Polski youtuber jako 27. Polak zdobył Koronę Ziemi. Rozmawiamy z Kubą „Patecem” Pateckim o tym, co trzeba mieć w sobie, by sięgać szczytów
„Uważaj, o czym marzysz” – ostrzega mnie Kuba Patecki na początku naszej rozmowy. Ostrzeżenia tego trudno jednak nie traktować jako zachęty: podróż 28-latka – i zdobycie rozszerzonej Korony Ziemi w 1,5 roku – jest dowodem na to, jak daleko może zaprowadzić nas determinacja i pielęgnowana w sobie ciekawość świata. Czego możemy się od niego nauczyć?
Spis treści: Kuba w krainie Youtube'a O jednym takim, co zdobył Szczyt Świata Wszystko za Koronę Ziemi Jak się nie bać podróżowania? Co po Koronie Ziemi? Plany Pateca na przyszłość Podróżnik, turysta wysokogórski, „profesjonalny amator”. Tak sam siebie określa w naszej rozmowie Jakub Patecki, twórca treści internetowych (mówiąc bardzo szeroko), znany z hartu ducha i… robienia rzeczy pozornie niemożliwych. Ultramaratony, nurkowania w Oceanii, dokumenty o afrykańskich zwierzętach, zwiedzanie sowieckich baz kosmicznych czy w końcu… wspinaczka wysokogórska. Najświeższy zdobywca Korony Ziemi – najwyższych szczytów każdego z kontynentów – dokonał wyczynu, który w historii udał się tylko 26 Polakom. Patec dołączył do grona wielkich himalaistów i opowiada National Geographic Polska o tym, jak wyglądała jego podróżnicza droga, której część śledzić mogliśmy na Youtube. Kuba w krainie Youtube’a O „Patecu” w podróżniczym świecie zrobiło się naprawdę głośno w czerwcu 2024 roku, w którym na Youtube ukazała się jego seria na temat zdobywania Mount Everest. To wtedy w oczach wielu przeistoczył się z internetowego „śmieszka” w prawdziwego zdobywcę. Podróżowanie stało się częścią jego życia jednak dużo, dużo wcześniej. – Kochałem podróżować od dzieciaka. To wszystko zaczęło się chyba od mojej mamy i cioci, od których dostałem książki Alfreda Szklarskiego. No i zaczęliśmy czytać: od „Tomka w krainie kangurów”, po inne powieści […] rodzice wpoili we mnie ciekawość świata. W czasach liceum umawialiśmy się z chłopakami na wyzwania autostopowe, np. z Krakowa do Gdyni, a gdy tylko miałem możliwość jeździłem na wymiany uczniowskie: na Cypr gdy miałem 15 lat, potem do Japonii czy do Indii. Starsze rodzeństwo motywowało mnie, żebym – gdy tylko mogę – wybierał jak najbardziej egzotyczne kierunki – opowiada Kuba. Apetyt rośnie w miarę jedzenia. Podróże stawały się coraz bardziej ekstremalne, a w międzyczasie Kuba zaczął także tworzyć na Youtube. Kontent był z początku nieco mniej podróżniczy, ale wkrótce zew przygody wyszedł na pierwszy plan: ukazały się między innymi materiały z jego pełnego emocji i wyzwań, kilkudniowego zwiedzania opuszczonego sowieckiego kosmodromu w Kazachstanie. Jeśli ktoś jest ciekawy śladów myśli technicznej zza naszej wschodniej granicy, to zdecydowanie warto je nadrobić. – Trzeba uważać, o czym się marzy – śmieje się podróżnik. – Wkrótce zobaczyłem, jak wielkie mam ciągoty do „przeżywania”. Uświadomiłem sobie, że gdy tylko coś mi się spodoba, to nie ma siły, która mnie powstrzyma, by to mieć, zrobić, przeżyć. O jednym takim, co zdobył Szczyt Świata Alpinizm nigdy nie był jednak konikiem Pateca – twórca podróżował wcześniej po bardziej „płaskim” terenie, eksplorował naturę czy poznawał egzotyczne kultury. Przygotowywał się także do wielu wyzwań sportowych, np. do ultramaratonu. Skąd w takim razie pasja do gór? – Podczas jednego z wyjazdów, z moim przyjacielem Marcinem „Pawbeatsem” Pawłowskim zdobyliśmy górę Synaj (2285 m n.p.m.). Na szczycie pomyślałem, że… fajnie byłoby zdobyć Mount Everest. Do