National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-17T14:04:39.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Tak nowa królowa przejęła władzę. Spryskała konkurentkę toksyczną substancją. „Natura wykracza poza fikcję”
items: Mrówki robią coś, czego nikt się nie spodziewał. Również stosują „lockdown w pandemii”
items: Mrówki, które klonują inny gatunek – natura łamie swoje własne zasady
items: Dlaczego mrówki ratują swoje towarzyszki? Naukowcy odkryli intrygującą zależność
items: Odkryto najstarszą znaną skamieniałość prehistorycznej mrówki. Ma 113 milionów lat i żuwaczki niczym kosy
items: Dlaczego to aż tak boli? Odkryto sekret jadu os, które powodują jedne z najboleśniejszych użądleń na świecie
items: Rolnictwo istniało na Ziemi już miliony lat temu. Nie zajmowali się nim ludzie
items: Bullet ant to niepozorna mrówka, która jest bardzo groźna. Jej użądlenie jest koszmarnie bolesne
items: Niesamowite. Mrówki przeprowadzają amputacje kończyn, by ratować się przed śmiertelnymi infekcjami
items: Produkują miód, budują tratwy, mogą prowadzić koczowniczy tryb życia. Ciekawostki o mrówkach
items: Mrówki potrafią rozpoznawać zakażone rany. Leczą je później antybiotykami
items: Mrówki na traktory? Owad zbierają plony lepiej niż człowiek
items: Mrówki ogniste są już w Europie. Czy jeden z najbardziej inwazyjnych owadów na świecie dotrze do Polski?
items: 50 mln lat temu po świecie wędrowały mrówki wielkości ptaków. Jak to możliwe, że były tak gigantyczne?
items: Robot udawał mrówkę, by lepiej poznać jej zwyczaje. Zaskakujący projekt inżynierów z Bristolu
items: Śledząc zachowanie mrówek ogniowych, możemy zaprojektować lepsze roboty – twierdzą naukowcy
items: Robotnice tych mrówek zmniejszają mózgi, żeby zostać królowymi
items: Roślinożerne mrówki mają „zęby” jak noże. Ludzie są bez szans w tej konkurencji
items: Co można bezpiecznie jeść w lesie? Ta wiedza może ci się przydać
items: Czy mrówki kiedykolwiek odpoczywają? Nie chciałbyś pracować na takich zmianach
items: Ta mrówka wytrzymuje temperaturę, która nas by zabiła. Jak to robi?
items: Nie tylko ludzie znają to robią. Niewolnictwo u mrówek
items: Dla nas to śmietnik, dla nich to prawdziwe El Dorado
items: Jak wytrenować niewolnika? Te mrówki mają sposób
items: Prehistoryczne mrówki żyją dziś w Azji

Tak nowa królowa przejęła władzę. Spryskała konkurentkę toksyczną substancją. „Natura wykracza poza fikcję”
type: item
date: 2025-11-17T16:00:44.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: mrówki
subject: owady
subject: zwierzęta
description: Walka o tron nie jest jedynie domeną ludzkiej ambicji. Naukowcy udokumentowali sytuację, w której pasożytnicza królowa mrówek podstępem zmusiła robotnice do zabicia królowej matki. W konsekwencji przejęła władzę, a robotnice zaczęły jej służyć.
encoded: Życie mrówek wydaje się nam być ułożone i pozbawione większych ekscesów. Jednak pasjonaci tych zwierząt znają nieco inną prawdę. Kilka lat temu Taku Shimada, który prowadzi popularnonaukowego bloga „AntRoom”, poinformował o zagadkowym zjawisku: infiltracji kolonii mrówek przez pasożytniczą królową. Naukowcy postanowili odtworzyć w kontrolowanych warunkach taką sytuację. Wnioskami podzielili się właśnie na łamach czasopisma „Current Biology”. Pasożytnicza królowa jak mrówczana Mata Hari Matkobójstwo, czyli zachowanie polegające na tym, że potomstwo zabija lub zjada swoją matkę, jest rzadko spotykanym zjawiskiem w naturze. Na pierwszy rzut oka wydaje się ono niepraktyczne. Jednak może czasem w przyrodzie przynosić korzyści. – Do tej pory odnotowano tylko dwa rodzaje matkobójstwa, z których korzysta matka lub potomstwo. W tym nowatorskim matkobójstwie, o którym piszemy, żadna z nich nie czerpie korzyści; jedynie pasożytnicza strona trzecia – mówi dr Keyzo Takasuka z japońskiego Uniwersytetu Kyushu, autorka publikacji w „Current Biology”. Morderczy eksperyment Jak przebiegło badanie? Ponieważ bezpośrednie wprowadzenie królowej-pasożyta do gniazda kończyłoby się atakiem, badacze musieli stworzyć chemiczny kamuflaż. W tym celu królową pasożytniczą umieszczano na noc w jednej komorze z robotnicami i kokonami mrówek-żywicielek. Po jednej nocy pasożytnicza królowa nabywała specyficzny zapach kolonii, co pozwalało jej ominąć początkową obronę. Następnie naukowcy obserwowali, jak „zamaskowana” królowa pasożytnicza zlokalizowała królową żywiciela w gnieździe. Spryskała królową kwasem mrówkowym. W ten sposób zmyliła robotnice. Sama szybko się wycofała, a robotnice zaczęły postrzegać swoją królową jako zagrożenie (ze względu na zapach) i dokonały jej „egzekucji”. Kolejnym etapem było przejęcie kolonii przez pasożytniczą królową matkę i złożenie przez nią jaj. Robotnice otoczyły ją troskliwą opieką. Chemiczną manipulację udokumentowano u dwóch daleko spokrewnionych gatunków pasoży…

krolowa-f1fe3be.png
width: 1478
height: 871

Mrówki robią coś, czego nikt się nie spodziewał. Również stosują „lockdown w pandemii”
type: item
date: 2025-10-20T13:34:15.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: mrówki
subject: odkrycia
subject: owady
description: Mrówki modyfikują strukturę swoich gniazd, by ograniczyć rozprzestrzenianie się chorób. Odkrycie naukowców z Uniwersytetu w Bristolu rzuca nowe światło na „medyczną wiedzę” tych owadów.
encoded: Najnowsze badanie opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Science” pokazuje, że mrówki potrafią nie tylko dostosowywać swoje gniazda do warunków środowiskowych, ale także do zagrożeń epidemiologicznych. Zmieniona architektura wnętrza ich gniazd może działać jak naturalny lockdown, ograniczając transmisję patogenów między różnymi częściami kolonii. Mrówcze sposoby na choroby Główny autor badania, Luke Leckie, doktorant nauk biologicznych na Uniwersytecie w Bristolu (Wielka Brytania), opowiada: – Wiedzieliśmy już, że mrówki dostosowują budowę gniazd do temperatury i składu gleby. Teraz po raz pierwszy wykazaliśmy, że modyfikują otoczenie, aby ograniczyć transmisję chorób. Naukowiec podkreśla, że to pierwsza taka obserwacja w świecie zwierząt. Od dawna wiadomo było, że mrówki mają cały zestaw sposobów na choroby, żeby zmaksymalizować odporność stada. Na przykład usuwają zarodniki chorobotwórczych grzybów, spryskują chorych członków kolonii odkażającą trucizną, lub izolują zarażone osobniki. Jak badano gniazda mrówek? Teraz naukowcy zastosowali zaawansowaną tomografię komputerową, aby sprawdzić, czy mrówki narażone na patogeny przerabiają swoje gniazda. Kolonie mrówek to skomplikowane, trójwymiarowe konstrukcje z tunelami i komorami pełniącymi różne funkcje, takie jak magazynowanie pożywienia czy ochrona potomstwa. Tomografia pozwoliła dokładnie je prześwietlić. Badacze analizowali dwie grupy po 180 robotnic każda, które umieszczono w dwóch pojemnikach wypełnionych glebą. Pracowite mrówki od razu zaczęły kopać gniazda. Po 24 godzinach do każdego z nich dodano po 20 kolejnych mrówek, z czego jedną wystawiono na działanie zarodników grzybów. Następnie mrówkom pozwolono na dalszą budowę gniazd przez 6 dni. W międzyczasie okresowo wykonywano skany tomografem. „Lockdown” w koloniach mrówek Gdy naukowcy mieli już trójwymiarowe modele gniazd, przeprowadzili symulacje rozprzestrzeniania się choroby. Pokazały one, że zmodyfikowane gniazda zmniejszały ryzyko narażenia na patogeny…

