Brytyjczycy z uznaniem o Warszawie. Docenili nie tylko znane atrakcje – także te niszowe
Brytyjski dziennik The Telegraph opublikował pełen superlatyw artykuł o atrakcjach Warszawy. Wyczerpujący tekst opisuje 20 różnorodnych atrakcji – od ikon architektury, po niszowe muzea. Jak Brytyjczycy widzą naszą stolicę?
„The Telegraph” przedstawia Warszawę jako miasto o niezwykle bogatej ofercie kulturalnej, szczególnie atrakcyjne dla miłośników muzeów. Podkreśla, że stolica łączy monumentalne instytucje historyczne z mniejszymi, bardzo oryginalnymi muzeami, tworząc wszechstronny obraz polskiej przeszłości. Ale pokazuje też, że Warszawa to nie tylko muzea – równie ważne są królewskie rezydencje, punkty widokowe, zielone przestrzenie czy wyjątkowe wydarzenia. Brytyjczyk chwali Warszawę Autorem tekstu jest Marc Di Duca, dziennikarz i autor przewodników, który do Warszawy przyjeżdża już od 20 lat i jest fanem historii naszej stolicy oraz pozostałości po epoce PRL. Nic więc dziwnego, że na swojej liście umieścił między innymi Muzeum życia w PRL przy Placu Konstytucji. Określił Warszawę wręcz jako „nirwanę dla miłośnika muzeów". Di Duca rekomenduje najważniejsze warszawskie atrakcje, dzieląc je na pięć kategorii: muzea, atrakcje za darmo, najlepsze dla rodzin, królewskie oraz dla miłośników historii. Oto one. Najlepsze muzea Na czele listy stoi Muzeum POLIN – nazwane jednym z najlepszych muzeów w Polsce, oferującym „podróż przez tysiąc lat historii Żydów polskich”. Drugie miejsce przypadło Muzeum Życia w PRL, za sugestywnie pokazaną codzienność czasów komunizmu. Dziennik wyróżnia także: Muzeum Wojska Polskiego, Stację Muzeum, Muzeum Warszawy, Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie, Neon Muzeum, Muzeum Historii Polski. The Telegraph podkreśla różnorodność – od wielkich narracji narodowych, przez lokalne, aż po niszowe tematy. Najlepsze darmowe atrakcje Tu Brytyjczycy wyróżnili recitale Chopinowskie w Łazienkach, określone jako kultowe i masowo odwiedzane przez mieszkańców, a także Stare Miasto z Kolumną Zygmunta jako „imponujący przykład powojennej rekonstrukcji”. Najlepsze atrakcje dla rodzin Wśród polecanych miejsc znalazły się: Centrum Nauki Kopernik – opisane jako najciekawsze dla młodych odkrywców, Warszawskie Zoo, punkty widokowe: Pałac Kultury i Nauki oraz Varso Tower, najwyższy budynek Unii Europejskiej. Najlepsze atrakcje królewskie Monarchia to najwyraźniej ważny temat dla Brytyjczyków, bo The Telegraph wydzielił tu osobną kategorię warszawskich atrakcji. A są to: Pałac w Wilanowie z ogrodami, Park Łazienkowski z Pałacem na Wyspie, Zamek Królewski, odbudowany po wojnie i pełen historycznych wnętrz. Najlepsze miejsca dla pasjonatów historii Brytyjski dziennik podkreśla tą kategorią dramatyczne momenty dziejów Warszawy. Tu najważniejsze atrakcje to: Muzeum Powstania Warszawskiego, Pomnik Bohaterów Getta, Pomnik Powstania Warszawskiego na Placu Krasińskich. Tak widzą Warszawę Brytyjczycy i warto z nich wziąć przykład. Niektóre atrakcje, np. Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie są rzadko odwiedzane przez samych Polaków, a szkoda. Źródło: The Telegraph Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
W Krakowie jest miejsce, które zachwyca nawet stałych bywalców. Niewielu o nim słyszało
Kraków od lat pozostaje jednym z najchętniej odwiedzanych miast w Polsce – magnetycznym zarówno dla turystów z kraju, jak i z zagranicy. Większość kieruje swoje kroki w dobrze znane miejsca, które od dawna znajdują się w przewodnikach. Tymczasem jedno z najciekawszych krakowskich doświadczeń, choć położone blisko centrum, wciąż pozostaje poza głównym nurtem zwiedzania. To przestrzeń, która zachwyca autentycznością, spokojem i mistrzostwem rzemiosła, a jednocześnie nie jest jeszcze oblegana przez tłumy.
Osoby odwiedzające Kraków zazwyczaj rozpoczynają swoją trasę od Starego Miasta, podziwiając Rynek Główny, zabytkowe kamienice, Kościół Mariacki, Sukiennice czy Barbakan. Następnie ruszają w stronę Wawelu, Kazimierza lub Podgórza, skupiając się na miejscach najbardziej rozpoznawalnych. Jednak miasto skrywa także przestrzenie znacznie bardziej kameralne – takie, które pozwalają spojrzeć na Kraków przez pryzmat detalu, rzemiosła i historii opowiadanej z zupełnie innej perspektywy. Jednym z nich jest wyjątkowe muzeum, w którym proces twórczy można obserwować z bliska, a sztuka szkła ożywa na oczach odwiedzających. Najstarsza pracownia witrażowa w Polsce. Tu historia wciąż żyje Urokliwe krakowskie muzeum znajduje się niedaleko Starego Miasta, w dawnej siedzibie Krakowskiego Zakładu Witrażów S.G. Żeleński, założonego w 1902 roku. To tu przez dziesięciolecia powstawały witraże projektowane przez Wyspiańskiego, Mehoffera i innych mistrzów Młodej Polski. Już sam budynek jest wyjątkowy, gdyż zaprojektowano go tak, by sprzyjał pracy ze szkłem – ma wysokie pomieszczenia, duże okna i układ podporządkowany światłu, który od początku miał umożliwić rzemieślnikom precyzyjną, wielogodzinną pracę. Z tego względu, że pracownia funkcjonowała nieprzerwanie przez ponad 120 lat, miejsce przy alei Zygmunta Krasińskiego 23 zachowało swój pierwotny charakter, a dziś pełni jednocześnie funkcję działającego zakładu i muzeum, które pozwala zajrzeć za kulisy procesu twórczego. To właśnie to połączenie tworzy atmosferę, jakiej trudno doświadczyć gdziekolwiek indziej. Zwiedzający nie tylko oglądają historyczne witraże, lecz także wchodzą między stoły kreślarskie, piecyki, stojaki z barwnym szkłem i stanowiska, przy których artyści malują detale, obrabiają tafle i lutują ołowiane ramy. Gdy szkło podniesione do światła odsłania głębię koloru, a rzemieślnik precyzyjnie prowadzi linię pędzla lub rozgrzewa metal, łatwo zrozumieć, jak ogromnej koncentracji i cierpliwości wymaga ta forma sztuki. Wrażenie potęguje świadomość, że przez lata powstawały tu witraże zdobiące najważniejsze budowle – i że proces ich tworzenia, choć dziś wspierany nowoczesnymi narzędziami, przebiega w niemal niezmieniony sposób. Pracownia działa w pełnym wymiarze do dziś, przyjmując nowe zlecenia od kościołów, instytucji i prywatnych kolekcjonerów. Jednocześnie muzeum prowadzi szeroką działalność edukacyjną, organizując warsztaty dla dzieci i młodzieży, oprowadzania tematyczne, a także wystawy czasowe uzupełniające stałą ekspozycję „Galeria Młodopolskich Mistrzów Witrażu”. Jeszcze kilka lat temu miejsce otwierało się głównie dla zorganizowanych grup, co sprawiało, że pozostawało sekretem znanym raczej miłośnikom sztuki niż przeciętnym turystom. Dziś sytuacja się zmieniła i indywidualni odwiedzający mogą wejść do pracowni niemal o każdej porze, stając się świadkami pracy artystów. Dzięki temu Muzeum Witrażu przestało być jedynie archiwum historii, a stało się przestrzenią, w której tradycyjne rzemiosło trwa, rozwija się i rezonuje z rytmem współczesnego Krakowa. Od Leonarda da Vinci po nowoczesne wnętrza. Kraków w artystycznej odsłonie Choć Pracownia i Muzeum Witrażu pozwala zobaczyć Kraków z perspektywy światła i rzemiosła, część odwiedzających może chcieć dopełnić tę artystyczną podróż miejscem, w którym historia sztuki nabiera innego wymiaru. Wystarczy wtedy krótki spacer, by znaleźć się w Muzeum Książąt Czartoryskich, czyli jednej z najważniejszych kolekcji w Polsce. To właśnie tu znajduje się „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci, dzieło tak szczególne, że dla wielu samo w sobie staje się powodem przyjazdu do Krakowa. Co więcej, obok obrazu włoskiego mistrza prezentowane są tam prace Rembrandta, arcydzieła malarstwa europejskiego, bogaty zbiór rzemiosła artystycznego oraz pamiątki związane z historią Polski. Zwiedzanie tych sal naturalnie staje się kontynuacją doświadczenia rozpoczętego w muzeum witrażu – najpierw możemy obserwować, jak powstaje współczesne rzemiosło, a chwilę później stajemy przed dziełami, które od stuleci wyznaczają kanony piękna. Taka podróż przez różne odsłony sztuki sprawia, że wielu gości może szukać miejsca, które dopełni estetyczne doświadczenia. Tu pojawia się hotel TRIBE Krakow Old Town – nowy, otwarty w 2025 roku obiekt, zlokalizowany kilka minut od dworca i Starego Miasta. Bliskość najważniejszych muzeów i zabytków nie jest tu przypadkowa, ponieważ TRIBE powstał z myślą o osobach, które chcą Kraków odczuwać, a nie tylko zwiedzać. Jego wnętrza, inspirowane filmową estetyką Davida Lyncha, budują atmosferę lekko tajemniczą, pełną miękkiego światła, welurowych tkanin i mocnych kolorystycznie akcentów. To jeden z powodów, dla których TRIBE już w pierwszych miesiącach działalności stał się miejscem chętnie wybieranym przez osoby, które w Krakowie szukają czegoś więcej niż standardowego noclegu – pragną estetyki, harmonii i wrażenia, że miasto towarzyszy im przez cały pobyt, również po zamknięciu muzealnych drzwi. Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Turyści walą tutaj drzwiami i oknami. Co jest w środku egipskiego giganta?
Wielkie Muzeum Egipskie cieszy się sporym zainteresowaniem polskich podróżników. Liczba wyszukiwań lotów do Kairu gwałtownie wzrosła tuż po 1 listopada, czyli oficjalnym otwarciu muzeum. Część z zabytków eksponowanych w tej placówce wykopali polscy archeolodzy.
Budowa Wielkiego Muzeum Egipskiego w Gizie, obok słynnych piramid, trwała 20 lat. Tyle samo co wznoszenie starożytnych piramid. Nie ma co się dziwić – to jedno z największych muzeów świata. Projekt napotkał liczne problemy, w tym brak funduszy, niepokoje społeczne, pandemię COVID-19 i wojnę w Gazie, co przyczyniło się do wieloletnich opóźnień. W końcu jednak Wielkie Muzeum Egipskie jest w pełni otwarte dla zwiedzających. Po kilkudniowej ceremonii otwarcia, która rozpoczęła się 1 listopada, do tej placówki ustawiają się tłumy chętnych. Tłumy w muzeum Rząd egipski przygotował szeroką kampanię informacyjną na temat muzeum. W efekcie wielu turystów zdecydowało się na jego zdwiedzenie. Średnio każdego dnia pojawia się około 19 tysięcy odwiedzających, ale kilka dni po otwarciu sprzedano 27 tysięcy wejściówek na jeden dzień. Władze muzeum postanowiły wprowadzić limit 20 tysięcy zwiedzających dziennie. Najlepiej zakupić bilety na oficjalnej stronie muzeum, bo w innym przypadku można „pocałować klamkę”. Polacy w Wielkim Muzeum Egipskim? Wygląda na to, że również wśród polskich podróżników można dojrzeć „efekt Wielkiego Muzeum Egipskiego”. Zgodnie z danymi Kiwi.com liczba wyszukiwań lotów do Kairu gwałtownie wzrosła tuż po oficjalnym otwarciu muzeum 1 listopada. Tylko tego dnia wyszukiwania z Polski zwiększyły się o +25,59%, a następnego dnia, 2 listopada, odnotowano kolejny wzrost o +18,42%. Loty bezpośrednie z Polski dostępne są z lotniska Chopina w Warszawie (WAW) do portu lotniczego Kair (CAI). W grudniu ceny biletów zaczynają się od około 970 PLN, przy średnim czasie lotu wynoszącym około 4 godzin. Według Kiwi.com zjawisko to przypomina międzynarodowy boom, jaki odnotowała Sycylia po premierze drugiego sezonu serialu HBO „Biały lotos”, bo turystykę napędza zarówno przemysł filmowy, ale też wydarzenia związane z szeroko pojętą kulturą – na przykład otwarcie supernowoczesnego muzeum. Polaków nie trzeba zachęcać do wyjazdu do Egiptu. W tym roku dotarło tam już około 1 mln turystów znad Wisły, chociaż głównie wylegują się na plażach nad Morzem Czerwonym. Polskie „ślady” w Wielkim Muzeum Egipskim Wielkie Muzeum Egipskie prezentuje ponad 100 tys. zabytków. Wśród nich jest niemal pełne wyposażenie słynnego grobowca Tutanchamona, ale też olbrzymie posągi królów Egiptu czy łodzie należące do budowniczego najwięcej piramidy w Egipcie – Cheopsa. Mało kto zdaje sobie jednak sprawę z tego, że część zabytków prezentowanych na wystawach wydobyli polscy archeolodzy. Są to: dwie złote figury z Tell el-Farcha – mają ok. 3200 lat p.n.e. Są zatem starsze od pierwszych piramid egipskich o dobre kilkaset lat; depozyt wotywny z Tell el-Farcha składający się z figurek wykonanych z kła hipopotama sprzed 5 tysięcy lat (dynastia 0 i początki panowania pierwszych faraonów; bloki ze świątyni Totmesa III w Deir el-Bahari – budowla badana od ponad 60 lat. Pięknie zachowały się kolorowe polichromie. Ambasador Egiptu w Polsce Ahmed ElAnsary na spotkaniu inaugurującym Wielkie Muzeum Egipskie zauważył, że polscy archeolodzy odegrali i nadal odgrywają ważną rolę w pracach wykopaliskowych w Egipcie. Miejmy nadzieję, że przyszłość będzie wyglądała podobnie. Źródła: Kiwi.com, National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
W Poznaniu powstaje Muzeum Powstania Wielkopolskiego. Jego forma zaskakuje
Pod koniec 2027 roku zostanie otwarta nowa siedziba Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919. Będzie przykryta imponującą kopułą o rozpiętości 30 m. Inspiracją dla formy architektonicznej i układu przestrzennego kompleksu muzealnego były pierwsze osady i grody z Wielkopolski.
