Andrzej Bargiel znów dokonał niemożliwego. Zjechał na nartach z Mount Everestu bez tlenu!
Polski skialpinista Andrzej Bargiel jako pierwszy w historii wszedł na Mount Everest i zjechał z niego na nartach do wysokości bazy (ok. 5364 m n.p.m.). I dokonał tego bez wspomagania tlenem! To przełomowy moment w światowym skialpinizmie i kolejne nieprawdopodobne osiągnięcie Polaka.
– To jeden z ważniejszych kroków w mojej sportowej karierze. Zjazd z Everestu bez tlenu był dla mnie marzeniem, które dojrzewało latami. Wiedziałem, że trudne jesienne warunki i poprowadzenie linii zjazdu przez lodowiec Khumbu to największe wyzwanie, z jakim mogę się zmierzyć. Dzięki wsparciu Red Bulla i teamu moje marzenie w końcu stało się rzeczywistością – powiedział Andrzej Bargiel po zjeździe. Ekstremalne warunki i strefa śmierci Atak szczytowy okazał się trudniejszy, niż zakładano. 22 września 2025 r. Bargiel wspinał się z obozu czwartego, położonego na wysokości ok. 7900 m n.p.m. Świeży śnieg utrudniał torowanie trasy i wydłużył wspinaczkę. Polak 16 godzin spędził w tzw. strefie śmierci (na wysokości powyżej 8000 m n.p.m.), nie korzystając przy tym z dodatkowego tlenu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/09/Andrzej-Bargiel-w-drodze-na-szczyt-Mount-Everest-fot.-Pasang-Rinzee-SherpaRed-Bull-Content-Pool-248965b.jpeg" width="1280" height="720" alt="Andrzej Bargiel w drodze na szczyt Mount Everest fot. Pasang Rinzee Sherpa/Red Bull" title="Andrzej Bargiel w drodze na szczyt Mount Everest fot. Pasang Rinzee Sherpa_Red Bull Content Pool" /> – Jeżeli spojrzy się na fizjologię człowieka przy tak małej ilości tlenu w powietrzu to to, czego dokonał Andrzej, przekracza ludzkie możliwości – skomentowała wyczyn lekarka wyprawy, dr Patrycja Jonetzko. Bargiel na szczycie najwyższej góry świata spędził zaledwie kilka minut, po czym przypiął narty i rozpoczął historyczny zjazd, ścigając się z zachodzącym słońcem. Na wysokości obozu drugiego (ok. 6400 m n.p.m.) zastała go noc, uniemożliwiająca bezpieczny zjazd. Zatrzymał się w obozie i poczekał do wschodu słońca. Następnie w fenomenalnym stylu pokonał lodowiec Khumbu bez korzystania z liny i poręczówek i zakończył zjazd na wysokości bazy. Niezwykły wkład Bartka Bargiela Niemal równie niezwykły jak wyczyn Andrzeja jest wkład jego brata, Bartka Bargiela. Specjalna linia zjazdu, opracowana przez niego z użyciem drona, przebiegała przez południową ścianę Mount Everestu. – Samo nawigowanie w tak trudnym terenie było dla mnie sporym wyzwaniem. (…) Najtrudniejszymi momentami były przejazdy przez grań i lodowiec. Kiedy Andrzej pokonał te fragmenty, odetchnąłem – mówi Bartek Bargiel. To nie był pierwszy raz – długa historia wyzwania Plany zjazdu z najwyższej góry świata pojawiły się kilka lat temu. Pierwszą ekspedycję w 2019 roku przerwał ogromny serak (lodowa bryła) zawieszony nad lodowcem Khumbu. Kolejną wyprawę, w 2022 roku, przerwano ze względu na zagrażającą bezpieczeństwu śnieżycę. Przy trzecim podejściu wreszcie się udało. Zespół Andrzeja Bargiela tworzyli: Tomasz Gaj (kierownik wyprawy), Patrycja Jonetzko (lekarz), Piotr Sadowski (fizjoterapeuta), Jan Gąsienica-Roj (kierownik ds. bezpieczeństwa), Dariusz Załuski (wsparcie sportowe, operator kamery), Maciej Sulima (operator kamery), Bartek Bargiel (operator drona), Bartek Pawlikowski (fotograf). Sportowy gigant z Łętowni Andrzej Bargiel ma 37 lat. Urodzony w Łętowni (woj. małopolskie), od najmłodszych lat związany był z górami i sportem. To wielokrotny mistrz Polski i reprezentant kraju w narciarstwie wysokogórskim. Na arenie międzynarodowej zasłynął jako pionier ekstremalnych zjazdów z najwyższych szczytów świata, wyznaczając nowe granice w himalaizmie i narciarstwie. Najważniejsze osiągnięcia Bargiela to: K2 (2018) – pierwszy i jedyny w historii pełny zjazd na nartach Śnieżna Pantera (2016) – rekord zdobycia 5 najwyższych szczytów byłego Związku Radzieckiego (30 dni) Broad Peak (2015) – pierwszy w historii zjazd na nartach Manaslu (2014) – pierwszy zjazd Polaka na nartach, rekordowy czas wejścia i zjazdu (21 h i 14 min) Shiszapangma (2013) – pierwszy zjazd Polaka na nartach z centralnego wierzchołka Źródło: Everest Ski Challenge Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Stanisław Marusarz w historii zapisał się skokami. Nie tylko tymi na ukochanych nartach
Stanisław Marusarz startował na arenach narciarskich konkurencji przez ponad 30 lat, i to z wielkimi sukcesami. Brał udział w pięciu olimpiadach. A prócz tego zasłużył na krzyż Virtuti Militari i pamięć potomnych jako bohaterski uczestnik ruchu oporu. Tatrzański kurier wsławiony brawurową ucieczką z rąk hitlerowców. Tak przeszedł do historii.
Spis treści: Stanisław Marusarz – dominator Sukcesy za granicą Na szlakach tatrzańskich kurierów Skoki życia Powojenne uznanie Znając historię życia Stanisława Marusarza, można by zażartować, że musiał urodzić się z nartami na nogach. W jego góralskim domu nart jednak nie było. Na świat przyszedł 18 czerwca 1913 r. w niezamożnej rodzinie Heleny i Jana, z zawodu gajowego. Pociąg do dwóch desek odkrył w sobie jako dziesięciolatek. Ponieważ w domu się nie przelewało, odpowiedzią na rodzącą się pasję musiała być własna pomysłowość. Pierwsze narty Stanisław Marusarz zrobił własnoręcznie, z pomocą brata Jana. Powstały z jesionowych desek, a do butów przywiązywane były rzemykami. Małe skocznie Staś też urządzał sobie sam. Miał jednak naturalne predyspozycje, talent, upór i góralską zadziorność, szybko zaczął się więc w świecie sportowym wyróżniać. Pierwsze prawdziwe narty też zawdzięczał własnym wysiłkom – dostał je w nagrodę za trzecie miejsce w zawodach juniorów w Zakopanem. Był bardzo wszechstronny i uprawiał wszystkie rodzaje narciarstwa: biegowe, alpejskie i skoki. Zdecydowanie preferował jednak te ostatnie. Na prawdziwej zakopiańskiej skoczni, Jaworzynce, pierwszy skok oddał jako 13-latek. „Przed oczami stanęły mi chyba wszystkie kaleki, jakie widziałem w życiu. Strach zabił całą emocję skoku” – wspominał. Ale pokonał strach, zarówno w tej, jak i wielu jeszcze sytuacjach, w jakich postawił go los. Bo jak wspominał, skoki dawały mu przede wszystkim pozytywne emocje. Stanisław Marusarz – dominator W 1931 r. po raz pierwszy został wicemistrzem Polski w skokach. Był to wstęp do długiego okresu dominacji, bo rok później został już mistrzem kraju, a potem powtarzał ten sukces w latach 1933, 1935, 1936, 1937, 1939, 1946, 1948, 1949, 1951, 1952. To same tylko skoki narciarskie. A przecież były jeszcze tytuły w innych dyscyplinach: zjeździe (1931, 1933, 1936, 1939), kombinacjach: norweskiej (1932, 1935, 1936, 1946) i alpejskiej (1933) oraz sztafecie 5x10 km (1933 rok). W sumie 21 tytułów. W 1938 r. został najlepszym sportowcem Polski w plebiscycie „Przeglądu Sportowego”. W lutym 1939 r. w na mistrzostwach świata w narciarstwie klasycznym Zakopane zobaczyło międzywojenną odsłonę skokomanii. Coś, co kolejny raz Polska mogła obserwować dopiero w trakcie kariery Adama Małysza. Na widownię ściągnęło wtedy ponad 25 tys. ludzi. Maksymalnie zapełnione były wszystkie kwatery nie tylko w Zakopanem, ale i całej okolicy. Kibice byli przekonani, że pod Tatrami, na rodzinnej ziemi, Marusarz zatriumfuje. Niestety, Stanisław nie osiągnął tam wyniku, jakiego powszechnie oczekiwano. Skakał bowiem kilka tygodni po złamaniu obojczyka i zerwaniu przyczepu mięśnia barkowego, o czym publiczność nie wiedziała. Kontuzji nabawił się w trakcie treningu. Mimo to zajął piąte miejsce w skokach i siódme w kombinacji norweskiej. Biorąc pod uwagę okoliczności trzeba to uznać za wielkim wyczynem, ale oczywiście nikogo on nie usatysfakcjonował. Sukcesy za granicą Na krajowym podwórku Marusarz bezapelacyjnie królował, ale sukcesy odnosił też za granicą. W 1935 r. w Planicy pobił rekord świata, oddając skok na odległość 87,5 m. A zaraz potem go poprawił. I to jak – skacząc na 97 m (był to zarazem rekord Polski, który utrzymał się przez 20 lat). Został także międzynarodowym mistrzem Jugosławii, Niemiec i Czechosłowacji. W 1938 r. podczas mistrzostw świata w fińskim Lahti skakał najdalej (66 i 67 m), ustanawiając rekord skoczni. Jego norweski rywal skoczył 63,5 i 64, ale sędziowie, ku zdumieniu konkurentów, uznali, że to właśnie Norweg wygrał, dając mu… 0,2 punktu więcej. Ewidentnie skrzywdzony tym werdyktem Marusarz został więc formalnym wicemistrzem, ale moralnym mistrzem świata. I pierwszym polskim medalistą imprezy tej rangi. Nasz słynny skoczek startował na czterech zimowych olimpiadach – w 1932, 1936, 1948 i 1952 (miał wtedy 39 lat!). Na piątej, w 1956 r., był przedskoczkiem. Gdyby nie wojna, z pewnością dołożyłby do tej listy kolejne dwie. Ciekawym i wartym wspomnienia epizodem w jego karierze był występ podczas Turnieju Czterech Skoczni w bawarskim Garmisch-Partenkirchen w 1966 r. Organizatorzy poprosili wówczas polskiego mistrza o oddanie pokazowego skoku, a Marusarz nie odmówił. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że miał wówczas 53 lata, a od dziewięciu nie był czynnym zawodnikiem. Mimo to – w garniturze i pod krawatem – skoczył 66 m nienagannym stylem, wywołując aplauz publiczności. Jak potem wspominał, najbardziej starał się skoczyć elegancko. A skoczył, żeby pokazać Niemcom, którzy skazali go na śmierć, że żyje i jest w dobrej formie. Na szlakach tatrzańskich kurierów Wybuch II wojny światowej zepchnął sport w cień. Cała rodzina Marusarzów zaangażowała się w działania konspiracyjne. I zapłaciła za to wysoką cenę. Jedna siostra Stanisława, Zofia, po aresztowaniu trafiła do obozu koncentracyjnego Ravensbruck, gdzie spędziła 5 lat, do końca wojny. Druga, 23-letnia Helena, po wpadce została rozstrzelana. Stanisław, który tak jak Jan i Helena został tatrzańskim kurierem, bliski był podzielenia losu sióstr. Kurierzy szlakami wytyczonymi przez podziemie przemycali dokumenty, pieniądze i ludzi pomiędzy okupowanym krajem a polskimi siłami zbrojnymi i rządem emigracyjnym na Zachodzie. Droga wiodła przez Słowację na Węgry, skąd przez Jugosławię przedostawali się na Zachód. Kurierzy musieli się charakteryzować odpornością psychiczną, byli bowiem tropieni zarówno przez gestapo, jak i słowacką żandarmerię. Marusarza do tej roli predysponowała tężyzna fizyczna, mistrzowskie umiejętności jazdy na nartach, znajomość gór i siła charakteru. Ta ostatnia okazała się kluczowa. Skoki życia Stanisław Marusarz został w Szczyrbskim Plesie schwytany przez słowackich żandarmów, którzy zawiadomili Niemców, chcąc im pojmanego przekazać. Ten zdołał jednak uciec, wyskakując przez znajdujące się na pierwszym piętrze okno strażnicy. Wiedział już, że nie jest bezpieczny i może zostać aresztowany, dlatego postanowił uciekać z żoną Ireną (pobrali się w listopadzie 1939 r.) na Węgry. Niestety, tuż przed madziarską granicą oboje zostali aresztowani. Stanisława przewieziono do katowni gestapo w Zakopanem, gdzie był torturowany. Potem do więzienia na Montelupich w Krakowie, gdzie wylądował w celi śmierci. Tam znowu oddał skok życia, i to dosłownie. Przecisnął się przez wygięte kraty, wskoczył z drugiego piętra, a potem sforsował czterometrowy więzienny mur zwieńczony drutem kolczastym. W ucieczce brali udział także inni towarzysze z jego celi, ale zostali zastrzeleni. Ujść z życiem udało się tylko Marusarzowi i Aleksandrowi Bugajskiemu. Stanisław w czasie ucieczki został ranny w udo. Mimo to zdołał pieszo dotrzeć do Zakopanego. Stamtąd po raz drugi spróbował przedostać się na Węgry. Tym razem z sukcesem. Powojenne uznanie W 1947 r. kolega sportowiec żartobliwie nazwał Stanisława Marusarza „Dziadkiem” – i ten pseudonim doskonale się przyjął. Zwłaszcza, że Marusarz był sportowym fenomenem, zawodnikiem, który skakał przez 30 lat. Trudno o przykład równie długiej kariery sportowej na wysokim poziomie. Po wojnie stał się osobą publiczną. Znanym działaczem sportowym, trenerem i kierownikiem zakopiańskich skoczni. Postacią uhonorowaną licznymi orderami, w tym Virtuti Militari, za bohaterską postawę w czasie okupacji. W 1969 r. został narciarzem 50-lecia Polskiego Związku Narciarskiego. W 1989 r. jego imieniem nazwano zakopiańską skocznię Wielka Krokiew. Jak powiedział nasz bohater, sam talent nie wystarczy. „Trzeba się uczyć i ustawicznie pracować nad sobą. Nie wolno się zrażać początkowymi niepowodzeniami. Sukcesy nie przychodzą łatwo”. Stanisław Marusarz zmarł 29 października 1993 r. w trakcie przemowy na pogrzebie Wacława Felczaka, jego dowódcy z konspiracji, na Pęksowym Brzyzku. Sam spoczął na tym samym zakopiańskim cmentarzu. Źródło: olimpijscy.pl
Tutaj pojeździsz na nartach najdłużej w Polsce! Zieleniec Ski Arena to miejsce wyjątkowe
Położona w polskich Sudetach stacja Zieleniec Ski Arena udowadnia, że na nartach i snowboardzie da się pojeździć nie tylko w Alpach.
Spis treści: Zieleniec Ski Arena – gdzie się znajduje? 28 km tras narciarskich w Zieleńcu Zieleniec – infrastruktura Uzdrowiska Kłodzkie Główny Szlak Sudecki Ile to kosztuje? To tutaj najdłużej w Polsce utrzymuje się śnieg, a pojeździć da się nawet wczesną wiosną. Ale nie tylko to przyciąga do ośrodka Zieleniec Ski Arena narciarzy z całej Polski i z zagranicy. Zieleniec Ski Arena – gdzie się znajduje? Zieleniec Ski Arena to miejsce szczególne. Położony w Kotlinie Kłodzkiej, w samym sercu Sudetów, jest częścią popularnego uzdrowiska Duszniki-Zdrój. To jeden z największych i najnowocześniejszych ośrodków narciarsko-snowboardowych w Polsce. Znany jest z tego, że nawet w dobie postępującego ocieplania klimatu śnieg tutaj utrzymuje się średnio aż przez 150 dni w roku. Często więc nawet gdy w centrum Dusznik o białym puchu wszyscy zdążyli już zapomnieć, tam leży on jeszcze długo. Wpływ na to ma tutejszy mikroklimat, ale też wysokość, na której rozpięty jest ten kompleks. Najwyżej położone stoki znajdują się na wysokości nawet 1015 m n.p.m., te położone najniżej – na 800 m n.p.m. A gdy śniegu jednak brakuje, do pracy ruszają liczne w Zieleńcu armatki, produkujące setki kilogramów puchu w krótkim czasie. Samochodem z Wrocławia dotrzemy tu w dwie godziny, z Dusznik-Zdroju w około 20 minut – krętą drogą przez gęsty las. Częściowo prowadzi ona wzdłuż granicy polsko-czeskiej. Już na szczycie wzniesienia zobaczyć można budynki ośrodka, a także coraz liczniejsze tu hotele i pensjonaty, z których okien roztacza się wspaniała panorama Gór Orlickich i Bystrzyckich. 28 km tras narciarskich w Zieleńcu Trasy narciarskie znajdują się po obu stronach drogi krajowej nr 389, która dzieli zarówno wieś Zieleniec, jak i ośrodek narciarski na dwie części. Co ważne, pomiędzy poruszanie się pomiędzy nimi jest możliwe bez zdejmowania nart – dzięki dwóm naśnieżanym kładkom oraz wyciągom. Znaleźć je można przy kolei linowej nr 2 (Winterpol „Piątka”), a także przy Skyway Express Nartorama (N2). Zieleniec Ski Arena oferuje 28 kilometrów tras o różnych poziomach trudności. Od łagodnych stoków, po strome i wymagające zbocza. Opadające na północną stronę stoki przez całą zimę gwarantują bardzo dobre warunki do jazdy. Nie tylko zresztą dla narciarzy i snowboardzistów, ale też saneczkarzy. Za sprawą unikatowego ukształtowania terenu udało się tu stworzyć ośrodek, który spełnia wymagania turystów o różnym poziomie sportowym. Zaawansowani znajdą tu trasy dostarczające dużej dawki adrenaliny, początkujący – ośle łączki i łagodne zbocza, doskonałe do nauki. Swoje miejsce znajdą tu również wieloosobowe rodziny. Z całej tej infrastruktury korzystać można dzięki jednemu karnetowi, który kupić można w kasach Ski Areny albo poprzez stronę internetową www.zieleniec.pl. Zieleniec chwali się 29 wyciągami, na które składa się m.in. 6 nowoczesnych wyciągów kanapowych, ale też kilka orczyków. Co ważne, korzystać z nich można niemal od rana do późnych godzin wieczornych dzięki systemowi oświetlenia tras. Warto wypatrywać promocyjnych cen karnetów na nocne jazdy. Zieleniec – infrastruktura Po obu stronach drogi nr 389 rozłożyło się zielenieckie miasteczko narciarskie, w którym znajdziemy kilka dużych parkingów (w dużej części – darmowych!), liczne hotele i pensjonaty, kawiarnie i restauracje. Coraz więcej powstaje tu też placów zabaw i innych atrakcji dla dzieci, co dobrze ilustruje politykę rozwoju Zieleńca jako kompleksu familijnego. Warto szukać promocyjnych ofert, tzw. free ski, czyli opcji noclegowych w ramach których mamy za darmo karnet narciarski. Uzdrowiska Kłodzkie Po emocjach narciarskich warto odwiedzić okoliczne miejscowości uzdrowiskowe: Duszniki-Zdrój, Polanicę-Zdrój czy Kudowę-Zdrój. W każdej z tych miejscowości znajdziemy domy zdrojowe ze źródłami leczniczych wód, a także atrakcyjną architekturę i restauracje z lokalną kuchnią. Bryluje w tym zwłaszcza położona na granicy polsko-czeskiej Kudowa. Warto poznać kulturę i historię tych miejsc. A jest co poznawać! Przykładowo dzieje Dusznik sięgają przełomu X i XI wieku, kiedy to w tym miejscu wzniesiono drewnianą warownię. Przez wieki te tereny przechodziły z rąk do rąk. Nie przypadkiem wytropimy tu silne wpływy czeskie czy niemieckie. Latem warto przyjechać w te okolice na rower. Albo na kajaki – na dzikiej rzece Orlicy, która, jako dopływ Łaby, należy do zlewiska Morza Północnego. Główny Szlak Sudecki Warto też wiedzieć, że przez Góry Orlickie i Bystrzyckie, w tym przez Zieleniec wiedzie Główny Szlak Sudecki. Rozpoczyna się w Świeradowie-Zdroju, a kończy w Prudniku. Wiedzie on przez wszystkie masywy i pasma górskie Sudetów. Jego całkowita długość to prawie 440 km. Jego przejście to poważne wyzwaniem nawet dla doświadczonych piechurów. Ile to kosztuje? Kompleks narciarski Zieleniec Ski Arena pomiędzy 20 grudnia a 9 marca czynny jest codziennie pomiędzy 9 a 20. Bilet normalny na 5 godzin jazdy – 135 zł (ulgowy 115 zł). 4 godziny jazdy po godz. 16 – 100 zł (90 zł ulgowy). Karnet trzydniowy to wydatek 410 zł (345 zł ulgowy), a karnet na sześć dowolnych dni – 860 zł (730 zł ulgowy). Nasz autor Maciej Wesołowski Redaktor prowadzący „National Geographic Traveler". Reporter. Autor książek, m.in.: „Szpagat w pionie. W drodze przez Indie" i „Cafe Macondo. Reportaże z Kolumbii"
Kim była Helena Marusarzówna? To mistrzyni narciarstwa, kurierka, patriotka
Helena Marusarzówna była wybitną polską narciarką, której karierę przerwała druga wojna światowa. Urodzona i wychowana w Zakopanem, świetnie poruszająca się na nartach, była idealną kandydatką na kurierkę tatrzańską. Przenosiła dokumenty i informacje poza granice kraju. Działalność konspiracyjna doprowadziła do rozstrzelania jej przez gestapo. Miała wówczas zaledwie 23 lata.
Spis treści: Kim była Helena Marusarzówna? Wszechstronna narciarka Kurierka tatrzańska Śmierć Heleny Marusarzówny Helena Marusarzówna jest ikoną polskiego narciarstwa i ikoną ruchu oporu. Urodzona i wychowana w rodzinie o silnych tradycjach sportowych i patriotycznych, podążyła ścieżką wytyczoną przez starszego brata, wybitnego skoczka narciarskiego i kuriera Armii Krajowej – Stanisława Marusarza. Kim była Helena Marusarzówna? Helena Marusarzówna urodziła się 17 stycznia 1918 roku w Zakopanem jako córka Marcina i Heleny Marusarzów. Rodzina była ściśle związana z kulturą i tradycjami Podhala. Ojciec, Marcin Marusarz był góralskim cieślą i przewodnikiem tatrzańskim. Wychowywał swoje dzieci w duchu miłości do gór, narciarstwa i tradycji Podhala. Przekazał im zasady odwagi, hartu ducha i silnej więzi z ojczyzną. Matka, Helena Marusarzowa (z domu Stępień) dbała o dom i wychowanie dzieci. Helena była najmłodszą z rodzeństwa i wzrastała wśród utalentowanych braci i sióstr. Pierwszym z rodzeństwa był urodzony w 1913 r. Stanisław Marusarz. Był jednym z najbardziej znanych polskich narciarzy oraz skoczków narciarskich. Wielokrotny mistrz Polski i olimpijczyk. Po wybuchu II wojny światowej zaangażował się w działalność konspiracyjną i został kurierem tatrzańskim. Jego postawa wywarła ogromny wpływ na życie i decyzje Heleny, w tym na dołączenie do grona kurierów tatrzańskich. Pozostałe z czworga rodzeństwa to Józef Marusarz, sportowiec i ratownik górski oraz Janka Marusarzówna, która skupiła się na kultywowaniu rodzinnych tradycji. Cała zakopiańska rodzina Marusarzów była mocno zakorzeniona w tradycji góralskiej, pielęgnowała kulturę Podhala oraz patriotyzm. Wszyscy członkowie rodziny podzielali miłość do gór i sportu, a także wiarę w potrzebę walki o wolność Polski. To właśnie w tym duchu Helena wyrosła na osobę odważną, zdeterminowaną i oddaną zarówno swojej pasji, jak i ojczyźnie. Wszechstronna narciarka Helena Marusarzówna była jedną z najwybitniejszych polskich narciarek okresu międzywojennego, odnoszącą sukcesy zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej. Jej kariera sportowa rozwijała się w latach 30. XX wieku, kiedy stała się wielokrotną mistrzynią Polski i znaną zawodniczką w dyscyplinach narciarskich. Najważniejsze osiągnięcia sportowe Heleny Marusarzówny: Helena zdobyła aż 7 tytułów mistrzyni Polski w narciarstwie, dominując w biegach narciarskich oraz w kombinacji alpejskiej (która łączyła zjazd i slalom); jej sukcesy obejmowały biegi na różnych dystansach, co świadczyło o jej wszechstronności i wytrzymałości; reprezentowała Polskę na zawodach międzynarodowych, w tym Mistrzostwach Świata FIS w narciarstwie klasycznym. Startowała w biegach narciarskich, mierząc się z najlepszymi zawodniczkami z Europy; choć na arenie międzynarodowej rywalizowała głównie z zawodniczkami z krajów skandynawskich (które dominowały w tej dyscyplinie), udało jej się uzyskać wysokie miejsca, co budziło podziw; w 1935 roku wzięła udział w międzynarodowym rajdzie narciarskim w Czechosłowacji. Był to jeden z jej najważniejszych sukcesów zagranicznych. Zajęła drugie miejsce, co było ogromnym osiągnięciem dla polskiego narciarstwa. Pokazała wtedy, że Polki mogą konkurować z zawodniczkami z krajów, gdzie narciarstwo było bardziej rozwinięte; była członkinią klubu SN PTT Zakopane (Sekcja Narciarska Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego), w którym trenowała wraz z innymi wybitnymi narciarzami; brała udział w licznych zawodach drużynowych, reprezentując klub i Polskę; Helena była nie tylko biegaczką narciarską, ale także z powodzeniem startowała w konkurencjach alpejskich, takich jak zjazd i slalom, co wyróżniało ją spośród innych zawodniczek tamtych czasów. Kurierka tatrzańska Helena Marusarzówna była znana z niezwykłej determinacji, wytrzymałości i ducha walki. Trenowała w trudnych warunkach górskich, co budowało jej siłę i odporność. Dzięki temu była w stanie rywalizować na najwyższym poziomie, mimo że infrastruktura sportowa w Polsce w tamtych czasach była znacznie mniej rozwinięta niż w krajach skandynawskich czy alpejskich. Jej osiągnięcia były inspiracją dla młodszych pokoleń narciarek. Po wybuchu II wojny światowej Helena zaangażowała się w działalność konspiracyjną jako kurierka tatrzańska komórki „Zagroda” Oddziału Łączności Konspiracyjnej KG SZP-ZWZ do bazy „Romek” w Budapeszcie. Przenosiła meldunki i informacje przez granicę, wykorzystując swoje narciarskie umiejętności i doskonałą znajomość górskiego terenu. Działała w strukturach Związku Walki Zbrojnej, czyli późniejszej Armii Krajowej. Przenosiła poza granice Polski meldunki, informacje i dokumenty. Pomagała też w ucieczce tym, którym groziło aresztowanie przez gestapo. Śmierć Heleny Marusarzówny Helena Marusarzówna została zatrzymana w marcu 1940 roku przez słowacką żandarmerię i przekazana Gestapo. Przetrzymywano ją w Muszynie, Nowym Sączu, zakopiańskim „Palace” – siedzibie Gestapo – a także w Tarnowie i w krakowskim więzieniu na Montelupich. Pomimo wielokrotnych tortur, nie ujawniła żadnych tajnych informacji. Niemniej jednak Gestapo, przeszukując jej bagaż, natrafiło na list napisany po węgiersku, który po dłuższym czasie powiązano z osobą Stefanii Hanauskówny. Helena została rozstrzelana 12 września 1941 roku w Pogórskiej Woli koło Tarnowa. Według innej wersji wydarzeń egzekucja miała miejsce 23 lipca 1941 roku w lesie Kruk w Skrzyszowie, gdzie zginęła wraz z Janiną Bednarską, Stefanią Hanauskówną i trzema innymi kobietami. Miała wówczas zaledwie 23 lata. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Bronisław Czech to jeden z najwszechstronniejszych narciarzy. Wyniósł polskie sporty zimowe na europejski poziom
Bronisław Czech aż dwadzieścia cztery razy sięgał po laur mistrza Polski w konkurencjach narciarskich i trzykrotnie reprezentował kraj na zimowych igrzyskach olimpijskich. Nic dziwnego, że w historii sportu zapisał się jako jeden z najwszechstronniejszych narciarzy okresu międzywojennego. Swoim nieprzeciętnym talentem wyniósł Polskę do rangi poważnego gracza na europejskiej arenie sportów zimowych. Przyjrzyjmy się nieco bliżej temu niezwykłemu człowiekowi.