ants-alter-their-nest-48f218f.jpg
width: 1800
height: 1313

Mrówki, które klonują inny gatunek – natura łamie swoje własne zasady
type: item
date: 2025-09-04T11:20:29.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: klonowanie
subject: mrówki
subject: przyroda
subject: rozmnażanie
description: Biologia ma swoje żelazne zasady, ale niektóre stworzenia zdają się je łamać. Naukowcy odkryli, że królowe mrówek żniwiarek potrafią klonować samce innego gatunku, aby tworzyć hybrydowe armie robotnic. To jeden z najbardziej niezwykłych systemów rozrodczych w przyrodzie.
encoded: Królowe mrówek żniwiarek iberyjskich (Messor ibericus) łamią fundamentalną zasadę biologii: wydają na świat potomstwo dwóch odrębnych gatunków. W dodatku jeden z nich klonują dla własnych potrzeb. Naukowcy odkryli system rozrodczy, który nie występuje nigdzie indziej w przyrodzie. Swoje wyniki opublikowali w „Nature”. Gatunki współistniejące Mrówki z gatunku Messor ibericus w niektórych miejscach Europy koegzystują ze swoimi dalekimi krewniakami Messor structor, od których oddzieliły się ewolucyjnie już niemal 5 milionów lat temu. Sąsiedztwo sprawia, że królowe iberyjskich żniwiarek mają zapewnioną dużą liczbę samców M. structor, z którymi mogą się rozmnażać. W koloniach M. ibericus często znajduje się samców M. structor, na których te pasożytują i które dostarczają ich królowej niezbędnych plemników. To samo w sobie jest ciekawe, ale uwagę naukowców przyciągnęła populacja mrówek z południa Włoch. Wydarzyło się w niej bowiem coś zaskakującego. Klonujące królowe Chodzi o to, że na Sycylii M. structor... w ogóle nie występują. Mimo to w koloniach M. ibericus naukowcy znaleźli ich przedstawicieli, co udowodniła analiza genetyczna. Pojawiło się pytanie – jak się tam znaleźli? Badacze w końcu rozpracowali ten fenomen, ale długo nie mogli uwierzyć w swoje odkrycie. Okazało się, że królowe M. ibericus klonują mrówki M. structor, jeśli te ostatnie w okolicy nie występują. Niejako „tworzą” je sobie na własne potrzeby. Następnie krzyżują się z tymi mrówkami, co daje silne hybrydowe robotnice, które opiekują się kolonią i zajmują się budową. – M. ibericus „udomowił” mrówkę M. structor i jej genom – mówi Jonathan Romiguier z Instytutu Nauk Ewolucyjnych w Montpellier we Francji, który wraz ze swoimi współpracownikami zaobserwował ów niezwykły proces. Jak wspomnieliśmy, linie obydwu gatunków mrówek rozdzieliły się niezwykle dawno temu – w skali ewolucyjnej można porównać to do sytuacji, w której ludzka kobieta urodziłaby... szympansa. Mrówka "zrób to sam" Co ciekawe, gdy naukowcy…

shutterstock49179775-af17400.jpg
width: 3888
height: 2592

Dlaczego mrówki ratują swoje towarzyszki? Naukowcy odkryli intrygującą zależność
type: item
date: 2025-05-29T12:15:01.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: Czas na długowieczność
subject: mrówki
subject: owady
subject: pomoc
description: Im dłuższe życie, tym większa skłonność do pomocy – taką zależność odkryli polscy badacze wśród mrówek robotnic. Co motywuje te pracowite owady do zachowań altruistycznych?
encoded: Spis treści: Mrówki – wyjątkowe zwierzęta Szeroko zakrojone badania mrówek Jakie mrówki są „bohaterskie”? Opłacalność zachowań altruistycznych Nie tylko ludzie wykazują działania altruistyczne czy prospołeczne i niosą pomoc zarówno przedstawicielom swojego gatunku, jak i innym stworzeniom. Dotyczy to również niektórych zwierząt. Zespół ekspertów pod kierunkiem dr. Filipa Turzy z Instytutu Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie postanowił zbadać altruizm u mrówek. Mrówki – wyjątkowe zwierzęta Jeśli chodzi o niesienie pomocy, to mrówki są pod tym względem nietypowe. Zachowania altruistyczne są znane w zasadzie tylko wśród kręgowców, np. ptaków, świń czy gryzoni. Mrówki to jedyne bezkręgowce, które wzajemnie sobie niosą pomoc i są przy tym nadzwyczaj dobrze zorganizowane. Taka obserwacja jest dość zaskakująca, bo mrówki podejmując się akcji niesienia pomocy, same mogą się zranić lub nawet umrzeć. Szeroko zakrojone badania mrówek Zespół dr. Turzy przebadał pod kątem zachowań ratunkowych 14 gatunków mrówek, które występują w Polsce i należą do różnych rodzajów, plemion i podrodzin. Analizy były długotrwałe. Eksperci przeprowadzili łącznie 3,5 tysiąca testów behawioralnych z udziałem 10 tysięcy osobników (mrówek robotnic) i zarejestrowali blisko 300 godzin nagrań. Wyniki opisano w artykule opublikowanym w prestiżowym czasopiśmie „Behavioral Ecology”. Jakie mrówki są „bohaterskie”? Naukowcy odkryli interesującą zależność. Okazało się, że robotnice bardziej długowiecznych gatunków mrówek wykazują większą skłonność do ratowania swoich towarzyszek z opresji. – Celem badań było określenie związku między oczekiwaną długością życia a skłonnością do ratowania mrówek w skali międzygatunkowej. Nasze badania wykazały, że gatunki charakteryzujące się wysoką oczekiwaną długością życia znacznie częściej podejmują działania ratunkowe skierowane do uwięzionych towarzyszek ze swoich kolonii – sprecyzował dr Turza. W jego ocenie taki związek sugeruje, że dłuższe życie mo…

Formicacinereaworker-17cc1cf.jpg
width: 4729
height: 3648

Odkryto najstarszą znaną skamieniałość prehistorycznej mrówki. Ma 113 milionów lat i żuwaczki niczym kosy
type: item
date: 2025-04-25T11:21:30.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: mrówki
subject: odkrycia
subject: owady
subject: paleontologia
description: Odkrycia dokonali naukowcy z Brazylii w… zbiorach muzeum zoologicznego Uniwersytetu w São Paulo. Skamieniałość z „piekielną mrówką” pochodzi z okresu kredy, ze stanowiska Crato Formation w północno-wschodniej Brazylii.
encoded: Spis treści Haidomyrmecinae czyli wymarłe „piekielne mrówki” Najstarsza mrówka świata Rola mrówek w ekosystemach W Brazylii trochę przypadkiem odkryto najstarszą znaną mrówkę. W kolekcji skamieniałości Uniwersytetu w São Paulo naukowcy natrafili na egzemplarz dobrze zachowanej mrówki z podrodziny Haidomyrmecinae. Okazał się najstarszą znaną nauce skamieniałością mrówki. To odkrycie przesuwa ewolucję tych owadów o 13 milionów lat wstecz i zmienia nasze rozumienie bioróżnorodności prehistorycznego okresu kredy. Haidomyrmecinae czyli wymarłe „piekielne mrówki” Haidomyrmecinae, znane również jako „hell ants” (z ang. „piekielne mrówki”), to wymarła podrodzina mrówek, które żyły w okresie kredy, czyli około 100–79 milionów lat temu. Ich doskonale zachowane okazy odkryto m.in. w bursztynach z Ameryki Północnej, Europy i Azji. Skamieniałości, czyli szczątki zachowane w skałach są znacznie rzadsze. Chyba najbardziej niezwykłe znalezisko pochodzi z Mjanmy: jedna z piekielnych mrówek wciąż trzyma swoją ofiarę w żuwaczkach. Haidomyrmecinae wymarły najprawdopodobniej jeszcze przed dinozaurami, czyli wcześniej niż 66 milionów lat temu. Podrodzina ta obejmuje 10 znanych rodzajów i 14 gatunków. Dotychczas sądzono, że piekielne mrówki pojawiły się około 100 milionów lat temu. Odkrycie naukowców z Brazylii przesuwa tę datę w przeszłość o kolejne 13 milionów lat. Piekielne mrówki wyróżniały się niezwykłą morfologią. Posiadały sierpowate żuwaczki skierowane ku górze, które poruszały się w płaszczyźnie pionowej — w przeciwieństwie do poziomego ruchu żuwaczek u współczesnych mrówek. Na głowie miały podobny do rogu wyrostek, w kierunku którego zaciskały żuwaczki, tworząc unikatowy mechanizm chwytania ofiary. Być może najpierw nadziewały ofiarę na ostry wyrostek, a potem zabierały się za nią sierpowatymi żuwaczkami. Najstarsza mrówka świata Najnowsze odkrycie naukowców z Brazylii to skamieniałość piekielnej mrówki sprzed 113 milionów lat. Odkrycie opisano w artykule opublikowanym właśnie w…