Obecnie muzeum znajduje się w historycznym budynku Odwachu na poznańskim Starym Rynku. Nowa siedziba powstaje u podnóża Wzgórza Świętego Wojciecha. Jak będzie wyglądać nowe muzeum? Serce muzeum skrywać się będzie pod ziemią, gdzie znajdzie się sala wystawy stałej. Ta zaprojektowana na planie rotundy przestrzeń ekspozycyjna o powierzchni ponad 3 tys. m2 przykryta będzie kopułą o rozpiętości 30 m. Ekspozycja w narracyjny sposób opowie historię blisko dwóch wieków wielkopolskiej drogi do niepodległości, zwieńczonej zwycięskim Powstaniem Wielkopolskim. Na wystawie stałej zaprezentowana będzie kolekcja ponad 2 tys. oryginalnych, często unikatowych eksponatów. Część z nich to niepokazywane dotąd osobiste pamiątki po powstańcach. Na powierzchni ziemi znajdzie się miejski plac. To współczesna agora i miejsce „spotkania twarzą w twarz”, zaprojektowane z myślą o mieszkańcach Poznania – wynika z opisu przesłanego przez pracownię architektoniczną WXCA sp. z o.o. z Warszawy. Piastowskie grody i osady – inspiracją dla architektów Prace nad budową muzeum rozpoczęły się ponad rok temu, poniżej poziomu gruntu. – Obecny etap realizacji nowej siedziby Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918–1919 w Poznaniu to swoisty punkt zwrotny – moment, w którym budowa zaczyna wychodzić z ziemi, zarówno w sensie konstrukcyjnym, jak i wizualnym – relacjonuje Adam Mierzwa, architekt WXCA. Aktualnie ponad poziomem gruntu powstają ściany budynków towarzyszących. Pomieszczą nowoczesne przestrzenie służące realizacji szerokiego programu działań kulturalnych i naukowo-edukacyjnych. Będzie tam: audytorium, biblioteka, czytelnia, sale warsztatowe, sale wystaw czasowych, pomieszczenia do konserwacji muzealiów, pomieszczenia techniczne oraz miejsca pracy dla pracowników instytucji. – Inspiracją dla formy architektonicznej i układu przestrzennego bloków muzealnych były pierwsze osady i grody, które powstawały na terenie Wielkopolski, regionu będącego kolebką polskiej państwowości. To budynki o prostej, kubicznej architekturze – tłumaczy architekt Szczepan Wroński, założyciel pracowni WXCA. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem nowa siedziba muzeum zostanie oddana dla publiczności w grudniu 2027 r. Czym było Powstanie Wielkopolskie? Powstanie Wielkopolskie rozpoczęło się 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu. Jego przyczyną była wizyta w tym mieście słynnego pianisty, męża stanu Ignacego Jana Paderewskiego. Jego płomienne przemówienie z okna hotelu Bazar pobudziło Wielkopolan do walki, jednak nie był to spontaniczny zryw – przygotowywano się do niego bardzo długo. Do końca 1918 roku Polakom udało się zająć większą część Poznania. Symbolicznym momentem było wyzwolenie lotniska Ławica 6 stycznia 1919 roku. Powstanie zakończyło się jednak dopiero 16 lutego 1919 r. Zdaniem historyków, Powstanie Wielkopolskie wpłynęło na zmianę przebiegu zachodniej granicy. Gdyby do niego nie doszło, status dużych obszarów Wielkopolski mógłby być inny. Po zakończeniu powstania do postanowień rozejmu w Trewirze zawartego między Ententą i Niemcami, dodano zobowiązanie Republiki Weimarskiej do zakończenia kroków zaczepnych przeciw Polakom. Wytyczono też linię demarkacyjną. Źródła: IPN, WXCA Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Polacy tłumnie odwiedzają Egipt. Ambasador tego kraju wskazuje nowy powód do takiej wyprawy
Polska zajmuje piąte miejsce wśród krajów europejskich generujących ruch turystyczny do Egiptu. Całkowita liczba polskich urlopowiczów wynosi obecnie nieco poniżej 1 miliona rocznie – powiedział National Geographic Polska ambasador Egiptu w Polsce Ahmed ElAnsary. Czy nowo otwarte Wielkie Muzeum Egipskie będzie dodatkowym magnesem?
Egipt od lat znajduje się w czołówce krajów, do których Polacy wybierają się na urlopy. Turyści doceniają zarówno korzystną pogodę przez cały rok, jak i piękne plaże czy rafy koralowe. Istotnym magnesem jest też dziedzictwo historyczne w postaci zabytków z ery faraońskiej. Na początku listopada odbyło się oficjalne otwarcie Wielkiego Muzeum Egipskiego obok słynnych piramid w Gizie. Z tej okazji ambasada Egiptu w Polsce zorganizowała w Warszawie wydarzenie inaugurujące tę inwestycję. Wielkie marzenie przekute w rzeczywistość – Trzy dekady temu Wielkie Muzeum Egipskie było tylko marzeniem – powiedział ambasador Egiptu w Polsce Ahmed ElAnsary. Podkreślił, że instytucja ta jest arcydziełem nowoczesnej architektury i inżynierii, zlokalizowanym jako pomost między ponadczasowymi piramidami w Gizie a stolicą, Kairem. – Historia kryjąca się za murami muzeum sięga tysięcy lat. Każda galeria i każdy korytarz oferuje wyjątkową i wyrafinowaną podróż przez różne czasy – dodał ambasador. – Przez stulecia budownictwo było jednym z niezatartych atrybutów starożytnej cywilizacji egipskiej. I rzeczywiście, przetrwało próbę czasu, pokonując w ten sposób przeciwników rozwoju. Kierując się tą wieczną mądrością przodków, Egipt niósł to samo ponadczasowe przesłanie: budować, a nie niszczyć – podkreślił ambasador. Wskazał na to, że w muzeum można zobaczyć kolosalne posągi faraonów, ale też kompletne wyposażenie grobowca Tutanchamona. O tej postaci mówił w czasie uroczystości archeolog prof. Sławomir Rzepka z Wydziału Archeologii UW Stwierdził, że Tutanchamon „jest supergwiazdą nowo otwartego Wielkiego Muzeum Egipskiego”, mimo pewnego paradoksu: jego miejsce ostatniego spoczynku jest najmniejszym królewskim grobowcem w Dolinie Królów. Polacy w Egipcie Ambasador Egiptu w Polsce Ahmed ElAnsary odniósł się też do relacji polsko-egipskich. Zauważył, że polscy archeolodzy odegrali i nadal odgrywają ważną rolę w pracach wykopaliskowych w Egipcie. Dodał, że aktywność badaczy przeszłości bez wątpienia położyła „solidny fundament”, na którym wzajemne stosunki egipsko-polskie ewoluowały przez lata. Ale kluczową kwestią stosunków dwustronnych naszych krajów jest turystyka. – W tym roku mogę powiedzieć, że całkowita liczba polskich turystów [odwiedzających Egipt – przyp. red.] wynosi obecnie nieco poniżej 1 miliona turystów rocznie – przekazał National Geographic Polska ambasador ElAnsary. Dodał, że Polska zajmuje piąte miejsce wśród krajów europejskich generujących ruch turystyczny do Egiptu. – Polacy uwielbiają pogodę w Kairze. Głównymi destynacjami są Szarm el-Szejk, Nuwejba i Marsa Alam – powiedział. Teraz – jak podkreślił ambasador – Egipt chciałby zachęcić Polaków również do wizyty w nowo otwartym Wielkim Muzeum Egipskim. A „jego drzwi są otwarte dla Polaków w każdej chwili”. Polska oczami Egipcjanina Ambasador Egiptu w Polsce Ahmed ElAnsary objął placówkę nieco ponad rok temu. Zapytaliśmy dyplomatę o to, co go najbardziej zaskoczyło w naszym kraju. – Nie powiedziałbym, że to zaskoczenie, ale jedną rzeczą, która naprawdę przykuła moją uwagę, jest poczucie tożsamości narodowej, które mają Polacy. Wydaje się, że Egipt i Polska podzielają ten sam pogląd – zauważył. W jego ocenie poczucie tożsamości narodowej jest bardzo ważne. – To jedyna rzecz, która może utrzymać kraj razem, i to jest coś, co naprawdę zrobiło na mnie wrażenie i co podziwiam, że Polacy są tak dumni z siebie i tak dumni ze swojego kraju – zaznaczył. Ambasador powiedział, że Polska w jego ocenie jest krajem, któremu udało się przekształcić w bardzo krótkim czasie i jest to dla Egiptu niezawodny partner. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Wielkie Muzeum Egipskie zachwyca. „To uczta dla konesera”. Co robi największe wrażenie?
To nie kolejna galeria pełna nudnych gablot. Wielkie Muzeum Egipskie to monumentalna opowieść o cywilizacji faraonów. Jak mówią nasze rozmówczynie „nie sposób zobaczyć wszystkiego za jednym razem”, a całość „robi olbrzymie wrażenie”. Oficjalne i pełne otwarcie tego niezwykłego obiektu – na początku listopada.
Wielkie Muzeum Egipskie ma powierzchnię pół miliona metrów kwadratowych, czyli bliską 70 boisk do piłki nożnej. To jedno z największych na świecie muzeów właśnie otwarto, po dwudziestu latach prac budowlanych. Tyle samo czasu potrzebowali starożytni Egipcjanie na wznoszenie piramid. Zebraliśmy pierwsze wrażenia dotyczące muzeum. Oficjalna ceremonia otwarcia tego obiektu muzealnego potrwa aż trzy dni i rozpocznie się 1 listopada. Ale uwaga: będzie to wydarzenie zamknięte dla ruchu turystycznego, w którym wezmą tylko zaproszeni goście. Oczekuje się udziału przywódców z kilkudziesięciu państw. Turyści będą mogli wejść do muzeum 4 listopada, czyli we wtorek. Koszt biletu dla obcokrajowców to 1450 funtów egipskich, czyli około 110 zł dla dorosłych, a dla dzieci – ok. 60 złotych. Wielkie Muzeum Egipskie – „uczta dla konesera” Wielkie Muzeum Egipskie zostało częściowo otwarte na przełomie 2023 i 2024 roku. Co o nim sądzą pierwsi zwiedzający? – Muzeum robi ogromne wrażenie rozmiarami budynku i jego architekturą. Zarówno obelisk stojący przed muzeum, posąg Ramzesa II witający wchodzących do środka, jak i wszystkie obiekty prezentowane na klatce schodowej początkowo wydają się małe w stosunku do muzeum. Ogrom całego założenia dociera do nas nagle, kiedy staniemy obok nich i jesteśmy w stanie obiektywnie ocenić ich wielkość – powiedziała National Geographic Polska dr hab. Agnieszka Mączyńska, archeolog z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, ekspertka w dziedzinie Egiptu predynastycznego. Spore wrażenie zrobiła też na niej lokalizacja muzeum – niedaleko świetnie widocznych piramid w Gizie. – Otwarte dotychczas galerie zachwycają obiektami, ale także układem. Wszystko, co najpiękniejsze i najważniejsze jest umieszczone w gablotach i nie potrzebuje żadnej dodatkowej oprawy. A multimedia nie są nachalne i stanowią uzupełnienie całości. Okazało się, że 4 godziny zwiedzania to za mało i z pewnością jeszcze tam wrócę. Jako muzealnik jestem zachwycona – dodała dr hab. Mączyńska. „Starannie zaprojektowane” Zachwytu nie kryje również dr Aleksandra Hallmann, egiptolog z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN. – Monumentalna architektura, starannie zaprojektowane oświetlenie oraz widok na piramidy tworzą wyjątkową atmosferę. Zachwyca atrium z kolosem Ramzesa II i ekspozycja rzeźb rozmieszczonych na monumentalnych schodach – powiedziała. Według niej multimedialne prezentacje i cyfrowe rekonstrukcje pozwalają zrozumieć kontekst i funkcję eksponatów, w tym wielu obiektów nigdy wcześniej niepokazywanych. – To uczta dla konesera, który chce tam wracać gdyż nie sposób zobaczyć wszystkiego za jednym razem – podkreśliła. Co wiemy o Wielkim Muzeum Egipskim? Muzeum zaprojektowała irlandzka firma Heneghan Peng Architects. Z szacunków „Financial Times” wynika, że koszt budowy wyniósł ponad 1 miliard dolarów. Inwestycje częściowo sfinansowano z japońskich pożyczek, funduszy rządowych i dochodów z zagranicznych wystaw prezentujących egipskie artefakty. Wewnątrz można zobaczyć niezwykłe skarby starożytnego Egiptu. Wśród najciekawszych są: Niemal kompletna kolekcja artefaktów z grobowca Tutanchamona, licząca ponad 5000 obiektów Dwa statki faraona Cheopsa. Jeden z nich jeszcze nigdy nie był prezentowany publicznie Złote figury kilkaset lat starsze od piramid odkryte przez polską ekspedycję w Tell el-Farcha w Delcie Nilu Muzeum jest zorientowane na pięciu głównych osiach rozciągających się w stronę piramid, podczas gdy szósta oś przedstawia ścieżkę chronologiczną. Prowadzi ona przez tzw. wielką klatkę schodową i stopniowo wznosi się od holu wejściowego do sal wystaw stałych. Autorzy przewodnika „Lonely Planet” opisali Wielkie Muzeum Egipskie, jako największy na świecie kompleks muzealno-archeologiczny poświęcony jednej cywilizacji. Źródła: DW, SIS, National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
„Ekspozycje będą żywe”. Muzeum Kultur Świata w Poznaniu pyta: czym jest „egzotyka”?
Kilkaset obiektów z całego świata można zobaczyć w Muzeum Kultur Świata. Nowa atrakcja turystyczna Poznania znajduje się w tajemniczym budynku, należącym niegdyś do loży masońskiej.