tej pory nie byłem jednak górołazem – chodziłem na wycieczki po Górach Sowich z PTTK czy w liceum, więc ta „zajawka” prawie nie istniała. Te góry pojawiły się trochę z tego, że uwielbiam sport i lubię podróżować, a ja postanowiłem to połączyć […] Szczyty znajdują się zwykle w tych miejscach, w których jest ciekawie, które są trochę odizolowane. Do takich zawsze mnie ciągnęło – wspomina Kuba. Jak przygotować się na najwyższą górę świata? – Nie od razu można wspiąć się na Mount Everest. Po Synaju wybraliśmy się na Island Peaka – sześciotysięcznik w Himalajach – oraz na Ama Dablam. Nie przygotowywałem się do tej wyprawy zbyt mocno: miałem dosyć solidną bazę kondycyjną z biegania, jednak nie wiedziałem wtedy jeszcze, że chodzenie po górach bardzo się od niego różni […] Mogę śmiało powiedzieć, że dostałem mocny „wycisk” podczas tej wyprawy. W tamtym momencie zrozumiałem, że koniec z „amatorskością” moich podróży. Ze szczytu Ama Dablam widziałem Mount Everest i wiedziałem, że samo szczęście nie pomoże mi się tam dostać. Należało rozpocząć treningi. Kuba współpracował ze specjalistami, którzy pomogli mu jak najlepiej przygotować się na wyzwanie, jakie stanowiły wysokie góry. Konieczne było też „pilnowanie michy”. Jednym z ciekawszych elementów przygotowań, o których od niego usłyszałem, było… trenowania jelita. Chodzi o to, by przyzwyczaić żołądek do pracy podczas wysiłku – na siłownianych „schodach” je się żelki, je się banany. Jak w górach. – Muszę powiedzieć o tym, że nie da rady wejść na Everest bez treningu. Nie nazwę siebie profesjonalnym sportowcem, ale trening i okres przygotowawczy trwał około 7–8 miesięcy. Trzeba było drastycznie zmienić tryb życia. Realnie, przez aktywność fizyczną, przygotowywałem się 6 lat – ostrzega Patecki. Czy w dzisiejszych czasach każdy może zdobyć Mount Everest? – Ja nie mam problemu z tym, że ludzie będą mówili, że mnie szerpowie „wnieśli”, że w dzisiejszych czasach „każdy to może”. Wiem realnie, że tak nie jest, że rzeczywiście jest bardzo ciężko. Widziałem na własne oczy ludzkie tragedie. Zależy mi na tym, żeby ludzie nie myśleli, że można „pójść” sobie bez przygotowania na górę: nawet taka Śnieżka może dać popalić. Ludzie mogą się śmiać, ale Szerpowie bardzo mi pomogli – bez ich wiedzy nie udałoby się zdobyć szczytu. Nawet jednak z nimi w górach trzeba bardzo uważać – podkreśla. – Ja zostawiam sportowy aspekt sportowcom. Jak najbardziej: wszedłem na Everest z tlenem, z pomocą szerpów, w zorganizowanej wyprawie. Widziałem w jej trakcie wiele osób, które musiało zawrócić: przez odmrożenia, nieprzygotowanie. Jedna osoba z mojej wyprawy niestety zginęła. Jak nie stracić motywacji wchodząc na szczyt? W górach ważne jest poczucie celu. Może to być próba przezwyciężenia własnych słabości, pragnienie udowodnienia czegoś światu, ale może też być – jak w przypadku Kuby – chęć przekucia zdobywania szczytu w coś dobrego. – Podczas zdobywania Everestu zorganizowaliśmy zbiórkę na Fundację Cancer Fighters. Wiedzieliśmy, że akcja zdobywania szczytu będzie dosyć głośna, więc chcieliśmy to wykorzystać, by pomóc dzieciom z nowotworem. Od jednej z podopiecznych fundacji – małej Mai – dostałem rysunek, który wziąłem na szczyt Everestu: przedstawiał naszą dwójkę na szczycie świata. Dodawał mi mnóstwo siły i otuchy, gdy myślałem, że już nie dam rady. Wiedziałem, że muszę to zrobić – jeśli nie dla siebie, to dla niej. Podczas wypraw zebraliśmy ponad milion złotych. Wszystko za Koronę Ziemi Mówi się, że ze szczytu Everestu widać cały glob. Kuba Patecki musiał zobaczyć