu kolejnych miesięcy powstanie ostateczny projekt krytego stoku oraz poznamy termin rozpoczęcia i zakończenia budowy. Rekordzista spod Wadowic Planowany stok z Babicy niedaleko Wadowic będzie nie tylko pierwszym tego typu obiektem w Polsce, ale też najdłuższą krytą trasą narciarską na świecie. Według zapowiedzi planowana długość zjazdu to aż 650 metrów, czym wyprzedzi o niemal 250 metrów słynny stok w galerii handlowej w Dubaju. Małopolska trasa ma być również dłuższa od tej ulokowanej w litewskich Druskiennikach, która do tej pory była najbliższym dla Polski tego typu obiektem. Kąt nachylenia zjazdu ma wynosić od 10 do 35 stopni, a temperatura panująca w obiekcie nie będzie przekraczać -2 stopni Celsjusza. Wraz z najdłuższą krytą trasą narciarską na świecie do użytku mają zostać oddane restauracje, sklepy, wypożyczalnie sprzętu oraz strefy zabaw dla najmłodszych. Całość sprawi, że babicki stok od razu wejdzie do elitarnego towarzystwa 26 krytych zjazdów narciarskich, które do tej pory powstały na naszej planecie. Droga narciarskiego projektu Zanim obiekt otrzymał pozwolenie na budowę, musiał przejść szereg procedur poświadczających o jego korzystnym wpływie na zastane środowisko. Po wydaniu pozytywnych stanowisk przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie, Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w Wadowicach oraz Wody Polskie – Dyrektora Zarządu Zlewni w Żywcu, projekt zadaszonego stoku trafił do konsultacji społecznych. Podczas tego procesu każdy mógł składać uwagi i wnioski do Urzędu Miejskiego w Wadowicach. Brak znaczących skarg doprowadził do sytuacji, w której burmistrz wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, co następnie skutkowało wydaniem pozwolenia na budowę. Taka sytuacja formalnie otwiera drzwi inwestorowi, który w tym momencie jest gotowy do przystąpienia do realizacji rekordowego obiektu. Źródła: Narty.pl, RMF24 Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
„Potrafimy pisać w górach historię”. Andrzej Bargiel wyrusza do Pakistanu, by jako pierwszy zjechać z Nanga Parbat
Andrzej Bargiel nie zwalnia tempa. Po zapierającym dech w piersiach wyczynie w Himalajach, polski skialpinista oficjalnie ogłosił cel swojej najnowszej wyprawy. Tym razem wybiera się do Pakistanu, aby dokonać pełnego zjazdu na nartach z Nanga Parbat – owianego złą sławą ośmiotysięcznika, który pod kątem tego wyzwania może okazać się trudniejszy niż sam „dach świata”.
Sportowiec z Łętowni wielokrotnie udowodnił, że potrafi wyznaczać nowe granice w narciarstwie wysokogórskim i himalaizmie. 10 czerwca 2026 roku Andrzej Bargiel wraz z ekipą wyrusza do Pakistanu na swoją najnowszą wyprawę NANGA PARBAT SKI CHALLENGE w ramach autorskiego projektu HIC SUNT LEONES. Celem wyprawy będzie wejście na szczyt i zjazd na nartach z wierzchołka Nanga Parbat (8126 m n.p.m.) bez dodatkowego tlenu z butli. Podczas dzisiejszej konferencji prasowej zdradził szczegóły nadchodzącej ekspedycji, opowiedział o skomplikowanej logistyce oraz wyjaśnił, dlaczego Nanga Parbat uchodzi za narciarskiego Świętego Graala. Zanim jednak zespół wyruszy na pakistańskie lodowce, warto przypomnieć, co ugruntowało pozycję Polaka jako legendy w tej dyscyplinie. Historyczny wyczyn Bargiela w Himalajach Zeszłoroczna wyprawa Bargiela na najwyższą górę Ziemi (8848 m n.p.m.) zapisała się złotymi zgłoskami w historii himalaizmu. 22 września 2025 roku jako pierwszy człowiek na świecie wszedł on na Mount Everest i zjechał z niego na nartach aż do wysokości bazy (ok. 5364 m n.p.m.). Największe zdumienie w środowisku sportowym i medycznym wywołał fakt, że Polak dokonał tego bez dodatkowego tlenu. Atak szczytowy okazał się ekstremalnie wymagający ze względu na zalegający, świeży śnieg. Bargiel spędził aż 16 godzin w tak zwanej strefie śmierci (powyżej 8000 metrów), torując sobie trasę. Zjazd również mocno wydłużył się w czasie – na wysokości obozu drugiego (ok. 6400 m n.p.m.) skialpinistę zastała noc, co zmusiło go do przeczekania do wschodu słońca. Następnie, pokonując niezwykle groźny lodowiec Khumbu bez użycia lin i poręczówek, bezpiecznie dotarł do celu. Ogromny wkład w ten sukces miał jego brat, Bartek Bargiel, który przy użyciu drona opracował optymalną linię zjazdu poprowadzoną przez południową ścianę Mount Everestu. Nanga Parbat – ostatni bastion Teraz uwaga polskiego zespołu przenosi się na Nanga Parbat (8126 m n.p.m.). To góra, z której wierzchołka żaden Polak nie dokonał jeszcze zjazdu na nartach. Szczyt ten, często nazywany „Nagą Górą”, posiada ogromną renomę, ale i tragiczną historię. W 2018 roku zginął tam polski himalaista Tomasz Mackiewicz. Historycznych prób zjazdów było tam stosunkowo dużo. Swoich sił próbował słynny Hans Kammerlander, poruszając się wzdłuż drogi Kinshofera. Eksploracji na nartach dokonywał również austriacko-niemiecki zespół (w tym działający na drodze Reinholda Messnera Luis Stitzinger). Z kolei w ubiegłym roku udaną próbę przeprowadzili Francuzi, jednak na ich trasie znalazły się fragmenty wspinaczkowe, co nie jest zjazdem czystym. Zespół Bargiela celuje wyłącznie w pełny zjazd narciarski bez odpinania nart. Ściana Diamir, seraki i wyścig z czasem – Jesteśmy przed kolejną wyprawą, w tym roku wybieram się na Nanga Parbat do Pakistanu. Strasznie lubię Pakistan, tę atmosferę i te góry, które dają przestrzeń na swobodne działanie – zapowiedział na konferencji prasowej Andrzej Bargiel. Akcja górska ma potrwać około trzech tygodni. Zespół planuje poruszać się na wysokiej, mocno uszczelinionej, ale atrakcyjnej narciarsko ścianie Diamir. Mają w zanadrzu kilka wariantów tras zjazdu – w tym bardzo trudną drogę Messnera oraz trasę zwaną „niezapominajką”. Ostateczny wybór będzie zależny od okna pogodowego i oceny na miejscu. Jak zauważają wspinacze, zagrożeniem będą tam nie tylko szczeliny, ale przede wszystkim lawiny i potężne seraki. Co będzie najtrudniejsze? – Kluczowe będzie to, by znaleźć odpowiednią drogę zjazdu. Będziemy musieli się poruszać po innych drogach, zobaczyć wyszczelinienie, zrozumieć lodowiec, zrozumieć zagrożenia związane z serakami. […] To nie tak, że najpierw idziemy na szczyt, a potem kreujemy to na bieżąco. Ja zawsze chcę mieć plan. Ta praca wcześniej będzie kluczowa i będzie wpływała na to, czy w ogóle będziemy mogli spróbować to zrobić – tłumaczył polski narciarz. Kto będzie uczestniczyć w wyprawie? W składzie wyprawy znaleźli się zaufani ludzie Bargiela. Wsparcie górskie i eksploracyjne na ścianie oraz lodowcu zapewni niezwykle doświadczony himalaista Janusz Gołąb. Towarzyszyć im będą także Darek Załuski, fotograf Bartek Pawlikowski, Kuba Gzela oraz nepalski operator wywodzący się z plemienia Szerpów, który odpowiadał będzie za bezpieczeństwo reszty zespołu, podczas gdy Bargiel będzie zjeżdżał ze szczytu. Jak zaznaczył Janusz Gołąb, zespół wchodzi w strefę pozbawioną utartych ścieżek, gdzie decyzje trzeba będzie podejmować na bieżąco. „Góry to nie miejsce na rywalizację” Media i kibice coraz częściej zestawiają dokonania Bargiela z sukcesami innego, wybitnego polskiego skialpinisty, Bartka Ziemskiego. Bargiel ucina jednak wszelkie próby budowania sztucznej rywalizacji. – Góry są niebezpieczne i nie ma miejsca na rywalizację. Rozsądek musi być na pierwszym miejscu – stanowczo podkreślił. Zaznaczył, że powinniśmy cieszyć się z wysokiego potencjału rodaków, dodając, że góry oferują tyle wyzwań, że wystarczy ich dla wielu pokoleń wspinaczy. Sukcesy rodaków pokazują światu, że Polacy nadal potrafią pisać niezwykłą historię w górach najwyższych. Dla Bargiela bezpieczeństwo, precyzyjne planowanie i zarządzanie ryzykiem to absolutna podstawa. Zapytany o dramatyczne losy Tomasza Mackiewicza, Bargiel odpowiedział z pokorą, że „każda z tragedii ma w sobie nauczkę dla kolejnych osób, które pojawiają się w górach”. Pozostaje mieć nadzieję, że jedynym zmartwieniem zespołu będzie wyłącznie głęboki, sięgający kolan śnieg podczas torowania trasy na szczyt. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Kolejny niezwykły wyczyn polskiego skialpinisty. Bartek Ziemski zjechał na nartach z czwartej góry świata
12 maja polski skialpinista Bartek Ziemski dokonał historycznego wyczynu w Himalajach, zdobywając czwarty najwyższy szczyt świata – Lhotse (8516 m n.p.m.) – a następnie wykonując pełny zjazd narciarski z samego wierzchołka aż do bazy. To jego kolejne wielkie osiągnięcie.
30-letni bielszczanin wspiął się na szczyt samotnie, bez wspomagania tlenem z butli, bez wsparcia Szerpów i przed ekipami poręczującymi drogę. Jak donosi Polski Związek Alpinizmu, cała akcja została przeprowadzona w niezwykle wąskim oknie pogodowym. Prognozy zapowiadały nadejście długotrwałych silnych wiatrów, co czyniło ten moment prawdopodobnie ostatnią szansą na bezpieczny atak w tym sezonie. Lhotse, czyli najbliższy sąsiad Mount Everestu, to już ósmy ośmiotysięcznik, który Bartek Ziemski zdobył bez tlenu, zjeżdżając następnie na nartach. Historyczny zjazd kuluarem Lhotse Kuluar Lhotse to marzenie skialpinistów – wąski, stromy żleb kusi do zjazdu na nartach, choć jest niezwykle trudnym wyzwaniem. W 2018 roku pierwszego w historii zjazdu na nartach dokonał tam dwuosobowy zespół: Hilaree Nelson i Jim Morrison. Amerykanie korzystali jednak z tlenu, Bartek Ziemski – nie. Dzięki temu, że Ziemski wyprzedził główne wyprawy komercyjne, kuluar Lhotse był pusty – wolny od wspinających się himalaistów i wiszących lin poręczowych, które mogłyby utrudniać zjazd. Nasz skialpinista stanął na szczycie o godzinie 12:14 czasu lokalnego przy niemal idealnej, bezwietrznej pogodzie. Po osiągnięciu wierzchołka Ziemski wpiął narty i rozpoczął skomplikowany technicznie zjazd. Warunki śnieżne określił jako „dla koneserów” – musiał manewrować między twardym „betonem”, fragmentami świeżego śniegu oraz miejscami przewianymi i mocno sprasowanymi. Taka mieszanka wymagała absolutnej koncentracji. Ziemski zjechał bez odpinania nart aż do lodospadu Khumbu Icefall. To jeden z najtrudniejszych odcinków drogi, znany z głębokich szczelin i nieprzewidywalnych ruchów lodu. Choć Ziemski dążył do pełnego zjazdu, warunki na Icefallu wymusiły na nim skorzystanie z drabiny. Nie umniejsza to w żadnym stopniu tego historycznego wyczynu. Ambitny projekt Bartka Zielińskiego Lhotse jest już ósmym ośmiotysięcznikiem, z którego Bartek Ziemski zjechał na nartach bez dodatkowego tlenu. Jego projekt MAD Ski Project konsekwentnie przesuwa granice tego, co możliwe w narciarstwie wysokogórskim i w Himalajach. Wcześniej Ziemski zjechał m.in. z Broad Peaku, Gaszerbrumu II, Annapurny, Dhaulagiri oraz Kanczendzongi (w dwóch ostatnich przypadkach były to pierwsze zjazdy w historii). W 2024 roku zdobył również Makalu, a rok wcześniej Manaslu. Ziemski jest osobą niezwykle skromną i nie korzysta z mediów społecznościowych. Jego wyczyny budzą ogromne uznanie w międzynarodowym środowisku skialpinistycznym. Źródła: Polski Związek Alpinizmu, Wspinanie.pl, Explorersweb Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Maso Corto/Val Senales – kraina lodu, wielkich panoram i fascynującej historii
Są miejsca, w których góry ciągną się aż po horyzont, a powietrze jest tak przejrzyste, że każdy szczegół krajobrazu widać z niezwykłą ostrością. Śnieg, lodowiec i skaliste szczyty tworzą scenerię, w której natura odgrywa pierwszoplanową rolę. Jednym z takich miejsc jest Maso Corto/Val Senales w regionie Południowy Tyrol/Südtirol – najbardziej na północ wysuniętej części Włoch, gdzie zimowy sezon trwa wyjątkowo długo.
Południowy Tyrol od lat przyciąga miłośników gór niezwykłą różnorodnością krajobrazów. W jednym miejscu można odnaleźć zarówno historyczne ślady dawnych kultur, jak i nowoczesną infrastrukturę sportową. Dolina Schnalstal/Val Senales jest tego doskonałym przykładem. Rozciąga się od zamku Juval, usytuowanego na wzgórzu Juval i będącego domem słynnego alpinisty Reinholda Messnera, aż po potężne lodowce w jej górnej części. To właśnie tam, na końcu doliny, znajduje się miejscowość Maso Corto oraz wysokogórski ośrodek narciarski Alpin Arena Senales. Jazda na nartach do 10 maja Alpin Arena Senales należy do najbardziej charakterystycznych obszarów narciarskich w Południowym Tyrolu. Stoki rozciągają się na wysokości od 2000 do 3200 metrów nad poziomem morza i obejmują 42 kilometry tras. Ich szerokie, otwarte przestrzenie pozwalają w pełni poczuć skalę wysokogórskiego krajobrazu. Sezon narciarski rozpoczyna się tu pod koniec września i trwa aż do 10 maja. Dzięki temu można jeździć na nartach od jesieni do wiosny. Trasy prowadzą z lodowca aż do Maso Corto w dolinie, a nowa, zmodernizowana kolejka linowa pokonuje tę drogę w około sześć minut. Najbardziej wymagające odcinki znajdują się na lodowcu. To właśnie tutaj międzynarodowe zespoły narciarskie przygotowują się do zawodów Pucharu Świata. Trasy Grawand i Leo-Gurschler są znane w świecie profesjonalnego narciarstwa jako miejsce treningów na dużej wysokości. Jednocześnie w ośrodku nie brakuje łagodniejszych tras, takich jak Lazaun, które sprawdzają się w przypadku początkujących narciarzy oraz rodzin. Widok bez granic Jednym z najbardziej spektakularnych punktów w regionie jest platforma widokowa Iceman Ötzi Peak na szczycie Grawand. Znajduje się ona na wysokości 3251 m n.p.m. i jest uznawana za jeden z najłatwiej dostępnych szczytów o takiej wysokości. Ze stacji górskiej kolejki linowej prowadzi na nią krótka droga przez skały i stalowe schody. Wejście zajmuje zaledwie kilkanaście minut, ale nagrodą jest widok obejmujący aż 126 trzytysięcznych szczytów w trzech krajach. Z platformy można dostrzec lodowiec Hochjochferner oraz szczyt Similaun. Przy dobrej pogodzie na horyzoncie pojawia się nawet błękit Morza Adriatyckiego. To właśnie w tej części Alp odkryto ślady niezwykłej historii sprzed tysięcy lat. Śladami Człowieka Lodu Ötzi to jedna z najsłynniejszych mumii lodowcowych na świecie. Został odnaleziony 19 września 1991 roku przez niemiecką parę wspinaczy, Erikę i Helmuta Simonów, na przełęczy Tisenjoch/Giogo di Tisa na wysokości 3210 me n.p.m. Dziś miejsce jego odkrycia oznacza kamienna piramida. Wyprawa prowadząca do tego punktu znana jest jako Ötzi Glacier Tour. Trasa przecina główną grań Alp i prowadzi przez lodowiec do miejsca odkrycia mumii. Wędrówki piesze odbywają się od lipca do października, natomiast zimą organizowane są wycieczki narciarskie. Podczas wyprawy uczestnicy poznają historię odkrycia Ötziego, geologię regionu oraz przyrodę wysokogórską. Całodniowa trasa wymaga dobrej kondycji fizycznej, ale nie trzeba posiadać specjalistycznych umiejętności technicznych. Wyprawy są prowadzone przez certyfikowanych przewodników górskich, którzy dbają o bezpieczeństwo oraz przygotowanie uczestników. Narciarstwo biegowe wysoko w Alpach Wysokogórski charakter doliny sprzyja również narciarstwu biegowemu. Jedną z najbardziej charakterystycznych tras jest pętla Hochjoch – najwyżej położona trasa narciarstwa biegowego w Południowym Tyrolu. Trasa ma długość od 5 do 10 kilometrów i przebiega przez otwarty teren na dużej wysokości. Dzięki stabilnym warunkom śniegowym można z niej korzystać od września do połowy grudnia. W regionie znajduje się również łatwiejsza trasa Lazaun o długości 2 kilometrów, dostępna od połowy grudnia do kwietnia i oferująca widoki na lodowcowe szczyty Val Senales. Skitouring wśród trzytysięczników Okolice grani Schnalskamm należą do jednych z najlepszych terenów skitourowych w Alpach. Nad doliną góruje potężny szczyt Weißkugel oraz liczne trzytysięczniki, które przyciągają miłośników górskich wypraw narciarskich. Kolejka linowa prowadząca na lodowiec znacznie skraca podejście w wyższe partie gór. Dzięki temu można szybciej dotrzeć na wysokość ponad trzech tysięcy metrów i rozpocząć wyprawę w kierunku alpejskich grani. Od 2026 roku dostępna będzie także specjalnie wyznaczona trasa skitourowa prowadząca z Maso Corto do Grawand na wysokości 3212 m n.p.m. Szlak oznaczony zielonymi flagami biegnie wzdłuż stoku narciarskiego i umożliwia bezpieczne podejście na lodowiec. Rakiety śnieżne i zimowe wędrówki Val Senales można odkrywać również w spokojniejszym tempie. Przygotowane zimowe szlaki prowadzą przez zaśnieżone lasy, słoneczne łąki i stare górskie gospodarstwa. Trasy umożliwiają dotarcie do schronisk i domostw położonych w różnych częściach doliny. W Maso Corto popularne są także wyprawy na rakietach śnieżnych. Jedną z najciekawszych atrakcji jest wycieczka do jaskini lodowej, położonej na wysokości około 2800 metrów i dostępnej wyłącznie pod opieką doświadczonego przewodnika górskiego. Trasa prowadzi przez lodowiec Hochjochferner i pozwala zobaczyć lodowiec z zupełnie innej perspektywy. Po zwiedzaniu jaskini uczestnicy docierają do schroniska Schöne Aussicht, a następnie do Teufelsegghütte. Smaki i atmosfera Val Senales Ważnym elementem górskiej kultury doliny są tradycyjne schroniska i zajazdy. W Maso Corto oraz na stokach Alpin Arena Senales można zatrzymać się w miejscach takich jak Glacier Hotel Grawand, Schutzhütte Schöne Aussicht, Lazaun Hut czy Teufelseggghütte. W wielu z nich szczególną rolę odgrywa koncepcja slow food. Lokalne produkty i regionalne potrawy podkreślają charakter miejsca i pozwalają lepiej poznać kulinarne tradycje Południowego Tyrolu. Po dniu spędzonym w górach naturalnym rytuałem staje się odpoczynek na słonecznym tarasie lub w przytulnej górskiej izbie. Wieczorem życie przenosi się do barów w Maso Corto, między innymi do Leo’s Pub czy Platzl Bar, gdzie spotykają się osoby wracające ze stoków i górskich szlaków. Góry pełne historii Maso Corto w dolinie Val Senales pokazuje niezwykłą różnorodność krajobrazu Południowego Tyrolu. Lodowiec, wysokogórskie szczyty i przestrzenie stworzone dla zimowych aktywności tworzą tu spójną całość. Jednocześnie region przypomina o historii sprzed tysięcy lat, kiedy w tych górach żył Człowiek Lodu. Właśnie to połączenie natury, sportu i historii sprawia, że dolina pozostaje jednym z najbardziej wyjątkowych miejsc w północnej części Włoch. Wystarczy kilka minut jazdy kolejką linową z Maso Corto, aby znaleźć się na wysokości ponad trzech tysięcy metrów i spojrzeć na Alpy z zupełnie nowej perspektywy. Więcej informacji na temat Maso Corto/Val Senales znajduję się na stronach www.merano-suedtirol.it/pl/maso-corto-val-senales.html i www.schnalstal.com/pl. Materiał promocyjny regionu Południowy Tyrol
Tamtejszym śniegiem zachwycili się nawet Beatlesi. Obertauern to wymarzone miejsce dla każdego narciarza
Na wysokości 1,7 tysiąca metrów nad poziomem morza znajduje się Obertauern – idealne miejsce dla każdego fana sportów zimowych. Ten najwyżej położony w Ziemi Salzburskiej kurort to jednak nie tylko około stu kilometrów tras zjazdowych. Miejscowość niesie w sobie historię o autentyczności, przyrodzie i ekologii, dzięki którym pobyt w tym wysokogórskim miasteczku staje się wyjątkowym doznaniem.