Spis treści: Kim był Bronisław Czech? Życiorys Bronisława Czecha Zesłanie do Auschwitz i śmierć Bronisława Czecha O Bronisławie Czechu nie można powiedzieć, że był urodzonym sportowcem. Jako młody chłopak nie wyróżniał się wzrostem, a od swoich rówieśników odstawał także pod względem siły fizycznej. Miał jednak w sobie coś, co pozwoliło mu wspiąć się na sam szczyt – niezłomną wolę, żelazną dyscyplinę i hart ducha. Dzięki tym cechom odnosił poważne sukcesy w sporcie wyczynowym. Jak na ironię, te same cechy sprowadziły na niego śmierć. Gdyby po wybuchu II wojny światowej przyjął propozycję byłego trenera narciarstwa, być może doczekałby starości. Stało się jednak inaczej. Kim był Bronisław Czech? Bronisława Czecha pamiętamy przede wszystkim jako najwybitniejszego (obok fenomenalnego Stanisława Marusarza) polskiego narciarza okresu międzywojennego. Nie można jednak nie wspomnieć, że był także utalentowanym taternikiem, ratownikiem górskim, pilotem szybowca i instruktorem szybownictwa, żeglarzem, lekkoatletą i instruktorem narciarstwa. Człowiek wielu talentów? Tak, i to dosłownie, bo Bronisław Czech był nie tylko sportowcem, ale także artystą. Tworzył poezję, malował na szkle, grał na akordeonie i skrzypcach. Był także niezłomnym patriotą. Gdy w 1939 roku Niemcy napadły Polskę, bez wahania dołączył do konspiracji. Otrzymał propozycję, dzięki której mógł ocalić życie, ale pozostał wierny patriotycznym ideałom, mimo że wiedział, iż odmowę przypłaci zesłaniem do obozu śmierci. Życiorys Bronisława Czecha Bronisław Czech urodził się 25 lipca 1908 roku w Zakopanem. Był trzecim dzieckiem Józefa, mechanika kotłowego i palacza w Wodoleczniczym Zakładzie doktora Andrzeja Chramca, i Stanisławy z Namysłowskich, utalentowanej hafciarki. W wieku sześciu lat rozpoczął naukę w Ludowej Szkole Męskiej na ulicy Nowotarskiej w Zakopanem. Był zdolnym uczniem, który wyróżniał się wynikami w nauce. Jako dziesięciolatek zaczął uczyć się w prywatnym gimnazjum w willi „Liliana”. Nauki jednak nie ukończył. Wynikało to z faktu, że czesne, jakie trzeba było uiszczać, przekraczało możliwości finansowe Czechów. Od 1924 do 1927 roku uczył się w Szkole Przemysłu Drzewnego w Zakopanem, najpierw ślusarstwa, później ciesielstwa. W latach 1932–1934 był wolnym słuchaczem w Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w Warszawie. Zdał tam maturę i uzyskał dyplom nauczyciela wychowania fizycznego i tytuł instruktora narciarstwa. Jednocześnie PZN przyznał mu tytuł „honorowego nauczyciela narciarstwa w stopniu trenera”. Początek kariery sportowej Narciarstwem zaczął interesować się już jako młody chłopak. Przed nim sporty zimowe zaczął odkrywać Władysław, jego starszy o trzy lata brat. Okazało się jednak, że to młodszy z Czechów był obdarzony większym talentem. W pierwszych zawodach dla juniorów wystartował w 1922 roku. Miał wówczas 14 lat. Niebawem, bo zaledwie trzy lata później, stanął na najwyższym stopniu podium podczas biegu na 5 kilometrów, zorganizowanego w Lipkach. Bronisław Czech jednym z najwybitniejszych polskich sportowców Ten sukces był zaledwie wstępem do poważnej kariery. W 1927 roku zaczął występować w konkursach o randze międzynarodowej. Startował w biegach, sztafecie, zjazdach, skokach narciarskich i kombinacji norweskiej. W ostatniej z wymienionych konkurencji zajął pierwsze miejsce (w Austrii). Niebawem zapisał na swoim koncie kolejny poważny sukces. W 1928 roku ustanowił rekord Wielkiej Krokwi, oddając skok na odległość 61 metrów. To w dużej mierze zadecydowało o uznaniu go drugim najlepszym zawodnikiem w Plebiscycie „Przeglądu Sportowego” na Sportowca roku. Przed nim uplasowała się tylko olimpijka Halina Konopacka. W kolejnych latach Bronisław Czech nie zwalniał tempa i jak równy konkurował z najlepszymi europejskimi sportowcami. W 1931 roku wziął udział w konkursie skoków narciarskich, zorganizowanym we włoskim Ponte di Legno. W konkursie zajął drugą pozycję. To wspaniały wynik, ale dopiero po konkursie pokazał, na co naprawdę go stać. Organizatorzy zaproponowali uczestnikom bicie rekordu skoczni i zarazem rekordu świata. Zgłosili się tylko Polacy – Czech i Marusarz. Pierwszy z wymienionych osiągnął odległość 79,5 m, ustanawiając w ten sposób nowy rekord. Co ciekawe, Czech, jako człowiek skromny i pokorny, nie uznał tego osiągnięcia. Skok zakończył się upadkiem, w wyniku którego sportowiec doznał kontuzji stawu skokowego. Honorowo odmówił nagrody. Jednak sędziowie uznali skok za ustany (Czech upadł dopiero po przejechaniu pewnej odległości) i wręczyli mu puchar. Występy olimpijskie Bronisław Czech trzykrotnie reprezentował Polskę na zimowych igrzyskach olimpijskich, jednak bez większych sukcesów. Pierwszy raz w najbardziej prestiżowych zawodach wystąpił w 1928 roku, w Sankt Moritz. Zajął wówczas 10. miejsce w kombinacji norweskiej i 37. w skokach narciarskich. Drugi raz reprezentował kraj w 1932 roku, w Lake Placid. W biegu na 18 km zajął 18. pozycję, 7. w kombinacji norweskiej i 12. w skokach. W 1936 roku wystąpił na IV Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Garmisch-Partenkirchen. Zajął wówczas 20. miejsce w kombinacji alpejskiej, 7. w sztafecie 4x10 km, 33. w biegu na 18 km, 16. w kombinacji norweskiej i 33. w skokach. Tytuły mistrza Polski W swojej imponującej karierze Bronisław Czech aż 24 razy sięgał po tytuł mistrza Polski: w 1929 i 1933 roku – w biegu na 18 km, w 1928, 1929, 1931 i 1934 roku – na średniej skoczni, w 1927, 1928, 1929, 1934 i 1937 roku – w dwuboju klasycznym, w 1929 i 1937 roku – w biegu zjazdowym, w 1936 i 1937 roku – w slalomie, w 1936 i 1937 roku – w kombinacji alpejskiej, w 1927, 1928, 1929, 1930, 1931, 1932 i 1933 roku – w sztafecie 5x10 km. Miłość do gór Jako mieszkający pod tatrzańskimi szczytami zakopiańczyk, Czech miał szczególny stosunek do gór. Mimo że treningi pochłaniały go bez reszty, znajdował czas na wędrówki, nie tylko krótkie. Uprawiał wyrypy, czyli trwające cały dzień lub nawet kilka dni górskie maratony. Uwielbiał się wspinać i miał do tego autentyczny talent. Tak jak Dobrosława Miodowicz-Wolf, wytyczał w Tatrach nowe szlaki, ale nie mówił o tym głośno. Dopiero Witold Paryski, autor „Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej”, na podstawie jego szkiców i notatek wykonał opisy dróg, które wyznaczył podczas swoich wędrówek. Praca trenera Czech był nie tylko utalentowanym sportowcem, ale także dobrym trenerem. W 1936 roku kierował przygotowaniami kadry narodowej do Igrzysk Olimpijskich w Ga-Pa. W 1937 roku został mianowany członkiem Komisji Wyszkoleniowej PZN (pełnił tę funkcję do 1939 roku) i jako taki sprawował nadzór nad przygotowaniami kadry narodowej klasyków do Mistrzostw Świata FIS w Zakopanem. Od 1938 do 1939 roku prowadził szkołę narciarstwa zjazdowego na Kasprowym Wierchu. W 1934 roku wydał książkę „Narciarska zaprawa biegowa i skokowa. Wskazówki dla trenerów, komendantów patroli, instruktorów i uczniów”, którą napisał razem z Arturem Kasprzykiem. Bronisław Czech w trakcie II wojny światowej Gdy wybuchła wojna, Bronisław Czech dołączył do działalności konspiracyjnej jako kurier na Węgry. Wkrótce po niemieckiej napaści na Polskę otrzymał propozycję od działającego w szeregach Gestapo Seppa Röhrla. Były trener polskich zjazdowców chciał, żeby ten szkolił niemieckich juniorów. Czech nie przystał na to, mimo że Austriak zapowiedział mu, iż odmowę przepłaci zesłaniem do obozu. Zesłanie do Auschwitz i śmierć Bronisława Czecha 14 czerwca 1940 roku Bronisław Czech znalazł się w pierwszym transporcie więźniów do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. To jednak nie złamało jego ducha. Na wolności był działaczem konspiracyjnym i zamierzał nim pozostać także w niewoli. Dołączył do ruchu oporu zorganizowanego przez rotmistrza Witolda Pileckiego. Niedożywienie, ciężka praca i skrajnie złe warunki życia doprowadziły do pogorszenia stanu zdrowia zakopiańskiego sportowca. 5 czerwca 1944 roku Bronisław Czech zmarł z wycieńczenia, jako więzień z numerem obozowym 349. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie na narty w Trentino? Sprawdzamy, co słychać na północy Włoch
Planujesz narty w Trentino? Słusznie. Włoski region nie bez powodu jest jednym z ulubionych kierunków narciarzy i snowboardzistów. W tych środkach zaszalejesz jak nigdzie indziej.
W tym artykule: Gdzie na narty w Trentino? Co nowego w Trentino? Te zmiany zachwycą narciarzy Narty w Trentino: zapamiętaj te daty Skisafari w Dolomitach Trentino to region bardzo dobrze znany miłośnikom aktywnej turystyki i sportów zimowych. Północ Włoch kusi turystów malowniczymi krajobrazami, które można nie tylko podziwiać, ale też przemierzać. Od grudnia do kwietnia najlepiej sprawdzą się tam narty oraz snowboard. Goście mają do dyspozycji 227 wyciągów narciarskich. Wiele z nich uchodzi za najnowocześniejsze w Alpach. W sumie obsługują 800 km stoków. To nie wszystko. Trentino daje też gwarancję zaśnieżenia stoków od grudnia do kwietnia aż w 90%. Gdzie na narty w Trentino? Większość terenów narciarskich Trentino skupiają dwa duże obszary: Dolomiti Superski i Skirama Dolomiti Adamello Brenta. Pierwszy z nich to największa karuzela narciarska na świecie, obejmująca tereny narciarskie Val di Fassa, Val di Fiemme i San Martino di Castrozza-Passo Rolle. Skirama Dolomiti Adamello Brenta to już największy w Trentino Campiglio Dolomity Brenta Kto regularnie odwiedza Trentino, ten dobrze wie, jak dynamicznie zmienia się okolica. W tym sezonie również nie brakuje nowości. Wiele z nich dotyczy Campiglio – Dolomiti di Brenta. Na obszarach Prà Rodont i Doss del Sabion stary system wyciągów narciarskich został zastąpiony nową i bardziej nowoczesną 10-osobową kolejką linową. Nowa jednokablowa, automatyczna, kolejka linowa obejmuje odcinek od Prà Rodont do szczytu. Została wyposażona w 53 nowe kabiny. Jedna z nich posiada przezroczystą podłogę, co daje wrażenie, jakbyśmy zawiśli w powietrzu. Podczas projektowania systemu szczególną uwagę zwrócono na integrację z otoczeniem. Dlatego całkowicie przerobiono dwie stacje początkowe i końcowe, które miały wtapiać się w środowisko naturalne. Po opuszczeniu wyciągu można bezpośrednio dotrzeć do stoków lub wjechać ruchomymi schodami albo windą do zupełnie nowego Rifugio Doss del Sabion. Kultowy ośrodek otwarty w 1969 r. również doczekał się rozbudowy. Rifugio otrzymało nowy bar z widokiem na Dolomity Brenta oraz nowe bistro znajdujące się na drugim piętrze i tarasu. Można tam zjeść lunch, podziwiając wyjątkową panoramę 360 stopni, która rozciąga się od Dolomitów Brenta po masywy Adamello i Presanella. W Madonna di Campiglio, gdzie nadal można korzystać z karnetów pay per use, w ośrodku Campo Scuola wprowadzono automatyczny system naśnieżania. Zainstalowano go także na stoku Belvedere, który przeszedł ogólną zmianę wyglądu. Dostosowanie szerokości i zmniejszenie, w początkowej części, nachylenia stoku, ułatwiło narciarzom powrót do doliny. Z kolei w Passo Tonale wcześniejszy wyciąg krzesełkowy został zastąpiony przez wyciąg z 6-osobowymi krzesełkami. Najbardziej zielony region Włoch. 3 powody, by odwiedzić Trentino Jedna trzecia Trentino to parki narodowe. Mieszkańcy tego włoskiego regionu o kształcie motyla od stuleci żyją w zgodzie i z szacunkiem do natury. To dzięki górom, lasom i jeziorom ich krain... Co nowego w Trentino? Te zmiany zachwycą narciarzy Paganella również szykuje zmiany na nadchodzący sezon narciarski. W obozie szkoleniowym w Laghet di Andalo historyczny dwuosobowy wyciąg krzesełkowy zostanie uzupełniony o nowoczesną i funkcjonalną 10-osobową, demontowalną kolejkę linową o nazwie „Baby Express”. Nowy wyciąg, o długości 395 m i przewyższeniu 113 m, będzie obsługiwał nowy odcinek niebieskiej trasy dla początkujących. Trasa zaczyna się od „Ferna” i łączy się ze stokiem Laghet. Za to w snowparku Dosson, po wcześniejszej rozbudowie, zostaną zainstalowane nowe elementy dedykowane snowboardzistom i freeriderom. W Alpe Cermis odnowiono kabiny na trasie z Cavalese do Doss Laresi, a w Latemar Ski Center system naśnieżania. Podobnie jak w San Marino, gdzie zainstalowano 20 armatek śnieżnych nowej generacji. Wprowadzenie technologii do zarządzania automatycznymi systemami naśnieżania to wspólny mianownik działań podejmowanych w regionie narciarskim Val di Fassa. Działania te mają na celu zwiększenie przyjemności i bezpieczeństwa na trasach Dolomitów. W końcu to właśnie na stoku LaVolata w Passo San Pellegrino w lutym 2024 r. odbędzie się Puchar Świata w narciarstwie alpejskim kobiet. Na Ciampedìe trwa rozbudowa toru do boardercrossu oraz stoków Cigolade i Tomba. Tutaj również wiele ze stoków zostało wyposażonych w nowy systemem naśnieżania. Narty w Trentino: zapamiętaj te daty Pierwsze udogodnienia czekają na narciarzy już po wylądowaniu we Włoszech. Od 7 grudnia 2023 r. do 1 kwietnia 2024 r., w soboty i niedziele, dzięki usłudze FlySki Shuttle, główne ośrodki narciarskie w Trentino będą połączone bezpośrednimi transferami z lotniskami: Werona, Bergamo Orio al Serio, Mediolan-Linate, Mediolan-Malpensa, Wenecja, Treviso, Bolzano oraz ze stacjami kolejowymi Wenecja-Mestre, Mediolan Centrale i Trydent. Ośrodki włączone w projekt to: Val di Sole, Val di Fassa, Val di Fiemme, San Martino di Castrozza, Madonna di Campiglio i Pinzolo. Więcej informacji: www.flyskishuttle.com/it/ Darmowy dzień jazdy na nartach Kolejna data do zapamiętania to 16 grudnia. Tego dnia instruktorzy z wybranych szkół narciarskich Trentino zapraszają wszystkich na bezpłatne 2-godzinne lekcje grupowe dla dzieci w wieku od 4 lat i dorosłych. W trakcie darmowych zajęć będzie można podszkolić się zarówno z jazdy na snowboardzie, jak i narciarstwa alpejskiego oraz klasycznego. Na czas trwania lekcji sprzęt i karnety również będą gratis. Jedyny koszt – w wysokości 10 euro za osobę – to potwierdzenie rezerwacji na stronie www.trentinosci.it/it/scuol. Zebrane środki trafią w całości do Sportabili, trydenckiego stowarzyszenia popularyzującego narciarstwo wśród niepełnosprawnych dzieci. Dodatkowo każdy, kto zarezerwuje sobie weekend na udział w Free Ski Day, otrzyma dwudniowy karnet narciarski w cenie dziennego biletu. Do 23 grudnia można również skorzystać z promocji Superpremiére. Oferta obejmuje 4 noce w cenie 3, 4-dniowy karnet narciarski w cenie 3-dniowego, 4 lekcje jazdy na nartach w cenie 3 (dotyczy obiektów biorących udział w promocji). Skisafari w Dolomitach A gdyby tak postawić na jeszcze bardziej aktywny wypoczynek i odbyć prawdziwą podróż przez „wielkie piękno” Dolomitów? Dolomiti Skisafari – Sellaronda Top Experience to przygoda, podczas której odkrywa się coraz to nowe i fascynujące krajobrazy, przemieszczając się z jednej doliny do drugiej. W trakcie istnieje możliwość zatrzymania się w różnych schroniskach na trasie, gdzie można skosztować lokalnych specjałów kulinarnych i cieszyć się ciepłym przyjęciem menedżerów. Oferta obejmuje 6 noclegów w hotelu i 1 w schronisku (niepełne wyżywienie), 6-dniowy karnet narciarski Dolomiti Superski, wycieczkę narciarską w towarzystwie instruktorów szkół narciarskich Val di Fassa, plecak Val di Fassa, aperitif o zachodzie słońca i całodzienne doświadczenie Dolomiti Ski Sunrise.
Narty tylko dla najbogatszych? Zdaniem uczonych w 90 proc. kurortów narciarskich Europy zabraknie śniegu
W czarnym scenariuszu naturalny biały puch stanie się absolutną rzadkością w ośrodkach narciarskich w Europie. Jeśli średnia temperatura na planecie wzrośnie o 3 st. C., na nartach w ogóle nie będzie dało się pojeździć bez sztucznego śniegu.
W tym artykule: Coraz cieplej w Alpach Zagrożenie rośnie wraz z temperaturą Koszty sztucznego śniegu Tysiące metrów sześciennych wody do produkcji śniegu W Europie znajduje się ponad 2200 ośrodków narciarskich – policzyli naukowcy w artykule opublikowanym w czasopiśmie „Nature Climate Change”. Miłośnicy szusowania po białym puchu mogą znaleźć dla siebie miejsca aktywnego wypoczynku na całym kontynencie: od krajów skandynawskich po Turcję. Narciarstwo cieszy się ogromną popularnością. Największą w Niemczech, gdzie w 2021 roku narty przypięło 14,6 mln ludzi (wg. portalu statista.com). Jeździć na nartach uwielbiają również Francuzi, Włosi, Brytyjczycy i Polacy (prawie 5 mln narciarzy). Procentowo, sport jest najpopularniejszy w Austrii i Lichtensteinie, gdzie narciarstwo uprawia co trzeci obywatel. Według danych sprzed kilku lat, co piąty Polak deklarował, że potrafi jeździć na nartach. Coraz cieplej w Alpach Niestety, przyszłość kurortów narciarskich na Starym Kontynencie jest uzależniona od tempa postępowania katastrofy klimatycznej. W tej chwili średnia temperatura wzrosła już o 1,2 st. C w stosunku do czasów przedindustrialnych. Jednak ten wzrost nie przebiega jednolicie na całej planecie. Ośrodek narciarski w Alpach Szwajcarskich próbuje niekonwencjonalnych metod by ratować tamtejsze lodowce Pracownicy ośrodka narciarskiego w Szwajcarii, pracowali pracowali przez całe lato, przykrywając lodowiec specjalnymi, poliestrowymi kocami, aby zablokować promienie słoneczne powodujące jego... Poszusować bardzo lubimy m.in. w Alpach. Szacuje się, że na zimowe szaleństwo wybiera się tam 40 proc. narciarzy. Jednak w Alpach klimat ociepla się znacznie szybciej niż przeciętnie. Średnia temperatura wzrosła tam już o 2 st. C, ustalono jeszcze w poprzedniej dekadzie. Przyspieszyło to topnienie lodowców, śnieg zaś spada rzadziej i zalega krócej niż wcześniej. W 2021 r. połowa stoków narciarskich w Szwajcarii musiała być sztucznie naśnieżana, żeby dawało się po nich jeździć. Zagrożenie rośnie wraz z temperaturą Według autorów najnowszych badań, na brak śnieżnego puchu są narażone wszystkie europejskie ośrodki położone poniżej 1500 m n.p.m. W przyszłości zaś będzie jeszcze gorzej, przewidują badacze. W swoim artykule piszą, że jeśli emisje gazów cieplarnianych się nie zmniejszą, aż w dziewięciu europejskich kurortach na dziesięć zabraknie naturalnego śniegu. Co gorsza, przy wzroście temperatury o 3 st. C, wszystkie zimowe ośrodki w Niemczech, Alpach austriackich i Turcji średnio co drugi rok mogą nie mieć dość naturalnego śniegu, by funkcjonować. Jeśli uda się ograniczyć wzrost średniej temperatury do 1,5 st. C – co z każdym rokiem wydaje się coraz mniej prawdopodobne – problemy ze śniegiem będzie miała aż jedna trzecia ośrodków narciarskich w Europie. Koszty sztucznego śniegu W krajach skandynawskich, we Francji, Austrii i Szwajcarii rozwiązaniem będzie sztuczne naśnieżanie. Jednak na południu kontynentu – i w kurortach niżej położonych – nawet ono stanie się problematyczne. – Wytwarzanie śniegu wymaga inwestycji i ponoszenia kosztów operacyjnych, które mogą narazić kurorty na bankructwo – powiedział agencji AFP Hughes Francois, główny autor pracy. To problem dla gospodarek wielu krajów Europy. Branża narciarska przynosi rocznie 28 mld euro. Jak podaje firma FrigorTec (zajmująca się produkcja różnych systemów chłodzących), kurort narciarski zaczyna generować pierwsze zyski dopiero po stu dniach funkcjonowania. Tymczasem koszty sztucznego naśnieżania – środowiskowe i ekonomiczne – są ogromne. Tysiące metrów sześciennych wody do produkcji śniegu FrigorTec szacuje, że metr sześcienny sztucznego śniegu kosztuje między 3 a 5 euro. Jak pisaliśmy kilka lat temu, „z danych Tatra Mountain Resorts, właściciela stacji Tatrzańska Łomnica, Jasna pod Chopokiem, Szpindlerowy Młyn i Szczyrkowski Ośrodek Narciarski, wynika, że pokrycie warstwą śniegu grubości pół metra kilometrowej trasy szerokości 60 m to jednorazowy koszt 20–30 tys. zł”. Na pokrycie sztucznym śniegiem hektara potrzeba między 3 a 4 tys. m3 wody. Do tego dochodzą jeszcze rosnące ostatnio koszty energii elektrycznej, niezbędnej do działania maszyn produkujących sztuczny śnieg. Efekt cieplarniany – jak powstaje i jakie są jego skutki? Czym jest efekt cieplarniany? Jakie czynniki doprowadzają do jego wystąpienia? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej. To wszystko powoduje, że przyszłość europejskich ośrodków sportów zimowych stoi pod znakiem zapytania. Ale tylko w sytuacji, gdy nie uda się zmniejszyć emisji gazów cieplarnianych. Jak podają autorzy pracy z „Nature Climate Change” przy wzroście temperatury ograniczonym do 1,5 st. C w niektórych miejscach śniegu nie zabraknie. „Bardzo wysokie ryzyko” braku naturalnego śniegu dotknie wówczas tylko 4, 5 i 7 proc. ośrodków w – odpowiednio – Alpach szwajcarskich, francuskich i austriackich. Jednak nawet w tym scenariuszu problemy będzie mieć aż 20 proc. kurortów w Niemczech. Źródła: Phys.org, Nature Climate Change, FrigorTec, statista.com, Polityka. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
To miejsce pamiętają tylko nieliczni mieszkańcy stolicy. Skocznia narciarska w Warszawie podzieliła los Stadionu X-lecia
Skocznia narciarska w Warszawie? Mimo że południe kraju kojarzone jest z białym szaleństwem, to właśnie w stolicy Polski przez wiele lat znajdował się obiekt, który przyciągał tłumy mieszkańców.
W tym artykule: Skocznia narciarska w Warszawie Ciekawostki o skoczni narciarskiej w Warszawie Skoki narciarskie na Stadionie Narodowym? Choć Biało-Czerwoni odnoszą zdecydowanie większe sukcesy w wielu innych dyscyplinach, piłka nożna jest uznawana przez Polaków za sport narodowy. Można to było odczuć chociażby po rozegranym pod koniec ubiegłego roku mundialu, którego gospodarzem po raz pierwszy w historii był Katar. Z pewnością dużą sympatią wśród polskich kibiców cieszą się także spopularyzowane przez Adama Małysza skoki narciarskie. Warto wspomnieć, że w XXl wieku wyłącznie „Orzeł z Wisły” przyciągnął przed telewizory 20 milionów widzów. Jak czytamy na stronie wirtualnemedia.pl, olimpijski konkurs na skoczni normalnej w 2002 r., w którym Małysz zdobył brązowy medal, śledziło rekordowe 20,64 mln osób. Nieco mniejszą, ale równie dużą oglądalność odnotowują co roku zawody Pucharu Świata w Zakopanem. Jak się jednak okazuje, historia skoków narciarskich w naszym kraju zatacza szersze kręgi niż tylko polska stolica Tatr. W przeszłości skakanko również w... Warszawie. Przenieśmy się do lat 50. XX wieku. Quiz o Warszawie. Sprawdź, ile wiesz o polskiej stolicy Skocznia narciarska w Warszawie Warszawa słynie z wielu ciekawych miejsc, zabytków i atrakcji. Jednak tylko nieliczni mieszkańcy stolicy pamiętają, że przy ul. Czerniowieckiej na Mokotowie przez lata stała niewielka skocznia narciarska o punkcie konstrukcyjnym K-38. Jej budowa, nad którą czuwali Jerzy Kodelski, Jeremi Strachocki i Mieczysław Strzelecki oraz Czesław Cywiński, rozpoczęła się w 1955 roku. Z powodu przedłużających się prac obiekt został oddany do użytku cztery lata później. W premierowych zawodach we wrześniu 1959 r. udział wzięli członkowie polskiej kadry narodowej. Opiekę nad budowlą sprawowały Warszawski Klub Narciarski i Stołeczny Ośrodek Sportowy. W latach 70. jako pierwsza skocznia w kraju została pokryta nawierzchnią igelitową. Później zaczęły się pierwsze problemy. W roku 1975 zaplanowano modernizację obiektu, która przeciągnęła się aż do 1980 r. Od tego czasu warszawska skocznia służyła głównie jako baza treningowa dla zawodników w okresie przygotowawczym. Po raz ostatni była areną zmagań w maju 1989 roku. Wkrótce potem skocznia popadła w ruinę i podzieliła los Stadionu Dziesięciolecia. Zamiast zawodów sportowych w jej okolicach zorganizowano targowisko ze sprzętem do sportów zimowych. Na przełomie 2010 i 2011 roku Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę nieużytkowanego obiektu, wskazując na bardzo zły stan budowli. Arenę upamiętnia znajdująca się nieopodal ulica Pod Skocznią. Co ciekawe, dawniej w stolicy funkcjonowały dwie dużo mniejsze skocznie na Agrykoli i w Lesie Bielańskim. Przypomnijmy, że budowa pierwszej profesjonalnej skoczni narciarskiej w Polsce zakończyła się tuż po I wojnie światowej, w 1922 roku. Zawodami inaugurującymi działalność obiektu w Worochcie (dzisiaj Ukraina) były krajowe mistrzostwa, których zwycięzcą okazała się Aleksander Rozmus, olimpijczyk z Sankt Moritz. Z kolei w kategorii seniorów II klasy sensacyjnie triumfowała Elżbieta Ziętkiewicz, oddając skok na odległość 12 metrów. Jakie są techniki jazdy na nartach? Zobacz nasz przewodnik Jakie są techniki jazdy na nartach i które z nich polecane są dla osób początkujących? Odpowiedź znajdziesz poniżej. Nie bez powodu mówi się, że „nie sprzęt, a technika zrobi z ciebi... Ciekawostki o skoczni narciarskiej w Warszawie Punkt konstrukcyjny – 38 metrów; Wysokość wieży startowej – 35 m; Całkowita wysokość skoczni – 54 m; długość – 120 m; Oficjalny rekord skoczni (40,5 m) należał do Antoniego Łaciaka; nieoficjalnym rekordzistą (48 m) był Janusz Duda; Wokół skoczni mogło się zgromadzić nawet 7 tysięcy kibiców; Skocznia narciarska w Warszawie położona była na Skarpie Warszawskiej – stąd jej potoczna nazwa „Skarpa”. Zainteresowała cię historia warszawskiej skoczni? Poznaj więcej fascynujących ciekawostek o stolicy Polski. Skoki narciarskie na Stadionie Narodowym? W 2012 roku zrodził się pomysł, by konkurs Pucharu Świata w skokach narciarskich zorganizować na Stadionie Narodowym w Warszawie. Projekt nie został jednak zrealizowany ze względu na olbrzymie koszty przedsięwzięcia. – Organizacja takich zawodów kosztowałaby 23 miliony złotych przy potencjalnych 18 milionach zysku. To zbyt duża różnica – przyznała Apoloniusz Tajner, ówczesny prezesa PZN. W ramach ciekawostki wspomnijmy, że w latach 60. skoczkowie rywalizowali na słynnym stadionie Wembley w Londynie. Rekordzistami skoczni (34,5 m) byli Norweg Torgeir Brandtzæg i Fin Veikko Kankkonen.
Biegówki, SPA, a może... curling? 9 atrakcji Styrii – zimowej stolicy Austrii
Od szaleństw na nartach, po podniebne loty i kąpiele w ciepłych źródłach. Podpowiadamy, co robić w Styrii.