z niej pozostałe góry innych kontynentów, bo to tam wpadł mu do głowy pomysł, by zdobyć Koronę Ziemi. – Po Evereście pomyślałem sobie, że chwila: kocham góry, kocham podróże, zróbmy ten projekt Korony Ziemi – uśmiecha się na wspomnienie młody podróżnik. Szczęśliwie wszystko się udało, i to w wyjątkowo szybkim tempie: wszystkie szczyty – poza Mount Everest – Patec zdobył w 2025 roku. Do zdobycia – w pełnym, tzw. „messnerowskim” wymiarze Korony Ziemi – został więc Mount Vinson na Antarktydzie (4892 m n.p.m.), Aconcagua w Ameryce Południowej (6961 m n.p.m.), Piramida Carstensza w Oceanii (4884 m n.p.m.), Kilimandżaro w Afryce (5895 m n.p.m.), Denali w Ameryce Północnej (6190 m n.p.m.), Mount Blanc w Europie (4805 m n.p.m.), Góra Kościuszki w Australii (2228 m n.p.m.) oraz Elbrus na granicy Azji z Europą (5642 m n.p.m.). Kuba na białym lądzie, czyli jak się zdobywa Antarktydę? – Mount Vinson wymaga ogromnych kosztów. Nie wynika to jednak z monopolu, ale problemów z logistyką. Antarktyda jest odrealniona, panuje tam iście laboratoryjny klimat. Codziennie był dzień: słońce nie zachodziło nawet na minutę. To utrudniało regenerację, odpoczynek. Trafiliśmy jednak wspaniałą pogodę: chociaż było bardzo zimno, to temperatury w bazie wynosiły −10 stopni. Idzie się przyzwyczaić – śmieje się Patec, dodając, że kalesony są jego ulubionym elementem garderoby. Sympatia do nich z pewnością pomaga. – Na Antarktydzie zachwyciły mnie także pingwiny. Na lądzie nie mają naturalnych wrogów, więc były ciekawskie, podchodziły do kamery. Od razu wskoczyły na podium moich ulubionych zwierząt. Cieszę się, że o nich rozmawiamy, bo przypomniałem sobie, jak bardzo je uwielbiam. Chciałbym, żeby każdy przeżył spotkanie z nimi – uśmiecha się podróżnik. Kuba w Ameryce Południowej, czyli latynoska lekcja pokory – Prosto z Vinsona poleciałem do Argentyny. Tam czekała na mnie Aconcagua. Co ciekawe, wydawało mi się, że po Evereście już każdy szczyt będzie prosty. Jak bardzo się myliłem! Dostałem kolejną lekcję, że to nie wysokość, a warunki grają główną rolę przy zdobywaniu szczytów. Gigantyczne wiatry sprawiły, że większość grup nie dotarła na górę. Tylko 3 grupom z około 15 udało się to zrobić, a nasza była jedną z tych, które zdobyły szczyt. Prowadzeni przez gauchos, argentyńskich kowbojów, weszliśmy na Aconcaguę. Po sukcesie świętowaliśmy w otoczeniu śpiewów, wina, tańca i steków. Kuba w indonezyjskiej dżungli, czyli wejście na Piramidę Carstensza – Piramida Carstensza to najbardziej niedostępna góra z całego zestawu Korony Ziemi. Znajduje się w indonezyjskiej części Papui i była zamknięta przez bardzo długi czas. Lokalne plemiona zdenerwowały się, że turyści nie korzystają z ich usług… i zaczęły porywać ludzi. Jedynym sposobem jest ich ominięcie i podlecenie do bazy, w której są żołnierze z bronią, helikopterem. To dosyć „nieładny” sposób zdobywania góry: lecisz z poziomu morza na niemal 4000 m n.p.m., a następnego dnia robisz 1000 metrów. To zaprasza do choroby wysokościowej. A to góra bardzo techniczna, wymaga „via ferratowego” podchodzenia. Mieliśmy dużo szczęścia, bo góra zaraz potem została zamknięta: zdobywający ją turyści zginęli. Kuba w Afryce, czyli turystyka wysokogórska w pełnej krasie – Kilimandżaro pokazało mi turystyczną część gór. Sam padłem tego trochę ofiarą: chciałem koniecznie zdobyć najwyższy szczyt na każdym kontynencie. Włączył się konsumpcjonizm, także przygodowy […] Zobaczyłem tam jednak, jak wygląda prawdziwa „turystyka wysokogórska. Widziałem jak przewodnicy „targają” nieprzytomnych