Muzeum Kultur Świata to tak naprawdę odnowione dawne Muzeum Etnograficzne, które należy do Muzeum Narodowego w Poznaniu. Mieści się przy ulicy Mostowej 7. Jest to dawny budynek loży masońskiej. – Kolekcja muzeum, ukazująca niezwykłe bogactwo i różnorodność kultur oraz wyrażająca szacunek i pokorę wobec ich twórców, stała się impulsem do refleksji nad nazwą instytucji. W rezultacie od 2025 roku nosi ona nazwę Muzeum Kultur Świata, która w pełni oddaje charakter zgromadzonych zbiorów – wyjaśnia kierownik Muzeum Kultur Świata, Aneta Skibińska. Oficjalne otwarcie placówki w nowej odsłonie miało miejsce pod koniec października. Dlaczego warto tam wpaść? Co to znaczy „egzotyczne”? „Muzeum i zgromadzone tu z całego świata kolekcje artefaktów – dzięki nowej koncepcji i aranżacji – czynią to miejsce jednym z najbardziej charakterystycznych i wyjątkowych punktów kulturalnych Poznania” – czytamy w komunikacie placówki. Na otwarcie placówki przygotowano dwie nowe wystawy stałe: „EXotica?” oraz „Kreacje. Stroje ludowe rysowane na miarę”. Na pierwszej można zobaczyć około 600 obiektów pozyskanych podczas naukowych wypraw i badań terenowych. Ekspozycja wpisuje się w modny ostatnio trend w muzeach etnologicznych. Chodzi o refleksję nad etyką pozyskiwania obiektów spoza Europy i dawne podejście kolonialne do niektórych społeczności rdzennych. „Naszym zadaniem jest stworzenie przestrzeni do rozmów, wymiany myśli i wiedzy, dlatego wystawa stanowi nie tylko estetyczną prezentację różnorodnych kolekcji, ale także punkt wyjścia do wielu równoległych opowieści” – wyjaśniają muzealnicy. Dlatego organizatorzy wystawy stworzyli zaskakujące zestawienia przedmiotów z m.in. Indii, Peru, Amazonii, Tybetu,, Afganistanu czy Maroko z tymi pochodzącymi z Polski. Ma to pozwolić dostrzec podobieństwa tam, gdzie zwykle widzimy różnice. Ta ekspozycja to dowód na poważne zmiany zachodzące w muzeach w ostatnim czasie. Stroje, których nie ma Druga wystawa „Kreacje. Stroje ludowe rysowane na miarę” prezentuje po raz pierwszy zbiór 60 kolorowych rysunków ze spuścizny po Wiesławie Cichowicz. Stroje te zostały zniszczone w czasie II wojny światowej, a pozostała po nich tylko ta dokumentacja z lat 1930–1939. 17 tysięcy artefaktów Początki kolekcji Muzeum Kultur Świata sięgają 1911 roku. Wówczas w Muzeum im. Mielżyńskich otwarto pierwszą wystawę etnograficzną Towarzystwa Ludoznawczego. Eksponowano na niej prawie blisko tysiąc obiektów, głównie z Wielkopolski. Dziś cała kolekcja Muzeum Kultur Świata liczy 17 tys. artefaktów z ponad 50 krajów całego świata – Indii, Afganistanu, Peru, Kazachstanu, Maroko, Beninu, Mali, Kamerunu, Amazonii. Oznacza to, że tylko kilka procent z nich jest wystawiona teraz na widok publiczny, ale nowe ekspozycje będą żywe – obiekty na wystawach będą regularnie podmieniane. Obiekty w całej kolekcji są niezwykle urozmaicone. To narzędzia pracy, rzeczy elitarne i popularne, masowe, świadectwa kultur tradycyjnych i współczesnych, ale też przedmioty kultu i odświętne. Jesienią 2026 r. – po gruntownej konserwacji – w muzeum będzie można podziwiać japoński posąg Buddy. To jeden z naszych najcenniejszych obiektów Muzeum Kultur Świata. Źródło: Muzeum Narodowe w Poznaniu Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Miejsce pamięci o kulturze żydowskiej Cudem Polski 2025. To wspomnienie wielokulturowości Lubelszczyzny
Muzeum Synagogalne we Włodawie to zespół barokowych synagog i jeden z najlepiej zachowanych kompleksów żydowskich w całej Polsce. Jego urok docenili czytelnicy „National Geographic Traveler”, wybierając je jako jeden z Cudów Polski 2025. To wyjątkowe, pełne historii miejsce, które warto odwiedzić. Z wielu różnych powodów.
„Cuda Polski” to coroczny plebiscyt, podczas którego w internetowym głosowaniu wybierane są nieoczywiste, nieokryte perły polskiej turystyki. Każde województwo ma swojego zwycięzcę, a na Lubelszczyźnie rywali zdeklasowało Muzeum Synagogalne we Włodawie, które stanowi bezcenne świadectwo dziedzictwa żydowskiego. To miejsce przypominające, że historia powinna nas przede wszystkim łączyć. Jedyny taki kompleks w Europie W sercu Włodawy, na wschodnich rubieżach województwa lubelskiego, znajduje się wyjątkowe Muzeum Synagogalne. To kompleks trzech synagog zachwycających barokową architekturą oraz autentyczną atmosferą przeszłości, który stanowi wyjątkowy punkt na mapie dziedzictwa nie tylko Polski, ale i całej Europy. Zespół Synagogalny to miejsce będące nie tylko świadectwem burzliwej, wielokulturowej historii regionu, ale także centrum życia kulturalnego i edukacyjnego. Muzeum jest jedynym tego typu kompleksem na Starym Kontynencie, który obejmuje aż trzy dobrze zachowane budynki należące niegdyś do włodawskiego kahału – żydowskiej gminy wyznaniowej. Zespół Synagogalny we Włodawie Muzeum składa się z trzech Synagog. Najstarszą z nich jest Wielka Synagoga wybudowana w latach 1764–1774 – to monumentalny przykład barokowej architektury sakralnej będący dawnym domem zgromadzeń (hebr. bet ha-kneset). Jej wnętrze przyciąga misternie zdobionym aron-kodesz, czyli szafą ołtarzową, oraz zachowanymi polichromiami i hebrajskimi inskrypcjami. Dla zwiedzających jest okazją do poznania tradycji religijnej i społecznej włodawskiej społeczności żydowskiej, która stanowiła integralną część miasta aż do II wojny światowej. Niemal równie wiekowa jest Mała Synagoga (hebr. bet ha-midrasz) pochodząca z końca XVIII stulecia. Służyła jako miejsce modlitwy i studiowania ksiąg religijnych, a dziś jest przestrzenią wystawienniczą. Znajdziemy w niej m. in. zbiory judaików oraz archiwalia dotyczące losów lokalnej diaspory żydowskiej. Najmłodszym z budynków jest Dom Pokahalny z 1928 roku: pełnił on funkcje edukacyjne i społeczne i był świadkiem nowoczesnych prądów międzywojennego judaizmu. Każdy z tych obiektów jest oddzielną kartą księgi dziejów polskich Żydów na Lubelszczyźnie. Obecnie pełnią one role edukacyjne i dokumentacyjne, nie pozwalając nam zapomnieć czy przeinaczać historii naszego kraju. Zwiedzanie synagogi we Włodawie jest okazją do doświadczenia wyjątkowej atmosfery przeszłości. Festiwal Trzech Kultur we Włodawie Szczególnie ważnym wydarzeniem organizowanym przez Muzeum Synagogalne jest Festiwal Trzech Kultur, który od lat przyciąga turystów z całej Polski i zagranicy. To hołd dla wielokulturowości regionu, w którym przez wieki współistniały społeczności katolicka, prawosławna i żydowska. W trakcie festiwalu odbywają się koncerty, warsztaty, wykłady, spektakle czy wystawy, których celem jest budowanie mostów pomiędzy różnymi tradycjami i wyznaniami. W 2025 roku wydarzenie to miało szczególny wymiar ze względu na jubileuszową, XXV edycję. Następna taka okazja w przyszłym roku. Muzeum Synagogalne we Włodawie – Cud Polski 2025 – jest symbolem otwartości, pamięci i dialogu, inspirując do refleksji nad wspólną przeszłością i przyszłością regionu. Warto je odwiedzić: nie tylko przez zaszczytny tytuł, ale także z uwagi na misję, którą realizuje obiekt. Sponsorem plebiscytu „Cuda Polski 2025” jest: Źródło: National Geographic Polska, Muzeum Zespół Synagogalny we Włodawie Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Rozpoznajecie ten pałac? Mieści się w województwie łódzkim i został wybrany Cudem Polski 2025
Województwo łódzkie zyskało nowy powód do dumy – Muzeum Pałac Saski w Kutnie zostało uhonorowane Cudem Polski 2025 w plebiscycie magazynu „National Geographic Traveler”. Tysiące internautów uznało, że to jedno z najciekawszych miejsc w kraju. Niezwykły pałac pozwala przenieść się w czasie do innej epoki.
Na Muzeum Pałac Saski w Kutnie po zwycięstwie w plebiscycie „Cuda Polski” zwróciły się tysiące oczu. Nic dziwnego, bo to wspaniały zabytek o wyjątkowej historii, odrestaurowany z rozmachem i pasją przywracającą klimat królewskiej epoki. Jakie były dzieje tej rezydencji i czemu warto ją odwiedzić? Historia i architektura Pałacu Saskiego w Kutnie Pałac Saski w Kutnie powstał w 1750 roku na zlecenie króla Augusta III Sasa. Jego przeznaczeniem miał być królewski zajazd na zmienionej rok wcześniej trasie łączącej Drezno z Warszawą. Nowa droga miała skrócić czas przejazdu przez tereny nie znajdujące już w granicach Rzeczypospolitej. To wspaniały przykład architektury barokowej: niemal słuchać w nim gwar dworu królewskiego. Pałac był dla korony bardzo ważny i pełnił funkcję reprezentacyjną, ponieważ Kutno leżało na ważnych europejskich szlakach komunikacyjnych, a więc zatrzymywali się w nim dostojnicy i zagraniczni goście. Tak jak wiele budowli powstających na zlecenie dynastii Wettynów – a do niej należał król August – Pałac Saski w Kutnie charakteryzuje dbałość o detale i innowacyjność rozwiązań architektonicznych. Pożar pałacu i przemyślana rewitalizacja Niestety zabytkowy pałac w 2003 roku niemal doszczętnie spłonął. To jednak nie ostudziło zapału miłośników architektury i historii, a jedynie podgrzało ich nastroje. Pożar stał się iskrą potrzebną do szeroko zakrojonej rewitalizacji, której efektem jest współczesny, nowoczesny kompleks muzealny otwarty dla zwiedzających od 2023 roku. Odbudowa obiektu pochłonęła 36 milionów złotych – mimo że jego wzniesienie kosztowało raptem 6 tys. talarów – i dzisiaj Pałac Saski łączy historię Polski z nowoczesną ekspozycją. W środku znajdziemy m.in. rekonstrukcje dawnych komnat, multimedialne instalacje i interaktywne pokazy, które przeniosą nas wprost na XVIII-wieczny dwór Augusta III Sasa. Muzeum Pałac Saski w Kutnie Cudem Polski 2025 Tytuł Cudu Polski został przyznany w wyniku ogólnopolskiego głosowania internautów oraz czytelników „National Geographic Traveler”, którzy wybierali spośród 48 nominowanych lokalizacji z całego kraju. W województwie łódzkim to właśnie ten barokowy pałac zdobył największe poparcie. Zaangażowanie lokalnej społeczności i rekordowa liczba głosów z całej Polski świadczą o ogromnej wartości tego miejsca dla mieszkańców i miłośników historii. Festiwal Saski w Kutnie Jednym z najważniejszych wydarzeń cyklicznych odbywających się w pałacu jest Festiwal Saski. To wyjątkowa na skalę kraju impreza, podczas której można posłuchać koncertów muzyki dawnej, obejrzeć pokazy rekonstrukcyjne, wybrać się na warsztaty artystyczne czy prezentacje kuchni historycznej. Festiwal przyciąga zarówno mieszkańców Kutna, jak i gości z całego kraju. W pałacu regularnie odbywają się również lekcje muzealne czy prelekcje historyczne. Warto odwiedzić go także w Noc Muzeów, w trakcie której zwiedzanie odbywa się w magicznej scenerii. To jeszcze bardziej podkreśla klimat minionych epok. Sponsorem plebiscytu jest: Źródło: National Geographic Polska, Urząd Miasta Kutno, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Łodzi, Uniwersytet Łódzki Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
W nowym muzeum zobaczysz skarby Tutanchamona i statki Cheopsa. Jest data otwarcia
Podano datę otwarcia Wielkiego Muzeum Egipskiego. „Zorganizujemy wydarzenie, które wszyscy zapamiętają” – zadeklarował minister turystyki i starożytności Egiptu Sherif Fathy. Na ekspozycji zobaczymy nie tylko skarby z grobowca Tutanchamona, ale też artefakty odkryte przez polskich archeologów. Otwarcie Muzeum przekładano już wiele razy. Czy tym razem się uda?
Budowa Wielkiego Muzeum Egipskiego w sąsiedztwie słynnych piramid w Gizie rozpoczęła się 20 lat temu. Realizacja projektu napotkała na wiele problemów. Brakowało środków, następnie miały miejsce niepokoje społeczne w Egipcie, pandemia COVID-19 i wojna w Gazie. Wszystko to przyczyniło się do wieloletnich opóźnień. Muzeum już dziś jest częściowo otwarte i można obejrzeć niektóre z ekspozycji. Jednak do tej pory nie nastąpiło oficjalne otwarcie. Miały w nim wziąć udział ważne osobistości z całego świata, ale cieniem na tym położyły się niepokoje na Bliskim Wschodzie, w tym wzajemne ostrzeliwanie się przez Izrael i Iran. 1 listopada – wielkie otwarcie W rozmowie z „The National” minister turystyki i starożytności Egiptu Sherif Fathy zadeklarował, że otwarcie Wielkiego Muzeum Egipskiego „zdecydowanie nastąpi 1 listopada”. Jest to czwarta wskazana data oficjalnego otwarcia od 2020 roku. – Obecnie pracujemy nad wieloma szczegółami, które będą z nią [ceremonią – przyp. NG] związane. Mamy nadzieję, że to będzie wspaniały wieczór i jesteśmy przekonani, że zorganizujemy wydarzenie, które wszyscy zapamiętają – dodał Fathy. W jego ocenie otwarcie muzeum ma być punktem zwrotnym dla sektora turystycznego kraju i przyciągnąć jeszcze większą liczbę zwiedzających. Jak przekazał szef resortu, obecnie muzeum odwiedza od 5000 do 6000 osób dziennie, ale po oficjalnym otwarciu spodziewane jest potrojenie tej liczby. Główne wydarzenia związane z otwarciem nastąpią 1 listopada. Ale również 2 i 3 listopada muzeum odwiedzą dygnitarze i inne osoby ze specjalnymi zaproszeniami, które nie będą mogły przybyć pierwszego dnia. To ważna informacja dla zwykłych turystów – muzeum pozostanie dla nich zamknięte do 4 listopada. Dlaczego warto odwiedzić Wielkie Muzeum Egipskie? Pierwsi zwiedzający tę placówkę muzealną są pod wielkim wrażeniem architektury. Skala tego miejsca jest olbrzymia – już samo wejście w postaci tak zwanej wielkiej klatki schodowej, gdzie znajdują się liczne faraońskie posągi nie pozostawia nikogo obojętnym. Jednak do najciekawszych obiektów w tym muzeum z pewnością należą: Niemal kompletne wyposażenie słynnego grobowca Tutanchamona; Dwa zrekonstruowane statki należące do faraona Cheopsa, twórcy Wielkiej Piramidy. Jeden z nich jeszcze nigdy nie był wystawiony na widok publiczny. Obie jednostki znajdowały się przy południowej ścianie piramidy rozłożone na części. Teraz je złożono i możne je podziwiać w całej okazałości; Złote figury sprzed około 5200 lat odkryte w Delcie Nilu w Tell el-Farcha. Odkryli je archeolodzy działający w ramach misji Muzeum Archeologicznego w Poznaniu i Uniwersytetu Jagiellońskiego. Posążki mają 60 i 30 cm wysokości. Są to najstarsze złote figury znane ze starożytnego Egiptu. W momencie odkrycia były to fragmenty złotej folii. Dzisiejszy stan zabytków zawdzięczamy katorżniczej pracy konserwatorów; 11-metrowy posąg Ramzesa II Wielkiego – jednego z najwybitniejszych władców Egiptu. Za jego panowania powstała słynna skalna świątynia w Abu Simbel. Atrakcją samą w sobie jest też niezwykły gmach muzeum. Zaprojektowała go irlandzka pracownia architektoniczną Heneghan Peng Architects. Fasada nawiązuje kształtem do staroegipskiej architektury, w tym piramid. Źródło: The National, National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Ołowiana płyta zdradza historię słynnego muzeum. Odkryto ją w kamiennej skrzyni
Budowlańcy w Bonn przypadkiem natrafili na kapsułę czasu z 1822 roku. Skromna kamienna skrzynia skrywała w sobie starannie przygotowaną tablicę. To znalezisko przerosło oczekiwania archeologów, którzy liczyli najwyżej na kilka monet. Tymczasem odkryli świadectwo wydarzenia, które miało rangę państwową.
