National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-02T09:57:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Pochowano ich z maskami na twarzach. Po raz pierwszy zobaczyliśmy, jak wyglądali zmumifikowani Kolumbijczycy
items: Inkowie złożyli nastolatkę w ofierze. Naukowcy zrekonstruowali jej wygląd
items: Egipt nie był pierwszy. Najstarsze mumie świata to wynalazek z Azji
items: Zagadka doskonale zachowanej mumii księdza rozwiązana. Wiemy, czym ją wypełniono
items: Tajemnica egipskiej mumii. Naukowcy stworzyli niesamowitą rekonstrukcję twarzy kobiety
items: Wielka pomyłka archeologiczna. Ta mumia okazała się kobietą bez głowy
items: Eksperci powąchali starożytne mumie. Pierwsze takie badanie
items: Rosalia Lombardo jest nazywana najpiękniejszą mumią świata. Podobno zwłoki dziewczynki wykazują oznaki życia
items: Igły cieńsze niż w dzisiejszych studiach tatuażu. Polka badała mumie sprzed 800 lat
items: Złote języki i paznokcie w grobowcach. Tych ludzi pochowano niczym królów
items: Mumia jak z horroru. Naukowcy odkryli, że Egipcjanka sprzed 3,5 tys. lat mogła umrzeć w męczarniach
items: Czy starożytni Egipcjanie leczyli nowotwory mózgu? Badania dwóch czaszek wskazują, że przynajmniej próbowali
items: Chińskie groby na prekolumbijskim stanowisku archeologicznym w Peru. Skąd się tam wzięli Azjaci?
items: Żył w czasach Tutanchamona. W Egipcie otwarto grobowiec dostojnika służącego potężnemu bogowi
items: Archeolodzy w Irlandii Północnej odnaleźli szczątki zmumifikowane w bagnie. Pochodzą sprzed 2500 lat
items: Starożytne „ogniste mumie” czeka zniszczenie? Los zabytków z Filipin pod znakiem zapytania
items: Ta mumia została odkryta sto lat temu. Dopiero teraz okazało się, że kryje coś niespotykanego
items: Doskonale zachowane mumie z Kotliny Kaszgarskiej. Kim byli zmarli? To zaskoczenie nawet dla naukowców
items: Pierwszy polski egiptolog. Nie zostałby nim, gdyby nie chorował na gruźlicę
items: Kilkadziesiąt pochówków z maskami i drewniane berła. Spektakularne odkrycie sprzed tysiąca lat w Peru
items: Jak powstał mit o satyrach? Zaskakujące odkrycie w Iranie
items: Zagadkowa egipska mumia eksponowana w Poznaniu. Chłopiec zmarł w wieku ośmiu lat
items: Na szczytach andyjskich wulkanów odkryto zmumifikowane gryzonie. Nie wiadomo, co tam robiły
items: Mumifikacja z importu. Większość składników do balsamowania organów Egipcjanki pochodziło spoza kraju
items: Odtworzono wygląd ofiary zabójstwa sprzed 700 lat. Naukowcom pomógł w tym sam morderca

Pochowano ich z maskami na twarzach. Po raz pierwszy zobaczyliśmy, jak wyglądali zmumifikowani Kolumbijczycy
type: item
date: 2025-10-02T09:56:32.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: kolumbia
subject: mumia
description: Naukowcy odtworzyli wizerunki czterech zmumifikowanych osób z kolumbijskiej części Andów. Ludzie ci żyli między XIII a XVIII wiekiem.
encoded: Nakładanie masek na twarze zmarłych było rzadką praktyką poza starożytnym Egiptem. Znane są tylko nieliczne przypadki, m.in. w niektórych częściach Ameryki Południowej, greckich Mykenach czy w kulturze Majów, gdzie w ramach rytuałów pogrzebowych zakładano zmarłym specjalne maski zakrywające głowy. Jednym z takich miejsc są także kolumbijskie Andy, gdzie archeolodzy przed laty odnaleźli cztery mumie pochowane właśnie w nietypowych maskach. Zamaskowane mumie z Kolumbii Są to jedyne tego rodzaju mumie odkryte w tej części kontynentu. Należały do ok. 6–7-letniego dziecka, 60-letniej kobiety oraz dwóch młodych dorosłych mężczyzn. Wszyscy mieli na twarzach maski wykonane z żywicy, gliny, wosku i kukurydzy. Artefakty były uszkodzone – brakowało im nosa i fragmentów u podstawy – natomiast zachowały się ozdobne koraliki znajdujące się w miejscu oczu. Osoby te pochodziły z populacji prekolumbijskich zamieszkujących Kordyliery Wschodnie. Datowanie radiowęglowe wykazało, że żyły one między 1216 a 1797 rokiem. Niestety, w przeszłości doszło do grabieży ich grobów, dlatego niewiele wiadomo o tożsamości zmumifikowanych osób. Teraz, po raz pierwszy, naukowcy postanowili „zdjąć” im maski i ujawnić prawdziwe twarze tych czterech osób, aby zobaczyć, jak mogły wyglądać za życia. W tym celu zespół Face Lab z Liverpool John Moores University przygotował cyfrowe rekonstrukcje ich wizerunków. – Projekt ten bada niezwykłą praktykę pogrzebową polegającą na łączeniu masek z twarzami zmarłych, praktykowaną przez wiele ludów prekolumbijskich Ameryki Południowej. Wykonywali oni maski dla swoich zmarłych z taką precyzją, że zmumifikowane ciała wyglądały jak żywe – napisali badacze w swoim oświadczeniu. Naukowcy zrekonstruowali twarze czterech mumii Zespół przeprowadził analizę twarzy wszystkich mumii, opierając się na standardach anatomicznych, a także szczegółowo przebadał resztki masek, które miały wiernie odwzorować rysy zmarłych. Czaszki z maskami poddano następnie tomografii komputerowej, wy…

mumie-kolumbia-692e712.jpg
width: 835
height: 500

Inkowie złożyli nastolatkę w ofierze. Naukowcy zrekonstruowali jej wygląd
type: item
date: 2025-09-30T09:14:00.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: dzieci
subject: mumia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: peru
subject: religie
subject: wierzenia
subject: Wolny czas
description: Zagadkowy rytuał Inków i twarz sprzed wieków. Naukowcy zrekonstruowali wygląd nastoletniej dziewczyny, która została złożona w ofierze ponad 500 lat temu. Niemal żywa twarz dziewczyny odsłania tajemnice jednego z najbardziej poruszających rytuałów prekolumbijskiej cywilizacji.
encoded: Spis treści: Kim była Dama z Ampato? Niezwykła historia inkaskiej mumii dziewczynki Rekonstrukcja twarzy Damy z Ampato: Nowe spojrzenie na inkaską ofiarę z dzieci Rytuał capacocha: Dlaczego Inkowie składali dzieci w ofierze na szczytach gór? Halucynogeny i symboliczne dary: Jak przygotowywano dzieci do rytuału capacocha? Hologramy i VR na wystawie: Wirtualna podróż szlakiem inkaskiego rytuału capacocha Choć od jej śmierci minęło ponad pięć wieków, dzięki współczesnej technologii możemy dziś spojrzeć w oczy jednej z najbardziej znanych ofiar inkaskiego rytuału capacocha. Nastolatka, znaleziona wysoko w Andach, była częścią religijnego obrzędu, który wymagał złożenia dzieci w ofierze bogom. Jej doskonale zachowane ciało, wydobyte z wiecznie zamarzniętej ziemi, pozwoliło badaczom nie tylko ustalić przyczynę śmierci, ale też odtworzyć jej wygląd z niezwykłą dokładnością. Kim była Dama z Ampato? Niezwykła historia inkaskiej mumii dziewczynki Był 1995 rok. Amerykański archeolog i antropolog Johan Reinhard wyruszył w góry w okolicach Arequipy na południu Peru. Razem z peruwiańskim przewodnikiem Miguelem Zarate wdrapali się na górę Ampato, która ma ponad 6 tys. m n.p.m. Liczyli na ciekawe znaleziska, bo pobliski czynny wulkan doprowadził do topnienia czapy lodowców. Tuż pod samym szczytem badacze dostrzegli niewielkie brązowe zawiniątko, przypominające worek z tkaniny. Okazało się, że był to szczelnie zawinięty płaszcz, który skrywał doskonale zachowaną zamarzniętą mumię dziewczynki. Jej grobowiec znajdował pierwotnie kilkaset metrów wyżej. Uległ on zniszczeniu, a zawartość usunęła się wzdłuż zbocza. Dama z Ampato miała na sobie suknię, szal i ozdobny pas oraz skórzane mokasyny. Na ramionach ofiary znajdowały się dwie szpile, które spinały szatę. Tuż obok mumii były też trzy figurki wykonane ze złota i potłuczone fragmenty naczyń. Znalezisko szybko stało się sensacją. Dziewczynkę nazwano Damą z Ampato lub po prostu Juanitą. Od kilku dekad jej szczątki są przechowywane w spe…