Choć przywykło się mówić, że to Innsbruck jest austriacką stolicą sportów zimowych, użycie tego samego tytułu wobec salzburskiego Obertauern nie byłoby żadnym nadużyciem. Już przy wjeździe do tej urokliwej miejscowości widać, jak ogromną rolę odgrywa tu świat nart i snowboardu. Na tle ośnieżonych Alp wyrastają hotele, restauracje, wyciągi i sklepy narciarskie – wszystko, co potrzebne do relaksu na śniegu. Co jednak kryje się w Obertauern poza kilometrami zapierających dech w piersiach tras? Zajrzyjmy w głąb tej alpejskiej miejscowości i sprawdźmy, co jeszcze ma do zaoferowania. Początki Obertauern Historię tej górskiej miejscowości należy zacząć na długo przed erą wyciągów i narciarskich tras. Zanim do kurortu trafili pierwsi turyści, wieś znajdowała się na ważnym szlaku transportowym przez Alpy. Już w I wieku p.n.e. przez przełęcz Radstädter, na której leży Obertauern, przewożone były towary z południowych zakątków Europy. Dzisiejszą drogą, którą zimą suną auta z bagażnikami pełnymi nart, przed dwoma tysiącami lat podążały karawany koni i mułów, targających kupieckie ładunki. Pierwsze wzmianki o osadnictwie w Obertauern pochodzą z 1224 roku. Wówczas w wiosce miał powstać kościół, wokół którego zaczęło koncentrować się życie mieszkańców okolicznych alpejskich hal. Z upływem kolejnych stuleci Obertauern stopniowo zyskiwało coraz lepszą infrastrukturę, sprzyjającą rozwojowi tej wysokogórskiej miejscowości. Turystyczny boom Turystyka, z której obecnie słynie austriacki kurort, rozpoczęła się na początku XX wieku. Pierwsi narciarze zaczęli do Obertauern przyjeżdżać w 1902 roku, czym zapoczątkowali nowy etap w historii miejscowości. Po I wojnie światowej region zaczął przyciągać coraz więcej odwiedzających – zarówno pieszych, jak i miłośników sportów zimowych. Początkowo baza noclegowa była bardzo skromna i miała raczej prowizoryczny charakter, jednak zainteresowanie stopniowo rosło. W latach 30. i 40. XX wieku nastąpił wyraźny rozwój infrastruktury narciarskiej, a do kurortu przyjeżdżano autobusami, motocyklami, a nawet wozami konnymi. Zimowe szaleństwo w Obertauern oficjalnie się rozpoczęło. Wraz z popularyzacją sportów zimowych w Europie salzburska miejscowość zyskiwała uznanie. Wyśmienite warunki narciarskie szybko sprawiły, że Obertauern coraz mocniej zaczęło zaznaczać swoją pozycję na mapie alpejskich kurortów, ściągając rocznie coraz większe rzesze turystów. Z czasem wieś urosła do rangi jednego z najlepszych ośrodków zimowych w tej całym kraju – tytuł ten Obertauern dzierży aż do dziś. W gąszczu narciarskich tras Wychodzę ze swojego hotelu Perner w samym centrum Obertauern. Co ciekawe, nazwa noclegu pochodzi od nazwiska Lukasa Pernera – szefa tego miejsca oraz przewodniczącego spółdzielni wodnej w miejscowości. Podkreślam to, gdyż zarządzanie wodą w Obertauern jest niezwykle istotne – w wysokogórskim kurorcie stabilne dostawy są kluczowe zarówno dla mieszkańców, jak i dla funkcjonowania infrastruktury turystycznej. Z wody wytwarzane jest najdrogocenniejsze „złoto” Obertauern – śnieg. Całe szczęście na poszukiwania tego kruszcu nie trzeba schodzić głęboko pod powierzchnię ziemi. W przypadku mieszkania w hotelu Perner wystarczy zjechać windą do narciarni, założyć specjalne obuwie, wyposażyć się w narty lub deskę snowboardową i ruszyć na jeden z pobliskich wyciągów. Najbliższy – orczyk o nazwie Pernerlift – znajduje się bezpośrednio za obiektem. Wjazd jest na tyle blisko, że widać go z przeszklonej hotelowej strefy SPA, w której zaznać można relaksu z widokiem na alpejskie szczyty. W kilku zdaniach nie da się opisać wszystkich tras wchodzących w skład ośrodka Obertauern. Położone po obu stronach przełęczy wyciągi gwarantują zjazdy o każdym możliwym poziomie trudności, przez co każdy znajdzie coś dla siebie w gąszczu zjazdowych szlaków. Wśród 26 kolejek narciarskich znajdziemy m.in. trzy gondole, popularne „krzesełka” z podgrzewanymi siedzeniami oraz orczyki dla tych, którzy zaczynają stawiać swoje pierwsze kroki na nartach. Bez względu na to, jaki poziom zaawansowania się reprezentuje, jazda w Obertauern gwarantuje niesamowite doznania w alpejskim klimacie. Co w przerwie pomiędzy zjazdami? A co, jeśli zabraknie nam sił i będziemy chcieli zrobić sobie przerwę w trakcie jazdy? Na regenerację najlepiej nada się – pełna smaku – austriacka kuchnia. Niezawodną pozycją w alpejskim menu jest Frittatensuppe. Ten bulion wołowy, podawany zwykle z pokrojonymi w paski naleśnikami, jest odpowiednikiem naszego polskiego rosołu. Jeśli chcemy spożyć coś bardziej sycącego, należy sięgnąć po zupę gulaszową, której treściwość od razu doda sił na kolejną część jazdy. Wybierając drugie danie, możemy obrać dwie drogi: słodką i słoną. Tę pierwszą reprezentuje prawdziwy cesarz austriackiej kuchni – omlet Kaiserschmarrn. Według legendy deser ten był przysmakiem cesarza Franciszka Józefa I i od tego władcy danie wzięło swoją nazwę. Lecz czym jest ta potrawa? To po prostu porwany na kawałki gruby omlet, do którego czasami dodawane są rodzynki i owocowe musy. Kaiserschmarrn stanowi jeden z najpopularniejszych elementów kuchni austriackiej. Na genialne fondue należy wybrać się do klimatycznej restauracji Gnadenalm u podnóża Obertauern. Lokal mieści się w alpejskiej chatce, której wystrój przywodzi na myśl czasy, kiedy do kurortu nie zawitali jeszcze pierwsi turyści. Siedząc wśród drewnianych mebli i regionalnych dekoracji, najlepiej zamówić tamtejszą wersję fondue – w przeciwieństwie do tej szwajcarskiej, bazą potrawy jest rozgrzany bulion, w którym umieszcza się kawałki mięsa. Taka forma uczty nie tylko napełnia żołądki, ale również pozwala spędzić czas w oryginalny, alpejski sposób. Znani muzycy w Obertauern Przechadzając się po Obertauern, na pewno natkniemy się na nietypową rzeźbę. Obok hotelu Edelweiss, jak gdyby nigdy nic, ustawieni są członkowie jednej z najbardziej kultowych kapel w historii muzyki – The Beatles. Skąd pomysł na uhonorowanie tutaj tej legendarnej czwórki? Muzycy z Liverpoolu przyjechali w austriackie Alpy w marcu 1965 roku, aby nagrać sceny do filmu „Help!”. Obertauern przywitało artystów niespotykanym od dawna spokojem, dzięki któremu zespół mógł w całości zrealizować swój plan. Lennon, Harrison, McCartney i Starr zatrzymali się we wspomnianym hotelu Edelweiss, w którym do tej pory można wynająć pokoje słynnych muzyków. W pobliskiej Marriecie zagrali jedyny w historii koncert w Austrii, przez co Obertauern przeszło do historii tamtejszej sceny kulturalnej. Oglądając wyczyny liverpoolskiego kwartetu na alpejskich stokach, z jednej strony uderza nieporadność, a z drugiej zabawa, jaką muzycy musieli mieć w trakcie śnieżnych szaleństw. Jako że żaden z artystów nie miał wcześniej do czynienia z nartami, w teledysku musieli zagrać austriaccy dublerzy – lokalni instruktorzy narciarstwa. Mimo że Brytyjczycy nie potrafili nawet zjechać prosto, do dziś po Obertauern krążą legendy o zachwycie całej czwórki austriackim śniegiem. Informacje praktyczne Przed przyjazdem do śnieżnego Obertauern warto zapoznać się z kilkoma informacjami, które przydadzą się w planowaniu wyjazdu. Trasy narciarskie są otwarte przez cały zimowy sezon. Niektóre stoki zaczynają działać pod koniec listopada i zamykają się czasem dopiero na początku maja. Ceny skipassów umożliwiających jazdę po całym ośrodku wyglądają następująco: Dorośli: 1-dniowy: ok. 69,50 € 2-dniowy: ok. 135 € 6-dniowy: ok. 357 € Ceny różnią się w zależności od okresu sezonu, liczby dni oraz wieku osoby jeżdżącej. Planując wyjazd, należy przygotować się na powyższe koszty związane z wejściem na stok. Standardowo wyciągi działają w godzinach ok. 09:00–16:00, choć szczegółowe godziny mogą się różnić w zależności od dnia tygodnia i warunków śniegowych. Przy okazji pobytu w Obertauern warto zajrzeć również do oddalonego o niespełna sto kilometrów Salzburga. Stolica tego regionu Austrii stanowi jedną z największych atrakcji kraju, ściągając rocznie miliony turystów. Będąc w tym mieście, należy zobaczyć twierdzę Hohensalzburg, miejsce narodzin najsłynniejszego salzburczyka – Amadeusza Mozarta – oraz barokowy kompleks Pałacu i Ogrodów Mirabell. Wizyta w Salzburgu w połączeniu z narciarskim wypoczynkiem w Obertauern zagwarantuje niezapomniane austriackie wakacje, pozwalające poznać piękno tej części Alp. Źródła: Obertauern, Austria.info Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
„Biały beton”: dlaczego olimpijskie trasy są dziś szybsze i groźniejsze niż kiedykolwiek?
Sztuczny śnieg zmienił narciarstwo. Choć dla kibiców trasy wyglądają tak samo jak dawniej, dla sportowców oznaczają zupełnie inne – i znacznie groźniejsze – warunki. Wszystko przez fizyczne właściwości kryształków „przemysłowego” śniegu.
W obliczu postępujących zmian klimatu naturalny śnieg w kurortach narciarskich staje się luksusem, a nie standardem. Naukowcy z University of Colorado Boulder, Keith Musselman i Agnes Macy, zwracają uwagę na coś, co dla przeciętnego widza przed telewizorem jest niewidoczne, ale dla zawodników kluczowe: transformację nawierzchni tras narciarskich. Dzisiejsze Igrzyska i zawody Pucharu Świata opierają się niemal w 100% na sztucznym śniegu. Choć z oddali trasy wyglądają naturalnie, w rzeczywistości są przemysłowym produktem, o właściwościach drastycznie odbiegających od naturalnego śniegu. Dla sportowców oznacza to, niestety, większe niebezpieczeństwo. Fizyka „białego betonu”: czym sztuczny śnieg różni się od naturalnego? Najważniejsza różnica między śniegiem naturalnym a sztucznym tkwi w budowie płatków. Naturalny śnieg formuje się w chmurach z pary wodnej, tworząc skomplikowane, sześcioramienne gwiazdki o dużej powierzchni i małej gęstości. Pomiędzy takimi kryształkami „mieści się” mnóstwo powietrza, co sprawia, że nawierzchnia jest miękka i podatna na nacisk. Tymczasem śnieg z armatek powstaje poprzez wyrzucanie wody pod ciśnieniem na zimnym powietrzu. Wynikiem tego procesu nie są płatki, lecz małe, gęste grudki, bardziej zbliżone do lodu niż śniegu. Trasa przygotowana z takiego materiału także ma gęstość bliższą lodu. Dla narciarzy oznacza to jazdę po nawierzchni ekstremalnie twardej, nazywanej potocznie „betonem”. Taka trasa mniej się niszczy pod wpływem przejazdu wielu zawodników, co zapewnia teoretycznie równe szanse startowe. Ale jednocześnie staje się szybsza i bardziej niebezpieczna. Nowe niebezpieczeństwa w narciarstwie alpejskim Zastosowanie sztucznego śniegu wyraźnie zwiększa prędkości osiągane na trasach zjazdowych. Dzięki mniejszemu tarciu i braku zapadania się nart zawodnicy jadą szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. I ma to swoją mroczną stronę: ogromne przeciążenia dla stawów i więzadeł. Aby utrzymać krawędź narty w skręcie, na lodowatej tafli i przy ogromnej prędkości, zawodnik musi wygenerować i wytrzymać siły, które często przekraczają granice fizjologiczne. Naukowcy – a także zawodnicy – wskazują, że współczesne narciarstwo alpejskie stało się sportem o znacznie mniejszym marginesie błędu. Na sztucznym śniegu narta „trzyma” doskonale, ale kiedy „puści” – zawodnik ma małe szanse by skorygować błąd. Ryzyko kontuzji jest wyższe nie tylko z powodu prędkości – także twardości podłoża. Upadek na zbity, sztuczny śnieg, jest niemal identyczny z uderzeniem w asfalt, co sprawia że urazy stają się poważniejsze. Na Igrzyskach Olimpijskich Cortina-Mediolan 2026 widać to od pierwszego dnia. Narciarstwo traci kontakt z naturą Chociaż technologia naśnieżania pozwala na organizację zawodów tam, gdzie śniegu praktycznie nie ma (jak podczas zimowych Igrzysk w Pekinie w 2022 roku), to jednocześnie sprawia, że każda zmiana pogody staje się jeszcze większym wyzwaniem. Na przykład świeży śnieg który spadnie na sztuczny, tworzy warstwę o zupełnie innych właściwościach. Z wyzwaniami mierzą się nie tylko narciarze zjazdowi – także biegi narciarskie wymagają zupełnie innego przygotowania nart na sztuczny śnieg. Zarówno zawody, jak i treningi wyczynowych narciarzy mają dziś miejsce w absolutnej większości na sztucznym śniegu. Armatki i lance do naśnieżania stały się „systemem podtrzymywania życia” dla narciarstwa, ale wymaga to od ludzi coraz większych poświęceń, akceptacji coraz wyższego ryzyka oraz zmiany technik i sprzętu. Źródło: The Conversation Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (ukończyła MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Cortina d’Ampezzo w nowej odsłonie. Co zachwyca gości przed igrzyskami zimowymi?
Cortina d’Ampezzo przygotowuje się do Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2026, ale już teraz turyści mogą odkrywać jej luksusowe atrakcje, nowoczesne inwestycje i oszałamiające widoki.
Spis treści: Dziedzictwo olimpijskie i nowe obiekty Kolejki, kulinaria i widoki Spa, koktajle i wieczorne spacery Aperitivo i nocne życie w Cortinie Czy to najbardziej spektakularnie położone miasteczko w Dolomitach? Konkurencja między ośmioma północnowłoskimi miejscowościami wybranymi na gospodarzy igrzysk jest zacięta. Tylko szeroka dolina Ampezzo otaczająca Cortinę oferuje jednak widoki „od ulicy po szczyt” – z poszarpanymi masywami wyrastającymi jak pionowe ściany ponad okoliczne lasy. Przy Corso Italia, głównej ulicy, stoją butiki Diora, Prady i Monclera. Nawet dalej, poza tym deptakiem, czuć blichtr. Cortina od dawna jest ulubioną przystanią włoskiej „starej” fortuny – a coraz częściej także tej nowej. To przyciąga inwestycje od lat, na długo przed ogłoszeniem igrzysk w 2026 roku. Dziedzictwo olimpijskie i nowe obiekty Igrzyska odbyły się tu już w 1956 roku. Modernizacja istniejącej infrastruktury objęła m.in. Olimpijski Stadion Lodowy – zachowano w nim oryginalne drewniane trybuny, dzięki czemu podczas zawodów curlingowych ma panować przytulna atmosfera. Stadion świetnie nadaje się też na pierwszą lekcję tego nietypowego sportu albo na mecz hokeja. Skocznia narciarska pozostaje z kolei pomnikiem olimpijskiej Cortiny z połowy XX wieku. Lutowe konkursy skoków odbędą się jednak w Predazzo, miasteczku położonym ok. dwie godziny jazdy na południowy zachód. Tuż nad stadionem, wijąc się po zboczu jak gigantyczny tor samochodowy, powstało nowe centrum Eugenio Monti Sliding Centre – nazwane na cześć włoskiego mistrza olimpijskiego. To właśnie tu rozegrane zostaną zawody bobslejowe oraz „kuzyni” bobslejów: skeleton i saneczkarstwo. Projekt budził kontrowersje ze względu na wpływ na środowisko i koszty, szacowane na 118 mln euro. W założeniach jego dziedzictwem ma być także udostępnienie obiektu dla publiczności – dla odważnych. Kolejki, kulinaria i widoki Kolejka linowa Freccia nel Cielo, tuż za stadionem, oferuje widoki z góry na ekstremalnie wyprofilowane bandy toru i jego zawrotny spadek. Ta 30-minutowa, trzyetapowa podróż wznosi się z 1 216 m do 3 244 m n.p.m., na Tofanę – najwyższy szczyt w okolicy Cortiny. Trasa prowadzi ponad gęstym lasem i nad grzbietami masywu Tofany. Wysiądź na stacji Col Druscié i wpadnij na lunch do Masi Wine Bar – dania podaje się tu z dodatkiem epickich górskich panoram. Warto zamówić kluski ziemniaczane gnocchi z ragù z ikry, wzbogacone lokalnym czerwonym winem Fojaneghe. Do wyboru są setki innych win regionalnych, także na kieliszki. W centrum miasteczka działa nowa filia mediolańskiego delikatesowego „emporium” Le Eccellenze di Esselunga. Sklep stawia na produkty z najwyższej półki – lokalne i włoskie – od koziego sera blu di capra i czerwonego wina Lagrein, po makarony własnej produkcji oraz rzemieślnicze panettone. Elegancka kawiarnia z widokiem na góry to świetne miejsce na lunch. Możesz też zabrać przysmaki na piknik na stoku. Kolejne szybkie „przejścia” na trasę: zupełnie nowa kolejka Apollonio-Socrepes wwozi na szczyt Cinque Torri („Pięć Wież”), nazwany od charakterystycznych formacji skalnych. Modernizowana jest także kolejka Faloria z 1939 roku oraz znajdujące się na górze rifugio – górskie schronisko. Spa, koktajle i wieczorne spacery Hotel de Len to miejsce, w którym najlepiej ukoić zmęczone narciarstwem mięśnie. Na szczycie stylowego, drewnem obitego hotelu działa szykowna strefa spa, przypominająca luksusowy domek na drzewie. Fińska sauna i sauna solna, łaźnia parowa, prysznice sensoryczne oraz częściowo zewnętrzne jacuzzi mają panoramiczne widoki na szczyty. Masaż firmowy pachnie lokalnymi alpejskimi ziołami. Prywatne wieczorne sesje „night-spa” obejmują także trzydaniową kolację. Na dole, w nastrojowej restauracji o przygaszonym świetle, szef kuchni Andrea Ribaldone serwuje dopracowane interpretacje lokalnych dań, m.in. makaron bigoli z ragù z perliczki. Są też wielodaniowe, tradycyjne śniadania – dostępne również dla gości spoza hotelu – które naprawdę dobrze przygotowują na dzień na stoku. Aperitivo i nocne życie w Cortinie Après-ski w Cortinie ma bardziej wyrafinowany charakter niż tupanie w narciarskich butach do pubu. Gdy przychodzi enrosadira – w lokalnym języku ladyńskim tak nazywa się „różowienie” gór o zachodzie słońca – czas ruszyć na Corso Italia na wieczorną passeggiatę, czyli spacer. W Adwencie ulica zapełnia się straganami jarmarku bożonarodzeniowego. Lokalnego rękodzieła, m.in. misternych srebrnych filigranów i drewnianych szkatułek z inkrustacjami, można jednak szukać przez cały rok w sklepie Artigianato Artistico Ampezzano, niedaleko wysokiej białej dzwonnicy. Tuż naprzeciwko zajrzyj do American Baru w Hotel de la Poste, gdzie bywał Ernest Hemingway. Specjalnością lokalu jest Puccini – drink podobny do mimozy, nazwany na cześć włoskiego kompozytora. Stawkę koktajli ma podnieść też ultraluksusowy Mandarin Oriental, który według zapowiedzi zostanie otwarty pod koniec 2026 roku. Hotel powstaje w okazałym, secesyjnym budynku dawnego Hotelu Cristallo na obrzeżach miasteczka. Mimo to ulubionym miejscem na zachód słońca pozostaje Corso Italia. Wybierz się więc na werandę Hotelu Ancora – ikonicznego obiektu, niedawno odświeżonego przez projektantkę Vicky Charles (znaną m.in. z Soho House) oraz nowego właściciela, potentata mody Renzo Rosso (Diesel). Rozległy taras z widokiem na Corso – nazywane czasem „czerwonym dywanem Włoch” – to idealne miejsce na aperitivo i obserwowanie ludzi. Spróbuj Count Lucano z Campari, Amaro Lucano, Fernet-Branca albo z ginem i bitterem pomarańczowym. A potem przenieś się do środka – do koktajlowego baru w stylu nowojorskiego szyku albo do maleńkiego Club Brave, gdzie telefony są zakazane, ale zamiłowanie do popisywania się już nie. Nowy, stylowy bar-bistro The Roof Cortina, mieszczący się nad eleganckim domem towarowym Cooperativa, serwuje 3-litrowe butle (jeroboamy) świetnego prosecco z pobliskiego regionu Veneto. W tle grają sety DJ-skie. W menu kolacyjnym pojawiają się dania z siostrzanej, gwiazdkowej restauracji Michelin Tivoli, w tym smaki Wenecji – oddalonej o ok. dwie godziny jazdy na południe – na przykład tatar z czerwonego tuńczyka oraz fritto misto, czyli mieszanka smażonych owoców morza. Źródło: National Geographic
Les Menuires, Méribel, Saint-Martin-de-Belleville – francuski raj dla narciarzy. Każdy znajdzie tu coś dla siebie
Gdy zaczynasz tu szusować, możesz to robić w zasadzie bez końca. Ośrodek narciarski Les Menuires leży w sercu doliny Belleville, jednej z tzw. Trzech Dolin (Les Trois Vallées).
Spis treści: Po mistrzowskich trasach Méribel Saint-Martin-de-Belleville Chalet du Sunny Zakładamy narty pod hotelem i w zasadzie już jesteśmy na stoku. Nie musimy nigdzie jechać busem, autem czy bryczką. Moglibyśmy nawet założyć narty już w pokoju i wyskoczyć przez okno na zaśnieżoną pochyłą polanę. Potem pod wiaduktem do wyciągu i dalej fruuu... w wysokie Alpy. Jesteśmy w Les Menuires, w sercu doliny Belleville, jednej z tzw. Trzech Dolin (Les Trois Vallées), które uważane są za największy teren stricte narciarski na świecie. Znajduje się tu w sumie 335 tras o łącznej długości ponad 600 km! Sama stacja narciarska Les Menuires powstała w 1964 r. i chwali się 89 trasami i 31 wyciągami. Do tego dochodzi kilkadziesiąt restauracji i równie wiele hoteli. Centrum ośrodka jest La Croisette, czyli „patelnia”, na której kończy się większość zjazdów. I przy której można coś zjeść, wypożyczyć sprzęt czy po prostu odpocząć. To stąd wieczorem ruszamy przez góry na skuterach śnieżnych. Wiatr urywa głowę, śnieg rozbryzguje się wysoko na boki. Jest mroźno, ale rozgrzewa nas adrenalina. Po mistrzowskich trasach Méribel Następnego dnia udajemy się do niedalekiego Méribel. – Samochodem jechalibyśmy tam godzinę. Na nartach co najmniej dwa razy szybciej. Mimo że przez wysokie góry – mówi nasz przewodnik Tomek Winiarski. W Les Menuires spędza każdą zimę od 1987 r. Pracuje tu jako instruktor, a o okolicy wie wszystko. Dzięki temu po drodze mamy też szybką i darmową lekcję historii sportu. Tomek wspomina, jak pracował podczas zimowych igrzysk olimpijskich Albertville w 1992 r., które odbywały się m.in. na stokach, na których teraz szusujemy, a więc Les Menuires i Méribel. Ale też obiektach w Courchevel, La Plagne, Tignes, Val d’Isere, Les Arcs i wielu innych. Igrzyska i mistrzostwa – Trudno sobie wyobrazić, jak wyglądają trasy dla najlepszych. W 1992 r. miałem przyjemność pracować nad przygotowaniem slalomu w Les Menuires w ramach igrzysk. Wydawało nam się, że wszystko jest świetnie, ale przyjechał delegat FIS i kazał całą nawierzchnię zeskrobać, a potem zalać wodą i zamrozić. Oni naprawdę jeżdżą po lodzie! Dzięki temu trasa zjazdowa tak szybko się nie niszczy i jest sprawiedliwiej. W Les Menuires podczas olimpiady rozegrano prestiżowy slalom męski, a w Méribel, do którego właśnie dojeżdżamy, slalomy kobiece i zawody hokejowe. W osadzie Méribel-Mottaret, gdzie znajduje się stadion narciarski ze sporymi trybunami i stromym stokiem, odbywają się też męskie konkurencje mistrzostw świata w narciarstwie alpejskim: slalom gigant i slalom specjalny. – A tam, wyżej, odbywa się bieg zjazdowy – pokazuje Winiarski. Konkurencje kobiece z kolei są w niedalekim Courchevel. Szusujemy dalej. Po kolejnych kilkunastu minutach przejeżdżamy obok miejsca, w którym w grudniu 2013 r. doszło do głośnego wypadku z udziałem legendy Formuły 1 Michaela Schumachera. Sportowiec wyjechał poza trasę, nie zauważając schowanych pod śniegiem skał. Wywrócił się i uderzył głową w kamień. Nie pomógł kask, a zaszkodziła prawdopodobnie zamontowana na nim kamerka go pro. Niemiec zapadł w długą śpiączkę, do dziś nie odzyskał sprawności. Saint-Martin-de-Belleville Wieczorem zjeżdżamy niżej, do urokliwego Saint-Martin-de-Belleville. To również stacja narciarska, ale już całkiem inna niż Les Menuires. O ile tę drugą stworzono w XX w. od zera na terenach dawnej kopalni węgla, o tyle Saint-Martin to tradycyjna wieś, w której podziwiamy i piękny barokowy kościół, i mnóstwo starych budynków z różnych epok. Przede wszystkim jednak zwiedzamy malutkie, ale szalenie ciekawe lokalne muzeum. Mamy tu więc typową chatę pasterską, w której mieszkańcy żyli razem ze swoim bydłem. Przyglądamy się domowym sprzętom i ściennym malowidłom, które obrazują życie alpejskich wieśniaków w kolejnych miesiącach roku. Oglądamy też krótkie, ale pouczające filmy o pracy rolników, dawnych metodach wytwarzania masła czy cepowaniu i mieleniu ziaren na mąkę. Chalet du Sunny Ostatniego dnia szusujemy od wczesnego rana do późna, jedynie z krótką przerwą na lunch. Przed powrotem chcemy się nasycić górskimi krajobrazami, śniegiem, alpejskim powietrzem. Słońce niestety wychodzi zza chmur rzadko, ale i tak mamy z jazdy sporo frajdy. Trudno w to uwierzyć, ale gdyby w tym samym czasie w Trzech Dolinach działały wszystkie wyciągi, w ciągu godziny byłyby w stanie przetransportować na stoki aż 260 tys. ludzi! Na szczęście ogrom terenu sprawia, że tłumów wokół nie widać. Każdy jest w stanie znaleźć tu swoją niszę i naprawdę dużo przestrzeni. To niewątpliwie jest wielki atut miejsca. Na ostatnią kolację, do Chalet du Sunny na wysokości 2500 m n.p.m., jedziemy... ratrakiem. Wiatr dmie, śnieg oblepia szyby tak, że nic wokół nie widać. Maszyna warczy i podskakuje na wertepach. Wrażenie jest takie jak podczas jazdy czołgiem. W ciągu dnia można by tam pewnie dotrzeć na nartach, ale teraz, po zmroku, inaczej się nie da. Cóż, zwłaszcza po takiej wycieczce fondue w górskiej chacie na tej wysokości smakuje wybornie. Źródło: archiwum NG
Andrzej Bargiel znów dokonał niemożliwego. Zjechał na nartach z Mount Everestu bez tlenu!