W tym artykule: Narty w Styrii. Trasy dla początkujących i nie tylko Gdzie na biegówki w Austrii? Sporty zimowe w Styrii Zimowe paralotnie – propozycja dla poszukiwaczy adrenaliny Na deser SPA i kuligi Narty w Styrii. Trasy dla początkujących i nie tylko Zimowa Styria nartami stoi. Wybór ośrodków jest tu niemal nieskończony – od dużych, cieszących się popularnością miejsc, po zupełnie kameralne, w których można liczyć na spokój i bliski kontakt z naturą. Taki jest między innymi ośrodek Loser z trasami o łącznej długości 34 kilometrów. Większość z nich to szlaki łatwe (21 kilometrów), ale średnio zaawansowani też nie będą się tu nudzić – czeka na nich 12 kilometrów tras (jest jeszcze kilometrowy trudny odcinek dla prawdziwych narciarskich zapaleńców). Rodziny z dziećmi korzystają chętnie ze strefy Ski kids, w której najmłodsi mogą w bezpiecznych warunkach stawiać pierwsze kroki na nartach. Gdzie na biegówki w Austrii? Biegówki są dyscypliną, w której bardziej niż szybkość i adrenalina liczy się przebywanie w otoczeniu przyrody i podziwianie zimowego krajobrazu. Co nie znaczy jednak, że musi to być sport powolny – wiele tras dla narciarzy biegowych ma całkiem solidnie zjazdy. Kuszące jest to, że uprawianie tej dyscypliny nie wiąże się z wysokimi kosztami i można zacząć niemal od razu, bez konieczności przechodzenia kursów. W Austrii sporo biegaczy można spotkać w regionie Schladming-Dachstein, który szczyci się siecią tras o łącznej długości aż 412 kilometrów. Są tu zarówno odcinki do biegów klasycznych, jak i do techniki łyżwowej. Sporty zimowe w Styrii Sanki Obok narciarstwa to zdecydowanie najpopularniejszy sport zimowy w Styrii. By śmigać na sankach, nie potrzeba kursów ani większych umiejętności. Dobra zabawa jest dostępna w zasadzie dla wszystkich, niezależnie od wieku. W Alpach infrastruktury nie brakuje, a miejsce dla siebie znajdą zarówno początkujący, jak i oddający się tej aktywności od lat. Jeden z najdłuższych torów saneczkowych znajduje się w Schladming-Dachstein. Zaczyna się przy schronisku Hochwurzenhütte i biegnie drogą Hochwurzenstraße do dolnej stacji kolejki linowej Gipfelbahn Hochwurzen. Szlak wytyczony jest górską drogą, która zimą zostaje zamknięta dla aut i oddana we władanie saneczkarzom. Rakiety śnieżne Na rakietach śnieżnych nie sposób pędzić tak szybko jak na nartach, ale zamiast tego można swobodnie wędrować po głębokim śniegu. To idealna zimowa aktywność dla tych, którzy niekoniecznie szukają adrenaliny, ale chcą pobyć w pięknym otoczeniu i podpatrywać przyrodę. W Styrii takich miejsc jest sporo – wystarczy wymienić chociażby Park Narodowy Gesäuse, cieszący się ogromną popularnością wśród miłośników śnieżnych spacerów. Dogodnym terenem do tej aktywności są masywy Lahngangkogel, Kaiserau, Johnsbach i Grabneralm. Skitury Podobną podróżniczą wolność zapewniają też skitury – narty, które umożliwiają zarówno śnieżne wędrówki, jak i zjazdy. Można więc na nich przemierzać swobodnie dzikie tereny, będąc niezależnym od wyciągów, godzin otwarcia stoków, czy dodatkowego sprzętu. Wędrować można niemal wszędzie, po ośnieżonych zboczach, pomiędzy jeziorami lub przecinać doliny. Bardziej zaprawieni narciarze często wybierają się na dość wymagające – choć zapewniające przepiękne widoki – zbocza góry Loser oraz płaskowyż Tauplitzalm. Nieco łatwiejsze są szlaki wokół Altaussee i Bad Mitterndorf, na zmęczonych czekają tu też przytulne gospody, w których można się rozgrzać i spróbować lokalnych dań. Zimowe paralotnie – propozycja dla poszukiwaczy adrenaliny By wznieść się wysoko ponad Alpy, nie trzeba czekać do lata. Loty na paralotniach organizowane są w Styrii przez cały rok – sesje odbywają się w tandemie z doświadczonym pilotem. Miłośnicy paralotni szczególnie cenią sobie punkt w okolicach masywu Dachstein. Start odbywa się na lodowcu na wysokości 2700 m n.p.m., na który wjeżdża się kolejką linową. Podniebne szybowanie trwa zazwyczaj około pół godziny, a po zatoczeniu w powietrzu kilku kręgów ląduje się łagodnie kilometr niżej, zazwyczaj osiadając w miękkim śniegu. Przy dobrych warunkach pogodowych podczas lotu można podziwiać panoramę sięgającą od doliny Ennstal aż po szczyt Triglav w Słowenii. Curling Styryjczycy na tyle kochają zimowe aktywności, że nie wystarcza im jedynie szusowanie na nartach bądź zjazdy na sankach. Z zapałem oddają się też curlingowi. W tradycyjnej austriackiej wersji używa się drewnianych „kamieni” z charakterystycznymi pionowymi uchwytami. Puszczaniem ich po lodzie zajmują się tu niemal wszyscy, bez względu na wiek - curling w Styrii to zajęcie prawdziwie międzypokoleniowe. Do zabawy potrzeba tylko nieco odśnieżonego lodu, sport popularny jest więc między innymi na jeziorze Altaussee, gdzie przy gospodzie Wies'n Inn w regionie Lupitsch działa zimą lodowisko przystosowane do curlingu. Na deser SPA i kuligi SPA Zima w górach to jednak nie tylko aktywności na śniegu – po solidnej dawce ruchu dobrze jest wypocząć i nabrać sił w łaźniach termalnych, ośrodkach wellness lub spa. W Styrii ich nie brakuje, a my szczególnie polecamy region Ausseerland Salzkammergut, gdzie czekają termy Grimming w Bad Mitterndorf. Pięknie usytuowany ośrodek pozwala podczas wypoczynku w strefie spa podziwiać alpejskie krajobrazy, w tym masyw Grimming. Oprócz kąpieli w gorących wodach można tu odbyć sesję w saunie lub poddać się zabiegom fizjoterapeutycznym i masażom. Dużą popularnością cieszy się też Narzissen Vital Resort – centrum wellness położone w miejscowości uzdrowiskowej Bad Aussee. Kuligi Dla zmęczonych bardziej dynamicznymi aktywnościami na śniegu, Styria ma jeszcze jedną zimową propozycję – przejazdy saniami ciągniętymi przez konie. Wystarczy opatulić się ciepłym kocem i zasiąść w tradycyjnych drewnianych saniach, by poznawać zimowy krajobraz Alp. Ta niespieszna przejażdżka zapewnia sporą dawkę świeżego powietrza i bliski kontakt z naturą. Można wybrać się zarówno na romantyczną przejażdżkę we dwoje lub urządzić sobie większe spotkanie przyjaciół. Kuligi organizowane są między innymi w Ausseerland – w każdy wtorek ruszają w Bad Mitterndorf.
Śnieg znika przez zmiany klimatyczne. Co bezśnieżne zimy oznaczają dla narciarzy?
Bez niego święta, ferie i zimowe igrzyska tracą magię. Niestety, w dobie przegrzewania klimatu śnieg znika, a górskie kurorty muszą go produkować sztucznie. A to oznacza coraz większe koszty.
W tym artykule: Brak śniegu to straty dla gospodarki Ośrodki narciarskie będą się zamykać Coraz więcej stoków trzeba sztucznie naśnieżać Nowe technologie ułatwiają produkcję sztucznego śniegu Produkcja sztucznego śniegu jest bardzo kosztowna Sztuczny śnieg to obciążenie dla środowiska Co zrobią kurorty narciarskie bez śniegu? Mimo że temperatura w czeskim uzdrowisku Jańskie Łaźnie była nieco na plusie, armatki śnieżne pracowały z całą mocą. Mieliśmy jednak szczęście – dzień po naszym przyjeździe zaczął sypać prawdziwy śnieg. Alena, która co roku wynajmuje nam mieszkanie, powiedziała, że w sezonie 2016/2017 śnieg spadł tylko raz, po Nowym Roku. Boże Narodzenie narciarze przebiedowali na sztucznym. Wyjazd na narty w tzw. wysokim sezonie grudzień–luty kiedyś dawał gwarancję śniegu, dziś już nie. W Alpach w sezonie 2016/2017 odnotowano kryzysowy spadek opadów i pokrywy śnieżnej – największy w stuleciu. Europejska Agencja Środowiska szacuje, że od lat 70. XX w. średnia długość okresu śnieżenia skraca się o pięć dni na dekadę. Brak śniegu to straty dla gospodarki Na nartach jeździ ok. 6–8 proc. Polaków, szacuje Polska Organizacja Turystyczna. Jeszcze kilka lat temu co ósmy z badanych wybierał Polskę (działa tu ok. 200 ośrodków narciarskich). Jednak sytuacja z roku na rok zmienia się na korzyść Alp, a nawet Czech czy Słowacji. Takie wnioski płyną z raportu „Zimowe destynacje narciarskie” (ARC Rynek i Opinia). – W Polsce nie prowadzi się badań, które pokazywałyby, jakie straty ponosi gospodarka z powodu braku śniegu. Ale problem jest widoczny gołym okiem – twierdzi Joanna Mieszkowicz, prezes Fundacji Aeris Futuro. Jej misją jest przeciwdziałanie globalnym zmianom klimatu. Jak jeździć na nartach – wskazówki jak zacząć i jak poprawić technikę jazdy Determinacja, nauka, zaangażowanie – to właśnie te czynniki decydują o tym, czy i w jakim stopniu opanujemy technikę jazdy. Jak jeździć na nartach? Poniżej zamieszczamy praktyczne wskazó... – W Alpach, gdzie od lat monitoruje się sytuację, badacze zaobserwowali, że podnosi się tzw. linia śniegu. To minimalna wysokość n.p.m., powyżej której można liczyć na pewny śnieg. Dziś to 1200 m n.p.m. Powyżej leży większość kurortów, to „kurorty pewne śniegowo”. Jednak według scenariuszy badaczy, jeśli nie ograniczymy emisji dwutlenku węgla, do 2050 roku linia śniegu podniesie się do 1800 m n.p.m. – wylicza Mieszkowicz. Ośrodki narciarskie będą się zamykać Efekt? Duża część ośrodków może przestać funkcjonować. Liczba szwajcarskich ośrodków narciarskich zmaleje do 101 (z ponad 200). Jeszcze gorzej będzie w Austrii, Włoszech i Polsce, gdzie kurorty położone są jeszcze niżej. Podobne wyliczenia przedstawia dotyczący Stanów Zjednoczonych raport dr Elizabeth Burakowski z Institute for the Study of Earth, Oceans, and Space (EOS) University of New Hampshire. W najmniej optymistycznym scenariuszu do połowy wieku pokrywa śnieżna w USA zmaleje o połowę. W niektórych stanach zniknie całkowicie. W takim wypadku do końca XXI wieku rentowność utrzyma tylko 14 największych ośrodków! „Śnieg pojawia się później i szybciej topnieje. Branża sportów zimowych, która dokłada do budżetu USA ok. 12,2 mld dol. rocznie i utrzymuje ponad 200 tys. miejsc pracy, już odczuwa skutki kryzysu. Mniej śniegu to mniej ludzi na stokach. Tylko w ciągu dekady – w związku ze spadkiem liczby turystów – spadło zatrudnienie, a straty szacowane są na około miliard dolarów”– pisze dr Burakowski. Choć światowy biznes sportów zimowych to niewielki wycinek globalnej gospodarki, jest on kluczowy dla górskich regionów USA czy Europy. 44 proc. z 400 mln narciarzy na świecie jeździ w Alpach, w USA 21 proc. Coraz więcej stoków trzeba sztucznie naśnieżać W XXI wieku śnieg zyskuje więc status białego złota, o które trzeba dbać. Szwajcarskie lodowce (m.in. Titlis) od kilku lat po sezonie zimowym są okrywane specjalnymi płachtami termoizolacyjnymi. Te „kocyki” odbijają nawet 80 proc. promieni słonecznych i zmniejszają proces topnienia lodowców o 60 proc. Gdzie na narty za granicę – przegląd tras dla amatorów i doświadczonych narciarzy Polskie kurorty narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi ośrodkami, które oferują masę atrakcji. Mimo to, wiele osób decyduje się na spędzenie zimowego urlopu w jednej z zagranicznyc... To jednak margines działań. Większość wysiłków koncentruje się bowiem na naśnieżaniu. Branża ta rozwija się błyskawicznie. Skomplikowane systemy naśnieżania (zbiorniki z wodą, chłodnice, pompy, rury, kompresory, armatki i lance) w niczym nie przypominają pierwszej armatki. Została ona skonstruowana w 1950 r. z kompresora i węża ogrodowego. Widać to choćby na przykładzie słynnego szwajcarskiego Davos. Jeszcze 20 lat temu działały tam pojedyncze armatki śnieżne. W Szwajcarii sztucznie naśnieżanych było wówczas ok. 10 proc. stoków. Dziś zastąpił je zintegrowany i zarządzany komputerowo system obejmujący prawie 400 maszyn, który pracę rozpoczyna już w październiku. Niektóre kurorty są w stanie zaśnieżyć wszystkie trasy! W USA 88 proc. ośrodków należących do National Ski Areas Association używa sztucznego naśnieżania. – Obsługujemy już 2 tys. klientów w ponad 50 krajach, licząc tylko kurorty narciarskie. A działamy także w nowych obszarach, takich jak śnieżne kopuły w Dubaju, Kairze czy Pekinie – potwierdza David Klotz z TechnoAlpin. Ta firma z Południowego Tyrolu to główny gracz na rynku produkcji śniegu. Jej zyski w ostatnim dziesięcioleciu wzrosły dwukrotnie i obecnie wynoszą 170 mln dol. rocznie. Nowe technologie ułatwiają produkcję sztucznego śniegu Śnieg techniczny, tak jak naturalny, składa się z wody i powietrza. Jednak do jego produkcji konieczna jest odpowiednia temperatura i wilgotność. Im zimniej, tym łatwiej go wytworzyć. Przy niskiej wilgotności (rzędu 20 proc.) systemy naśnieżania mogą działać nawet przy temperaturze 3 st. C. Natomiast gdy wilgotność jest wysoka, potrzebne są temperatury ujemne, poniżej minus 2 st. C. Dlatego firmy naśnieżające od lat inwestują w badania, których celem jest zwiększenie efektywności armatek także w temperaturach dodatnich. Jako pierwsza technologię taką opracowała izraelska grupa IDE zajmująca się m.in. chłodzeniem w kopalniach złota i diamentów. Technologię AWS (All Weather Snow), która umożliwia produkcję śniegu nawet przy 40 st. C, oferuje m.in. fińska firma SnowTek, austriacka Supersnow GmbH, południowokoreańska S&A Co., Ltd., a w Polsce SuperSnow S.A. Wykorzystuje się ją m.in. na austriackim lodowcu Pitztal, a w lipcu 2017 r. zastosował ją w Szczyrku ośrodek Beskid Sport Arena. Od kilku lat podobną innowację, tzw. SnowFactory, oferuje TechnoAlpin. SnowFactory wygląda jak wielki kontener. – Produkcja śniegu odbywa się za pomocą innowacyjnej technologii chłodzącej. Wydajny wymiennik ciepła schładza wodę do punktu zamarzania. Obieg chłodzenia pozostaje zamknięty, co umożliwia wytwarzanie śniegu przy każdej temperaturze na zewnątrz – wyjaśnia David Klotz. Suche lodowe płatki śniegu zamrożone w 100 proc. mają temperaturę jądra minus 5 st. C. i długo się topią. Klotz dodaje, że SnowFactory nie ma zastępować tradycyjnych systemów naśnieżania, jedynie je wspomagać. Innowacja używana jest głównie podczas imprez w dużych miastach. Np. podczas World Cup w chorwackim Sljeme i na niżej położonych stokach. W Polsce testuje ją m.in. Karpacz. Produkcja sztucznego śniegu jest bardzo kosztowna Biały puch ma wysoką cenę. Na ostateczną kwotę składają się: koszty sprzętu (ceny armatek zaczynają się od kilkunastu tysięcy złotych), budowy zbiorników wodnych (te największe w Alpach mają 500 tys. metrów sześciennych), prądu i wody (gdy jest daleko, trzeba ją doprowadzić). Kiedy jechać na narty w Polsce? Ferie czy Święta? Przybliżamy tematy narciarskie Zima jest sezonem, na który z niecierpliwością czeka każdy miłośnik białego szaleństwa. Kiedy jechać na narty? Wybrać okres świąteczny czy lepiej postawić na ferie zimowe? Już dziś kurorty w USA połowę wydatków na prąd przeznaczają na sztuczne naśnieżanie, a jeden sezon narciarski w Alpach zużywa niemal tyle wody, ile rocznie duże miasto. – W cenie skipassu w Tyrolu już dziś 50 proc. to koszt przygotowania i obsługi stoków, a tylko 25 proc. to koszt wyciągów – zdradza Joanna Mieszkowicz. Metr sześcienny technicznego śniegu kosztuje średnio 3–5 euro. Z danych Tatra Mountain Resorts, właściciela stacji Tatrzańska Łomnica, Jasna pod Chopokiem, Szpindlerowy Mlyn i Szczyrkowski Ośrodek Narciarski, pokrycie warstwą śniegu grubości pół metra kilometrowej trasy szerokości 60 m to jednorazowy koszt 20–30 tys. zł. Jednak w zależności od pogody naśnieżania trzeba powtarzać. A także codziennie (a często dwa razy dziennie) wyrównywać powierzchnię stoku ratrakami. Sztuczny śnieg to obciążenie dla środowiska Z raportu US National Ski Areas Association wynika, że przeciętnie kurort wydaje w sezonie 606 tys. dol., naśnieżając średnio ok. 80 hektarów stoków. Drogo pozyskany surowiec nie może się tak po prostu rozpuścić. W Alpach stosuje się m.in. snow-farming. Warstwę starego śniegu pokrywa się półmetrową warstwą kory i przechowuje. Ok. 20 proc. rozpuszcza się podczas letnich miesięcy, ale reszta posłuży podczas następnej zimy. „Wytwarzanie śniegu nie uratuje biznesu narciarskiego, tylko opóźni ten proces” – pisze Porter Fox w książce o historii narciarstwa i przyszłości śniegu („Deep: The Story of Skiing and the Future of Snow”). – Produkując sztuczny śnieg, pogłębiamy ocieplenie klimatu. Mnóstwo energii potrzebnej do jego produkcji wciąż pochodzi z zasobów nieodnawialnych, np. węgla – dodaje Joanna Mieszkowicz. Ten proces można minimalizować, czerpiąc prąd ze źródeł odnawialnych, np. wody. Taki ekologiczny śnieg powstaje np. w kurorcie Melchsee-Frutt. Można też unikać transportu śniegu ciężarówkami czy helikopterami (jak np. podczas igrzysk zimowych w Kanadzie). Co zrobią kurorty narciarskie bez śniegu? Dr Elizabeth Burakowski zauważa, że w zderzeniu z niepewną przyszłością część kurortów zwłaszcza niżej położonych już dziś – by zatrzymać turystów – zamiast w produkcję śniegu powinna inwestować w inne atrakcje. Gdzie na narty z dziećmi – 5 najlepszych rodzinnych ośrodków w Europie. Wybierając miejsce na rodzinny na wypad na narty z dziećmi, warto brać pod uwagę nie tylko odległość i atrakcje na miejscu, ale również oferty szkółek narciarskich i pakiety bezpieczeńs... – Świetnym przykładem są powstające na Podhalu ośrodki spa i aquaparki, oparte na odnawialnych źródłach geotermalnych – mówi Joanna Mieszkowicz. Zgadza się z nią dr Burakowski i wskazuje na Jay Peak w Vermoncie, który dzięki aquaparkom przetrwał już kilka ciężkich bezśnieżnych sezonów.
DO NIEDAWNA mieszkałem w magicznym zakątku Seattle, na zboczu wzgórza z widokiem na zatokę Puget Sound otoczoną starymi drzewostanami. Mój mąż Charles i ja dzieliliśmy ten skrawek natury z dzikimi zwierzętami: kojotami, łasicami, wydrami, jeleniami i oczywiście ptakami. W ciągu kilku ostatnich miesięcy, które tam spędziliśmy, otoczeniem wstrząsały ciągłe walki między puszczykiem kreskowanym gniazdującym w jednym z naszych klonów a stadem wron. Gdy tylko wrony zauważyły sowę, otaczały ją, głośno kracząc, atakując i generalnie nękając. Chociaż Charles przypomniał mi, że te dwa gatunki raczej się nie dogadują, ciągle myślałem o nieustępliwości wron. Co one miały do puszczyka? Czy były wściekłe za jakąś krzywdę, którą im wyrządził? Czy coś do niego czuły? Postęp nauk behawioralnych w odkrywaniu tego, co zwierzęta myślą – i tak, czują – jest tematem okładkowego artykułu w tym miesiącu. To skłaniające do myślenia spojrzenie na najważniejsze dotychczasowe odkrycia dotyczące spraw takich jak psie przyjemności i rozczarowania, braterstwo szczurów czy radości delfinów. Tak się składa, że współautor tekstu Yudhijit Bhattacharjee rozmawiał z biologiem, który bada kruki – kuzynów wron z mojej posesji. Naukowiec ów udokumentował ptaki pocieszające się wzajemnie. A skoro tak, to teoria, że moje wrony żywiły jakąś urazę do sowy, nie jest znowu taka naciągana. Badania nad wrażliwością zwierząt prawdopodobnie będą miały daleko idące implikacje dla sposobu, w jaki będziemy postrzegać ziemskie stworzenia w nadchodzących latach. W tym miesiącu proponujemy także inne fascynujące materiały: rok w obrazach fotografów NG oraz podróż nad amerykańskie Wielkie Jeziora. Mamy nadzieję, że ten numer ci się spodoba. NATHAN LUMP redaktor naczelny
Ciekawostki o skokach narciarskich. Co warto wiedzieć o dyscyplinie, którą pokochała cała Polska?
Ogromne sukcesy Adama Małysza i Kamila Stocha spowodowały, że skoki narciarskie stały się polskim sportem narodowym. Co zatem warto wiedzieć o tej zimowej dyscyplinie? Poniżej zebraliśmy ciekawostki o skokach narciarskich, które zaskoczą nawet najbardziej zagorzałych kibiców białego szaleństwa.
W tym artykule: Informacje o skokach narciarskich Najdłuższy skok narciarski w historii Skoki narciarskie w liczbach Skoki narciarskie kobiet Skoki narciarskie kobiet – rekordy i ciekawostki Do tej pory Polska na zimowych igrzyskach olimpijskich zdobyła łącznie 23 krążki (7 złotych, 7 srebrnych i 9 brązowych), w tym aż dziesięć w skokach narciarskich. Od czasów Adama Małysza biało-czerwoni należą do ścisłej czołówki światowej, czego potwierdzeniem są chociażby pucharowe zwycięstwa czy medale na najważniejszych imprezach. Zbliżający się wielkimi krokami kolejny sezon zmagań najlepszych skoczków świata to znakomita okazja, by poznać nieznane dotąd ciekawostki o skokach narciarskich. Informacje o skokach narciarskich Historia skoków narciarskich sięga drugiej połowy XIX wieku, a miejscem narodzin tej popularnej w Europie i Japonii dyscypliny sportu jest Norwegia, czyli ojczyzna narciarstwa klasycznego. To stąd pochodził jeden z pierwszych rekordzistów w długości skoku narciarskiego. Sondre Norheim z Telemarku, bo o nim mowa, w 1860 roku poleciał na odległość 30,5 metra, co przez ponad trzy dekad było wynikiem do nie pobicia. Norweski skoczek był nie tylko autorem najdłuższego skoku, ale również nowego stylu, potocznie nazywanego telemarkiem. W Polsce pierwsze zawody w skokach narciarskich datuje się na rok 1908. Zwycięzcą konkursu w Sławsku został Leszek Pawłowski, późniejszy mistrz Polski z 1920 r. Skoków nie mogło zabraknąć w programie pierwszych zimowych igrzysk olimpijskich w 1924 r. We francuskim Chamonix najlepszy okazał się Norweg Jacob Tullin Thams, który wyprzedził swojego rodaka Narve Bonna i Amerykanina Andersa Haugena. Jedyny startujący wówczas Polak, Andrzej Krzeptowski I, zajął 21. miejsce. Na pierwszy polski medal w skokach narciarskich musieliśmy czekać aż do 1972 roku. W Sapporo sensacyjnym mistrzem olimpijskim na skoczni dużej został 19-letni Wojciech Fortuna. Skoczek z Zakopanego po oddaniu skoków na odległość 111 m i 87,5 m pokonał drugiego w konkursie Szwajcara Waltera Steinera o zaledwie 0,1 punktu. W 2002 roku drugim skoczkiem narciarskim z Polski, który sięgnął po krążek na najważniejszej imprezie czterolecia, został Adam Małysz. „Orzeł z Wisły” w Salt Lake City zdobył srebro na dużej i brąz na normalnej skoczni. Osiem lat później do swojego bogatego dorobku dołożył ponownie dwa medale, oba srebrne. Na tym jednak nie koniec – w 2014 roku dwukrotnym indywidualnym złotym medalistą został Kamil Stoch. Na kolejnych igrzyskach skoczek z miejscowości Ząb obronił tytuł mistrza olimpijskiego na dużej skoczni, a wspólnie z drużyną cieszył się z brązowego medalu. W Pekinie w 2022 r. Polacy zdobyli jeden brązowy krążek. Trzecie miejsce w konkursie na skoczni małej zajął Dawid Kubacki. Polacy spore sukcesy odnosili także na mistrzostwach świata, które po raz pierwszy rozegrano w 1925 roku. Wystarczy wspomnieć, że rekordzistą pod względem zdobytych indywidualnych medali jest Adam Małysz. Utytułowany skoczek podczas światowego czempionatu sześciokrotnie stawał na podium, z czego aż czterokrotnie na najwyższym podium. Po indywidualny tytuł mistrza świata sięgali także: Kamil Stoch – Val di Fiemme 2013; Dawid Kubacki – Seefeld 2019; Piotr Żyła – Oberstdorf 2021. W 2017 roku w Lahti drużyna polskich skoczków w składzie: Kamil Stoch, Piotr Żyła, Maciej Kot i Dawid Kubacki wywalczyła pierwszy i jedyny do tej pory tytuł drużynowych mistrzów świata. Najdłuższy skok narciarski w historii Kto jest rekordzistą pod względem najdłuższego skoku? Aktualny nieoficjalny rekord świata należy do Austriaka Stefana Krafta, który 18 marca 2017 roku w Vikersund – gdzie znajduje się największa skocznia świata – poszybował na odległość 253,5 m. Co ciekawe, dwa lata wcześniej o pół metra dalej wylądował Dmitrij Wasiliew. Niestety, skok Rosjanina został podparty, dlatego nie uznano go za najdłuższy w historii. Z kolei rekord Polski (251,5 m) należy do Kamila Stocha. Trzykrotny mistrz olimpijski najdłuższy skok w karierze oddał w marcu 2017 roku podczas konkursu drużynowego w Planicy. Dodajmy, że FIS, czyli Międzynarodowa Federacja Narciarska, nie prowadzi rejestru rekordów, dlatego każdy z nich ma charakter nieoficjalny. Skoki narciarskie w liczbach 3 – najwięcej zwycięstw w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata z rzędu (Adam Małysz); 4 – najwięcej zwycięstw w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata (Fin Matti Nykänen i Adam Małysz); 5 – ilość medali najbardziej utytułowanego skoczka w historii igrzysk olimpijskich, Fina Mattiego Nykänena; 15 – najwięcej zwycięstw w zawodach Pucharu Świata w sezonie (Słoweniec Peter Prevc); 42 – wiek najstarszego zwycięzcy zawodów Pucharu Świata (Japończyk Noriaki Kasai); 53 – najwięcej zwycięstw w zawodach Pucharu Świata (Austriak Gregor Schlierenzauer); 93 – liczba zwycięstw polskich skoczków w pucharowych zawodach; 569 – najwięcej występów w konkursach Pucharu Świata (Japończyk Noriaki Kasai); Olimpijski konkurs na skoczni normalnej w Salt Lake City w 2002 roku (brązowy medal Adama Małysza) oglądało przez co najmniej jedną minutę śledziło 20,64 mln widzów. Skoki narciarskie kobiet Skoki narciarskie przez lata były domeną tylko mężczyzn. Wszystko zmieniło się w 2009 roku, gdy po raz pierwszy w programie mistrzostw świata w narciarstwie klasycznym (gospodarzem imprezy był wówczas czeski Liberec) o medale walczyły także panie. Historyczny tytuł mistrzyni globu zdobyła Amerykanka Lindsey Van, która okazała się bezkonkurencyjna na małej skoczni. W kolejnych edycjach światowego czempionatu złoty medal przypadł: Danieli Iraschko-Stolz (Austria) – Oslo 2011; Sarze Hendrickson (USA) – Val di Fiemme 2013; dwukrotnie Carinie Vogt (Niemcy) – Falun 2015 i Lahti 2017; Maren Lundby (Norwegia) – Seefeld 2019; Emmie Klinec (Słowenia) – Oberstdorf 2021. Od sezonu 2011/2012 skoczkinie rywalizują także w zawodach Pucharu Świata. Pierwsza zdobywczynią Kryształowej Kuli była reprezentantka Stanów Zjednoczonych, mistrzyni świata z 2013 roku, Sarah Hendrickson. Natomiast w 2014 roku skoki narciarskie kobiet zadebiutowały na igrzyskach olimpijskich. W Soczi najlepsza okazała się Niemka Carina Vogt. Drugie miejsce zajęła Austriaczka Daniela Iraschko-Stolz, a podium uzupełniła Francuzka Coline Mattel. Cztery lata później, w koreańskim Pjongczang, po tytuł mistrzyni olimpijskiej sięgnęła Norweżka Marek Lundby, która wyprzedziła Niemkę Katharinę Althaus i Japonkę Sarę Takanashi. W 2022 r. olimpijski konkurs indywidualny kobiet na skoczni w Zhangjiakou zdominowały Słowenki – Ursa Bogataj (złoty medal) i Nika Križnar (brązowy medal). Srebrny krążek ponownie trafił w ręce Kathariny Althaus z Niemiec. Jak jeździć na nartach – wskazówki jak zacząć i jak poprawić technikę jazdy Determinacja, nauka, zaangażowanie – to właśnie te czynniki decydują o tym, czy i w jakim stopniu opanujemy technikę jazdy. Jak jeździć na nartach? Poniżej zamieszczamy praktyczne wskazó... Skoki narciarskie kobiet – rekordy i ciekawostki Pierwszą kobietą, która oddał skok na nartach, była austriacka hrabina Paula von Lamberg. W 1911 roku poleciała na odległość 22 metrów. Przed utworzeniem cyklu Pucharu Świata kobiet w skokach narciarskich najważniejszym zawodami – w latach 2004–2011 – były konkursy w ramach Pucharu Kontynentalnego. Pierwsze zawody w ramach Pucharu Świata odbyły się 3 grudnia 2011 roku w norweskim Lillehammer. Zwyciężczynią konkursu została Amerykanka Sarah Hendrickson. Najwięcej zwycięstw w konkursach Pucharu Świata (63) odniosła Sara Takanashi. Japonka jest także najmłodszą triumfatorką zawodów tej rangi w historii – pierwszą wygraną odnotowała w wieku zaledwie 15 lat. Klasyfikację generalną najczęściej, bo aż trzykrotnie i to pod rząd, wygrywała Norweżka Maren Lundby – 2017/2018; 2018/2019 i 2019/2020. Najbardziej utytułowaną skoczkinią w historii mistrzostw świata jest Carina Vogt, która zdobyła w sumie aż sześć medali, w tym pięć złotych. Niemiecka zawodniczka jako jedyna obroniła tytuł indywidualnej mistrzyni globu. Nieoficjalną rekordzistką w długości skoku narciarskiego kobiet jest Austriaczka Daniela Iraschko-Stolz. W 2003 roku utytułowana zawodniczka podczas treningu na skoczni Kulm w Bad Mitterndorf skoczyła 200 metrów. Dla porównania – rekord Polski Kingi Rajdy z 2019 r. wynosi 134 metry. Do ścisłej światowej czołówki skoczkiń narciarskich należą Austriaczki, Japonki, Niemki, Norweżki i Słowenki. Od sezonu 2023/2024 w prestiżowym Turnieju Czterech Skoczni rywalizować będą także kobiety.