inkaska-nastolatka-1a794ac.jpg
width: 1350
height: 900

Egipt nie był pierwszy. Najstarsze mumie świata to wynalazek z Azji
type: item
date: 2025-09-17T11:05:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: azja
subject: chiny
subject: mumia
subject: pradzieje
subject: śmierć
description: Ludzie zaczęli mumifikować swoich zmarłych już ponad 10 tysięcy lat temu. Dowody na taką praktykę pochodzą z kilku azjatyckich krajów, w tym Chin, Japonii czy Filipin. Proces mumifikacji był zdecydowanie inny niż w starożytnym Egipcie. Dla nas może być szokujący.
encoded: Ta informacja może być sporym zaskoczeniem. Za „ojczyznę” mumifikacji w powszechnym przekonaniu uważa się cywilizację egipską. Tam pierwsze mumie składano do grobów już ponad 5 tys. lat temu. Okazuje się jednak, że znajomość mumifikacji nad Nilem pojawiła się zdecydowanie później niż w Azji. Dowody na to zebrał zespół pod kierunkiem dr Hsiao-chun Hung, badaczki z Australijskiego Uniwersytetu Narodowego. Wnioski opublikowano na łamach czasopisma „PNAS”. Najstarsze mumie były… wędzone Najstarsze na świecie, azjatyckie mumie przygotowywano w bardzo specyficzny sposób. Zajmowały się tym pradziejowe społeczności łowców-zbieraczy w Chinach i Azji Południowo-Wschodniej. Najpierw ściśle obwiązywano i ściskano ciała zmarłych. Następnie były zawieszane nad ogniem na dłuższy czas. – Ten rodzaj suszenia dymem jest jak dotąd najstarszą znaną metodą celowego konserwowania zwłok, jaką odnotowano na całym świecie – powiedział współautor publikacji, prof. Peter Bellwood. Zwrócił uwagę na to, że technika ta różni się od metod stosowanych w klimacie suchym, a więc w Egipcie czy w Andach, gdzie ciała mogły wysychać w sposób naturalny, chociaż zaawansowana mumifikacja w Egipcie wymagała też m.in. wyjmowania organów. Nie byłoby to możliwe w Azji Południowo-Wschodniej, biorąc pod uwagę wilgotny klimat monsunowy. Dziś szkielety, kiedyś mumie Mumie sprzed ponad 10 tys. lat nie zachowały się do naszych czasów w takim stanie, jak zwłoki egipskich faraonów. Dziś badacze odkrywają jedynie szkielety. Ale z badań laboratoryjnych 54 szczątków z 11 stanowisk archeologicznych wynika, że były poddane nietypowemu działaniu. Na to, że zastosowano rodzaj „wędzenia” wskazują następujące dowody: nienaturalnie ściśnięcie ciał i ich skurczona pozycja; brak pustych przestrzeni między kończynami a tułowiem, co sugeruje, że w momencie pochówku wokół szkieletów nie pozostały żadne tkanki miękkie poza wysuszoną skórą; ślady ognia i dymu na kościach, co wskazuje na kontrolowane działanie ciepła, a nie całkowitą k…

shutterstock737040127-62cab71.jpg
width: 4500
height: 2463

Zagadka doskonale zachowanej mumii księdza rozwiązana. Wiemy, czym ją wypełniono
type: item
date: 2025-05-05T09:44:50.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: austria
subject: grobowce
subject: mumia
description: Drewniane wióry, fragmenty gałęzi, a także tkaniny wykonane z lnu i konopi wypełniały brzuch i miednicę mumii sprzed blisko 300 lat. Odkryto ją w krypcie kościoła St Thomas am Blasenstein w Austrii.
encoded: Spis treści: Odkrycie w krypcie austriackiego kościoła Nieznana wcześniej metoda mumifikacji Nowoczesne metody badawcze i precyzyjne analizy Gdy słyszymy słowo „mumia”, z reguły stają nam przed oczami doskonale zachowane zasuszone ciała egipskich faraonów. Jednak sztuka mumifikacji znana była na całym świecie i to w różnych epokach. Również z Europy znane są zmumifikowane szczątki ludzkie, chociaż ta praktyka nie była zbyt powszechna. Odkrycie w krypcie austriackiego kościoła Międzynarodowy zespół badaczy, w którym znalazł się również Polak, prof. Oskar Nowak z Instytutu Biologii i Ewolucji Człowieka na UAM w Poznaniu, wziął na warsztat zagadkowe szczątki odkryte w krypcie kościoła St Thomas am Blasenstein w Austrii. Ustalono, że był to wikariusz parafii Franz Xaver Sidler von Roseneg, który zmarł w 1746 roku. Przyczyną śmierci były zapewne powikłania związane z gruźlicą. Szczątki zachowały się bardzo dobrze. Nieznana wcześniej metoda mumifikacji – Nasze dochodzenie wykazało, że doskonały stan zachowania wynikał z nietypowego rodzaju balsamowania. Osiągnięto go poprzez wypchanie brzucha przez kanał odbytniczy wiórami drzewnymi, gałązkami i tkaninami. W celu osuszenia [ciała – przyp. red.] dodano chlorek cynku – opowiada dr Andreas Nerlich, patolog z Ludwig-Maximilians-Universität i pierwszy autor artykułu na temat mumii, który opublikowano w czasopiśmie naukowym „Frontiers in Medicine”. Wszystko wskazuje na to, że niezwykła mieszanka umieszczona w trzewiach zmarłego przyczyniła się do silnego osuszenia ciała i zachowania po dziś dzień w świetnym stanie. Taka metoda mumifikacji nie była do tej pory znana badaczom. Nowoczesne metody badawcze i precyzyjne analizy Do analiz zagadkowej mumii użyto szerokiego spektrum metod badawczych. Wiele z nich stosowanych jest do diagnozowania pacjentów. Wśród metod znalazły się: skanowanie CT, czyli tomografia komputerowa. To metoda diagnostyczna wykorzystująca promieniowanie rentgenowskie do tworzenia obrazów przekrojowych ciała; p…

mumia-2528081.png
width: 900
height: 600

Tajemnica egipskiej mumii. Naukowcy stworzyli niesamowitą rekonstrukcję twarzy kobiety
type: item
date: 2025-04-15T06:54:40.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: mumia
subject: rekonstrukcja
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Tajemnicza mumia pochodząca z Egiptu przez niemal 100 lat znajdowała się w australijskiej szkole. Nikt nie był pewny, skąd pochodziły szczątki ani do kogo należały. Najnowsze badania pozwoliły ustalić, jak wyglądała zmarła osoba.
encoded: W tym artykule: Tajemnica egipskiej mumii z Australii Kim była zmumifikowana kobieta? Stworzono niezwykle realistyczną rekonstrukcję twarzy Zmumifikowana głowa od ponad 100 lat znajduje się w liceum Grafton w północnej części stanu Nowa Południowa Walią w Australii. Szczątki przez lata owiane były tajemnicą i służyły jako rekwizyt naukowy. Najwięcej czasu spędziły jednak w klimatyzowanej szkolnej bibliotece. Jedyną wskazówką była notatka z 1960 roku, która znajdowała się w mumii. Wskazywała, że jest to „oryginalny przykład mumifikacji egipskiej”. Tajemnica egipskiej mumii z Australii Mumia została podarowana szkole w 1915 roku przez lekarza z Grafton. Uważa się, że doktor kupił ją jeszcze jako student medycyny w Edynburgu pod koniec XIX wieku. Czyli w okresie, w którym wszelkie egipskie przedmioty i artefakty były bardzo modne na Wyspach Brytyjskich. Nierzadko dochodziło przecież do sytuacji, gdy naukowcy i archeolodzy, którzy brali udział w wykopaliskach w Egipcie, masowo wywozili – mówiąc eufemistycznie – stamtąd egipskie zabytki. Niektórzy uważają jednak, że mumię przekazał szkole w Grafton sir Elliot Smith. To mieszkaniec miasta, który na początku XX wieku był jednym z ważniejszych egiptologów w środowisku. To jednak jedyne poszlaki, które udało się ustalić przez wszystkie lata. Nikt nie wiedział, czy głowa należała do mężczyzny, czy kobiety ani kim dokładnie była ta osoba. Jedynym sensownym tropem były złote fragmenty na czole, które wskazywały, że była to osoba pochodząca z zamożnej rodziny. Pracownicy szkoły przyznają, że przez te wszystkie lata mumia wywoływała różne emocje. Niektórzy uważali, że jest to dobre narzędzie edukacyjne. Inni twierdzili, że jest to nieetyczne, ponieważ w przeszłości była to przecież żywa osoba. – Głowa wywoływała bardzo różne reakcje wśród ludzi – powiedział Simon Robertson, nauczyciel historii w Grafton High School. Kim była zmumifikowana kobieta? W końcu pracownicy szkoły postanowili coś zrobić, aby wyjaśnić pochodzenie mumii i …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/fec6808a6194ea5ffae29076066a0f79634df0d8-ea0c481.jpg
width: 970
height: 1090

Wielka pomyłka archeologiczna. Ta mumia okazała się kobietą bez głowy
type: item
date: 2025-02-25T10:04:33.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: irlandia
subject: mumia
subject: odkrycia archeologiczne
description: Ponad rok temu archeolodzy w Irlandii Północnej odnaleźli bagienną mumię sprzed 2500 lat. Początkowo zidentyfikowali ją jako nastoletniego mężczyznę. Teraz okazuje się, że była to kobieta, a co więcej – że została pozbawiona głowy.
encoded: Spis treści: Mumia nastolatka w rzeczywistości była kobietą Jak zginęła kobieta na bagnach? Mumia wkrótce będzie częścią ekspozycji muzeum w Belfaście W National Geographic Polska w lutym ubiegłego roku opisywaliśmy sprawę znalezienia szczątków człowieka na terenie mokradeł w okolicy wsi Bellaghy. Sprawa została zgłoszona przez osobę prywatną. Na miejsce przyjechała policja wraz z kryminologami, którzy dokonali identyfikacji zwłok. Była to rutynowa procedura, ponieważ początkowa teza zakładała, że to może być ofiara przestępstwa. Szybko się jednak okazało, że zwłoki nie są świeże i założono, że człowiek ten mógł zginąć nawet kilkadziesiąt lat temu. Jednak dalsza analiza wykazała, że są to szczątki z okresu starożytności. Mumia nastolatka w rzeczywistości była kobietą Archeolodzy byli pewni, że ciało należało do mężczyzny w wieku od 13 do 17 lat. Nie udało się jednak ustalić przyczyny śmierci. Badaczy zadziwił wyjątkowo dobry stan zachowania zwłok. Bagienne środowisko „zakonserwowało” szczątki, tworząc z nich swoistą mumię. Umożliwiło to częściowe zachowanie fragmentów skóry, paznokci lewej ręki, paznokci u nóg, a nawet niemal nienaruszonej nerki. Szczątki są datowane na okres od 343 do 1 r. p.n.e., co znaczy, że pochodzą z epoki żelaza. Jednak najnowsze badanie wykazało, że doszło do jednej, aczkolwiek poważnej pomyłki. Okazuje się bowiem, że ciało nie należało do mężczyzny, lecz kobiety, która mogła mieć od 17 do 22 lat. – Analiza osteoarcheologiczna wykazała, że ​​ciało należało do kobiety. Jest to tym bardziej znaczące odkrycie, ponieważ większość zachowanych w bagnach zwłok z tego okresu należało do mężczyzn – napisali w oświadczeniu autorzy. Jak zginęła kobieta na bagnach? Kobieta miała ok. 1,67 m wzrostu. Jej ciało zostało pozbawione głowy, której nie odnaleziono w pobliżu. Nowa analiza wykazała również ślady nacięć na kręgach szyjnych, co sugeruje, że przyczyną śmierci było ścięcie głowy. – Do dekapitacji doszło prawdopodobnie na bagnach. Mogła być to część r…