Budynek, w którym dziś mieści się Akademickie Muzeum Sztuki, ma bogatą historię. Początkowo, przez ponad pięć dekad, był siedzibą Instytutu Anatomii. W 1885 roku stał się siedzibą Instytutu Archeologii Klasycznej. Znajdująca się tam kolekcja zabytków antycznych liczy dziś ponad 30 000 eksponatów i jest jedną z najstarszych tego typu kolekcji w Niemczech. To muzeum warto odwiedzić w Bonn. Przypadkowe odkrycie Podczas wykonywania wykopu pod rury prowadzące do nowego wejścia do muzeum inżynierowie natknęli się na coś nietypowego. Zauważyli kamienną skrzynię mającą 90 cm długości i 60 cm wysokości, przykrytą pojedynczym blokiem. Całość przywodziła na myśl prosty sarkofag. Podobne skrzynie znane są z najstarszych egipskich piramid. Wewnątrz znajdowała się ołowiana blacha pokryta napisem. Całość okazała się być kamieniem węgielnym – to z reguły blok umieszczany w narożu ściany wieńcowej nowo powstającego budynku. Wewnątrz znajdują się informacje na temat architekta i okoliczności budowy. Ten kamień węgielny pochodził z czasów budowy gmachu, czyli z 1822 roku. Budynek ukończono w latach 1824–1825. Inskrypcja na płycie wskazuje, że położenie kamienia węgielnego było ważnym wydarzeniem, w którym uczestniczyli wybitni politycy i naukowcy i oddaje hołd budowniczym. Znaczenie odkrycia – Znalezienie kamienia węgielnego to niezwykłe wydarzenie, nawet dla doświadczonych archeologów – powiedziała Joanna Chanko z Biura Ochrony Zabytków Archeologicznych LVR w Nadrenii. – Wszyscy spodziewaliśmy się typowych monet i wycinków z gazet z datą położenia kamienia węgielnego. Zamiast nich mamy ołowianą tabliczkę ze szczegółowymi, pięknie wyrytymi informacjami – dodała. Dyrektor techniczny Przedsiębiorstwa Budowlano-Nieruchomościowe Nadrenii Północnej (BLB NRW) Michael Neuß, określił znalezisko jako kapsułę czasu, gdyż pozwala spojrzeć wstecz na ludzi stojących za budową tego budynku Artefakt powróci na swoje miejsce Aby zapewnić prawidłowe ułożenie rurociągów po zakończeniu procesu dokumentacyjnego kamień węgielny zostanie umieszczony nieco głębiej. – Kamień węgielny z 1822 roku to niezwykłe znalezisko archeologiczne, ponieważ w symboliczny sposób pokazuje długą i bogatą historię naszej uczelni. Jeden z pierwszych budynków naszego uniwersytetu został wzniesiony tutaj ponad 200 lat temu, gdzie pokolenia badaczy miały się uczyć i pracować – zauważył rektor Uniwersytetu w Bonn prof. Michael Hoch. Na razie muzeum jest nieczynne ze względu na szeroko zakrojone prace renowacyjne. Dlatego cała wielka kolekcja na razie została przeniesiona. Muzeum słynie z jednej z największych na świecie kolekcji gipsowych odlewów starożytnych rzeźb greckich i rzymskich. Szykowanie takich kopii było powszechną praktyką w XIX wieku, aby umożliwić studentom sztuki i archeologii zapoznanie się z dziełami, które znajdowały się w różnych częściach świata. Źródło: Uniwersytet w Bonn Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Bolesław Chrobry „odwiedził” Biskupin. Śpiewał tam o swoim życiu
Śpiewający król, aktor zafascynowany historią i Biskupin jako średniowieczny plan filmowy. To nie zapowiedź nowej produkcji Netflksa, ale muzealny projekt z okazji jubileuszu Bolesława Chrobrego. W głównej roli gwiazda polskiego kina: Tomasz Karolak. Zobaczcie, co z tego wyszło!
W 2025 roku obchodzimy okrągłą, bo tysięczną rocznicę koronacji i śmierci pierwszego króla Polski, Bolesława Chrobrego. Z tego powodu w ostatnich miesiącach w Gnieźnie odbywają się liczne imprezy upamiętniające te ważne wydarzenia. Oprócz widowiska „Milenium Koronacji Bolesława Chrobrego w Gnieźnie” są to też inne imprezy, ale też wydawnictwa, na przykład w postaci komiksu o pierwszym królu Polski. Rozśpiewane muzeum Jedną z instytucji silnie zaangażowanych w jubileusz jest Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Z jego inicjatywy powstał cykl produkcji wideo „Piast Superstars”. Utwory muzyczne wykonują znane osobowości, które wcielają się we władców Polski. Do tej pory zrealizowano produkcje na temat Bolesława Śmiałego, Mieszka I i Bolesława III Krzywoustego. Wzięli w nich udział Darek Malejonek, Marek Piekarczyk i Ewa Pitura (Parsifal). Teraz przyszła pora na Bolesława Chrobrego. A pretekstem jest 1000-lecie koronacji tego władcy w 1025 roku. Chrobry w Biskupinie W Chrobrego wcieliła się gwiazda polskiego kina znana zarówno z licznych seriali, ale też z desek teatralnych, Tomasz Karolak. Wykonał piosenkę „To była długa gra”. Tytuł odnosi się do powieści Elżbiety Cherezińskiej „Gra w kości”. Klip czerpie inspiracje z komiksu „Chrobry”, wydanego przez MPPP i wydawnicwo Egmont. Jest to autobiograficzny utwór, w którym władca wspomina swoją drogę na tron. Co ciekawe, większość zdjęć do teledysku zrealizowano w Biskupinie. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że w rezerwacie archeologicznym można zobaczyć rekonstrukcje budowli z różnych epok, również z czasów średniowiecza. Chociaż najbardziej znane budowle są z czasów kultury łużyckiej, czyli mające 2700 lat. W teledysku widzimy Chrobrego witającego Ottona III przed bramą do osiedla z czasów kultury łużyckiej. Ta budowla istniała zatem 1700 lat przed czasami pierwszego króla Polski, ale sprawdziła się w teledysku jako wrota Gniezna. Jednak dalsze zdjęcia pochodzą już ze zrekonstruowanej wioski wczesnośredniowiecznej, również w Biskupinie. Karolak: minąłem się z powołaniem Tomasz Karolak przyznaje, że minął się z powołaniem. – Dzisiaj jestem takim aktorem, który nie chce być aktorem, ale historykiem. Oprowadzam przyjaciół po Krakowie, Rzymie, Jerozolimie i szczycę się tym, że wiem trochę więcej – powiedział Tomasz Karolak portalowi „Przemiany”. View oEmbed on the source website Aktor wystąpił w produkcji muzeum bez pobierania honorarium. A propozycja udziału w produkcji wyszła od niego. Jak sam powiedział była to dla niego przyjemność, ponieważ bardzo interesuje się historią. Muzykę do utworu napisał Jakub Grzechowiak (klawiszowiec Pere Lachaise), a za tekst odpowiada Jarek Mikołajczyk – edukator z Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Źródła: MPPP, Przemiany Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
W Gdańsku zaprezentowano polską urnę sprzed 2600 lat. Ma wyjątkowy kształt
W Muzeum Archeologicznym w Gdańsku zaprezentowano wyjątkowe znalezisko – urnę domkową, która liczy sobie nawet 2600 lat. To gratka dla wszystkich miłośników archeologii, ponieważ od II wojny światowej odnaleziono takich jedynie cztery. Co mówi ona o historii naszego kraju?
W gdańskim muzeum odwiedzających czeka prawdziwa gratka. Zaprezentowana została wyjątkowa popielnica grobowa, która wyglądem przypomina… dom. Składano w niej skremowane ludzkie kości, ale nie tylko. Pomorski obrządek pogrzebowy Popielnice grobowe – urny, w których składało się przepalone kości zmarłych – były nieodłącznym elementem ciałopalnego obrządku pogrzebowego Pomorza Wschodniego. Szczególnie wyjątkowe są wśród nich starannie wykonane urny domkowe: ich nietypowy kształt przypomina model glinianego „domku” stojącego na dziewięciu nóżkach. Od II wojny światowej odnaleziono jedynie cztery takie obiekty. – Osoba, która zmarła, była składana na stosie. Skrupulatnie dbano o to, żeby wybrać po procesie kremacji wszystkie kości i złożyć je do takiej urny, razem z drobnymi przedmiotami stanowiącymi wyposażenie osoby zmarłej. Z reguły były to drobne przedmioty metalowe, najczęściej brązowe – tłumaczy PAP dr Piotr Fudziński, kierownik Działu Wczesnej Epoki Żelaza w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku. Zawartość popielnego domku Nie tylko kształt urny, ale także jej zawartość zaskoczyła naukowców. Antropologowie potwierdzili, że w liczącej sobie 2600 lat popielnicy złożone były kości więcej niż jeden osoby. To oznaczy, że można mówić o pochówku wielokrotnym. Badacze są pewni, że w urnie znajdują szczątki dziecka powyżej 10. roku życia, dorosłego mężczyzny oraz prawdopodobnie dwóch innych osób, w tym być może kobiety. Wyjątkowe znalezisko nieopodal Wejherowa Popielnica została znaleziona w miejscowości Bożepole Wielkie w powiecie wejherowskim. Chociaż odkryto ją jeszcze w 2023 roku w trakcie badań ratowniczych prowadzonych przez Fundację Dziedzictwa Archeologicznego, to najpierw konieczne było wykonanie drobiazgowych badań. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków przekazał ją Muzeum Archeologicznego w Gdańsku, a tam przeszła m.in. żmudne i czasochłonne opracowanie antropologiczne ludzkich szczątków kostnych. Stąd długi czas oczekiwania na jej prezentację. Gdzie obejrzeć znalezisko? Według pracowników muzeum urna już niebawem ma zasilić nową wystawę archeologiczną w wyremontowanym Domu Przyrodników przy ul. Mariackiej w Gdańsku. To siedziba Muzeum Archeologicznego, a zarazem jedna z największych i najbardziej reprezentatywnych kamienic w pomorskim mieście. Źródło: Nauka w Polsce, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Róg prażubra odkryty przez nastolatka z Polski – niezwykłe znalezisko w Wiśle
Gdy jest się zapalonym poszukiwaczem skarbów, to nawet codzienna rodzinna wycieczka może być źródłem wyjątkowych wrażeń. Przekonał się o tym 11-letni Marcel z Zaborowa, który dzięki swojej spostrzegawczości wyłowił z Wisły dużą kość wymarłego ssaka.
W celu poszukiwania reliktów przeszłości nie trzeba podróżować śladami antycznej Grecji czy Egiptu. Także Wisła skrywa wiele skarbów. Do ich odnalezienia potrzeba niekiedy jedynie wprawnego oka, determinacji i odrobiny wiedzy. Czasem może być to średniowieczny miecz, a czasem… róg wymarłego prażubra. Sensacyjne odkrycie nastolatka – 18 sierpnia do PAN Muzeum Ziemi zgłosiła się Pani Joanna, mama Marcela. Przekazała nam informację, że podczas rodzinnej wycieczki jej 11-letni syn znalazł dużą, ciekawą kość – mówi National Geographic Polska Dariusz Nast, adiunkt muzealny. Początkowo myślano, że należała ona do tura – innego, poza prażubrem, plejstoceńskiego przedstawiciela rodziny wołowatych. Dzięki pracy m.in. Dariusza Nasta udało się jednak ustalić, że niegdysiejszym właścicielem rogu był żubr stepowy, nazywany także prażubrem. Jak łatwo się domyślić, jest on przodkiem żyjącego dzisiaj na terenie polski żubra białowieskiego. Ciekawość pierwszym krokiem do muzeum Odkrywcą wyjątkowego rogu jest Marcel Wroński, uczeń 5 klasy w Zaborowie. Jego mama opowiada, że od małego jest on poszukiwaczem wszelkich skarbów, a swoje pasje realizuje w łódzkim klubie KPE Eksplorer. Róg prażubra na wystawie Chociaż niezwykły róg trafił już do muzeum, to na jego oglądanie trzeba będzie nieco poczekać. – Leży w chłodnym miejscu, opatulony wilgotną tkaniną i niewskazane jest, aby często go odkrywać. Okaz został znaleziony w wodzie, dlatego musi przejść długi proces wysychania. Gwałtowne schnięcie może spowodować pokruszenie się kości – informuje Nast. Róg zostanie następnie oczyszczony z zabrudzeń i zabezpieczony żywicą akrylową. Muzeum dodaje, że będzie publikować postępy z tych prac. Znaczenie znaleziska Marcela Dzięki tego rodzaju znaleziskom naukowcy nie tylko otrzymują informacje na temat zwierząt, które żyły tysiące lat temu. Przede wszystkim pozwalają one zrozumieć interakcje zachodzące między gatunkami, także ludźmi, prześledzić ich ewolucję czy wędrówki. To punkt styku różnych dziedzin wiedzy. – Wiemy, że te duże zwierzęta były w diecie ówczesnych ludzi i w tym miejscu paleontologia spotyka się z archeologią – dodaje przedstawiciel muzeum. Źródło: PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Ten zamek był zamknięty przez 5 lat. Teraz zachwyca każdego, kto przekroczy jego próg
Powstał na zlecenie Wilhelma Zdobywcy ponad 900 lat temu. Po pięcioletnim remoncie na zamek w Norwich w Anglii powrócili turyści. Zamek ożył – mówią pierwsi zwiedzający, którzy czują jakby przenieśli sie do czasów średniowiecza.