Polski skialpinista Andrzej Bargiel jako pierwszy w historii wszedł na Mount Everest i zjechał z niego na nartach do wysokości bazy (ok. 5364 m n.p.m.). I dokonał tego bez wspomagania tlenem! To przełomowy moment w światowym skialpinizmie i kolejne nieprawdopodobne osiągnięcie Polaka.
– To jeden z ważniejszych kroków w mojej sportowej karierze. Zjazd z Everestu bez tlenu był dla mnie marzeniem, które dojrzewało latami. Wiedziałem, że trudne jesienne warunki i poprowadzenie linii zjazdu przez lodowiec Khumbu to największe wyzwanie, z jakim mogę się zmierzyć. Dzięki wsparciu Red Bulla i teamu moje marzenie w końcu stało się rzeczywistością – powiedział Andrzej Bargiel po zjeździe. Ekstremalne warunki i strefa śmierci Atak szczytowy okazał się trudniejszy, niż zakładano. 22 września 2025 r. Bargiel wspinał się z obozu czwartego, położonego na wysokości ok. 7900 m n.p.m. Świeży śnieg utrudniał torowanie trasy i wydłużył wspinaczkę. Polak 16 godzin spędził w tzw. strefie śmierci (na wysokości powyżej 8000 m n.p.m.), nie korzystając przy tym z dodatkowego tlenu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/09/Andrzej-Bargiel-w-drodze-na-szczyt-Mount-Everest-fot.-Pasang-Rinzee-SherpaRed-Bull-Content-Pool-248965b.jpeg" width="1280" height="720" alt="Andrzej Bargiel w drodze na szczyt Mount Everest fot. Pasang Rinzee Sherpa/Red Bull" title="Andrzej Bargiel w drodze na szczyt Mount Everest fot. Pasang Rinzee Sherpa_Red Bull Content Pool" /> – Jeżeli spojrzy się na fizjologię człowieka przy tak małej ilości tlenu w powietrzu to to, czego dokonał Andrzej, przekracza ludzkie możliwości – skomentowała wyczyn lekarka wyprawy, dr Patrycja Jonetzko. Bargiel na szczycie najwyższej góry świata spędził zaledwie kilka minut, po czym przypiął narty i rozpoczął historyczny zjazd, ścigając się z zachodzącym słońcem. Na wysokości obozu drugiego (ok. 6400 m n.p.m.) zastała go noc, uniemożliwiająca bezpieczny zjazd. Zatrzymał się w obozie i poczekał do wschodu słońca. Następnie w fenomenalnym stylu pokonał lodowiec Khumbu bez korzystania z liny i poręczówek i zakończył zjazd na wysokości bazy. Niezwykły wkład Bartka Bargiela Niemal równie niezwykły jak wyczyn Andrzeja jest wkład jego brata, Bartka Bargiela. Specjalna linia zjazdu, opracowana przez niego z użyciem drona, przebiegała przez południową ścianę Mount Everestu. – Samo nawigowanie w tak trudnym terenie było dla mnie sporym wyzwaniem. (…) Najtrudniejszymi momentami były przejazdy przez grań i lodowiec. Kiedy Andrzej pokonał te fragmenty, odetchnąłem – mówi Bartek Bargiel. To nie był pierwszy raz – długa historia wyzwania Plany zjazdu z najwyższej góry świata pojawiły się kilka lat temu. Pierwszą ekspedycję w 2019 roku przerwał ogromny serak (lodowa bryła) zawieszony nad lodowcem Khumbu. Kolejną wyprawę, w 2022 roku, przerwano ze względu na zagrażającą bezpieczeństwu śnieżycę. Przy trzecim podejściu wreszcie się udało. Zespół Andrzeja Bargiela tworzyli: Tomasz Gaj (kierownik wyprawy), Patrycja Jonetzko (lekarz), Piotr Sadowski (fizjoterapeuta), Jan Gąsienica-Roj (kierownik ds. bezpieczeństwa), Dariusz Załuski (wsparcie sportowe, operator kamery), Maciej Sulima (operator kamery), Bartek Bargiel (operator drona), Bartek Pawlikowski (fotograf). Sportowy gigant z Łętowni Andrzej Bargiel ma 37 lat. Urodzony w Łętowni (woj. małopolskie), od najmłodszych lat związany był z górami i sportem. To wielokrotny mistrz Polski i reprezentant kraju w narciarstwie wysokogórskim. Na arenie międzynarodowej zasłynął jako pionier ekstremalnych zjazdów z najwyższych szczytów świata, wyznaczając nowe granice w himalaizmie i narciarstwie. Najważniejsze osiągnięcia Bargiela to: K2 (2018) – pierwszy i jedyny w historii pełny zjazd na nartach Śnieżna Pantera (2016) – rekord zdobycia 5 najwyższych szczytów byłego Związku Radzieckiego (30 dni) Broad Peak (2015) – pierwszy w historii zjazd na nartach Manaslu (2014) – pierwszy zjazd Polaka na nartach, rekordowy czas wejścia i zjazdu (21 h i 14 min) Shiszapangma (2013) – pierwszy zjazd Polaka na nartach z centralnego wierzchołka Źródło: Everest Ski Challenge Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Stanisław Marusarz w historii zapisał się skokami. Nie tylko tymi na ukochanych nartach
Stanisław Marusarz startował na arenach narciarskich konkurencji przez ponad 30 lat, i to z wielkimi sukcesami. Brał udział w pięciu olimpiadach. A prócz tego zasłużył na krzyż Virtuti Militari i pamięć potomnych jako bohaterski uczestnik ruchu oporu. Tatrzański kurier wsławiony brawurową ucieczką z rąk hitlerowców. Tak przeszedł do historii.
Spis treści: Stanisław Marusarz – dominator Sukcesy za granicą Na szlakach tatrzańskich kurierów Skoki życia Powojenne uznanie Znając historię życia Stanisława Marusarza, można by zażartować, że musiał urodzić się z nartami na nogach. W jego góralskim domu nart jednak nie było. Na świat przyszedł 18 czerwca 1913 r. w niezamożnej rodzinie Heleny i Jana, z zawodu gajowego. Pociąg do dwóch desek odkrył w sobie jako dziesięciolatek. Ponieważ w domu się nie przelewało, odpowiedzią na rodzącą się pasję musiała być własna pomysłowość. Pierwsze narty Stanisław Marusarz zrobił własnoręcznie, z pomocą brata Jana. Powstały z jesionowych desek, a do butów przywiązywane były rzemykami. Małe skocznie Staś też urządzał sobie sam. Miał jednak naturalne predyspozycje, talent, upór i góralską zadziorność, szybko zaczął się więc w świecie sportowym wyróżniać. Pierwsze prawdziwe narty też zawdzięczał własnym wysiłkom – dostał je w nagrodę za trzecie miejsce w zawodach juniorów w Zakopanem. Był bardzo wszechstronny i uprawiał wszystkie rodzaje narciarstwa: biegowe, alpejskie i skoki. Zdecydowanie preferował jednak te ostatnie. Na prawdziwej zakopiańskiej skoczni, Jaworzynce, pierwszy skok oddał jako 13-latek. „Przed oczami stanęły mi chyba wszystkie kaleki, jakie widziałem w życiu. Strach zabił całą emocję skoku” – wspominał. Ale pokonał strach, zarówno w tej, jak i wielu jeszcze sytuacjach, w jakich postawił go los. Bo jak wspominał, skoki dawały mu przede wszystkim pozytywne emocje. Stanisław Marusarz – dominator W 1931 r. po raz pierwszy został wicemistrzem Polski w skokach. Był to wstęp do długiego okresu dominacji, bo rok później został już mistrzem kraju, a potem powtarzał ten sukces w latach 1933, 1935, 1936, 1937, 1939, 1946, 1948, 1949, 1951, 1952. To same tylko skoki narciarskie. A przecież były jeszcze tytuły w innych dyscyplinach: zjeździe (1931, 1933, 1936, 1939), kombinacjach: norweskiej (1932, 1935, 1936, 1946) i alpejskiej (1933) oraz sztafecie 5x10 km (1933 rok). W sumie 21 tytułów. W 1938 r. został najlepszym sportowcem Polski w plebiscycie „Przeglądu Sportowego”. W lutym 1939 r. w na mistrzostwach świata w narciarstwie klasycznym Zakopane zobaczyło międzywojenną odsłonę skokomanii. Coś, co kolejny raz Polska mogła obserwować dopiero w trakcie kariery Adama Małysza. Na widownię ściągnęło wtedy ponad 25 tys. ludzi. Maksymalnie zapełnione były wszystkie kwatery nie tylko w Zakopanem, ale i całej okolicy. Kibice byli przekonani, że pod Tatrami, na rodzinnej ziemi, Marusarz zatriumfuje. Niestety, Stanisław nie osiągnął tam wyniku, jakiego powszechnie oczekiwano. Skakał bowiem kilka tygodni po złamaniu obojczyka i zerwaniu przyczepu mięśnia barkowego, o czym publiczność nie wiedziała. Kontuzji nabawił się w trakcie treningu. Mimo to zajął piąte miejsce w skokach i siódme w kombinacji norweskiej. Biorąc pod uwagę okoliczności trzeba to uznać za wielkim wyczynem, ale oczywiście nikogo on nie usatysfakcjonował. Sukcesy za granicą Na krajowym podwórku Marusarz bezapelacyjnie królował, ale sukcesy odnosił też za granicą. W 1935 r. w Planicy pobił rekord świata, oddając skok na odległość 87,5 m. A zaraz potem go poprawił. I to jak – skacząc na 97 m (był to zarazem rekord Polski, który utrzymał się przez 20 lat). Został także międzynarodowym mistrzem Jugosławii, Niemiec i Czechosłowacji. W 1938 r. podczas mistrzostw świata w fińskim Lahti skakał najdalej (66 i 67 m), ustanawiając rekord skoczni. Jego norweski rywal skoczył 63,5 i 64, ale sędziowie, ku zdumieniu konkurentów, uznali, że to właśnie Norweg wygrał, dając mu… 0,2 punktu więcej. Ewidentnie skrzywdzony tym werdyktem Marusarz został więc formalnym wicemistrzem, ale moralnym mistrzem świata. I pierwszym polskim medalistą imprezy tej rangi. Nasz słynny skoczek startował na czterech zimowych olimpiadach – w 1932, 1936, 1948 i 1952 (miał wtedy 39 lat!). Na piątej, w 1956 r., był przedskoczkiem. Gdyby nie wojna, z pewnością dołożyłby do tej listy kolejne dwie. Ciekawym i wartym wspomnienia epizodem w jego karierze był występ podczas Turnieju Czterech Skoczni w bawarskim Garmisch-Partenkirchen w 1966 r. Organizatorzy poprosili wówczas polskiego mistrza o oddanie pokazowego skoku, a Marusarz nie odmówił. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że miał wówczas 53 lata, a od dziewięciu nie był czynnym zawodnikiem. Mimo to – w garniturze i pod krawatem – skoczył 66 m nienagannym stylem, wywołując aplauz publiczności. Jak potem wspominał, najbardziej starał się skoczyć elegancko. A skoczył, żeby pokazać Niemcom, którzy skazali go na śmierć, że żyje i jest w dobrej formie. Na szlakach tatrzańskich kurierów Wybuch II wojny światowej zepchnął sport w cień. Cała rodzina Marusarzów zaangażowała się w działania konspiracyjne. I zapłaciła za to wysoką cenę. Jedna siostra Stanisława, Zofia, po aresztowaniu trafiła do obozu koncentracyjnego Ravensbruck, gdzie spędziła 5 lat, do końca wojny. Druga, 23-letnia Helena, po wpadce została rozstrzelana. Stanisław, który tak jak Jan i Helena został tatrzańskim kurierem, bliski był podzielenia losu sióstr. Kurierzy szlakami wytyczonymi przez podziemie przemycali dokumenty, pieniądze i ludzi pomiędzy okupowanym krajem a polskimi siłami zbrojnymi i rządem emigracyjnym na Zachodzie. Droga wiodła przez Słowację na Węgry, skąd przez Jugosławię przedostawali się na Zachód. Kurierzy musieli się charakteryzować odpornością psychiczną, byli bowiem tropieni zarówno przez gestapo, jak i słowacką żandarmerię. Marusarza do tej roli predysponowała tężyzna fizyczna, mistrzowskie umiejętności jazdy na nartach, znajomość gór i siła charakteru. Ta ostatnia okazała się kluczowa. Skoki życia Stanisław Marusarz został w Szczyrbskim Plesie schwytany przez słowackich żandarmów, którzy zawiadomili Niemców, chcąc im pojmanego przekazać. Ten zdołał jednak uciec, wyskakując przez znajdujące się na pierwszym piętrze okno strażnicy. Wiedział już, że nie jest bezpieczny i może zostać aresztowany, dlatego postanowił uciekać z żoną Ireną (pobrali się w listopadzie 1939 r.) na Węgry. Niestety, tuż przed madziarską granicą oboje zostali aresztowani. Stanisława przewieziono do katowni gestapo w Zakopanem, gdzie był torturowany. Potem do więzienia na Montelupich w Krakowie, gdzie wylądował w celi śmierci. Tam znowu oddał skok życia, i to dosłownie. Przecisnął się przez wygięte kraty, wskoczył z drugiego piętra, a potem sforsował czterometrowy więzienny mur zwieńczony drutem kolczastym. W ucieczce brali udział także inni towarzysze z jego celi, ale zostali zastrzeleni. Ujść z życiem udało się tylko Marusarzowi i Aleksandrowi Bugajskiemu. Stanisław w czasie ucieczki został ranny w udo. Mimo to zdołał pieszo dotrzeć do Zakopanego. Stamtąd po raz drugi spróbował przedostać się na Węgry. Tym razem z sukcesem. Powojenne uznanie W 1947 r. kolega sportowiec żartobliwie nazwał Stanisława Marusarza „Dziadkiem” – i ten pseudonim doskonale się przyjął. Zwłaszcza, że Marusarz był sportowym fenomenem, zawodnikiem, który skakał przez 30 lat. Trudno o przykład równie długiej kariery sportowej na wysokim poziomie. Po wojnie stał się osobą publiczną. Znanym działaczem sportowym, trenerem i kierownikiem zakopiańskich skoczni. Postacią uhonorowaną licznymi orderami, w tym Virtuti Militari, za bohaterską postawę w czasie okupacji. W 1969 r. został narciarzem 50-lecia Polskiego Związku Narciarskiego. W 1989 r. jego imieniem nazwano zakopiańską skocznię Wielka Krokiew. Jak powiedział nasz bohater, sam talent nie wystarczy. „Trzeba się uczyć i ustawicznie pracować nad sobą. Nie wolno się zrażać początkowymi niepowodzeniami. Sukcesy nie przychodzą łatwo”. Stanisław Marusarz zmarł 29 października 1993 r. w trakcie przemowy na pogrzebie Wacława Felczaka, jego dowódcy z konspiracji, na Pęksowym Brzyzku. Sam spoczął na tym samym zakopiańskim cmentarzu. Źródło: olimpijscy.pl Nasz autor Sławomir Borkowski Jestem sekretarzem redakcji magazynu National Geographic Polska związanym z tym pismem od chwili jego debiutu na polskim rynku, a okazjonalnie także wydawcą serwisu national-geographic.pl. Ukończyłem polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim oraz finanse w Wyższej Szkole Bankowości. Moje zainteresowania? Historia, geopolityka i literatura. Relaksuję się w ogrodzie, której to pasji od lat poświęcam mnóstwo wolnych chwil. Szczególnie dumny jestem z odpornej na niestabilność środowiska rozległej rabaty preriowej.
Tutaj pojeździsz na nartach najdłużej w Polsce! Zieleniec Ski Arena to miejsce wyjątkowe
Położona w polskich Sudetach stacja Zieleniec Ski Arena udowadnia, że na nartach i snowboardzie da się pojeździć nie tylko w Alpach.
Spis treści: Zieleniec Ski Arena – gdzie się znajduje? 28 km tras narciarskich w Zieleńcu Zieleniec – infrastruktura Uzdrowiska Kłodzkie Główny Szlak Sudecki Ile to kosztuje? To tutaj najdłużej w Polsce utrzymuje się śnieg, a pojeździć da się nawet wczesną wiosną. Ale nie tylko to przyciąga do ośrodka Zieleniec Ski Arena narciarzy z całej Polski i z zagranicy. Zieleniec Ski Arena – gdzie się znajduje? Zieleniec Ski Arena to miejsce szczególne. Położony w Kotlinie Kłodzkiej, w samym sercu Sudetów, jest częścią popularnego uzdrowiska Duszniki-Zdrój. To jeden z największych i najnowocześniejszych ośrodków narciarsko-snowboardowych w Polsce. Znany jest z tego, że nawet w dobie postępującego ocieplania klimatu śnieg tutaj utrzymuje się średnio aż przez 150 dni w roku. Często więc nawet gdy w centrum Dusznik o białym puchu wszyscy zdążyli już zapomnieć, tam leży on jeszcze długo. Wpływ na to ma tutejszy mikroklimat, ale też wysokość, na której rozpięty jest ten kompleks. Najwyżej położone stoki znajdują się na wysokości nawet 1015 m n.p.m., te położone najniżej – na 800 m n.p.m. A gdy śniegu jednak brakuje, do pracy ruszają liczne w Zieleńcu armatki, produkujące setki kilogramów puchu w krótkim czasie. Samochodem z Wrocławia dotrzemy tu w dwie godziny, z Dusznik-Zdroju w około 20 minut – krętą drogą przez gęsty las. Częściowo prowadzi ona wzdłuż granicy polsko-czeskiej. Już na szczycie wzniesienia zobaczyć można budynki ośrodka, a także coraz liczniejsze tu hotele i pensjonaty, z których okien roztacza się wspaniała panorama Gór Orlickich i Bystrzyckich. 28 km tras narciarskich w Zieleńcu Trasy narciarskie znajdują się po obu stronach drogi krajowej nr 389, która dzieli zarówno wieś Zieleniec, jak i ośrodek narciarski na dwie części. Co ważne, pomiędzy poruszanie się pomiędzy nimi jest możliwe bez zdejmowania nart – dzięki dwóm naśnieżanym kładkom oraz wyciągom. Znaleźć je można przy kolei linowej nr 2 (Winterpol „Piątka”), a także przy Skyway Express Nartorama (N2). Zieleniec Ski Arena oferuje 28 kilometrów tras o różnych poziomach trudności. Od łagodnych stoków, po strome i wymagające zbocza. Opadające na północną stronę stoki przez całą zimę gwarantują bardzo dobre warunki do jazdy. Nie tylko zresztą dla narciarzy i snowboardzistów, ale też saneczkarzy. Za sprawą unikatowego ukształtowania terenu udało się tu stworzyć ośrodek, który spełnia wymagania turystów o różnym poziomie sportowym. Zaawansowani znajdą tu trasy dostarczające dużej dawki adrenaliny, początkujący – ośle łączki i łagodne zbocza, doskonałe do nauki. Swoje miejsce znajdą tu również wieloosobowe rodziny. Z całej tej infrastruktury korzystać można dzięki jednemu karnetowi, który kupić można w kasach Ski Areny albo poprzez stronę internetową www.zieleniec.pl. Zieleniec chwali się 29 wyciągami, na które składa się m.in. 6 nowoczesnych wyciągów kanapowych, ale też kilka orczyków. Co ważne, korzystać z nich można niemal od rana do późnych godzin wieczornych dzięki systemowi oświetlenia tras. Warto wypatrywać promocyjnych cen karnetów na nocne jazdy. Zieleniec – infrastruktura Po obu stronach drogi nr 389 rozłożyło się zielenieckie miasteczko narciarskie, w którym znajdziemy kilka dużych parkingów (w dużej części – darmowych!), liczne hotele i pensjonaty, kawiarnie i restauracje. Coraz więcej powstaje tu też placów zabaw i innych atrakcji dla dzieci, co dobrze ilustruje politykę rozwoju Zieleńca jako kompleksu familijnego. Warto szukać promocyjnych ofert, tzw. free ski, czyli opcji noclegowych w ramach których mamy za darmo karnet narciarski. Uzdrowiska Kłodzkie Po emocjach narciarskich warto odwiedzić okoliczne miejscowości uzdrowiskowe: Duszniki-Zdrój, Polanicę-Zdrój czy Kudowę-Zdrój. W każdej z tych miejscowości znajdziemy domy zdrojowe ze źródłami leczniczych wód, a także atrakcyjną architekturę i restauracje z lokalną kuchnią. Bryluje w tym zwłaszcza położona na granicy polsko-czeskiej Kudowa. Warto poznać kulturę i historię tych miejsc. A jest co poznawać! Przykładowo dzieje Dusznik sięgają przełomu X i XI wieku, kiedy to w tym miejscu wzniesiono drewnianą warownię. Przez wieki te tereny przechodziły z rąk do rąk. Nie przypadkiem wytropimy tu silne wpływy czeskie czy niemieckie. Latem warto przyjechać w te okolice na rower. Albo na kajaki – na dzikiej rzece Orlicy, która, jako dopływ Łaby, należy do zlewiska Morza Północnego. Główny Szlak Sudecki Warto też wiedzieć, że przez Góry Orlickie i Bystrzyckie, w tym przez Zieleniec wiedzie Główny Szlak Sudecki. Rozpoczyna się w Świeradowie-Zdroju, a kończy w Prudniku. Wiedzie on przez wszystkie masywy i pasma górskie Sudetów. Jego całkowita długość to prawie 440 km. Jego przejście to poważne wyzwaniem nawet dla doświadczonych piechurów. Ile to kosztuje? Kompleks narciarski Zieleniec Ski Arena pomiędzy 20 grudnia a 9 marca czynny jest codziennie pomiędzy 9 a 20. Bilet normalny na 5 godzin jazdy – 135 zł (ulgowy 115 zł). 4 godziny jazdy po godz. 16 – 100 zł (90 zł ulgowy). Karnet trzydniowy to wydatek 410 zł (345 zł ulgowy), a karnet na sześć dowolnych dni – 860 zł (730 zł ulgowy). Nasz autor Maciej Wesołowski Redaktor prowadzący „National Geographic Traveler". Reporter. Autor książek, m.in.: „Szpagat w pionie. W drodze przez Indie" i „Cafe Macondo. Reportaże z Kolumbii"
Kim była Helena Marusarzówna? To mistrzyni narciarstwa, kurierka, patriotka
Helena Marusarzówna była wybitną polską narciarką, której karierę przerwała druga wojna światowa. Urodzona i wychowana w Zakopanem, świetnie poruszająca się na nartach, była idealną kandydatką na kurierkę tatrzańską. Przenosiła dokumenty i informacje poza granice kraju. Działalność konspiracyjna doprowadziła do rozstrzelania jej przez gestapo. Miała wówczas zaledwie 23 lata.