mumia-bez-glowy-85af528.jpg
width: 970
height: 546

Eksperci powąchali starożytne mumie. Pierwsze takie badanie
type: item
date: 2025-02-14T11:42:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: egipcjanie
subject: mumia
subject: śmierć
subject: starożytny egipt
subject: zapach
description: To pierwsze tego typu badanie przeprowadzone w Egipcie. Eksperci powąchali dziewięć mumii sprzed tysięcy lat. Niektóre z nich pachniały jak doskonałe perfumy, ale zdarzały się egzemplarze zjełczałe.
encoded: Spis treści: Mumie celem badań Naukowe wąchanie mumii egipskich Mumie jak perfumy. Chociaż nie zawsze Z czym kojarzymy starożytny Egipt? Z wielkimi piramidami, niebosiężnymi świątyniami i, oczywiście, przerażającymi mumiami. W kulturze popularnej, czyli w filmach, zmarli zawinięci w bandaże ożywają i atakują śmiałków naruszających ich spokój. Prawda o mumiach jest zgoła inna. Konserwatorzy bardzo często mówią, że lubią pracować nad mumiami. Bo te po prostu… ładnie pachną. Mumie celem badań Międzynarodowa grupa naukowców ze Słowenii, Polski i Egiptu postanowiła w usystematyzowany sposób przebadać zapach mumii. Właśnie podsumowano projekt kierowany przez prof. Matiję Strliča z University College London i z Uniwersytetu w Ljubljanie. Publikacja na ten temat ukazała się na łamach czasopisma naukowego „Journal of the American Chemical Society”. Skład substancji służących do balsamowania był celem ekspertyz mumii sprowadzonych w czasach kolonialnych do Europy. Ale do tej pory nie przeprowadzono tak szeroko zakrojonego badania wśród mumii przechowywanych w Egipcie. Wytypowano dziewięć mumii z różnych okresów starożytnego Egiptu – od czasów Nowego Państwa (połowa II tysiąclecia p.n.e.) po okres rzymski (IV wiek n.e.) – z kolekcji słynnego Muzeum Egipskiego w Kairze. – Dla starożytnych Egipcjan mumifikacja była ważną praktyką pogrzebową, mającą na celu zachowanie ciała i duszy w życiu pozagrobowym poprzez szczegółowy rytuał balsamowania zmarłego przy użyciu olejków, wosków i balsamów. Praktyka ta ewoluowała z biegiem czasu, a identyfikacja różnych technik i stosowanych materiałów zapewnia wgląd w epokę, lokalizację i status społeczno-ekonomiczny mumifikowanej osoby – opowiada współautor badania, prof. Ali Abdelhalim, dyrektor Muzeum Egipskiego w Kairze. Również dla starożytnych Egipcjan zapach odgrywał kluczową rolę w procesie mumifikacji. Przyjemne wonie kojarzone były z bóstwami egipskimi i czystością. Dlatego tak dużą wagę przykładano do płukania wnętrzności winem palmowy…

zapach-mumii-f765e65.png
width: 1200
height: 630

Rosalia Lombardo jest nazywana najpiękniejszą mumią świata. Podobno zwłoki dziewczynki wykazują oznaki życia
type: item
date: 2025-02-05T12:15:20.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: mumia
subject: sycylia
subject: włochy
description: Rosalia Lombardo była jedną z ostatnich osób, które po śmierci spoczęły w katakumbach kapucynów w Palermo. Dziewczynka zmarła w wieku dwóch lat. Do jej zabalsamowanego ciała przylgnęło imię „La Bella Addormentata”, czyli „Śpiąca Królewna”. Najpiękniejsza mumia świata, jak bywa nazywana, niektórych turystów zachwyca, a innych przeraża. Podobno zmumifikowane zwłoki od czasu do czasu wykazują oznaki życia.
encoded: Spis treści: Kim była Rosalia Lombardo? Najpiękniejsza mumia świata Technika balsamowania Niepokojące doniesienia o Rosalii Lombardo Tajemnica najpiękniejszej mumii świata Niewiele osób ma szansę zyskać życie po śmierci. Najczęściej dotyczy to ważnych osobistości, które za życia wywarły wpływ na zbyt wiele osób i pozostawiły po sobie zbyt bogatą spuściznę, by móc spocząć w zapomnieniu. Bo przecież każdy pamięta o koronowanych głowach, gwiazdach estrady, mistrzach pędzla, pióra czy dłuta, ale kto poza najbliższymi wspomina zwykłych szarych ludzi? Z Rosalią Lombardo jest inaczej. Za życia, dla świata nie była nikim ważnym, a mimo to przy miejscu jej spoczynku nawet dziś gromadzą się tysiące osób, które chcą na własne oczy zobaczyć sławną Śpiącą Królewnę. Kim była Rosalia Lombardo? Rosalia Lombardo urodziła się 13 grudnia 1918 roku w Palermo. Dziewczynka przeżyła zaledwie dwa lata. Według opowieści, która do dziś jest powtarzana na Sycylii, była słaba i chorowita, a w ciągu swojego krótkiego życia miała doświadczyć więcej bólu niż niejeden człowiek, który dożył sędziwego wieku. Dziewczynka zmarła 6 grudnia 1920 roku na zapalenie płuc. Po śmierci Rosalii Mario Lombardo, jej ojciec, zwrócił się o pomoc do znanego balsamisty. Cierpiąc z powodu przedwczesnej śmierci dziecka, chciał, żeby Alfredo Salafia zachował ciało jego córeczki na wieki. Udało się. Rosalia Lombardo zmarła ponad 100 lat temu, a jej zwłoki do dziś znajdują się w niemal idealnym stanie. Najpiękniejsza mumia świata Rosalia Lombardo spoczęła w katakumbach pod klasztorem kapucynów w sycylijskim Palermo. Miejsce to słynie ze specyficznego mikroklimatu, który spowalnia rozkład zwłok. Zabalsamowane ciała, które zostały tam złożone, wydają się być całkowicie odporne na upływający czas. To oczywiście hiperbola, bo nawet zmumifikowane zwłoki ulegają powolnemu rozkładowi. W katakumbach znajduje się około 8 tys. mumii, ale żadna nie przedstawia tak dobrego stanu, jak sławna Śpiąca Królewna. Przyglądając się ciału dw…

Rosalia-Lombardo-3ddf9b8.jpg
width: 1024
height: 681

Igły cieńsze niż w dzisiejszych studiach tatuażu. Polka badała mumie sprzed 800 lat
type: item
date: 2025-01-14T12:00:47.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: mumia
subject: peru
subject: tatuaże
description: Różnorodne tatuaże zdobiły ciała mieszkańców Peru w XIII wieku. Złożoność zdobień skóry dostrzeżono na mumiach dzięki laserowi. Okazało się, że czasem stosowano igły mniejsze niż te standardowo używane dzisiejszych studiach.
encoded: Spis treści: Laserem w tatuaż Precyzja tatuażystów sprzed setek lat Znaczenie tatuaży wśród Chancay Zdobienie ciała tatuażami jest praktyką znaną od co najmniej 5 tysięcy lat. Trudno wskazać miejsce, gdzie po raz pierwszy je wykonano, bo tradycja ta była znana zarówno w Europie, jak i w Azji czy Ameryce Południowej. Tatuażom wykonanym przez mieszkańców tego ostatniego kontynentu przyjrzeli się badacze w ramach nowych badań. Laserem w tatuaż Naukowcy postanowili zbadać tatuaże zachowane na zmumifikowanych szczątkach prekolumbijskiej ludności Chancay, która zamieszkiwała terytorium obecnego Peru. Mumie odkryto w 1981 roku podczas wykopalisk ratunkowych na cmentarzysku Cerro Colorado w dolinie Huaura w Peru. Obecnie są przechowywane w Muzeum Archeologicznym Arturo Ruiz Estrada. Chancay nie zasłynęli z budowy wielkich budowli czy wykwintnego rękodzieła, bo ich wyroby były proste. Jednak – jak czytamy w Encyklopedii Britannica – możemy docenić ich poczucie humoru. Na naczyniach zachowały się namalowane przez ich przedstawicieli „komiksy”, które nawet dzisiaj mogą wywołać uśmiech. Chancay znani są też ze zdobienia ciała tatuażami. Wiemy o tym, bo część ich zwłok zachowała się w formie mumii. Niedawno międzynarodowy zespół badaczy z Peru, USA, Hong Kongu i Polski (należy do niego Judyta Bąk z Instytutu Archeologii UJ) postanowił dokładnie przyjrzeć się tym zdobieniom z pomocą specjalistycznej aparatury. Wnioski opublikowano na łamach czasopisma naukowego „PNAS”. Naukowcy wykorzystali laserowo stymulowaną fluorescencję (LSF). Precyzja tatuażystów sprzed setek lat Naukowcy wzięli na warsztat około 100 mumii. Zachowały się na nich w sposób fragmentaryczny różne wzory tatuaży. Sporo było wzorów geometrycznych przywodzących na myśl łuski czy winorośle. Tatuowano również zwierzęta. Jednobarwne zdobienia wykonywano z pomocą czarnego barwnika, zapewne na bazie węgla. Zastosowanie LSF i jednocześnie ręcznych latarek generujących światło UV ujawniło szczegółowe elementy wzorów dostr…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/01/2845228735410043773640027461430783893337400n-fc1c256.jpg
width: 1600
height: 1200