Jakie gadżety narciarskie zabrać na stok? Oto najważniejsze akcesoria dla narciarzy
Udany wyjazd na narty zależy nie tylko od pogody i umiejętności narciarzy, ale również od sprzętu, którym dysponują. Przed wyprawą na stok warto zadbać, aby wyposażyć się w niezbędne akcesoria i gadżety, które poprawią komfort zjazdów.
W tym artykule: Krótka historia narciarstwa na świecie Kiedy narciarstwo stało się dyscypliną sportową? Jak przygotować się na wyjazd na narty? Jakie gadżety narciarskie warto zabrać na stok? Paski, szelki lub uprząż do noszenia nart Smartwatch lub inteligentna opaska, którymi zmierzymy nasze postępy na stoku Rękawice narciarskie, w których bez problemu skorzystamy ze smartfona Narciarski old-school, czyli dobry termos nie jest zły Kamera GoPro zapewnia zdjęcia w jakości 4K Historia narciarstwa może sięgać nawet szóstego tysiąclecia przed naszą erą. Najnowsze badania wykazały, że W Azji środkowej, a dokładnie w okolicach Bajkału i gór Ałtaj, ludzie używali przedmiotów podobnych do nart, aby przemieszczać się po śniegu w trakcie polowań. Z kolei malowidła naskalne sprzed 5000 lat sugerują, że m.in. starożytni Chińczycy mogli korzystać z nart do przemieszczania się w trudnych warunkach. Krótka historia narciarstwa na świecie Eksperci twierdzą, że narty do Europy sprowadzili Lapończycy. Rysunki naskalne w Skandynawii sprzed 3000–5000 lat, przedstawiają postaci, które znajdują się w charakterystycznej narciarskiej pozycji. Z kolei w norweskim mieście Rødøy, które znajduje się w centralnej części kraju, archeolodzy odnaleźli malowidła, na których widoczne są narty. Pochodzą sprzed 4500–5000 lat. Najstarsze prymitywne narty odnaleziono w szwedzkim Hoting w regionie administracyjnym Jämtland. Archeolodzy datują je na lata 4500–2500 p.n.e. Jednak jednym z bardziej przełomowych odkryć, było to z 2014 roku. W górach Reinheimen, w okolicach norweskiego miasta Lesja, badacze znaleźli misternie zaprojektowany sprzęt narciarski, płozy z drewna brzozowego wyposażone były w wiązania na buty ze skórzanych pasków. Badania wykazały, że przedmioty te miały nawet 1300 lat. Zarówno w starożytności, jak i w dalszych okresach ludzkości, narty wykorzystywane były w myślistwie oraz jako środek transportu. Gdzie na narty w Polsce? Oto najlepsze stoki w Polsce! 13 najlepszych lokalizacji Polska nie jest krajem górskim, ale zimowych kurortów jest u nas pod dostatkiem. Malownicze krajobrazy i bogata, świetnie rozbudowana infrastruktura - to właśnie te dwa czynniki sprawiają, ż... Kiedy narciarstwo stało się dyscypliną sportową? Narciarstwo jako dyscyplina sportowa powstała jednak znacznie później. Za jego kolebkę uważa się Norwegię. W 1808 roku Olaf Rye po raz pierwszy skoczył na nartach i wybił się na 9,5 metra wysokości przed większą publicznością. Prowizoryczna skocznia znajdowała się w Eidsberg w okręgu Viken. W Tromsø w 1843 roku po raz pierwszy odbył się oficjalny bieg narciarski, a w 7 lat później w mieście Telemark zaczęto uprawiać biegi w formie slalomu, zjazdu i skoki przez stopień. Jak przygotować się na wyjazd na narty? Prawdziwy rozwój i wzrost popularności narciarstwa nastąpił na początku XX wieku. Zaczęło powstawać wówczas coraz więcej stoków przystosowanych do zjazdów oraz szkółek narciarskich. Na przestrzeni całego wieku narciarstwo ewoluowało. Sprzęt stawał się coraz lepszy, zmieniały się przepisy, a nawet tak prozaiczne rzeczy, jak narciarska moda. Nie zmieniło się jedno – sama idea, która od lat pozostaje taka sama. Chodzi o dobrą i bezpieczną zabawę. Dziś, ekwipunek narciarski wygląda zgoła inaczej, niż jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Narciarze wyposażeni są w smartwatche, kamerki GoPro na kaskach lub latarki czołówki, na wypadek zjazdów na nieoświetlonych trasach. Każdy narciarz preferuje inny styl oraz inne warunki jazdy, dlatego przed kupnem kolejnego gadżetu sobie lub komuś na prezent, warto zastanowić się, czego potrzebujemy. Jakie gadżety narciarskie warto zabrać na stok? Warto również pamiętać, że gadżety narciarskie dzielą się na te absolutnie niezbędne oraz te, które są jedynie uzupełnieniem wymaganego ekwipunku. Należy również pamiętać, że na stoku bierzemy pełną odpowiedzialność za zdrowie i życie swoje i innych ludzi, dlatego nie powinno się stawiać wyżej gadżetów i przyjemności nad bezpieczeństwem. Rodzaje nart – czym się różnią i do czego służą? Jakie rozróżniamy rodzaje nart? Poniżej wymieniamy najpopularniejsze odmiany „desek”. Słuchawki mogą nam umilić jazdę, ale mogą również być pośrednią przyczyną wypadku. Trzeba zdawać sobie z tego sprawę. Jakie gadżety narciarskie warto w takim razie zabrać ze sobą na wyjazd? Oto rekomendacje redakcji National Geographic Polska: Paski, szelki lub uprząż do noszenia nart To absolutny hit na każdym narciarskim wyjeździe, który odmienia życie. Uprząż do noszenia nart i kijków lub deski to gadżet, który sprawia, że poruszenie się z nartami lub snowboardem staje się o wiele łatwiejsze i bardziej komfortowe. Warto sprawdzić, czy szelki są wykonane z elastycznego i wytrzymałego materiału oraz czy posiadają specjalne zapięcie, którym możemy przymocować uprząż do plecaka. Jest to szczególnie przydatny gadżet, gdy dostajemy się trasy poza stokiem i uprawiamy tzw. freeride. Smartwatch lub inteligentna opaska, którymi zmierzymy nasze postępy na stoku To urządzenie jest przydatne tak naprawdę w każdej dyscyplinie sportu. W narciarstwie ten gadżet jest jednak o tyle ważny, ponieważ nie musimy za każdym razem wyciągać z kieszeni kurtki lub spodni telefonu, żeby sprawdzić m.in. ważne powiadomienia lub zaktualizować nasz sportowy progres. Dodatkowo inteligentne zegarki posiadają różne funkcje, takie jak: GPS, pulsometr, kompas, płatności zbliżeniowe, sterowanie muzyką lub pomiar przemierzonej trasy. Biorąc pod uwagę, że narciarstwo zalicza się do sportów ekstremalnych, należy zadbać o to, aby urządzenie, po które chcemy sięgnąć, było zarówno praktyczne, jak i wytrzymałe. Rękawice narciarskie, w których bez problemu skorzystamy ze smartfona Kolejnym ciekawym pomysłem na gadżet narciarski, są rękawice do smartfona. Ekrany dotykowe działają w taki sposób, że w miejscu dotknięcia wykrywane jest przez sensory, które wychwytują zmiany w natężeniu prądu elektrycznego lub zmiany ładunku elektrostatycznego. Zwykłe rękawiczki stanowią swego rodzaju izolator skóry od ekranu, który sprawia, żenie można w nich obsługiwać telefonu. Inaczej sytuacja wygląda w rękawiczkach przystosowanych do smartfonów. Te posiadają specjalne włókna z metalu, dzięki czemu są w stanie przewodzić impulsy elektryczne, które generują ludzkie palce. To niezwykle przydatny gadżet, jeśli nie chcemy za każdym razem zdejmować rękawiczek, aby obsłużyć smartfona. Narciarski old-school, czyli dobry termos nie jest zły Każdy zaprawiony narciarz wie, że w wyjątkowo trudnych warunkach, ważne jest, aby od czasu do czasu zapewnić sobie ciepły posiłek lub ciepły napój. O ile z tym pierwszym istnieją pewne przeszkody, o tyle z drugim są one łatwe do przeskoczenia. Wystarczy nam tradycyjny termos, który na wiele godzin zatrzyma gorącą temperaturę herbaty lub kawy. Dobrze jest sprawdzić jednak parametry sprzętu, aby posiadał odpowiednią odporność mechaniczną, aby uniknąć zniszczenia podczas upadku i zalania reszty rzeczy w plecaku. Równie ważną cechą jest to, jak długo termos utrzymuje temperaturę. To niezwykle istotne podczas wielogodzinnych zjazdów. Kamera GoPro zapewnia zdjęcia w jakości 4K Stoki narciarskie i górski, zimowy anturaż to wyjątkowo fotogeniczne krajobrazy. W tych warunkach praktycznie każde zdjęcie i film wyglądają magicznie. Właśnie dlatego na wyjazd narciarski warto wyposażyć się w dobry sprzęt do nagrywania wideo i fotografii. Najlepszym wyborem będą kamery, takie jak GoPro. Te wodoszczelne kompaktowe urządzenia nagrywają wideo w 4K i równie dobrze radzą sobie ze zdjęciami. Należy jednak pamiętać, aby dokupić uchwyt, którym przymocujemy kamerę do kasku. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Jakie są techniki jazdy na nartach? Zobacz nasz przewodnik
Jakie są techniki jazdy na nartach i które z nich polecane są dla osób początkujących? Odpowiedź znajdziesz poniżej. Nie bez powodu mówi się, że „nie sprzęt, a technika zrobi z ciebie zawodnika”.
W tym artykule: Technika pługu Technika klasyczna (równoległa) Technika carvingowa Styl biegowy klasyczny Styl łyżwowy Słownik najważniejszych pojęć narciarskich Jazdy na nartach może nauczyć się każda osoba, a wiek, płeć czy poziom sprawności fizycznej nie są przeszkodami umożliwiającymi opanowanie technik narciarskich. Taką przeszkodą nie jest też brak nart z najwyższej półki. Technika – oto słowo klucz, nad którym pochylić się musi każdy miłośnik białego szaleństwa, który dopiero rozpoczyna swoją przygodę ze sportami zimowymi. Bez względu na to, czy zamierza szusować po stokach czy biegać na nartach górskimi trasami. Jak jeździć na nartach? Wstępem do tej przygody jest opanowanie podstawowej techniki, doskonalenie jej i stopniowe oswajanie się z nieco bardziej skomplikowanymi manewrami. Zanim przejdziemy do szczegółów, najpierw przyjrzyjmy się najważniejszym błędom, które popełnia większość początkujących narciarzy. Złe nawyki trzeba zdusić już w zarodku, zanim zdążymy je utrwalić. Po pierwsze, unikaj sztywnej pozycji zjazdowej. Podczas jazdy należy rozluźnić kręgosłup i przyjąć swobodną pozycję. Po drugie, zwróć uwagę na rozstaw nart. „Deski” powinny znajdować się na szerokości bioder narciarza. Po trzecie, unikaj nadmiernego odchylenia ciała. Wychylając się do tyłu, ryzykujesz utratę stabilności, co w konsekwencji prowadzi do upadku. Po czwarte, unikaj nerwowych ruchów. Manewry należy wykonywać pewnie i zdecydowanie, ale spokojnie. Stoki narciarskie dla początkujących, czyli dobre do nauki jazdy Sporty zimowe stają się coraz popularniejsze, a narciarstwo niezmiennie przyciąga największą ilość miłośników białego szaleństwa. Coraz bardziej rozbudowane kurorty ze świetnie przygot... To absolutne podstawy, które należy przyswoić na samym początku. Teraz przejdźmy do omówienia poszczególnych technik, związanych m.in. z rodzajami nart. Technika pługu Pług to podstawa techniki jazdy na nartach. Bez względu na to, czy pierwsze szlify zdobywasz pod czujnym okiem doświadczonego instruktora czy wybrałeś samodzielną naukę, ten styl będzie dla ciebie punktem wyjścia. Istotą pługu nie jest osiąganie zawrotnych prędkości czy wykonywanie dynamicznych manewrów, a zyskanie obycia z nartami i nauka panowania nad nimi. Już sama nazwa wskazuje na styl przemieszczania się w dół stoku. Zjeżdżając pługiem należy ustawić narty w kształt odwróconej litery V – dzioby powinny znajdować się blisko siebie, z kolei tylna część nart musi pozostawać w rozwarciu. Takie ustawienie pozwala zachować stabilność, ułatwia kontrolowanie prędkości i manewrowanie. Żeby zwiększyć prędkość jadąc pługiem, należy lekko rozsunąć dzioby i zbliżyć tył nart. W ten sposób zmniejszy się siła nacisku na krawędzie. Jednocześnie warto nieco bardziej ugiąć kolana. Taka pozycja jest bardziej aerodynamiczna (ciało stawia mniejszy opór) i stabilna, bo pozwala obniżyć środek ciężkości. Z punktu widzenia osoby początkującej, od nabierania prędkości ważniejsze jest jej skuteczne i bezpieczne wytracanie. Żeby zahamować podczas zjazdu pługiem, wystarczy zbliżyć dzioby nart i zwiększyć dystans dzielący tył. Dzięki temu zwiększymy nacisk na wewnętrzne krawędzie i wytworzymy większy opór. Jak zmienić kierunek jazdy, korzystając z tej techniki? W tym celu należy opanować manewr łuku płużnego. Polega on na przeniesieniu nacisku na nartę, która znajduje się po zewnętrznej stronie względem kierunku manewru. Technika klasyczna (równoległa) Technika klasyczna, nazywana także równoległą, jest trudniejsza od pługu, więc polecamy ją wyłącznie tym osobom, które już opanowały opisany wyżej styl. W tym przypadku, narty należy ułożyć równolegle względem siebie, jak wskazuje na to sama nazwa. Narciarz przyjmuje pozycję pochyloną i ugiętą w kolanach. Takie ułożenie ciała zapewnia sporą dynamikę i umożliwia osiąganie wysokich prędkości zjazdu. Ważne jest więc perfekcyjne opanowanie techniki zmiany kierunku jazdy i wytracania prędkości. Wyjazd na narty: jak się przygotować? Narciarstwo należy do tych sportów zimowych, których grono miłośników powiększa się z roku na rok. Coraz więcej Polaków rezygnuje z biernego wypoczynku przed ekranem telewizora na rzecz a... Żeby móc skutecznie skręcać podczas zjazdu techniką klasyczną, trzeba nauczyć się balansowania ciałem i odpowiedniego ułożenia barku, bioder i kolan. Obniżając bark i uginając kolano nogi, która znajduje się po zewnętrznej stronie względem kierunku skrętu, zwiększamy nacisk na wewnętrzną krawędź zewnętrznej narty. W tym momencie należy wykonać ruch ręką z jednoczesnym wbiciem kijka. Całą sekwencję powtarzamy w drugą stronę. Dzięki temu będziemy mogli poruszać się po stoku efektownym slalomem, kreśląc długie łuki. Jak wytracić prędkość, zjeżdżając techniką klasyczną? Ten styl jest dość szybki, więc wymaga efektywnego hamowania. Znacznie lepiej od pługu sprawdzi się technika hamowania bokiem. Polega ona na obróceniu stóp, bioder i tułowia do kierunku jazdy i pochyleniu ciała w stronę stoku. Technika carvingowa Następny stopień narciarskiego wtajemniczenia to technika carvingowa. Niedoświadczonym osobom może wydawać się, że ten styl nie różni się niczym od klasycznego. To tylko pozory. Carving to zupełnie inna szkoła jazdy, która wymaga nie tylko doświadczenia, ale i specjalistycznego sprzętu w postaci taliowanych nart carvingowych. W przeciwieństwie do techniki równoległej, styl carvingowy (określany jako jazda na krawędzi nart) nie polega na jeździe długimi łukami. W tym przypadku narty kreślą na śniegu wyraźnie krótsze ślady. Pozycja jest mocno obniżona. Może wręcz wydawać się, że narciarz lada moment położy się na trasie. Takie wrażenie wynika z maksymalnego wychylenia ciała w kierunku stoku do stopnia, który umożliwia jazdę na krawędzi. Zmiana kierunku jazdy następuje w wyniku przeniesienia ciężaru ciała z jednej narty na drugą przy równoczesnej zmianie krawędzi. W tym celu należy przesunąć biodra do boku i wykonać szybki ruch kolanami. Styl biegowy klasyczny Były techniki zjazdowe, czas na techniki biegowe. Najbardziej podstawowym stylem (a co się z tym wiąże – polecanym dla początkujących) jest styl klasyczny. Ta technika charakteryzuje się równoległym prowadzeniem nart biegowych. W tym celu wykonuje się następujące kroki: naprzemianstronny krok klasyczny – istotą jest tu naprzemienna praca rąk względem pracy nóg. Każdy ruch nogami składa się z fazy odbicia, zamachu i poślizgu. To właśnie ten krok jest uznawany za najbardziej uniwersalny; bezkrok – na delikatnych zjazdach i płaskich odcinkach dobrze sprawdza się bezkrok, który polega na równoczesnym odpychaniu się dwoma kijkami, pochylaniu ciała do przodu i wprawianiu nart w ślizg; jednokrok – ten krok najlepiej sprawdza się w terenie płaskim, ale nie zawodzi też w miejscach, w których trasa lekko opada. Po odbiciu jednej narty, oba kijki powinny równocześnie odbić się od podłoża; dwukrok – w tym przypadku w fazie zamachu rąk narciarz wykonuje dwa odbicia nart; krok rozkroczny – nazywany też jodełką, służy pokonywaniu stromych podejść. Ten krok polega na kątowym ustawieniu nart, ugięciu kolan i przemieszczaniu się bez poślizgu. Kijki należy wbijać za wiązaniami. To cztery podstawowe kroki, które warto opanować na początek. Dzięki temu zróżnicowane trasy o różnym stopniu nachylenia terenu nie będą dla nas drogami nie do przebycia. Styl łyżwowy Kolejna technika biegu narciarskiego, z którą zaznajomimy się po opanowaniu techniki klasycznej, to styl łyżwowy. Charakterystyczne elementy tego stylu to kątowe ustawienie nart (względem kierunku biegu) i symetryczna praca rękoma. Kroki, które stosuje się najczęściej w technice łyżwowej, to: łyżwowanie – to najbardziej podstawowy krok, który ma zastosowanie na płaskich lub opadających fragmentach trasy. Jest wykonywany w niskiej pozycji ciała i nie wymaga aktywnej pracy rękoma; jednokrok łyżwowy – to krok zbliżony do łyżwowania, ale z aktywnym zaangażowaniem obu rąk. W tym przypadku łyżwowanie jest łączone z symetrycznym odbiciem oboma kijkami przy każdym odbiciu nart. To dość dynamiczna technika, ale wymagająca pod względem fizycznym. Właśnie dlatego najlepiej sprawdza się na płaskim terenie lub na łagodnie wznoszących fragmentach; synchroniczny dwukrok łyżwowy – charakterystyczne dla tego kroku jest jednoczesne pchnięcie obu kijków przy co drugim odbiciu nartą. Najlepiej sprawdza się w miejscach płaskich i delikatnie opadających; asynchroniczny dwukrok łyżwowy – w tym przypadku, krok łyżwowy łączy się z asynchronicznymi pchnięciami kijkami przy co drugim odbiciu nartą. Najlepiej sprawdza się na podbiegach. Alternatywa dla nart. Jak jeździć na snowboardzie Snowboard powstał z tęsknoty za surfingiem... na śniegu. Oprócz używania deski surferów, snowboardzistów i skateboardzistów łączy nastawienie na zabawę. Kroki łyżwowe są szybsze od klasycznych, ale także mniej stabilne. Wymagają dobrej kondycji fizycznej, dlatego nie polecamy rozpoczynania swojej przygody z biegówkami od tej techniki. Słownik najważniejszych pojęć narciarskich Niektóre z użytych wyżej pojęć mogą brzmieć obco dla początkujących narciarzy, podobnie jak inne terminy, których używają bardziej doświadczone osoby. To całkowicie naturalne, bo wiedzę teoretyczną nabywamy wraz z praktyką. Jeżeli specjalistyczna terminologia brzmi dla ciebie jak łacina, koniecznie zapoznaj się z poniższym słownikiem, w którym ujęliśmy wszystkie najważniejsze pojęcia, które powinieneś poznać na początek. Narty taliowane – narty przeznaczone do jazdy stylem carvingowym. Charakteryzują się różną szerokością czuba, środkowej i tylnej części. Narty allround – najbardziej uniwersalny typ nart, który umożliwia jazdę po zróżnicowanych nawierzchniach. Narty race – sportowe narty, które umożliwiają osiąganie wysokich prędkości. Dzioby – przednia część nart. Wiązania – mechanizmy mocujące buty narciarskie do nart. Rdzeń – wewnętrzna część nart. Najbardziej cenione są modele z drewnianym rdzeniem. Skręt cięty – zmiana kierunku jazdy na krawędziach (charakterystyczna dla carvingu). Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie jechać na narty w Turcji? Najlepsze miejsca
Szukasz ciekawego miejsca, w którym będziesz mógł aktywnie spędzić zimowy urlop? Narty w Turcji okażą się strzałem w dziesiątkę. Tamtejsze ośrodki narciarskie oferują wysoki standard, a ceny są wyraźnie niższe niż w alpejskich zimowych kurortach.
W tym artykule: Erciyes Ski Resort Kartalkaya Ejder 3200 Uludağ Turcja wszystkim kojarzy się z nadmorskimi kurortami, słonecznymi plażami i wspaniałą pogodą. Niewiele osób bierze pod uwagę ten kraj jako destynację urlopu narciarskiego. To spory błąd, bo oferta turystyczna Turcji nie jest kierowana wyłącznie do miłośników plażowania, ale także do wszystkich, którzy uwielbiają swobodne szusowanie po stokach. Znudziły ci się już narty w Andorze, a narty w Szwajcarii to dla dla ciebie zbyt oczywisty wybór? Nie każdy zimowy urlop trzeba spędzać w Europie. Jedną z ciekawszych destynacji, która w pierwszej chwili nijak kojarzy się z nartami, jest Turcja. Zapewniamy, że ten wspaniały kraj można docenić nie tylko latem, ale także zimą. Dobre warunki pogodowe, świetnie przygotowane trasy, nowoczesne wyciągi, hotele oferujące wysoki standard – oto zimowe oblicze Turcji. Nie można nie wspomnieć, że ogromną wartością takiego wyjazdu jest także możliwość zwiedzenia interesujących zakątków i obcowania z kulturą zupełnie odmienną od europejskiej. Które z tamtejszych ośrodków są najbardziej warte uwagi? Poniżej wymieniamy najciekawsze propozycje. Erciyes Ski Resort Naszą pierwszą propozycją jest stosunkowo nowy ośrodek, bo uruchomiony w 2011 roku. Erciyes Ski Resort jest położony tuż obok miasta Kayseri, na zboczach wygasłego wulkanu. Mierzący 3917 m n.p.m. szczyt jest najwyższą górą centralnej Anatolii i piątą najwyższą w Turcji. Wyraźnie widać, że miejsce to stworzono z myślą o zagranicznych turystach. Bez dwóch zdań Erciyes Ski Resort to najnowocześniejszy zimowy kurort w Turcji. Do dyspozycji narciarzy oddano tam 34 stoki o łącznej długości 102 km. Mówimy więc o dość rozległym ośrodku. Nie brakuje tam tras, które zapewniają bezpieczne warunki nawet niedoświadczonym narciarzom. Coś dla siebie znajdą tam także zaawansowani miłośnicy białego szaleństwa. 7 sposobów na tanią Turcję W tym roku wybierasz się na wakacje do Turcji? Zobacz, jak możesz zaoszczędzić pieniądze podczas wyjazdu Najbardziej doświadczonym polecamy zjazd z najwyżej położonej stacji, znajdującej się na wysokości 3400 m n.p.m. Na dół prowadzą wspaniałe czarne trasy, należy jednak podkreślić, że nie zawsze można z nich skorzystać. Wulkan Erciyes jest silnie eksponowany na działanie wiatru, zwłaszcza w północno-wschodniej części. To sprawia, że gdy wiatr dmucha z dużą siłą, prowadząca do najwyższej stacji kolejka „Ottoman” jest nieczynna (bezpieczeństwo przede wszystkim). Północny stok jest mocno nasłoneczniony. Z jednej strony jest to duża zaleta, ale należy wskazać także na jedną istotną niedogodność. Nie ma gwarancji, że trasy będą pokryte naturalnym śniegiem. Na szczęście aparatura naśnieżająca znajduje się na wyposażeniu ok. 50-kilometrowego odcinka nartostrad. Wyraźnie lepsze warunki można zastać na wschodnim zboczu góry. Świeżego, sypkiego śniegu jest tam pod dostatkiem, jednak nie można nie wspomnieć, że to właśnie tam zwykle panuje największy tłok na trasach. W Erciyes działa 18 nowoczesnych wyciągów, które rozpoczynają bieg w czterech dolnych stacjach. Nie zabrakło szybkich, wygodnych kolei gondolowych i ośmioosobowych podgrzewanych kanap. Trzeba podkreślić, że cały ośrodek jest świetnie skomunikowany. Pomiędzy sektorami można przemieszczać się bez wypinania nart. Zdarza się, że ze względu na panujące warunki atmosferyczne, niektóre wyciągi są zamykane. Wówczas narciarze przemieszczają się skibusem lub są holowani przez skuter śnieżny. Jak zagospodarować wolny czas? Opcji jest wiele, ale my polecamy wycieczkę do Kapadocji – historycznej krainy o niezwykłym uroku. W jej krajobrazie dominują niezwykłe formy tufowe, które powstały 30 mln. lat temu, po wybuchu wulkanu. Osobliwe formacje tworzą iście księżycową panoramę. Kartalkaya Nasza kolejna propozycja to Kartalkaya – jeden z najpopularniejszych ośrodków narciarskich w Turcji. Resort jest położony w północnej części kraju, w malowniczych górach Köroğlu, a od Bolu dzieli go zaledwie 50 km. Sezon narciarski rozpoczyna się tam pod koniec grudnia i trwa niemal do końca marca. Kartalkaya przypadnie do gustu nie tylko miłośnikom narciarstwa alpejskiego, ale także biegowego i skitouringu. Trasy zjazdowe są zlokalizowane na wysokości od 1850 do 2200 m n.p.m. Należy podkreślić, że większość z nich jest przeznaczona dla osób z dużym doświadczeniem. To sprawia, że nie możemy polecić tego miejsca początkującym. Ejder 3200 Obszar narciarski Ejder 3200 składa się z dwóch ośrodków, które są położone w pobliżu Erzurum. Taka lokalizacja sprawia, że z dotarciem na miejsce nie ma najmniejszego problemu. Największe miasto w regionie jest świetnie skomunikowane z resztą kraju. Z wielu miejsc można tam dotrzeć drogą lotniczą. Palandöken Ski Resort Pierwszy ośrodek narciarski w tym regionie mieści się u podnóża góry Palandöken, w odległości ok. 4 km od Erzurum. Trasy narciarskie znajdują się tam na wysokości od 2000 do 3176 m n.p.m. Takie położenie przekłada się na dobre warunki, jeżeli jednak pogoda nie dopisze, z pomocą przyjdą systemy sztucznego naśnieżania. Sezon narciarski trwa tam od listopada do kwietnia. Ośrodek oddaje do dyspozycji narciarzy trasy o różnym stopniu trudności. Osoby zdobywające pierwsze szlify mogą skorzystać z czterech bardzo łatwych i 8 łatwych tras. Bardziej doświadczonym miłośnikom szusowania zadedykowano dziewięć trudniejszych stoków i trzy bardzo trudne nartostrady. Latawce na śniegu. Zimowy odlot Co to jest: narty lub deska snowboardowa plus latawiec? Odpowiedź: snowkiting, czyli dyscyplina zdobywająca w Polsce coraz większą popularność. Gwarantuje dawkę adrenaliny i dobrą zabawę Najodważniejsi i najbardziej pewni swoich umiejętności mogą wybrać się na trasę Ejder (co w języku tureckim oznacza „smok”), która cieszy się opinią najtrudniejszej w całym ośrodku. Jest niezwykle wymagająca technicznie, a przy tym panują tam trudne warunki. W dniach, kiedy okolicę spowija gęsta mgła lub istnieje wysokie ryzyko zejścia lawiny, stok jest zamykany. Ejdar to jedna z dwóch dostępnych tras slalomowych FIS. Druga, nieco mniej wymagająca, to Kapikaya. W ośrodku działa dziewięć wyciągów: dwie koleje gondolowe, sześć wyciągów krzesełkowych, dwa baby lifty i jeden wyciąg orczykowy. Warto wspomnieć, że zabawa nie kończy się tam wraz z zachodem słońca. Na odcinku o długości 5,5 km zainstalowano sztuczne oświetlenie, więc zmierzch nie jest przeszkodą przed dalszym szusowaniem. Konakli Ski Center Ośrodek Konakli jest położony tuż obok Palandöken. Oba resorty dzieli odległość ok. 11 km. Trasy narciarskie znajdują się na wysokości od 2200 do 3185 m n.p.m. Podobnie jak w opisanym wcześniej, także w tym ośrodku można znaleźć trasy o różnym stopniu trudności, ale należy zaznaczyć, że dominują tam dość wymagające stoki. Także tutaj panują doskonałe warunki. Każdej zimy opady w Konakli wynoszą ok. 3 m śniegu. Warto podkreślić, że ze względu na kontynentalny klimat, pokrywa zapewnia wyśmienite warunki do jazdy – śnieg jest suchy i drobny. Stoki są obsługiwane przez 6 nowoczesnych wyciągów. Uludağ Naszą ostatnią propozycją jest jeden z najpopularniejszych i jednocześnie najbardziej luksusowy ośrodek narciarski w Turcji. Uludağ, bo o tym miejscu mowa, jest położony w pobliżu Bursy, w odległości ok. 200 km od Stambułu (co sprawia, że z dotarciem na miejsce nie ma żadnego problemu). Turcja - orient na stoku Nie wyobrażasz sobie zimy bez nart, co więcej, chciałbyś szusować nawet w środku lata? Ośrodki na sześciu kontynentach oferują jazdę w puchu po dziewiczych stokach, szaleństwo na śwież... Ośrodek oferuje 24 trasy o łącznej długości ok. 20 km. Poszczególne stoki charakteryzują się różnym stopniem trudności. Nie brakuje miejsc, w których odnajdą się osoby początkujące, ale bardziej wymagający narciarze mogą skorzystać z tras czerwonych i czarnych. Najdłuższa mierzy ok. 3 km. Nie można nie wspomnieć, że tamtejsze tereny obfitują w dziewicze stoki, idealne dla miłośników freeride'u. W ośrodku działa 14 wyciągów. To przede wszystkim koleje gondolowe i wyciągi krzesełkowe. Stoki masywu Uludağ są mocno nasłonecznione. W ciągu roku, występuje tam średnio 300 słonecznych dni. Sezon narciarski trwa 5 miesięcy (zaczyna się w grudniu), przy czym należy zaznaczyć, że najlepsze warunki do jazdy panują od stycznia do marca, kiedy na stokach utrzymuje się ok. 3-metrowa pokrywa śnieżna, zapewniająca świetne warunki do jazdy. Hotele oferują wysoki standard i właściwie wszystkie mieszczą się tuż przy stacjach. Większość z nich działa w formule all inclusive. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Stoki narciarskie na Słowacji – gdzie się wybrać na narty?