gr1lrg-c3a3299.jpg
width: 1627
height: 1402

Dlaczego to aż tak boli? Odkryto sekret jadu os, które powodują jedne z najboleśniejszych użądleń na świecie
type: item
date: 2025-01-07T12:03:31.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: mrówki
subject: osy
subject: owady
description: „Gorący olej z frytkownicy wylany na dłoń” – takie cierpienie powoduje użądlenie owada, których wygląda jak wielka mrówka. Naukowcy właśnie przebadali jego jad. I ustalili, że jest on równie wielofunkcyjny jak szwajcarski scyzoryk.
encoded: Spis treści: Jak bardzo boli użądlenie osy? Broń precyzyjnie kierowana Najbardziej obronna osa świata Te owady są skutecznymi przebierańcami. Wyglądają jak mrówki, a w niektórych językach również tak się nazywają. Po angielsku ich rodzinę określa się jako velvet ants, czyli mrówki aksamitne. Jednak żronkowate (Mutillidae) tak naprawdę z mrówkami nie mają nic wspólnego. Są to osy, a na razie naukowcy klasyfikują około 8000 ich gatunków. Nietypowy wygląd przyjmują samice różnych gatunków żronkowatych. Przede wszystkim osy te nie mają skrzydeł. Żyją i poruszają się bardzo sprawnie po ziemi. Są mocno owłosione i nieraz bajecznie kolorowe. Mogą być purpurowe, intensywnie pomarańczowe, żółte, białe, czarne albo złote. Jednak to nie kolory i niezwykłe podobieństwo do mrówek zdecydowało o sławie tych owadów. Wśród żronkowatych znajdują się gatunki, których jad jest jednym z najsilniejszych w świecie zwierząt. Co powoduje, że ukąszenia pseudomrówek są tak piekielnie bolesne? Cały koktajl precyzyjnie dobranych przez ewolucję molekuł. Taki wniosek płynie z pracy naukowej opublikowanej w czasopiśmie „Current Biology”. Jak bardzo boli użądlenie osy? Prawdopodobnie najsłynniejszym entomologiem naszych czasów był Justin Schmidt (zmarły w 2023 roku). Schmidt jest autorem słynnej skali bólu, klasyfikującej siłę użądleń i ukąszeń różnego rodzaju owadów. Skala jest czterostopniowa, a sławę zawdzięcza dwóm rzeczom. Po pierwsze, jej autor na samym sobie sprawdził, jak bardzo dokuczliwe mogą być niefortunne spotkania z owadami. Po drugie, wrażenia bólowe opisał w bardzo plastyczny sposób. Wyobraźmy sobie, że „gorący olej z frytkownicy rozlewa się na naszą dłoń”. To właśnie poczulibyśmy, gdyby użądliła nas osa z gatunku Dasymutilla klugii. Osa ta należy do żronkowatych. Schmidt ocenił ból, jaki sprawia jej użądlenie, aż na trzy stopnie. Tylko trzy inne owady osiągają najwyższy, czwarty stopień na skali bólu (to np. mrówka bullet ant). Broń precyzyjnie kierowana Inne żronkowate żądlą nieco…

GettyImages-2065740401-9835154.jpg
width: 2574
height: 2007

Rolnictwo istniało na Ziemi już miliony lat temu. Nie zajmowali się nim ludzie
type: item
date: 2024-10-07T11:33:58.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: ameryka południowa
subject: ameryka środkowa
subject: grzyby
subject: mrówki
subject: przyroda
subject: rolnictwo
description: Ludzie zaczęli uprawiać rolę zaledwie kilkanaście tysięcy lat temu. Ale okazuje się, że wcale nie byli pierwsi. Pierwszymi „farmerami” okazały się być… mrówki. Swoje uprawy rozpoczęły po gigantycznej katastrofie, które zmiotła dinozaury z powierzchni Ziemi.
encoded: Spis treści: Człowiek jeszcze nie istniał. Rola kwitła Genetyka i setki godzin analiz rzucają światło na rolnictwo mrówek „Katastrofalny” związek mrówek i grzybów Mrówki uzależniły od siebie grzyby. Tak jak ludzie zboża Gdy myślimy o pierwszych rolnikach, stają nam przed oczami społeczności żyjące około 12 tysięcy lat temu w południowo-zachodniej Azji. Wraz z końcem epoki lodowcowej zmienił się klimat i ludzie zaczęli stopniowo udamawiać rośliny. Okazuje się, że jednak nasz gatunek nie był pierwszy, jeśli chodzi o tę innowację. Człowiek jeszcze nie istniał. Rola kwitła W najnowszym wydaniu prestiżowego czasopisma naukowego „Science” naukowcy z Narodowego Muzeum Historii Naturalnej (Smithsonian) w Waszyngtonie w USA przekonują, że to wcale nie człowiek był pierwszym rolnikiem. Według nowego badania to kolonie mrówek już dawno temu zaczęły uprawiać grzyby. Stało się to, gdy planetoida uderzyła w Ziemię 66 milionów lat temu. Impakt ten spowodował globalne masowe wymieranie, ale także stworzył idealne warunki dla rozwoju grzybów. Innowacyjne mrówki zaczęły uprawiać grzyby, tworząc coś, co badacze określają jako „ewolucyjne partnerstwo”. – Mrówki uprawiają rolnictwo i hodowlę grzybów znacznie dłużej, niż istnieją ludzie. Prawdopodobnie moglibyśmy się czegoś nauczyć z rolniczego sukcesu tych mrówek w ciągu ostatnich 66 milionów lat – uważa entomolog Ted Schultz, kurator w Smithsonian i główny autor nowego artykułu. Genetyka i setki godzin analiz rzucają światło na rolnictwo mrówek Rolnictwo mrówek jest powszechne. Prawie 250 różnych gatunków mrówek w obu Amerykach i na Karaibach uprawia grzyby. Różne mrówki mają różne sposoby upraw. Na przykład te liściożerne należą do tych, które praktykują najbardziej zaawansowaną strategię, znaną jako rolnictwo wyższe. Mrówki te zbierają kawałki świeżej roślinności, aby zapewnić pożywienie swoim grzybom. Te z kolei hodują żywność dla mrówek, zwaną gongylidiami. Są to strzępki na końcach grzybów, które mrówki zrywają i zjadają lub karmi…

Ed-Stone-4cb0c81.png
width: 1200
height: 630

Bullet ant to niepozorna mrówka, która jest bardzo groźna. Jej użądlenie jest koszmarnie bolesne
type: item
date: 2024-08-18T12:27:04.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: mrówki
subject: owady
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: Mrówki kojarzą się z pracowitymi i pożytecznymi owadami. Zwykle nie myślimy o nich jak o niebezpiecznych owadach, bo w naszym kraju nie występują groźne gatunki. Warto jednak wiedzieć, że na świecie występują mrówki, których lepiej nie spotykać na swojej drodze. Do takich należy ciesząca się złą sławą bullet ant. Jak wyglądają osobniki z tego gatunku? Gdzie występują i dlaczego ich użądlenie wywołuje silny i długotrwały ból? Poniżej odpowiadamy na każde z tych pytań.
encoded: W tym artykule: Jakim zwierzęciem jest bullet ant? Jak wygląda bullet ant? Gdzie występuje bullet ant? Skąd nazwa bullet ant? Dlaczego użądlenie bullet ant boli tak bardzo? Czy bullet ant jest pożyteczna? Mrówki uchodzą za równie pracowite, co pszczoły. I choć w domach są niepożądanymi gośćmi, to w naturze u większości osób nie wzbudzają strachu ani odrazy. Spośród około 100 gatunków występujących w Polsce większość jest całkowicie nieszkodliwa dla człowieka. Tylko dwa rodzime gatunki – wścieklica zwyczajna i mrówka rudnica – mogą boleśnie użądlić. Należy jednak podkreślić, że ból, który temu towarzyszy jest niczym w porównaniu z bólem wywołanym użądleniem przez bullet ant. Jakim zwierzęciem jest bullet ant? Gatunek określany jako bullet ant to tak naprawdę Paraponera clavata, reprezentująca rodzinę Paraponerinae. W Ameryce Południowej, gdzie występuje, jest znana jako hormiga bala lub bullet ant, co dosłownie znaczy „mrówka pociskowa”. Można też spotkać się z inną nazwą zwyczajową tego owada – hormiga veinticuatro, co można przetłumaczyć jako „mrówka 24-godzinna”. Skąd wzięły się te nietypowe przydomki? O tym za chwilę. Jak wygląda bullet ant? Paraponera clavata przypomina nieco bezskrzydłą osę. Jej ciało rudo-czarne. Robotnice osiągają od 18 do 25 mm długości. Zjawisko polimorfizmu nie występuje w obrębie tego gatunku. Królowe są nieznacznie większe od robotnic. Śledząc zachowanie mrówek ogniowych, możemy zaprojektować lepsze roboty – twierdzą naukowcy Co się dzieje, kiedy mrówkom świat wali się na głowę? Zbijają się w ogromne grupy, których zachowanie śledzą nie tylko biolodzy, ale i specjaliści zajmujący się inżynierią matematyc... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/sledzac-zachowanie-mrowek-ogniowych-mozemy-zaprojektowac-lepsze-roboty-twierdza-naukowcy-fot-vernerey-researcher-group-at-cu-boulder-2c67cb9.jpeg" width="938" height="528" alt="Śledząc zachowanie mrówek ogniowych, możemy zaprojektować lepsze roboty – twierdz…

bullet-ant-to-niewielka-mrowka-ktorej-lepiej-unikac-fot-shutterstock-95a64b7.jpg
width: 1000
height: 667