Złote języki i paznokcie w grobowcach. Tych ludzi pochowano niczym królów
type: item
date: 2024-12-18T14:49:02.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: egipt
subject: mumia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
description: Archeolodzy odnaleźli zjawiskowy grobowiec, w którym pochowano człowieka wraz z wytwornymi i bogatymi darami grobowymi. Odkrycia dokonano na stanowisku archeologicznym Al-Bahnasa.
encoded: Spis treści: Fascynujące odkrycie w Al-Bahnasa w Egipcie Setki mumii wraz z bogatymi darami grobowymi Archeolodzy odnaleźli 13 złotych języków i złote paznokcie Mumie pochodziły z okresu dynastii Ptolemeuszy Starożytny Egipt, kolebka jednej z największych cywilizacji w historii ludzkości i miejsce, w którym narodziło się wiele niezwykłych innowacji. To również kraina pełna wyrafinowanych tradycji i mistycznych rytuałów związanych z mumifikacją i balsamowaniem zmarłych. Archeolodzy od wieków badają egipskie doliny w poszukiwaniu skarbów pradawnego Egiptu, aby dowiedzieć się więcej o tym fascynującym kraju. Fascynujące odkrycie w Al-Bahnasa w Egipcie I chociaż wydawać się może, że historycy na wylot poznali starożytny Egipt i Egipcjan, wciąż dochodzą do nas wieści o kolejnych odkryciach znad Nilu. Tym razem badacze prowadzili wykopaliska na stanowisku archeologicznym Al-Bahnasa w prowincji Minja w środkowym Egipcie. Miejsce to jest znane głównie dzięki odkryciu ogromnej liczby tekstów papirusowych. Pierwsze wykopaliska w Al-Bahnasa rozpoczęły się w styczniu 1897, a ich autorami byli Bernard P. Grenfell i Arthur S. Hunt. Teksty pochodziły z okresów od I wieku p.n.e. do X wieku n.e. W ciągu kilku miesięcy odnaleziono prawie dwie tony papirusów, które wysłano później do Anglii. To potężne egipskie archiwum kryje jednak więcej tajemnic. Setki mumii wraz z bogatymi darami grobowymi Naukowcy odkryli tutaj ostatnio strukturę grobową, która była misternie zdobiona inskrypcjami, a także rycinami przedstawiającymi sceny rytualne. Grobowiec miał w sumie trzy komory grobowe i pochowano tu ok. 300 mumii. Na ścianach widniały wizerunki bóstw Anubisa, Ozyrysa, Atum i Nut. Ponadto odkryto tam cztery wapienne sarkofagi. – Mumie zostały ułożone skrupulatnie, co sugeruje podobieństwa praktyk pochówku. Inny szyb grobowy prowadził do podobnie zdobionych komór, z których jedna należała do osoby zidentyfikowanej jako „Wen Nefer”. Na jednej ze ścian grobowca przedstawiono właściciela wraz z …

zlote-jezyki-i-paznokcie-1-2113e28.jpg
width: 1280
height: 959

Mumia jak z horroru. Naukowcy odkryli, że Egipcjanka sprzed 3,5 tys. lat mogła umrzeć w męczarniach
type: item
date: 2024-08-02T13:03:47.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: badania naukowe
subject: egipt
subject: mumia
subject: śmierć
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Niezwykła mumia z drugiego tysiąclecia przed naszą erą ma szeroko otwarte, wykrzywione usta. Długo przypuszczano, że to efekt niedbałości balsamistów. Jednak najnowsze badania wskazują na coś innego. Kobieta najprawdopodobniej zmarła w męczarniach. Przerażający wygląd jej zwłok to efekt rzadkiego skurczu mięśni, pojawiającego się w chwili śmierci.
encoded: W tym artykule: Gdzie znaleziono niezwykłą mumię? Czego dowiedzieliśmy się o mumii? Niedbalstwo? Nic podobnego Straszna śmierć starożytnej Egipcjanki Badania z wykorzystaniem nowoczesnych technik obrazowania rzuciły nowe światło na historię jednej z najsłynniejszych mumii znalezionych w Egipcie. Tzw. Krzycząca Kobieta to zabalsamowane i zmumifikowane zwłoki sprzed ok. 3,5 tys. lat. Mumia ma niezwykły, charakterystyczny wygląd. Jej usta są szeroko otwarte i wykrzywione. Przypomina postać ze sławnego obrazu Edvarda Muncha „Krzyk”. Mumia robi przerażające wrażenie, jakby była z horroru. Jednak naukowcy długo uważali, że to efekt zwykłego niedbalstwa starożytnych balsamistów. Przyjmowano, że podczas mumifikacji zapomnieli oni zamknąć usta i unieruchomić szczękę zmarłej. Przez co po śmierci zaczęła wyglądać niczym bohaterka filmu grozy. Najnowsze analizy wskazują na co innego. W czasopiśmie naukowym „Frontiers in Medicine” ukazał się artykuł dr Sahar Saleem, profesorki radiologii z Uniwersytetu Kairskiego. Saleem odkryła, że „Krzycząca Kobieta” była balsamowana z użyciem drogich, sprowadzanych z zagranicy materiałów. Nie mogło więc być mowy o niedbalstwie. Zdaniem Saleem jej straszny wygląd to najprawdopodobniej efekt cierpienia w chwili śmierci. Gdzie znaleziono niezwykłą mumię? W 1935 roku nowojorskie Metropolitan Museum zorganizowało wyprawę archeologiczną do Egiptu. Na stanowisku Deir el-Bahari w pobliżu Luksoru znaleziono grobowiec Senenmuta. Senenmut był wysokim egipskim urzędnikiem, architektem, zaufanym sługą królowej Hatszepsut. Wybudował dla niej słynną, wykutą w skale świątynię, która przetrwała do naszych czasów. Badania grobowca Senenmuta sprzed prawie dziewięćdziesięciu lat przyniosły sporo niespodzianek. Pod grobem architekta znaleziono komorę ze szczątkami jego matki Hat-Nufer. Byli tam również inni, niezidentyfikowani krewni. W komorze znajdowała się także drewniana trumna – a w niej szczątki kobiety w średnim wieku. To właśnie była „Krzycząca Kobieta”. …

mumia-jak-z-horroru-ta-kobieta-sprzed-3-5-tys-lat-mogla-umrzec-w-meczarniach1-8b572f4.jpg
width: 1004
height: 668

Czy starożytni Egipcjanie leczyli nowotwory mózgu? Badania dwóch czaszek wskazują, że przynajmniej próbowali
type: item
date: 2024-05-29T12:02:28.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: czaszka
subject: Edukacja
subject: egipt
subject: medycyna
subject: mumia
subject: nowotwory
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Starożytny Egipt już nie raz zadziwiał badaczy zaawansowaniem wiedzy z różnych dziedzin. Tym razem odkryto, że Egipcjanie prawdopodobnie potrafili leczyć raka mózgu.
encoded: W tym artykule: Odkrycie w Cambridge Czaszka mężczyzny Czaszka kobiety Nowotwory w starożytności Międzynarodowy zespół badaczy odkrył, że nowotwory mózgu były prawdopodobnie dość częste w starożytnym Egipcie. Mało tego – analiza dwóch czaszek wskazuje na to, że Egipcjanie próbowali nowotwory mózgu także leczyć. Medycyna w Starożytnym Egipcie Starożytny Egipt jest dobrze znany archeologom ze swojej wiedzy medycznej i różnorodnych sposobów leczenia. Na przykład z historycznych źródeł pisanych: papirusów Kahuna (1850–1700 p.n.e.) czy Ebersa (ok. 1550 p.n.e.). Z zachowanych źródeł wiemy na pewno, że medycyna starożytnego Egiptu była na tyle zaawansowana, aby opisywać, klasyfikować i skutecznie leczyć na przykład urazy kości. Zwyczaj mumifikowania zmarłych i tysiące mumii zachowanych po dziś dzień pozwalają także na fizyczne badanie szczątków Egipcjan. Stosowali oni między innymi: trepanacje czaszki, protezy kończyn, plomby dentystyczne, skutecznie składali złamania kości. Mimo pewności badaczy, że w starożytności chorowano także na nowotwory, to dotychczasowe znaleziska nie dawały pewności, czy próbowano je leczyć. Egipcjanie na pewno zmiany nowotworowe rozpoznawali i próbowali klasyfikować. Ale czy próbowali także leczyć – to było trudno stwierdzić. W egipskiej mumii wykryto ślady nowotworu złośliwego. Niezwykłe odkrycie polskich naukowców. Polscy naukowcy dokonali zaskakującego odkrycia w mumii sprzed 2000 lat, która znajdowała się w zbiorach Uniwersytetu Warszawskiego. Okazuje się, że mogła być chora na raka. Odkrycie w Cambridge Ten stan rzeczy właśnie zmieniło nowe badanie. Artykuł opublikowany w czasopiśmie „Frontiers in Medicine” opisuje dwie staroegipskie czaszki. Starsza ma około 4500 lat, młodsza – mniej więcej 2500 lat. Obie znajdują się w tzw. w kolekcji Duckworth na Uniwersytecie Cambridge w Wielkiej Brytanii. Czaszka i żuchwa nr. 236, datowane na lata 2687–2345 p.n.e., należały do mężczyzny w wieku od 30 do 35 lat. Czaszka E270, datowana na lata 663–343 p.…