Jeżeli marzy ci się narciarski urlop poza granicami Polski, a alpejskie kraje z jakichkolwiek przyczyn nie są dla ciebie właściwą destynacją, dobrym wyborem może okazać się Słowacja. Stoki narciarskie u naszych południowych sąsiadów są przygotowane w sposób perfekcyjny, a tamtejsze ośrodki oferują naprawdę wysoki standard obsługi. No i te krajobrazy, których nie sposób zapomnieć!
W tym artykule: Tatrzańska Łomnica SKI PARK Kubínska hoľa PARK SNOW Donovaly Jasná Nizke Tatry Snow Paradise Wielka Racza-Oszczadnica Najlepsze regiony narciarskie na Słowacji są położone blisko granicy z Polską, więc z dotarciem na miejsce nie będzie najmniejszego problemu. Które z nich warto wziąć pod uwagę? Poniżej wymieniamy najciekawsze propozycje. Kurorty narciarskie na Słowacji oferują nowoczesną infrastrukturę, dość długie trasy zjazdowe o zróżnicowanym poziomie trudności i bardzo dobre warunki do jazdy. To wszystko brzmi niezwykle kusząco, a należy dodać, że za narciarski urlop u naszych południowych sąsiadów zapłacimy wyraźnie mniej niż w krajach alpejskich. Różnica w cenie może sięgnąć nawet 50 proc., więc Słowacja wydaje się być kuszącą propozycją dla wszystkich miłośników białego szaleństwa, którzy nie chcą spędzać zimowych ferii w Polsce. Tatrzańska Łomnica Gdzie na narty na Słowacji blisko granicy? Jeżeli zależy ci na skróceniu czasu podróży, wybierz Tatrzańską Łomnicę. To najwyżej położony ośrodek narciarski w słowackiej części Tatr i jednocześnie – jeden z najpopularniejszych, także wśród polskich narciarzy. Od polsko-słowackiej granicy dzieli go zaledwie 30 km, co sprawia, że podróż nie zajmie dużo czasu, zwłaszcza osobom wyruszającym z południa kraju. Słowackie Tatry tej zimy? Czemu nie! Zimą na nasze podróże często wybieramy odległe rejony, poszukując znakomicie przygotowanych stoków, śnieżnej atmosfery i atrakcji dla całej rodziny. Tymczasem takim regionem są właśnie... Ośrodek składa się z dwóch terenów narciarskich – Skalnate Pleso i Jamy. 13 nartostrad ma łączną długość ponad 12 km. Dominują trasy łatwe (niebieskie), z których korzystają przede wszystkim osoby początkujące, które dopiero zdobywają doświadczenie na stokach. W ośrodku znajdziemy też sporo czerwonych nartostrad, które są przeznaczone dla przynajmniej średniozaawansowanych narciarzy. Nie zabrakło też kilku czarnych tras dla najbardziej doświadczonych osób. Nartostrady są obsługiwane przez 13 nowoczesnych wyciągów. W ośrodku działają kolejki gondolowe, kanapy (8-, 6-, 4-, 3- i 2-osobowe) i wyciągi orczykowe. Nowicjusze mogą uczyć się pod czujnym okiem doświadczonej kadry instruktorskiej. Na miejscu można też wypożyczyć cały niezbędny sprzęt. Jak zagospodarować wolny czas? W chwili odpoczynku od szusowania, można wybrać się na lodowisko, zażyć odrobinę relaksu w kompleksie basenów z wodami termalnymi lub udać się do SPA. Osobom, które najlepiej czują się na łonie natury, polecamy wycieczkę trasą Jasná-Vrbické, która prowadzi do największego jeziora w Tatrach Niskich. SKI PARK Kubínska hoľa Przenosimy się na drugi najwyższy szczyt Magury Orawskiej. Nasza kolejna propozycja to SKI PARK Kubínska hoľa, położony w pobliżu Dolnego Kubina. To kolejny słowacki ośrodek narciarski, który cieszy się ogromną popularnością. Nic dziwnego, bo poza świetnie przygotowanymi trasami i nowoczesną infrastrukturą sportową, oferuje także niesamowite widoki na Magurę Orawską, Tatry Niskie i Zachodnie, Małą i Wielką Fatrę oraz Góry Choczańskie. To sprawia, że nie można nie docenić walorów tego niezwykle urokliwego miejsca. Na miłośników narciarstwa czeka tam 9 tras zjazdowych o łącznej długości 14 km. Początkujący mogą skorzystać z trzech tras niebieskich. Dla średniozaawansowanych przygotowano 2 trasy czerwone, a dla najbardziej doświadczonych – aż cztery czarne nartostrady. Nie można nie wspomnieć, że tamtejsze trasy są certyfikowane przez FIS. To jednoznacznie potwierdza ich perfekcyjne przygotowanie. Na miejscu działa też nowoczesny snowpark, w którym mogą wyszaleć się wszyscy miłośnicy jazdy na snowboardzie. Jak dobrać deskę snowboardową? Praktyczne wskazówki na co warto zwrócić uwagę Sporty zimowe zyskują coraz większą popularność. O ile narciarstwo zjazdowe wciąż jeszcze króluje na polskich stokach, to należy wyraźnie zaznaczyć, że coraz więcej miłośników biał... Ośrodek oddaje do dyspozycji gości 11 wyciągów. Dominują orczyki (9 wyciągów). Są też dwa wyciągi krzesełkowe. Na miejscu wypożyczymy cały niezbędny sprzęt narciarski, a najmłodsi mogą wziąć lekcje jazdy prowadzone przez certyfikowanych instruktorów. W dzień wolny od jazdy warto zwiedzić Zamek Orawski i Muzeum Wsi Orawskiej w Zuberecu. Polecamy też pieszą wycieczkę szlakami położonymi w pobliżu malowniczego Parku Narodowego Wielka Fatra. Najmłodszym z całą pewnością przypadnie do gustu Kids Park, gdzie prowadzone jest narciarskie przedszkole. Poza lekcjami jazdy, placówka oferuje także udział w animacjach i zabawach. PARK SNOW Donovaly Zestawienie obejmujące najciekawsze stoki narciarskie na Słowacji nie byłoby kompletne bez naszej kolejnej propozycji. PARK SNOW Donovaly to jeden z najlepiej przygotowanych ośrodków sportów zimowych, którego oferta zadowoli nawet najbardziej wymagających miłośników białego szaleństwa. Kompleks jest położony na pograniczu Tatr Niżnych, Wielkiej Fatry i Starohorskich Wierchów. Coś dla siebie znajdzie tam dosłownie każdy, bo poza trasami zjazdowymi, ośrodek oferuje także trasy slalomowe, biegowe i snowboardowe. 18 nartostrad legitymuje się łączną długością ok. 12 km. Przeważają trasy łatwe (13 oznaczonych kolorem niebieskim) i dla średniozaawansowanych (cztery oznaczone kolorem czerwonym). Jest też jedna czarna nartostrada. Większość nartostrad wyposażono w system sztucznego naśnieżania, więc nawet niesprzyjająca pogoda nie pokrzyżuje nikomu planów. Do dyspozycji gości oddano 17 nowoczesnych wyciągów. Poza orczykami i wyciągami krzesełkowymi, ośrodek oferuje także komfortową kolej kabinową. PARK SNOW Donovaly ma dobrą ofertę dla osób uprawiających narciarstwo alpejskie, ale nie rozczarowuje także wielbicieli biegówek. Całkowita długość tras biegowych to ok. 14 km. W nowoczesnym ośrodku narciarskim nie może zabraknąć wypożyczalni sprzętu. Wszystko, co jest potrzebne, by miło spędzić czas na stoku, można wypożyczyć na miejscu. W ośrodku działają też szkoły narciarstwa. W wolnych chwilach można przejechać się konnym lub psim zaprzęgiem, pojeździć na łyżwach i wybrać się na spacer w rakietach śnieżnych. Osoby, które szukają mocnych wrażeń także poza stokiem, powinny zdecydować się na przejażdżkę skuterem śnieżnym. Dla najmłodszych przygotowano największy w tej części Europy zimowy FUNPARK. Jasná Nizke Tatry Naszą kolejną propozycją jest największy słowacki ośrodek narciarski – Jasná Nizke Tatry. Wspaniały kurort jest położony w Liptowie, w samym sercu malowniczego Parku Narodowego Tatry Niskie. Jasná oferuje 41 nartostrad o łącznej długości przekraczającej 50 km. Najwięcej jest tras niebieskich, dedykowanych osobom początkującym. Szczególnie atrakcyjna jest 4-kilometrowa trasa turystyczna. Nie brakuje też tras czerwonych i charakteryzujących się najwyższym stopniem trudności tras czarnych. Nartostrady Vyhliadková i Zjazdárska są wyjątkowo wymagające, ale jeżeli to za mało, na zboczach Chopoka jest wiele miejsc, w których można uprawiać freeride. Ośrodek Jasná Nizke Tatry dysponuje 23 nowoczesnymi wyciągami. Narciarze mogą skorzystać z 10 orczyków, 8 wyciągów krzesełkowych i 5 kolejek kabinowych. Część stoków może być sztucznie naśnieżana, a jeden wyposażono w oświetlenie umożliwiające jazdę nocą. Snow Paradise Wielka Racza-Oszczadnica Nasze zestawienie zamyka Snow Paradise Wielka Racza-Oszczadnica. Malowniczo położony ośrodek znajduje się w granicach trzech miejscowości: Dedovka, Marguska i Laliki. Gdzie na narty za granicę – przegląd tras dla amatorów i doświadczonych narciarzy Polskie kurorty narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi ośrodkami, które oferują masę atrakcji. Mimo to, wiele osób decyduje się na spędzenie zimowego urlopu w jednej z zagranicznyc... Snow Paradise to idealne miejsce dla rodzin z dziećmi. Tamtejsze trasy niebieskie charakteryzują się łagodnym nachyleniem i dużą szerokością, co sprawia, że bez problemu poradzą sobie z nimi nawet początkujący. Bardziej doświadczeni narciarze mają do wyboru kilka tras czerwonych i jedną czarną. Ta ostatnia nie jest zbyt długa, za to bardzo wymagająca. Warto dodać, że niemal wszystkie nartostrady są wyposażone w system sztucznego naśnieżania, który zapewnia dobre warunki nawet przy niesprzyjającej pogodzie. Ośrodek dba też o miłośników nocnej jazdy, bo łączna długość oświetlonych tras to aż 2200 m. Stoki są obsługiwane przez 8 wyciągów. Poza wygodną koleją kabinową, do dyspozycji gości oddano wyciągi krzesełkowe i orczyki. Snow Park nie zawodzi także w kwestii oferty après-ski. Po szaleństwach na stoku można zrelaksować się w saunie, na basenie lub w fitness klubie. Jeżeli wolisz spędzać czas na świeżym powietrzu, koniecznie wypróbuj tamtejsze lodowisko. Nie można pominąć jednej z największych atrakcji tego miejsca. Mowa o najdłuższym w Europie Środkowej torze saneczkowym. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie jechać na narty w Szwecji? – najlepsze miejsca
Krajem, który ma najwięcej do zaoferowania w kwestii sportów zimowych jest Szwecja. Narty są tam niezwykle popularne, co nie pozostaje bez wpływu na ofertę zimowych kurortów. Zastanawiasz się, w którym ośrodku warto spędzić ferie? Poniżej wymieniamy najciekawsze propozycje.
W tym artykule: Riksgränsen Sälen Åre Vemdalen W kwestii popularności wśród narciarzy, Góry Skandynawskie pozostają w cieniu Alp czy Dolomitów. Nie oznacza to jednak, że nie warto brać ich pod uwagę jako miejsca na zimowy urlop. Panują tam świetne warunki, a infrastruktura narciarska, choć nie tak rozbudowana jak w krajach alpejskich, nie pozostawia nic do życzenia. Gdzie w Skandynawii panują wymarzone warunki do szusowania po stokach? Szwecja słynie ze wspaniałych zimowych warunków, ale miłośnicy białego szaleństwa stosunkowo rzadko wybierają tę destynację. To dość zaskakujące, bo mimo że tamtejsze ośrodki nie należą do największych, to są świetnie przygotowane i oferują wysoki standard. Nie można nie wspomnieć także o krajobrazach, od których nie sposób oderwać oczu. Osoby, które zdecydują się na wyjazd w Góry Skandynawskie, z całą pewnością nie będą rozczarowane, bo względnie niewielka popularność tamtejszych ośrodków ma jeszcze jedną zaletę – stoki nie są tam zbytnio zatłoczone. Warto wspomnieć, że narciarski urlop w Szwecji będzie też wyraźnie tańszy niż narty w Szwajcarii, bo obowiązujące tam ceny nie należą do przesadnie wygórowanych. Północne położenie gwarantuje długą, mroźną zimę, więc brak odpowiednich warunków jest tam mało prawdopodobny. Szwedzka część łańcucha Gór Skandynawskich biegnie od południowej aż do północnej części kraju i rozciąga się wzdłuż całej granicy z Norwegią. Takie ukształtowanie terenu sprawia, że nie brakuje tam miejsc, w których można zażyć solidną dawkę białego szaleństwa. Na północy przeważają niewielkie obszary narciarskie, w których doskonale odnajdą się osoby szukające spokojnych miejsc. Największe i najbardziej znane ośrodki są zlokalizowane w centralnej części kraju. Na południu przeważają niewielkie stacje. Gdzie na narty z dziećmi – 5 najlepszych rodzinnych ośrodków w Europie. Wybierając miejsce na rodzinny na wypad na narty z dziećmi, warto brać pod uwagę nie tylko odległość i atrakcje na miejscu, ale również oferty szkółek narciarskich i pakiety bezpieczeńs... To sprawia, że każdy znajdzie tam coś dla siebie. Nie można nie wspomnieć, że Szwecja potrafi zaskoczyć nie tylko miłośników narciarstwa zjazdowego. Ten piękny kraj spodoba się także osobom, które preferują biegi narciarskie. Brzmi zachęcająco? Przyjrzyjmy się zatem kilku ciekawym ośrodkom narciarskim w Szwecji. Riksgränsen Wycieczkę po szwedzkich stokach zaczynamy w wysuniętym najdalej na północ ośrodku narciarskim w Szwecji. Riksgränsen jest położony w odległości ok. 200 km od koła podbiegunowego. To miejsce znane jest z niesamowicie malowniczej scenerii, wyśmienitych warunków śniegowych i ze świetnie przygotowanych stoków. Znajdziemy tam 16 tras o różnym poziomie trudności. Ich łączna długość to ok. 20 km. Najdłuższa nartostrada mierzy 2 km. W Riksgränsen doskonale poczują się doświadczeni narciarze. Przeważają tam trasy dla osób średniozaawansowanych i zaawansowanych. Wymagające stoki stanowią 60 proc. całości, z czego 55 proc. tras ma oznaczenie czerwone, a 5 proc. czarne. Pozostałe obszary są dedykowane mniej doświadczonym narciarzom (15 proc. tras zielonych i 25 proc. niebieskich). Do dyspozycji gości oddano 6 wyciągów, w tym jedną kanapę trzyosobową i jedną dwuosobową. Nie jest to imponująca liczba, ale należy pamiętać, że Riksgränsen nie jest wielkim kurortem, gdzie w dolnej stacji ustawiają się kolejki dłuższe niż do kasy w dzień likwidacji sklepu. Sälen Z północy przenosimy się do centralnej części kraju, do Sälen. Położenie tego miejsca sprawia, że jest ono znacznie bardziej dostępne dla osób podróżujących ze Sztokholmu. Co zastaniemy na miejscu? Wszystko, co najlepsze, bo Sälen jest znacznie większym ośrodkiem sportów zimowych niż opisany wcześniej Riksgränsen. Działa tam sześć stacji narciarskich: Lindvallen, Kläppen, Hundfjället, Högfjället, Stöten i Tandadalen. Łączna długość tamtejszych tras przekracza 90 km, a najdłuższa mierzy 10 km. W sumie do dyspozycji narciarzy oddano 118 stoków. Z większości tras bez obaw mogą korzystać osoby początkujące. Miłośnikom białego szaleństwa, którzy dopiero rozpoczynają swoją przygodę z tym sportem, najbardziej sprzyja stacja Stöten. Aż 77 proc. tamtejszych stoków charakteryzuje się łagodnym nachyleniem i dużą szerokością. 55 proc. oznaczono kolorem zielonym, a 22 proc. – niebieskim. Warto podkreślić, że ciekawie prezentuje się też oferta dla osób, które czują się na stoku jak ryba w wodzie. Trasy czerwone stanowią 8 proc. wszystkich w Stöten, a czarne – aż 14proc. W całym Sälen działa 90 nowoczesnych wyciągów, w tym jedna ekspresowa kanapa, mogąca zmieścić do 6 osób, cztery 4-osobowe kanapy, dwie 3-osobowe i dwie 2-osobowe. Z przemieszczaniem się pomiędzy sektorami nie będzie zatem żadnego problemu. Sälen jest też rajem dla narciarzy biegowych. Tamtejsze trasy są doskonale przygotowane do uprawiania tego sportu. Nie jest to specjalnie zaskakujące, bo to właśnie tam mieści się linia startu jednych z najsłynniejszych zawodów biegowych. Mowa o Biegu Wazów, który rozgrywa zawsze w pierwszą niedzielę marca. Rodzaje nart – czym się różnią i do czego służą? Jakie rozróżniamy rodzaje nart? Poniżej wymieniamy najpopularniejsze odmiany „desek”. Coś dla siebie znajdą tam także snowboardziści i osoby uprawiające freestyle narciarski. W ośrodku działa aż dziewięć świetnie przygotowanych snowparków. Nawet najlepiej wytrenowani narciarze muszą znaleźć chwilę, by odpocząć od jazdy. Bez obaw, Sälen nie zawodzi także w kwestii oferty après-ski. Na miejscu działa wiele świetnych restauracji, w tym lokale oferujące tradycyjne dania kuchni regionalnej i w których grana jest muzyka na żywo. Można odwiedzić kino, galerię sztuki, zagrać w kręgle, wybrać się na kryty basen i do siłowni. W szwedzkim kurorcie nie może zabraknąć sauny. Najmłodszym spodoba się teollskogen, czyli las trolli. Zapewniamy, że leśna przeprawa obfituje w niesamowite przygody. Åre Kolejny wspaniały ośrodek sportów zimowych jest zlokalizowany w pobliżu Sälen. Åre, położony w środkowo-zachodniej części kraju, to bez cienia wątpliwości najnowocześniejszy kurort narciarski w Szwecji i jednocześnie – największy w całej Skandynawii. O klasie tego miejsca najlepiej świadczy fakt, że to właśnie tam rozgrywają się najbardziej prestiżowe zawody narciarskie. W 1954 i 2007 roku ośrodek był gospodarzem mistrzostw świata w narciarstwie alpejskim. Co jest mocną stroną Åre? Zacznijmy od pogody. Śnieg pokrywa tamtejsze stoki od grudnia aż do maja! W całej Europie ze świecą można szukać miejsca, które oferuje tak wyśmienite warunki. Po stronie plusów należy zapisać także perfekcyjnie przygotowane trasy. Dotyczy to wszystkich trzech stacji, które tworzą ten ośrodek: Åre Björnen, Duved i Tegefjäll. Łączna liczba tras zjazdowych przekracza 100, a ich całkowita długość to 110 km. W Åre można znaleźć stoki dostosowane do potrzeb narciarzy w każdym wieku i o każdym poziomie umiejętności. Początkujący mogą skorzystać z tras zielonych (20 proc.) i niebieskich (39 proc.). Bardziej doświadczone osoby mają do dyspozycji czerwone (36 proc.) i czarne (5 proc.) nartostrady. Warto wspomnieć, że na miejscu działają trzy snowparki. Jeden z nich to najnowocześniejszy tego typu obiekt w całej Szwecji. Ośrodek nie zawodzi też w kwestii dostępności wyciągów. W sumie jest ich 46, z czego trzy to wygodne koleje gondolowe. Do dyspozycji odwiedzających oddano także cztery ekspresowe kanapy 6-osobowe, dwie kanapy 8-osobowe, kanapę 4-osobową i 2-osobową. Jak przystało na nowoczesny kurort narciarski, Åre nie zawodzi oczekiwań gości także poza stokiem. Najbardziej oczywiste atrakcje to restauracje ze wspaniałą kuchnią, sauny, basen i siłownia. Jeżeli to za mało, można spróbować łowienia ryb w przeręblu i przejechać się psim lub konnym zaprzęgiem. Jeżeli mocnych wrażeń szukasz nie tylko na stoku, z całą pewnością ucieszy cię wiadomość, że w ośrodku można uprawiać paralotniarstwo, snowkiting i ice karting. Można też wypożyczyć skutery śnieżne. Vemdalen Naszą ostatnią propozycją jest ośrodek narciarski położony między Sälen i Åre. Vemdalen to kolejny kurort, w którym panują wyśmienite warunki do jazdy na nartach. Pierwsi goście pojawiają się tam już w październiku, a sezon kończy się dopiero w maju. Podróż do Szwecji. 3 pomysły na niezapomniane wakacje za Bałtykiem. Kolej z piwnym wagonem, joga za kołem polarnym i coroczne święto raków. Podróż do Szwecji nie musi być banalna. W ośrodku działają trzy stacje narciarskie: Vemdalsskalet, Björnrike i Klövsjö-Storhogna. Łącznie oferują 58 tras o całkowitej długości 49 km. Dla kogo są przeznaczone? Dosłownie dla wszystkich, bo w Vemdalen proporcje tras łatwych i trudnych są niemal idealnie wyważone (z niewielką przewagą tych pierwszych). 32 proc. stoków oznaczono kolorem zielonym, a 28 proc. – niebieskim. Trasy czerwone stanowią 23 proc. ogółu, natomiast czarne – 17 proc. Warto wspomnieć, że przy każdej stacji działa snowpark. Łączna liczba wyciągów to 43. W Vemdalen nie znajdziemy wygodnej kolei gondolowej, ale w ośrodku tych rozmiarów nie jest to duży problem. Nie zabrakło za to 4- i 2-osobowych kanap. Oferta après-ski nie jest tak bogata jak w Åre. Nie oznacza to jednak, że w Vemdalen „wieje nudą”, nic z tych rzeczy. Na miejscu działają sauny (co w Szwecji nie jest żadną niespodzianką), jest SPA i kryty basen. Malownicze krajobrazy zachęcają do przejażdżki konnym lub psim zaprzęgiem, a wędkarze mogą wybrać się na połów w przeręblu. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie jechać na narty we Włoszech? Lista najlepszych ośrodków
Planujesz zimowy urlop? Ciekawą propozycją są właśnie Włochy. Narty w tym pięknym kraju po prostu muszą być strzałem w dziesiątkę, bo panują tam świetne warunki, a ceny z całą pewnością nie odstraszają potencjalnych urlopowiczów. Który z włoskich ośrodków narciarskich warto wybrać? Poniżej wymieniamy najciekawsze propozycje.