Niesamowite. Mrówki przeprowadzają amputacje kończyn, by ratować się przed śmiertelnymi infekcjami
type: item
date: 2024-07-04T06:30:29.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: leczenie
subject: medycyna
subject: mrówki
subject: przyroda
subject: Wolny czas
description: Dotychczas przypuszczaliśmy, że potrafią to tylko ludzie. A jednak mrówki okazały się równie sprawnymi lekarzami jak my. Mrówki Camponotus floridanus umieją wyleczyć swoje towarzyszki. Przeprowadzają amputację ich uszkodzonych kończyn. Dzięki temu szanse chorej mrówki na przeżycie sięgają aż 90%!
encoded: W tym artykule: Najbardziej wyjątkowe mrówki świata Dwa sposoby leczenia mrówek Skąd mrówki wiedzą, jak leczyć? Radykalne operacje ratujące życie, przeprowadzane jak najszybciej się da? Od dzisiaj to specjalność nie tylko Homo sapiens. Ale również zamieszkujących głównie Florydę mrówek z gatunku Camponotus floridanus. Jak się okazało, w sytuacji krytycznej są one w stanie udzielić sprawnej pomocy medycznej swojej rannej towarzyszce. Pomoc ta może być dwojakiego rodzaju. Mrówka-lekarz może oczyścić ranę na uszkodzonej kończynie, co zmniejsza ryzyko infekcji. Ale może również zdecydować o odcięciu chorej nogi i sprawnie przeprowadzić amputację. Testy wykazały, że obie „interwencje medyczne” są skuteczne i znacząco zwiększają szanse mrówki-pacjentki na przeżycie. Naukowcy – autorzy pracy opublikowanej w czasopiśmie „Current Biology” – odkryli również coś jeszcze bardziej niesamowitego. Mrówki decydują, jaki rodzaj leczenia przeprowadzić, po oględzinach zranionej kończyny. Wówczas rozstrzygają, jak najlepiej pomóc „pacjentce”. Najbardziej wyjątkowe mrówki świata Mrówki potrafią troszczyć się o siebie i to niekiedy w zaawansowany sposób. W zeszłym roku biolodzy ogłosili, że pewien gatunek mrówek stosuje coś zbliżonego do antybiotyków. Mrówki Megaponera analis wykorzystują specjalny gruczoł zawierający przeciwbakteryjne związki, które zapobiegają potencjalnym infekcjom. Jednak możliwości mrówek z Florydy są jeszcze większe. Camponotus floridanus nie mają takiego gruczołu jak Megaponera analis. Leczenie, które stosują, jest czysto mechaniczne. Pomagają swoim pobratymcom na dwa sposoby. Albo używają aparatu gębowego do oczyszczenia ich ran. Albo po czyszczeniu decydują się również na amputację. Dwa sposoby leczenia mrówek To, co zrobią, zależy od rodzaju urazu, jakiego doznała mrówka-pacjentka. W opisanym badaniu naukowcy oceniali, jak mrówki radziły sobie z dwoma typami urazów nóg. Albo były to zranienia górnej części nogi – femuru czyli uda. Albo środkowej części: tibii c…

niesamowite-mrowki-przeprowadzaja-amputacje-konczyn-swoich-towarzyszek-by-ratowac-je-przed-smiertelnymi-infekcjami-b78d2f1.jpg
width: 960
height: 594

Produkują miód, budują tratwy, mogą prowadzić koczowniczy tryb życia. Ciekawostki o mrówkach
type: item
date: 2024-02-18T13:24:36.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ciekawostki
subject: Edukacja
subject: mrówki
subject: owady
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: Jest ich więcej niż ludzi i występują na niemal wszystkich kontynentach. Czy to właśnie mrówki podbiły świat? Oto ciekawostki o mrówkach.
encoded: W tym artykule: Ile jest gatunków mrówek? Gdzie żyją mrówki? Jak duże mogą być mrówki? Czy ugryzienie mrówki boli? Co potrafią mrówki? Czy mrówki zajmują się rolnictwem? Czy mrówki można jeść? Ile jest mrówek na świecie? Odpowiedź na to proste pytanie doczekała się własnej pracy naukowej. Dwa lata temu na łamach czasopisma „PNAS” ukazał się artykuł, którego autorzy oszacowali ilość zamieszkujących Ziemię mrówek. Wynosi ona 20 biliardów – czyli 20*1015 osobników. Przy czym jest to ostrożny szacunek, bo w rzeczywistości mrówek może być znacznie więcej. Poniżej przedstawiamy fascynujące ciekawostki o mrówkach. Ile jest gatunków mrówek? Według autorów wspomnianej wyżej pracy znamy 15 700 gatunków i podgatunków mrówek. Jednak może być ich nawet dwa razy więcej. Wiele mrówek nie zostało jeszcze odkrytych. W Polsce występuje około 100 gatunków tych owadów. Większość żyje w lasach. Najbardziej popularne to mrówka rudnica (Formica rufa) i mrówka ćmawa (Formica polyctena). Budują one charakterystyczne kopce z igliwia, ziemi i małych patyczków, znane z wycieczek do lasów. Oba te gatunki są objęte w naszym kraju częściową ochroną. Gdzie żyją mrówki? Prawie wszędzie. Mrówki występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Na Islandii, Grenlandii i części wysp polinezyjskich nie było gatunków rodzimych. Ulubione środowisko mrówek to lasy, szczególnie tropikalne, oraz sawanny. Dwie trzecie mrówek żyje właśnie w tych ekosystemach. Mrówki ogniste są już w Europie. Czy jeden z najbardziej inwazyjnych owadów na świecie dotrze do Polski? Na Sycylii znaleziono gniazda mrówki ognistej, jednego z najszybciej rozprzestrzeniających się owadów. Zdaniem badaczy, aż połowa europejskich miast zagrożonych jest inwazją tego gatunku. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mrowki-ogniste-sa-juz-w-europie-czy-jeden-z-najbardziej-inwazyjnych-owadow-na-swiecie-dotrze-do-polski-fot-jesse-rorabaugh-public-domain-3e0f2a8.jpg" width="938" height="619" alt…

mrowka-pijaca-wode-z-liscia-fe2b04d.jpg
width: 1280
height: 853

Mrówki potrafią rozpoznawać zakażone rany. Leczą je później antybiotykami
type: item
date: 2024-01-03T14:46:45.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: antybiotyki
subject: Edukacja
subject: leczenie
subject: mrówki
subject: zwierzęta
description: Pewien gatunek mrówek żyjący w Afryce wyróżnia się wyjątkową cechą. Zwierzęta te potrafią rozpoznawać zakażone rany oraz leczyć je stworzonymi przez siebie antybiotykami. Wyjątkowego odkrycia dokonał zespół naukowców z Niemiec.
encoded: W tym artykule: Afrykańskie mrówki, które walczą z termitami Megaponera analis potrafią leczyć zainfekowane rany Przyszłe badania mrówek mogą pomóc odkryć nowe antybiotyki dla ludzi Megaponera analis to gatunek mrówki, który występuje w Afryce Subsaharyjskiej. Jest jedynym gatunkiem z rodzaju Megaponera. Żywi się wyłącznie termitami i znany jest ze swoich wyjątkowo agresywnych ataków na kolonie tych owadów. M. analis ustawiają się w charakterystyczną kolumnę i w ten sposób nacierają na miejsca żerowania termitów. Afrykańskie mrówki, które walczą z termitami Niektóre osobniki osiągają długość do 25 milimetrów, co oznacza, że M. analis jest jedną z największych mrówek na świecie. Ze względu na to specyficzne i wojownicze zachowanie nazywane są potoczne mrówkami Matabele. Słowo to pochodzi od nazwy plemienia, które w XIX wieku górowało w walce nad innymi plemionami. Starcia mrówek Matabele z termitami są jednak obarczone ofiarami, a nierzadko poważnymi urazami. Żołnierze termitów bronią swoich gniazd i miejsc żerowania, wykorzystując do tego swoje potężne żuchwy. Właśnie dlatego M. analis często odnoszą obrażenia podczas swoich ataków. Megaponera analis potrafią leczyć zainfekowane rany W najnowszym numerze czasopisma naukowego „Nature Communications” opublikowano najnowsze badania dotyczące wyjątkowego zachowania mrówek Matabele. Za pracę odpowiedzialny jest zespół kierowany przez dr. Erika Franka z Julius-Maximilians-Universität (JMU) w Würzburgu i prof. Laurenta Kellera z Uniwersytetu w Lozannie. Autorzy odkryli, jak mrówki radzą sobie z konsekwencjami potyczek. Śledząc zachowanie mrówek ogniowych, możemy zaprojektować lepsze roboty – twierdzą naukowcy Co się dzieje, kiedy mrówkom świat wali się na głowę? Zbijają się w ogromne grupy, których zachowanie śledzą nie tylko biolodzy, ale i specjaliści zajmujący się inżynierią matematyc... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/sledzac-zachowanie-mrowek-ogniowych-mozemy-zaprojektowac…