Spis treści: Kim była Helena Marusarzówna? Wszechstronna narciarka Kurierka tatrzańska Śmierć Heleny Marusarzówny Helena Marusarzówna jest ikoną polskiego narciarstwa i ikoną ruchu oporu. Urodzona i wychowana w rodzinie o silnych tradycjach sportowych i patriotycznych, podążyła ścieżką wytyczoną przez starszego brata, wybitnego skoczka narciarskiego i kuriera Armii Krajowej – Stanisława Marusarza. Kim była Helena Marusarzówna? Helena Marusarzówna urodziła się 17 stycznia 1918 roku w Zakopanem jako córka Marcina i Heleny Marusarzów. Rodzina była ściśle związana z kulturą i tradycjami Podhala. Ojciec, Marcin Marusarz był góralskim cieślą i przewodnikiem tatrzańskim. Wychowywał swoje dzieci w duchu miłości do gór, narciarstwa i tradycji Podhala. Przekazał im zasady odwagi, hartu ducha i silnej więzi z ojczyzną. Matka, Helena Marusarzowa (z domu Stępień) dbała o dom i wychowanie dzieci. Helena była najmłodszą z rodzeństwa i wzrastała wśród utalentowanych braci i sióstr. Pierwszym z rodzeństwa był urodzony w 1913 r. Stanisław Marusarz. Był jednym z najbardziej znanych polskich narciarzy oraz skoczków narciarskich. Wielokrotny mistrz Polski i olimpijczyk. Po wybuchu II wojny światowej zaangażował się w działalność konspiracyjną i został kurierem tatrzańskim. Jego postawa wywarła ogromny wpływ na życie i decyzje Heleny, w tym na dołączenie do grona kurierów tatrzańskich. Pozostałe z czworga rodzeństwa to Józef Marusarz, sportowiec i ratownik górski oraz Janka Marusarzówna, która skupiła się na kultywowaniu rodzinnych tradycji. Cała zakopiańska rodzina Marusarzów była mocno zakorzeniona w tradycji góralskiej, pielęgnowała kulturę Podhala oraz patriotyzm. Wszyscy członkowie rodziny podzielali miłość do gór i sportu, a także wiarę w potrzebę walki o wolność Polski. To właśnie w tym duchu Helena wyrosła na osobę odważną, zdeterminowaną i oddaną zarówno swojej pasji, jak i ojczyźnie. Wszechstronna narciarka Helena Marusarzówna była jedną z najwybitniejszych polskich narciarek okresu międzywojennego, odnoszącą sukcesy zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej. Jej kariera sportowa rozwijała się w latach 30. XX wieku, kiedy stała się wielokrotną mistrzynią Polski i znaną zawodniczką w dyscyplinach narciarskich. Najważniejsze osiągnięcia sportowe Heleny Marusarzówny: Helena zdobyła aż 7 tytułów mistrzyni Polski w narciarstwie, dominując w biegach narciarskich oraz w kombinacji alpejskiej (która łączyła zjazd i slalom); jej sukcesy obejmowały biegi na różnych dystansach, co świadczyło o jej wszechstronności i wytrzymałości; reprezentowała Polskę na zawodach międzynarodowych, w tym Mistrzostwach Świata FIS w narciarstwie klasycznym. Startowała w biegach narciarskich, mierząc się z najlepszymi zawodniczkami z Europy; choć na arenie międzynarodowej rywalizowała głównie z zawodniczkami z krajów skandynawskich (które dominowały w tej dyscyplinie), udało jej się uzyskać wysokie miejsca, co budziło podziw; w 1935 roku wzięła udział w międzynarodowym rajdzie narciarskim w Czechosłowacji. Był to jeden z jej najważniejszych sukcesów zagranicznych. Zajęła drugie miejsce, co było ogromnym osiągnięciem dla polskiego narciarstwa. Pokazała wtedy, że Polki mogą konkurować z zawodniczkami z krajów, gdzie narciarstwo było bardziej rozwinięte; była członkinią klubu SN PTT Zakopane (Sekcja Narciarska Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego), w którym trenowała wraz z innymi wybitnymi narciarzami; brała udział w licznych zawodach drużynowych, reprezentując klub i Polskę; Helena była nie tylko biegaczką narciarską, ale także z powodzeniem startowała w konkurencjach alpejskich, takich jak zjazd i slalom, co wyróżniało ją spośród innych zawodniczek tamtych czasów. Kurierka tatrzańska Helena Marusarzówna była znana z niezwykłej determinacji, wytrzymałości i ducha walki. Trenowała w trudnych warunkach górskich, co budowało jej siłę i odporność. Dzięki temu była w stanie rywalizować na najwyższym poziomie, mimo że infrastruktura sportowa w Polsce w tamtych czasach była znacznie mniej rozwinięta niż w krajach skandynawskich czy alpejskich. Jej osiągnięcia były inspiracją dla młodszych pokoleń narciarek. Po wybuchu II wojny światowej Helena zaangażowała się w działalność konspiracyjną jako kurierka tatrzańska komórki „Zagroda” Oddziału Łączności Konspiracyjnej KG SZP-ZWZ do bazy „Romek” w Budapeszcie. Przenosiła meldunki i informacje przez granicę, wykorzystując swoje narciarskie umiejętności i doskonałą znajomość górskiego terenu. Działała w strukturach Związku Walki Zbrojnej, czyli późniejszej Armii Krajowej. Przenosiła poza granice Polski meldunki, informacje i dokumenty. Pomagała też w ucieczce tym, którym groziło aresztowanie przez gestapo. Śmierć Heleny Marusarzówny Helena Marusarzówna została zatrzymana w marcu 1940 roku przez słowacką żandarmerię i przekazana Gestapo. Przetrzymywano ją w Muszynie, Nowym Sączu, zakopiańskim „Palace” – siedzibie Gestapo – a także w Tarnowie i w krakowskim więzieniu na Montelupich. Pomimo wielokrotnych tortur, nie ujawniła żadnych tajnych informacji. Niemniej jednak Gestapo, przeszukując jej bagaż, natrafiło na list napisany po węgiersku, który po dłuższym czasie powiązano z osobą Stefanii Hanauskówny. Helena została rozstrzelana 12 września 1941 roku w Pogórskiej Woli koło Tarnowa. Według innej wersji wydarzeń egzekucja miała miejsce 23 lipca 1941 roku w lesie Kruk w Skrzyszowie, gdzie zginęła wraz z Janiną Bednarską, Stefanią Hanauskówną i trzema innymi kobietami. Miała wówczas zaledwie 23 lata. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Bronisław Czech to jeden z najwszechstronniejszych narciarzy. Wyniósł polskie sporty zimowe na europejski poziom
Bronisław Czech aż dwadzieścia cztery razy sięgał po laur mistrza Polski w konkurencjach narciarskich i trzykrotnie reprezentował kraj na zimowych igrzyskach olimpijskich. Nic dziwnego, że w historii sportu zapisał się jako jeden z najwszechstronniejszych narciarzy okresu międzywojennego. Swoim nieprzeciętnym talentem wyniósł Polskę do rangi poważnego gracza na europejskiej arenie sportów zimowych. Przyjrzyjmy się nieco bliżej temu niezwykłemu człowiekowi.
Spis treści: Kim był Bronisław Czech? Życiorys Bronisława Czecha Zesłanie do Auschwitz i śmierć Bronisława Czecha O Bronisławie Czechu nie można powiedzieć, że był urodzonym sportowcem. Jako młody chłopak nie wyróżniał się wzrostem, a od swoich rówieśników odstawał także pod względem siły fizycznej. Miał jednak w sobie coś, co pozwoliło mu wspiąć się na sam szczyt – niezłomną wolę, żelazną dyscyplinę i hart ducha. Dzięki tym cechom odnosił poważne sukcesy w sporcie wyczynowym. Jak na ironię, te same cechy sprowadziły na niego śmierć. Gdyby po wybuchu II wojny światowej przyjął propozycję byłego trenera narciarstwa, być może doczekałby starości. Stało się jednak inaczej. Kim był Bronisław Czech? Bronisława Czecha pamiętamy przede wszystkim jako najwybitniejszego (obok fenomenalnego Stanisława Marusarza) polskiego narciarza okresu międzywojennego. Nie można jednak nie wspomnieć, że był także utalentowanym taternikiem, ratownikiem górskim, pilotem szybowca i instruktorem szybownictwa, żeglarzem, lekkoatletą i instruktorem narciarstwa. Człowiek wielu talentów? Tak, i to dosłownie, bo Bronisław Czech był nie tylko sportowcem, ale także artystą. Tworzył poezję, malował na szkle, grał na akordeonie i skrzypcach. Był także niezłomnym patriotą. Gdy w 1939 roku Niemcy napadły Polskę, bez wahania dołączył do konspiracji. Otrzymał propozycję, dzięki której mógł ocalić życie, ale pozostał wierny patriotycznym ideałom, mimo że wiedział, iż odmowę przypłaci zesłaniem do obozu śmierci. Życiorys Bronisława Czecha Bronisław Czech urodził się 25 lipca 1908 roku w Zakopanem. Był trzecim dzieckiem Józefa, mechanika kotłowego i palacza w Wodoleczniczym Zakładzie doktora Andrzeja Chramca, i Stanisławy z Namysłowskich, utalentowanej hafciarki. W wieku sześciu lat rozpoczął naukę w Ludowej Szkole Męskiej na ulicy Nowotarskiej w Zakopanem. Był zdolnym uczniem, który wyróżniał się wynikami w nauce. Jako dziesięciolatek zaczął uczyć się w prywatnym gimnazjum w willi „Liliana”. Nauki jednak nie ukończył. Wynikało to z faktu, że czesne, jakie trzeba było uiszczać, przekraczało możliwości finansowe Czechów. Od 1924 do 1927 roku uczył się w Szkole Przemysłu Drzewnego w Zakopanem, najpierw ślusarstwa, później ciesielstwa. W latach 1932–1934 był wolnym słuchaczem w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w Warszawie. Zdał tam maturę i uzyskał dyplom nauczyciela wychowania fizycznego i tytuł instruktora narciarstwa. Jednocześnie PZN przyznał mu tytuł „honorowego nauczyciela narciarstwa w stopniu trenera”. Początek kariery sportowej Narciarstwem zaczął interesować się już jako młody chłopak. Przed nim sporty zimowe zaczął odkrywać Władysław, jego starszy o trzy lata brat. Okazało się jednak, że to młodszy z Czechów był obdarzony większym talentem. W pierwszych zawodach dla juniorów wystartował w 1922 roku. Miał wówczas 14 lat. Niebawem, bo zaledwie trzy lata później, stanął na najwyższym stopniu podium podczas biegu na 5 kilometrów, zorganizowanego w Lipkach. Bronisław Czech jednym z najwybitniejszych polskich sportowców Ten sukces był zaledwie wstępem do poważnej kariery. W 1927 roku zaczął występować w konkursach o randze międzynarodowej. Startował w biegach, sztafecie, zjazdach, skokach narciarskich i kombinacji norweskiej. W ostatniej z wymienionych konkurencji zajął pierwsze miejsce (w Austrii). Niebawem zapisał na swoim koncie kolejny poważny sukces. W 1928 roku ustanowił rekord Wielkiej Krokwi, oddając skok na odległość 61 metrów. To w dużej mierze zadecydowało o uznaniu go drugim najlepszym zawodnikiem w Plebiscycie „Przeglądu Sportowego” na Sportowca roku. Przed nim uplasowała się tylko olimpijka Halina Konopacka. W kolejnych latach Bronisław Czech nie zwalniał tempa i jak równy konkurował z najlepszymi europejskimi sportowcami. W 1931 roku wziął udział w konkursie skoków narciarskich, zorganizowanym we włoskim Ponte di Legno. W konkursie zajął drugą pozycję. To wspaniały wynik, ale dopiero po konkursie pokazał, na co naprawdę go stać. Organizatorzy zaproponowali uczestnikom bicie rekordu skoczni i zarazem rekordu świata. Zgłosili się tylko Polacy – Czech i Marusarz. Pierwszy z wymienionych osiągnął odległość 79,5 m, ustanawiając w ten sposób nowy rekord. Co ciekawe, Czech, jako człowiek skromny i pokorny, nie uznał tego osiągnięcia. Skok zakończył się upadkiem, w wyniku którego sportowiec doznał kontuzji stawu skokowego. Honorowo odmówił nagrody. Jednak sędziowie uznali skok za ustany (Czech upadł dopiero po przejechaniu pewnej odległości) i wręczyli mu puchar. Występy olimpijskie Bronisław Czech trzykrotnie reprezentował Polskę na zimowych igrzyskach olimpijskich, jednak bez większych sukcesów. Pierwszy raz w najbardziej prestiżowych zawodach wystąpił w 1928 roku, w Sankt Moritz. Zajął wówczas 10. miejsce w kombinacji norweskiej i 37. w skokach narciarskich. Drugi raz reprezentował kraj w 1932 roku, w Lake Placid. W biegu na 18 km zajął 18. pozycję, 7. w kombinacji norweskiej i 12. w skokach. W 1936 roku wystąpił na IV Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Garmisch-Partenkirchen. Zajął wówczas 20. miejsce w kombinacji alpejskiej, 7. w sztafecie 4x10 km, 33. w biegu na 18 km, 16. w kombinacji norweskiej i 33. w skokach. Tytuły mistrza Polski W swojej imponującej karierze Bronisław Czech aż 24 razy sięgał po tytuł mistrza Polski: w 1929 i 1933 roku – w biegu na 18 km, w 1928, 1929, 1931 i 1934 roku – na średniej skoczni, w 1927, 1928, 1929, 1934 i 1937 roku – w dwuboju klasycznym, w 1929 i 1937 roku – w biegu zjazdowym, w 1936 i 1937 roku – w slalomie, w 1936 i 1937 roku – w kombinacji alpejskiej, w 1927, 1928, 1929, 1930, 1931, 1932 i 1933 roku – w sztafecie 5x10 km. Miłość do gór Jako mieszkający pod tatrzańskimi szczytami zakopiańczyk, Czech miał szczególny stosunek do gór. Mimo że treningi pochłaniały go bez reszty, znajdował czas na wędrówki, nie tylko krótkie. Uprawiał wyrypy, czyli trwające cały dzień lub nawet kilka dni górskie maratony. Uwielbiał się wspinać i miał do tego autentyczny talent. Tak jak Dobrosława Miodowicz-Wolf, wytyczał w Tatrach nowe szlaki, ale nie mówił o tym głośno. Dopiero Witold Paryski, autor „Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej”, na podstawie jego szkiców i notatek wykonał opisy dróg, które wyznaczył podczas swoich wędrówek. Praca trenera Czech był nie tylko utalentowanym sportowcem, ale także dobrym trenerem. W 1936 roku kierował przygotowaniami kadry narodowej do Igrzysk Olimpijskich w Ga-Pa. W 1937 roku został mianowany członkiem Komisji Wyszkoleniowej PZN (pełnił tę funkcję do 1939 roku) i jako taki sprawował nadzór nad przygotowaniami kadry narodowej klasyków do Mistrzostw Świata FIS w Zakopanem. Od 1938 do 1939 roku prowadził szkołę narciarstwa zjazdowego na Kasprowym Wierchu. W 1934 roku wydał książkę „Narciarska zaprawa biegowa i skokowa. Wskazówki dla trenerów, komendantów patroli, instruktorów i uczniów”, którą napisał razem z Arturem Kasprzykiem. Bronisław Czech w trakcie II wojny światowej Gdy wybuchła wojna, Bronisław Czech dołączył do działalności konspiracyjnej jako kurier na Węgry. Wkrótce po niemieckiej napaści na Polskę otrzymał propozycję od działającego w szeregach Gestapo Seppa Röhrla. Były trener polskich zjazdowców chciał, żeby ten szkolił niemieckich juniorów. Czech nie przystał na to, mimo że Austriak zapowiedział mu, iż odmowę przepłaci zesłaniem do obozu. Zesłanie do Auschwitz i śmierć Bronisława Czecha 14 czerwca 1940 roku Bronisław Czech znalazł się w pierwszym transporcie więźniów do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. To jednak nie złamało jego ducha. Na wolności był działaczem konspiracyjnym i zamierzał nim pozostać także w niewoli. Dołączył do ruchu oporu zorganizowanego przez rotmistrza Witolda Pileckiego. Niedożywienie, ciężka praca i skrajnie złe warunki życia doprowadziły do pogorszenia stanu zdrowia zakopiańskiego sportowca. 5 czerwca 1944 roku Bronisław Czech zmarł z wycieńczenia, jako więzień z numerem obozowym 349. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie na narty w Trentino? Sprawdzamy, co słychać na północy Włoch
Planujesz narty w Trentino? Słusznie. Włoski region nie bez powodu jest jednym z ulubionych kierunków narciarzy i snowboardzistów. W tych środkach zaszalejesz jak nigdzie indziej.
W tym artykule: Gdzie na narty w Trentino? Co nowego w Trentino? Te zmiany zachwycą narciarzy Narty w Trentino: zapamiętaj te daty Skisafari w Dolomitach Trentino to region bardzo dobrze znany miłośnikom aktywnej turystyki i sportów zimowych. Północ Włoch kusi turystów malowniczymi krajobrazami, które można nie tylko podziwiać, ale też przemierzać. Od grudnia do kwietnia najlepiej sprawdzą się tam narty oraz snowboard. Goście mają do dyspozycji 227 wyciągów narciarskich. Wiele z nich uchodzi za najnowocześniejsze w Alpach. W sumie obsługują 800 km stoków. To nie wszystko. Trentino daje też gwarancję zaśnieżenia stoków od grudnia do kwietnia aż w 90%. Gdzie na narty w Trentino? Większość terenów narciarskich Trentino skupiają dwa duże obszary: Dolomiti Superski i Skirama Dolomiti Adamello Brenta. Pierwszy z nich to największa karuzela narciarska na świecie, obejmująca tereny narciarskie Val di Fassa, Val di Fiemme i San Martino di Castrozza-Passo Rolle. Skirama Dolomiti Adamello Brenta to już największy w Trentino Campiglio Dolomity Brenta Kto regularnie odwiedza Trentino, ten dobrze wie, jak dynamicznie zmienia się okolica. W tym sezonie również nie brakuje nowości. Wiele z nich dotyczy Campiglio – Dolomiti di Brenta. Na obszarach Prà Rodont i Doss del Sabion stary system wyciągów narciarskich został zastąpiony nową i bardziej nowoczesną 10-osobową kolejką linową. Nowa jednokablowa, automatyczna, kolejka linowa obejmuje odcinek od Prà Rodont do szczytu. Została wyposażona w 53 nowe kabiny. Jedna z nich posiada przezroczystą podłogę, co daje wrażenie, jakbyśmy zawiśli w powietrzu. Podczas projektowania systemu szczególną uwagę zwrócono na integrację z otoczeniem. Dlatego całkowicie przerobiono dwie stacje początkowe i końcowe, które miały wtapiać się w środowisko naturalne. Po opuszczeniu wyciągu można bezpośrednio dotrzeć do stoków lub wjechać ruchomymi schodami albo windą do zupełnie nowego Rifugio Doss del Sabion. Kultowy ośrodek otwarty w 1969 r. również doczekał się rozbudowy. Rifugio otrzymało nowy bar z widokiem na Dolomity Brenta oraz nowe bistro znajdujące się na drugim piętrze i tarasu. Można tam zjeść lunch, podziwiając wyjątkową panoramę 360 stopni, która rozciąga się od Dolomitów Brenta po masywy Adamello i Presanella. W Madonna di Campiglio, gdzie nadal można korzystać z karnetów pay per use, w ośrodku Campo Scuola wprowadzono automatyczny system naśnieżania. Zainstalowano go także na stoku Belvedere, który przeszedł ogólną zmianę wyglądu. Dostosowanie szerokości i zmniejszenie, w początkowej części, nachylenia stoku, ułatwiło narciarzom powrót do doliny. Z kolei w Passo Tonale wcześniejszy wyciąg krzesełkowy został zastąpiony przez wyciąg z 6-osobowymi krzesełkami. Najbardziej zielony region Włoch. 3 powody, by odwiedzić Trentino Jedna trzecia Trentino to parki narodowe. Mieszkańcy tego włoskiego regionu o kształcie motyla od stuleci żyją w zgodzie i z szacunkiem do natury. To dzięki górom, lasom i jeziorom ich krain... Co nowego w Trentino? Te zmiany zachwycą narciarzy Paganella również szykuje zmiany na nadchodzący sezon narciarski. W obozie szkoleniowym w Laghet di Andalo historyczny dwuosobowy wyciąg krzesełkowy zostanie uzupełniony o nowoczesną i funkcjonalną 10-osobową, demontowalną kolejkę linową o nazwie „Baby Express”. Nowy wyciąg, o długości 395 m i przewyższeniu 113 m, będzie obsługiwał nowy odcinek niebieskiej trasy dla początkujących. Trasa zaczyna się od „Ferna” i łączy się ze stokiem Laghet. Za to w snowparku Dosson, po wcześniejszej rozbudowie, zostaną zainstalowane nowe elementy dedykowane snowboardzistom i freeriderom. W Alpe Cermis odnowiono kabiny na trasie z Cavalese do Doss Laresi, a w Latemar Ski Center system naśnieżania. Podobnie jak w San Marino, gdzie zainstalowano 20 armatek śnieżnych nowej generacji. Wprowadzenie technologii do zarządzania automatycznymi systemami naśnieżania to wspólny mianownik działań podejmowanych w regionie narciarskim Val di Fassa. Działania te mają na celu zwiększenie przyjemności i bezpieczeństwa na trasach Dolomitów. W końcu to właśnie na stoku LaVolata w Passo San Pellegrino w lutym 2024 r. odbędzie się Puchar Świata w narciarstwie alpejskim kobiet. Na Ciampedìe trwa rozbudowa toru do boardercrossu oraz stoków Cigolade i Tomba. Tutaj również wiele ze stoków zostało wyposażonych w nowy systemem naśnieżania. Narty w Trentino: zapamiętaj te daty Pierwsze udogodnienia czekają na narciarzy już po wylądowaniu we Włoszech. Od 7 grudnia 2023 r. do 1 kwietnia 2024 r., w soboty i niedziele, dzięki usłudze FlySki Shuttle, główne ośrodki narciarskie w Trentino będą połączone bezpośrednimi transferami z lotniskami: Werona, Bergamo Orio al Serio, Mediolan-Linate, Mediolan-Malpensa, Wenecja, Treviso, Bolzano oraz ze stacjami kolejowymi Wenecja-Mestre, Mediolan Centrale i Trydent. Ośrodki włączone w projekt to: Val di Sole, Val di Fassa, Val di Fiemme, San Martino di Castrozza, Madonna di Campiglio i Pinzolo. Więcej informacji: www.flyskishuttle.com/it/ Darmowy dzień jazdy na nartach Kolejna data do zapamiętania to 16 grudnia. Tego dnia instruktorzy z wybranych szkół narciarskich Trentino zapraszają wszystkich na bezpłatne 2-godzinne lekcje grupowe dla dzieci w wieku od 4 lat i dorosłych. W trakcie darmowych zajęć będzie można podszkolić się zarówno z jazdy na snowboardzie, jak i narciarstwa alpejskiego oraz klasycznego. Na czas trwania lekcji sprzęt i karnety również będą gratis. Jedyny koszt – w wysokości 10 euro za osobę – to potwierdzenie rezerwacji na stronie www.trentinosci.it/it/scuol. Zebrane środki trafią w całości do Sportabili, trydenckiego stowarzyszenia popularyzującego narciarstwo wśród niepełnosprawnych dzieci. Dodatkowo każdy, kto zarezerwuje sobie weekend na udział w Free Ski Day, otrzyma dwudniowy karnet narciarski w cenie dziennego biletu. Do 23 grudnia można również skorzystać z promocji Superpremiére. Oferta obejmuje 4 noce w cenie 3, 4-dniowy karnet narciarski w cenie 3-dniowego, 4 lekcje jazdy na nartach w cenie 3 (dotyczy obiektów biorących udział w promocji). Skisafari w Dolomitach A gdyby tak postawić na jeszcze bardziej aktywny wypoczynek i odbyć prawdziwą podróż przez „wielkie piękno” Dolomitów? Dolomiti Skisafari – Sellaronda Top Experience to przygoda, podczas której odkrywa się coraz to nowe i fascynujące krajobrazy, przemieszczając się z jednej doliny do drugiej. W trakcie istnieje możliwość zatrzymania się w różnych schroniskach na trasie, gdzie można skosztować lokalnych specjałów kulinarnych i cieszyć się ciepłym przyjęciem menedżerów. Oferta obejmuje 6 noclegów w hotelu i 1 w schronisku (niepełne wyżywienie), 6-dniowy karnet narciarski Dolomiti Superski, wycieczkę narciarską w towarzystwie instruktorów szkół narciarskich Val di Fassa, plecak Val di Fassa, aperitif o zachodzie słońca i całodzienne doświadczenie Dolomiti Ski Sunrise.
Narty tylko dla najbogatszych? Zdaniem uczonych w 90 proc. kurortów narciarskich Europy zabraknie śniegu
W czarnym scenariuszu naturalny biały puch stanie się absolutną rzadkością w ośrodkach narciarskich w Europie. Jeśli średnia temperatura na planecie wzrośnie o 3 st. C., na nartach w ogóle nie będzie dało się pojeździć bez sztucznego śniegu.