To była jedna z największych inwestycji związanych z dziedzictwem historycznym w Wielkiej Brytanii w ostatnich latach. Na renowację zamku w Norwich wydano w przeliczeniu na złotówki ponad 130 mln złotych. Najbardziej dostępny zamek Wielkiej Brytanii Zamek w Norwich to imponująca budowla o bogatej i złożonej historii. Na przestrzeni wieków pełniła wiele różnych funkcji. Jest to jeden z największych i najlepiej zachowanych normandzkich zamków w Anglii. Teraz zamek ten stał się najbardziej dostępnym w Wielkiej Brytanii. Po remoncie turyści mogą wejść na wszystkie jego poziomy – od piwnic po dach, z którego można podziwiać spektakularne widoki. Jest to zasługą położenia twierdzy na największym w Anglii wzgórzu usypanym ręką człowieka. Muzealnicy starannie zaaranżowali wnętrza. Są odtworzone i umeblowane tak, aby oddać autentyczny klimat klimat życia w normańskim zamku królewskim. Oprócz tego, dzięki interaktywnym i immersyjnym instalacjom, zwiedzający mogą podziwiać spektakularne widoki na miasto. Spektakularna wystawa Gwoździem programu w czasie zwiedzania zamku jest nowa stała wystawa przygotowana przez współpracy z Muzeum Brytyjskim w Londynie. Znajduje się na niej ponad 900 średniowiecznych artefaktów – od podboju Normanów po panowanie Henryka VIII. Ekspozycję podzielono na trzy części poświęcone trzem kluczowym aspektom średniowiecznego społeczeństwa – chłopom, szlachcie i Kościołowi. Wśród najciekawszych zabytków są kunsztownie wykonane astrolabium, skarb odkryty niedawno przez detektorystów, ale też przedmioty znalezione w kanałach zamkowych. Zamek w Norwich i jego historia Zamek w Norwich początkowo pełnił funkcję rezydencji. Powstał na zlecenie Wilhelma Zdobywcy (1066–1087) po podboju Anglii przez Normanów. Ze względu na dużą skalę projektu budowlę ukończył jego syn, króla Henryk I w 1121 roku. Wapień do jego budowy pozyskano z Normandii. Zamek pełnił funkcję więzienia od początku XIII do końca XIX wieku. Jego bryła jest bardzo charakterystyczna. Zamek ma kształt dużego, prostokątnego, kamiennego obwarowania zwanego donżonem lub wieżą obronną. Zbudowany jest z jasnego wapienia, co nadaje mu solidny i ponadczasowy wygląd. Narożniki są wzmocnione przyporami. Średniowieczne miasto Norwich było drugim co do wielkości miastem miastem w Wielkiej Brytanii po Londynie. Stąd powstanie imponującego zamku nie powinno nikogo dziwić. Źródło: Norfolk Museums Service Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
To największe muzeum świń na świecie. Mało kto o nim słyszał
Największe muzeum świń na świecie w Stuttgarcie zaskoczyło mnie od pierwszego kroku. Znajdziesz tu wszystko: świński tron, świoniozaury i kurhan z setek pluszaków. To miejsce zmienia sposób, w jaki patrzymy na te zwierzęta.
Spis treści: Muzeum Świń – gdzie się znajduje? Świniozaury i świński tron Mieć świnię, czyli szczęśliwy Niemiec Świnie bliskie ludziom Wieprzowina – zjadamy jej coraz mniej Spoglądam z okna U-Bahnu, czyli rodzaju szybkiego tramwaju, w Stuttgarcie. Widzę wielki napis: Schlachthof, czyli rzeźnia. To mój przystanek. Chociaż nazwa nie brzmi zbyt zachęcająco, to tutaj znajduje się jedno z najbardziej niezwykłych muzeów w tym mieście. Stuttgart znany jest z muzeów poświęconych markom samochodów. Są to Muzeum Porsche i Muzeum Mercedes-Benz. Mniej znane, ale nie mniej intrygujące jest Muzeum Świń. To jest mój cel. Muzeum Świń – gdzie się znajduje? Nazwa przystanku, rzeźnia, nie jest przypadkowa. W okolicy dzisiejszego Muzeum Świń w dzielnicy Gaisburg w pierwszej połowie XX wieku prężnie działały ubojnie. Paręset metrów od przystanku znajduje się muzeum. W nieprzypadkowym budynku, bo w nim przez wiele dekad mieściły się biura należące do administracji rzeźni. Muzeum prezentuje największą na świecie kolekcję obiektów związanych ze świniami. Jest ich w sumie ponad 50 tysięcy! Jego historia rozpoczęła się w 1988 roku, kiedy Erika Wilhelmer otworzyła muzeum świń w Bad-Wimpfen (wcześniej kolekcjonowała w domu), ale miejsce to było zbyt ciasne dla stale rozrastającego się zbioru. W 2010 roku obiekty przeniesiono do dzisiejszej lokalizacji. Świniozaury i świński tron Budynek muzeum wygląda trochę jak zajazd sprzed 100 lat. W rzędach stoją zaparkowane samochody, a jedno z miejsc zajmuje… gigantyczna różowa świnia. Podobnych rzeźb jest przed muzeum więcej. Jestem nieco sceptyczny. Co mnie czeka w środku? Tysiące figurek świń ułożonych w równych rzędach? Nuda! Trzeba wejść i się przekonać. Nie wychodzę z muzeum po parunastu minutach, ani nawet po godzinie. Spędzam w środku ponad dwie godziny i jestem oczarowany. Oczywiście, są tu też setki drobnych figurek świń, ale też obiekty, które trudno jest sobie wymyślić. Wśród nich jest nawet świński tron – można na nim usiąść. Są też instalacje artystyczne ze świniami w roli głównej. Mnie urzekło podłużne akwarium, w którym hamburski artysta i pasjonat kolekcjonowania świń Lothar Klinkon stworzył park świoniozaurów. Przechadzają się po nim dinozaury z łbami świń. Mieć świnię, czyli szczęśliwy Niemiec Mało które zwierzę tak silnie odcisnęło swoje piętno w języku niemieckim jak świnie. Jedna z sal poświęcona jest temu zagadnieniu. Wśród najbardziej znanych są następujące związki frazeologiczne lub idiomy: Schwein haben – dosłownie: mieć świnię, czyli mieć szczęście; Unter aller Sau – dosłownie: poniżej wszystkich świń, czyli coś, co jest poniżej wszelkiej krytyki; Das kann kein Schwein lesen – dosłownie: tego nie przeczyta żadna świnia, czyli coś zupełnie nieczytelnego; Schwitzen wie ein Schwein – dosłownie: pocić się jak świnia, czyli lać się potem. Świnie bliskie ludziom Świnie są tak podobne do ludzi, że naukowcy wolą je do eksperymentów bardziej niż szczury czy myszy – czytamy w artykule z „Sueddeutsche Zeitung” umieszczonym w jednym z pomieszczeń w Muzeum Świń w Stuttgarcie. Coś w tym jest, bo w ostatnich latach przeszczepiono nerki i serca ze świń do ludzi. Technologie te są ciągle ulepszane, chociaż mówimy nadal o eksperymentach. Jedna z części ekspozycji poświęcona jest temu zagadnieniu. Podobieństwo genetyczne świń do ludzi bywa wykorzystywane w bardzo… nieludzki sposób. Zwierzęta te brały udział w amerykańskich próbach bomb atomowych. W 1953 roku podczas serii testów w ramach „Operacji Upshot-Knothole” świnie ubrano nawet w mundury. Świnie są też towarzyszkami ludzi i bywają traktowane jako maskotki. Na ekspozycji można zobaczyć niezwykłą instalację – kilkumetrowy kurhan ze świńskich pluszaków. Świnie są zwierzętami społecznymi i lubią być dotykane. Stąd pluszak świnia to dobre połączenie. Dzięki wystawie poznacie też niezwykłe ciekawostki o tych zwierzakach. Przybliżono niezwykły przypadek dzikiej świni-policjantki Luise z Niemiec. W latach ’80 XX wieku służyła w Hildesheim i zajmowała się wywąchiwaniem narkotyków i materiałów wybuchowych. Radziła sobie ponoć z tym lepiej niż psy. Wieprzowina – zjadamy jej coraz mniej Na wystawie nie mogło zabraknąć tematyki konsumpcji mięsa – wieprzowiny. Ludzie szybko docenili świnie jako źródło pokarmu. Była ceniona już kilka tysięcy lat temu. Szczątki pokonsumpcyjne świń znajdowane są na stanowiskach archeologicznych. Wieprzowina to ciągle najbardziej popularne mięso w Polsce czy w Niemczech. Nad Wisłą roczne spożycie na osobę to aż około 40-45 kg, a w Niemczech – 27 kg. Z roku na rok te liczby maleją ze względu na zmianę nawyków żywieniowych. Na wystawie, która ma już kilka lat, nie zaktualizowano danych na temat Niemiec i ciągle figuruje 40 kg. Gdy po kilku godzinach zwiedzania muzeum tracę nieco już siły, schodzę na dół. Zahaczam o sklepik muzealny, ale gadżetów nie ma jednak zbyt dużo. Wśród najciekawszych – makaron w kształcie świnek. Na parterze znajduje się też restauracja i ogródek, w którym serwowane są przeróżne potrawy z wieprzowiny. Ale jest też kilka opcji wegetariańskich. Bo może się okazać, że zwiedzający zapała do tych niezwykłych zwierząt sympatią, gdy tylko bliżej je pozna. Nie byłbym tym w cale zdziwiony. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Niezwykłe odkrycie w Wilanowie. Na terenie muzeum odkryto pozostałości nieznanej budowli
W parku Morysin na terenie Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie archeolodzy odnaleźli fundamenty niezidentyfikowanego budynku. Badacze uważają, że może być to dawny dom stróża.
Spis treści: Nieznany wcześniej budynek odkryto w Wilanowie Jaką funkcję pełniła budowla? Tajemnicza historia Pałacu Jana III Sobieskiego w Wilanowie Budowla, którą odnaleźli archeolodzy z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, miała znajdować się u zbiegu dwóch dróg, które prowadziły do Pałacu Myśliwskiego i położonej obok zagrody. To jeden z młodszych zabytków architektonicznych w na terenie Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Budynek został wzniesiony w pierwszej połowie XIX wieku na zlecenie Aleksandry z Lubomirskich Potockiej i Stanisława Kostki Potockiego. Nieznany wcześniej budynek odkryto w Wilanowie Muzeum Jana III Sobieskiego mieści się w dawnym pałacu, który pierwotnie służył jako letnia rezydencja króla. Po śmierci polskiego władcy pałac wielokrotnie zmieniał właścicieli, aż w 1805 roku Stanisław Kostka Potocki udostępnił część jego wnętrz publiczności, zakładając pierwsze muzeum w Polsce. Od tamtej pory Wilanów pełni funkcję nie tylko zabytku architektury, ale też miejsca, w którym można zobaczyć pamiątki związane z władzą królewską triumfatora bitwy pod Wiedniem. W tym roku kierownictwo muzeum zleciło naukowcom z UKSW przeprowadzenie analizy Numerycznego Modelu Terenu rejonu Morysina. – Badanie miało być połączone z kalibracją historycznych planów. Dzięki temu wytypowano prawdopodobne miejsce, w którym nieistniejący dziś budynek miałby się dawniej znajdować. Kolejnym krokiem było rozpoznanie tego miejsca oraz otoczenia zachowanych reliktów architektury wokół Pałacu Myśliwskiego – przekazali archeolodzy. Jaką funkcję pełniła budowla? Autorzy odkrycia wykorzystali narzędzia do geofizycznej prospekcji nieinwazyjnej, czyli georadar i magnetometr – Wyniki rozpoznania nieinwazyjnego potwierdziły istnienie fundamentów dawniej istniejącego budynku. Miał on rozmiar około 8 metrów na 4 metry i niewielką dobudówkę od strony południowej. Kształt i rozmiar tego budynku korespondują jednak z istniejącymi do tej pory pozostałościami dwóch pozostałych konstrukcji – powiedział dr hab. Fabian Welc z Instytutu Archeologii z UKSW. Badacz wyjaśnia, że struktury te miały solidny fundament wykonany z łupanych kamieni, na którym zidentyfikowano pozostałości ceglanego muru. Jeden z budynków miał być zamieszkały przez służbę, która obsługiwała gości Pałacu Myśliwskiego. – W jego obrębie odnotowano pozostałość pieca. Z kolei drugi to budynek gospodarczy. Na obecnym etapie badań funkcja niezachowanego budynku nie została rozpoznana. Być może był to dom stróża, bo znajdował się u zbiegu dwóch dróg prowadzących do Pałacu Myśliwskiego i położony był obok zagrody – wyjaśnia prof. Welc. Tajemnicza historia Pałacu Jana III Sobieskiego w Wilanowie Nieopodal ruin budynków gospodarczych, na powierzchni ziemi, odkryto fragmenty ceramiki. Datowanie wykazało, że niektóre artefakty pochodzą nawet z XV wieku. – To może oznaczać, że początki osadnictwa w tym miejscu są wcześniejsze, niż zakładano – wyjaśnia dr Rafał Solecki, koordynator projektu. – Charakterystyczna lokalizacja pozostałości budynków na niewielkich lokalnyc terpach sugeruje, że najstarsze osadnictwo w tym miejscu można wiązać z Olędrami, czyli osadnikami z Niderlandów. Początki ich osiedlania się na terenach wzdłuż Wisły datuje się na XVI–XVII wiek – dodaje dr Solecki. – Nie można zatem wykluczyć, że Stanisław Kostka Potocki, organizując założenie parkowe w Morysinie, wybrał pod budowę Pałacu Myśliwskiego i jego zaplecza miejsce, które posiadało już dogodne warunki pod taką inwestycję. W ten sposób na starszych kopcach, a zapewne też fundamentach, wzniesione zostały nowe budowle – tłumaczy badacz. Autorzy wykopalisk podkreślają, że ruiny budowli na terenie pałacu w Wilanowie wciąż kryją w sobie wiele tajemnic. Poszukiwania i badania takie jak te, pomagają nam jednak odkryć niejasne karty z historii tego majestatycznego pałacu w Warszawie. Źródło: Nauka w Polsce Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal+, obecnie pracuje w RMF FM. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu. Pisze przede wszystkim o archeologii i przyrodzie. Prywatnie bardzo zainteresowany polityką.