megaponera-analis-9d39f51.jpg
width: 4272
height: 2848

Mrówki na traktory? Owad zbierają plony lepiej niż człowiek
type: item
date: 2023-09-28T12:30:00.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: mrówki
subject: Onet
subject: owady
subject: przyroda
description: Mrówki zbierają plony od dziesiątków milionów lat. Często są w tym lepsze niż my.
encoded: W tym artykule: Budowa „pieczarkarni”, czyli przygotowanie mrowiska pod uprawę Plewienie upraw, czyli patrole wyrywają chwasty Ochrona uprawy, czyli antybiotykiem albo kwasem Żniwa, czyli zerwij, zjedz i użyźnij Mrówki sieją nie tylko dla siebie Ludzie szczycą się tym, że udomowili wiele gatunków roślin, np. pszenicę, ziemniaki czy jabłonie. Bez rolnictwa nie zbudowalibyśmy miast, nie stworzylibyśmy cywilizacji i nie zasiedlilibyśmy Ziemi. A jednak żyją na niej niepozorne stworzenia, które zrobiły coś bardzo podobnego. Mrówki grzybiarki udomowiły grzyby z rodziny Leucocoprineae. Rosną one tylko w głębi mrowisk – podobnie jak nasze rośliny uprawne można spotkać praktycznie wyłącznie na polach. Mrówki opracowały tak wyrafinowane metody uprawy, że możemy im tylko pozazdrościć. Budowa „pieczarkarni”, czyli przygotowanie mrowiska pod uprawę Dotychczas opisano 230 gatunków mrówek grzybiarek. Wszystkie żyją w tropikach Nowego Świata. Uprawa grzybów to dla nich być albo nie być. Prymitywne gatunki robią swoje poletka z martwych resztek roślinnych zbieranych na dnie lasu. Najbardziej wyspecjalizowane z rodzajów Acromyrmex i Atta ścinają w tym celu liście drzew, trawy i kwiaty. Ocenia się, że blisko 15 proc. liści wyprodukowanych w lesie tropikalnym znika pod ziemią. Mrówki Atta budują „pieczarkarnie” – specjalne komory, które miewają wielkość piłki futbolowej. Jedno gniazdo zawiera do tysiąca takich komór. Podziemna metropolia, która je otacza, sięga 7 m pod powierzchnię tropikalnego lasu i ma kilka milionów mieszkańców. W przewietrzaniu i przekopywaniu gleby mrówki są wydajniejsze od dżdżownic. Grzybowe plony opłacone są ciężką zespołową pracą. Największe robotnice tną liście na kawałki i znoszą je do mrowiska. Dostawa świeżych liści wygląda jak pochód mrówek kryjących się pod zielonymi parasolami. Stąd ich nazwa – grzybiarki parasolowe. Gdyby powiększyć świat tych owadów do ludzkich rozmiarów, okazałoby się, że w poszukiwaniu materiału roślinnego robotnica przebiega odległ…

mrowki-zbieraja-plony-od-dziesiatkow-milionow-lat-czesto-sa-w-tym-lepsze-niz-my-9aeeb7d.jpg
width: 2121
height: 1414

Mrówki ogniste są już w Europie. Czy jeden z najbardziej inwazyjnych owadów na świecie dotrze do Polski?
type: item
date: 2023-09-11T14:58:49.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Dom
subject: europa
subject: inwazja
subject: mrówki
subject: owady
subject: przyroda
description: Na Sycylii znaleziono gniazda mrówki ognistej, jednego z najszybciej rozprzestrzeniających się owadów. Zdaniem badaczy, aż połowa europejskich miast zagrożonych jest inwazją tego gatunku.
encoded: W tym artykule: Marsz mrówek ognistych z Ameryki Południowej Inwazyjne mrówki ogniste na świecie Przez Sycylię mrówki trafią do Europy Najlepszy sposób na mrówki Ich ugryzienie jest bardzo przykre. Na swojej skali bólu entomolog Justin Schmidt przyznał mrówkom ognistym (Solenopsis invicta) punktację 1,2. Skala jest czterostopniowa, a sławę zawdzięcza specyficznej poetyckości opisów cierpień, jakich doznaje się po ugryzieniu lub użądleniu przez różne owady. Według Schmidta spotkanie z mrówką ognistą skutkuje bólem „ostrym, nagłym i ciągłym, niczym po dotknięciu naelektryzowanego przedmiotu”. Ugryzienie, nie dość że bolesne, może wywoływać reakcje alergiczne, a nawet wstrząs anafilaktyczny. Dotychczas my, Europejczycy, nie byliśmy narażeni na tego rodzaju niebezpieczeństwo. Jednak to się właśnie zmieniło. W artykule opublikowanym dzisiaj w czasopiśmie naukowym „Current Biology” grupa ekspertów ogłosiła znalezienie pierwszych gniazd Solenopsis invicta na naszym kontynencie. Mrówki ogniste osiedliły się na Sycylii, na przedmieściach Syrakuz. Marsz mrówek ognistych z Ameryki Południowej Owady te pochodzą z lasów tropikalnych Ameryki Południowej. Występują w środkowej części kontynentu, od południa Brazylii do centrum Argentyny. Gatunek po raz pierwszy został opisany w 1916 roku – a już dwie dekady później pierwsze mrówki ogniste zauważono w Stanach Zjednoczonych. Przypuszcza się, że ich „bramą” do USA był port Mobile w Alabamie. Początkowo widywano je rzadko. Jednak od lat 50. rozpoczęła się prawdziwa inwazja Solenopsis invicta na USA. W 2004 r. były już w trzynastu południowych stanach na 128 mln hektarów terenu. Amerykański Departament Rolnictwa szacuje, że przesuwają się na zachód w tempie prawie 200 km rocznie. Jak to robią? Są odporne i umieją przetrwać zarówno susze, jak i powodzie. Jeśli zatapia je woda, robotnice potrafią sczepić się i utworzyć tratwę z królową w środku, która dryfuje w poszukiwaniu bezpiecznego schronienia. Gniazda tych mrówek znajdowano i w las…

mrowki-ogniste-sa-juz-w-europie-czy-jeden-z-najbardziej-inwazyjnych-owadow-na-swiecie-dotrze-do-polski-fot-jesse-rorabaugh-public-domain-062ddb2.jpg
width: 2048
height: 1351

50 mln lat temu po świecie wędrowały mrówki wielkości ptaków. Jak to możliwe, że były tak gigantyczne?
type: item
date: 2023-03-08T13:28:03.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: mrówki
subject: owady
subject: paleontologia
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: W Kanadzie odkryto skamieniałości mrówek sprzed kilkudziesięciu milionów lat. Należą do prehistorycznego rodzaju mrówek gigantów. Czyli największych mrówek, jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi.
encoded: W tym artykule: Mięsożerne mrówki giganty Jak mrówki dostały się do Ameryki? Wielka wędrówka prehistorycznych mrówek Największe owady na Ziemi Mrówki są ruchliwe i wszędobylskie. Nie kojarzą się z dużymi rozmiarami. Wręcz przeciwnie: są na tyle małe, że zmieszczą się w każdej szczelinie. Dzięki temu z łatwością dostają się m.in. do naszych mieszkań i domów. Jednak mrówki, które znamy z dzisiejszej Polski, są liliputami. Przynajmniej w porównaniu ze swoimi wymarłymi krewnymi z rodzaju Titanomyrma. To odmiana prehistorycznych mrówek gigantów z eocenu. Czyli okresu, który rozpoczął się ok. 56 mln, a zakończył 34 mln lat temu. Dinozaurów nie było już wówczas na Ziemi. W opróżnionych przez nie niszach ekologicznych intensywnie rozwijały się ssaki. U ich nóg zaś krążyły ogromne mrówki. Pochodzącą z eocenu skamieniałość największej mrówki świata, nazwanej Titanomyrma gigantea, znaleziono w Niemczech. Boisz się owadów? Kiedyś były naprawdę ogromne Wyobraź sobie gigantyczne karaluchy, metrowej długości skorpiony i towarzyszące im dwumetrowe węże. Straszne prawda? Tak kiedyś było na Ziemi! Królowe tego gatunku miały pięć centymetrów długości, rozpiętość skrzydeł wynoszącą kilkanaście centymetrów i masę ciała strzyżyka. Robotnice były o połowę mniejsze – co i tak oznacza, że długość ich ciała sięgała trzech centymetrów. Mięsożerne mrówki giganty Titanomyrma gigantea były gatunkiem dobrze przystosowanym do walki o przetrwanie. Naukowcy przypuszczają, że mrówki te należały do zwierząt mięsożernych. Żyły w ogromnych koloniach. Armia robotnic – przemieszczając się – mogła polować na jaszczurki, nieduże ssaki, a nawet ptaki. Do obrony owady używały kwasu mrówkowego. Mniej więcej w tym samym czasie w pierwotnych lasach porastających dzisiejszy stan Wyoming żyli ich kuzyni. To należące do tego samego rodzaju mrówki Titanomyrma lubei. W 2011 r. natrafiono na skamieniałość królowej z tego gatunku. Okazało się, że mrówka ta miała wielkość kolibra. Skamieniałość pochodzi sprzed 49,5 mln …

50-mln-lat-temu-po-swiecie-wedrowaly-mrowki-wielkosci-ptakow-jak-to-mozliwe-ze-byly-tak-gigantyczne-fot-bruce-archibald-4ab4f8e.jpg
width: 2000
height: 1338