ludzi na szczyt, robią im zdjęcie, a potem ich ściągają. Tam się sprzedaje zbyt krótkie, 6-dniowe wyprawy, które nie dają możliwości przyzwyczaić się do wysokości. Realnie warto podczas podejścia na Kilimandżaro zarezerwować sobie około dwóch tygodni. Ze względu na tempo wielu ludzi tam umiera. Bardzo ostrzegam przed tą górą. Kuba na tropie zimna, czyli Denali (lub Mount McKinley) – Denali jest uznawane za jedną z najtrudniejszych gór z Korony Ziemi właśnie przez swój ekspedycyjny charakter. Miałem okazję pojechać tam z Osawaldem Rodrigo Pereirą, czyli himalaistą przez duże „H”. Jedzie się tam na trzy tygodnie, przechodzimy przez lodowiec, taszczymy wszystkie ciężary na plecach czy na saniach. Nie dolatuje tam helikopter. Przez całą podróż musieliśmy nosić także swoje „kupki”. Na Denali jest przenikliwie zimno: wszystko przez wiatry i wilgotność. Na szczyt dociera tylko 25% osób. Kuba na szlaku Kordiana, czyli relaks w Alpach – Mount Blanc zdobyłem, by mieć czyste sumienie: chciałem zrobić tzw. Rozszerzoną Koronę Ziemi. Poszliśmy trasą 3M, która jest uznawana za ciekawszą, nie polega tylko na dreptaniu po śniegu. To bardzo przyjemna góra, a wejście na szczyt Europy miało wymiar symboliczny. Przepiękne miejsce. Kuba w krainie kangurów, czyli polski akcent Korony Ziemi – By zmierzać do celu pojechałem do Australii zdobyć Górę Kościuszki: szczególnie ciekawy był dla mnie Polski akcent, bo szczyt został nazwany w ten sposób przez naszego rodzimego podróżnika, Pawła Edmunda Strzeleckiego. Niewielką wysokość odkupiłem wspaniałymi widokami. Została jednak jeszcze jeden szczyt. Kuba na wojennej ścieżce, czyli szczyt w terytorium Rosji – Ostatnim ze szczytów Korony Ziemi został Elbrus. To najwyższy szczyt Europy, ale niefortunny ze względu na swoje położenie: znajduje się na terytorium Rosji. Polacy nie są przez nich szczególnie mile widziani: zwłaszcza w czasie panującej w Ukrainie wojny. Problemy pojawiły się już na granicy gruzińsko-rosyjskiej. Byliśmy tam przesłuchiwani, przetrzymywani przez wiele godzin – poważnieje Patecki. – Długo nas przepytywali, zabrali nam telefony: mieliśmy je do wymiany, bo na pewno zainstalowali nam jakieś rzeczy. Dość powiedzieć, że gdy nam je oddali, wszystkie aplikacje były w języku rosyjskim i ewidentnie je do czegoś podłączyli – uśmiecha się ponuro Patec. Wcześniej cała grupa skasowała w swoich telefonach wiele zdjęć, Kuba usunął także – na czas przejazdu przez granicę – z Youtube’a swój film o wizycie w Kazachstanie. Porozbierali i pochowali sprzęt do nagrywania, żeby wyprawa wyglądała jak najbardziej amatorsko. Jak się nie bać podróżowania? „Chciałbym, żeby ludzie sami zobaczyli świat” Patec to fenomen. Ma wyjątkowy dar do pokazywania świata takim, jaki jest – nie wymuskany i wyreżyserowany, tylko autentyczny, czasem szorstki, ale też życzliwy i przede wszystkim: niesamowicie ciekawy. Nie chodzi jednak tylko o to, by ludzie oglądali jego filmy. Chodzi o coś więcej. – Chciałbym, by ludzie, gdy poczują się w miarę gotowi – nie w pełni, bo gotowym się nigdy nie jest –sami spróbowali podróżować. Niektórym się wydaje, że musisz być nie-wiadomo-kim, żeby wyruszyć. Uważam, że żeby podróżować, nie trzeba mieć żadnych kompetencji. To jedna z prostszych rzeczy, które można robić. Oczywiście nie trzeba się rzucać na głęboką wodę, nie trzeba od razu wyjeżdżać na inny kontynent. Wystarczy nowe miasto w Polsce. Ciekawa wioska. Nawet jeśli cel jest nieznany, warto wyjść, spróbować. Powolutku. Ja pierwszą wyprawę zrobiłem z Krakowa nad morze, a skończyliśmy na