Innowacja w Wersalu. Turyści mogą rozmawiać z posągami za pomocą AI
Wersal, od wieków symbol francuskiej historii i sztuki, zyskuje zupełnie nowe oblicze. Dzięki wykorzystaniu sztucznej inteligencji odwiedzający mogą teraz wejść w interaktywny dialog z posągami, które „ożywają”, by opowiadać swoje historie.
Spis treści: Rozmowy z posągami w Wersalu Jak Wersal łączy historię z nowoczesną technologią? Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza w kolejne dziedziny życia. Jedni wykorzystują ją w pracy, inni z kolei traktują jak zaawansowaną wyszukiwarkę, którą na co dzień pytają o nurtujące kwestie. Teraz jeden z najpopularniejszych pałaców na świecie poszedł o krok dalej i wprowadził AI jako element zwiedzania – dzięki temu turyści mogą „porozmawiać” z posągami w Wersalu. To połączenie dziedzictwa i nowoczesnej technologii zmienia sposób, w jaki zwiedzający odkrywają królewską rezydencję. Rozmowy z posągami w Wersalu Odwiedzający Wersal i jego ogrody mogą teraz doświadczyć czegoś, co jeszcze niedawno wydawało się niemożliwe – dzięki współpracy z OpenAI, czyli firmą stojącą za rozwojem ChatGPT, mogą „rozmawiać” w trzech językach z 20 posągami rozsianymi po królewskiej rezydencji. W aplikacji Versailles każdy z nich staje się przewodnikiem po swojej własnej historii, przywołując opowieści sprzed wieków. Jak zdradził dziennikarz „New York Timesa”, który przetestował nową funkcję, Apollo odpowiedział mu nawet na pytanie, co by zrobił, gdyby gołąb postanowił przysiąść – i pozostawić po sobie ślad – na jego głowie. Ta technologiczna innowacja nie kończy się jednak na samych rozmowach. Aplikacja oferuje również tryb rozszerzonej rzeczywistości, który pozwala zobaczyć wirtualne postacie tańczące w ogrodach albo odziane w stroje z epoki, jakby historia dosłownie ożywała na oczach turystów. Po przekroczeniu progów pałacu odwiedzający mogą dodatkowo skorzystać z zestawów VR, które przenoszą ich do świata sprzed stuleci – od królewskiej menażerii egzotycznych zwierząt, w której niegdyś spacerowały flamingi i papugi, po labirynt oraz nieistniejącą już grotę, którą zburzono, by zrobić miejsce dla nowego skrzydła pałacu. Jak Wersal łączy historię z nowoczesną technologią? Nowa technologia w Wersalu to nie tylko efektowny gadżet, lecz naturalna odpowiedź na zmieniające się oczekiwania turystów. Pałac, będący od wieków historycznym symbolem Francji, coraz śmielej staje się również miejscem, w którym tradycja spotyka się z innowacją. Ma to swoje uzasadnienie – Wersal odwiedza rocznie 8,4 miliona osób, w tym wielu przedstawicieli młodszych pokoleń, zwłaszcza generacji Z. To właśnie oni oczekują, że historia miejsca zostanie przedstawiona w formie interaktywnej i angażującej. – Naszym zadaniem jest zaspokajanie ciekawości odwiedzających i wyprzedzanie ich potrzeb. Doświadczenie AI nie jest sztuczką, lecz starannie zaprojektowanym narzędziem, stworzonym wspólnie z zespołami ekspertów, które zostało dopracowane tak, by zachować wartość artystyczną i merytoryczną spójność – podkreślił w rozmowie z „New York Times” Christophe Leribault, prezes Pałacu Wersalskiego. To stopniowe wprowadzanie nowych technologii zaczyna przynosić zauważalne rezultaty. Wersal jako pierwsza instytucja kulturalna nawiązał współpracę z platformą Google Arts & Culture, a jednocześnie coraz aktywniej wykorzystuje media społecznościowe, by docierać do nowych odbiorców. Pałac stał się nawet planem jednego z filmów popularnego francuskiego youtubera Amixema, którego zabawa w chowanego w królewskich wnętrzach przyciągnęła trzy miliony widzów. Dzięki m.in. takim inicjatywom Wersal nie tylko utrzymuje status jednego z najważniejszych zabytków świata, lecz także skutecznie przyciąga nowych odwiedzających. Dodanie funkcji sztucznej inteligencji do oficjalnej aplikacji już teraz generuje około tysiąca interakcji dziennie – zarówno ze strony turystów na miejscu, jak i użytkowników zdalnych, dla których Wersal stał się dostępny jak nigdy dotąd. Źródło: NSS Magazine Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Niezwykły zbieg okoliczności. Kość dinozaura odkryta pod muzeum historii naturalnej
Kręg kręgosłupa dinozaura odkryto w czasie prac budowlanych pod Muzeum Przyrody i Nauki w Denver w USA. Znalezisko zaskoczyło muzealników, bo w placówce tej eksponowane są podobne szczątki z różnych rejonów Ameryki.
Spis treści: Remont muzeum przyczyną odkrycia Dinozaur na głębokości Co wiemy o „właścicielu” kręgu? Odkrycia paleontologiczne mają bardzo często miejsce w kopalniach odkrywkowych lub w rejonie urwisk, gdzie widoczne są profile ścian skalnych. Tym razem doszło do takiego znaleziska w bardzo nietypowy sposób i w zaskakującym miejscu. Remont muzeum przyczyną odkrycia W Muzeum Przyrody i Nauki w Denver w USA trwa remont. W muzeum eksponowane są m.in. szczątki dinozaurów z Kolorado i innych rejonów Ameryki Północnej. Muzealnicy chcą wykorzystać energię geotermalną do ogrzewania i chłodzenia kompleksu, która zastąpić ma droższy gaz ziemny. Celem jest też obniżenie generowania gazów cieplarnianych. W tym celu dokonano bardzo głębokich wierceń rdzeniowych, by lepiej zrozumieć geologię Denver. W jednym z rdzeni dostrzeżono coś nietypowego. Była to duża skamieniałość kręgu, a więc elementu kręgosłupa. Dinozaur na głębokości Paleontolodzy byli blisko, bo muzeum zajmuje się przecież taką tematyką. Szybko ustalili, że jest to kręg należący do dinozaura żyjącego blisko 70 milionów lat temu. Wyciągnięto go z rdzenia z głębokości około 230 metrów! Jest to najgłębsza i najstarsza skamieniałość dinozaura, jaką kiedykolwiek znaleziono w granicach miasta Denver. – Jest to ekscytujące znalezisko zarówno pod względem naukowym, jak i historycznym, zarówno dla muzeum, jak i dla całej społeczności Denver – powiedział dr James Hagadorn, kurator ds. geologii w muzeum. Dodał, że obiekt pochodzi z okresu tuż przed masowym wymieraniem, które zniszczyło dinozaury i stanowi rzadką okazję do poznania ówczesnego ekosystemu. Co wiemy o „właścicielu” kręgu? Kręg należał do roślinożernego i dwunożnego ornitopoda, czyli dinozaura ptasionogiego. Były to najbardziej liczne zwierzęta lądowe swoich czasów. Ich cechą charakterystyczną były trójpalczaste stopy i pysk w postaci dzioba. Nie jest jasne, który był to gatunek. Najpewniej Thescelosaurus lub Edmontosaurus. Dr Patrick O’Connor, dyrektor działu nauk o Ziemi i kosmosie w muzeum, był członkiem zespołu, który zidentyfikował kość jako kręg roślinożernego dinozaura. Skamielina została opisana w artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym „Rocky Mountain Geology”. – To chyba najbardziej niezwykłe odkrycie dinozaura, w jakim kiedykolwiek brałem udział” – powiedział dr O’Connor. Zaznaczył, że bardzo rzadko napotyka się na skamieniałości paleontologiczne w rdzeniach. Źródło: Muzeum Przyrody i Nauki w Denver Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Właśnie tutaj kryje się jeden z cudów Polski. I nikt nie spodziewa się tego, co zobaczy
Wiślica to jedno z najstarszych miejsc w Polsce, a tamtejsze Muzeum Archeologiczne kryje niezwykłą zagadkę. Pod dawną świątynią znajdują się sylwetki sześciu osób. Co symbolizują i jaka jest ich przeszłość?
W tym artykule: Władca na podłodze Chrzest, którego nie było Wiślica – informacje praktyczne Muzeum Archeologiczne w Wiślicy wybrane Cudem Polski 2024 Sześć postaci z twarzami skierowanymi ku niebu. Nabożnie złożone dłonie. Wszyscy zdają się nieznacznie unosić nad ziemią. Modlą się. Łacińska inskrypcja obok głosi: „Ci pragną być podeptani, aby mogli być wzniesieni do gwiazd”. Owo „uniesienie do gwiazd” nawiązuje prawdopodobnie do idei platońskiej, według której dusze ludzkie po śmierci stają się ciałami niebieskimi. I deptani rzeczywiście byli, gdyż wizerunek ten zdobi podłogową posadzkę. To jeden z najcenniejszych zabytków polskiej sztuki romańskiej. Można go oglądać w niedawno otwartym na nowo Muzeum Archeologicznym w Wiślicy. Władca na podłodze Leżąca na ziemi sandomierskiej Wiślica jest jedną z najstarszych miejscowości w Polsce, a pierwsi osadnicy żyli tu już przynajmniej w drugiej połowie IX w. W 1146 r. rządy nad tymi terenami przejął – zgodnie z testamentem ojca, Bolesława Krzywoustego – Henryk Sandomierski. Polecił wznieść w mieście kolegiatę pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny, budowla została jednak ukończona dopiero w drugiej poł. XII w., już za panowania Kazimierza Sprawiedliwego. Księcia Henryka pochowano w krypcie wiślickiej świątyni, a około roku 1175 władca polecił pokryć jej posadzkę dekoracją. W wylanym na podłogę gipsie anonimowi twórcy wyryli sylwetki sześciu postaci oraz otaczających je zwierząt i roślin. Wyżłobienia wypełnili zabarwioną na czarno masą gipsową. I tak od blisko 850 lat posadzkę dawnego kościoła zdobią postacie Kazimierza Sprawiedliwego z żoną Heleną Znojemską oraz synami (Bolesławem i Kazimierzem), Henryka Sandomierskiego oraz nieznanej nam osoby duchownej (niektórzy dopatrują się w niej Wincentego Kadłubka). Chrzest, którego nie było Po ponownym otwarciu w 2022 r. muzeum tworzy jeden kompleks – goście zaczynają wycieczkę od pawilonu archeologicznego, w którym znajdują się relikty wczesnoromańskiego kościoła pw. św. Mikołaja z kaplicą grobową z XI w. To jedna z najstarszych świątyń przynależących do tzw. serii kupieckiej, stawianych przy szlaku handlowym łączącym Pragę z Rusią Kijowską. Na wystawie znajduje się też domniemana misa chrzcielna odkryta w 1959 r. Miała ona być dowodem na to, że chrzest przyjmowano tu już ok. 880 r. (jeszcze w obrządku słowiańskim), co by czyniło z Wiślicy najstarsze znane w Polsce miejsce udzielania tego sakramentu. Najnowsze badania wykazały jednak, że kształt „misy” wynika ze źle przeprowadzonej eksploracji stanowiska archeologicznego. Koncepcja została więc obalona. Być może kiedyś zostanie wyjaśniona też tajemnica znajdującej się w zbiorach muzeum romańskiej płaskorzeźby tzw. wisielca. Jest to pochodząca prawdopodobnie z XII w. płyta nagrobna z wizerunkiem anonimowego mężczyzny, przyciągającego uwagę nienaturalnie wydłużoną szyją. To sugerowało, że zmarł on na skutek powieszenia. Trasa zwiedzania wiedzie dalej, do podziemi bazyliki mniejszej postawionej na miejscu dawnych świątyń romańskich – i to właśnie pozostałości tamtych budowli można tu oglądać. Oprócz podłogi z wizerunkami modlących się osób są tu pozostałości ornamentowanej posadzki z II kolegiaty datowane na wiek XIII. Ostatni etap trasy – przejście do sali w tzw. Domu Długosza – pozwala gościom przenieść się do XV w. Z tego stulecia pochodzi gotycka polichromia przedstawiająca zmartwychwstałego Chrystusa oraz kobiety z krzyżem, ale też postać klęczącego mężczyzny, prawdopodobnie samego kronikarza Jana Długosza. Współczesna technologia użyta w muzeum ułatwia uwolnienie wyobraźni. Wzrok przesuwający się po dawnych murach napotyka cyfrowe hologramy i wizualizacje 3D pokazujące, jak wyglądały niegdyś i jak zmieniały się na przestrzeni wieków tutejsze świątynie, a ruchome lunety z aplikacją VR pozwalają się poczuć jak osoba przemierzająca nawy kościołów i uliczki miejscowości setki lat temu. W Wiślicy odległa historia przeplata się z nowoczesnością. Wiślica – informacje praktyczne Dojazd Najlepiej autobusem do Buska-Zdroju, a dalej lokalnymi busami. Nocleg Pensjonat Bajkowy w Busku-Zdroju. Obok parku Zdrojowego. Od 260 zł/2 os. Villa Senso w Busku-Zdroju. Od 160 zł za 2 os. Warto wiedzieć Zwiedzanie wystawy możliwe jest tylko z przewodnikiem po wcześniejszej rezerwacji. Wstęp: 20 zł. Wiślica to ludnościowo najmniejsze miasto w Polsce – liczy sobie 503 mieszkańców. Status miasta odzyskała w 2018 r., po 148 latach. Muzeum Archeologiczne w Wiślicy wybrane Cudem Polski 2024 Przypomnijmy, że Muzeum Archeologiczne w Wiślicy został nagrodzony tytułem „Cudu Polski 2024” w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Łącznie o miano „nowego cudu” walczyły trzy miejsca z woj. świętokrzyskiego. Wśród nominowanych znalazły się także Porcelanowy Rynek w Ćmielowie oraz 100-letnia sosna pospolita w Wełeczu. Pełna lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024: Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. Źródło: National Geographic Traveler
Najbardziej zagadkowy słowiański artefakt. Jest dowód na jego autentyczność
Światowid ze Zbrucza od lat budzi kontrowersje wśród badaczy słowiańszczyzny. Najnowsze odkrycia, które towarzyszyły konserwacji rzeźby, rzucają nowe światło na jego autentyczność.