W tym artykule: Coraz cieplej w Alpach Zagrożenie rośnie wraz z temperaturą Koszty sztucznego śniegu Tysiące metrów sześciennych wody do produkcji śniegu W Europie znajduje się ponad 2200 ośrodków narciarskich – policzyli naukowcy w artykule opublikowanym w czasopiśmie „Nature Climate Change”. Miłośnicy szusowania po białym puchu mogą znaleźć dla siebie miejsca aktywnego wypoczynku na całym kontynencie: od krajów skandynawskich po Turcję. Narciarstwo cieszy się ogromną popularnością. Największą w Niemczech, gdzie w 2021 roku narty przypięło 14,6 mln ludzi (wg. portalu statista.com). Jeździć na nartach uwielbiają również Francuzi, Włosi, Brytyjczycy i Polacy (prawie 5 mln narciarzy). Procentowo, sport jest najpopularniejszy w Austrii i Lichtensteinie, gdzie narciarstwo uprawia co trzeci obywatel. Według danych sprzed kilku lat, co piąty Polak deklarował, że potrafi jeździć na nartach. Coraz cieplej w Alpach Niestety, przyszłość kurortów narciarskich na Starym Kontynencie jest uzależniona od tempa postępowania katastrofy klimatycznej. W tej chwili średnia temperatura wzrosła już o 1,2 st. C w stosunku do czasów przedindustrialnych. Jednak ten wzrost nie przebiega jednolicie na całej planecie. Ośrodek narciarski w Alpach Szwajcarskich próbuje niekonwencjonalnych metod by ratować tamtejsze lodowce Pracownicy ośrodka narciarskiego w Szwajcarii, pracowali pracowali przez całe lato, przykrywając lodowiec specjalnymi, poliestrowymi kocami, aby zablokować promienie słoneczne powodujące jego... Poszusować bardzo lubimy m.in. w Alpach. Szacuje się, że na zimowe szaleństwo wybiera się tam 40 proc. narciarzy. Jednak w Alpach klimat ociepla się znacznie szybciej niż przeciętnie. Średnia temperatura wzrosła tam już o 2 st. C, ustalono jeszcze w poprzedniej dekadzie. Przyspieszyło to topnienie lodowców, śnieg zaś spada rzadziej i zalega krócej niż wcześniej. W 2021 r. połowa stoków narciarskich w Szwajcarii musiała być sztucznie naśnieżana, żeby dawało się po nich jeździć. Zagrożenie rośnie wraz z temperaturą Według autorów najnowszych badań, na brak śnieżnego puchu są narażone wszystkie europejskie ośrodki położone poniżej 1500 m n.p.m. W przyszłości zaś będzie jeszcze gorzej, przewidują badacze. W swoim artykule piszą, że jeśli emisje gazów cieplarnianych się nie zmniejszą, aż w dziewięciu europejskich kurortach na dziesięć zabraknie naturalnego śniegu. Co gorsza, przy wzroście temperatury o 3 st. C, wszystkie zimowe ośrodki w Niemczech, Alpach austriackich i Turcji średnio co drugi rok mogą nie mieć dość naturalnego śniegu, by funkcjonować. Jeśli uda się ograniczyć wzrost średniej temperatury do 1,5 st. C – co z każdym rokiem wydaje się coraz mniej prawdopodobne – problemy ze śniegiem będzie miała aż jedna trzecia ośrodków narciarskich w Europie. Koszty sztucznego śniegu W krajach skandynawskich, we Francji, Austrii i Szwajcarii rozwiązaniem będzie sztuczne naśnieżanie. Jednak na południu kontynentu – i w kurortach niżej położonych – nawet ono stanie się problematyczne. – Wytwarzanie śniegu wymaga inwestycji i ponoszenia kosztów operacyjnych, które mogą narazić kurorty na bankructwo – powiedział agencji AFP Hughes Francois, główny autor pracy. To problem dla gospodarek wielu krajów Europy. Branża narciarska przynosi rocznie 28 mld euro. Jak podaje firma FrigorTec (zajmująca się produkcja różnych systemów chłodzących), kurort narciarski zaczyna generować pierwsze zyski dopiero po stu dniach funkcjonowania. Tymczasem koszty sztucznego naśnieżania – środowiskowe i ekonomiczne – są ogromne. Tysiące metrów sześciennych wody do produkcji śniegu FrigorTec szacuje, że metr sześcienny sztucznego śniegu kosztuje między 3 a 5 euro. Jak pisaliśmy kilka lat temu, „z danych Tatra Mountain Resorts, właściciela stacji Tatrzańska Łomnica, Jasna pod Chopokiem, Szpindlerowy Młyn i Szczyrkowski Ośrodek Narciarski, wynika, że pokrycie warstwą śniegu grubości pół metra kilometrowej trasy szerokości 60 m to jednorazowy koszt 20–30 tys. zł”. Na pokrycie sztucznym śniegiem hektara potrzeba między 3 a 4 tys. m3 wody. Do tego dochodzą jeszcze rosnące ostatnio koszty energii elektrycznej, niezbędnej do działania maszyn produkujących sztuczny śnieg. Efekt cieplarniany – jak powstaje i jakie są jego skutki? Czym jest efekt cieplarniany? Jakie czynniki doprowadzają do jego wystąpienia? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej. To wszystko powoduje, że przyszłość europejskich ośrodków sportów zimowych stoi pod znakiem zapytania. Ale tylko w sytuacji, gdy nie uda się zmniejszyć emisji gazów cieplarnianych. Jak podają autorzy pracy z „Nature Climate Change” przy wzroście temperatury ograniczonym do 1,5 st. C w niektórych miejscach śniegu nie zabraknie. „Bardzo wysokie ryzyko” braku naturalnego śniegu dotknie wówczas tylko 4, 5 i 7 proc. ośrodków w – odpowiednio – Alpach szwajcarskich, francuskich i austriackich. Jednak nawet w tym scenariuszu problemy będzie mieć aż 20 proc. kurortów w Niemczech. Źródła: Phys.org, Nature Climate Change, FrigorTec, statista.com, Polityka. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
To miejsce pamiętają tylko nieliczni mieszkańcy stolicy. Skocznia narciarska w Warszawie podzieliła los Stadionu X-lecia
Skocznia narciarska w Warszawie? Mimo że południe kraju kojarzone jest z białym szaleństwem, to właśnie w stolicy Polski przez wiele lat znajdował się obiekt, który przyciągał tłumy mieszkańców.
W tym artykule: Skocznia narciarska w Warszawie Ciekawostki o skoczni narciarskiej w Warszawie Skoki narciarskie na Stadionie Narodowym? Choć Biało-Czerwoni odnoszą zdecydowanie większe sukcesy w wielu innych dyscyplinach, piłka nożna jest uznawana przez Polaków za sport narodowy. Można to było odczuć chociażby po rozegranym pod koniec ubiegłego roku mundialu, którego gospodarzem po raz pierwszy w historii był Katar. Z pewnością dużą sympatią wśród polskich kibiców cieszą się także spopularyzowane przez Adama Małysza skoki narciarskie. Warto wspomnieć, że w XXl wieku wyłącznie „Orzeł z Wisły” przyciągnął przed telewizory 20 milionów widzów. Jak czytamy na stronie wirtualnemedia.pl, olimpijski konkurs na skoczni normalnej w 2002 r., w którym Małysz zdobył brązowy medal, śledziło rekordowe 20,64 mln osób. Nieco mniejszą, ale równie dużą oglądalność odnotowują co roku zawody Pucharu Świata w Zakopanem. Jak się jednak okazuje, historia skoków narciarskich w naszym kraju zatacza szersze kręgi niż tylko polska stolica Tatr. W przeszłości skakanko również w... Warszawie. Przenieśmy się do lat 50. XX wieku. Quiz o Warszawie. Sprawdź, ile wiesz o polskiej stolicy Skocznia narciarska w Warszawie Warszawa słynie z wielu ciekawych miejsc, zabytków i atrakcji. Jednak tylko nieliczni mieszkańcy stolicy pamiętają, że przy ul. Czerniowieckiej na Mokotowie przez lata stała niewielka skocznia narciarska o punkcie konstrukcyjnym K-38. Jej budowa, nad którą czuwali Jerzy Kodelski, Jeremi Strachocki i Mieczysław Strzelecki oraz Czesław Cywiński, rozpoczęła się w 1955 roku. Z powodu przedłużających się prac obiekt został oddany do użytku cztery lata później. W premierowych zawodach we wrześniu 1959 r. udział wzięli członkowie polskiej kadry narodowej. Opiekę nad budowlą sprawowały Warszawski Klub Narciarski i Stołeczny Ośrodek Sportowy. W latach 70. jako pierwsza skocznia w kraju została pokryta nawierzchnią igelitową. Później zaczęły się pierwsze problemy. W roku 1975 zaplanowano modernizację obiektu, która przeciągnęła się aż do 1980 r. Od tego czasu warszawska skocznia służyła głównie jako baza treningowa dla zawodników w okresie przygotowawczym. Po raz ostatni była areną zmagań w maju 1989 roku. Wkrótce potem skocznia popadła w ruinę i podzieliła los Stadionu Dziesięciolecia. Zamiast zawodów sportowych w jej okolicach zorganizowano targowisko ze sprzętem do sportów zimowych. Na przełomie 2010 i 2011 roku Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę nieużytkowanego obiektu, wskazując na bardzo zły stan budowli. Arenę upamiętnia znajdująca się nieopodal ulica Pod Skocznią. Co ciekawe, dawniej w stolicy funkcjonowały dwie dużo mniejsze skocznie na Agrykoli i w Lesie Bielańskim. Przypomnijmy, że budowa pierwszej profesjonalnej skoczni narciarskiej w Polsce zakończyła się tuż po I wojnie światowej, w 1922 roku. Zawodami inaugurującymi działalność obiektu w Worochcie (dzisiaj Ukraina) były krajowe mistrzostwa, których zwycięzcą okazała się Aleksander Rozmus, olimpijczyk z Sankt Moritz. Z kolei w kategorii seniorów II klasy sensacyjnie triumfowała Elżbieta Ziętkiewicz, oddając skok na odległość 12 metrów. Jakie są techniki jazdy na nartach? Zobacz nasz przewodnik Jakie są techniki jazdy na nartach i które z nich polecane są dla osób początkujących? Odpowiedź znajdziesz poniżej. Nie bez powodu mówi się, że „nie sprzęt, a technika zrobi z ciebi... Ciekawostki o skoczni narciarskiej w Warszawie Punkt konstrukcyjny – 38 metrów; Wysokość wieży startowej – 35 m; Całkowita wysokość skoczni – 54 m; długość – 120 m; Oficjalny rekord skoczni (40,5 m) należał do Antoniego Łaciaka; nieoficjalnym rekordzistą (48 m) był Janusz Duda; Wokół skoczni mogło się zgromadzić nawet 7 tysięcy kibiców; Skocznia narciarska w Warszawie położona była na Skarpie Warszawskiej – stąd jej potoczna nazwa „Skarpa”. Zainteresowała cię historia warszawskiej skoczni? Poznaj więcej fascynujących ciekawostek o stolicy Polski. Skoki narciarskie na Stadionie Narodowym? W 2012 roku zrodził się pomysł, by konkurs Pucharu Świata w skokach narciarskich zorganizować na Stadionie Narodowym w Warszawie. Projekt nie został jednak zrealizowany ze względu na olbrzymie koszty przedsięwzięcia. – Organizacja takich zawodów kosztowałaby 23 miliony złotych przy potencjalnych 18 milionach zysku. To zbyt duża różnica – przyznała Apoloniusz Tajner, ówczesny prezesa PZN. W ramach ciekawostki wspomnijmy, że w latach 60. skoczkowie rywalizowali na słynnym stadionie Wembley w Londynie. Rekordzistami skoczni (34,5 m) byli Norweg Torgeir Brandtzæg i Fin Veikko Kankkonen.
Biegówki, SPA, a może... curling? 9 atrakcji Styrii – zimowej stolicy Austrii
Od szaleństw na nartach, po podniebne loty i kąpiele w ciepłych źródłach. Podpowiadamy, co robić w Styrii.
W tym artykule: Narty w Styrii. Trasy dla początkujących i nie tylko Gdzie na biegówki w Austrii? Sporty zimowe w Styrii Zimowe paralotnie – propozycja dla poszukiwaczy adrenaliny Na deser SPA i kuligi Narty w Styrii. Trasy dla początkujących i nie tylko Zimowa Styria nartami stoi. Wybór ośrodków jest tu niemal nieskończony – od dużych, cieszących się popularnością miejsc, po zupełnie kameralne, w których można liczyć na spokój i bliski kontakt z naturą. Taki jest między innymi ośrodek Loser z trasami o łącznej długości 34 kilometrów. Większość z nich to szlaki łatwe (21 kilometrów), ale średnio zaawansowani też nie będą się tu nudzić – czeka na nich 12 kilometrów tras (jest jeszcze kilometrowy trudny odcinek dla prawdziwych narciarskich zapaleńców). Rodziny z dziećmi korzystają chętnie ze strefy Ski kids, w której najmłodsi mogą w bezpiecznych warunkach stawiać pierwsze kroki na nartach. Gdzie na biegówki w Austrii? Biegówki są dyscypliną, w której bardziej niż szybkość i adrenalina liczy się przebywanie w otoczeniu przyrody i podziwianie zimowego krajobrazu. Co nie znaczy jednak, że musi to być sport powolny – wiele tras dla narciarzy biegowych ma całkiem solidnie zjazdy. Kuszące jest to, że uprawianie tej dyscypliny nie wiąże się z wysokimi kosztami i można zacząć niemal od razu, bez konieczności przechodzenia kursów. W Austrii sporo biegaczy można spotkać w regionie Schladming-Dachstein, który szczyci się siecią tras o łącznej długości aż 412 kilometrów. Są tu zarówno odcinki do biegów klasycznych, jak i do techniki łyżwowej. Sporty zimowe w Styrii Sanki Obok narciarstwa to zdecydowanie najpopularniejszy sport zimowy w Styrii. By śmigać na sankach, nie potrzeba kursów ani większych umiejętności. Dobra zabawa jest dostępna w zasadzie dla wszystkich, niezależnie od wieku. W Alpach infrastruktury nie brakuje, a miejsce dla siebie znajdą zarówno początkujący, jak i oddający się tej aktywności od lat. Jeden z najdłuższych torów saneczkowych znajduje się w Schladming-Dachstein. Zaczyna się przy schronisku Hochwurzenhütte i biegnie drogą Hochwurzenstraße do dolnej stacji kolejki linowej Gipfelbahn Hochwurzen. Szlak wytyczony jest górską drogą, która zimą zostaje zamknięta dla aut i oddana we władanie saneczkarzom. Rakiety śnieżne Na rakietach śnieżnych nie sposób pędzić tak szybko jak na nartach, ale zamiast tego można swobodnie wędrować po głębokim śniegu. To idealna zimowa aktywność dla tych, którzy niekoniecznie szukają adrenaliny, ale chcą pobyć w pięknym otoczeniu i podpatrywać przyrodę. W Styrii takich miejsc jest sporo – wystarczy wymienić chociażby Park Narodowy Gesäuse, cieszący się ogromną popularnością wśród miłośników śnieżnych spacerów. Dogodnym terenem do tej aktywności są masywy Lahngangkogel, Kaiserau, Johnsbach i Grabneralm. Skitury Podobną podróżniczą wolność zapewniają też skitury – narty, które umożliwiają zarówno śnieżne wędrówki, jak i zjazdy. Można więc na nich przemierzać swobodnie dzikie tereny, będąc niezależnym od wyciągów, godzin otwarcia stoków, czy dodatkowego sprzętu. Wędrować można niemal wszędzie, po ośnieżonych zboczach, pomiędzy jeziorami lub przecinać doliny. Bardziej zaprawieni narciarze często wybierają się na dość wymagające – choć zapewniające przepiękne widoki – zbocza góry Loser oraz płaskowyż Tauplitzalm. Nieco łatwiejsze są szlaki wokół Altaussee i Bad Mitterndorf, na zmęczonych czekają tu też przytulne gospody, w których można się rozgrzać i spróbować lokalnych dań. Zimowe paralotnie – propozycja dla poszukiwaczy adrenaliny By wznieść się wysoko ponad Alpy, nie trzeba czekać do lata. Loty na paralotniach organizowane są w Styrii przez cały rok – sesje odbywają się w tandemie z doświadczonym pilotem. Miłośnicy paralotni szczególnie cenią sobie punkt w okolicach masywu Dachstein. Start odbywa się na lodowcu na wysokości 2700 m n.p.m., na który wjeżdża się kolejką linową. Podniebne szybowanie trwa zazwyczaj około pół godziny, a po zatoczeniu w powietrzu kilku kręgów ląduje się łagodnie kilometr niżej, zazwyczaj osiadając w miękkim śniegu. Przy dobrych warunkach pogodowych podczas lotu można podziwiać panoramę sięgającą od doliny Ennstal aż po szczyt Triglav w Słowenii. Curling Styryjczycy na tyle kochają zimowe aktywności, że nie wystarcza im jedynie szusowanie na nartach bądź zjazdy na sankach. Z zapałem oddają się też curlingowi. W tradycyjnej austriackiej wersji używa się drewnianych „kamieni” z charakterystycznymi pionowymi uchwytami. Puszczaniem ich po lodzie zajmują się tu niemal wszyscy, bez względu na wiek - curling w Styrii to zajęcie prawdziwie międzypokoleniowe. Do zabawy potrzeba tylko nieco odśnieżonego lodu, sport popularny jest więc między innymi na jeziorze Altaussee, gdzie przy gospodzie Wies'n Inn w regionie Lupitsch działa zimą lodowisko przystosowane do curlingu. Na deser SPA i kuligi SPA Zima w górach to jednak nie tylko aktywności na śniegu – po solidnej dawce ruchu dobrze jest wypocząć i nabrać sił w łaźniach termalnych, ośrodkach wellness lub spa. W Styrii ich nie brakuje, a my szczególnie polecamy region Ausseerland Salzkammergut, gdzie czekają termy Grimming w Bad Mitterndorf. Pięknie usytuowany ośrodek pozwala podczas wypoczynku w strefie spa podziwiać alpejskie krajobrazy, w tym masyw Grimming. Oprócz kąpieli w gorących wodach można tu odbyć sesję w saunie lub poddać się zabiegom fizjoterapeutycznym i masażom. Dużą popularnością cieszy się też Narzissen Vital Resort – centrum wellness położone w miejscowości uzdrowiskowej Bad Aussee. Kuligi Dla zmęczonych bardziej dynamicznymi aktywnościami na śniegu, Styria ma jeszcze jedną zimową propozycję – przejazdy saniami ciągniętymi przez konie. Wystarczy opatulić się ciepłym kocem i zasiąść w tradycyjnych drewnianych saniach, by poznawać zimowy krajobraz Alp. Ta niespieszna przejażdżka zapewnia sporą dawkę świeżego powietrza i bliski kontakt z naturą. Można wybrać się zarówno na romantyczną przejażdżkę we dwoje lub urządzić sobie większe spotkanie przyjaciół. Kuligi organizowane są między innymi w Ausseerland – w każdy wtorek ruszają w Bad Mitterndorf.
Śnieg znika przez zmiany klimatyczne. Co bezśnieżne zimy oznaczają dla narciarzy?
Bez niego święta, ferie i zimowe igrzyska tracą magię. Niestety, w dobie przegrzewania klimatu śnieg znika, a górskie kurorty muszą go produkować sztucznie. A to oznacza coraz większe koszty.