Evereście – zachęca twórca. To tak jak pisał Tolkien: „niebezpiecznie jest wychodzić za własny próg. Trafisz na gościniec i jeśli nie powstrzymasz swoich nóg, ani się spostrzeżesz, kiedy Cię poniosą”. A droga wiedzie w przód i w przód… Co po Koronie Ziemi? Plany Pateca na przyszłość Podróżnik nie zamierza jednak osiadać na Koronie Ziemi. Wręcz przeciwnie – obecnie trwają kolejne projekty, które owiane są nutką tajemnicy. Czego dotyczą? Patec, zapytany o loty w kosmos, tylko lekko się uśmiecha – żartuje, że obecnie najłatwiej polecieć na orbitę wtedy, gdy samemu zbuduje się własną rakietę. Czyżby to była podpowiedź? – Nie chcę rezygnować z gór, ale będzie ich na pewno dużo mniej. Teraz leciutko „dotykam” się z morzem: mam taki projekt, podczas którego chciałbym przepłynąć Atlantyk. Próbuję różnych rozmiarów i typów łodzi. Skończenie Korony Ziemi trochę mnie uwolniło: będziemy chcieli zaopiekowywać egzotyczne tematy i łączyć je ze sportem. Pozostaje nam czekać i pozostaje nam kibicować. Chętni poznania kulis zdobywania Korony Ziemi przez Kubę znajdą z niej pieczołowicie – i pięknie – przygotowane relacje na jego kanale na Youtube. Warto śledzić „Pateca”, bo to podróżnik, który z pewnością nas jeszcze nie raz zaskoczy i natchnie narodową dumą. Polska górą! Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Uznano go za zmarłego na Mount Evereście. Alpinista cudem przeżył w strefie śmierci
Mount Everest, najwyższa góra świata, od dekad fascynuje odkrywców, lecz każdy, kto próbuje ją zdobyć, musi liczyć się z ryzykiem. Powyżej 8 tys. metrów rozciąga się tzw. „strefa śmierci”, czyli obszar, w którym tlen staje się luksusem, a siły opuszczają nawet najbardziej doświadczonych alpinistów. To właśnie tam wydarzył się cud, a człowiek uznany za martwego odzyskał przytomność.
Po kilku godzinach bezskutecznej reanimacji grupa alpinistów uznała, że nie jest już w stanie nic zrobić. Na wąskiej grani, ponad 8500 metrów nad poziomem morza, pozostawili swojego towarzysza przekonani, że zmarł. O jego śmierci poinformowano rodzinę, a wiadomość o tragedii zaczęła obiegać świat. Kilkanaście godzin później wydarzyło się jednak coś, czego nikt nie potrafił wyjaśnić – mężczyzna odzyskał świadomość i zaczął walczyć o życie. Na krawędzi życia i śmierci W maju 2006 roku australijski alpinista Lincoln Hall omal nie dołączył do tragicznej listy tych, którzy nie wrócili z Mount Everestu. Po udanym zdobyciu szczytu jego organizm odmówił posłuszeństwa podczas zejścia. Współtowarzysze przez wiele godzin walczyli o jego życie, ale gdy stracił przytomność i przestał reagować, uznali, że nie ma już nadziei. Na wysokości około 8500 metrów zostawili go na grani, przekonani, że zmarł. Następnego ranka, czyli 26 maja, rodzina Halla została oficjalnie powiadomiona o jego śmierci. Jednak los napisał inny scenariusz. Kilkanaście godzin później 45-letni wówczas Dan Mazur, wspinający się z grupą alpinistów i szerpów, natknął się na siedzącego przy krawędzi grani mężczyznę. Hall, bez czapki i rękawiczek, z rozpiętym kombinezonem, wyglądał jak widmo. – Siedział tam po prostu z otwartymi ustami. Nie miał tlenu, czapki, gogli ani żadnego sprzętu. Myśleli, że nie żyje, więc zabrali jego rzeczy. Prawdopodobnie był bliski śmierci – wspominał Mazur w rozmowie z magazynem „People”. Dramatyczna akcja ratunkowa na Evereście Mazur i jego towarzysze początkowo nie dowierzali, że mężczyzna, którego spotkali w „strefie śmierci”, wciąż żyje. Lincoln Hall reagował na głosy, choć jego organizm był na granicy wyczerpania. Dla wspinaczy, którzy