W tym artykule: Selva di Val Gardena Friuli Venezia Giulia Folgaria Breuil-Cervinia Cortina d'Ampezzo Włochy plasują się w ścisłej czołówce najczęściej odwiedzanych destynacji turystycznych w Europie. Nic dziwnego. Zabytki pamiętające starożytność, piękne miasta, wspaniałe plaże i niemal gwarantowana dobra pogoda – to właśnie te czynniki działają na turystów jak magnes. Warto jednak pamiętać, że Italia zachwyca nie tylko latem, ale i zimą. Gdy z nieba prószy biały puch, jej uroki docenią przede wszystkim miłośnicy szusowania po stokach. Atrakcje turystyczne słonecznej Italii to nie tylko Rzym ze swoimi zabytkami, romantyczna Wenecja i modny Mediolan. Wielką siłą kraju, w którym wypiętrzyły się Alpy i Dolomity, są też ośrodki narciarskie, które zdaniem wielu osób plasują się w ścisłej czołówce europejskich kurortów zimowych. Dzięki wysokiemu standardowi, wyjazd narciarski do Włoch będzie tak samo udany jak narty we Francji. Miłośnicy białego szaleństwa, którzy wybiorą tę destynację, będą musieli sięgnąć do kieszeni nieco głębiej niż osoby decydujące się na narty w Bułgarii, ale podkreślamy – włoskie ośrodki nie należą do najdroższych w Europie. Selva di Val Gardena Gdzie na narty do Włoch dla początkujących? Dobrym wyborem będzie Selva di Val Gardena. Ośrodek położony w dolinie Selva ma do zaoferowania ok. 115 km tras zjazdowych, z czego większość dedykowana jest właśnie osobom początkującym i średniozaawansowanym. Zupełnym nowicjuszom najbardziej do gustu przypadnie kompleks Sellaronda. Znajduje się tam ok. 50 km łatwych tras, a w nauce pomogą profesjonalni instruktorzy. Narciarze, którzy zdobyli już pewną wprawę i fani freeride'u, mogą spróbować off-pistowego zjazdu z Sass Pordoi. To nie lada gratka, bo trzeba pamiętać, że we włoskich kurortach nie można ot tak opuszczać wyznaczonych tras. Taka możliwość istnieje tylko w miejscach specjalnie oznakowanych, a nieuszanowanie tego przepisu naraża narciarzy na wysoki mandat i utratę karnetu. Zaczynasz przygodę z narciarstwem? Te regiony musisz odwiedzić Warunki pogodowe w Polsce nie zawsze rozpieszczają amatorów białego szaleństwa. Warto więc poznać najlepsze i najpopularniejsze zagraniczne regiony – idealne dla narciarzy. Ośrodek nie rozczaruje też miłośników narciarskiego lub snowboardowego freestyle'u. W pobliżu działają trzy świetnie wyposażone snowparki, w których znajdziemy niższe i wyższe skocznie, boksy i trasy do boardercossu. Co Selva di Val Gardena oferuje w czasie wolnym od jazdy? Opcji na zagospodarowanie popołudnia jest całkiem sporo. Można wybrać się na pieszą wycieczkę w rakietach śnieżnych lub wspiąć się na lodową ściankę. Wieczorami, warto odwiedzić okoliczne kluby. Friuli Venezia Giulia Gdzie na narty do Włoch najbliżej Polski? Jeżeli zależy nam na ograniczeniu kosztu lub skróceniu czasu podróży, dobrym wyborem będzie Friuli Venezia Giulia. To niewielki region, który nie cieszy się największą popularnością. Nie oznacza to jednak, że urlop w tym miejscu nie będzie udany. Przeciwnie, mniejsza popularność to niższe ceny niż w najbardziej znanych kurortach, a i ruch na nartostradach nikogo nie powinien przytłoczyć. W regionie Friuli Venezia Giulia znajduje się kilka ośrodków narciarskich. Osoby, którym zależy przede wszystkim na miejscu położonym najbliżej austriackiej granicy, powinny zdecydować się na Tarvisio. Małe miasteczko jest położone w odległości zaledwie kilku kilometrów od autostrady. Poza malowniczymi stokami, znajdziemy tam także jedną z największych atrakcji włoskich Alp – sanktuarium na Monte Lussari. To miejsce o niezrównanej urodzie, którego piękna nie opiszą żadne słowa. Nieco dalej położony jest ośrodek Sella Nevea. Mieści się tam niewielki ośrodek treningowy FIS, można więc przypuszczać, że tamtejsze trasy będą wymagające. Tak jest w istocie. Trasy, na których wyczynowi narciarze przygotowują się do zawodów, muszą być wymagające. Warto jednak podkreślić, że znajdziemy tam także miejsca odpowiednie dla początkujących. Łączna długość tras zielonych i niebieskich to 10 km. Dalej położona jest stacja Zoncolan-Ravascletto. To miejsce cieszy się dużą popularnością wśród osób, które narciarstwo alpejskie uprawiają wyczynowo. Bez obaw, coś dla siebie znajdą tam także amatorzy, nawet ci, którzy dopiero rozpoczynają swoją przygodę ze sportami zimowymi. W przerwie od białego szaleństwa warto wybrać się na wycieczkę do Arta Terme, gdzie mieszczą się jedne z najsłynniejszych włoskich źródeł termalnych. Stacją, która jest wysunięta najdalej na południe regionu, jest Piancacallo. To miejsce przyciąga nie tylko dobrze przygotowanymi trasami, ale także niesamowitymi widokami. Z ośrodka rozpościera się niesamowita panorama Morza Adriatyckiego. Osoby, które zmęczą się szusowaniem, w niecałe dwie godziny dotrą na plażę, a podróż do pięknej Wenecji potrwa niewiele dłużej. Warto jednak podkreślić, że atmosfera, która panuje w Piancacallo (spokojna, niemal rodzinna) zachęca do pozostania na miejscu. Folgaria Naszą kolejną propozycję dedykujemy osobom, które w podróż na alpejskie stoki chcą wybrać się z dziećmi. W Folgarii nie panuje gwarna, typowo „kurortowa” atmosfera. Przeciwnie, to niewielkie, spokojne miasteczko spodoba się wszystkim, którzy najlepiej czują się w bardziej kameralnych miejscach. Jak jeździć na snowboardzie [Poradnik Travelera] Jak jeździć na snowboardzie? Czy zacząć od nart czy od deski? O jakim sprzęcie i akcesoriach pamiętać? Na pytania o naukę jazdy na snowboardzie odpowiada nasz ekspert Michał Starkowski, w.. Region położony w odległości kilkudziesięciu kilometrów od Trydentu. Z całą pewnością nie jest to największy ze wszystkich włoskich ośrodków narciarskich, ale należy podkreślić, że łączna długość tamtejszych tras przekracza 100 km. Z 90 proc. wszystkich nartostrad mogą korzystać osoby początkujące. Na miejscu działa wiele szkół z profesjonalną kadrą instruktorską. Dzięki temu, najmłodsi (i starsi) będą mogli poznać podstawy techniki pod czujnym okiem doświadczonej osoby. Nowicjusze, którzy są już po kilku lekcjach, ale wciąż jeszcze nie czują się zbyt pewnie na stoku, powinni wybrać się na trasę Cima Sommo Alto-Costa. Stok o długości 2,5 km charakteryzuje się wyjątkowo łagodnym nachyleniem – różnica wysokości na całej trasie nie przekracza 400 m. Folgaria nie oferuje tylu atrakcji, co największe kurorty, ale w czasie wolnym od nart nikomu nie grozi nuda. Najmłodszym z całą pewnością spodoba się dobrze przygotowany tor saneczkowy. W mieście działa lodowisko, kino i kryty basen. Breuil-Cervinia Były już stoki dla początkujących i dla rodzin z dziećmi, czas na miejsce, które najbardziej spodoba się doświadczonym narciarzom. Breuil-Cervinia to ośrodek zlokalizowany u podnóża szczytu Matterhorn (na wysokości 2500 m n.p.m.), a właściwie – Monte Cervino, bo właśnie tak Włosi nazywają tę górę. Pod względem oferowanego standardu, depcze po piętach szwajcarskim kurortom, choć do pobliskiego Zermatt trochę jeszcze mu brakuje. Tamtejsze trasy są zlokalizowane na wysokości od 1800 do 3800 m n.p.m. To sprawia, że zaliczają się do najwyżej położonych w Europie. Łączna długość nartostrad to ok. 290 km, z czego ponad 180 km zajmują trasy dla średniozaawansowanych, a 56 km – dla najbardziej doświadczonych narciarzy. Osoby, które na stoku szukają mocnych wrażeń, powinny wybrać się na czarną trasę Cervino. Warto też zainteresować się trasą Ventina. 11-kilometrowa nartostrada rozpoczyna swój bieg na lodowcu Plateu Rosa i prowadzi aż do Cervinii. Warto wspomnieć, że w ośrodku znajdują się też miejsca, w których można zboczyć z trasy. To świetna wiadomość dla doświadczonych narciarzy, bo trzeba pamiętać, że we Włoszech jazdo off-piste jest możliwa wyłącznie w wyznaczonych do tego obszarach. A co z osobami, które nie nabyły jeszcze doświadczenia umożliwiającego jazdę po wymagających odcinkach? Także oni znajdą tam coś dla siebie. Większość łagodnych, szerokich tras znajduje się po lewej stronie masywu. Sieć nowoczesnych wyciągów jest tam świetnie rozbudowana, więc przemieszczanie się pomiędzy poszczególnymi sektorami bez wypinania nart nie stanowi najmniejszego problemu. Mało tego, wyciągiem bez większego problemu dostaniemy się też do kurortów w Szwajcarii. Trentino - zimowy raj dla każdego Ośnieżone Dolomity, doskonałe trasy narciarskie, przepyszna kuchnia i gościnni gospodarze – te walory przyciągają tysiące turystów do włoskiego regionu Trentino. Miejsce cieszy się pop... Jak zagospodarować czas wolny od szaleństw na stoku? Jeżeli nie chcesz rezygnować z aktywności fizycznej, wybierz się do fitness klubu, na kryty basen lub lodowisko. Jeżeli jednak twoje mięśnie domagają się regeneracji, przyjemne chwile wytchnienia znajdziesz w lokalnych restauracjach i kawiarenkach. Osoby lubiące zabawę przy głośnej muzyce mogą wybrać się do okolicznych klubów. Cortina d'Ampezzo Na zakończenie mamy dla was jedną z najciekawszych propozycji. Cortina d'Ampezzo to jeden z najbardziej znanych włoskich kurortów, który cieszy się uznaniem narciarzy z całego świata. O perle Dolomitów słyszał chyba każdy miłośnik sportów zimowych. W 1956 roku zorganizowano tam igrzyska olimpijskie, a trzeba przypomnieć, że Cortina d'Ampezzo będzie gospodarzem tej imprezy także w 2026 roku. W regionie działają trzy stacje narciarskie, z których można korzystać w ramach jednego skipassu: Cristallo, Faloria i Tofare. Łączna długość tamtejszych tras (niebieskich, czerwonych i czarnych) przekracza 100 km. Sportowa przeszłość ośrodka sprawia, że przyjezdni mają do dyspozycji masę atrakcji, których nie znajdą nigdzie indziej. W czasie spędzanym poza stokiem można przejechać się taksówką bobslejową. Ciekawą ofertą jest też „spływ” pontonem po stokach. Najmłodszym spodoba się zimowy plac zabaw Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie jechać na narty we Francji? – ranking stoków narciarskich
Planujesz wyjazd na narty? Francja okaże się właściwym kierunkiem. Tamtejsze ośrodki narciarskie, położone wysoko w górach, cieszą się opinią jednych z najlepszych w całej Europie, a świetnie przygotowane, zadbane trasy zjazdowe zachęcają do całodziennych szaleństw na stoku.
W tym artykule: Val Thorens Chamonix Alpe d'Huez Tignes Francja to prawdziwy raj dla wszystkich miłośników sztuki, zabytków, wykwintnej kuchni i wyśmienitego wina. Nie można jednak zapomnieć, że kraj nad Sekwaną stwarza także idealne warunki do uprawiania sportów zimowych. Gdy mowa o Francji, wielu osobom na myśl od razu przychodzą nastrojowe paryskie uliczki, wieża Eiffla, Luwr i Łuk Triumfalny. Nie zapominajmy jednak, że ten piękny kraj ma też drugie, zupełnie inne oblicze, bo poza terenami nizinnymi znajdziemy tam także rozległe obszary górskie. Krajobraz południowo-wschodniej i południowo-zachodniej części Francji kreślą dwa wysokie łańcuchy – Alpy i Pireneje. To właśnie tam mieści się większość najbardziej prestiżowych (i najdroższych) ośrodków sportów zimowych. Nie brakuje też bardziej popularnych miejsc, które oferują nieco niższe ceny. Pobyt w takim ośrodku nie będzie kosztował więcej niż narty we Włoszech. Należy jednak zaznaczyć, że pod względem kosztów, które muszą ponieść miłośnicy szusowania po stokach, niektóre kurorty zbliżają się do cen, jakie trzeba zapłacić za narty w Szwajcarii. Które z francuskich ośrodków okażą się najlepszym wyborem? Nasze propozycje wymieniamy poniżej. Val Thorens Wiele osób wychodzi z założenia, że „jak narty we Francji, to tylko w Trzech Dolinach”. Nic dziwnego, bo największy alpejski kurort zimowy (łączna długość tras zjazdowych przekracza 600 km) gwarantuje idealne warunki do szusowania po stokach. Ten piękny obszar składa się z kilku stacji narciarskich, które, jak wskazuje na to sama nazwa, są zlokalizowane w trzech dolinach: Courchevel, Méribel i Belleville. Każda z nich jest warta polecenia, a dzięki wygodnemu połączeniu koleją gondolową, narciarze każdego dnia mogą szusować po innych trasach. Gdzie warto udać się w pierwszej kolejności? Naszym zdaniem, największą perłą w koronie Trzech Dolin jest Val Thorens, ośrodek zlokalizowany w Belleville. Planujesz wakacje we Francji? Sprawdź, co musisz zjeść w tym kraju Kraj ten urzeka pod każdym względem. Decydując się na wakacje we Francji, warto wiedzieć, których potraw trzeba spróbować. W stacji położonej na wysokości 2300 m n.p.m. (Val Thorens to najwyżej zlokalizowany kurort narciarski w Europie), śnieg utrzymuje się aż do późnej wiosny. Łączna długość 88 tras zjazdowych (1800–3230 m n.p.m.) to ok. 150 km. Większość nartostrad jest dostosowana do potrzeb początkujących narciarzy, którzy dopiero szlifują technikę (44 proc. tras ma oznaczenie niebieskie, a 13 proc. zielone). Nie brakuje też miejsc przeznaczonych dla osób średniozaawansowanych i zaawansowanych (34 proc. tras oznaczono kolorem czerwonym, a 9 proc. czarnym). Najdłuższa trasa w ośrodku – Col de Laudzin – mierzy aż 12 km. Narciarze pewni swoich umiejętności mogą skorzystać z obszarów do freeride'u. Pod względem długości obszaru dla miłośników biegówek, Val Thorens nie zachwyca. 5 km to niezbyt imponująca wartość, ale należy podkreślić, że tamtejsze trasy biegowe są dość wymagające. Na miejscu działa 10 kolei gondolowych, 12 ekspresowych kanap 6-osobowych, 2 ekspresowe kanapy 2-osobowe. Łącznie do dyspozycji gości oddano 31 wyciągów. To nowoczesne i szybkie obiekty, które zapewniają wysoki komfort. Jakie inne atrakcje oferuje ośrodek? Tych jest bez liku, więc nikomu nie grozi nuda. W chwilach wolnych od szaleństw na stoku, można wejść na lodowiec, wypożyczyć skuter śnieżny, wybrać się na wycieczkę psim zaprzęgiem lub konnym kuligiem. Niemałą atrakcją jest też lot balonem lub helikopterem. Chamonix Kolejną interesującą propozycją jest jeden z najsłynniejszych i jednocześnie najstarszy ośrodek narciarski we Francji, z widokiem na najwyższy szczyt w Europie – Mont Blanc. W 1924 roku w Chamonix zorganizowano pierwsze w historii zimowe igrzyska olimpijskie. Dziś ten wspaniały kurort przyciąga do Francji miłośników białego szaleństwa z całego świata. Ośrodek składa się z sześciu stacji: Chamonix Mout Blanc, La Flégère, Le Brévent, Les Grands Montets, Les Planards i Domaine de Balme. Łączna długość tras to 194 km. 36 proc. oznaczono kolorem niebieskim, 35 proc. – czerwonym, 15 proc. – zielonym, a 13 proc. – czarnym. Coś dla siebie znajdą tam zatem wszyscy narciarze, bez względu na stopień zaawansowania. Należy jednak podkreślić, że Chamonix Mount Blanc słynie przede wszystkim z trudniejszych tras. Najlepsze warunki dla mniej doświadczonych osób stwarza Domaine de Balme i Les Planards. W ośrodku nie brakuje terenów dla miłośników freestyle'u i freeride'u. Są też trasy stworzone specjalnie dla osób, które bardziej od zjazdów cenią sobie biegi. Łączna długość tras biegowych to kilkadziesiąt kilometrów, a do ich przygotowania nie można mieć żadnych zastrzeżeń. Mocną stroną ośrodka jest też dostępność wyciągów. Łącznie działa ich 67, z czego 13 to nowoczesne koleje kabinowe. Francja wprowadza limity i rezerwacje dla turystów. Już nie tysiące, a setki osób dziennie Francja nie może narzekać na brak turystów. Ich nadmiar może być jednak problematyczny. Tłumy odwiedzających gromadzą się w najpopularniejszych, niszcząc przyrodę. Zapominają przy tym o... Na jakie rozrywki można liczyć po zejściu ze stoku? W mieście nie brakuje dobrych restauracji, klubów z głośną muzyką i spokojnych, nastrojowych kawiarni. Nie lada gratką będzie wieczorny spacer nastrojowymi uliczkami. Trzeba bowiem wiedzieć, że Chamonix jest wyjątkowo urokliwe. Nie można zapomnieć o atrakcjach wynikających z położenia tego kurortu. Wycieczka tramwajem na zbocze Mount Blanc będzie niezapomnianym przeżyciem. Warto też wjechać na szczyt Aiguille du Midi i wejść do wnętrza Mer de Glace – najdłuższego lodowca we Francji. Alpe d'Huez Kolejny ośrodek w naszym zestawieniu przypadnie do gustu przede wszystkim rodzinom z dziećmi i osobom, które dopiero poznają tajniki szusowania po stokach. Alpe d’Huez to kompleks narciarski zlokalizowany na południowych zboczach masywu des Grandes Rousses, na wysokości 1860 m n.p.m. Poza głównym ośrodkiem, w jego granicach leży jeszcze 5 stacji: La Garde, Oz en Oisans, Villard Reculas, Vaujany i Auris en Oisans. Ogromny kompleks ma do zaoferowania 111 nartostrad, których łączna długość przekracza 250 km. Dominują trasy oznaczone kolorem zielonym i niebieskim, które stanowią odpowiednio 31 proc. i 28 proc. ogółu. 25 proc. tras ma oznaczenie czerwone, a 16 proc. – czarne. Statystyka wyraźnie sugeruje, że Alpe d’Huez odnajdą się przede wszystkim niezbyt doświadczeni narciarze. Nie znaczy to jednak, że osoby pewne swoich umiejętności nie mają tam czego szukać. Przeciwnie, w ośrodku mieści się najdłuższa w całej Francji trasa Czarna. Mowa o 16-kilometrowej Sarenne, która charakteryzuje się wysokim stopniem trudności. Ośrodek stwarza doskonałe warunki nie tylko dla miłośników narciarstwa alpejskiego, ale także biegowego. Łączna długość tras biegowych przekracza 50 km, a najdłuższa – Boucle des Lacs – mierzy ponad 20 km. Żadnych zastrzeżeń nie można mieć też do wyciągów, których łączna liczba to aż 70. Przeważają ekspresowe kanapy 8-, 6-, 4- i 2-osobowe (odpowiednio: 3, 3, 16 i 3. Nie brakuje też wygodnych kolei gondolowych (14). Mocną stroną ośrodka są też atrakcje inne niż narciarskie. Na miejscu działa centrum sportowe z basenem, siłownią, polem do minigolfa i lodowiskiem. Odważni mogą zdecydować się na lot paralotnią lub jazdę gokartem na lodzie lub przejażdżkę skuterem śnieżnym, a osoby szukające nieco mniejszych wrażeń – na wycieczkę psim zaprzęgiem. Nie brakuje tam malowniczych tras pieszych, z których rozpościera się fantastyczny widok. Ciekawą opcją jest też wycieczka do lodowej groty, położonej na wysokości 2700 m n.p.m. Tignes Nasza ostatnia propozycja to ośrodek stworzony z myślą o osobach, które dopiero próbują narciarstwa alpejskiego. Tignes, charakteryzujący się perfekcyjnie przygotowanymi, szerokimi trasami o łagodnym nachyleniu, wraz z ośrodkiem Val d’Isère wchodzi w skład dużego kompleksu L'Espace Killy. Zobacz 10 najbardziej luksusowych ośrodków narciarskich Jeździsz na nartach? Nawet jeśli zazwyczaj wystarcza Ci kubek gorącej herbaty w schronisku, zmienisz zdanie, gdy zobaczysz TE miejsca. Oto, co mają w swojej ofercie. Łączna długość tras w kompleksie przekracza 300 km, z czego na Tignes przypada mniej więcej połowa tej wartości. Większość stoków ma oznaczenie niebieskie, ale nie brakuje tam także tras czerwonych i czarnych, na których odnajdą się doświadczeni narciarze. Panują tam doskonałe warunki do jazdy, a w dniach, w których pogoda nie sprzyja szusowaniu (to dość rzadkie sytuacje), uruchamiane są systemy sztucznego naśnieżania, znajdujące się na wyposażeniu niemal połowy stoków. Co z trasami biegowymi? Osoby poruszające się na biegówkach mają do dyspozycji 22 km tras w samym Tignes i kolejne 22 km w pozostałej części kompleksu. L'Espace Killy to rozległy ośrodek, ale przemieszczanie się między stokami nie wymaga korzystania ze skibusów. Poszczególne sektory są doskonale skomunikowane kolejami gondolowymi i innymi wyciągami. Łącznie jest ich ponad 80. Jak zagospodarować czas w chwilach odpoczynku od szusowania? Spokojnie, w Tignes nikomu nie grozi nuda, nawet osobom, które potrzebują solidnego zastrzyku adrenaliny. Już wycieczki na skuterach śnieżnych dostarczają wiele mocnych wrażeń, ale jeżeli to za mało, można zdecydować się na nurkowanie pod lodem lub lot paralotnią. Tignes najlepiej odwiedzić w grudniu, nie tylko ze względu na warunki. W ostatnią noc roku organizowana jest tam huczna impreza sylwestrowa na świeżym powietrzu, której towarzyszy spektakularny pokaz sztucznych ogni. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie jechać na narty w Bułgarii? Najlepsze miejsca
Zastanawiasz się, gdzie spędzić zimowe ferie? Ciekawą destynacją może być właśnie Bułgaria. Narty w tym malowniczym kraju z całą pewnością okażą się przygodą, której nikt nie „pogrzebie” gdzieś w odmętach pamięci.
W tym artykule: Pamporovo Chepelare Bansko Vitosha Borowiec Dobrinishte Bułgaria nie jest najczęściej wybieranym kierunkiem narciarskich wyjazdów. Szkoda, bo ten bałkański kraj zapewnia świetne warunki wszystkim miłośnikom białego szaleństwa. Śnieg utrzymuje się tam nawet do kwietnia, a infrastruktura jest dobrze przygotowana na przyjazd turystów. Ponad 20 ośrodków narciarskich ma do zaoferowania ok. 250 km malowniczych tras o różnym stopniu trudności. Bułgaria kojarzy ci się wyłącznie z letnim wypoczynkiem i malowniczymi plażami? Najwyższy czas zmienić ten pogląd, bo bałkański kraj ma do zaoferowania nie tylko nadmorskie atrakcje. Aż 60 proc. powierzchni Bułgarii pokrywają tereny wyżynne i górskie, a to sprawia, że tamtejsze warunki sprzyjają także miłośnikom białego szaleństwa. Ceny utrzymują się tam na atrakcyjnym poziomie, dzięki czemu zimowy urlop w tym kraju kosztuje mniej niż narty w Andorze i zdecydowanie mniej niż narty w Szwecji. Względnie niewielka popularność tamtejszych kurortów (zwłaszcza w porównaniu z alpejskimi destynacjami narciarskimi) sprawia, że bułgarskie stoki nie są przesadnie zatłoczone. Poniżej wymieniamy kilka ciekawych miejsc w Bułgarii, w których warto spędzić zimowy urlop. Pamporovo Zaczynamy od propozycji, która przypadnie do gustu nie tylko osobom, które uwielbiają szusować po stokach, ale także miłośnikom narciarstwa biegowego. Pamporovo, kurort położony na wysokości 1620 m n.p.m., ma do zaoferowania ok. 20 km tras biegowych i ok. 30 km tras zjazdowych o zróżnicowanym stopniu trudności. Sama stacja jest podzielona na dwie części – Mechi Chal i Snazhanka. Skipass uprawnia do korzystania ze stoków w obu sektorach, a przemieszczanie się między nimi ułatwia skibus. Bułgaria to nie tylko Złote Piaski i Słoneczny Brzeg. TOP 5 atrakcji Bułgarii na lato i nie tylko Bułgaria to jeden z ulubionych wakacyjnych kierunków Polaków. Które miejsca warto odwiedzić w wakacje? Dla kogo przeznaczone jest to miejsce? Bez cienia wątpliwości odnajdą się tam osoby początkujące i średniozaawansowane, bo Pamporovo ma do zaoferowania przede wszystkim trasy niebieskie i czerwone. A co z ofertą dla doświadczonych narciarzy? Także oni znajdą tam coś dla siebie, bo łączna długość czarnych tras to 6 km. Wypoczynek w Pamporovie polecamy przede wszystkim tym osobom, które są nastawione na wielogodzinne szaleństwa na stokach lub trasach biegowych. Innych atrakcji jest tam niewiele. Można skosztować lokalnych przysmaków w miejscowych restauracjach i wybrać się z dziećmi do snow parku. Chepelare W odległości ok. 10 km od Pamporova mieści się mniejszy i mniej popularny ośrodek narciarski – Chepelare. Nie można go z góry skreślać, bo odpoczynek w tym miejscu może być świetną opcją dla wszystkich, dla których jeden z najpopularniejszych zimowych kurortów w Bułgarii jest zbyt zatłoczony. Chepelare jest nowoczesną stację wyposażoną w wysokiej klasy infrastrukturę. Działają tam liczne wyciągi, a w okresach niedoboru białego puchu stoki są sztucznie dośnieżane. Łączna długość nartostrad to 20 km, z czego 3250 m zajmuje najdłuższa trasa zjazdowa w Bułgarii (oznaczona kolorem czerwonym). Bansko Kolejną propozycję na naszej liście dedykujemy doświadczonym narciarzom. Bansko to bez wątpienia najpopularniejszy i najnowocześniejszy kurort narciarski w całej Bułgarii. Mało tego, poza Europą Zachodnią, drugiego tak dobrze przygotowanego ośrodka można szukać ze świecą. Ośrodek oddaje do dyspozycji gości ok. 65 km tras zjazdowych. Dominują nartostrady oznaczone kolorem czerwonym, sporo jest też czarnych tras. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że te ostatnie mają opinię wyjątkowo trudnych technicznie. Gdzie na narty z dziećmi – 5 najlepszych rodzinnych ośrodków w Europie. Wybierając miejsce na rodzinny na wypad na narty z dziećmi, warto brać pod uwagę nie tylko odległość i atrakcje na miejscu, ale również oferty szkółek narciarskich i pakiety bezpieczeńs... Narciarze mogą korzystać z licznych wyciągów, nie tylko krzesełkowych, ale także orczykowych. Do dyspozycji jest także kolejka gondolowa. Ze znalezieniem noclegu nie będzie najmniejszego problemu. Bansko to popularny kurort, więc na miejscu nie brakuje 4- i 5-gwiazdkowych hoteli. Na szczęście nie oznacza to, że zimowym urlopem w tym miejscu mogą cieszyć się wyłącznie osoby z zasobnym portfelem, bo działają tam też liczne kwatery prywatne. Po długim dniu na stoku, chwilę wytchnienia można znaleźć w strefie SPA lub jednej z wielu tawern i restauracji. W czasie wolnym warto wybrać się do Neofit Rilski Museum. Vitosha Nasza kolejna propozycja to Vitosha – ośrodek narciarski położony w odległości ok. 9 km od Sofii. 14 wyciągów, 20 km tras zjazdowych, z czego większość oznaczona jest kolorem niebieskim i czerwonym – oto najkrótsza charakterystyka tego miejsca. Vitosha z całą pewnością nie jest najnowocześniejszym ośrodkiem narciarskim w Bułgarii. W kontekście dostępnej infrastruktury, to miejsce od opisanego wcześniej dzieli prawdziwa przepaść. Dominują wyciągi krzesełkowe starego typu, próżno szukać tam najnowocześniejszych rozwiązań. Dlaczego więc polecamy tę stację jako idealną na narciarski wyjazd? To proste – starsza technologia nie oznacza, że panują tam złe warunki, a w całej Bułgarii trudno o tańszy ośrodek. Dokładnie tak, Vitosha przyciąga przede wszystkim atrakcyjnymi cenami. Karnety kosztują niewiele, a najbardziej oszczędni mogą zatrzymać się w hostelu. Należy jednak dodać, że ze względu na bliskość stolicy kraju, można też znaleźć tam znacznie wygodniejszy nocleg, nawet w standardzie pięciogwiazdkowym. Rozrywek innych niż narciarskie jest tam niewiele. Ot, kilka restauracji i kawiarni. Pamiętajmy jednak, że w czasie wolnym można udać się na wycieczkę do Sofii, gdzie znajdziemy znacznie więcej turystycznych atrakcji. Borowiec W zestawieniu najciekawszych miejsc dla narciarzy w Bułgarii nie może zabraknąć naszej kolejnej propozycji. Borowiec jest najstarszym ośrodkiem sportów zimowych w kraju. Leży w odległości ok. 70 km od Sofii, a panujące tam warunki należy określić jako wyśmienite (śnieg na północnych zboczach Riły utrzymuje się aż do końca kwietnia). Ośrodek składa się z trzech części: Sitnyakovo, Yastrebetz i Markudjik. Każda z nich jest połączona wyciągami krzesełkowymi lub kolejką gondolową, więc pomiędzy poszczególnymi sektorami można przemieszczać się bez wypinania nart. Łączna długość nartostrad to ok. 70 km. Dominują trasy czerwone (30 km) i niebieskie (24 km). Najbardziej doświadczone osoby mogą spróbować swoich sił na trasach czarnych o łącznej długości 5 km. W okolicy działają liczne hotele, oferujące przede wszystkim czterogwiazdkowy standard. Nie brakuje też tańszych noclegów i kwater prywatnych. Plaże w Bułgarii. Gdzie znaleźć te najpiękniejsze? [PRZEWODNIK] Wymieniając miejsca, które Polacy w sezonie wakacyjnym odwiedzają najchętniej, na jednym z czołowych miejsc z pewnością znajdzie się Bułgaria. Plaże, zabytki, dzikie pasma górskie, malow... Sporą atrakcją tego miejsca jest duże centrum sportowe Bistritsa, dostosowane do potrzeb miłośników narciarstwa biegowego i biathlonu. W czasie wolnym od sportowych aktywności można zjeść smaczny posiłek w jednej z wielu restauracji, udać się na spacer do Tsarska Bistritsa (dawny pałac królewski) lub zwiedzić zabytkową Sofię. Doświadczonym piechurom polecamy trekking na Musałę – najwyższy szczyt Bałkanów. Dobrinishte Na zakończenie wracamy w okolice ośrodka Bansko. W odległości ok. 6 km od jednego z najpopularniejszych kurortów zimowych w kraju działa znacznie mniejsza stacja. Dobrinishte przypadnie do gustu wszystkim, którzy na równi ze świetnie przygotowanymi trasami stawiają kameralną atmosferę. Mówiąc „znacznie mniejsza”, na myśli trzeba mieć naprawdę małą stację. Dobrinishte (wysokość od 1412 do 2236 m n.p.m.) oferuje zaledwie cztery wyciągi i 5 km tras zjazdowych, z czego połowa oznaczona jest kolorem czerwonym. Nie znajdziemy tam kilkukilometrowych nartostrad, a niezbyt długie stoki. Trasy są jednak perfekcyjnie przygotowane, infrastruktura – nowoczesna, a w całym ośrodku panuje wyjątkowo spokojna, niemal rodzinna atmosfera. Ceny skipassów i noclegów utrzymują się tam na wyraźnie niższym poziomie niż w pobliskim kurorcie. Turyści mogą zatrzymać się w jednej z wielu prywatnych kwater lub wynająć pokój w trzygwiazdkowym hotelu. Bardziej wymagającym osobom przypadnie do gustu oferta obiektów oferujących czterogwiazdkowy standard. Warto wspomnieć, że w Dobrinishte działa też słynny kompleks źródeł mineralnych o właściwościach leczniczych. Samo miasteczko jest wyjątkowo urokliwe. Wybierając się na spacer, warto udać się do kościoła św. Piotra i Pawła, który zachwyca niezwykłą architekturą. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie jechać na narty w Szwajcarii? – lista najlepszych stoków
Gdy mowa o kraju, który ma do zaoferowania najlepsze ośrodki narciarskie, wiele osób w pierwszej kolejności pomyśli o Szwajcarii. Nic dziwnego, bo panujące tam zimowe warunki należą do najlepszych, a sam standard tras, wyciągów, usług i hoteli zadowoli nawet najbardziej wymagających miłośników białego szaleństwa. Do tego należy doliczyć zapierające dech w piersiach alpejskie krajobrazy. Jeżeli chcesz wybrać się na narty, Szwajcaria to odpowiedni kierunek.