W tym artykule: Brak śniegu to straty dla gospodarki Ośrodki narciarskie będą się zamykać Coraz więcej stoków trzeba sztucznie naśnieżać Nowe technologie ułatwiają produkcję sztucznego śniegu Produkcja sztucznego śniegu jest bardzo kosztowna Sztuczny śnieg to obciążenie dla środowiska Co zrobią kurorty narciarskie bez śniegu? Mimo że temperatura w czeskim uzdrowisku Jańskie Łaźnie była nieco na plusie, armatki śnieżne pracowały z całą mocą. Mieliśmy jednak szczęście – dzień po naszym przyjeździe zaczął sypać prawdziwy śnieg. Alena, która co roku wynajmuje nam mieszkanie, powiedziała, że w sezonie 2016/2017 śnieg spadł tylko raz, po Nowym Roku. Boże Narodzenie narciarze przebiedowali na sztucznym. Wyjazd na narty w tzw. wysokim sezonie grudzień–luty kiedyś dawał gwarancję śniegu, dziś już nie. W Alpach w sezonie 2016/2017 odnotowano kryzysowy spadek opadów i pokrywy śnieżnej – największy w stuleciu. Europejska Agencja Środowiska szacuje, że od lat 70. XX w. średnia długość okresu śnieżenia skraca się o pięć dni na dekadę. Brak śniegu to straty dla gospodarki Na nartach jeździ ok. 6–8 proc. Polaków, szacuje Polska Organizacja Turystyczna. Jeszcze kilka lat temu co ósmy z badanych wybierał Polskę (działa tu ok. 200 ośrodków narciarskich). Jednak sytuacja z roku na rok zmienia się na korzyść Alp, a nawet Czech czy Słowacji. Takie wnioski płyną z raportu „Zimowe destynacje narciarskie” (ARC Rynek i Opinia). – W Polsce nie prowadzi się badań, które pokazywałyby, jakie straty ponosi gospodarka z powodu braku śniegu. Ale problem jest widoczny gołym okiem – twierdzi Joanna Mieszkowicz, prezes Fundacji Aeris Futuro. Jej misją jest przeciwdziałanie globalnym zmianom klimatu. Jak jeździć na nartach – wskazówki jak zacząć i jak poprawić technikę jazdy Determinacja, nauka, zaangażowanie – to właśnie te czynniki decydują o tym, czy i w jakim stopniu opanujemy technikę jazdy. Jak jeździć na nartach? Poniżej zamieszczamy praktyczne wskazó... – W Alpach, gdzie od lat monitoruje się sytuację, badacze zaobserwowali, że podnosi się tzw. linia śniegu. To minimalna wysokość n.p.m., powyżej której można liczyć na pewny śnieg. Dziś to 1200 m n.p.m. Powyżej leży większość kurortów, to „kurorty pewne śniegowo”. Jednak według scenariuszy badaczy, jeśli nie ograniczymy emisji dwutlenku węgla, do 2050 roku linia śniegu podniesie się do 1800 m n.p.m. – wylicza Mieszkowicz. Ośrodki narciarskie będą się zamykać Efekt? Duża część ośrodków może przestać funkcjonować. Liczba szwajcarskich ośrodków narciarskich zmaleje do 101 (z ponad 200). Jeszcze gorzej będzie w Austrii, Włoszech i Polsce, gdzie kurorty położone są jeszcze niżej. Podobne wyliczenia przedstawia dotyczący Stanów Zjednoczonych raport dr Elizabeth Burakowski z Institute for the Study of Earth, Oceans, and Space (EOS) University of New Hampshire. W najmniej optymistycznym scenariuszu do połowy wieku pokrywa śnieżna w USA zmaleje o połowę. W niektórych stanach zniknie całkowicie. W takim wypadku do końca XXI wieku rentowność utrzyma tylko 14 największych ośrodków! „Śnieg pojawia się później i szybciej topnieje. Branża sportów zimowych, która dokłada do budżetu USA ok. 12,2 mld dol. rocznie i utrzymuje ponad 200 tys. miejsc pracy, już odczuwa skutki kryzysu. Mniej śniegu to mniej ludzi na stokach. Tylko w ciągu dekady – w związku ze spadkiem liczby turystów – spadło zatrudnienie, a straty szacowane są na około miliard dolarów”– pisze dr Burakowski. Choć światowy biznes sportów zimowych to niewielki wycinek globalnej gospodarki, jest on kluczowy dla górskich regionów USA czy Europy. 44 proc. z 400 mln narciarzy na świecie jeździ w Alpach, w USA 21 proc. Coraz więcej stoków trzeba sztucznie naśnieżać W XXI wieku śnieg zyskuje więc status białego złota, o które trzeba dbać. Szwajcarskie lodowce (m.in. Titlis) od kilku lat po sezonie zimowym są okrywane specjalnymi płachtami termoizolacyjnymi. Te „kocyki” odbijają nawet 80 proc. promieni słonecznych i zmniejszają proces topnienia lodowców o 60 proc. Gdzie na narty za granicę – przegląd tras dla amatorów i doświadczonych narciarzy Polskie kurorty narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi ośrodkami, które oferują masę atrakcji. Mimo to, wiele osób decyduje się na spędzenie zimowego urlopu w jednej z zagranicznyc... To jednak margines działań. Większość wysiłków koncentruje się bowiem na naśnieżaniu. Branża ta rozwija się błyskawicznie. Skomplikowane systemy naśnieżania (zbiorniki z wodą, chłodnice, pompy, rury, kompresory, armatki i lance) w niczym nie przypominają pierwszej armatki. Została ona skonstruowana w 1950 r. z kompresora i węża ogrodowego. Widać to choćby na przykładzie słynnego szwajcarskiego Davos. Jeszcze 20 lat temu działały tam pojedyncze armatki śnieżne. W Szwajcarii sztucznie naśnieżanych było wówczas ok. 10 proc. stoków. Dziś zastąpił je zintegrowany i zarządzany komputerowo system obejmujący prawie 400 maszyn, który pracę rozpoczyna już w październiku. Niektóre kurorty są w stanie zaśnieżyć wszystkie trasy! W USA 88 proc. ośrodków należących do National Ski Areas Association używa sztucznego naśnieżania. – Obsługujemy już 2 tys. klientów w ponad 50 krajach, licząc tylko kurorty narciarskie. A działamy także w nowych obszarach, takich jak śnieżne kopuły w Dubaju, Kairze czy Pekinie – potwierdza David Klotz z TechnoAlpin. Ta firma z Południowego Tyrolu to główny gracz na rynku produkcji śniegu. Jej zyski w ostatnim dziesięcioleciu wzrosły dwukrotnie i obecnie wynoszą 170 mln dol. rocznie. Nowe technologie ułatwiają produkcję sztucznego śniegu Śnieg techniczny, tak jak naturalny, składa się z wody i powietrza. Jednak do jego produkcji konieczna jest odpowiednia temperatura i wilgotność. Im zimniej, tym łatwiej go wytworzyć. Przy niskiej wilgotności (rzędu 20 proc.) systemy naśnieżania mogą działać nawet przy temperaturze 3 st. C. Natomiast gdy wilgotność jest wysoka, potrzebne są temperatury ujemne, poniżej minus 2 st. C. Dlatego firmy naśnieżające od lat inwestują w badania, których celem jest zwiększenie efektywności armatek także w temperaturach dodatnich. Jako pierwsza technologię taką opracowała izraelska grupa IDE zajmująca się m.in. chłodzeniem w kopalniach złota i diamentów. Technologię AWS (All Weather Snow), która umożliwia produkcję śniegu nawet przy 40 st. C, oferuje m.in. fińska firma SnowTek, austriacka Supersnow GmbH, południowokoreańska S&A Co., Ltd., a w Polsce SuperSnow S.A. Wykorzystuje się ją m.in. na austriackim lodowcu Pitztal, a w lipcu 2017 r. zastosował ją w Szczyrku ośrodek Beskid Sport Arena. Od kilku lat podobną innowację, tzw. SnowFactory, oferuje TechnoAlpin. SnowFactory wygląda jak wielki kontener. – Produkcja śniegu odbywa się za pomocą innowacyjnej technologii chłodzącej. Wydajny wymiennik ciepła schładza wodę do punktu zamarzania. Obieg chłodzenia pozostaje zamknięty, co umożliwia wytwarzanie śniegu przy każdej temperaturze na zewnątrz – wyjaśnia David Klotz. Suche lodowe płatki śniegu zamrożone w 100 proc. mają temperaturę jądra minus 5 st. C. i długo się topią. Klotz dodaje, że SnowFactory nie ma zastępować tradycyjnych systemów naśnieżania, jedynie je wspomagać. Innowacja używana jest głównie podczas imprez w dużych miastach. Np. podczas World Cup w chorwackim Sljeme i na niżej położonych stokach. W Polsce testuje ją m.in. Karpacz. Produkcja sztucznego śniegu jest bardzo kosztowna Biały puch ma wysoką cenę. Na ostateczną kwotę składają się: koszty sprzętu (ceny armatek zaczynają się od kilkunastu tysięcy złotych), budowy zbiorników wodnych (te największe w Alpach mają 500 tys. metrów sześciennych), prądu i wody (gdy jest daleko, trzeba ją doprowadzić). Kiedy jechać na narty w Polsce? Ferie czy Święta? Przybliżamy tematy narciarskie Zima jest sezonem, na który z niecierpliwością czeka każdy miłośnik białego szaleństwa. Kiedy jechać na narty? Wybrać okres świąteczny czy lepiej postawić na ferie zimowe? Już dziś kurorty w USA połowę wydatków na prąd przeznaczają na sztuczne naśnieżanie, a jeden sezon narciarski w Alpach zużywa niemal tyle wody, ile rocznie duże miasto. – W cenie skipassu w Tyrolu już dziś 50 proc. to koszt przygotowania i obsługi stoków, a tylko 25 proc. to koszt wyciągów – zdradza Joanna Mieszkowicz. Metr sześcienny technicznego śniegu kosztuje średnio 3–5 euro. Z danych Tatra Mountain Resorts, właściciela stacji Tatrzańska Łomnica, Jasna pod Chopokiem, Szpindlerowy Mlyn i Szczyrkowski Ośrodek Narciarski, pokrycie warstwą śniegu grubości pół metra kilometrowej trasy szerokości 60 m to jednorazowy koszt 20–30 tys. zł. Jednak w zależności od pogody naśnieżania trzeba powtarzać. A także codziennie (a często dwa razy dziennie) wyrównywać powierzchnię stoku ratrakami. Sztuczny śnieg to obciążenie dla środowiska Z raportu US National Ski Areas Association wynika, że przeciętnie kurort wydaje w sezonie 606 tys. dol., naśnieżając średnio ok. 80 hektarów stoków. Drogo pozyskany surowiec nie może się tak po prostu rozpuścić. W Alpach stosuje się m.in. snow-farming. Warstwę starego śniegu pokrywa się półmetrową warstwą kory i przechowuje. Ok. 20 proc. rozpuszcza się podczas letnich miesięcy, ale reszta posłuży podczas następnej zimy. „Wytwarzanie śniegu nie uratuje biznesu narciarskiego, tylko opóźni ten proces” – pisze Porter Fox w książce o historii narciarstwa i przyszłości śniegu („Deep: The Story of Skiing and the Future of Snow”). – Produkując sztuczny śnieg, pogłębiamy ocieplenie klimatu. Mnóstwo energii potrzebnej do jego produkcji wciąż pochodzi z zasobów nieodnawialnych, np. węgla – dodaje Joanna Mieszkowicz. Ten proces można minimalizować, czerpiąc prąd ze źródeł odnawialnych, np. wody. Taki ekologiczny śnieg powstaje np. w kurorcie Melchsee-Frutt. Można też unikać transportu śniegu ciężarówkami czy helikopterami (jak np. podczas igrzysk zimowych w Kanadzie). Co zrobią kurorty narciarskie bez śniegu? Dr Elizabeth Burakowski zauważa, że w zderzeniu z niepewną przyszłością część kurortów zwłaszcza niżej położonych już dziś – by zatrzymać turystów – zamiast w produkcję śniegu powinna inwestować w inne atrakcje. Gdzie na narty z dziećmi – 5 najlepszych rodzinnych ośrodków w Europie. Wybierając miejsce na rodzinny na wypad na narty z dziećmi, warto brać pod uwagę nie tylko odległość i atrakcje na miejscu, ale również oferty szkółek narciarskich i pakiety bezpieczeńs... – Świetnym przykładem są powstające na Podhalu ośrodki spa i aquaparki, oparte na odnawialnych źródłach geotermalnych – mówi Joanna Mieszkowicz. Zgadza się z nią dr Burakowski i wskazuje na Jay Peak w Vermoncie, który dzięki aquaparkom przetrwał już kilka ciężkich bezśnieżnych sezonów.
DO NIEDAWNA mieszkałem w magicznym zakątku Seattle, na zboczu wzgórza z widokiem na zatokę Puget Sound otoczoną starymi drzewostanami. Mój mąż Charles i ja dzieliliśmy ten skrawek natury z dzikimi zwierzętami: kojotami, łasicami, wydrami, jeleniami i oczywiście ptakami. W ciągu kilku ostatnich miesięcy, które tam spędziliśmy, otoczeniem wstrząsały ciągłe walki między puszczykiem kreskowanym gniazdującym w jednym z naszych klonów a stadem wron. Gdy tylko wrony zauważyły sowę, otaczały ją, głośno kracząc, atakując i generalnie nękając. Chociaż Charles przypomniał mi, że te dwa gatunki raczej się nie dogadują, ciągle myślałem o nieustępliwości wron. Co one miały do puszczyka? Czy były wściekłe za jakąś krzywdę, którą im wyrządził? Czy coś do niego czuły? Postęp nauk behawioralnych w odkrywaniu tego, co zwierzęta myślą – i tak, czują – jest tematem okładkowego artykułu w tym miesiącu. To skłaniające do myślenia spojrzenie na najważniejsze dotychczasowe odkrycia dotyczące spraw takich jak psie przyjemności i rozczarowania, braterstwo szczurów czy radości delfinów. Tak się składa, że współautor tekstu Yudhijit Bhattacharjee rozmawiał z biologiem, który bada kruki – kuzynów wron z mojej posesji. Naukowiec ów udokumentował ptaki pocieszające się wzajemnie. A skoro tak, to teoria, że moje wrony żywiły jakąś urazę do sowy, nie jest znowu taka naciągana. Badania nad wrażliwością zwierząt prawdopodobnie będą miały daleko idące implikacje dla sposobu, w jaki będziemy postrzegać ziemskie stworzenia w nadchodzących latach. W tym miesiącu proponujemy także inne fascynujące materiały: rok w obrazach fotografów NG oraz podróż nad amerykańskie Wielkie Jeziora. Mamy nadzieję, że ten numer ci się spodoba. NATHAN LUMP redaktor naczelny
Ciekawostki o skokach narciarskich. Co warto wiedzieć o dyscyplinie, którą pokochała cała Polska?
Ogromne sukcesy Adama Małysza i Kamila Stocha spowodowały, że skoki narciarskie stały się polskim sportem narodowym. Co zatem warto wiedzieć o tej zimowej dyscyplinie? Poniżej zebraliśmy ciekawostki o skokach narciarskich, które zaskoczą nawet najbardziej zagorzałych kibiców białego szaleństwa.
W tym artykule: Informacje o skokach narciarskich Najdłuższy skok narciarski w historii Skoki narciarskie w liczbach Skoki narciarskie kobiet Skoki narciarskie kobiet – rekordy i ciekawostki Do tej pory Polska na zimowych igrzyskach olimpijskich zdobyła łącznie 23 krążki (7 złotych, 7 srebrnych i 9 brązowych), w tym aż dziesięć w skokach narciarskich. Od czasów Adama Małysza biało-czerwoni należą do ścisłej czołówki światowej, czego potwierdzeniem są chociażby pucharowe zwycięstwa czy medale na najważniejszych imprezach. Zbliżający się wielkimi krokami kolejny sezon zmagań najlepszych skoczków świata to znakomita okazja, by poznać nieznane dotąd ciekawostki o skokach narciarskich. Informacje o skokach narciarskich Historia skoków narciarskich sięga drugiej połowy XIX wieku, a miejscem narodzin tej popularnej w Europie i Japonii dyscypliny sportu jest Norwegia, czyli ojczyzna narciarstwa klasycznego. To stąd pochodził jeden z pierwszych rekordzistów w długości skoku narciarskiego. Sondre Norheim z Telemarku, bo o nim mowa, w 1860 roku poleciał na odległość 30,5 metra, co przez ponad trzy dekad było wynikiem do nie pobicia. Norweski skoczek był nie tylko autorem najdłuższego skoku, ale również nowego stylu, potocznie nazywanego telemarkiem. W Polsce pierwsze zawody w skokach narciarskich datuje się na rok 1908. Zwycięzcą konkursu w Sławsku został Leszek Pawłowski, późniejszy mistrz Polski z 1920 r. Skoków nie mogło zabraknąć w programie pierwszych zimowych igrzysk olimpijskich w 1924 r. We francuskim Chamonix najlepszy okazał się Norweg Jacob Tullin Thams, który wyprzedził swojego rodaka Narve Bonna i Amerykanina Andersa Haugena. Jedyny startujący wówczas Polak, Andrzej Krzeptowski I, zajął 21. miejsce. Na pierwszy polski medal w skokach narciarskich musieliśmy czekać aż do 1972 roku. W Sapporo sensacyjnym mistrzem olimpijskim na skoczni dużej został 19-letni Wojciech Fortuna. Skoczek z Zakopanego po oddaniu skoków na odległość 111 m i 87,5 m pokonał drugiego w konkursie Szwajcara Waltera Steinera o zaledwie 0,1 punktu. W 2002 roku drugim skoczkiem narciarskim z Polski, który sięgnął po krążek na najważniejszej imprezie czterolecia, został Adam Małysz. „Orzeł z Wisły” w Salt Lake City zdobył srebro na dużej i brąz na normalnej skoczni. Osiem lat później do swojego bogatego dorobku dołożył ponownie dwa medale, oba srebrne. Na tym jednak nie koniec – w 2014 roku dwukrotnym indywidualnym złotym medalistą został Kamil Stoch. Na kolejnych igrzyskach skoczek z miejscowości Ząb obronił tytuł mistrza olimpijskiego na dużej skoczni, a wspólnie z drużyną cieszył się z brązowego medalu. W Pekinie w 2022 r. Polacy zdobyli jeden brązowy krążek. Trzecie miejsce w konkursie na skoczni małej zajął Dawid Kubacki. Polacy spore sukcesy odnosili także na mistrzostwach świata, które po raz pierwszy rozegrano w 1925 roku. Wystarczy wspomnieć, że rekordzistą pod względem zdobytych indywidualnych medali jest Adam Małysz. Utytułowany skoczek podczas światowego czempionatu sześciokrotnie stawał na podium, z czego aż czterokrotnie na najwyższym podium. Po indywidualny tytuł mistrza świata sięgali także: Kamil Stoch – Val di Fiemme 2013; Dawid Kubacki – Seefeld 2019; Piotr Żyła – Oberstdorf 2021. W 2017 roku w Lahti drużyna polskich skoczków w składzie: Kamil Stoch, Piotr Żyła, Maciej Kot i Dawid Kubacki wywalczyła pierwszy i jedyny do tej pory tytuł drużynowych mistrzów świata. Najdłuższy skok narciarski w historii Kto jest rekordzistą pod względem najdłuższego skoku? Aktualny nieoficjalny rekord świata należy do Austriaka Stefana Krafta, który 18 marca 2017 roku w Vikersund – gdzie znajduje się największa skocznia świata – poszybował na odległość 253,5 m. Co ciekawe, dwa lata wcześniej o pół metra dalej wylądował Dmitrij Wasiliew. Niestety, skok Rosjanina został podparty, dlatego nie uznano go za najdłuższy w historii. Z kolei rekord Polski (251,5 m) należy do Kamila Stocha. Trzykrotny mistrz olimpijski najdłuższy skok w karierze oddał w marcu 2017 roku podczas konkursu drużynowego w Planicy. Dodajmy, że FIS, czyli Międzynarodowa Federacja Narciarska, nie prowadzi rejestru rekordów, dlatego każdy z nich ma charakter nieoficjalny. Skoki narciarskie w liczbach 3 – najwięcej zwycięstw w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata z rzędu (Adam Małysz); 4 – najwięcej zwycięstw w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata (Fin Matti Nykänen i Adam Małysz); 5 – ilość medali najbardziej utytułowanego skoczka w historii igrzysk olimpijskich, Fina Mattiego Nykänena; 15 – najwięcej zwycięstw w zawodach Pucharu Świata w sezonie (Słoweniec Peter Prevc); 42 – wiek najstarszego zwycięzcy zawodów Pucharu Świata (Japończyk Noriaki Kasai); 53 – najwięcej zwycięstw w zawodach Pucharu Świata (Austriak Gregor Schlierenzauer); 93 – liczba zwycięstw polskich skoczków w pucharowych zawodach; 569 – najwięcej występów w konkursach Pucharu Świata (Japończyk Noriaki Kasai); Olimpijski konkurs na skoczni normalnej w Salt Lake City w 2002 roku (brązowy medal Adama Małysza) oglądało przez co najmniej jedną minutę śledziło 20,64 mln widzów. Skoki narciarskie kobiet Skoki narciarskie przez lata były domeną tylko mężczyzn. Wszystko zmieniło się w 2009 roku, gdy po raz pierwszy w programie mistrzostw świata w narciarstwie klasycznym (gospodarzem imprezy był wówczas czeski Liberec) o medale walczyły także panie. Historyczny tytuł mistrzyni globu zdobyła Amerykanka Lindsey Van, która okazała się bezkonkurencyjna na małej skoczni. W kolejnych edycjach światowego czempionatu złoty medal przypadł: Danieli Iraschko-Stolz (Austria) – Oslo 2011; Sarze Hendrickson (USA) – Val di Fiemme 2013; dwukrotnie Carinie Vogt (Niemcy) – Falun 2015 i Lahti 2017; Maren Lundby (Norwegia) – Seefeld 2019; Emmie Klinec (Słowenia) – Oberstdorf 2021. Od sezonu 2011/2012 skoczkinie rywalizują także w zawodach Pucharu Świata. Pierwsza zdobywczynią Kryształowej Kuli była reprezentantka Stanów Zjednoczonych, mistrzyni świata z 2013 roku, Sarah Hendrickson. Natomiast w 2014 roku skoki narciarskie kobiet zadebiutowały na igrzyskach olimpijskich. W Soczi najlepsza okazała się Niemka Carina Vogt. Drugie miejsce zajęła Austriaczka Daniela Iraschko-Stolz, a podium uzupełniła Francuzka Coline Mattel. Cztery lata później, w koreańskim Pjongczang, po tytuł mistrzyni olimpijskiej sięgnęła Norweżka Marek Lundby, która wyprzedziła Niemkę Katharinę Althaus i Japonkę Sarę Takanashi. W 2022 r. olimpijski konkurs indywidualny kobiet na skoczni w Zhangjiakou zdominowały Słowenki – Ursa Bogataj (złoty medal) i Nika Križnar (brązowy medal). Srebrny krążek ponownie trafił w ręce Kathariny Althaus z Niemiec. Jak jeździć na nartach – wskazówki jak zacząć i jak poprawić technikę jazdy Determinacja, nauka, zaangażowanie – to właśnie te czynniki decydują o tym, czy i w jakim stopniu opanujemy technikę jazdy. Jak jeździć na nartach? Poniżej zamieszczamy praktyczne wskazó... Skoki narciarskie kobiet – rekordy i ciekawostki Pierwszą kobietą, która oddał skok na nartach, była austriacka hrabina Paula von Lamberg. W 1911 roku poleciała na odległość 22 metrów. Przed utworzeniem cyklu Pucharu Świata kobiet w skokach narciarskich najważniejszym zawodami – w latach 2004–2011 – były konkursy w ramach Pucharu Kontynentalnego. Pierwsze zawody w ramach Pucharu Świata odbyły się 3 grudnia 2011 roku w norweskim Lillehammer. Zwyciężczynią konkursu została Amerykanka Sarah Hendrickson. Najwięcej zwycięstw w konkursach Pucharu Świata (63) odniosła Sara Takanashi. Japonka jest także najmłodszą triumfatorką zawodów tej rangi w historii – pierwszą wygraną odnotowała w wieku zaledwie 15 lat. Klasyfikację generalną najczęściej, bo aż trzykrotnie i to pod rząd, wygrywała Norweżka Maren Lundby – 2017/2018; 2018/2019 i 2019/2020. Najbardziej utytułowaną skoczkinią w historii mistrzostw świata jest Carina Vogt, która zdobyła w sumie aż sześć medali, w tym pięć złotych. Niemiecka zawodniczka jako jedyna obroniła tytuł indywidualnej mistrzyni globu. Nieoficjalną rekordzistką w długości skoku narciarskiego kobiet jest Austriaczka Daniela Iraschko-Stolz. W 2003 roku utytułowana zawodniczka podczas treningu na skoczni Kulm w Bad Mitterndorf skoczyła 200 metrów. Dla porównania – rekord Polski Kingi Rajdy z 2019 r. wynosi 134 metry. Do ścisłej światowej czołówki skoczkiń narciarskich należą Austriaczki, Japonki, Niemki, Norweżki i Słowenki. Od sezonu 2023/2024 w prestiżowym Turnieju Czterech Skoczni rywalizować będą także kobiety.
Jakie gadżety narciarskie zabrać na stok? Oto najważniejsze akcesoria dla narciarzy
Udany wyjazd na narty zależy nie tylko od pogody i umiejętności narciarzy, ale również od sprzętu, którym dysponują. Przed wyprawą na stok warto zadbać, aby wyposażyć się w niezbędne akcesoria i gadżety, które poprawią komfort zjazdów.