planowali wejście na szczyt, był to moment decyzji – kontynuować wspinaczkę czy ratować nieznajomego. – Jak można było po prostu przejść obok kogoś takiego? Siedział, podnosił ręce i mówił do nas. Gdybyśmy go zostawili, nie moglibyśmy z tym żyć – wspominał później Mazur. Hall był w stanie głębokiego wychłodzenia i cierpiał na halucynacje spowodowane niedotlenieniem mózgu. Uważał, że znajduje się na łodzi z Szerpami, z którymi odbywa spokojny rejs. Mazur i jego zespół natychmiast przystąpili do pomocy – podali mu tlen z zapasowej butli, batonik energetyczny i wodę. Każda czynność, nawet założenie rękawiczek czy zapięcie kurtki, wymagała od Halla ogromnego wysiłku i nieustannej motywacji ze strony ratowników. Jego dłonie były niemal całkowicie odmrożone, skóra przybrała żółtawy odcień, a ciało zdradzało objawy obrzęku mózgu. Dzięki oznaczeniom na jego ubraniu Mazur zdołał ustalić, z jakiej ekspedycji pochodził, i przekazał wiadomość do bazy, że Hall żyje. W tym czasie jego własna grupa zrezygnowała z dalszej wspinaczki, by uczestniczyć w akcji ratunkowej. – Straciliśmy cztery godziny i sporo tlenu, ale wiedzieliśmy, że nie ma innego wyjścia. Ta góra potrafi uświadomić, jak cienka jest granica między życiem a śmiercią – opowiadał Mazur. Z pomocą Mazura i Szerpów Hall został sprowadzony niżej, gdzie rozpoczęto walkę o jego życie. Lekarze później stwierdzili, że jego uratowanie było niemal niemożliwe, gdyż cierpiał na poważne odmrożenia i chorobę wysokościową, a jego organizm był skrajnie wyczerpany. Po ewakuacji do Katmandu przeszedł długą rekonwalescencję i wrócił do zdrowia, tracąc jedynie końcówki kilku palców. Finalnie zmarł 6 lat później na raka, który – jak ustalono – rozwinął się u niego w wyniku narażenia na azbest, gdy w młodości pomagał ojcu przy budowie domków letniskowych. Źródło: VT.co Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
350 osób ewakuowanych z Mount Everest. 200 himalaistów wciąż czeka na ratunek
Intensywne opady śniegu zaskakująco uderzyły we wschodnią ścianę Mount Everest i uwięziły ponad 500 turystów z Chin. Trwa akcja ratunkowa. Ekipa poszukuje zaginionych i sukcesywnie ściąga himalaistów ze szlaku.
Setki mieszkańców i ratowników uczestniczą w akcji oczyszczania szlaków prowadzących na Mount Everest, na których nagła śnieżyca zasypała ponad 500 himalaistów. Zwykle łagodny październik przyniósł niespodziewane opady, których nie przewidzieli nawet przewodnicy. 200 zaginionych himalaistów – akcja ratunkowa na Mount Everest Wielu turystów z Chin rozpoczęło w miniony weekend wędrówkę na najwyższy szczyt świata – Mount Everest. Zgromadzili się oni w Dolinie Karama w Tybecie, które prowadzi do wschodniej ściany góry. Czemu na wyprawę ruszyli turyści akurat z Chin? Trafili pechowo: niespodziewana śnieżyca uderzyła akurat wtedy, gdy w Państwie Środka trwa ośmiodniowy Złoty Tydzień, czyli jedno z najdłuższych świąt w Chinach. Większość osób ma wtedy wolne, a niemal wszystkie fabryki czy urzędy są zamknięte. Gwałtowne opady odcięły od świata około 550 turystów, którzy byli na różnym etapie zdobywania góry. Ratownikom udało się wydostać 350 z nich, ale 200 himalaistów wciąż znajduje się wśród śniegu. Władze informują, że ze wszystkimi udało się nawiązać kontakt. – Miałem ogromne szczęście, że udało mi się wydostać – opowiada BBC turysta, który został zaskoczony przez zamieć. Zima zaskoczyła przewodników Przewodnicy górscy byli zaskoczeni nietypowo obfitymi opadami śniegu. Październik jest popularnym miesiącem na zdobywanie Mount Everest właśnie z