czaszka-7f206e1.jpg
width: 1920
height: 1080

Chińskie groby na prekolumbijskim stanowisku archeologicznym w Peru. Skąd się tam wzięli Azjaci?
type: item
date: 2024-04-10T09:27:32.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: chiny
subject: cmentarze
subject: grobowce
subject: kości
subject: mumia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: peru
subject: Wolny czas
description: Niedaleko elitarnego mauzoleum z VIII–X w. w Castillo de Huarmey w Peru, w którym pochowano wśród niezliczonych skarbów kilkadziesiąt osób, polscy archeolodzy odkryli dwa pochówki… Chińczyków. To było spore zaskoczenie na naukowców.
encoded: W tym artykule: Nietypowe groby i zaskoczenie studentów Skąd przyszli? Kim byli? Chińczyk w Peru. Skąd i kiedy tam trafił? Co mówią kości zmarłego? Ponad dekadę temu to była prawdziwa sensacja archeologiczna. Wiadomość obiegła cały świat. W 2010 roku naukowcy pod kierunkiem prof. Miłosza Giersza i dr hab. Patrycji Prządki-Giersz z Uniwersytetu Warszawskiego dokonali w Peru odkrycia pierwszego w historii zbiorowego pochówku kobiet najwyższych elit imperium Wari sprzed ponad tysiąca lat. Wraz ze zmarłymi do grobów złożono ponad 1300 przedmiotów wykonanych ze złota, srebra, brązu, zdobionej ceramiki, drogich kamieni, drewna, kości oraz muszli. Wydawać by się mogło, że więcej zaskoczeń w Castillo de Huarmey już nie wchodzi w grę. A jednak. Nietypowe groby i zaskoczenie studentów O najnowszych, nietypowych odkryciach pisze na łamach Archeowieści prof. Wiesław Więckowski. To antropolog fizyczny z Katedry Archeologii Ameryk Wydziału Archeologii UW, który współpracuje z badaczami w Castillo de Huarmey. Do znaleziska doszło w 2017 roku, ale dopiero teraz badacze opracowali znalezisko i opublikowali je w specjalistycznym czasopiśmie „International Journal of Osteoarchaeology”. Zagadkowe groby odkryto na południe od wzgórza Castillo w obrębie strefy budynków o charakterze ceremonialnym lub audiencjonalnym, której dziedzińce służyły zgromadzeniom publicznym. W samym centrum założenia archeolodzy natrafili na doskonale zachowane tkaniny. Wśród nich szybko zauważono doskonale zmumifikowane ciało. – Ekscytacja studentów pracujących na tym odcinku była wielka. Wraz z postępem prac odsłaniano więcej tkanin i szybko okazało się, że zmumifikowane zwłoki były pochowane w pozycji wyprostowanej, owinięte w czerwoną, grubo tkaną tkaninę. Było to o tyle dziwne, że zwyczajowy sposób grzebania zmarłych na tym obszarze to forma tak zwanego fardo, czyli tobołu grzebalnego, w którym ciało było umieszczane w mocno skurczonej pozycji – wspomina prof. Więckowski. Dyskusje na temat enigmatycznego p…

chinskie-groby-na-prekolumbijskim-stanowisku-archeologicznym-w-peru-skad-sie-tam-wzieli-azjaci-cb66881.png
width: 1200
height: 630

Żył w czasach Tutanchamona. W Egipcie otwarto grobowiec dostojnika służącego potężnemu bogowi
type: item
date: 2024-02-16T10:33:09.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: egipt
subject: grobowce
subject: mumia
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
subject: sztuka
subject: Wolny czas
description: Funkcję głównego skryby boga Amona pełnił Neferhotep. Jego bogato dekorowany grobowiec udostępniono dla turystów po dwóch dekadach prac. Dostojnik żył w niespokojnych czasach faraona Tutanchamona.
encoded: W tym artykule: Grobowców cała masa. Wzgórza jak szwajcarski ser Drugie życie Neferhotepa. Rajskie malowidła Kim był Neferhotep? Grobowiec Neferhotepa znajduje się na nekropolii tebańskiej w Górnym Egipcie, obok współczesnego Luksoru. Nieopodal położona jest słynna świątynia królowej Hatszepsut, a za grzbietem górskim – Dolina Królów. Tam spoczywają w grobowcach skalnych faraonowie żyjący głównie w okresie Nowego Państwa, czyli w drugiej połowie II tysiąclecia p.n.e. Grobowców cała masa. Wzgórza jak szwajcarski ser Grobowiec Neferhotepa jest jednym z bardzo wielu grobowców wykutych wewnątrz wzgórz w Tebach. To konkretne nazywa się el-Chocha. Tuż obok jest nekropola zwana Asasifem Północnym, gdzie od paru lat prowadzą badania polscy archeolodzy. Te grobowce pochodzą z okresu Średniego Państwa (2050–1760 lat p.n.e.). Grobowiec Neferhotepa odkryli Europejczycy w XIX wieku. Przez kolejne dziesięciolecia był otwarty i czasem nawet zamieszkiwany. Zachowały się nawet zdjęcia, na których widać tam rodzinę żyjącą z owcami i kozami. Zapewne wewnątrz palono ogniska, bo malowidła pokrywała gruba, czarna sadza. Być może wygenerowały ją spalone mumie, bo ślady po takim bestialstwie zarejestrowali archeolodzy. W konsekwencji piękne płaskorzeźby uległy poważnemu zniszczeniu. Najpiękniej zdobione grobowce pochodzą z okresu Nowego Państwa i takim jest też grobowiec Neferhotepa. Ze względu na pogarszający się stan malowideł grobowiec zamknięto dla turystów w 1980 roku. Przez ostatnie dwie dekady trwały w nim prace dokumentacyjno-konserwatorskie. Zaangażowani w nie byli eksperci z Niemiec i Argentyny. Drugie życie Neferhotepa. Rajskie malowidła Renowacja grobowca rozpoczęła się w 2000 roku. Ekspedycja z Uniwersytetu Buenos Aires w Argentynie była odpowiedzialna za badania epigraficzne i archeologiczne grobowca. Z kolei Niemcy zajęli się konserwacją malowideł i ścian skalnych, na których się znajdują. Była to bardzo czasochłonna i katorżnicza praca. W tym celu zastosowano po raz pierwsz…

zyl-w-czasach-tutanchamona-w-egipcie-otwarto-grobowiec-dostojnika-sluzacego-poteznemu-bogowi-9fbc830.jpg
width: 1024
height: 768

Archeolodzy w Irlandii Północnej odnaleźli szczątki zmumifikowane w bagnie. Pochodzą sprzed 2500 lat
type: item
date: 2024-02-01T07:29:22.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: bagna
subject: Edukacja
subject: historia
subject: irlandia
subject: mumia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: prehistoria
description: Na terenie torfowiska w okolicy wsi Bellaghy irlandzka policja odnalazła ludzkie szczątki. Początkowo stwierdzono, że człowiek ten zmarł stosunkowo niedawno. Jednak badania wykazały, że zwłoki mogą mieć nawet 2500 lat.
encoded: W tym artykule: Bagienna mumia w Irlandii Północnej Odkrycie w pobliżu domu noblisty Bagienne mumifikacje w Europie W styczniu władze hrabstwa Derry w Irlandii Północnej otrzymały zgłoszenie o znalezieniu ludzkich szczątków na terenie mokradeł w okolicy wsi Bellaghy. Na miejsce przyjechała policja, a także kryminolodzy, którzy mieli również zidentyfikować zwłoki. Początkowo służby myślały, że ciało ma najwyżej kilkadziesiąt lat. Dalsza analiza wykazała, że nieboszczyk zmarł w starożytności. Bagienna mumia w Irlandii Północnej – Podczas wstępnego badania nie mogliśmy być pewni, ile lat mogą mieć te szczątki. Dlatego przystąpiliśmy do wydobycia ciała, uwzględniając wszelkie procedury, aby nie uszkodzić kości. Chodziło o to, aby zabezpieczyć wszelkie dowody, które pozwoliłby na przeprowadzenie badań DNA na potrzeby potencjalnego dochodzenia – powiedział inspektor Nikki Deehan w rozmowie z Irish Times. Do badań szczątków wezwano również lokalnych archeologów. Sekcja zwłok wykazała, że był to mężczyzna, który w chwili śmierci miał od 13 do 17 lat. Badacze stwierdzili, że przyczyna śmierci pozostaje niejasna. Jednak to, co ich najbardziej zaskoczyło to wyjątkowo dobry stan zachowania zwłok. Bagienne środowisko sprawiło, że szczątki uległy mumifikacji, co pozwoliło na częściowe zachowanie fragmentów skóry, paznokci lewej ręki, paznokci u nóg, a nawet niemal nienaruszonej nerki. Odkrycie w pobliżu domu noblisty Co ciekawe, szczątki zostały odnalezione bardzo blisko domu Seamusa Heaneya. To irlandzki poeta i laureat nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1995 roku. Pisarz znany był ze swoich opowiadań, które poruszały tematy związane ze śmiercią, umieraniem, pamięcią, a często w jego dziełach przewija się metafora przeszłości ukrytej w bagnach. Tak jest np. w wierszu „Człowiek z Tollund”, co jest nawiązaniem do słynnej bagiennej mumii z Tollund. To zmumifikowane zwłoki mieszkańca Półwyspu Jutlandzkiego, który żył ok. IV wieku p.n.e. Zostały odnalezione 6 maja 1950 r. na tor…