W tym artykule: Krótka historia narciarstwa na świecie Kiedy narciarstwo stało się dyscypliną sportową? Jak przygotować się na wyjazd na narty? Jakie gadżety narciarskie warto zabrać na stok? Paski, szelki lub uprząż do noszenia nart Smartwatch lub inteligentna opaska, którymi zmierzymy nasze postępy na stoku Rękawice narciarskie, w których bez problemu skorzystamy ze smartfona Narciarski old-school, czyli dobry termos nie jest zły Kamera GoPro zapewnia zdjęcia w jakości 4K Historia narciarstwa może sięgać nawet szóstego tysiąclecia przed naszą erą. Najnowsze badania wykazały, że W Azji środkowej, a dokładnie w okolicach Bajkału i gór Ałtaj, ludzie używali przedmiotów podobnych do nart, aby przemieszczać się po śniegu w trakcie polowań. Z kolei malowidła naskalne sprzed 5000 lat sugerują, że m.in. starożytni Chińczycy mogli korzystać z nart do przemieszczania się w trudnych warunkach. Krótka historia narciarstwa na świecie Eksperci twierdzą, że narty do Europy sprowadzili Lapończycy. Rysunki naskalne w Skandynawii sprzed 3000–5000 lat, przedstawiają postaci, które znajdują się w charakterystycznej narciarskiej pozycji. Z kolei w norweskim mieście Rødøy, które znajduje się w centralnej części kraju, archeolodzy odnaleźli malowidła, na których widoczne są narty. Pochodzą sprzed 4500–5000 lat. Najstarsze prymitywne narty odnaleziono w szwedzkim Hoting w regionie administracyjnym Jämtland. Archeolodzy datują je na lata 4500–2500 p.n.e. Jednak jednym z bardziej przełomowych odkryć, było to z 2014 roku. W górach Reinheimen, w okolicach norweskiego miasta Lesja, badacze znaleźli misternie zaprojektowany sprzęt narciarski, płozy z drewna brzozowego wyposażone były w wiązania na buty ze skórzanych pasków. Badania wykazały, że przedmioty te miały nawet 1300 lat. Zarówno w starożytności, jak i w dalszych okresach ludzkości, narty wykorzystywane były w myślistwie oraz jako środek transportu. Gdzie na narty w Polsce? Oto najlepsze stoki w Polsce! 13 najlepszych lokalizacji Polska nie jest krajem górskim, ale zimowych kurortów jest u nas pod dostatkiem. Malownicze krajobrazy i bogata, świetnie rozbudowana infrastruktura - to właśnie te dwa czynniki sprawiają, ż... Kiedy narciarstwo stało się dyscypliną sportową? Narciarstwo jako dyscyplina sportowa powstała jednak znacznie później. Za jego kolebkę uważa się Norwegię. W 1808 roku Olaf Rye po raz pierwszy skoczył na nartach i wybił się na 9,5 metra wysokości przed większą publicznością. Prowizoryczna skocznia znajdowała się w Eidsberg w okręgu Viken. W Tromsø w 1843 roku po raz pierwszy odbył się oficjalny bieg narciarski, a w 7 lat później w mieście Telemark zaczęto uprawiać biegi w formie slalomu, zjazdu i skoki przez stopień. Jak przygotować się na wyjazd na narty? Prawdziwy rozwój i wzrost popularności narciarstwa nastąpił na początku XX wieku. Zaczęło powstawać wówczas coraz więcej stoków przystosowanych do zjazdów oraz szkółek narciarskich. Na przestrzeni całego wieku narciarstwo ewoluowało. Sprzęt stawał się coraz lepszy, zmieniały się przepisy, a nawet tak prozaiczne rzeczy, jak narciarska moda. Nie zmieniło się jedno – sama idea, która od lat pozostaje taka sama. Chodzi o dobrą i bezpieczną zabawę. Dziś, ekwipunek narciarski wygląda zgoła inaczej, niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Narciarze wyposażeni są w smartwatche, kamerki GoPro na kaskach lub latarki czołówki, na wypadek zjazdów na nieoświetlonych trasach. Każdy narciarz preferuje inny styl oraz inne warunki jazdy, dlatego przed kupnem kolejnego gadżetu sobie lub komuś na prezent, warto zastanowić się, czego potrzebujemy. Jakie gadżety narciarskie warto zabrać na stok? Warto również pamiętać, że gadżety narciarskie dzielą się na te absolutnie niezbędne oraz te, które są jedynie uzupełnieniem wymaganego ekwipunku. Należy również pamiętać, że na stoku bierzemy pełną odpowiedzialność za zdrowie i życie swoje i innych ludzi, dlatego nie powinno się stawiać wyżej gadżetów i przyjemności nad bezpieczeństwem. Rodzaje nart – czym się różnią i do czego służą? Jakie rozróżniamy rodzaje nart? Poniżej wymieniamy najpopularniejsze odmiany „desek”. Słuchawki mogą nam umilić jazdę, ale mogą również być pośrednią przyczyną wypadku. Trzeba zdawać sobie z tego sprawę. Jakie gadżety narciarskie warto w takim razie zabrać ze sobą na wyjazd? Oto rekomendacje redakcji National Geographic Polska: Paski, szelki lub uprząż do noszenia nart To absolutny hit na każdym narciarskim wyjeździe, który odmienia życie. Uprząż do noszenia nart i kijków lub deski to gadżet, który sprawia, że poruszenie się z nartami lub snowboardem staje się o wiele łatwiejsze i bardziej komfortowe. Warto sprawdzić, czy szelki są wykonane z elastycznego i wytrzymałego materiału oraz czy posiadają specjalne zapięcie, którym możemy przymocować uprząż do plecaka. Jest to szczególnie przydatny gadżet, gdy dostajemy się trasy poza stokiem i uprawiamy tzw. freeride. Smartwatch lub inteligentna opaska, którymi zmierzymy nasze postępy na stoku To urządzenie jest przydatne tak naprawdę w każdej dyscyplinie sportu. W narciarstwie ten gadżet jest jednak o tyle ważny, ponieważ nie musimy za każdym razem wyciągać z kieszeni kurtki lub spodni telefonu, żeby sprawdzić m.in. ważne powiadomienia lub zaktualizować nasz sportowy progres. Dodatkowo inteligentne zegarki posiadają różne funkcje, takie jak: GPS, pulsometr, kompas, płatności zbliżeniowe, sterowanie muzyką lub pomiar przemierzonej trasy. Biorąc pod uwagę, że narciarstwo zalicza się do sportów ekstremalnych, należy zadbać o to, aby urządzenie, po które chcemy sięgnąć, było zarówno praktyczne, jak i wytrzymałe. Rękawice narciarskie, w których bez problemu skorzystamy ze smartfona Kolejnym ciekawym pomysłem na gadżet narciarski, są rękawice do smartfona. Ekrany dotykowe działają w taki sposób, że w miejscu dotknięcia wykrywane jest przez sensory, które wychwytują zmiany w natężeniu prądu elektrycznego lub zmiany ładunku elektrostatycznego. Zwykłe rękawiczki stanowią swego rodzaju izolator skóry od ekranu, który sprawia, żenie można w nich obsługiwać telefonu. Inaczej sytuacja wygląda w rękawiczkach przystosowanych do smartfonów. Te posiadają specjalne włókna z metalu, dzięki czemu są w stanie przewodzić impulsy elektryczne, które generują ludzkie palce. To niezwykle przydatny gadżet, jeśli nie chcemy za każdym razem zdejmować rękawiczek, aby obsłużyć smartfona. Narciarski old-school, czyli dobry termos nie jest zły Każdy zaprawiony narciarz wie, że w wyjątkowo trudnych warunkach, ważne jest, aby od czasu do czasu zapewnić sobie ciepły posiłek lub ciepły napój. O ile z tym pierwszym istnieją pewne przeszkody, o tyle z drugim są one łatwe do przeskoczenia. Wystarczy nam tradycyjny termos, który na wiele godzin zatrzyma gorącą temperaturę herbaty lub kawy. Dobrze jest sprawdzić jednak parametry sprzętu, aby posiadał odpowiednią odporność mechaniczną, aby uniknąć zniszczenia podczas upadku i zalania reszty rzeczy w plecaku. Równie ważną cechą jest to, jak długo termos utrzymuje temperaturę. To niezwykle istotne podczas wielogodzinnych zjazdów. Kamera GoPro zapewnia zdjęcia w jakości 4K Stoki narciarskie i górski, zimowy anturaż to wyjątkowo fotogeniczne krajobrazy. W tych warunkach praktycznie każde zdjęcie i film wyglądają magicznie. Właśnie dlatego na wyjazd narciarski warto wyposażyć się w dobry sprzęt do nagrywania wideo i fotografii. Najlepszym wyborem będą kamery, takie jak GoPro. Te wodoszczelne kompaktowe urządzenia nagrywają wideo w 4K i równie dobrze radzą sobie ze zdjęciami. Należy jednak pamiętać, aby dokupić uchwyt, którym przymocujemy kamerę do kasku. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Jakie są techniki jazdy na nartach? Zobacz nasz przewodnik
Jakie są techniki jazdy na nartach i które z nich polecane są dla osób początkujących? Odpowiedź znajdziesz poniżej. Nie bez powodu mówi się, że „nie sprzęt, a technika zrobi z ciebie zawodnika”.
W tym artykule: Technika pługu Technika klasyczna (równoległa) Technika carvingowa Styl biegowy klasyczny Styl łyżwowy Słownik najważniejszych pojęć narciarskich Jazdy na nartach może nauczyć się każda osoba, a wiek, płeć czy poziom sprawności fizycznej nie są przeszkodami umożliwiającymi opanowanie technik narciarskich. Taką przeszkodą nie jest też brak nart z najwyższej półki. Technika – oto słowo klucz, nad którym pochylić się musi każdy miłośnik białego szaleństwa, który dopiero rozpoczyna swoją przygodę ze sportami zimowymi. Bez względu na to, czy zamierza szusować po stokach czy biegać na nartach górskimi trasami. Jak jeździć na nartach? Wstępem do tej przygody jest opanowanie podstawowej techniki, doskonalenie jej i stopniowe oswajanie się z nieco bardziej skomplikowanymi manewrami. Zanim przejdziemy do szczegółów, najpierw przyjrzyjmy się najważniejszym błędom, które popełnia większość początkujących narciarzy. Złe nawyki trzeba zdusić już w zarodku, zanim zdążymy je utrwalić. Po pierwsze, unikaj sztywnej pozycji zjazdowej. Podczas jazdy należy rozluźnić kręgosłup i przyjąć swobodną pozycję. Po drugie, zwróć uwagę na rozstaw nart. „Deski” powinny znajdować się na szerokości bioder narciarza. Po trzecie, unikaj nadmiernego odchylenia ciała. Wychylając się do tyłu, ryzykujesz utratę stabilności, co w konsekwencji prowadzi do upadku. Po czwarte, unikaj nerwowych ruchów. Manewry należy wykonywać pewnie i zdecydowanie, ale spokojnie. Stoki narciarskie dla początkujących, czyli dobre do nauki jazdy Sporty zimowe stają się coraz popularniejsze, a narciarstwo niezmiennie przyciąga największą ilość miłośników białego szaleństwa. Coraz bardziej rozbudowane kurorty ze świetnie przygot... To absolutne podstawy, które należy przyswoić na samym początku. Teraz przejdźmy do omówienia poszczególnych technik, związanych m.in. z rodzajami nart. Technika pługu Pług to podstawa techniki jazdy na nartach. Bez względu na to, czy pierwsze szlify zdobywasz pod czujnym okiem doświadczonego instruktora czy wybrałeś samodzielną naukę, ten styl będzie dla ciebie punktem wyjścia. Istotą pługu nie jest osiąganie zawrotnych prędkości czy wykonywanie dynamicznych manewrów, a zyskanie obycia z nartami i nauka panowania nad nimi. Już sama nazwa wskazuje na styl przemieszczania się w dół stoku. Zjeżdżając pługiem należy ustawić narty w kształt odwróconej litery V – dzioby powinny znajdować się blisko siebie, z kolei tylna część nart musi pozostawać w rozwarciu. Takie ustawienie pozwala zachować stabilność, ułatwia kontrolowanie prędkości i manewrowanie. Żeby zwiększyć prędkość jadąc pługiem, należy lekko rozsunąć dzioby i zbliżyć tył nart. W ten sposób zmniejszy się siła nacisku na krawędzie. Jednocześnie warto nieco bardziej ugiąć kolana. Taka pozycja jest bardziej aerodynamiczna (ciało stawia mniejszy opór) i stabilna, bo pozwala obniżyć środek ciężkości. Z punktu widzenia osoby początkującej, od nabierania prędkości ważniejsze jest jej skuteczne i bezpieczne wytracanie. Żeby zahamować podczas zjazdu pługiem, wystarczy zbliżyć dzioby nart i zwiększyć dystans dzielący tył. Dzięki temu zwiększymy nacisk na wewnętrzne krawędzie i wytworzymy większy opór. Jak zmienić kierunek jazdy, korzystając z tej techniki? W tym celu należy opanować manewr łuku płużnego. Polega on na przeniesieniu nacisku na nartę, która znajduje się po zewnętrznej stronie względem kierunku manewru. Technika klasyczna (równoległa) Technika klasyczna, nazywana także równoległą, jest trudniejsza od pługu, więc polecamy ją wyłącznie tym osobom, które już opanowały opisany wyżej styl. W tym przypadku, narty należy ułożyć równolegle względem siebie, jak wskazuje na to sama nazwa. Narciarz przyjmuje pozycję pochyloną i ugiętą w kolanach. Takie ułożenie ciała zapewnia sporą dynamikę i umożliwia osiąganie wysokich prędkości zjazdu. Ważne jest więc perfekcyjne opanowanie techniki zmiany kierunku jazdy i wytracania prędkości. Wyjazd na narty: jak się przygotować? Narciarstwo należy do tych sportów zimowych, których grono miłośników powiększa się z roku na rok. Coraz więcej Polaków rezygnuje z biernego wypoczynku przed ekranem telewizora na rzecz a... Żeby móc skutecznie skręcać podczas zjazdu techniką klasyczną, trzeba nauczyć się balansowania ciałem i odpowiedniego ułożenia barku, bioder i kolan. Obniżając bark i uginając kolano nogi, która znajduje się po zewnętrznej stronie względem kierunku skrętu, zwiększamy nacisk na wewnętrzną krawędź zewnętrznej narty. W tym momencie należy wykonać ruch ręką z jednoczesnym wbiciem kijka. Całą sekwencję powtarzamy w drugą stronę. Dzięki temu będziemy mogli poruszać się po stoku efektownym slalomem, kreśląc długie łuki. Jak wytracić prędkość, zjeżdżając techniką klasyczną? Ten styl jest dość szybki, więc wymaga efektywnego hamowania. Znacznie lepiej od pługu sprawdzi się technika hamowania bokiem. Polega ona na obróceniu stóp, bioder i tułowia do kierunku jazdy i pochyleniu ciała w stronę stoku. Technika carvingowa Następny stopień narciarskiego wtajemniczenia to technika carvingowa. Niedoświadczonym osobom może wydawać się, że ten styl nie różni się niczym od klasycznego. To tylko pozory. Carving to zupełnie inna szkoła jazdy, która wymaga nie tylko doświadczenia, ale i specjalistycznego sprzętu w postaci taliowanych nart carvingowych. W przeciwieństwie do techniki równoległej, styl carvingowy (określany jako jazda na krawędzi nart) nie polega na jeździe długimi łukami. W tym przypadku narty kreślą na śniegu wyraźnie krótsze ślady. Pozycja jest mocno obniżona. Może wręcz wydawać się, że narciarz lada moment położy się na trasie. Takie wrażenie wynika z maksymalnego wychylenia ciała w kierunku stoku do stopnia, który umożliwia jazdę na krawędzi. Zmiana kierunku jazdy następuje w wyniku przeniesienia ciężaru ciała z jednej narty na drugą przy równoczesnej zmianie krawędzi. W tym celu należy przesunąć biodra do boku i wykonać szybki ruch kolanami. Styl biegowy klasyczny Były techniki zjazdowe, czas na techniki biegowe. Najbardziej podstawowym stylem (a co się z tym wiąże – polecanym dla początkujących) jest styl klasyczny. Ta technika charakteryzuje się równoległym prowadzeniem nart biegowych. W tym celu wykonuje się następujące kroki: naprzemianstronny krok klasyczny – istotą jest tu naprzemienna praca rąk względem pracy nóg. Każdy ruch nogami składa się z fazy odbicia, zamachu i poślizgu. To właśnie ten krok jest uznawany za najbardziej uniwersalny; bezkrok – na delikatnych zjazdach i płaskich odcinkach dobrze sprawdza się bezkrok, który polega na równoczesnym odpychaniu się dwoma kijkami, pochylaniu ciała do przodu i wprawianiu nart w ślizg; jednokrok – ten krok najlepiej sprawdza się w terenie płaskim, ale nie zawodzi też w miejscach, w których trasa lekko opada. Po odbiciu jednej narty, oba kijki powinny równocześnie odbić się od podłoża; dwukrok – w tym przypadku w fazie zamachu rąk narciarz wykonuje dwa odbicia nart; krok rozkroczny – nazywany też jodełką, służy pokonywaniu stromych podejść. Ten krok polega na kątowym ustawieniu nart, ugięciu kolan i przemieszczaniu się bez poślizgu. Kijki należy wbijać za wiązaniami. To cztery podstawowe kroki, które warto opanować na początek. Dzięki temu zróżnicowane trasy o różnym stopniu nachylenia terenu nie będą dla nas drogami nie do przebycia. Styl łyżwowy Kolejna technika biegu narciarskiego, z którą zaznajomimy się po opanowaniu techniki klasycznej, to styl łyżwowy. Charakterystyczne elementy tego stylu to kątowe ustawienie nart (względem kierunku biegu) i symetryczna praca rękoma. Kroki, które stosuje się najczęściej w technice łyżwowej, to: łyżwowanie – to najbardziej podstawowy krok, który ma zastosowanie na płaskich lub opadających fragmentach trasy. Jest wykonywany w niskiej pozycji ciała i nie wymaga aktywnej pracy rękoma; jednokrok łyżwowy – to krok zbliżony do łyżwowania, ale z aktywnym zaangażowaniem obu rąk. W tym przypadku łyżwowanie jest łączone z symetrycznym odbiciem oboma kijkami przy każdym odbiciu nart. To dość dynamiczna technika, ale wymagająca pod względem fizycznym. Właśnie dlatego najlepiej sprawdza się na płaskim terenie lub na łagodnie wznoszących fragmentach; synchroniczny dwukrok łyżwowy – charakterystyczne dla tego kroku jest jednoczesne pchnięcie obu kijków przy co drugim odbiciu nartą. Najlepiej sprawdza się w miejscach płaskich i delikatnie opadających; asynchroniczny dwukrok łyżwowy – w tym przypadku, krok łyżwowy łączy się z asynchronicznymi pchnięciami kijkami przy co drugim odbiciu nartą. Najlepiej sprawdza się na podbiegach. Alternatywa dla nart. Jak jeździć na snowboardzie Snowboard powstał z tęsknoty za surfingiem... na śniegu. Oprócz używania deski surferów, snowboardzistów i skateboardzistów łączy nastawienie na zabawę. Kroki łyżwowe są szybsze od klasycznych, ale także mniej stabilne. Wymagają dobrej kondycji fizycznej, dlatego nie polecamy rozpoczynania swojej przygody z biegówkami od tej techniki. Słownik najważniejszych pojęć narciarskich Niektóre z użytych wyżej pojęć mogą brzmieć obco dla początkujących narciarzy, podobnie jak inne terminy, których używają bardziej doświadczone osoby. To całkowicie naturalne, bo wiedzę teoretyczną nabywamy wraz z praktyką. Jeżeli specjalistyczna terminologia brzmi dla ciebie jak łacina, koniecznie zapoznaj się z poniższym słownikiem, w którym ujęliśmy wszystkie najważniejsze pojęcia, które powinieneś poznać na początek. Narty taliowane – narty przeznaczone do jazdy stylem carvingowym. Charakteryzują się różną szerokością czuba, środkowej i tylnej części. Narty allround – najbardziej uniwersalny typ nart, który umożliwia jazdę po zróżnicowanych nawierzchniach. Narty race – sportowe narty, które umożliwiają osiąganie wysokich prędkości. Dzioby – przednia część nart. Wiązania – mechanizmy mocujące buty narciarskie do nart. Rdzeń – wewnętrzna część nart. Najbardziej cenione są modele z drewnianym rdzeniem. Skręt cięty – zmiana kierunku jazdy na krawędziach (charakterystyczna dla carvingu). Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie jechać na narty w Turcji? Najlepsze miejsca
Szukasz ciekawego miejsca, w którym będziesz mógł aktywnie spędzić zimowy urlop? Narty w Turcji okażą się strzałem w dziesiątkę. Tamtejsze ośrodki narciarskie oferują wysoki standard, a ceny są wyraźnie niższe niż w alpejskich zimowych kurortach.
W tym artykule: Erciyes Ski Resort Kartalkaya Ejder 3200 Uludağ Turcja wszystkim kojarzy się z nadmorskimi kurortami, słonecznymi plażami i wspaniałą pogodą. Niewiele osób bierze pod uwagę ten kraj jako destynację urlopu narciarskiego. To spory błąd, bo oferta turystyczna Turcji nie jest kierowana wyłącznie do miłośników plażowania, ale także do wszystkich, którzy uwielbiają swobodne szusowanie po stokach. Znudziły ci się już narty w Andorze, a narty w Szwajcarii to dla dla ciebie zbyt oczywisty wybór? Nie każdy zimowy urlop trzeba spędzać w Europie. Jedną z ciekawszych destynacji, która w pierwszej chwili nijak kojarzy się z nartami, jest Turcja. Zapewniamy, że ten wspaniały kraj można docenić nie tylko latem, ale także zimą. Dobre warunki pogodowe, świetnie przygotowane trasy, nowoczesne wyciągi, hotele oferujące wysoki standard – oto zimowe oblicze Turcji. Nie można nie wspomnieć, że ogromną wartością takiego wyjazdu jest także możliwość zwiedzenia interesujących zakątków i obcowania z kulturą zupełnie odmienną od europejskiej. Które z tamtejszych ośrodków są najbardziej warte uwagi? Poniżej wymieniamy najciekawsze propozycje. Erciyes Ski Resort Naszą pierwszą propozycją jest stosunkowo nowy ośrodek, bo uruchomiony w 2011 roku. Erciyes Ski Resort jest położony tuż obok miasta Kayseri, na zboczach wygasłego wulkanu. Mierzący 3917 m n.p.m. szczyt jest najwyższą górą centralnej Anatolii i piątą najwyższą w Turcji. Wyraźnie widać, że miejsce to stworzono z myślą o zagranicznych turystach. Bez dwóch zdań Erciyes Ski Resort to najnowocześniejszy zimowy kurort w Turcji. Do dyspozycji narciarzy oddano tam 34 stoki o łącznej długości 102 km. Mówimy więc o dość rozległym ośrodku. Nie brakuje tam tras, które zapewniają bezpieczne warunki nawet niedoświadczonym narciarzom. Coś dla siebie znajdą tam także zaawansowani miłośnicy białego szaleństwa. 7 sposobów na tanią Turcję W tym roku wybierasz się na wakacje do Turcji? Zobacz, jak możesz zaoszczędzić pieniądze podczas wyjazdu Najbardziej doświadczonym polecamy zjazd z najwyżej położonej stacji, znajdującej się na wysokości 3400 m n.p.m. Na dół prowadzą wspaniałe czarne trasy, należy jednak podkreślić, że nie zawsze można z nich skorzystać. Wulkan Erciyes jest silnie eksponowany na działanie wiatru, zwłaszcza w północno-wschodniej części. To sprawia, że gdy wiatr dmucha z dużą siłą, prowadząca do najwyższej stacji kolejka „Ottoman” jest nieczynna (bezpieczeństwo przede wszystkim). Północny stok jest mocno nasłoneczniony. Z jednej strony jest to duża zaleta, ale należy wskazać także na jedną istotną niedogodność. Nie ma gwarancji, że trasy będą pokryte naturalnym śniegiem. Na szczęście aparatura naśnieżająca znajduje się na wyposażeniu ok. 50-kilometrowego odcinka nartostrad. Wyraźnie lepsze warunki można zastać na wschodnim zboczu góry. Świeżego, sypkiego śniegu jest tam pod dostatkiem, jednak nie można nie wspomnieć, że to właśnie tam zwykle panuje największy tłok na trasach. W Erciyes działa 18 nowoczesnych wyciągów, które rozpoczynają bieg w czterech dolnych stacjach. Nie zabrakło szybkich, wygodnych kolei gondolowych i ośmioosobowych podgrzewanych kanap. Trzeba podkreślić, że cały ośrodek jest świetnie skomunikowany. Pomiędzy sektorami można przemieszczać się bez wypinania nart. Zdarza się, że ze względu na panujące warunki atmosferyczne, niektóre wyciągi są zamykane. Wówczas narciarze przemieszczają się skibusem lub są holowani przez skuter śnieżny. Jak zagospodarować wolny czas? Opcji jest wiele, ale my polecamy wycieczkę do Kapadocji – historycznej krainy o niezwykłym uroku. W jej krajobrazie dominują niezwykłe formy tufowe, które powstały 30 mln. lat temu, po wybuchu wulkanu. Osobliwe formacje tworzą iście księżycową panoramę. Kartalkaya Nasza kolejna propozycja to Kartalkaya – jeden z najpopularniejszych ośrodków narciarskich w Turcji. Resort jest położony w północnej części kraju, w malowniczych górach Köroğlu, a od Bolu dzieli go zaledwie 50 km. Sezon narciarski rozpoczyna się tam pod koniec grudnia i trwa niemal do końca marca. Kartalkaya przypadnie do gustu nie tylko miłośnikom narciarstwa alpejskiego, ale także biegowego i skitouringu. Trasy zjazdowe są zlokalizowane na wysokości od 1850 do 2200 m n.p.m. Należy podkreślić, że większość z nich jest przeznaczona dla osób z dużym doświadczeniem. To sprawia, że nie możemy polecić tego miejsca początkującym. Ejder 3200 Obszar narciarski Ejder 3200 składa się z dwóch ośrodków, które są położone w pobliżu Erzurum. Taka lokalizacja sprawia, że z dotarciem na miejsce nie ma najmniejszego problemu. Największe miasto w regionie jest świetnie skomunikowane z resztą kraju. Z wielu miejsc można tam dotrzeć drogą lotniczą. Palandöken Ski Resort Pierwszy ośrodek narciarski w tym regionie mieści się u podnóża góry Palandöken, w odległości ok. 4 km od Erzurum. Trasy narciarskie znajdują się tam na wysokości od 2000 do 3176 m n.p.m. Takie położenie przekłada się na dobre warunki, jeżeli jednak pogoda nie dopisze, z pomocą przyjdą systemy sztucznego naśnieżania. Sezon narciarski trwa tam od listopada do kwietnia. Ośrodek oddaje do dyspozycji narciarzy trasy o różnym stopniu trudności. Osoby zdobywające pierwsze szlify mogą skorzystać z czterech bardzo łatwych i 8 łatwych tras. Bardziej doświadczonym miłośnikom szusowania zadedykowano dziewięć trudniejszych stoków i trzy bardzo trudne nartostrady. Latawce na śniegu. Zimowy odlot Co to jest: narty lub deska snowboardowa plus latawiec? Odpowiedź: snowkiting, czyli dyscyplina zdobywająca w Polsce coraz większą popularność. Gwarantuje dawkę adrenaliny i dobrą zabawę Najodważniejsi i najbardziej pewni swoich umiejętności mogą wybrać się na trasę Ejder (co w języku tureckim oznacza „smok”), która cieszy się opinią najtrudniejszej w całym ośrodku. Jest niezwykle wymagająca technicznie, a przy tym panują tam trudne warunki. W dniach, kiedy okolicę spowija gęsta mgła lub istnieje wysokie ryzyko zejścia lawiny, stok jest zamykany. Ejdar to jedna z dwóch dostępnych tras slalomowych FIS. Druga, nieco mniej wymagająca, to Kapikaya. W ośrodku działa dziewięć wyciągów: dwie koleje gondolowe, sześć wyciągów krzesełkowych, dwa baby lifty i jeden wyciąg orczykowy. Warto wspomnieć, że zabawa nie kończy się tam wraz z zachodem słońca. Na odcinku o długości 5,5 km zainstalowano sztuczne oświetlenie, więc zmierzch nie jest przeszkodą przed dalszym szusowaniem. Konakli Ski Center Ośrodek Konakli jest położony tuż obok Palandöken. Oba resorty dzieli odległość ok. 11 km. Trasy narciarskie znajdują się na wysokości od 2200 do 3185 m n.p.m. Podobnie jak w opisanym wcześniej, także w tym ośrodku można znaleźć trasy o różnym stopniu trudności, ale należy zaznaczyć, że dominują tam dość wymagające stoki. Także tutaj panują doskonałe warunki. Każdej zimy opady w Konakli wynoszą ok. 3 m śniegu. Warto podkreślić, że ze względu na kontynentalny klimat, pokrywa zapewnia wyśmienite warunki do jazdy – śnieg jest suchy i drobny. Stoki są obsługiwane przez 6 nowoczesnych wyciągów. Uludağ Naszą ostatnią propozycją jest jeden z najpopularniejszych i jednocześnie najbardziej luksusowy ośrodek narciarski w Turcji. Uludağ, bo o tym miejscu mowa, jest położony w pobliżu Bursy, w odległości ok. 200 km od Stambułu (co sprawia, że z dotarciem na miejsce nie ma żadnego problemu). Turcja - orient na stoku Nie wyobrażasz sobie zimy bez nart, co więcej, chciałbyś szusować nawet w środku lata? Ośrodki na sześciu kontynentach oferują jazdę w puchu po dziewiczych stokach, szaleństwo na śwież... Ośrodek oferuje 24 trasy o łącznej długości ok. 20 km. Poszczególne stoki charakteryzują się różnym stopniem trudności. Nie brakuje miejsc, w których odnajdą się osoby początkujące, ale bardziej wymagający narciarze mogą skorzystać z tras czerwonych i czarnych. Najdłuższa mierzy ok. 3 km. Nie można nie wspomnieć, że tamtejsze tereny obfitują w dziewicze stoki, idealne dla miłośników freeride'u. W ośrodku działa 14 wyciągów. To przede wszystkim koleje gondolowe i wyciągi krzesełkowe. Stoki masywu Uludağ są mocno nasłonecznione. W ciągu roku, występuje tam średnio 300 słonecznych dni. Sezon narciarski trwa 5 miesięcy (zaczyna się w grudniu), przy czym należy zaznaczyć, że najlepsze warunki do jazdy panują od stycznia do marca, kiedy na stokach utrzymuje się ok. 3-metrowa pokrywa śnieżna, zapewniająca świetne warunki do jazdy. Hotele oferują wysoki standard i właściwie wszystkie mieszczą się tuż przy stacjach. Większość z nich działa w formule all inclusive. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Stoki narciarskie na Słowacji – gdzie się wybrać na narty?