powodu łagodnych temperatur i bezchmurnego nieba, mimo że temperatura zaczyna już powoli spadać. Nagła zła pogoda dotknęła również inne rejony Azji. Najbliższy turystom Nepal nawiedziły ulewne deszcze i powodzie, które od piątku zabiły około 50 osób, a wiele zmusiły do ucieczki z miejsc zamieszkania. Podobne nieprzewidziane tajfuny dotknęły ostatnio Filipiny. Chociaż monsun teoretycznie zakończył się kilka tygodni temu, to nadal występują obfite i niespodziewane opady deszczu. Po tybetańskiej stronie gór zazwyczaj jest bardzo sucho, a teraz trzeba mierzyć się z wyjątkowo obfitymi opadami śniegu. To zwiększa ryzyko lawin. Ratownicy znoszą turystów na plecach Ratownicy i ekipy tybetańskiej straży pożarnej w ciemnościach walczą ze śniegiem i sukcesywnie wynoszą na własnych plecach uwięzionych turystów podczas akcji ratunkowej w Himalajach. – Mamy do czynienia z połączeniem zimna i mokrego śniegu. Istnieje ryzyko hipotermii – mówi BBC himalaistka Rebecca Stephens, pierwsza Brytyjka, która zdobyła szczyt Everestu. Akcja ratownicza ciągle trwa, a powracający himalaiści opowiadają o niezwykle trudnych warunkach w Dolinie. – W namiocie było nas ponad 10 i prawie nie spaliśmy. Musieliśmy odśnieżać co 10 minut, w przeciwnym razie nasze schronienie by się zawaliło – opowiada Eric Wen należący do 18-osobowej grupy turystów, która zdecydowała się opuścić bazę z powodu ciągłych opadów śniegu. Trzy osoby z jego grupy doznały hipotermii. Źródło: BBC Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Andrzej Bargiel znów dokonał niemożliwego. Zjechał na nartach z Mount Everestu bez tlenu!
Polski skialpinista Andrzej Bargiel jako pierwszy w historii wszedł na Mount Everest i zjechał z niego na nartach do wysokości bazy (ok. 5364 m n.p.m.). I dokonał tego bez wspomagania tlenem! To przełomowy moment w światowym skialpinizmie i kolejne nieprawdopodobne osiągnięcie Polaka.
– To jeden z ważniejszych kroków w mojej sportowej karierze. Zjazd z Everestu bez tlenu był dla mnie marzeniem, które dojrzewało latami. Wiedziałem, że trudne jesienne warunki i poprowadzenie linii zjazdu przez lodowiec Khumbu to największe wyzwanie, z jakim mogę się zmierzyć. Dzięki wsparciu Red Bulla i teamu moje marzenie w końcu stało się rzeczywistością – powiedział Andrzej Bargiel po zjeździe. Ekstremalne warunki i strefa śmierci Atak szczytowy okazał się trudniejszy, niż zakładano. 22 września 2025 r. Bargiel wspinał się z obozu czwartego, położonego na wysokości ok. 7900 m n.p.m. Świeży śnieg utrudniał torowanie trasy i wydłużył wspinaczkę. Polak 16 godzin spędził w tzw. strefie śmierci (na wysokości powyżej 8000 m n.p.m.), nie korzystając przy tym z dodatkowego tlenu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/09/Andrzej-Bargiel-w-drodze-na-szczyt-Mount-Everest-fot.-Pasang-Rinzee-SherpaRed-Bull-Content-Pool-248965b.jpeg" width="1280" height="720" alt="Andrzej Bargiel w drodze na szczyt Mount Everest fot. Pasang Rinzee Sherpa/Red Bull" title="Andrzej Bargiel w drodze na szczyt Mount Everest fot. Pasang Rinzee Sherpa_Red Bull Content Pool" /> – Jeżeli spojrzy się na fizjologię człowieka przy tak małej ilości tlenu w powietrzu to to, czego dokonał Andrzej, przekracza ludzkie możliwości – skomentowała wyczyn lekarka wyprawy, dr Patrycja Jonetzko. Bargiel na szczycie najwyższej góry świata spędził zaledwie kilka minut, po czym przypiął narty i rozpoczął historyczny zjazd, ścigając się z zachodzącym słońcem. Na wysokości obozu drugiego (ok. 6400 m n.p.m.) zastała go noc, uniemożliwiająca bezpieczny zjazd. Zatrzymał