Robot udawał mrówkę, by lepiej poznać jej zwyczaje. Zaskakujący projekt inżynierów z Bristolu
type: item
date: 2022-08-11T07:00:01.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: mrówki
subject: nauka
subject: owady
subject: roboty
subject: zwierzęta
description: Badacze z University of Bristol chcieli dowiedzieć się, w jaki sposób mrówki przekazują między sobą informacje. W tym celu zaprojektowali małego robota, który nauczył się naśladować owady. Oto czego nowego dowiedzieliśmy się o mrówkach.
encoded: W tym artykule: Czy robot potrafi nauczyć mrówkę drogi do nowego gniazda? Eksperyment przeprowadzono na specjalnie zaprojektowanej arenie Mrówki, których uczył robot, radziły sobie lepiej niż inne Mrówki to owady, które uchodzą za stworzenia niezwykle inteligentne. Sekret mądrości mrówek tkwi jednak w całym mrowisku i kolonii, która tworzy współpracującą ze sobą inteligentną społeczność. Te małe architektki i robotnice – gdyby pozostawić je bez towarzyszek – nie wiedziałyby, co mają robić. Dlatego każda mrówka przekazuje informacje kolejnej mrówce, co właśnie zobaczyła lub gdzie napotkała na choćby nowe gniazdo. Czy robot potrafi nauczyć mrówkę drogi do nowego gniazda? Zespół naukowców z Wielkiej Brytanii postanowił dowiedzieć się, jak dokładnie przebiega ten transfer informacji. W tym celu badacze zbudowali i zaprogramowali maleńkiego robota, który miał za zadanie wskazywać drogę mrówkom z gatunku Temnothorax albipennis . Autorzy badania podkreślają, że chodzi konkretnie o zachowanie zwane „bieganiem w tandemie” (ang. tandem running). Swoje odkrycie opisali na łamach czasopisma naukowego „Journal of Experimental Biology”. Opisane zjawisko polega na tym, że jedna mrówka prowadzi drugą do odnalezionego przez siebie źródła pożywienia. Bieganie w tandemie służy również do pokazywania innym mrówkom nowych miejsc do gniazdowania, do których cała kolonia potencjalnie może wyemigrować. Mrówka, której pokazana zostanie ta droga, nie dość, że jest w stanie sama wrócić do domu, to potrafi również przekazać kolejnej mrówce trasę, której dopiero się nauczyła. Eksperyment przeprowadzono na specjalnie zaprojektowanej arenie – Proces uczenia się jest bardzo ważny w życiu człowieka. Spędzamy dużo czasu na przyswajaniu wiedzy i przekazywaniu jej innym ludziom. Zastanawiające jest, jak uczą się inne stworzenia, choćby owady. Naszym celem było zbadanie, jakie mechanizmy odpowiadają za przekazywanie między owadami wiedzy nawigacyjnej – mówi prof. Nigel Franks, behawiorysta zwierzęcy z …

mrowki-18e8129.jpeg
width: 2213
height: 1355

Śledząc zachowanie mrówek ogniowych, możemy zaprojektować lepsze roboty – twierdzą naukowcy
type: item
date: 2022-03-03T13:16:19.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: badania
subject: badania naukowe
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: entomologia
subject: mrówki
subject: owady
subject: przyroda
description: Co się dzieje, kiedy mrówkom świat wali się na głowę? Zbijają się w ogromne grupy, których zachowanie śledzą nie tylko biolodzy, ale i specjaliści zajmujący się inżynierią matematyczną. Ich zdaniem niezwykłe strategie przetrwania mrówek mogą pomóc zaprojektować lepsze roboty oraz nowe rodzaje samonaprawiających się materiałów.
encoded: W tym artykule: Jak mrówki bronią się przed utonięciem? Mrówki zbudowały tratwy i wypustki Po co bada się inteligencję roju? Wyobraźmy sobie, że nadchodzi potop. Ludzie budują wówczas arki, jednak owady nie mają takich możliwości. Jak się ratują przed utonięciem? Naukowcy z Uniwersytetu Kolorado w Boulder odkrywają, że działania, jakie w chwili próby podejmują mrówki, są złożone i zaskakujące. Gatunkiem, którego dotyczą badania, jest mrówka ogniowa (Solenopsis invicta). Nazwę zawdzięcza bolesnym użądleniom, jakie zadaje. W skali bólu Schmidta ten gatunek osiąga wynik 1,2. Co prawda to sporo mniej niż rekordowe 4 przypisywane mrówkom Paraponera clavata. Jednak i tak konfrontacja z mrówką ogniową skutkuje nagłym i ostrym bólem, jak po dotknięciu naelektryzowanego przedmiotu. Mrówki ogniowe pochodzą z Ameryki Południowej. Rozprzestrzeniły się również w Ameryce Północnej oraz w Azji. Ekspansję umożliwiają im wyjątkowe zdolności przetrwania, które szczegółowo bada zespół Roberta Wagnera i Francka Vernereya. Ich najnowszy artykuł został opublikowany w czasopiśmie naukowym „PLOS Computational Biology”. Jak mrówki bronią się przed utonięciem? – Zachowanie mrówek rządzi się prostymi regułami – mówi Franck Vernerey. – Pojedyncze owady nie są specjalnie bystre. Jednak razem zamieniają się w inteligentne i odporne społeczności. Ta zadziwiająca plama na wodzie to mrówki. Dużo mrówek Gdy podczas powodzi władze Południowej Karoliny w Stanach Zjednoczonych ostrzegały mieszkańców przez aligatorami i wężami, ci zwrócili uwagę na inne zjawisko. Jeszcze w połowie zeszłego roku naukowcy przeprowadzili badania, które dla mrówek były niczym biblijny potop. Najpierw przygotowali ogromny zbiornik z wodą, w środku którego znajdował się plastikowy pręt. Następnie wrzucili do niego tysiące mrówek. – Zostawiliśmy je tam na osiem godzin i obserwowaliśmy, co się stanie – mówi Wagner. Mrówki zbudowały tratwy i wypustki Jak można się domyśleć, mrówki zgromadziły się w środku zbiornika. Tam zbudował…

sledzac-zachowanie-mrowek-ogniowych-mozemy-zaprojektowac-lepsze-roboty-twierdza-naukowcy-fot-vernerey-researcher-group-at-cu-boulder-b7e8452.jpeg
width: 2241
height: 1261

Robotnice tych mrówek zmniejszają mózgi, żeby zostać królowymi
type: item
date: 2021-11-09T15:31:50.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: mrówki
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Nietypowe zachowania Harpegnathos saltato są dobrze znane naukowcom, ale dopiero teraz wyjaśniono, czym są spowodowane.
encoded: W tym artykule: Królowa mrówek spośród robotnic Podwójne życie mrówek Relacje między ludźmi potrafią być bardzo skomplikowane, ale to samo dotyczy także zwierząt. Weźmy na przykład mrówki. Co prawda w przypadku większości gatunków robotnice pełnią przypisaną sobie rolę od urodzenia aż do śmierci, ale Harpegnathos saltato to wyjątek. W ich koloniach nawet pozornie zwykłe mrówki mogą stać się królowymi. Dla awansu społecznego robotnice potrafią nawet tymczasowo zmniejszyć swoje mózgi. Szkocja planuje odbudować dziką przyrodę. Widać już pierwsze efekty Kiedyś lasy zajmowały większość powierzchni Szkocji. Obecnie jest to tylko 4 proc. Królowa mrówek spośród robotnic Podobnie jak u innych gatunków mrówek, w koloniach Harpegnathos saltato robotnice i królowe również wykonują typowe dla swoich ról zadania. I tak uskrzydlona królowa przede wszystkim rodzi kolejne młode, a reszta grupy najczęściej zajmuje się zapewnianiem pożywienia czy ochroną przed wrogami. Sytuacja ulega zmianie, kiedy matka umiera. Właśnie wtedy część robotnic, tzw. pseudokrólowe, przechodzi metamorfozę. Woreczki jadowe mrówek kurczą się, a ich organy rozrodcze rosną – zupełnie tak, jakby chciały udowodnić, że nadają się na płodne królowe. Zmiany dotyczą nie tylko ich fizjologii, ale również anatomii. Najciekawsze w przemianie robotnic jest to, że ich mózgi zmniejszają się nawet o kilkanaście procent. Wówczas zapasy energii są wykorzystywane do celów rozrodczych. Gra o mrówczy tron może potrwać nawet kilka miesięcy. Dopiero po tym czasie hierarchia w kolonii stabilizuje się na nowo. Nietypowe zachowania tych mrówek są dobrze znane naukowcom. Dopiero niedawno wyjaśniono jednak mechanizm odpowiadający za metamorfozy pseudokrólowych. Autorzy badań opublikowanych na łamach czasopisma „Cell” tłumaczą, że wystarczy jedno białko Kr-h1, aby w mózgach robotnic zaszedł szereg zmian. Związek ten odpowiada za reakcje na działanie dwóch hormonów: młodzieńczego – występującego u robotnic – oraz ekdyzonowego, który jes…

robotnice-tych-mrowek-zmniejszaja-mozgi-zeby-zostac-krolowymi1-b1eafe1.jpeg
width: 2560
height: 1784

Roślinożerne mrówki mają „zęby” jak noże. Ludzie są bez szans w tej konkurencji
type: item
date: 2021-09-23T12:13:05.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: mrówki
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Biolodzy już wcześniej wiedzieli o tym, że szczęki mrówek zawierają atomy cynku. Nie wiadomo było jednak, jak to wpływa na siłę ich ugryzień.
encoded: W tym artykule: Metalowe „zęby” mrówek Mrówki – nie wszyscy to o nich wiedzą Mogłoby się wydawać, że ludzkie uzębienie jest silniejsze od „arsenału” mrówek, pająków czy skorpionów. Tymczasem kiedy my mamy problem z przeżuciem kawałka suszonego mięsa, te małe żyjątka są w stanie bez problemu przebić skórę czy drewno. Jak to możliwe? Co można bezpiecznie jeść w lesie? Ta wiedza może ci się przydać Przed tysiącami lat człowiek żywił się tym, co zebrał lub upolował. Na wsi na przednówku ludzie wykorzystywali kiedyś dużo więcej roślin niż my teraz. Dziś to wiedza nielicznych społ... Metalowe „zęby” mrówek Malutkie mrówki nie dysponują siłą mięśni jakkolwiek zbliżoną do ludzi. Mimo to świetnie radzą sobie z przegryzaniem twardych materiałów. Naukowcy z University of Oregon wyjaśniają, że to zasługa cynku. Po tym, jak wzięli pod mikroskopy roślinożerne mrówki, potwierdzili, że w otworach gębowych tych insektów są obecne atomy pierwiastku, który czyni je „silnymi jak noże ze stali nierdzewnej”. Biolodzy już wcześniej wiedzieli o tym, że szczęki mrówek zawierają atomy cynku. Nie wiadomo było jednak, jak to wpływa na siłę ich ugryzień. Dopiero kolejne badania pozwoliły zbadać, twardość i wytrzymałość „zębów” mrówek. Naukowcy porównali pod mikroskopem materiał przypominający liść przed i po ugryzieniu przez insekty. Przy okazji ustalili, że mrówki nie używają żuwaczek do gryzienia. Te są im znacznie bardziej potrzebne do samoobrony czy zbudowania domu, dlatego nie ma co ich nadwyrężać. Ktoś pomyśli: no dobrze, ale przecież zęby ludzi są znacznie większe. Tak, ale pokrywa je też warstwa bogatego w wapń szkliwa. Dzięki niemu nasze zęby są wytrzymałe i... wcale nie takie ostre ostre. Nie nadają się więc do przegryzania innych rzeczy niż kromka chleba czy tabliczka czekolady. Mieszkanka białek i cynku wyściełająca otwory gębowe mrówek jest z kolei odpowiedzialna nie tylko za siłę ich zębów, ale też ostrość i wytrzymałość. Co z tego, że są małe? W tym przypadku rozmiar nie ma znacz…