bagienna-mumia-7a9e74d.webp
width: 976
height: 549

Starożytne „ogniste mumie” czeka zniszczenie? Los zabytków z Filipin pod znakiem zapytania
type: item
date: 2024-01-26T13:16:22.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: filipiny
subject: historia
subject: mumia
description: Mumie z Kabayan są zagrożone zniszczeniem. Nowe badania wykazały, że zmiany środowiskowe mają bardzo negatywny wpływ na ich stan.
encoded: W tym artykule: Ogniste mumie z Kabayan Dlaczego mumie grzebano w wysokich górach? Jak uratować filipińskie mumie? Mumie z Kabayan, znane również mumiami ognistymi, to dobrze zakonserwowane ludzkie szczątki. Najstarsze mogą mieć nawet 4000 lat. Odnaleziono je m.in. na zboczach górskich w regionie Kabayan, który jest częścią prowincji Benguet na Filipinach. Wiele z nich trafiło do muzeum, ale niektóre zmumifikowane ciała wciąż znajdują się w środowisku naturalnym. Ogniste mumie z Kabayan Niektórzy naukowcy uważają, że „mumie ogniste” zostały stworzone przez lud Ibaloi między 1200 a 1500 r. n.e. Powstawały w pięciu miastach prowincji Benguet i zostały ukryte w jaskiniach. Z kolei niektórzy badacze twierdzą, że proces mumifikacji rozpoczął się już w 2000 roku p.n.e. Do dziś nie wiadomo dokładnie, kiedy mogła powstać pierwsza mumia. Mumie z Kabayan są wyjątkowe ze względu na proces mumifikacji. To dlatego, że rozpoczynała się jeszcze za życia danej osoby. Człowiek, który chciał przeobrazić się w mumię, miał na chwilę przed śmiercią spożywać bardzo słony napój. Po śmierci zwłoki myto i „wędzono” w pozycji siedzącej. Uważa się, że do ust zmarłego wdmuchiwano dym tytoniowy, aby „osuszyć wnętrze ciała”. Na koniec w skórę wcierano różne zioła. W ten sposób zmumifikowane ciała były następnie umieszczane w trumnie wykonanej z drewna sosnowego, a potem transportowane do grot i jaskiń w górach, które pełniły funkcje grobowców. Dlaczego mumie grzebano w wysokich górach? Mumie ogniste z Filipin zostały odkryte przez Europejczyków na początku XX wieku. Rdzenna ludność wysp znała je od setek lat i uważała szczątki za świętość. Z czasem wiele zmumifikowanych szczątków wykradziono, głównie dlatego, że jaskinie nie były szczególnie chronione. Współcześnie uważa się, że Kabayan jest miejscem dziedzictwa kulturowego, które jest zagrożone zniszczeniem. Jednak nie tylko ze względu na ludzi, ale także zmiany środowiskowe. Eksperci od lat wskazują, że co najmniej kilkusetletnie mumie wymagaj…

mumia-ognista-faa9115.jpg
width: 2798
height: 2247

Ta mumia została odkryta sto lat temu. Dopiero teraz okazało się, że kryje coś niespotykanego
type: item
date: 2024-01-11T12:52:20.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: mumia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Mumia młodej dziewczyny znajdowała się w kolekcji muzealnej. Razem ze zmarłą pochowano jej nowo narodzone dziecko. Badania wykazały, że żyjąca Egipcjanka była w ciąży bliźniaczej.
encoded: W tym artykule: Mumia z bliźniakami Śmierć w oazie Kharga Zagadka mumii Czary przeciw bliźniakom To jedna z najniezwyklejszych mumii, jakie kiedykolwiek znaleziono. Została odkryta w 1908 r., w czasie ekspedycji naukowej zorganizowanej pod auspicjami nowojorskiego Metropolitan Museum of Art. Wykopaliska prowadzono w El Bagawat w oazie Kharga. El Bagawat jest znany jako jeden z najstarszych cmentarzy chrześcijańskich na świecie. Jednak w tym miejscu grzebano zmarłych jeszcze przed pojawieniem się chrześcijaństwa. W 1908 r. naukowcy zbadali 115 grobów. Aż w jednej trzeciej znaleźli szczątki dzieci. To pokazuje, jak trudne było życie w starożytnym Egipcie. Inny dowód na to stanowi jedna ze znalezionych wówczas mumii. To szczątki młodej dziewczyny, mającej między 14 a 17 lat. Kiedy badano je na początku poprzedniego wieku, mumia – zgodnie z ówczesnymi standardami – została odwinięta z bandaży. Między jej nogami znaleziono wówczas płód i resztki łożyska. Z powstałych przed stuleciem notatek naukowców wynika, iż podejrzewali, że młoda Egipcjanka zmarła podczas porodu ok. 2 tys. lat temu. Mumia z bliźniakami Wraz z innymi znaleziskami z El Bagawat mumia trafiła do kolekcji muzealnej Nowego Jorku. Ponad sto lat przeleżała w zbiorach Smithsonian Museum. Dopiero w 2019 r. zainteresowała się nią archeolożka Francine Margolis. W ramach badań prowadzonych na potrzeby pracy magisterskiej Margolis przeskanowała mumię z pomocą tomografu. – Chciałam uzyskać wymiary miednicy – wspomina badaczka na łamach „Live Science”. Wtedy na jaw wyszła niespodzianka. – Odkryliśmy drugi płód – wspomina naukowczyni. Jego istnienia nikt wcześniej nie podejrzewał. Położenie tego drugiego płodu było zagadkowe. Został znaleziony… w klatce piersiowej mumii. – Kiedy zobaczyliśmy drugi płód, wiedzieliśmy, że to znalezisko unikatowe i pierwsze dla starożytnej archeologii egipskiej – opowiada Margolis. Śmierć w oazie Kharga W 2023 r. Margolis wraz z Davidem Huntem, antropologiem z Uniwersytetu Jerzego Waszy…

ta-mumia-zostala-odkryta-sto-lat-temu-dopiero-teraz-okazalo-sie-ze-kryje-cos-niespotykanego-c6eb4df.png
width: 1200
height: 630

Doskonale zachowane mumie z Kotliny Kaszgarskiej. Kim byli zmarli? To zaskoczenie nawet dla naukowców
type: item
date: 2024-01-02T08:00:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: chiny
subject: mumia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: ujgurzy
subject: Wolny czas
description: Enigmatyczne, niezwykle dobrze zachowane mumie z Kotliny Kaszgarskiej wciąż wymykają się wyjaśnieniom. I budzą kontrowersje. Są nawet częścią sporu politycznego.
encoded: W tym artykule: Okoliczności odkrycia mumii z Kotliny Kaszgarskiej Kim byli zmarli pochowani w formie mumii? Badania DNA zdradzają tajemnicę pochodzenia mumii Jak dokonano mumifikacji? Forma pochówków Dlaczego mumie z Kotliny Kaszgarskiej budzą kontrowersje? Osoby zmarłe tysiące lat temu i pochowane w formie mumii w Kotlinie Kaszgarskiej w Azji Wschodniej wyglądają niemal jak żywe. Zachowały się ich fryzury, ubrania i wyposażenie grobowe. Wszystko wskazywało na to, że byli to Indoeuropejczycy – i migranci, którzy osiedlili się na terenach dzisiejszych Chin tysiące lat temu. Badania DNA ujawniły, że zakonserwowane ciała należały do rdzennych mieszkańców Kotliny Kaszgarskiej – a jednocześnie genetycznie różniły się od innych pobliskich populacji. Wówczas mumie te stały się jeszcze bardziej zagadkowe. Okoliczności odkrycia mumii z Kotliny Kaszgarskiej Pochowane na różnych cmentarzach w całym dorzeczu już 4000 lat temu, naturalnie zmumifikowane zwłoki po raz pierwszy odkryli europejscy eksploratorzy na początku XX wieku. Z biegiem czasu odkopywano coraz więcej ciał wraz z ich spektakularnym wyposażeniem. Do chwili obecnej archeolodzy odnaleźli ich setki. Najstarsza z mumii pochodzi z około 2100 r. p.n.e., natomiast późniejsze mumie datowane są na około 500 r. p.n.e. Jedną z najsłynniejszych mumii znalezionych w Kotlinie Kaszgarskiej jest Księżniczka Xiaohe, znana również jako Piękność Xiaohe. Jej mumia jest wyjątkowo dobrze zachowana. Kim byli zmarli pochowani w formie mumii? Początkowo ubiór i europejski wygląd mumii nasuwał naukowcom wysunięcie hipotezy, że są to pozostałości indoeuropejskiej grupy migrantów mającej korzenie w Europie. Być może spokrewnionej z pasterzami z epoki brązu z Syberii lub rolnikami na obecnych terenach Iranu. Mieli blond, brązowe i rude włosy, duże nosy. Nosili jasne, czasem wyszukane ubrania wykonane z wełny, futer lub skóry bydlęcej. Niektórzy nosili spiczaste kapelusze. Część ubrań była wykonana z filcu lub tkaniny, co sugerowało powiązan…

kim-byli-zmarli-z-kotliny-kaszgarskiej-zachowani-w-formie-mumii-bylo-to-zaskoczenie-nawet-dla-naukowcow-eba7b2a.png
width: 1007
height: 868

Pierwszy polski egiptolog. Nie zostałby nim, gdyby nie chorował na gruźlicę
type: item
date: 2023-12-21T08:06:39.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: mumia
subject: muzeum
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
subject: wystawa
subject: zabytki
description: Leczył się w uzdrowiskach w Rawie i w Zakopanem. Bezskutecznie. Ostatnią deską ratunku miał być suchy egipski klimat. W 1905 roku Tadeusz Smoleński udał się nad Nil. Tam, pod okiem szefa Służby Starożytności, poznał dziedzictwo Egiptu. Ten pierwszy polski egiptolog dorabiał nawet w egipskim domu handlowym.
encoded: W tym artykule: Gruźlica powodem wyprawy do Egiptu Zabytki z Egiptu trafiły do Krakowa Zagadki mumii Smoleńskiego Muzeum w plecaku Smoleński jest jednym z bohaterów czasowej wystawy „Śladami polskich pionierów badań starożytnego Egiptu”, którą można obejrzeć w Muzeum Archeologicznym w Krakowie. Potrwa do końca stycznia 2024 r. Gruźlica powodem wyprawy do Egiptu Smoleński (ur. 16 sierpnia 1884 w Jaworzu, zm. 29 sierpnia 1909 w Krakowie) był pierwszym polskim egiptologiem, ale nieco z przypadku. Zamiast leczyć gruźlicę w suchym klimacie, rzucił się w wir poznawania zabytków Egiptu. Pod swe skrzydła wziął go szef Służby Starożytności, Francuz Gaston Maspero. W 1906 roku Smoleński wygłosił odczyt na temat Egiptu w krakowskiej Akademii Umiejętności. Była ona też sponsorem wykopalisk, które wkrótce ruszyły w kraju faraonów. Zabytki z Egiptu trafiły do Krakowa Wystawa ukazuje jego dokonania na polu egiptologicznym w Egipcie – wykopaliska w El- Gamhoud, el-Hibeh i Sharuna oraz zabytki, które dzięki niemu trafiły do Krakowa. Smoleńskiemu nie przelewało się. Trudności finansowe zmusiły go do podjęcia pracy w jednym z kairskich domów handlowych. Prowadził tam księgi rachunkowe. W Gamhoud przebadał większą część cmentarzyska. Wydobył 47 sarkofagów, 70 drewnianych masek trumiennych, 20 masek płóciennych, 2 stele grobowe, fragmenty naczyń glinianych i 11 szkatułek z posążkami bóstw. Większość zabytków trafiła do Budapesztu i Kairu. Smoleński obracał się w świecie archeologii. Wkrótce nauczył się odczytywać hieroglify. Współorganizował II Kongres Archeologii Klasycznej w Kairze. Wkrótce jednak nadwątlone zdrowie dało znać o sobie. Po powrocie do Krakowa w 1909 roku, zmarł w wieku zaledwie 25 lat. Mimo bardzo młodego wieku, Smoleński pozostawił po sobie wielki dorobek naukowy w postaci ponad 260 pozycji w języku polskim i francuskim. Badania zapoczątkowane przez Smoleńskiego kontynuowali jego następcy, o których również można się dowiedzieć na wystawie w Krakowie. Zagadki mumii Smo…