Spis treści: Okoliczności odkrycia idola Droga artefaktu do Krakowa Perła w muzealnych zbiorach Nowe badania i ostateczny dowód autentyczności? Mowa o mającym ponad 2,5 metra niezwykłym zabytku zwanym też Światowidem. Jego cztery ściany zdobią przedstawienia bóstw. Do odkrycia statuy doszło w rzece Zbrucz w 1848 roku, na ówczesnym pograniczu austriacko-rosyjskim, a obecnie – w Ukrainie. Okoliczności odkrycia idola „Po obu stronach Zbrucza krążyły zatem nieustannie czujne wojskowe patrole. I właśnie dwóch takich strażników pełniących służbę na zalesionym austriackim (czyli prawym) brzegu, w okolicach osady Husiatyń, wypatrzyło w nurcie rzeki coś niepokojącego. Nad falami Zbrucza unosiła się podskakująca głowa topielca w kapeluszu! Jeden z wartowników bez namysłu wskoczył do rzeki, w tym miejscu dość głębokiej, tylko po to, aby przekonać się, że widoczna z brzegu ludzka twarz należy do czterogłowego posągu…” – opisuje Jakub Kuza w książce „Genialnie zmyślone? Skarby, fałszerstwa, mistyfikacje”. Autor zastrzega, że jest też inna wersja odkrycia zabytku – mieli tego dokonać pastuszkowie. Posąg trafił w końcu do Mieczysława Potockiego, który mieszkał nieopodal. Rozpoznał w figurze słowiańskiego boga z X wieku i nazwał go Światowidem. „Wobec jego planów posadzenia pamiątki pogańskiej przeszłości na eksponowanym szańcu bogobojni włościanie mieli oświadczyć: Jeśli pan postawi jakiegoś Turka, to my go w kawałki rozbijemy” – przytacza historię Kuza. Droga artefaktu do Krakowa W 1850 roku Towarzystwo Naukowe Krakowskie szukało „pamiątek narodowych i zabytków” do planowanego muzeum starożytności. Informacja o odkryciu 2,5-metrowego, pieczołowicie zdobionego posągu, zelektryzowała muzealników. Chcieli go mieć! „Sam Światowid dotarł do miasta 12 maja, wzbudzając prawdziwą sensację. Widząc toczący się powoli wóz ze słowiańskim bożkiem, niektórzy z mieszkańców na wszelki wypadek zapalali w oknach gromnice, dewotki żegnały się dla ochrony przed „antychrystem” (tym bardziej, że powitaniu w Krakowie towarzyszyła gwałtowna, nieprzypadkowa przecież, burza), a jeszcze inni termin przybycia pamiątki narodowej historii w okresie wielkanocnym wiązali z zapowiedzią zmartwychwstania wolnej i niepodległej Polski” – pisze autor „Genialne zmyślone?”. Od prawie 170 lat historia idola nierozerwalnie związana jest już z Krakowem, który słynie ze swoim licznych muzeów. Obecnie znajduje się w tamtejszym Muzeum Archeologicznym. Perła w muzealnych zbiorach Światowida uznaje się za jeden z ważniejszych zabytków eksponowanych w stolicy Małopolski. Ze względu na swoją unikatowość jest bardzo frapujący dla badaczy pogańskiej historii Słowian z całej Europy. Budzi też fascynację rodzimowierców, czyli wyznawców wierzeń słowiańskich sprzed nastania chrześcijaństwa. „Zdarzały nam się na wystawie przypadki składania ofiar z jedzenia czy bicia pokłonów, ale większość lokalnych wyznawców ruchów neopogańskich wykorzystuje dla celów kultowych kopię rzeźby ustawioną w 1968 roku u podnóża Wawelu” – wspomina kustoszka Muzeum Archeologicznego w Krakowie, Anna Tyniec, cytowana w książce Kuzy. Nowe badania i ostateczny dowód autentyczności? Do dzisiaj w środowisku naukowym trwa dyskusja nad tym, czy artefakt ukazuje naprawdę słowiańskiego boga lub bogów. A może faktycznie jest wiekowy, ale nie jest związany ze Słowianami? Wskazywano na to, że powstał pod wpływem kultury nordyckiej, tureckiej, awarskiej, pieczyńskiej, chazarskiej, madziarskiej, celtyckiej czy dackiej. Inni mówili wprost: to XIX-wieczny falsyfikat. Duże nadzieje związane z rozwikłaniem niektórych zagadek posągu wiązano z projektem badawczym, realizowanym w 2022 roku w Muzeum Archeologicznym w Krakowie zatytułowanym „Patyna wieków – konserwacja posągu Światowida ze Zbrucza”. W trakcie dokonano ciekawych obserwacji dotyczących pigmentów, którymi pokryty był zabytek. Zabytek ten pokryto farbą kilkadziesiąt lat temu. Konserwatorzy usunęli ją. W konsekwencji archeologom i muzealnikom ukazały się interesujące detale. „Możemy z pewnością powiedzieć, że Światowid został kilka razy uderzony ciężkim i ostrym narzędziem od tyłu, w kapelusz, i przewrócił się na stronę frontową, co dokumentuje kolejne wygniecenie na nakryciu głowy. A to już pasuje do średniowiecznych źródeł, mówiących o obalaniu średniowiecznych posągów” – mówi Anna Tyniec w książce Kuzy. Dostrzeżono też zarysy niewidocznych wcześniej drobnych wyobrażeń – motywu solarnego oraz niedźwiadka (?) tratowanego przez konia, który zapewne uosabia jakieś bóstwo. Czy tez nieznane informacje potwierdzają, że Światowid faktycznie nim jest i że czczono go w IX wieku? „Przez niemal sto siedemdziesiąt pięć lat nikt nie był w stanie jednoznacznie dowieść fałszywości pogańskiego posągu. Jest to dla mnie jednym z najsilniejszych argumentów za jego autentycznością. Tego rodzaju mistyfikacje upadają zdecydowanie szybciej, zwłaszcza przy tak gigantycznym naukowym zainteresowaniu” – podsumuje Jakub Kuza. Ten tekst oparty jest na rozdziale książki autorstwa Jakuba Kuzy „Genialnie zmyślone? Skarby, fałszerstwa, mistyfikacje”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak.
Ten jeden budynek podzielił Francję! Niezwykła historia Centrum Pompidou
Centrum Pompidou to ikona nowoczesnej architektury, która najpierw podzieliła Francuzów, a dziś przechodzi największy remont w swojej historii. Budynek ma pozostać wierny pierwotnej wizji, ale zyska nowe funkcjonalności.
Spis treści: Co skrywa 10 poziomów Centrum Pompidou? Zaskakujące liczby Centrum imienia prezydenta Francji Nowatorska konstrukcja inside-out Budynek, który odmienił stolicę Francji Paryżanie a Centrum Pompidou – od miłości do nienawiści Centrum Pompidou przygotowuje się do kontrowersyjnej przebudowy Znajdujące się w sercu Paryża odważne i architektonicznie radykalne Centrum Pompidou było przez wielu wyśmiewane od chwili, gdy po raz pierwszy zaprezentowano jego projekt. – Naszą ideą było muzeum, które wzbudzałoby ciekawość, a nie onieśmielało ludzi. Jego celem było otworzenie kultury dla wszystkich – mówił kilka lat temu Renzo Piano, architekt i jeden ze współautorów projektu. Do dziś ten gmach w stolicy Francji wyznacza kierunek projektowania miejsc użyteczności publicznej. Każdy, kto odwiedza Paryż na weekend lub stara się spędzić w tym mieście więcej czasu, powinien dodać Centrum Pompidou do swojej listy do zobaczenia. Co skrywa 10 poziomów Centrum Pompidou? Zaskakujące liczby Centrum Pompidou znajduje się w 4. dzielnicy Paryża, czyli znanego z ducha bohemy Le Marais – w samym sercu miasta, tuż obok późnogotyckiego kościoła i klasztoru Saint-Merri. Budynek ma długość 166, szerokość 60 i wysokość 42 metrów. Rozciąga się na 10 poziomach, z których każdy ma powierzchnię 7,5 tys. m2. Aż 12 tys. m2 przeznaczono na kolekcję paryskiego Muzeum Sztuki Współczesnej (Musée National d’Art Moderne). Niespełna 6 tys. m2 przeznaczono na dodatkowe wystawy czasowe. Są tu również dwa pomieszczenia projekcyjne, teatr dla 384 widzów i sala konferencyjna z 158 miejscami. Powiązana z Centrum publiczna biblioteka Bibliothèque Publique d’Information ma powierzchnię niebagatelnych 10 tys. m2 i jest w stanie pomieścić ponad 2 tys. czytelników w jednym czasie. Nowoczesna bryła i kulturotwórczy charakter budynku zmieniły otoczenie, sprawiając, że 4. dzielnica Paryża stała się prawdziwą mekką dla wielbicieli sztuki współczesnej. Nie zawsze tak jednak było. Centrum imienia prezydenta Francji W zasadzie każdy prezydent Francji ma ambicję, aby pozostawić pod sobie jaką architektoniczną pamiątkę na planie Paryża. Nie inaczej było z Centrum Pompidou. Historia tego gmachu zaczęła się od prestiżowego konkursu zainicjowanego w 1971 roku przez Georgesa Pompidou, prezydenta w latach 1969–1974. Na czele jury stanął Jean Prouvé, metaloplastyk i architekt samouk, a w skład komisji weszli tacy wybitni architekci, jak Philip Johnson i Oscar Niemeyer. Projekt Renzo Piano i Richarda Rogersa został wybrany spośród 681 zgłoszeń konkursowych. – Nie sądziliśmy, że wygramy, wzięliśmy udział w konkursie dla przyjemności. Nigdy nie planowaliśmy stworzyć rewolucyjnego budynku. Naszym pomysłem było muzeum, które wzbudzałoby ciekawość, a nie przerażało ludzi, i które otworzyłoby kulturę dla wszystkich – wspominał w rozmowie z BBC włoski architekt Renzo Piano. Nowatorska konstrukcja inside-out Przekonanie architektów, że tworzą projekt dla zabawy, nie dla wygranej w konkursie, sprawiło, że mogli sobie pozwolić na więcej śmiałości, a nawet ekstrawagancji. Stąd nietypowa bryła budynku. Elementy konstrukcyjne, w tym rury i wszystko to, co zazwyczaj próbuje się ukryć, zostały wypchnięte na zewnątrz budynku i do dziś stanowią o charakterystycznej i poniekąd futurystycznej formie Centrum. Takie rozwiązanie pozwoliło zmaksymalizować wewnętrzne, otwarte przestrzenie i sprawiło, że nowatorską konstrukcję ogłoszono pierwszym na świecie budynkiem „inside-out”. Egzoszkielet z rur i przewodów przypominających peryskopy został zabawnie oznaczony kolorami: niebieskim dla klimatyzacji, żółtym dla elektryczności, zielonym dla wody, czerwonym dla ruchu pieszego. Odwiedzający poruszali się po ruchomych schodach, obudowanych przezroczystymi rurami zapewniającymi panoramiczne widoki. Schody zaś zostały zaprojektowane tak, aby ułatwić połączenie muzeum z miastem. Przejrzystość, dostępność i przylegający plac Pompidou współgrały z nowymi pomysłami na demokratyzację kultury. Teatr uliczny i koncerty w przestrzeni publicznej zyskiwały wówczas na popularności. Na miejsce budowy wybrano Plateau Beaubourg, wówczas ogromny u niezagospodarowany parking. Już wcześniej, miała tam powstać nowa siedziba Musée Nationale d’Art Moderne, mieszczącego się wcześniej w Palais de Tokyo w 16. burżuazyjnej dzielnicy Paryża. Budynek, który odmienił stolicę Francji Podobnie jak osiem dekad wcześnie Wieża Eiffela, tak teraz zwycięski projekt Centrum Pompidou wywoła niemałą konsternację, a chwilami nawet wściekłość wśród mieszkańców miasta. Przybyli na konferencję prasową dziennikarze, a także ludzie sztuki i kultury wyśmiali architektów. Padał szczególnie ciężko brzmiący zarzut w stolicy Francji: dlaczego niszczy się historyczne centrum Paryża? Centrum Pompidou pewnie nie miałoby tak rewolucyjnego charakteru, gdyby nie ówczesny klimat społeczno-polityczny panujący we Francji. Wciąż pamiętano wydarzenia maja 1968 roku, kiedy to na ulice miasta wyszli studenci, a następnie przedstawiciele innych grup społecznych. W powietrzu czuć było zmianę pokoleniową, które następowała w społeczeństwie francuskim. Nie bez znaczenia dla nowatorskiego projektu gmachu była inspiracja, która przychodziła z Londynu. Tamtejsza ultrapopowa architektura eksperymentalnego kolektywu architektonicznego Archigram oddziaływała na wyobraźnię twórców w całej Europie Zachodniej. Francja straciła reputację wiodącego na świecie centrum sztuki awangardowej, a Paryż bardzo potrzebował takiego nietypowego muzeum. – Moim gorącym pragnieniem jest, aby Paryż miał centrum kultury podobne do tych, które powstają w Stanach Zjednoczonych. Będzie to zarówno muzeum, jak i centrum kreacji, w którym sztuki wizualne będą mieszać się z muzyką, filmem, książkami i badaniami audiowizualnymi – mówił w 1972 roku prezydent Georges Pompidou w wywiadzie z dziennikiem „Le Monde”. Paryżanie a Centrum Pompidou – od miłości do nienawiści Początkowo Centre Pompidou porównywano do statku kosmicznego. Pierwsze reakcje były skrajnie negatywne. Drwiono z projektu i nazywano go rafinerią ropy naftowej. Również francuska prasa początkowo krytykowała budynek. „Paryż ma własnego potwora, tak jak ten w Loch Ness” – szydzili dziennikarze „Le Figaro”. Centrum Pompidou otwarto 31 stycznia 1977 roku. Paryżanie szybko zaczęli doceniać muzeum. Dziś to jedno z najczęściej odwiedzanych instytucji publicznych w Paryżu, które pod względem liczby odwiedzających wyprzedzają tylko liczące już ponad 230 lat Muzeum w Luwrze i Musée d’Orsay. Centrum Pompidou przygotowuje się do kontrowersyjnej przebudowy Centrum Pompidou zostanie całkowicie zamknięte dla zwiedzających od 22 września 2025 roku. Powodem jest kompleksowa renowacja budynku, która potrwa aż do 2030 roku. Koszt prac szacowany jest na 358 milionów euro, co czyni ten projekt największym remontem w historii instytucji. Renowacja obejmie m.in. usunięcie azbestu z elewacji, wymianę okien i wind, modernizację systemów wentylacyjnych oraz dostosowanie obiektu do współczesnych norm bezpieczeństwa i dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Planowane jest także zwiększenie efektywności energetycznej budynku. Za projekt odpowiadają architekci Nicolas Moreau i Hiroko Kusunoki we współpracy z Fridą Escobedo. Ich celem jest przywrócenie pierwotnej wizji otwartości i przejrzystości budynku. W ramach prac powstaną nowe przestrzenie wystawiennicze, dwie sale kinowe, restauracja oraz taras widokowy na dachu z panoramą zachodniego Paryża. Podczas zamknięcia działalność Centrum Pompidou będzie kontynuowana w ramach programu „Constellation”, który zakłada prezentację zbiorów w innych instytucjach kulturalnych we Francji i za granicą. Źródło: National Geographic Polska Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”. Lauretka nagrody Popularyzator Nauki 2024.