W tym artykule: Zermatt Mürren Verbier Saas-Fee Davos Nendaz Grimentz-Zinal St. Moritz Gdzie najbliżej na narty do Szwajcarii? To niezbyt duży kraj, a co za tym idzie – odległości między poszczególnymi ośrodkami nie są wielkie. Dystans ma więc drugorzędne znaczenie, lepiej kierować się ofertą danego ośrodka w kwestii cen i trudności dostępnych tras. Gdzie najtaniej do Szwajcarii na narty? To kolejne pytanie, na które nie da się odpowiedzieć w sposób jednoznaczny, bo mówimy tu o jednym z najdroższych miejsc, w których można spędzić zimowy urlop. 5 tys. zł za 6-dniowy pobyt w hotelu nie jest niczym niezwykłym, podobnie jak kwota 500 zł widniejąca na rachunku za obiad dla dwóch osób. A do tego trzeba jeszcze doliczyć ceny skipassów, które najczęściej kosztują 1200–1300 zł za 6 dni. Wyjazd do Szwajcarii będzie droższy niż narty w Szwecji i wyraźnie droższy niż narty we Francji. Jeżeli wysokie ceny nie stanowią przeszkody, bez dwóch zdań warto wybrać właśnie tę destynację. Rewelacyjnie przygotowane trasy narciarskie, których łączna długość przekracza 7 tys. km i wspaniałe warunki pogodowe to gwarancja udanego urlopu. Gdzie najlepiej do Szwajcarii na narty? Poniżej wymieniamy najciekawsze kurorty. Zermatt Nasze zestawienie otwiera miejsce, które jest narciarską wizytówką Szwajcarii. Miasteczko Zermatt, położone u podnóża szczytu Matterhorn (na wysokości 1616 m n.p.m.), ma do zaoferowania ok. 200 km tras narciarskich, z których większość jest przystosowana do możliwości narciarzy początkujących i średniozaawansowanych (niebieskie oznaczenie). Gdzie na narty za granicę – przegląd tras dla amatorów i doświadczonych narciarzy Polskie kurorty narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi ośrodkami, które oferują masę atrakcji. Mimo to, wiele osób decyduje się na spędzenie zimowego urlopu w jednej z zagranicznyc... Nowicjusze najlepiej poczują się w Wolli's Park. Tamtejsze trasy nie są zbyt długie, za to szerokie, dzięki czemu zapewniają sporą dozę swobody. Nieco bardziej doświadczonym miłośnikom białego szaleństwa przypadną do gustu trasy u podnóża góry Matterhorn i na lodowcu Theodul. Warto wspomnieć, że Zermatt to jeden z najbardziej ekskluzywnych ośrodków narciarskich w całej Szwajcarii. Bez problemu można natknąć się tam na światowego formatu gwiazdy kina, znane z najgłośniejszych hollywoodzkich produkcji. W mieście działa wiele luksusowych restauracji i butików z kreacjami najbardziej znanych projektantów. Mürren Kolejny ciekawy kurort narciarski, który świetnie spełnia oczekiwania początkujących narciarzy, to Mürren. Niewielka wioska, leżąca u podnóża szczytów Alp Berneńskich (wysokość 1650 m n.p.m.), ma wyjątkowo kameralny charakter. W dużej mierze wynika to z faktu, że nie można dostać się tam samochodem. Do kurortu dotrzemy tramwajem z Lauterbrunnen i koleją linową lub zębatą ze Stechelberu, ale auto trzeba będzie zostawić na jednym z parkingów w dolinie. Utrudnienie? W pewnym stopniu tak, ale dzięki temu, tamtejsze stoki nie są przesadnie zatłoczone, nawet w szczycie sezonu. Tamtejsze trasy narciarskie mają długość ok. 50 km, z czego wiele charakteryzuje się niskim poziomem trudności. Warto jednak zaznaczyć, że dzięki znacznemu nachyleniu terenu, wiele niebieskich i czerwonych tras spełni oczekiwania także bardziej doświadczonych osób. Co Mürren ma do zaoferowania poza świetnie przygotowanymi trasami? W obszarze kurortu działa wiele restauracji. Najciekawsza, zlokalizowana na szczycie Schilthorn, jest obrotowa, a napędza ją energia słoneczna. Warto też wspomnieć o tamtejszych sklepach ze szwajcarską czekoladą, które zgodnie z lokalną tradycją, w grudniu zmieniają się w „żywy” kalendarz adwentowy. Verbier Pora na kurort, który przez wiele osób jest określany jako najpiękniejszy ośrodek narciarski w Szwajcarii. Verbier, niewielkie miasteczko położone u podnóża masywu Pleureur (wysokość 1500 m n.p.m.), oferuje świetne warunki dla początkujących i doświadczonych narciarzy. W pobliżu kurortu można znaleźć aż 94 trasy o łącznej długości przekraczającej 400 km. Dominują trasy czerwone i niebieskie, ale nie brakuje też stoków z czarnym oznaczeniem. Osoby pewne swoich umiejętności powinny skupić się na stromych stokach Mont Fort, ale trasy na zboczach Mont Gele i między La Chuax i La Tzoumaz też stawiają spore wymagania. Verbier to idealna destynacja dla osób, które w ciągu dnia lubią zaszaleć na stokach, a po zmroku – w klubach. Miasteczko słynie z wysokiej klasy lokali, w których serwowane są wyśmienite trunki. Saas-Fee Nasza kolejna propozycja to Saas Fee. Temu kurortowi bliżej jest do Mürren niż do Verbier. W porównaniu z największymi ośrodkami, panuje tam kameralna, niemal senna atmosfera. Miejscowość położona w dolinie Saastal (1798 m n.p.m.) jest otoczona aż trzynastoma czterotysięcznikami. Taka lokalizacja po prostu musi przekładać się na niezwykły krajobraz. Gdzie na narty w Polsce? Oto najlepsze stoki w Polsce! 13 najlepszych lokalizacji Polska nie jest krajem górskim, ale zimowych kurortów jest u nas pod dostatkiem. Malownicze krajobrazy i bogata, świetnie rozbudowana infrastruktura - to właśnie te dwa czynniki sprawiają, ż... Łączna długość 48 tras przekracza 140 km. Coś dla siebie znajdą tam osoby, które dopiero zaczynają swoją przygodę ze sportami zimowymi, jak i najbardziej doświadczeni narciarze, do których dyspozycji oddano 7 czarnych tras. Warto podkreślić, że lodowcowe położenie Saas-Fee zapewnia świetne warunki do jazdy przez cały rok. Z innych atrakcji warto wymienić najwyżej położoną restaurację obrotową, mieszczącą się tuż pod szczytem masywu Allalin. Ciekawostką jest też Metro Alpin – najwyżej położona podziemna kolej linowa. Davos Wymieniając najciekawsze ośrodki narciarskie w Szwajcarii, nie można pominąć pominąć najwyżej położonego miasta w Europie. Davos (1560 m n.p.m.), położone nad rzeką Landwasser, to prawdziwa mekka dla wszystkich miłośników sportów zimowych. Wraz z pobliskim Klosters, Davos tworzy ogromny kurort narciarski, którego goście mogą skorzystać z tras o łącznej długości ok. 300 km. Przeważają łatwe stoki o łagodnym nachyleniu, ale usatysfakcjonowani będą także średniozaawansowani i zaawansowani narciarze. Trasy o średnim stopniu trudności liczą sobie 122 km, a trudne – 45 km. Ośrodek stwarza też doskonałe warunki dla wszystkich, którzy od zjazdów wolą biegi na nartach. Łączna długość malowniczych tras biegowych to 75 km. Nie można nie wspomnieć, że w mieście działa browar warzący doskonałe piwo. Niemałą (dosłownie i w przenośni) ciekawostką jest też największe w Europie naturalne lodowisko. Nendaz Kolejny ośrodek na naszej liście to świetna propozycja dla rodzin z dziećmi. Nendaz (1252 m n.p.m.) oferuje infrastrukturę przygotowaną specjalnie z myślą o najmłodszych miłośnikach sportów zimowych, a w samym mieście panuje spokojna, rodzinna atmosfera. W pobliżu kurortu można znaleźć 70 tras o łącznej długości ok. 200 km. Połowa z nich zapewnia warunki idealne dla początkujących, ale coś dla siebie znajdą też osoby średniozaawansowane. W Nendaz znajdziemy tylko kilka barów i nocnych klubów, to zupełne przeciwieństwo głośnego Verbier, które ożywa po zmroku. Co w zamian? Liczne atrakcje dla dzieci, zwłaszcza w okresie Bożego Narodzenia, kiedy do miasteczka na paralotni przybywa św. Mikołaj. Grimentz-Zinal Ośrodek Grimentz-Zinal zajmuje mocną pozycję w rankingu najciekawszych kurortów zimowych w Szwajcarii. To połączone koleją linową tereny narciarskie miejscowości Zinal i Grimentz. Wyjazd na narty: jak się przygotować? Narciarstwo należy do tych sportów zimowych, których grono miłośników powiększa się z roku na rok. Coraz więcej Polaków rezygnuje z biernego wypoczynku przed ekranem telewizora na rzecz a... Trasy narciarskie są tam położone na wysokości od 1570 do 2900 m n.p.m. Ich łączna długość to ok. 100 km. Przeważają trasy czerwone (ponad 40 km) i czarne (ponad 30 km). Trasy niebieskie, dedykowane początkującym narciarzom, stanowią mniejszość. Warto też wspomnieć, że na terenie ośrodka znajdują się tereny idealne dla miłośników freeride'u i trasy dla skialpinistów. W czasie wolnym od szaleństw na stoku, nikomu nie grozi nuda. Na terenie ośrodka działa wiele restauracji z wyśmienitą kuchnią i winiarni serwujących najszlachetniejsze trunki. St. Moritz Nasze zestawienie zamyka jeden z najstarszych ośrodków sportów zimowych w Szwajcarii. Kurort St. Moritz jest położony w dolinie Engadin, na wysokości 1800 m n.p.m. Z pobytu w tym miejscu najbardziej zadowoleni będą doświadczeni narciarze. Łączna długość tamtejszych tras to 160 km, a 70 proc. tej wartości pokrywają trasy trudne. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie jechać na narty w Andorze? – pomysły na udany wyjazd na narty
Krajem, który może pochwalić się rewelacyjnie przygotowaną infrastrukturą narciarską, jest Andora. Narty na tamtejszych stokach to prawdziwa gratka dla wszystkich, którzy uwielbiają zimową aktywność.
W tym artykule: Grandvalira Pas de la Casa Grau Roig Soldeu-El Tarter Vallnord Turystyczne walory Andory, niewielkiego kraju leżącego między Francją i Hiszpanią, wielu osobom kojarzą się przede wszystkim z zakupami w strefie wolnocłowej. Warto jednak podkreślić, że księstwo w południowo-zachodniej Europie ma do zaoferowania coś więcej. Terytorium Andory w całości leży w Pirenejach, a średnia wysokość terenu wynosi tam niemal 2000 m n.p.m. Już to sprawia, że panują tam wyśmienite warunki do uprawiania sportów zimowych. Andora najczęściej nie jest pierwszym wyborem, gdy mowa o zimowym urlopie narciarskim. Czas jednak odczarować opinię na temat tego niewielkiego kraju, bo Księstwo Andory stwarza wymarzone warunki dla wszystkich osób uprawiających sporty zimowe. Szusowanie po tamtejszych stokach może dać tyle samo frajdy, co narty we Włoszech lub narty w Bułgarii. Trzeba bowiem wiedzieć, że w całych Pirenejach trudno znaleźć tak dobrze przygotowane stoki, a tamtejsze ceny nie odbiegają od tych, jakie obowiązują w popularnych ośrodkach we Francji. Najciekawsze ośrodki w Andorze opisujemy poniżej. Zanim wymienimy poszczególne stacje, które naszym zdaniem mają najwięcej do zaoferowania, wypada wspomnieć, że narciarska aktywność w Andorze koncentruje się wokół dwóch obszarów, skupiających mniejsze ośrodki. Pierwszy z nich to Grandvalira, drugim jest Vallnord. Grandvalira Naszą pierwszą propozycją jest największy ośrodek narciarski w Andorze i jednocześnie – największy europejski obszar narciarski poza Alpami. Grandvalira skupia kilka stacji, w tym Pas de la Casa, Grau Roig i Soldeu-El Tarter (opisujemy je poniżej). Rozległy, świetnie przygotowany kompleks jest połączony siecią składającą się z ponad 70 nowoczesnych wyciągów każdego typu. To sprawia, że między poszczególnymi sektorami można przemieszczać się bez wypinania butów z wiązań. Stanowi to spore ułatwienie, bo łączna długość tamtejszych tras to aż 240 km. Całkiem sporo, zwłaszcza jeżeli weźmiemy pod uwagę fakt, że obszar całego kraju zajmuje powierzchnię 468 km kw. Gdzie na narty za granicę – przegląd tras dla amatorów i doświadczonych narciarzy Polskie kurorty narciarskie stają się coraz nowocześniejszymi ośrodkami, które oferują masę atrakcji. Mimo to, wiele osób decyduje się na spędzenie zimowego urlopu w jednej z zagranicznyc... Duży ośrodek musi zapewniać warunki dla wszystkich narciarzy i tak jest w istocie. Znajdziemy tam wiele tras, z których bez stresu mogą korzystać początkujący narciarze, ale nie brakuje też stoków i miejsc poza wyznaczonymi trasami, które stopniem trudności skutecznie podnoszą poziom adrenaliny we krwi. Profesjonalnie przygotowane stoki i snowparki nie są jedyną „pożywką” dla ciała i ducha. W granicach kurortu działają też ośrodki SPA i kompleks termalny. Nie brakuje tam restauracji z wyśmienitym menu, barów i klubów. Pas de la Casa Wycieczkę po kurorcie Grandvalira zaczynamy od ośrodka, który jest położony tuż przy granicy Andory z Francją. Pas de la Casa sąsiaduje z kilkoma większymi miastami, co sprawia, że dojazd na miejsce nie wiąże się z żadnymi utrudnieniami. Znajdziemy tam niezwykle zróżnicowaną ofertę, idealną dla początkujących, którzy dopiero poznają i doskonalą technikę, jak i dla średnio-zaawansowanych i zaawansowanych narciarzy. Pas de la Casa udostępnia zarówno zielone i niebieskie, jak i czerwone i czarne trasy. Przeważają stoki o łagodnym nachyleniu, dzięki czemu nowicjusze nie są skazani na monotonną jazdę wyłącznie jedną nartostradą. Warto też wspomnieć, że na terenie ośrodka działają szkółki narciarskie, zatrudniające profesjonalną kadrę instruktorską. Osoby, które są pewne swoich umiejętności, mogą skorzystać także z terenów idealnie nadających się do uprawiania freeride'u, jak i z profesjonalnie przygotowanych snowparków. Usatysfakcjonowani poczują się także wszyscy, którzy będą chcieli odpocząć od szaleństw na stoku. Bogata baza gastronomiczna, kluby i bary to jeszcze nie wszystko. Pas de la Casa stanowi też dobrą bazę, z której możemy wyruszyć na górską wycieczkę lub udać się do pobliskiej Francji. Grau Roig Czas na ośrodek dedykowany przede wszystkim doświadczonym narciarzom, którzy nie boją się wymagających stoków. Położony w dolinie kurort Grau Roig działa od 1959 roku. Początkowo można było skorzystać tam tylko z jednego wyciągu. Z czasem infrastruktura zaczęła się rozrastać. Obecnie ośrodek jest jednym z najważniejszych w całym centrum Grandvalira. Na miejscu nie brakuje trudnych czerwonych i bardzo trudnych czarnych tras. Są też łagodne stoki, ale wizytówką tego miejsca są właśnie wymagające nartostrady, dające poczucie niczym nieskrępowanej swobody. Szczególnie polecamy czerwoną trasę Moreto, z której rozpościera się niesamowita panorama andorskich Pirenejów. Najbardziej wymagające osoby powinny obrać kurs na Pic Blanc – najwyżej położony punkt narciarski w ośrodku. To właśnie tam rozpoczynają się dwie słynne czarne trasu: Antenes i Riberal, które doświadczonym narciarzom zapewnią niezapomniane przeżycia. Gdzie na narty w Polsce? Oto najlepsze stoki w Polsce! 13 najlepszych lokalizacji Polska nie jest krajem górskim, ale zimowych kurortów jest u nas pod dostatkiem. Malownicze krajobrazy i bogata, świetnie rozbudowana infrastruktura - to właśnie te dwa czynniki sprawiają, ż... Z jakich innych atrakcji mogą skorzystać turyści? W Grau Roig słynie z unikatowego hotelu Igloo. Co w nim niezwykłego? Jak wskazuje na to sama nazwa, obiekt w całości jest wybudowany ze śniegu. Poza tym nie brakuje tam restauracji z wyśmienitą kuchnią, barów serwujących doskonałe drinki i innych atrakcji. Jedną z nich jest przejażdżka psim zaprzęgiem. Soldeu-El Tarter Kolejny wspaniały kurort jest położony na stokach Tossal De La Llosada i Tossa Sels Espiolets. Ośrodek Soldeu słynie z największej ilości profesjonalnie przygotowanych tras narciarskich w całym regionie i niesamowitego górskiego krajobrazu. Na terenie Soldeu nie brakuje tras zielonych i niebieskich, na których pierwsze szlify mogą zdobywać dzieci i początkujący dorośli. W nauce pomogą profesjonalni instruktorzy, zatrudnieni w okolicznych szkółkach. Należy jednak wspomnieć, że nie brakuje tam także tras czerwonych i czarnych oraz stref, w których można zjeżdżać poza wyznaczonymi nartostradami. Równie imponująco przedstawia się też oferta aktywności uprawianych poza stokiem. Całoroczny tor saneczkarski, wspinaczka, spacer w rakietach śnieżnych oraz zip-lining, czyli podnoszący poziom adrenaliny zjazd na stalowej linie – to tylko niektóre z nich. Przyjemną chwilę wytchnienia zapewni nowoczesny ośrodek SPA. Vallnord Kolejna propozycja w naszym zestawieniu to jeden z najnowocześniejszych kompleksów narciarsko-turystycznych w całych Pirenejach. Ośrodek położony tuż przy stolicy kraju (od Andory dzieli go zaledwie 6 km) oferuje przyjezdnym świetnie przygotowane stoki z profesjonalną infrastrukturą (łączna długość tras narciarskich to 63 km) i usługi realizowane na najwyższym poziomie. Warto też podkreślić, że wbrew pozorom, obowiązujące tam ceny wcale nie należą do najwyższych w Andorze. Obszar Vallnord łączy dwa ośrodki narciarskie: Ordino-Arcalis i Pal-Arinsal. To przekłada się na 91 km tras o zróżnicowanym stopniu trudności. Kto będzie najbardziej zadowolony z pobytu w tym miejscu? Przede wszystkim rodziny z dziećmi. Dla najmłodszych przygotowano szerokie trasy o łagodnym nachyleniu, szkółki narciarskie, tory z przeszkodami i zimowe place zabaw. Wyjazd na narty: jak się przygotować? Narciarstwo należy do tych sportów zimowych, których grono miłośników powiększa się z roku na rok. Coraz więcej Polaków rezygnuje z biernego wypoczynku przed ekranem telewizora na rzecz a... Nie oznacza to jednak, że doświadczeni narciarze nie mają tam czego szukać. Przeciwnie, w Vallnord działają dwa snowparki (z czego jeden jest dedykowany profesjonalistom), trasy czarne stanowią 10 proc. wszystkich, a czerwone – 37 proc. Osoby chcące poczuć jeszcze większy dreszczyk emocji mogą skorzystać z heliskiingu (narciarze dostają się na stok na pokładzie śmigłowca i zjeżdżają poza wyznaczonymi trasami) lub speedridingu (aktywność łącząca paralotniarstwo z nartami). Co z atrakcjami poza stokiem? Tych także nie brakuje. Piechurom doświadczonym w górskich wycieczkach polecamy trekking na Pic de Coma Pedrosa – najwyższy szczyt w Andorze. Ciekawym doświadczeniem może być też spacer w rakietach śnieżnych, jazda skuterem śnieżnym, a dla odważnych – nurkowanie pod lodem. Będąc na miejscu, warto odwiedzić okoliczne miasta: Escaldes-Engordany i wspomnianą wcześniej Andorę. Chwilę relaksu po szaleństwach na stoku i pieszych wyprawach zapewni Caldea – największy w Europie Południowej kompleks basenów termalnych. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Rodzaje nart – czym się różnią i do czego służą?
Jakie rozróżniamy rodzaje nart? Poniżej wymieniamy najpopularniejsze odmiany „desek”.
W tym artykule: Jak dobrać narty? Narty biegowe Rodzaje wiązań nart biegowych Narty skitourowe Narty zjazdowe Narty carvingowe Narty do telemarku Narty do freestyle'u Jak dbać o narty? Szusowanie po stokach narciarskich to nie tylko świetna zabawa, ale także solidna dawka zdrowego ruchu. Narciarstwo angażuje wszystkie partie mięśniowe i skutecznie poprawia kondycję. To jedna z najzdrowszych form aktywności fizycznej, jednak zanim zaczniemy jeździć na poważnie, najpierw będziemy musieli podjąć decyzję co do stylu, który interesuje nas najbardziej. Trzeba bowiem wiedzieć, że to właśnie ten czynnik determinuje wybór odpowiedniego sprzętu. Świeże, rześkie powietrze, zapierający dech w piersiach górski krajobraz, uczucie swobody i wolności – nic dziwnego, że każdego roku po stokach szusuje coraz więcej osób. Nie ulega wątpliwości, że narciarstwo to wymagający sport, jednak może go uprawiać każdy, bez względu na wiek. Zanim dowiemy się, jak jeździć na nartach, najpierw należy podjąć decyzję w kwestii doboru odpowiedniego sprzętu. Należy podkreślić, że istnieje wiele rodzajów nart, a nie każdy model jest odpowiedni dla osoby początkującej. Jak dobrać narty? Rodzaj nart to jedno, ale zanim omówimy odmiany dedykowane poszczególnym stylom, najpierw przyjrzyjmy się parametrom, które powinny wykazywać narty dla początkujących. Cechy, o których mowa, muszą być dostosowane do indywidualnych preferencji i powinny ułatwiać naukę jazdy. Długość nart. Krótsze modele najlepiej nadają się do szybkiej jazdy i dynamicznej zmiany kierunku. Dłuższe są natomiast znacznie stabilniejsze i zapewniają wyższy komfort. Można nad nimi łatwiej zapanować i właśnie takie modele są dedykowane nowicjuszom. Szerokość nart. Ten parametr ma bezpośrednie przełożenie na promień skrętu. Szersze „deski” są stabilniejsze, a narciarz może nad nimi łatwiej zapanować. Na początek warto brać pod uwagę właśnie takie modele. Twardość nart. Twarde narty umożliwiają jazdę z wyższymi prędkościami, jednak manewrowanie nimi wymaga niemałych umiejętności. Miękkie są wolniejsze, ale łatwiejsze w opanowaniu, co czyni je idealnymi na początek. Taliowanie nart. Ten parametr przekłada się na promień skrętu i zwrotność, a co za tym idzie – także na łatwość jazdy. Osoby początkujące powinny skupiać się na modelach z możliwie najmniejszym taliowaniem. Długość rockera. Im dłuższy rocker, tym większa swoboda manewrowania w luźnym śniegu. Takie narty dobrze nadają się do jazdy poza wyznaczonymi szlakami, czego nie polecamy osobom początkującym. Sztywność wzdłużna nart. Miękkie narty umożliwiają łatwe manewrowanie, więc idealnie nadają się do nauki jazdy. Sztywne modele są znacznie szybsze, ale i bardziej wymagające. Gdzie na narty w Polsce? Oto najlepsze stoki w Polsce! 13 najlepszych lokalizacji Polska nie jest krajem górskim, ale zimowych kurortów jest u nas pod dostatkiem. Malownicze krajobrazy i bogata, świetnie rozbudowana infrastruktura - to właśnie te dwa czynniki sprawiają, ż... Wiemy już, jakie są najważniejsze parametry nart, na które warto zwrócić uwagę podczas zakupu. Teraz przyjrzyjmy się poszczególnym typom. Narty biegowe Zaczynamy od nart, które idealnie nadają się do zastosowań turystycznych. Wynika to z faktu, że narciarstwo biegowe można uprawiać wszędzie, gdzie występuje pokrywa śnieżna, także na terenach nizinnych. Biegówki już na pierwszy rzut oka odróżniają się od modeli zjazdowych: są dłuższe (200 cm to w tym przypadku nic nadzwyczajnego) i węższe. Te cechy sprawiają, że ciężar lepiej rozkłada się na śniegu, a poślizg jest znacznie ułatwiony. Jakie rozróżniamy rodzaje nart turystycznych? Odmiany biegowe należy dzielić na następujące kategorie: narty sportowe – służą do jazdy po przygotowanych trasach, stylem klasycznym i łyżwowym. Występują w odmianie amatorskiej, która charakteryzuje się brakiem taliowania, i dla zaawansowanych, z niewielkim odwrotnym taliowaniem; narty śladowe – mają konstrukcję klasycznie taliowaną (narta jest najwęższa pod butem) i są szersze od modeli sportowych. Są wyposażone w łuskę, czyli w specjalne nacięcia, które poprawiają przyczepność w śniegu. Nadają się do jazdy w terenach nizinnych i pagórkowatych. Stanowią najlepszy wybór dla początkujących; narty backcountry – to odmiana nart śladowych, która jest dedykowana do poruszania się w trudnym terenie pagórkowatym. Charakteryzują się wyraźniejszym taliowaniem, większą szerokością i metalowymi krawędziami, które poprawiają przyczepność na zboczach. Rodzaje wiązań nart biegowych Pozostańmy jeszcze przez chwilę w temacie nart biegowych. Wiemy już, że tego typu sprzęt jest klasyfikowany w kilku kategoriach. Nie można jednak nie dodać, że różnice występują nie tylko w obszarze „desek”, ale i wiązań. Ten element należy dzielić na trzy podstawowe typy: system NN75, czyli Nordic Norm 75 mm: rzadko stosowany typ wiązań, który pamięta jeszcze lata 70. ubiegłego wieku. To prosty system, który opiera się na trzech bolcach, wpinanych do buta z trzema otworami. Takie wiązanie jest dość ciężkie, a do otworów w butach łatwo dostaje się śnieg; system NNN, czyli New Nordic Norm: autorski system firmy Rottefella, bazujący na dwóch prowadnicach. Wiązanie blokuje belkę umieszczoną w przedniej części buta; system SNS, czyli Salomon Nordic System: autorskie rozwiązanie firmy Salomon, bazujący na jednej prowadnicy stabilizującej but. Występuje w kilku wariantach, dedykowanych do stylu klasycznego i łyżwowego. System NN75 jest już przestarzały, więc najprawdopodobniej będziemy wybierać między nowocześniejszymi rozwiązaniami. Jakie wiązanie: SNS czy NNN? Z punktu widzenia osoby początkującej, wrażenia z jazdy na obu systemach będą w zasadzie identyczne. Nie ma więc dużego znaczenia, na które z dwóch wymienionych wiązań padnie wybór. Polecamy najpierw dobrać buty i dopiero na tej podstawie wybrać jeden z dwóch wymienionych systemów. Narty skitourowe Kiedy jechać na narty w Polsce? Ferie czy Święta? Przybliżamy tematy narciarskie Zima jest sezonem, na który z niecierpliwością czeka każdy miłośnik białego szaleństwa. Kiedy jechać na narty? Wybrać okres świąteczny czy lepiej postawić na ferie zimowe? Kolejny typ nart na naszej liście nadaje się zarówno do zjeżdżania, jak i do chodzenia, a dokładnie – do podchodzenia. Narty skitourowe to najlepszy wybór dla osób, które lubią jeździć z dala od wyznaczonych stoków i wyciągów. Dzięki specjalnym nakładkom, które montuje się na całej długości ślizgów (tzw. fokom), nie zsuwają się, co znacząco ułatwia podejście. Cechują się zbliżoną szerokością na dziobach, w talii i tylnej części. Warto też dodać, że skitoury są wyjątkowo lekkie. Narty zjazdowe Kolejne na naszej liście są narty, które uwielbiają wszyscy miłośnicy tradycyjnie pojmowanego białego szaleństwa. Narciarstwo zjazdowe, nazywane też alpejskim, jest uprawiane na specjalnie przygotowanych do tego celu stokach i nartostradach lub na „dzikich” szlakach górskich. Kiedyś do takiej jazdy wykorzystywano modele o prostej konstrukcji, czyli pozbawione taliowania. Nie zapominajmy jednak, że technologia gna przed siebie i ani myśli zwalniać. Obecnie proste narty są już niemal niespotykane. Wypierają je modele taliowane, które opisujemy poniżej. Narty carvingowe Narty carvingowe to nic innego, jak współczesne zjazdówki. W odróżnieniu od wcześniej stosowanych modeli prostych, które charakteryzowały się identyczną szerokością na całej długości, ten typ „desek” ma wyraźne taliowanie. Taka konstrukcja zapewnia im wysoką stabilność, ułatwia jazdę na krawędziach i nie doprowadza do wytracania prędkości w trakcie pokonywania zakrętów. Trzeba jednak wiedzieć, że narty carvingowe niejedno mają imię. Najpopularniejsze odmiany tego typu sprzętu to: easy carving – krótkie narty o dużej elastyczności, które zapewniają wysoki komfort jazdy. Nadają się do użytku na łagodnych, dobrze utrzymanych stokach. Najlepszy wybór dla początkujących; allround – ten typ nart przypomina modele easy. Mają zbliżoną długość, ale w tym przypadku sztywność jest wyraźnie większa. To znacząco ułatwia jazdę w ciętym śladzie, ale żeby nad nimi zapanować, trzeba mieć już pewną wprawę; all mountain – dość długie i szerokie narty carvingowe, które charakteryzują się dużą wszechstronnością. Można na nich zjechać z wyznaczonej trasy, ale są dość wymagające, więc nadają się dla zaawansowanych użytkowników; race – to wybór dla najbardziej zaawansowanych osób. Narty typu race nadają się do bardzo szybkiej jazdy po ubitym śniegu. Należy je dzielić na dwie kategorie: slalomową (narty do slalomu, które świetnie sprawdzją się na wąskich i szybkich zakrętach) i gigantową (charakteryzują się wysoką stabilnością podczas wykonywania skrętów o dużym promieniu). Narty zjazdowe/carvingowe dzielą się też na kategorie, które są dedykowane najbardziej świadomym narciarzom, doskonale wiedzącym, jakiego sprzętu potrzebują. Najpopularniejsze wymieniamy poniżej. Narty do telemarku Narty telemarkowe mają konstrukcję zbliżoną do tradycyjnych modeli carvingowych. Największe różnice są widoczne w parametrze twardości. Narciarze telemarkowi nie używają mniej siły do prowadzenia nart, dlatego „deski” są bardziej miękkie. Całkowicie inne są natomiast wiązania. Telemark to technika jazdy z „wolną piętą”, dlatego wiązania trzymają tylko przednią część buta. Narty do freestyle'u Gdzie na narty z dziećmi – 5 najlepszych rodzinnych ośrodków w Europie. Wybierając miejsce na rodzinny na wypad na narty z dziećmi, warto brać pod uwagę nie tylko odległość i atrakcje na miejscu, ale również oferty szkółek narciarskich i pakiety bezpieczeńs... Ostatni typ nart, który chcemy przybliżyć, służy do freestyle'u. W tym przypadku piętki i dzioby są lekko podgięte do góry, a same „deski” nie są zbyt długie. Taka konstrukcja sprawia, że narciarz może swobodnie wykonywać najazdy i lądować tyłem. Zaraz, zaraz... tyłem? Tak, bo narty freestyle'owe są przeznaczone do wykonywania efektownych trików i ewolucji w specjalnie przygotowanych to tego celu snowparkach. Jak dbać o narty? Bez względu na rodzaj, o narty trzeba dbać. Początkujący użytkownik powinien skupić się przede wszystkim na konserwacji ślizgów, bo to właśnie ten element zużywa się najszybciej. W tym celu, należy stosować odpowiednie woski i smary. Pamiętaj, preparaty muszą być dobrane do materiału, z którego wykonane są narty! A co z ostrzeniem? Dobrze naostrzone krawędzie nart warunkują przyjemność z jazdy i w istotny sposób wpływają na bezpieczeństwo, ale tę czynność należy powierzyć profesjonalnemu serwisantowi. Nie można zapomnieć, że po powrocie ze stoku, z nart trzeba usunąć wszystkie zabrudzenia. Nie obejdzie się tez bez osuszenia „desek”. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Jak jeździć na nartach – wskazówki jak zacząć i jak poprawić technikę jazdy
Determinacja, nauka, zaangażowanie – to właśnie te czynniki decydują o tym, czy i w jakim stopniu opanujemy technikę jazdy. Jak jeździć na nartach? Poniżej zamieszczamy praktyczne wskazówki dla początkujących.