pierwszy-polski-egiptolog-nie-zostalby-nim-gdyby-nie-chorowal-na-gruzlice-1a32e5e.jpg
width: 632
height: 349

Kilkadziesiąt pochówków z maskami i drewniane berła. Spektakularne odkrycie sprzed tysiąca lat w Peru
type: item
date: 2023-11-27T11:40:38.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: andy
subject: archeologia
subject: cmentarze
subject: kości
subject: mumia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: peru
subject: Wolny czas
description: 73 nienaruszone pochówki z rzeźbionymi maskami i piękne drewniane berła odkryto w Pachacámac na południe od Limy w Peru. Znaleziska dokonali archeolodzy z Papieskiego Katolickiego Uniwersytetu w Peru pod kierownictwem prof. Krzysztofa Makowskiego. Znaleziska pochodzą z czasów Imperium Wari i mają około tysiąca lat.
encoded: W tym artykule: W dawnych Andach nikt nie umierał… Pachacámac – wyrocznia i świątynia Zwalony mur – kluczem do sukcesu archeologów Kim byli zmarli? Piękne drewniane berła zdobione wizerunkiem dostojników Co już wiemy o Pachacámac? Pochówki mają formę tobołów grzebalnych. Oznacza to, że zmarłych zawinięto w tkaniny. Ciekawostką jest fakt, że zmarli obu płci mieli przytwierdzone do tobołów maski z rzeźbionego drewna i ceramiki. Groby pochodzą z okresu ekspansji Imperium Wari, czyli z lat 800–1100 n.e. O odkryciu pierwszy poinformował serwis Archeowieści. Zdaniem badaczy toboły, czyli ciała ludzi zawinięte w tkaniny, początkowo składano indywidualnie, a później także grupowo. Natomiast stan zachowania większości z nich jest rewelacyjny. W dawnych Andach nikt nie umierał… – W Andach przedhiszpańskich nikt nie umierał. Wszyscy byli predestynowani do dalszego życia w równoległym świecie przodków (hurin pacha). Warunkiem było, aby członkowie rodziny spełnili swój obowiązek i przygotowali zmarłego do dalszego życia – wyjaśnia prof. Makowski. W jego ocenie powszechność tobołów grzebalnych na cmentarzyskach wybrzeża Peru w okresach późnych (800–1531/32) i na początku okresu kolonialnego w przypadku pochówków wszystkich grup wiekowych obu płci jest świadectwem, że wspomniany obowiązek zapewnienia ciągłości życia po życiu swoim bezpośrednim przodkom był traktowany bardzo na poważnie. – Wszak to zmarli powracają co roku na ziemię i pilnują zbiorów. Od nich też zależy obfitość wody, która spływa z gór na pustynne wybrzeża i wypełnia kanały nawadniające – dodaje naukowiec. Pachacámac – wyrocznia i świątynia Pachacámac była bardzo znaną świątynią i wyrocznią bóstwa Pacha Kamaq w późniejszym okresie – w czasie panowania Inków. Jego imię oznacza „ten, który daje życie ziemi”. Pochówki znaleziono na terenie rozległego zespołu cmentarzysk z różnych okresów, u stóp Świątyni Malowanej. Nekropole odkrył już pod koniec XIX wieku Max Uhle, który jest uważany za pioniera archeologii naukowej…

kilkadziesiat-pochowkow-z-maskami-i-drewniane-berla-spektakularne-odkrycie-w-peru-sprzed-tysiaca-lat-0ff6dae.png
width: 1200
height: 630

Jak powstał mit o satyrach? Zaskakujące odkrycie w Iranie
type: item
date: 2023-11-03T12:41:54.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: grecja
subject: Kultura
subject: mity
subject: mumia
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: Satyrowie to jedne z bardziej fascynujących postaci greckich legend. Nowe wyjaśnienie pochodzenia popularnego mitu przedstawiła badaczka antyku ze Stanford University. Jak zauważa, źródeł legend o satyrach należy szukać nie w Grecji, lecz na ziemiach dzisiejszego Iranu.
encoded: W tym artykule: Gdzie znaleziono „solnego człowieka"? Jak powstają mumie? Co nam mówią mumie? Co łączy mumie z mitami greckimi? Jak „szczątki" satyrów stawały się atrakcją? Trudno w to uwierzyć, ale w kopalni soli w Chehrehābādzie na północy Iranu można trafić na mumię. W 1994 r. przekonali się o tym pracujący tam górnicy. Zmumifikowane zwłoki, przechowane w sposób naturalny w złożu soli, okazały się pierwszym z całej serii znalezisk w następnych latach. Zwłokom towarzyszyły narzędzia drewniane, odzież, ceramika i skórzane obuwie. Gdzie znaleziono „solnego człowieka"? Szczególną popularność zdobył „solny człowiek” znaleziony w 2007 r. Na odkrycie natrafiono po ulewnych deszczach, które rozmyły złoże. Mumia miała jaskraworude włosy i brodę. Najprawdopodobniej był to górnik z czasów Cesarstwa Rzymskiego, zasypany w czasie zawału w kopalni. Datowanie metodą radiowęglową pozwoliło ustalić, że wypadek wydarzył się około roku 400 p.n.e. Znalezione dotychczas mumie solne pochodzą z czasów od dynastii Achemenidów (lata 539–333 p.n.e.) do Sasanidów (lata 240–640 n.e.). Jak powstają mumie? W 2008 r. irańską kopalnię soli – funkcjonującą od stuleci – zamknięto, aby umożliwić międzynarodowej ekipie przeprowadzenie badań. I poszukiwanie mumii. Wprawdzie mumie są zazwyczaj efektem świadomych zabiegów człowieka, ale mumifikacja może też zajść w szczególnych warunkach naturalnych. Szczególnie jeśli mróz, susza lub właśnie sól powstrzymają procesy rozkładu. Mrozy panujące w peruwiańskich Andach umożliwiły przetrwanie zwłok z epoki Inków. W bagnach północnej Europy znajdowano mumie z epoki żelaza zachowane dzięki kwasowości wody, niskim temperaturom i niedostatkowi tlenu w torfie. Mumie są dla naukowców bezcennym materiałem badawczym. Każda mumia pozwala wzbogacić naszą wiedzę o trybie życia, a nawet stanie zdrowia dawnych ludzi. Irańscy „solni ludzie” okazali się dla nauki prawdziwym skarbem dzięki doskonałemu stanowi zachowania zwłok, łącznie z nienaruszonym owłosieniem i odzieżą, …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/abb9ba13eaa8d7561c1585a8d37b65c3b06cc484-535a79f.jpeg
width: 1225
height: 803

Zagadkowa egipska mumia eksponowana w Poznaniu. Chłopiec zmarł w wieku ośmiu lat
type: item
date: 2023-11-02T13:58:38.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: dzieci
subject: Edukacja
subject: egipt
subject: mumia
subject: muzeum
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Starannie owinięte bandażami jest ciało ośmioletniego chłopca, którego mumia eksponowana jest w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu. Można ją obejrzeć tylko do końca tego roku.
encoded: W tym artykule: Mumia chłopca – przez nos usunięto jego mózg Co wiemy o zmarłym? Dzieje mumii Gdzie i kiedy można obejrzeć mumię? W Polsce jest niewiele mumii pochodzących ze starożytnego Egiptu. Można je zobaczyć między innymi w Muzeum Narodowym w Warszawie i Muzeum Archeologicznym w Krakowie. Tymczasem w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu jeszcze tylko do końca 2023 roku można zobaczyć mumię egipskiego chłopca. Po 1945 roku nie była wystawiana na widok publiczny. Mumia chłopca – przez nos usunięto jego mózg Zmumifikowane ciało należy do chłopca w wieku około 8 lat. Ciało zostało starannie owinięte bandażami oraz całunem o znacznie luźniejszym wątku. Zdaniem naukowców, prawdopodobnie na klatce piersiowej – pomiędzy bandażami – znajduje się zwinięty papirus. Mumifikacja była procesem bardzo inwazyjnym. Chłopcu usunięto mózg przez nos. Z ciała wyciągnięto także organy wewnętrzne: płuca, żołądek i jelita. Przypuszczalnie w mumii nadal znajduje się wątroba. Jest to jednak dość nietypowa mumia, bo balsamiści usunęli również serce. Ten organ zazwyczaj zostawiano w ciele zmarłego, aby mogło ono zostać zważone w czasie Sądu Ozyrysa, jednego z kluczowych bogów egipskich. Był to bardzo ważny element wierzeń Egipcjan. Prawdopodobnie podczas mumifikacji dziecka uszkodzono palce lewej stopy. Co wiemy o zmarłym? Zdaniem naukowców mumia pochodzi z III-II wieku p.n.e. Wynika to z analizy fragmentów kartonażu. To płótno, czasami papirus, sklejone gipsem, które pokrywało mumię. Na nim znajdują się charakterystyczne zdobienia i napisy, specyficzne dla każdej epoki w Egipcie. W tym czasie Egiptem rządzili następcy Aleksandra Wielkiego i państwo to znalazło się w strefie wpływów Grecji. Był to tzw. okres ptolemejski. Jego nazwa pochodzi od pierwszego władcy tej dynastii, Ptolemeusza I Sotera, który rozpoczął rządy w 323 r. p.n.e. Ostatnią władczynią tej dynastii była słynna Kleopatra. Dzieje mumii Mumia jest własnością Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. W Europie trafiła najpierw d…

zagadkowa-egipska-mumia-eksponowana-w-poznaniu-chlopiec-zmarl-z-wieku-osmiu-lat-b5d9705.png
width: 1200
height: 630