Zamiast tabletek – obrazy i dzieła sztuki. Czy to terapia przyszłości?
Obcowanie ze sztuką – nawet w szpitalnym pokoju – może poprawiać nasze samopoczucie. Badacze z pięciu krajów przedstawili twarde dane potwierdzające wpływ dzieł sztuki na zdrowie psychiczne. Sprawdź, jaki jest tego mechanizm.
Spis treści: Największe badania nad wpływem sztuki na well-being Sztuka pomaga nie tylko w muzeum Co dokładnie sprawia, że czujemy się lepiej? Muzea na całym świecie cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem. Do niektórych najlepiej kupić bilet nawet wiele dni przed planowaną wizytą. Tak jest na przykład ze słynnym francuskim Luwrem. Motywacje do zwiedzania tych placówek są różne. Ale rzadko usłyszymy: idę do muzeum, by się lepiej poczuć. Tymczasem okazuje się, że podziwianie dzieł sztuki faktycznie polepsza samopoczucie. Największe badania nad wpływem sztuki na well-being Eksperci z instytutów w Wiedniu, Dublinie, Berlinie, Cambridge i Nijmegen przedstawili właśnie na łamach „The Journal of Positive Psychology” wyniki pierwszego tak kompleksowego badania, które dotyczy wpływu sztuki na zdrowie psychiczne ludzi. To największe dotychczas wykonane badanie tego typu. Dotychczasowe wyniki były rozproszone i niespójne. Teraz naukowcy zidentyfikowali korzyści płynące z uczestnictwa w działaniach związanych z oglądaniem sztuki. Sztuka pomaga nie tylko w muzeum W ramach najnowszej analizy wzięto pod uwagę dane płynące z 38 badań z udziałem w sumie 6805 uczestników. Naukowcy chcieli ustalić nie tylko, czy oglądanie sztuki poprawia samopoczucie, ale także kiedy, w jakich warunkach i poprzez jakie procesy psychologiczne. Okazało się, że już samo zwykłe oglądanie sztuki wizualnej, odwiedzanie muzeum (w towarzystwie przewodnika lub samemu) albo posiadanie sztuki w pokoju szpitalnym może poprawić samopoczucie. Ten efekt wzmacnia jednak jakiś rodzaj zaangażowania w przeżywanie sztuki. – Ludzie często myślą o sztuce jako o luksusie. Jednak nasze odkrycia sugerują, że udział w oglądaniu działań artystycznych – czy to w ramach hobby, czy poprzez ukierunkowaną interwencję – może znacząco wspierać dobre samopoczucie – powiedziała MacKenzie Trupp, główna autorka i badaczka z Uniwersytetu Wiedeńskiego i Radboud UMC, Donders Institute. W jej ocenie nowe ustalenie otwierają ekscytujące możliwości integracji sztuki ze strategiami zdrowia publicznego. Podczas gdy wcześniejsze badania wskazywały na korzyści, takie jak poprawa nastroju lub redukcja stresu, w tej dziedzinie brakowało syntezy i sprecyzowania wniosków. Co dokładnie sprawia, że czujemy się lepiej? Naukowcy wyróżnili pięć mechanizmów psychologicznych, które mogą wyjaśnić korzystny wpływ sztuki na dobrostan: mechanizmy afektywne – regulacja emocji, doświadczanie przyjemności przez reakcje estetyczne; mechanizmy poznawcze – uwaga, pamięć, ciekawość i refleksja; mechanizmy społeczne – wspólne doświadczenie sztuki wzmacnia więzi i redukuje samotność; mechanizmy autotransformacyjne – osobista refleksja, poczucie sensu i tożsamości; mechanizmy budowania odporności – pomoc w radzeniu sobie z emocjami w trudnych sytuacjach. Badacze uważają, że sztuka powinna być integrowana z polityką zdrowia publicznego. Może być wykorzystywana zarówno jako codzienna praktyka (np. hobby), jak i narzędzie terapeutyczne. Źródło: The Journal of Positive Psychology Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Podziemna rotunda i współczesna agora. Tak rośnie nowe muzeum w Poznaniu
Nowa siedziba Muzeum Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu ma szansę stać się jednym z najważniejszych punktów na mapie nie tylko miasta, ale i całego województwa.
Spis treści: Nowe muzeum w Poznaniu Muzeum inspirowane wartościami U stóp Wzgórza Świętego Wojciecha w Poznaniu powstaje nowoczesny kompleks muzealny z podziemną rotundą, kopułą ze świetlikiem i miejskim placem będącym współczesną agorą. To nie tylko miejsce pamięci i refleksji, ale także przestrzeń spotkań i budowania wspólnoty. Nowe muzeum w Poznaniu Sercem nowego Muzeum Powstania Wielkopolskiego będzie wspomniana podziemna rotunda. To przestrzeń stałej wystawy, której konstrukcja właśnie nabiera kształtów. Prace koncentrują się na wykonaniu centralnej części muzeum, czyli kolistego wnętrza zwieńczonego kopułą z umieszczonym w jej zworniku świetlikiem. Będzie on widoczny na powierzchni, w środku miejskiego placu, który stanie się centrum nowego układu urbanistycznego. Plac, inspirowany ideą greckiej agory, otoczą cztery muzealne pawilony. Ich rozczłonkowana forma nawiązuje do historycznego charakteru miejsca, nie konkurując z dominującym nad wzgórzem kościołem św. Wojciecha. Przeciwnie, świątynia ma być naturalnym punktem odniesienia i częścią przestrzeni muzealnej. Sam plac stanie się miejscem debat, wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych, tworząc przestrzeń do wymiany myśli, emocji, doświadczeń. W czasach rosnącej polaryzacji społecznej i chaosu informacyjnego ma pełnić funkcję współczesnej agory, a więc przestrzeni porozumienia. Muzeum inspirowane wartościami Zaprojektowany układ podkreśla wartości, które przyświecały powstańcom. To współpraca, wspólnota i zaangażowanie. Architekci chcą, by muzeum nie tylko opowiadało historię, ale też umożliwiało współczesnym mieszkańcom Poznania i Wielkopolski spotkania „twarzą w twarz”, z dala od wirtualnego szumu. – Historia Powstania Wielkopolskiego przypomina nam o wartości wspólnoty. Źródłem jego sukcesu było silne poczucie przynależności Wielkopolan do polskiej społeczności, u podstaw którego leżała współpraca, integracja i systematyczne budowanie więzi. Te same wartości były punktem wyjścia dla koncepcji muzeum, w którego centrum jest miejski plac, przestrzeń publicznej debaty pogłębiającej społeczne relacje – tłumaczy architektka Małgorzata Dembowska. Budowa muzeum rozpoczęła się na przełomie 2023 i 2024 roku. Obecnie trwają prace przy kondygnacjach podziemnych, które pomieszczą m.in. wystawę główną o powierzchni niemal 3000 m kw. W kolejnych etapach powstaną także audytorium, biblioteka oraz sale warsztatowe, a całość połączy otwarta przestrzeń publiczna. Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu i trwało do lutego 1919 roku. Było zbrojnym wystąpieniem Polaków przeciwko niemieckim władzom, którego celem było przyłączenie Wielkopolski do odradzającej się Polski. Powstanie zakończyło się sukcesem. Zdobyty teren uznano za część państwa polskiego, co potwierdził traktat wersalski. Warto podkreślić, że to jedno z nielicznych zwycięskich powstań w historii Polski. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
To wyjątkowe miejsce na mapie Polski. Spotkasz tu prawdziwego Bumblebee
Fabryka Robotów w Mosznej została okrzyknięta jednym z „Cudów Polski 2024”. I trudno się temu dziwić – to jedyne miejsce w kraju, gdzie Bumblebee stoi obok Predatora i Wall-E.
W tym artykule: Cuda z metalu Fabryka Robotów Moszna – informacje praktyczne Jeden z cudów Polski 2024 Stoję przy potężnym robocie i przecieram oczy ze zdumienia. To najprawdziwszy Bumblebee, bohater szóstej części kultowej serii Transformers. W filmie z 2018 r. B-127, uciekając z Cybertronu, trafia do Kalifornii. Ja spotykam się z nim na… Opolszczyźnie. Jest dokładnie taki jak w filmie. Porusza żółtym korpusem i ramionami, świecą się jego niebieskie oczy. Za chwilę ruszy do walki. – Ten filmowy wykonany był z chevroleta camaro, a ten tutaj z części kilkunastu samochodów, w tym również z rodzimego malucha, czyli fiata 126p – tłumaczy mi gospodarz Sebastian Kucharski. Bumblebee z Mosznej mierzy 3 m wysokości i waży 630 kg. Czuję się przy nim jak mikrus. Wykonanie go zajęło 760 godz. Cuda z metalu Jestem w Fabryce Robotów, w świecie niezwykłych postaci wykonanych z metalu. Większość z nich znam z wielkiego ekranu, są jednak i takie, których nie widzieliśmy nigdzie indziej. Pozdrawiają mnie: masywny Predator, wesołe Minionki, przerażający Obcy i przyjazny Wall-E. Podziwiam pieczołowicie odtworzone myśliwce Imperium i machinę kroczącą z Gwiezdnych wojen. Przyglądam się kolejnym lśniącym postaciom z metalu i nie mogę uwierzyć, że za wszystkim kryje się tylko jedna osoba. Wspomniany już Sebastian Kucharski. To on w 2012 r. stworzył pierwszą rzeźbę robota, a potem całą niezwykłą kolekcję. Dziś Fabryka Robotów jest już obowiązkowym punktem wizyt miłośników filmów science fiction, konstruktorów i marzycieli. – Tak naprawdę wszystko zaczęło się dawno temu od miecza, który wykonałem z prostownika – tłumaczy artysta. – Potem, po wielu latach, chciałem zrobić coś dla dzieci. Dalej poszło już z górki. Powstawały następne figury, kolekcja rosła i wzbogacała się o kolejnych bohaterów. Zatrzymujemy się przy stoliku w stylu Alien ze szklanym blatem i nogą, którą jest… przerażająca figura Obcego. Pan Sebastian swoje konstrukcje tworzy ze zużytych części i podzespołów samochodowych. Jego dzieła to tzw. scrap sculptures, czyli rzeźby ze złomu. – Minionki wykonałem z przeciętej gaśnicy – opowiada. – Wall-E z czołgu zabawki, a muchę – z telefonu komórkowego. Ta ostatnia to najmniejszy robot, jaki powstał w Fabryce Robotów. Nazywa się Samsungbot – SGH-U700 i mierzy 7 cm. Mimo mikrorozmiarów potrafi się przemieszczać i wydawać dźwięki. – Największy robot ma 3,9 m wysokości – mówi z dumą artysta. – Drugi to liczący 3,5 m Optimus. Do ich produkcji potrzebna była prawie tona surowca. Ukończenie tych największych to długa praca. Cały proces zajmuje zwykle od 500 do 800 godz. Zaczyna się od rozbiórki złomu i odrdzewiania, przez szlifowanie, cięcie, formowanie, spawanie i wreszcie malowanie. Aż trudno uwierzyć, że artysta wykorzystuje jedynie standardowe narzędzia: młotki, piły, szlifierki i spawarki. Przede mną wyrasta Robot Trzmiel. Ma srebrno-żółte cielsko, a jego oczy świecą niebieskim światłem. Metalowy kolos ma 2,75 m wysokości i waży prawie pół tony. Jego budowa trwała 10 miesięcy. – To mój ulubiony robot – mówi pan Stanisław. Mnie też on się najbardziej podoba, być może dlatego, że dobrze patrzy mu z oczu. Wpatruję się w jego wnętrzności – dziesiątki śrub, przewodów, katalizatorów, rur wydechowych, tłoków, wałów, resorów i przekładni – i zachwycam się pomysłowością i precyzją wykonania. Nie mam wątpliwości, że za tymi wszystkimi dziełami kryje się coś bezcennego – prawdziwa, nieskrępowana pasja. – No i miłość do filmów – dodaje twórca. – Niektóre z nich oglądałem setki razy i potem do budowy nie potrzebowałem nawet sporządzać planów. Tworzyłem je z pamięci, dodając coś od siebie. Już na zewnątrz wciągam głęboko powietrze. Niełatwo jest wrócić ze świata bajek do tego naszego. Nawet jeśli tuż obok wznosi się wspaniała bryła zamku w Mosznej. Fabryka Robotów Moszna – informacje praktyczne Dojazd Muzeum mieści się przy ul. Zamkowej 2 we wsi Moszna na Opolszczyźnie. Najwygodniej jest dojechać z Opola drogą nr 414. Zajmie to ok. 30 min. Nocleg i jedzenie Najlepiej zatrzymać się w jednej z 49 komnat pobliskiego zamku Moszna. Nocleg dla 2 os.: od ok. 480 zł (ze śniadaniem). Zamkowa restauracja serwuje regionalne specjały: np.: żur śląski (28 zł) czy opolską roladę z udźca wołowego (59 zł). Zwiedzanie Fabrykę można zwiedzać indywidualnie od wtorku do niedzieli (lipiec–sierpień) i w niedzielę (wrzesień–czerwiec). W tygodniu konieczna jest rezerwacja (Sebastian Kucharski, nr tel. 515 953 394). Bilety wstępu kosztują 29 zł (dla dorosłych) i 25 zł (dla dzieci). Dzieci do lat 3 – wstęp wolny. Jeden z cudów Polski 2024 Przypomnijmy, że Fabryka Robotów w Mosznej został nagrodzony tytułem „Cudu Polski 2024” w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Łącznie o miano „nowego cudu” walczyły trzy miejsca z woj. opolskiego. Wśród nominowanych znalazła się także Kraina Jezior Turawskich oraz Muzeum Ceramiki „Tułowice poKolei” w Tułowicach. Pełna lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024: Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. Źródło: National Geographic Traveler Polska