W tym artykule: Czy narty są trudne? Czy da się samemu nauczyć jeździć na nartach? Ile czasu potrzeba aby nauczyć się jeździć na nartach? Jak zacząć jeździć na nartach? Jak jeździć na nartach biegowych? Jak jeździć na nartach zjazdowych? Jak jeździć na nartach carvingowych? Jak poprawić technikę jazdy? Narciarstwo to wspaniały sport, który doskonale rozwija kondycję i sprawia mnóstwo frajdy. Trzeba jednak pamiętać, że mówimy tu o dość wymagającej aktywności. Wymagającej, ale czy trudnej? Otóż niekoniecznie. Jak jeździć na nartach? Wielu osobom wydaje się, że zima nie stwarza korzystnych warunków do podejmowania jakiejkolwiek aktywności fizycznej na świeżym powietrzu. Krótkie dni, niska temperatura, opady atmosferyczne – przecież w takich warunkach łatwiej nabawimy się grypy i złapiemy kontuzję niż wypracujemy formę. Należy jednak pamiętać, że zimowe zaniedbania będziemy odczuwać przez pozostałą część roku. Dość wymówek, czas wyjść spod ciepłego koca i zażyć trochę ruchu. Nasza propozycja? Narty! To świetny trening całego ciała, który wzmacnia wszystkie partie mięśniowe, stymuluje pracę układu krążenia i poprawia koordynację ruchową. Jak dobrze jeździć na nartach? Zacznijmy od podstaw. Czy narty są trudne? Odpowiadając na postawione wyżej pytanie: tak i nie. Na stokach spotkamy osoby w każdym wieku – małe dzieci, młodzież, dorosłych i seniorów. Mamy więc niezbity dowód na to, że technikę jazdy może opanować każdy. Trzeba jednak zdać sobie sprawę z tego, że początkujący narciarz będzie musiał przyswoić wiele umiejętności, zanim będzie mógł bezpiecznie poruszać się po stoku. Wyjazd na narty: jak się przygotować? Narciarstwo należy do tych sportów zimowych, których grono miłośników powiększa się z roku na rok. Coraz więcej Polaków rezygnuje z biernego wypoczynku przed ekranem telewizora na rzecz a... Jazda na nartach daje wiele frajdy, ale nie można nie wspomnieć, że mówimy tu o formie aktywności, która stwarza realne ryzyko wystąpienia kontuzji lub nawet poważnego urazu. Zanim zaczniemy bezpiecznie jeździć, wiele razy upadniemy. I dobrze, bo umiejętność bezpiecznego upadania na śnieg jest podstawową zdolnością. Kolejna to wytracanie prędkości i zatrzymywanie się. Szybki zjazd to nie problem. Spowolnienie tempa i całkowite zatrzymanie stanowi już większe wyzwanie, podobnie zresztą jak omijanie przeszkód na trasie, tych statecznych i ruchomych. Czy da się samemu nauczyć jeździć na nartach? Według starego powiedzenia, rzeczy niemożliwe nie istnieją. Oczywiście, na stokach spotkamy samouków, którzy metodą prób i błędów opanowali jazdę na nartach w stopniu przynajmniej bezpiecznym. Warto jednak zdać sobie sprawę z tego, że tylko garstka osób (w odniesieniu do wszystkich uprawiających narciarstwo) ma wrodzony talent do tego sportu. Mając to na uwadze, nie możemy polecić samodzielnej nauki. Można oglądać tutoriale i czytać poradniki, ale przełożenie wiedzy teoretycznej na praktyczną, bez wsparcia osoby obserwującej nasze błędy, jest niezwykle trudne. Takie działanie najczęściej prowadzi do utrwalenia złych nawyków, a pozbycie się ich nie będzie łatwe. Dodatkowo, w przypływie euforii wywołanej działaniem endorfin łatwo ulec „ułańskiej fantazji”. Przeszacowanie własnych umiejętności, które, bądźmy szczerzy, na początku będą właściwie zerowe, może mieć fatalne konsekwencje, nie tylko dla nas samych, ale także dla innych na stoku. Mając to wszystko na uwadze, lepiej skorzystać z pomocy profesjonalnego instruktora. Jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny nie mamy takiej możliwości, poprośmy o pomoc doświadczonego narciarza. W tym miejscu warto też odpowiedzieć na kolejne istotne pytanie: jak nauczyć dziecko jeździć na nartach? Najmłodsi obowiązkowo powinni uczyć się pod okiem instruktora! Osoba wykwalifikowana w pracy z dziećmi łatwiej i skuteczniej niż rodzic wytłumaczy małemu adeptowi podstawy prawidłowiej techniki. Ile czasu potrzeba aby nauczyć się jeździć na nartach? W kolejnym akapicie także odwołamy się do znanego powiedzenia: człowiek uczy się przez całe życie, a nauka jazdy na nartach nie stanowi tu wyjątku. Z każdym kolejnym wypadem na stok będziemy szlifować nabyte już umiejętności i poznawać nowe techniki, a nasza nauka nie skończy się nigdy, bo z czasem będziemy stawiać przed sobą coraz większe wyzwania. Na szczęście nie potrzeba wielu lat, by opanować niezbędne podstawy. Trenując pod okiem instruktora, po kilku lekcjach zaczniemy jeździć samodzielnie. Kilkadziesiąt godzin na stoku powinno wystarczyć, by dobrze opanować podstawy techniki. Trzeba jednak zaznaczyć, że każda osoba ma inne predyspozycje do tego sportu. Niektórzy już w ciągu jednej lekcji są w stanie pojąć, na czym to polega. Inni będą potrzebować na to więcej czasu. Jak zacząć jeździć na nartach? Zanim wybierzemy się na stok, nie obejdzie się bez odpowiednich przygotowań. Decyzję o rozpoczęciu nauki jazdy na nartach najlepiej podjąć jeszcze przed startem sezonu, zwłaszcza jeżeli nie uprawiamy żadnego innego sportu. Dlaczego? To proste – wypad na stok bez przygotowania fizycznego nie będzie miał przyjemnego finału. Jazda na nartach, nawet na poziomie rekreacyjnym, jest niezwykle wymagająca fizycznie. Nie obejdzie się więc bez pracy nad kondycją i wzmocnienia wszystkich grup mięśni. Mając to na uwadze, przynajmniej na 6 miesięcy przed startem sezonu warto rozpocząć treningi aerobowe i ogólnorozwojowe. Kiedy jechać na narty w Polsce? Ferie czy Święta? Przybliżamy tematy narciarskie Zima jest sezonem, na który z niecierpliwością czeka każdy miłośnik białego szaleństwa. Kiedy jechać na narty? Wybrać okres świąteczny czy lepiej postawić na ferie zimowe? Podstawą jest też wybór odpowiedniego ośrodka narciarskiego. Koniecznie upewnij się, że miejsce, do którego się wybierasz, oddaje do dyspozycji gości oślą łączkę i niebieską trasę! Trudniejsze szlaki na razie są poza twoim zasięgiem. Ważny jest też wyciąg orczykowy, który pozwala opanować technikę stania na nartach. A co z zakupem narciarskiego ekwipunku? Wszystko, co będzie ci potrzebne na początek, to: gogle narciarskie, kurtka narciarska, spodnie do jazdy na nartach, rękawiczki, skarpety narciarskie, kominiarka (którą założysz pod kask). Wyraźnie widać, że na liście zabrakło sprzętu: kasku, nart, kijków i butów narciarskich. Nie bez powodu. Dobrej jakości ekwipunek kosztuje całkiem sporo, trzeba przetransportować go na stok (co w wielu przypadkach wiąże się z koniecznością zakupu lub wypożyczenia bagażnika dachowego) i wymaga fachowego serwisowania. Na początku nie możemy mieć 100-procentowej pewności, że jazda na nartach to właśnie ta aktywność, która najbardziej przypadnie nam do gustu. Bezpieczniejszym posunięciem jest więc wypożyczenie niezbędnego sprzętu. Kolejna kwestia – praktyczne rozpoczęcie jazdy. Jak się skręca na nartach? Jak wytracić prędkość? Jak jeździć z kijkami? Na te pytania nie da się udzielić jednoznacznej odpowiedzi, a wynika to z faktu, że istnieją różne rodzaje nart. Jak jeździć na nartach biegowych? Zacznijmy od sportu, który cieszy się stale rosnącą popularnością – od narciarstwa biegowego. To coś zupełnie innego niż narciarstwo zjazdowe. W tym przypadku, nart i kijków używa się na trasach w płaskim lub pagórkowatym terenie. Same narty (tzw. biegówki) nie mają kantów i są bardzo wąskie. W tym miejscu nie kończą się wszystkie różnice. Ta forma aktywności jest znacznie mniej wymagająca (pod względem fizycznym) i znacznie bezpieczniejsza. Nie bez znaczenia jest też fakt, że biegać na nartach można wszędzie, gdzie leży odpowiednio gruba warstwa śniegu. Mimo że narciarstwo biegowe jest dość bezpieczne, naukę i tak polecamy rozpocząć pod okiem instruktora. Pozwoli to uniknąć wyrobienia złych nawyków. Poza tym istnieje kilka technik biegania. Podstawowe to styl klasyczny i łyżwowy. Zdecydowanie łatwiejszy jest pierwszy z wymienionych, a pod okiem instruktora łatwo opanujemy jego podstawy. W przypadku narciarstwa biegowego, na początek naszej przygody nie musimy nawet kupować specjalistycznej odzieży. Bardzo dobrze sprawdzi się każde ubranie, które będzie odpowiednio dopasowane, odprowadzi wilgoć i zapewni właściwą izolację termiczną. Wyciągnij z szafy odzież, w której biegasz w zimne dni, zapisz się na kurs, wypożycz sprzęt i do dzieła! Jak jeździć na nartach zjazdowych? Narty zjazdowe stanowią większe wyzwanie. W tym przypadku prędkości są znacznie wyższe, co zwiększa ryzyko wystąpienia urazu. Żeby nie narażać swojego zdrowia, naukę obowiązkowo rozpoczynamy pod okiem instruktora. Specjalista od razu wyeliminuje najczęstsze problemy, jak nadmierne usztywnienie kręgosłupa w pozycji zjazdowej, zbyt duże odchylenie ciała i niedostateczny odstęp między nartami. Nauczy nas techniki jazdy pługiem, dzięki której szybko nauczymy się kontrolować narty, a z czasem zapozna nas z bardziej wymagającymi manewrami: ze ślizgiem i skrętem ciętym. Specjalista poświęci uwagę nie tylko skręcaniu, ale i hamowaniu. Koniecznie trzeba będzie przyswoić dwie umiejętności: hamowania pługiem i bokiem. Jak jeździć na nartach carvingowych? Gdy już opanujemy narciarstwo zjazdowe, będziemy mogli skupić się na technice carvingowej. W tym przypadku nie ma mowy o jeździe bokiem, na nartach carvingowych można jechać tylko do przodu. "A nie mówiłam" czyli wypadki na stoku. Kilka cennych rad Najczęściej widzimy swój błąd, żałujemy, a co gorsza wiedzieliśmy już wcześniej, na co uważać. Istotą tej techniki jest jazda na krawędziach nart. Pozwala to na dynamiczne przechodzenie ze skrętu w skręt. Podstawą jest wyczucie odległości między stopami i kolanami we wszystkich fazach przejścia. Żeby prawidłowo przenieść ciężar ciała z jednej nogi na drugą, trzeba będzie perfekcyjnie wyczuć balans. Jak poprawić technikę jazdy? Nauka jazdy nie kończy się na opanowaniu podstawowych manewrów. Doszlifowanie techniki jazdy na nartach warunkuje dalszy progres, a bez tego nie wybierzemy się na trudniejsze trasy. Jako osoba początkująca, najprawdopodobniej popełniasz następujące błędy: nie przenosisz ciężaru ciała na zewnętrzną nogę, niedostatecznie pochylasz ciało do przodu, nadmiernie usztywniasz ramiona i wykonujesz niepotrzebne ruchy. Wyeliminowanie tych bolączek powinno stanowić punkt wyjścia do dalszej nauki. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Gdzie na narty z dziećmi – 5 najlepszych rodzinnych ośrodków w Europie.
Wybierając miejsce na rodzinny na wypad na narty z dziećmi, warto brać pod uwagę nie tylko odległość i atrakcje na miejscu, ale również oferty szkółek narciarskich i pakiety bezpieczeństwa dla najmłodszych.
W tym artykule: Gdzie na narty z dziećmi w Szwajcarii? Gdzie na narty z dziećmi we Francji? Gdzie na narty z dziećmi w Austrii Gdzie na narty z dziećmi we Włoszech Gdzie na narty z dziećmi w Szwecji Zapytaj 10 osób, dlaczego uwielbiają jeździć na nartach w Europie, a zapewne dostaniesz 10 różnych odpowiedzi: spektakularne piękno gór, adrenalina podczas zjazdu, kuchnia, atrakcje po nartach, dzikie stoki, rustykalne górskie schroniska albo po prostu pocztówkowe wioski pokryte skrzącym się śniegiem. Poniżej 5 krajów i 5 ośrodków uznawanych za najbardziej przyjazne dla rodzin z dziećmi. Podczas ich wyboru braliśmy pod uwagę nie tylko liczbę atrakcji na miejscu, ale również możliwości szkoleniowe oraz pakiety bezpieczeństwa dla najmłodszych. Pamiętaj jednak, by przed podjęciem decyzji sprawdzić najbardziej aktualne informacji na stronach internetowych ośrodków. Adresy podajemy pod każdym omawianym resortem. Gdzie na narty z dziećmi w Szwajcarii? Już sama nazwa Szwajcarii przywołuje na myśl pejzaże jak z obrazka: imponujące góry pokryte czapami śniegu, urokliwe alpejskie wioski, czerwone pociągi przecinające malownicze doliny i jasnobrązowe krowy z wielkimi dzwonkami na szyjach. W Szwajcarii jest mnóstwo ośrodków narciarskich, z których większość leży wzdłuż umownego południka łączącego wschód, południe i południowy zachód kraju. O dobre warunki śniegowe w rejonie dbają dwa główne fronty pogodowe – północny i zachodni. Fronty północne przeważają w pierwszej części sezonu, a zachodnie silnie kształtujące pogodę w południowych rejonach Alp Szwajcarskich, dominują od lutego. Rodziny na narty z dziećmi najchętniej przyjeżdżają do ośrodka Zermatt. Jest tu wszystko – legendarny szczyt Matterhorn, ogromny wysokogórski resort narciarski, bardzo dobre jedzenie i śliczna wioska zamknięta dla ruchu samochodów. Co ważne, jest tu ogromna wręcz oferta szkółek narciarskich i snowboardowych dostosowanych do wieku uczniów. Prócz jazdy na nartach rodziny mogą się w Zermatt cieszyć zimowymi wędrówkami, saneczkarstwem, łyżwami, odwiedzić Muzeum Matterhorn, a nawet spróbować sił w curlingu. Ciekawą atrakcją dla dzieci jest możliwość skorzystania z pociągu Gornergrat Bahn, który zabiera na wysokość ponad 3 tys. metrów, skąd można podziwiać Matterhorn. Co szczególnie ważne, dzieci poniżej 9 roku życia cieszą się darmowymi feriami. Wszystko dzięki karcie Wolli. Jak dojechać do Zermatt? Podróż samochodem z Polski to przynajmniej 15 godzin jazdy. Najbliższe lotnisko, dokąd latają samoloty z Polski, znajduje się niestety w oddalonej aż o 4 godziny jazdy autem, Genewie. Więcej informacji na stronie ośrodka. Gdzie na narty w Polsce? Oto najlepsze stoki w Polsce! 13 najlepszych lokalizacji Polska nie jest krajem górskim, ale zimowych kurortów jest u nas pod dostatkiem. Malownicze krajobrazy i bogata, świetnie rozbudowana infrastruktura - to właśnie te dwa czynniki sprawiają, ż... Gdzie na narty z dziećmi we Francji? Francja cieszy się olbrzymią popularnością wśród narciarzy. Znajduje się tu ponad 8 tys. km tras i setki ośrodków. Francuzi twierdzą, że w ich kraju jest najwięcej terenów narciarskich na świecie. Polacy nie jeżdżą do Francji tak tłumnie jak do Austrii czy Włoch, niemniej na Polskiej mapie narciarskiej Europy kraj nad Sekwaną zajmuje ważne miejsce. Francuskie ośrodki można podzielić na trzy generacje: tradycyjne zbudowane przez państwo zbudowane specjalnie dla narciarzy Każdy typ ma swój wyjątkowy charakter i zalety. Ta różnorodność przyciąga bardzo liczną klientelę od superbogatych Azjatów po oszczędne rodziny. Pogoda we francuskich Alpach potrafi zmieniać się jak w kalejdoskopie, to samo dotyczy opadów śniegu. po bezchmurnym dniu może nastąpić mgła i śnieżyca. Pory roku nie wszędzie wyglądają tak samo. Pojawiające się czasem silne wiatry z zachodu, takie jak fen, nanoszą piasek z północnej Afryki, zabarwiając śnieg na żółto. Zima w Alpach i Pirenejach trwa krócej niż w innych pasmach górskich, jednak zróżnicowany teren i otwarta przestrzeń całkowicie to rekompensują. Najpopularniejszym ośrodkiem narciarskim we Francji, dokąd chętnie przyjeżdżają rodziny jest Courchevel – francuska stolica sportów zimowych. Resort oferuje najlepsze doznania na nartach. Zajęcia na świeżym powietrzu w Courchevel obejmują poza narciarstwem, również skocznie narciarskie, szlaki turystyczne, loty szybowcem i przygody balonem na ogrzane powietrze. Rodziny mogą bez problemu wypożyczyć skutery śnieżne i sanki. W Courchevel jest mnóstwo szkółek narciarskich. W resorcie do opieki nad dziećmi podchodzi się bardzo poważnie. Jest to jeden z niewielu ośrodków na świecie oferujących pakiety bezpieczeństwa Magnestik. Dzięki zamontowanym w kurtkach dzieciaków i w wyciągach magnesom nie ma ryzyka, że dziecko spadnie z wyciągu. na stokach znajdują się specjalne strefy „zen", gdzie rodzice i dzieci mogą się nauczyć prawidłowego hamowania na nartach. Na najmłodszych czekają też specjalne animacje. Jak dojechać do Courchevel? Podróż we francuskie Alpy samochodem zajmie przynajmniej 16 godzin. W przeciwieństwie do innych kurortów, Courchevel ma jednak własne ekskluzywne lotnisko (CVF), choć o połączenia z Polski może być trudno. Więcej informacji na stronie ośrodka. Wyjazd na narty: jak się przygotować? Narciarstwo należy do tych sportów zimowych, których grono miłośników powiększa się z roku na rok. Coraz więcej Polaków rezygnuje z biernego wypoczynku przed ekranem telewizora na rzecz a... Gdzie na narty z dziećmi w Austrii Austria jest uznawana za „kolebkę narciarstwa". To tutaj wykształciła się technika narciarstwa zjazdowego. Pewnie dzięki temu właśnie z Austrii pochodzą największe gwiazdy zawodów narciarskich. Austria przyciąga dość eklektyczną klientelę. Dla wielu gości jej urok tkwi w podtrzymywaniu tradycji narciarskich z lat 50. XX wieku, czyli zjeżdżania pustymi stokami przez las do małych wiosek, w których kościoły mają kopuły w kształcie cebuli i popijanie glühweinu przy wesoło trzaskającym kominku. Innych przyciąga wielki świat w ośrodkach takich jak Kitzbühel albo walory zdrowotne Bad Gastein. W Austrii panuje typowa alpejska pogoda. Śnieg zwykle spada wcześnie (przełom listopada i grudnia), ale rezerwowani wyjazdu na koniec listopada i oczekiwanie na opady nie jest najmądrzejszym pomysłem. Większość ośrodków otwiera się w pełni przed Bożym Narodzeniem, choć Ichgl zwykle jest czynne już pod koniec listopada. Wyjątkiem są lodowce – na Kitzsteinhorn i Hinterux wyciągi działają cały rok, z kilkudniową przerwą w czerwcu, natomiast lodowce w Sölden i Stubai są czynne od października do maja. Najlepsza pogoda zazwyczaj panuje od początku lutego do końca marca, choć oczywiście czasem się to zmienia. Leżące w Arlbergu miasteczko St. Anton uznaje się za najlepszy w Austrii ośrodek dla narciarzy w każdym wieku. Resort jest często chwalony za obfite opady śniegu i fantastyczne trasy. Zimą działa tu aż 89 wyciągów z ponad 300 km tras zjazdowych. W Anton am Arlberg na dzieci czeka m.in. diabelski młyn. Wielofunkcyjne centrum sportowe oferuje liczne zajęcia dla całej rodziny oraz halę trampolin, popularną i bezpieczną dla małych dzieci. Na stokach do wyboru jest kilka szkółek narciarskich. Oferują opiekę na dziećmi (od 2,5 roku życia) i przedszkole narciarskie dla maluchów powyżej 3 lat. Kikiclub oferuje tygodniowy program imprez, ale także lekcje jazdy na nartach. Szukajcie dla dzieci niedrogiego karnetu narciarskiego „Snowman". Jak dojechać do St. Anton? Podróż samochodem to przynajmniej 12 godzin drogi. Najbliższe samoloty lądują w Innsbrucku i Monachium, skąd można się dostać do Arlbergu specjalnymi busami. Więcej informacji na stronie resortu. Gdzie na narty z dziećmi we Włoszech W położonych na północnym wschodzi Italii Dolomitach mieszczą się najsłynniejsze włoskie ośrodki narciarskie oferujące setki kilometrów tras połączonych wyciągami na stokach. Sięgające 3 tys. m. n.p.m. szczyty tej części Alp uformowały się 200 milionów lat temu, a nazwę Dolomity zawdzięczają Déodatowi de Dolomieu (1750–1801), który zbadał i określił unikatowy skład tworzących je skał. Dla wielu Włochów narty stanowią najważniejszy punkt wakacji w górach. Wysoko na liście znajdują się opalanie, przesiadywanie za stołem i ogólny relaks. Luźna atmosfera niewątpliwie dodaje uroku wypadowi narciarskiemu do Włoch. Warto też obalić wieloletni mit. Włoskie wyciągi narciarskie nie są już tak fatalne jak przed laty. Dzięki systematycznemu unowocześnianiu starych urządzeń, a także budowaniu nowych, włoska infrastruktura co najmniej dorównuje szwajcarskiej i austriackiej. Minęły już czasy, gdy przy silnym wietrze można było na wyciągu obawiać się o bezpieczeństwo. Za najlepszy we Włoszech ośrodek na rodzinny wypad narciarski uchodzi miasteczko Cortina d'Ampezzo. Przede wszystkim z powodu ogromnej liczby szkółek narciarskich. Podstawową aktywnością lodową tego resortu jest narciarstwo zjazdowe. Trasy w Cortinie łączą się z otaczającymi ją ośrodkami narciarskimi , a oświetlona w nocy trasa bobslejowa zapewnia dodatkową atrakcję – bezpieczne zjeżdżanie na sankach. W 1956 roku odbyły się tu zimowe igrzyska olimpijskie. Część terenu olimpijskiego została przystosowana dla początkujących i średniozaawansowanych narciarzy, aby zapewnić frajdę na stoku dla gości w każdym wieku. Przed przyjazdem warto sprawdzić najbardziej aktualną ofertę karnetu Dolomity Superski Family. Przez lata zapewniała najmłodszym narciarzom bezpłatny skipass. Jak dojechać do Cortiny d'Ampezzo? Podróż samochodem z Polski to przynajmniej 12 godzin ciągłej jazdy. Należy unikać przyjeżdżania autem bez dokładnego sprawdzenia, jak dojechać do hotelu i zarezerwowania parkingu. Znaki drogowe są mylące, ruch jednokierunkowy wprowadza zamieszanie, a miejscowi jeżdżą jak szaleni. Najbliższy port lotniczy, do którego można dolecieć z Polski, znajduje się w Wenecji oddalonej od Cortiny o 150 km. Z lotniska w Dolomity kursuje jednak bus. Podróż zajmie 2 godziny. Więcej informacji na stronie SkiCortina.com. Jak dobrać narty [PORADNIK TRAVELERA] Chcesz w końcu kupić własne narty, aby więcej nie korzystać z wypożyczalni? A może poprzedni model zdążył się już zestarzeć i czas na nowe narty? Sprawdź, jak dobrać narty dostosowa... Gdzie na narty z dziećmi w Szwecji Dla narciarzy przyzwyczajonych do szwajcarskich stromizm czy francuskich przestrzeni Skandynawia nie nasuwa się jako oczywisty cel zimowych wypraw. Tymczasem Szwecja, Norwegia i Finlandia szczycą się długą tradycją sportów alpejskich. Panują tu długie, ostre zimy i to z tych krajów pochodzi wielu najlepszych narciarzy i snowboardzistów świata. Niestety najlepsze warunki śniegowe Skandynawia oferuje podczas ciemnych, zimowych miesięcy. Wiosna jest jednak również niezłą porą na taki wypad. Mniejsze ośrodki narciarskie i funparki powoli dochodzą do głosu, a słońce długo wznosi się nad horyzontem, szczególnie w północnych regionach. Narciarze z dziećmi najczęściej odwiedzają Åre. Ten główny ośrodek narciarski Szwecji przypomina bardziej francuskie i włoskie kurorty niż Skandynawię ze względu na urozmaicony teren i przyjazne, rozrywkowe centrum. W oddalonym zaledwie kilka godzin od Sztokholmu Åre do dyspozycji gości są 42 wyciągi narciarskie i 89 stoków. Niektóre trasy sięgają nawet 6 kilometrów. Do wyboru jest pięć polecanych obszarów dla dzieci, które zapewniają rodzinom wiele dodatkowych atrakcji, a także cztery polecane trasy, na których dzieci mogą jeździć bezpiecznie na nartach. Ośrodek narciarski Åre, często wykorzystywany jako miejsce rozgrywania Pucharu Świata w Narciarstwie, tętni życiem nie tylko dzięki sportom zimowym. Miasteczko stało się miejscem, gdzie można cieszyć się wydarzeniami związanymi z muzyką, kulturą, a także najróżniejszymi zajęciami na świeżym powietrzu, takimi jak wędrówki i kempingi. Åre Ski Resort pozostaje otwarty od listopada do kwietnia, zapewniając do pół roku możliwości jazdy na nartach. Jak dojechać do Åre? Do Szwecji można dotrzeć promem – o najpopularniejszych połączeniach przez Bałtyk przeczytasz tutaj. Samoloty latają do Sztokholmu i Göteborga, skąd pociągiem można dotrzeć na północ Szwecji. Więcej informacji na stornie ośrodka. Podczas pisania artykułu korzystałem z książki Gabrielli Le Breton i Matta Barra „National Geographic. Europa dla narciarzy". Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.