mrowka-005b47e.jpeg
width: 3425
height: 2253

Co można bezpiecznie jeść w lesie? Ta wiedza może ci się przydać
type: item
date: 2021-04-19T03:00:00.000Z
creator: Łukasz Łuczaj
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: kora
subject: larwy
subject: lasy
subject: Lifestyle
subject: mięczaki
subject: mrówki
subject: pożywienie
subject: ślimaki
subject: sztuka przetrwania
subject: Travel
description: Przed tysiącami lat człowiek żywił się tym, co zebrał lub upolował. Na wsi na przednówku ludzie wykorzystywali kiedyś dużo więcej roślin niż my teraz. Dziś to wiedza nielicznych społeczności oraz dziwaków i pasjonatów.
encoded: Jednak w warunkach nietypowych, np. zagubienia czy wojny, pozwoli przeżyć. Zdobywanie dzikiego pożywienia (ang. foraging) może być ważnym elementem odrodzenia naszych sił witalnych. Pałkę wodna powinien znać każdy wędrowiec. Kilka gatunków z tego rodzaju jest szeroko rozprzestrzenionych nad stawami, jeziorami i rzekami znacznej części globu. Pałka ma kilka zalet: jest pospolita, łatwa do rozpoznania i można jej używać na wiele sposobów. Rosnące w mule grube kłącza zbierane miedzy wrześniem a majem zawierają wiele skrobi. Wiosna i na początku lata wnętrza nasady pędów są miękkie i jadalne nawet na surowo, a w czerwcu pałka produkuje obficie bogaty w białko pyłek, który możesz dodawać do zup i pieczywa. Palkę wykorzystywało lub wykorzystuje wiele ludów, np. Indianie Ameryki Północnej, Kozacy, Chińczycy i Tajowie. Pożywniejsze od pałki są żołędzie. Niestety, dęby owocują co dwa lata lub rzadziej. U nas żołędzie zaczynają opadać po 25 września, zbiera sie je do końca października – później zabiorą je nam myszy lub sójki, żołędzie zaczną kiełkować albo zgniją. Bez uszczerbku dla zdrowia możesz zjeść nawet 20 sztuk. Zawierają taninę powodującą zaparcia i bóle głowy, ale łatwo się jej pozbyć. Żołędzie obierz, pokrój na kawałki i gotuj w wodzie z dodatkiem dużej ilości popiołu lipowego. Po 2 godz. zwykle trąca swoja gorycz. Opłucz je przed zjedzeniem. Nieoceniona rośliną jest pokrzywa. Na pewno z niczym jej nie pomylisz. Jej liście są bardzo pożywne, najlepiej posiekać je i dodać do zupy. Pamiętaj, żeby jeść jedynie młode pędy, starsze robią się twarde i niesmaczne. W lesie można się też bezpiecznie nasycić liśćmi lipy. Miazga drzew (inaczej podkorze) to cienka warstewka na granicy drewna i kory. Wiosna jest dosyć słodka i często ratowała ludzi od głodu, szczególnie w Skandynawii i Rosji. Jedzono ją nawet na surowo – czasami wojska zostawiały po sobie ślad w postaci ogryzionych pni sosen, brzóz i wiązów. Wiosna w górę pni płynie słodkawy sok, z którego przy odrobinie uporu …

co-mozna-bezpiecznie-jesc-w-lesie-ta-wiedza-moze-ci-sie-przydac-08c3853.jpeg
width: 1000
height: 667

Czy mrówki kiedykolwiek odpoczywają? Nie chciałbyś pracować na takich zmianach
type: item
date: 2020-07-06T00:05:00.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: mrówki
subject: owady
subject: zachowania
subject: zwierzęta
description: Pracować jak mrówka to znaczy wytrwale i bez przerwy. Mrówka kojarzy się z ciągłym, ale dobrze zorganizowanym ruchem, w trakcie którego albo coś dźwiga, albo ciągnie, albo popycha do mrowiska, albo coś z niego usuwa. Słowem cały czas pracuje. A kiedy i jak odpoczywa?
encoded: To pytanie zadali sobie naukowcy z Zespołu Deby’ego Casilla na Universiti of South Florida w St. Petersburg i wybudowali laboratoryjne mrowisko, przykryte szklaną płytą. Do swych badań wybrali boleśnie gryzące mrówki ogniste z Ameryki Południowej, które zresztą „rozlazły się” po całym świecie w bagażach, bogu ducha winnych, turystów. Żyją one głównie pod ziemią, a więc szklana płyta nie zakłócała ich normalnej egzystencji. Okazało się, że sprawna organizacja tych stworzeń dotyczy nie tylko pracy, ale i odpoczynku. A także, że hierarchia społeczna w mrowisku jest sprawą absolutnie priorytetową i niepodlegającą dyskusji. Dlatego inaczej odpoczywają, czyli śpią robotnice, a inaczej królowe. Te ostatnie, jako absolutnie niezbędne dla całej mrówczej społeczności, dożywają czasem nawet sześciu lat, gdy tymczasem robotnice żyją sześć miesięcy, po czym umierają ze starości. Robotnice zasypiają w nieregularnych odstępach czasu i nie wszystkie jednocześnie, dzięki czemu w każdej chwili w ciągu doby czuwało i było aktywnych 80% z nich, co zaspokajało potrzeby mrowiskowego domu. Typowa robotnica zasypia 250 razy na dobę na około ponad minutę, co oznacza, że odpoczywa około 2 godzin i 48 minut. W przypadku królowych sen ich jest głęboki i długi – około dziewięciu godzin na dobę, a na dodatek zsynchronizowany ze snem innych królowych (u mrówek ognistych może być ich wiele). Gdy jedna śpi, to inne czuwają. Królewska drzemka trwa 6 minut z częściowo podniesionymi czułkami i rozwartymi żuwaczkami. Gdy śpią głęboko, zwierają je, a ruchy czułków wskazują, że mogą mieć nawet marzenia senne.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0b1cb33252771944cf9a69fd06215f800caf05e8-31af7ed.jpeg
width: 500
height: 345

Ta mrówka wytrzymuje temperaturę, która nas by zabiła. Jak to robi?
type: item
date: 2019-02-27T08:59:09.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: Edukacja
subject: mrówki
subject: owady
subject: Wolny czas
subject: Zdrowie
description: Sekret tkwi w... czymś co przypomina włosy.
encoded: Gdy temperatura na Saharze sięga 50 stopni, większość zwierząt szuka cienia. Ale nie saharyjskie srebrne mrówki – te bowiem żwawo ruszają wtedy z podziemnych kryjówek w poszukiwaniu padliny. W 2015 r. dołączyło do nich dwóch belgijskich naukowców, którzy spędzili miesiąc na śledzeniu mrówek i wykopywaniu ich gniazd. Chcieli odkryć, w jaki sposób ten gatunek przystosował się do temperatur, w których topią się podeszwy butów. Badacze przyjrzeli się mrówkom pod mikroskopem elektronowym i zauważyli, że ich gęste, przypominające trójkąty włosy odbijają światło jak pryzmat, nadając owadom metaliczny połysk. Gdy doktorant Quentin Willot ogolił jedną z mrówek maleńkim skalpelem i umieścił ją pod lampą, jej temperatura gwałtownie wzrosła. Według niego ten sposób chłodzenia nie występuje u innych zwierząt. Czy takie odbijające światło włosy mogłyby chronić ludzi? Willot twierdzi, że są firmy zainteresowane odtworzeniem tego mechanizmu. Tekst: Nina Strochlic

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/651f06beae32b55f7fdb0aae716a8019ed90503a-9b64825.jpeg
width: 1525
height: 1016