Jeżeli marzy ci się narciarski urlop poza granicami Polski, a alpejskie kraje z jakichkolwiek przyczyn nie są dla ciebie właściwą destynacją, dobrym wyborem może okazać się Słowacja. Stoki narciarskie u naszych południowych sąsiadów są przygotowane w sposób perfekcyjny, a tamtejsze ośrodki oferują naprawdę wysoki standard obsługi. No i te krajobrazy, których nie sposób zapomnieć!
W tym artykule: Tatrzańska Łomnica SKI PARK Kubínska hoľa PARK SNOW Donovaly Jasná Nizke Tatry Snow Paradise Wielka Racza-Oszczadnica Najlepsze regiony narciarskie na Słowacji są położone blisko granicy z Polską, więc z dotarciem na miejsce nie będzie najmniejszego problemu. Które z nich warto wziąć pod uwagę? Poniżej wymieniamy najciekawsze propozycje. Kurorty narciarskie na Słowacji oferują nowoczesną infrastrukturę, dość długie trasy zjazdowe o zróżnicowanym poziomie trudności i bardzo dobre warunki do jazdy. To wszystko brzmi niezwykle kusząco, a należy dodać, że za narciarski urlop u naszych południowych sąsiadów zapłacimy wyraźnie mniej niż w krajach alpejskich. Różnica w cenie może sięgnąć nawet 50 proc., więc Słowacja wydaje się być kuszącą propozycją dla wszystkich miłośników białego szaleństwa, którzy nie chcą spędzać zimowych ferii w Polsce. Tatrzańska Łomnica Gdzie na narty na Słowacji blisko granicy? Jeżeli zależy ci na skróceniu czasu podróży, wybierz Tatrzańską Łomnicę. To najwyżej położony ośrodek narciarski w słowackiej części Tatr i jednocześnie – jeden z najpopularniejszych, także wśród polskich narciarzy. Od polsko-słowackiej granicy dzieli go zaledwie 30 km, co sprawia, że podróż nie zajmie dużo czasu, zwłaszcza osobom wyruszającym z południa kraju. Słowackie Tatry tej zimy? Czemu nie! Zimą na nasze podróże często wybieramy odległe rejony, poszukując znakomicie przygotowanych stoków, śnieżnej atmosfery i atrakcji dla całej rodziny. Tymczasem takim regionem są właśnie... Ośrodek składa się z dwóch terenów narciarskich – Skalnate Pleso i Jamy. 13 nartostrad ma łączną długość ponad 12 km. Dominują trasy łatwe (niebieskie), z których korzystają przede wszystkim osoby początkujące, które dopiero zdobywają doświadczenie na stokach. W ośrodku znajdziemy też sporo czerwonych nartostrad, które są przeznaczone dla przynajmniej średniozaawansowanych narciarzy. Nie zabrakło też kilku czarnych tras dla najbardziej doświadczonych osób. Nartostrady są obsługiwane przez 13 nowoczesnych wyciągów. W ośrodku działają kolejki gondolowe, kanapy (8-, 6-, 4-, 3- i 2-osobowe) i wyciągi orczykowe. Nowicjusze mogą uczyć się pod czujnym okiem doświadczonej kadry instruktorskiej. Na miejscu można też wypożyczyć cały niezbędny sprzęt. Jak zagospodarować wolny czas? W chwili odpoczynku od szusowania, można wybrać się na lodowisko, zażyć odrobinę relaksu w kompleksie basenów z wodami termalnymi lub udać się do SPA. Osobom, które najlepiej czują się na łonie natury, polecamy wycieczkę trasą Jasná-Vrbické, która prowadzi do największego jeziora w Tatrach Niskich. SKI PARK Kubínska hoľa Przenosimy się na drugi najwyższy szczyt Magury Orawskiej. Nasza kolejna propozycja to SKI PARK Kubínska hoľa, położony w pobliżu Dolnego Kubina. To kolejny słowacki ośrodek narciarski, który cieszy się ogromną popularnością. Nic dziwnego, bo poza świetnie przygotowanymi trasami i nowoczesną infrastrukturą sportową, oferuje także niesamowite widoki na Magurę Orawską, Tatry Niskie i Zachodnie, Małą i Wielką Fatrę oraz Góry Choczańskie. To sprawia, że nie można nie docenić walorów tego niezwykle urokliwego miejsca. Na miłośników narciarstwa czeka tam 9 tras zjazdowych o łącznej długości 14 km. Początkujący mogą skorzystać z trzech tras niebieskich. Dla średniozaawansowanych przygotowano 2 trasy czerwone, a dla najbardziej doświadczonych – aż cztery czarne nartostrady. Nie można nie wspomnieć, że tamtejsze trasy są certyfikowane przez FIS. To jednoznacznie potwierdza ich perfekcyjne przygotowanie. Na miejscu działa też nowoczesny snowpark, w którym mogą wyszaleć się wszyscy miłośnicy jazdy na snowboardzie. Jak dobrać deskę snowboardową? Praktyczne wskazówki na co warto zwrócić uwagę Sporty zimowe zyskują coraz większą popularność. O ile narciarstwo zjazdowe wciąż jeszcze króluje na polskich stokach, to należy wyraźnie zaznaczyć, że coraz więcej miłośników biał... Ośrodek oddaje do dyspozycji gości 11 wyciągów. Dominują orczyki (9 wyciągów). Są też dwa wyciągi krzesełkowe. Na miejscu wypożyczymy cały niezbędny sprzęt narciarski, a najmłodsi mogą wziąć lekcje jazdy prowadzone przez certyfikowanych instruktorów. W dzień wolny od jazdy warto zwiedzić Zamek Orawski i Muzeum Wsi Orawskiej w Zuberecu. Polecamy też pieszą wycieczkę szlakami położonymi w pobliżu malowniczego Parku Narodowego Wielka Fatra. Najmłodszym z całą pewnością przypadnie do gustu Kids Park, gdzie prowadzone jest narciarskie przedszkole. Poza lekcjami jazdy, placówka oferuje także udział w animacjach i zabawach. PARK SNOW Donovaly Zestawienie obejmujące najciekawsze stoki narciarskie na Słowacji nie byłoby kompletne bez naszej kolejnej propozycji. PARK SNOW Donovaly to jeden z najlepiej przygotowanych ośrodków sportów zimowych, którego oferta zadowoli nawet najbardziej wymagających miłośników białego szaleństwa. Kompleks jest położony na pograniczu Tatr Niżnych, Wielkiej Fatry i Starohorskich Wierchów. Coś dla siebie znajdzie tam dosłownie każdy, bo poza trasami zjazdowymi, ośrodek oferuje także trasy slalomowe, biegowe i snowboardowe. 18 nartostrad legitymuje się łączną długością ok. 12 km. Przeważają trasy łatwe (13 oznaczonych kolorem niebieskim) i dla średniozaawansowanych (cztery oznaczone kolorem czerwonym). Jest też jedna czarna nartostrada. Większość nartostrad wyposażono w system sztucznego naśnieżania, więc nawet niesprzyjająca pogoda nie pokrzyżuje nikomu planów. Do dyspozycji gości oddano 17 nowoczesnych wyciągów. Poza orczykami i wyciągami krzesełkowymi, ośrodek oferuje także komfortową kolej kabinową. PARK SNOW Donovaly ma dobrą ofertę dla osób uprawiających narciarstwo alpejskie, ale nie rozczarowuje także wielbicieli biegówek. Całkowita długość tras biegowych to ok. 14 km. W nowoczesnym ośrodku narciarskim nie może zabraknąć wypożyczalni sprzętu. Wszystko, co jest potrzebne, by miło spędzić czas na stoku, można wypożyczyć na miejscu. W ośrodku działają też szkoły narciarstwa. W wolnych chwilach można przejechać się konnym lub psim zaprzęgiem, pojeździć na łyżwach i wybrać się na spacer w rakietach śnieżnych. Osoby, które szukają mocnych wrażeń także poza stokiem, powinny zdecydować się na przejażdżkę skuterem śnieżnym. Dla najmłodszych przygotowano największy w tej części Europy zimowy FUNPARK. Jasná Nizke Tatry Naszą kolejną propozycją jest największy słowacki ośrodek narciarski – Jasná Nizke Tatry. Wspaniały kurort jest położony w Liptowie, w samym sercu malowniczego Parku Narodowego Tatry Niskie. Jasná oferuje 41 nartostrad o łącznej długości przekraczającej 50 km. Najwięcej jest tras niebieskich, dedykowanych osobom początkującym. Szczególnie atrakcyjna jest 4-kilometrowa trasa turystyczna. Nie brakuje też tras czerwonych i charakteryzujących się najwyższym stopniem trudności tras czarnych. Nartostrady Vyhliadková i Zjazdárska są wyjątkowo wymagające, ale jeżeli to za mało, na zboczach Chopoka jest wiele miejsc, w których można uprawiać freeride. Ośrodek Jasná Nizke Tatry dysponuje 23 nowoczesnymi wyciągami. Narciarze mogą skorzystać z 10 orczyków, 8 wyciągów krzesełkowych i 5 kolejek kabinowych. Część stoków może być sztucznie naśnieżana, a jeden wyposażono w oświetlenie umożliwiające jazdę nocą. Snow Paradise Wielka Racza-Oszczadnica Nasze zestawienie zamyka Snow Paradise Wielka Racza-Oszczadnica. Malowniczo położony ośrodek znajduje się w granicach trzech miejscowości: Dedovka, Marguska i Laliki. Gdzie na narty za granicę – przegląd tras dla amatorów i doświadczonych narciarzy Polskie kurorty narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi ośrodkami, które oferują masę atrakcji. Mimo to, wiele osób decyduje się na spędzenie zimowego urlopu w jednej z zagranicznyc... Snow Paradise to idealne miejsce dla rodzin z dziećmi. Tamtejsze trasy niebieskie charakteryzują się łagodnym nachyleniem i dużą szerokością, co sprawia, że bez problemu poradzą sobie z nimi nawet początkujący. Bardziej doświadczeni narciarze mają do wyboru kilka tras czerwonych i jedną czarną. Ta ostatnia nie jest zbyt długa, za to bardzo wymagająca. Warto dodać, że niemal wszystkie nartostrady są wyposażone w system sztucznego naśnieżania, który zapewnia dobre warunki nawet przy niesprzyjającej pogodzie. Ośrodek dba też o miłośników nocnej jazdy, bo łączna długość oświetlonych tras to aż 2200 m. Stoki są obsługiwane przez 8 wyciągów. Poza wygodną koleją kabinową, do dyspozycji gości oddano wyciągi krzesełkowe i orczyki. Snow Park nie zawodzi także w kwestii oferty après-ski. Po szaleństwach na stoku można zrelaksować się w saunie, na basenie lub w fitness klubie. Jeżeli wolisz spędzać czas na świeżym powietrzu, koniecznie wypróbuj tamtejsze lodowisko. Nie można pominąć jednej z największych atrakcji tego miejsca. Mowa o najdłuższym w Europie Środkowej torze saneczkowym. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie jechać na narty w Szwecji? – najlepsze miejsca
Krajem, który ma najwięcej do zaoferowania w kwestii sportów zimowych jest Szwecja. Narty są tam niezwykle popularne, co nie pozostaje bez wpływu na ofertę zimowych kurortów. Zastanawiasz się, w którym ośrodku warto spędzić ferie? Poniżej wymieniamy najciekawsze propozycje.
W tym artykule: Riksgränsen Sälen Åre Vemdalen W kwestii popularności wśród narciarzy, Góry Skandynawskie pozostają w cieniu Alp czy Dolomitów. Nie oznacza to jednak, że nie warto brać ich pod uwagę jako miejsca na zimowy urlop. Panują tam świetne warunki, a infrastruktura narciarska, choć nie tak rozbudowana jak w krajach alpejskich, nie pozostawia nic do życzenia. Gdzie w Skandynawii panują wymarzone warunki do szusowania po stokach? Szwecja słynie ze wspaniałych zimowych warunków, ale miłośnicy białego szaleństwa stosunkowo rzadko wybierają tę destynację. To dość zaskakujące, bo mimo że tamtejsze ośrodki nie należą do największych, to są świetnie przygotowane i oferują wysoki standard. Nie można nie wspomnieć także o krajobrazach, od których nie sposób oderwać oczu. Osoby, które zdecydują się na wyjazd w Góry Skandynawskie, z całą pewnością nie będą rozczarowane, bo względnie niewielka popularność tamtejszych ośrodków ma jeszcze jedną zaletę – stoki nie są tam zbytnio zatłoczone. Warto wspomnieć, że narciarski urlop w Szwecji będzie też wyraźnie tańszy niż narty w Szwajcarii, bo obowiązujące tam ceny nie należą do przesadnie wygórowanych. Północne położenie gwarantuje długą, mroźną zimę, więc brak odpowiednich warunków jest tam mało prawdopodobny. Szwedzka część łańcucha Gór Skandynawskich biegnie od południowej aż do północnej części kraju i rozciąga się wzdłuż całej granicy z Norwegią. Takie ukształtowanie terenu sprawia, że nie brakuje tam miejsc, w których można zażyć solidną dawkę białego szaleństwa. Na północy przeważają niewielkie obszary narciarskie, w których doskonale odnajdą się osoby szukające spokojnych miejsc. Największe i najbardziej znane ośrodki są zlokalizowane w centralnej części kraju. Na południu przeważają niewielkie stacje. Gdzie na narty z dziećmi – 5 najlepszych rodzinnych ośrodków w Europie. Wybierając miejsce na rodzinny na wypad na narty z dziećmi, warto brać pod uwagę nie tylko odległość i atrakcje na miejscu, ale również oferty szkółek narciarskich i pakiety bezpieczeńs... To sprawia, że każdy znajdzie tam coś dla siebie. Nie można nie wspomnieć, że Szwecja potrafi zaskoczyć nie tylko miłośników narciarstwa zjazdowego. Ten piękny kraj spodoba się także osobom, które preferują biegi narciarskie. Brzmi zachęcająco? Przyjrzyjmy się zatem kilku ciekawym ośrodkom narciarskim w Szwecji. Riksgränsen Wycieczkę po szwedzkich stokach zaczynamy w wysuniętym najdalej na północ ośrodku narciarskim w Szwecji. Riksgränsen jest położony w odległości ok. 200 km od koła podbiegunowego. To miejsce znane jest z niesamowicie malowniczej scenerii, wyśmienitych warunków śniegowych i ze świetnie przygotowanych stoków. Znajdziemy tam 16 tras o różnym poziomie trudności. Ich łączna długość to ok. 20 km. Najdłuższa nartostrada mierzy 2 km. W Riksgränsen doskonale poczują się doświadczeni narciarze. Przeważają tam trasy dla osób średniozaawansowanych i zaawansowanych. Wymagające stoki stanowią 60 proc. całości, z czego 55 proc. tras ma oznaczenie czerwone, a 5 proc. czarne. Pozostałe obszary są dedykowane mniej doświadczonym narciarzom (15 proc. tras zielonych i 25 proc. niebieskich). Do dyspozycji gości oddano 6 wyciągów, w tym jedną kanapę trzyosobową i jedną dwuosobową. Nie jest to imponująca liczba, ale należy pamiętać, że Riksgränsen nie jest wielkim kurortem, gdzie w dolnej stacji ustawiają się kolejki dłuższe niż do kasy w dzień likwidacji sklepu. Sälen Z północy przenosimy się do centralnej części kraju, do Sälen. Położenie tego miejsca sprawia, że jest ono znacznie bardziej dostępne dla osób podróżujących ze Sztokholmu. Co zastaniemy na miejscu? Wszystko, co najlepsze, bo Sälen jest znacznie większym ośrodkiem sportów zimowych niż opisany wcześniej Riksgränsen. Działa tam sześć stacji narciarskich: Lindvallen, Kläppen, Hundfjället, Högfjället, Stöten i Tandadalen. Łączna długość tamtejszych tras przekracza 90 km, a najdłuższa mierzy 10 km. W sumie do dyspozycji narciarzy oddano 118 stoków. Z większości tras bez obaw mogą korzystać osoby początkujące. Miłośnikom białego szaleństwa, którzy dopiero rozpoczynają swoją przygodę z tym sportem, najbardziej sprzyja stacja Stöten. Aż 77 proc. tamtejszych stoków charakteryzuje się łagodnym nachyleniem i dużą szerokością. 55 proc. oznaczono kolorem zielonym, a 22 proc. – niebieskim. Warto podkreślić, że ciekawie prezentuje się też oferta dla osób, które czują się na stoku jak ryba w wodzie. Trasy czerwone stanowią 8 proc. wszystkich w Stöten, a czarne – aż 14proc. W całym Sälen działa 90 nowoczesnych wyciągów, w tym jedna ekspresowa kanapa, mogąca zmieścić do 6 osób, cztery 4-osobowe kanapy, dwie 3-osobowe i dwie 2-osobowe. Z przemieszczaniem się pomiędzy sektorami nie będzie zatem żadnego problemu. Sälen jest też rajem dla narciarzy biegowych. Tamtejsze trasy są doskonale przygotowane do uprawiania tego sportu. Nie jest to specjalnie zaskakujące, bo to właśnie tam mieści się linia startu jednych z najsłynniejszych zawodów biegowych. Mowa o Biegu Wazów, który rozgrywa zawsze w pierwszą niedzielę marca. Rodzaje nart – czym się różnią i do czego służą? Jakie rozróżniamy rodzaje nart? Poniżej wymieniamy najpopularniejsze odmiany „desek”. Coś dla siebie znajdą tam także snowboardziści i osoby uprawiające freestyle narciarski. W ośrodku działa aż dziewięć świetnie przygotowanych snowparków. Nawet najlepiej wytrenowani narciarze muszą znaleźć chwilę, by odpocząć od jazdy. Bez obaw, Sälen nie zawodzi także w kwestii oferty après-ski. Na miejscu działa wiele świetnych restauracji, w tym lokale oferujące tradycyjne dania kuchni regionalnej i w których grana jest muzyka na żywo. Można odwiedzić kino, galerię sztuki, zagrać w kręgle, wybrać się na kryty basen i do siłowni. W szwedzkim kurorcie nie może zabraknąć sauny. Najmłodszym spodoba się teollskogen, czyli las trolli. Zapewniamy, że leśna przeprawa obfituje w niesamowite przygody. Åre Kolejny wspaniały ośrodek sportów zimowych jest zlokalizowany w pobliżu Sälen. Åre, położony w środkowo-zachodniej części kraju, to bez cienia wątpliwości najnowocześniejszy kurort narciarski w Szwecji i jednocześnie – największy w całej Skandynawii. O klasie tego miejsca najlepiej świadczy fakt, że to właśnie tam rozgrywają się najbardziej prestiżowe zawody narciarskie. W 1954 i 2007 roku ośrodek był gospodarzem mistrzostw świata w narciarstwie alpejskim. Co jest mocną stroną Åre? Zacznijmy od pogody. Śnieg pokrywa tamtejsze stoki od grudnia aż do maja! W całej Europie ze świecą można szukać miejsca, które oferuje tak wyśmienite warunki. Po stronie plusów należy zapisać także perfekcyjnie przygotowane trasy. Dotyczy to wszystkich trzech stacji, które tworzą ten ośrodek: Åre Björnen, Duved i Tegefjäll. Łączna liczba tras zjazdowych przekracza 100, a ich całkowita długość to 110 km. W Åre można znaleźć stoki dostosowane do potrzeb narciarzy w każdym wieku i o każdym poziomie umiejętności. Początkujący mogą skorzystać z tras zielonych (20 proc.) i niebieskich (39 proc.). Bardziej doświadczone osoby mają do dyspozycji czerwone (36 proc.) i czarne (5 proc.) nartostrady. Warto wspomnieć, że na miejscu działają trzy snowparki. Jeden z nich to najnowocześniejszy tego typu obiekt w całej Szwecji. Ośrodek nie zawodzi też w kwestii dostępności wyciągów. W sumie jest ich 46, z czego trzy to wygodne koleje gondolowe. Do dyspozycji odwiedzających oddano także cztery ekspresowe kanapy 6-osobowe, dwie kanapy 8-osobowe, kanapę 4-osobową i 2-osobową. Jak przystało na nowoczesny kurort narciarski, Åre nie zawodzi oczekiwań gości także poza stokiem. Najbardziej oczywiste atrakcje to restauracje ze wspaniałą kuchnią, sauny, basen i siłownia. Jeżeli to za mało, można spróbować łowienia ryb w przeręblu i przejechać się psim lub konnym zaprzęgiem. Jeżeli mocnych wrażeń szukasz nie tylko na stoku, z całą pewnością ucieszy cię wiadomość, że w ośrodku można uprawiać paralotniarstwo, snowkiting i ice karting. Można też wypożyczyć skutery śnieżne. Vemdalen Naszą ostatnią propozycją jest ośrodek narciarski położony między Sälen i Åre. Vemdalen to kolejny kurort, w którym panują wyśmienite warunki do jazdy na nartach. Pierwsi goście pojawiają się tam już w październiku, a sezon kończy się dopiero w maju. Podróż do Szwecji. 3 pomysły na niezapomniane wakacje za Bałtykiem. Kolej z piwnym wagonem, joga za kołem polarnym i coroczne święto raków. Podróż do Szwecji nie musi być banalna. W ośrodku działają trzy stacje narciarskie: Vemdalsskalet, Björnrike i Klövsjö-Storhogna. Łącznie oferują 58 tras o całkowitej długości 49 km. Dla kogo są przeznaczone? Dosłownie dla wszystkich, bo w Vemdalen proporcje tras łatwych i trudnych są niemal idealnie wyważone (z niewielką przewagą tych pierwszych). 32 proc. stoków oznaczono kolorem zielonym, a 28 proc. – niebieskim. Trasy czerwone stanowią 23 proc. ogółu, natomiast czarne – 17 proc. Warto wspomnieć, że przy każdej stacji działa snowpark. Łączna liczba wyciągów to 43. W Vemdalen nie znajdziemy wygodnej kolei gondolowej, ale w ośrodku tych rozmiarów nie jest to duży problem. Nie zabrakło za to 4- i 2-osobowych kanap. Oferta après-ski nie jest tak bogata jak w Åre. Nie oznacza to jednak, że w Vemdalen „wieje nudą”, nic z tych rzeczy. Na miejscu działają sauny (co w Szwecji nie jest żadną niespodzianką), jest SPA i kryty basen. Malownicze krajobrazy zachęcają do przejażdżki konnym lub psim zaprzęgiem, a wędkarze mogą wybrać się na połów w przeręblu. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.