Na szczytach andyjskich wulkanów odkryto zmumifikowane gryzonie. Nie wiadomo, co tam robiły
type: item
date: 2023-10-25T07:10:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: ekosystem
subject: gryzonie
subject: mumia
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wulkany
description: Na szczytach trzech wulkanów w Andach naukowcy odnaleźli zmumifikowane gryzonie. Zwierzęta znajdowały się w miejscach, które dawniej były uważane za święte przez Inków.
encoded: W tym artykule: Skąd gryzonie wzięły się na szczytach wulkanów? Gryzonie wspinały się na wysokość powyżej 6000 m Wyniki analizy DNA Środowisko porównywane do innej planety Na trzech szczytach andyjskich wulkanów w Chile i Argentynie odnaleziono zmumifikowane gryzonie z gatunku Phyllotis vaccarum. Ssaki te należą do rodzaju liściouchów, znanych również jako nadbrzeżniki. Znajdowały się na wysokości ponad 6000 m n.p.m. To niezwykle surowy region gór, w którym brakuje roślinności i wody. Skąd gryzonie wzięły się na szczytach wulkanów? Do tej pory uważano, że ssaki, w szczególności tak małe, nie zamieszkują tak wysokich partii Andów. Dotychczas dominowało przekonanie, że martwe już zwierzęta zostały zabrane w te miejsca przez Inków. To w ramach rytuału Capacocha, podczas którego składano ofiary z dzieci. – Nie można winić archeologów za takie myślenie, bo jakie jest inne wytłumaczenie? – powiedział Jay Storz, profesor nauk biologicznych na Uniwersytecie Nebraska–Lincoln. – Nic nie miało prawa tam żyć, więc uznano, że ktoś musiał je tam przenieść – dodaje. Najnowsze badania opublikowane na łamach „Current Biology” zaprzeczają tej hipotezie. Na podstawie sekwencjonowania genomu gryzoni i datowania radiowęglowego naukowcy ustalili, że najstarsza zwierzęca mumia ma zaledwie kilkaset lat. Uczeni uważają zatem, że chomikowate znalazły się na szczytach płaskowyżu Puna de Atacama wiele lat po upadku Państwa Inków w 1572 roku. Gryzonie wspinały się na wysokość powyżej 6000 m – Nasze zrozumienie granic życia zwierząt jest stale weryfikowane w wyniku badań ekstremalnych środowisk – piszą naukowcy w swoim artykule. – Odkrycia wzmacniają dowody na istnienie populacji liściouchów (Phyllotis) zamieszkujących wysokości powyżej 6000 m n.p.m. Podważa to założenia dotyczące środowiskowych ograniczeń życia kręgowców i fizjologicznej tolerancji małych ssaków – twierdzą badacze. Rodzaje wulkanów – jak się je dzieli ze względu na aktywność i budowę? Potocznie mianem wulkanu określa się formę …

salin-e0ff474.jpg
width: 700
height: 467

Mumifikacja z importu. Większość składników do balsamowania organów Egipcjanki pochodziło spoza kraju
type: item
date: 2023-08-31T15:00:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: egipt
subject: mumia
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Mumifikacja była drogim przedsięwzięciem. Do zakonserwowania narządów wewnętrznych Egipcjanki żyjącej 3,4 tys. lat temu użyto głównie składników spoza kraju. Wsród nich były aromatyczne żywice. Naukowcy odtworzyli nawet zapach substancji.
encoded: W tym artykule: Urny kanopskie damy egipskiej Senetnaj Zaawansowanie technologie pomagają poznać tajniki mumifikacji Składniki do balsamownia sprowadzano z bardzo daleka Każdy będzie mógł powąchać substancje do balsamowania Naukowcy przeanalizowali substancje zachowane w dwóch tzw. urnach kanopskich. Były to kamienne naczynia, w których umieszczano zmumifikowane narządy wewnętrzne usunięte w czasie procesu balsamowania zmarłego. Z reguły przy sarkofagu z ciałem umieszczano cztery urny. W każdej był inny organ. Urny kanopskie damy egipskiej Senetnaj Przebadane naczynia należały do kobiety o imieniu Senetnaj. Żyła w czasach panowania faraona Amenhotepa II, władcy XVIII dynastii, około 3 400 lat temu. Zdaniem egiptologów była mamką tego władcy, czyli karmiła piersią małego księcia. Za swoje zasługi została uhonorowana w specjalny sposób. Po śmierci pochowano ją w grobowcu faraońskim w Dolinie Królów na nekropolii tebańskiej. Odkrycia tego grobowca dokonał słynny archeolog Howard Carter, który później ogłosił sensacyjne znalezisko w postaci grobowca Tutanchamona. Zaawansowanie technologie pomagają poznać tajniki mumifikacji Do analiz substancji naukowcy wykorzystali zaawansowane metody analityczne, w tym chromatografię gazową sprzężoną ze spektrometrią mas. Wszystko po to, aby poznać skład substancji, które miały zakonserwować na wieczność wnętrzności kobiety. Badania wykazały, że aby organy wewnętrzne zakonserwować w skuteczny sposób, zastosowano mieszankę różnorodnych substancji. Był to roztwór: wosku pszczelego, oleju roślinnego, tłuszczów zwierzęcych, bituminu (substancja podobna do smoły), żywicy modrzewiowej i sosnowej, drzewa damarowego lub pistacjowego. Wykryto też mniej oczywiste i znane substancje stosowane do mumifikacji. To związki kumaryny i kwasu benzoesowego. Kumaryna ma zapach podobny do wanilii i występuje m.in. w cynamonie. Z kolei kwas benzoesowy można pozyskać z aromatycznych żywic z paru rodzajów drzew i krzewów. – Te złożone i różnorodne składniki,…

mumifikacja-1abdfa9.jpg
width: 4500
height: 3000

Odtworzono wygląd ofiary zabójstwa sprzed 700 lat. Naukowcom pomógł w tym sam morderca
type: item
date: 2023-08-25T07:03:45.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: historia
subject: mumia
subject: rekonstrukcja
subject: średniowiecze
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Bocksten Man doczekał się rekonstrukcji twarzy. Wiadomo też, w co był ubrany 700 lat temu na chwilę przed tym, jak został zabity. Morderca nie wiedział, że ukrywając zwłoki, zakonserwuje je.
encoded: W tym artykule: Bocksten Man, czyli szwedzki człowiek z bagien Morderca nie wiedział, co robi Rekonstrukcja twarzy krok po kroku Do cennych odkryć archeologicznych nierzadko dochodzi przez przypadek. Ba, za znaleziskami nie zawsze muszą stać specjaliści. Bywa, że na skarby z przeszłości trafiają również amatorzy, a nawet dzieci. Tak też było kilkadziesiąt lat temu w Szwecji. Bocksten Man, czyli szwedzki człowiek z bagien W czerwcu 1936 roku pięcioletnia wówczas Gulli Johanssen i jej starzy brat Thure pomagali rodzinie podczas zbierania torfu na Bocksten Bog w Varberg. Dzieci odkryły wtedy ludzkie kości wystające z ziemi. Ojciec Johanssenów zawiadomił policję. Na miejsce przyjechali też miejscowi eksperci, w tym Albert Sandklef, dyrektor Muzeum Varberg. Jak ustalono, zwłoki należały do zamordowanego mężczyzny. Nie była to jednak świeża sprawa, a zabójstwo sprzed wieków. Poza fragmentami ciała, w błocie znaleziono również kawałki materiału i drewniane kołki. Nietypowe znalezisko zostało przebadane w muzeum. Tam też okazało się, że tzw. Bocksten Man zginął 700 lat temu na skutek licznych obrażeń. Na czaszce zachowały się pęknięcia, a w klatce piersiowej nadal znajdował się drewniany kołek. Nie chodziło jednak o rzekomy aspekt wampirzy, a oto, aby dosłownie przygwoździć ofiarę do dna torfowiska. Morderca nie wiedział, co robi Napastnik prawdopodobnie chciał zatuszować w ten sposób zbrodnię. Wykazał się jednak sporą niewiedzą. Naturalny skład chemiczny torfowiska zapobiega rozkładowi niektórych tkanek ludzkich i zwierzęcych, zwłaszcza w środowisku o niskiej temperaturze i niskiej zawartości tlenu. Co ciekawe, tzw. bagienne mumie były częścią bardzo długiej, europejskiej tradycji. Zakonserwowane znalezisko pomogło ustalić nie tylko, jak wyglądał mężczyzna, żyjący 700 lat temu, ale też w co był ubrany. To dlatego, że torfowiska chronią także materiały wykonane z wełny lub skór zwierzęcych. Bocksten Man miał na sobie kaptur, gruby płaszcz, tkaną tunikę, wełniane rajtuzy i s…

odtworzono-wyglad-ofiary-zabojstwa-sprzed-700-lat-0b40eb3.jpg
width: 960
height: 540