Nie tylko ludzie znają to robią. Niewolnictwo u mrówek
type: item
date: 2018-05-09T06:00:00.000Z
creator: Johnna Rizzo
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: mrówki
subject: niewolnictwo
subject: porwania
subject: stany zjednoczone
description: Mrówki Protomognathus americanus żyjące na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych plądrują gniazda innych gatunków i porywają ich poczwarki, aby służyły im za niewolników
encoded: Instynkt jest silniejszy niż więzy rodzinne, dlatego zniewolone mrówki rozpoczynają pracę tuż po przeobrażeniu: szukają jedzenia i opiekują się nowym wylęgiem porywaczy oraz ich królową. Karmią nawet swoich ciemiężycieli – tak wyspecjalizowanych w inwazjach, że nie potrafią sami się wyżywić. Jednak niewolnicy mają skłonność do wzniecania powstań, podczas których ścinają głowy swym panom i wyrzucają ich jaja z gniazda. – W teorii jedna buntownicza mrówka mogłaby sama tego dokonać – mówi biolog Tobias Pamminger. – Zabijanie młodych nie jest trudne. Pomimo tego to mrówki eksploatatorzy są górą. Przynajmniej 30 proc. mieszkańców gniazda przeżywa bunty. Wystarczy, by dało się zorganizować kolejny rajd po niewolników. Johnna Rizzo

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/77fa1f932b4cb2052909d79436af5e70308e00e8-ed10b52.jpeg
width: 1752
height: 1168

Dla nas to śmietnik, dla nich to prawdziwe El Dorado
type: item
date: 2017-07-24T08:58:58.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: mrówki
subject: natura
subject: ochrona środowiska
subject: śmieci
subject: środowisko
description: Dobre siedlisko to w przyrodzie niebywale chodliwy towar. Siedliskiem mogą się stać nawet wyrzucane przez człowieka w lesie śmieci - wynika z obserwacji prowadzonych w Wielkopolsce. Czerwone mrówki, zwane wścieklicami, chętnie je wybierają jako miejsca do zakładania gniazd.
encoded: Choć prawo od kilku lat zobowiązuje nas do segregowania śmieci, to na leśnych duktach, w przydrożnych rowach i na peryferiach miast nadal zalegają stare opony i części samochodów, sterty gruzu, szmaty, puszki i butelki. Teraz okazuje się, że takie miejsca są chętnie zajmowane przez jeden z gatunków mrówek - wścieklicę pospolitą (Myrmica rubra). Temu, jak na takich zaśmieconych terenach funkcjonują czerwone mrówki - wścieklice zwyczajne - przyglądał się Michał Michlewicz, student IV roku biologii z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Porównał on tereny niezanieczyszczone przez człowieka - z miejscami bardzo podobnymi (np. pod względem roślin), ale zawierającymi odpadki. Badania prowadzone były w okolicach Poznania i Trzcianki (północna Wielkopolska) w 2014 i 2015 r. Wyniki obserwacji przedstawił w piśmie "Journal of Hymenoptera" (doi.org/10.3897/jhr.57.12491). Współautorem publikacji jest prof. Piotr Tryjanowski z Instytutu Zoologii UP. Na badanych fragmentach biolog znalazł w sumie 166 kolonii i 196 mrówczych gniazd. Jak mówi, zostawione przez ludzi śmieci bardzo często wykorzystywane są przez wścieklice, jako miejsca na gniazda. "Na tych powierzchniach, gdzie można znaleźć śmieci, mrówki nie gniazdowały w miejscach dla siebie typowych, tylko jako miejsce na gniazdo wykorzystywały śmieci. Np. cała kolonia mrówek potrafiła żyć w puszce" - opowiada. Liczba mrówczych kolonii i gniazd różniła się bardzo na terenach zaśmieconych i czystych. Na jednym poletku badawczym (o wymiarach 10 na 10 m) na terenach naturalnych i kontrolnych średnia liczba kolonii mrówek wynosiła 2,35, a mrówczych gniazd było tam średnio 2,65. Natomiast na terenach zaśmieconych kolonii było 5,95, a gniazd - 7,25. "Kolonii było tam nawet ponad dwa razy więcej, niż na terenach naturalnych. Ze statystycznego punktu widzenia to wielka różnica" - podkreśla autor badania. Nie było za to różnic pod względem liczby robotnic i królowych w poszczególnych gniazdach albo koloniach, również same królowe nie …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/f67480fdc0e4533a64031ef4569ce030ad27d890-ed043c7.jpeg
width: 1000
height: 667

Jak wytrenować niewolnika? Te mrówki mają sposób
type: item
date: 2015-10-22T13:20:00.000Z
creator: papauthor
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: mrówki
subject: niewolnictwo
description: Naśladując zapach innego gatunku, mrówki Temnothorax pilagens potrafią zmusić jego przedstawicieli do niewolniczej pracy.
encoded: Niewolnictwo jest wśród mrówek częstym zjawiskiem – zwykle po prostu atakują obce mrowiska i porywają poczwarki, by w przyszłości wykorzystać je jako niewolników. Taki najazd oczywiście wiąże się z dużymi stratami wśród napastników, a zniewolone mrówki czasem się buntują. Jednak występujące we wschodnich stanach USA mrówki Temnothorax pilagens postępują inaczej. To jak dotąd jedyny znany gatunek, który potrafi wkraść się do obcej kolonii i zniewalać bez zabijania. Jest też jednym z nielicznych, które oprócz poczwarek porywa dorosłe robotnice. – To niezwykle zaskakujące, ponieważ mrówki zwykle są zdolne do wykrywania obcych gatunków czy nawet pojedynczych przybyszów z innego mrowiska na podstawie ich chemicznego profilu – reagują agresją – wyjaśniła Isabelle Kleeberg z Johannes Gutenberg-Universität w Moguncji. Jej zespołowi udało się wyjaśnić zagadkowe zjawisko. Kleeberg badała zachowanie T. pilagens oraz ich ulubionego gatunku dostarczającego niewolników – Temnothorax ambiguous podczas 43 eksperymentów. Poszczególne osobniki były znakowane kolorami, a zamknięte w plastikowych pudełkach mrowiska były odległe o zaledwie 12 centymetrów. W większości przypadków wyprawy po niewolników przebiegały bezproblemowo. Zamiast atakować najeźdźców, robotnice T. ambiguous dotykały ich czułkami, a nawet wykonywały zabiegi pielęgnacyjne – tak jak w przypadku „swoich”. Nie napotykając sprzeciwu, T.pilagenes za pomocą swoich żuwaczek umieszczały T. ambiguus na grzbiecie i niosły do własnej kolonii. Tam nowo zniewolone mrówki zostały zaakceptowane przez już zaaklimatyzowanych niewolników i zaczęły się zajmować potomstwem swoich „panów”. Gdy T. pilagenes przetransportowały do swojej siedziby wszystkie wzięte do niewoli robotnice, wróciły jeszcze po ich potomstwo. Sekretną bronią najeźdźców okazała się zdolność do chemicznej mimikry. Po porównaniu chemicznego profilu każdego z gatunków, Kleeberg znalazła liczne podobieństwa. Na przykład 35 spośród 36 węglowodorów wchodzących w skład osk…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e999563cc695aa1dd6598fec5bdbeb8b94d24115-3213611.jpeg
width: 3000
height: 2000

Prehistoryczne mrówki żyją dziś w Azji
type: item
date: 2015-10-19T10:17:00.000Z
creator: papauthor
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: mrówki
description: Mrówki, które zamieszkiwały Europę kilkadziesiąt mln lat temu, były bliższe pod względem pokrewieństwa dzisiejszym mrówkom azjatyckim.
encoded: Naukowcy z japońskiego Instytutu Nauki i Techologii na Okinawie badali, w jaki sposób zmieniało się w czasie rozmieszczenie na świecie określonych grup mrówek. Porównywali bazę danych współczesnych mrówek z bazą danych zawierającą informację o mrówkach prehistorycznych. Analiza pokazała, w jakich miejscach na Ziemi mrówki kopalne są bardziej spokrewnione z mrówkami żyjącymi obecnie. Jej wyniki opublikowano właśnie na łamach pisma „Journal of Biogeography”. Poznanie sposobu rozmieszczenia i rozprzestrzeniania się bioróżnorodności na świecie jest jednym z najważniejszych wyzwań dla biogeografów i ekologów. – Wielu biologów ma skłonności do postrzegania bioróżnorodności jak nieruchomego zdjęcia, podczas gdy faktycznie jest to bardzo długi film, przy czym nie rozumiemy jeszcze całej zawartej w nim historii – opisują badacze. Naukowcy porównywali bazy danych dotyczących mrówek, w tym 1060 publikacji oraz cztery tys. stanowisk mrówek rozsianych po świecie. Analizy wykazały, że prehistoryczne mrówki z Europy, sprzed 45-10 mln lat, bliższe są dzisiejszym mrówkom z Azji południowo-wschodniej, Indii czy nawet Australii. Nie przypominają zaś tych z Europy czy Afryki. W trakcie ery kenozoicznej, ok. 60-5 mln lat temu, klimat ziemski był znacznie cieplejszy. Lasy tropikalne pokrywały większość lądów, w tym Europę. Nawet Antarktyka był pokryta roślinnością. W Europie dominował zupełnie inny ekosystem niż obecnie. Nastąpiła jednak zmiana klimatu, co doprowadziło do wymierania na dużą skalę w niektórych obszarach globu. Mrówki przystosowane do ciepłego klimatu nie potrafiły przetrwać w chłodniejszym. Źródło: PAP

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/638f28994ff053f94e6db6eb896ee546c64a7f37-b70803b.jpeg
width: 4754
height: 3155