się w obozie i poczekał do wschodu słońca. Następnie w fenomenalnym stylu pokonał lodowiec Khumbu bez korzystania z liny i poręczówek i zakończył zjazd na wysokości bazy. Niezwykły wkład Bartka Bargiela Niemal równie niezwykły jak wyczyn Andrzeja jest wkład jego brata, Bartka Bargiela. Specjalna linia zjazdu, opracowana przez niego z użyciem drona, przebiegała przez południową ścianę Mount Everestu. – Samo nawigowanie w tak trudnym terenie było dla mnie sporym wyzwaniem. (…) Najtrudniejszymi momentami były przejazdy przez grań i lodowiec. Kiedy Andrzej pokonał te fragmenty, odetchnąłem – mówi Bartek Bargiel. To nie był pierwszy raz – długa historia wyzwania Plany zjazdu z najwyższej góry świata pojawiły się kilka lat temu. Pierwszą ekspedycję w 2019 roku przerwał ogromny serak (lodowa bryła) zawieszony nad lodowcem Khumbu. Kolejną wyprawę, w 2022 roku, przerwano ze względu na zagrażającą bezpieczeństwu śnieżycę. Przy trzecim podejściu wreszcie się udało. Zespół Andrzeja Bargiela tworzyli: Tomasz Gaj (kierownik wyprawy), Patrycja Jonetzko (lekarz), Piotr Sadowski (fizjoterapeuta), Jan Gąsienica-Roj (kierownik ds. bezpieczeństwa), Dariusz Załuski (wsparcie sportowe, operator kamery), Maciej Sulima (operator kamery), Bartek Bargiel (operator drona), Bartek Pawlikowski (fotograf). Sportowy gigant z Łętowni Andrzej Bargiel ma 37 lat. Urodzony w Łętowni (woj. małopolskie), od najmłodszych lat związany był z górami i sportem. To wielokrotny mistrz Polski i reprezentant kraju w narciarstwie wysokogórskim. Na arenie międzynarodowej zasłynął jako pionier ekstremalnych zjazdów z najwyższych szczytów świata, wyznaczając nowe granice w himalaizmie i narciarstwie. Najważniejsze osiągnięcia Bargiela to: K2 (2018) – pierwszy i jedyny w historii pełny zjazd na nartach Śnieżna Pantera (2016) – rekord zdobycia 5 najwyższych szczytów byłego Związku Radzieckiego (30 dni) Broad Peak (2015) – pierwszy w historii zjazd na nartach Manaslu (2014) – pierwszy zjazd Polaka na nartach, rekordowy czas wejścia i zjazdu (21 h i 14 min) Shiszapangma (2013) – pierwszy zjazd Polaka na nartach z centralnego wierzchołka Źródło: Everest Ski Challenge Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Kontrowersyjny rekord wyprawy na Mount Everest. Wspinacze wspomogli się nowym gazem
Przewodnik górski z Austrii poprowadził grupę Brytyjczyków na Mount Everest w rekordowym czasie — od wylotu z Londynu 16 maja do zdobycia szczytu 21 maja. Dzięki użyciu ksenonu znacznie skrócono czas aklimatyzacji. Metoda ta budzi kontrowersje i jest badana przez władze Nepalu.
Spis treści: Ksenon – sekret rekordowego wejścia na Mount Everest Za i przeciw ksenonowi w himalaizmie Jak wygląda klasyczna aklimatyzacja? W maju austriacki przewodnik górski Lukas Furtenbach poprowadził czterech brytyjskich wspinaczy na Mount Everest w rekordowym czasie. Jak donosi agencja Associated Press, od wylotu uczestników wyprawy z Londynu do zdobycia szczytu (21 maja) minęło tylko 5 dni. Wspinacze byli z powrotem w domu dwa dni później. Tak szybkie zdobycie najwyższej góry świata to efekt nowej, kontrowersyjnej metody aklimatyzacji. Ksenon – sekret rekordowego wejścia na Mount Everest Przed wyprawą na Mount Everest klienci Furtenbacha zostali poddani treningowi w hipoksji (niedotlenieniu) oraz innowacyjnej, acz kontrowersyjnej terapii gazem ksenonowym. To bezbarwny, bezwonny gaz szlachetny używany w medycynie m.in. do znieczulania i terapii niedotlenienia. Zastosowanie ksenonu zwiększa produkcję erytropoetyny (EPO) i czerwonych krwinek. To pozwala na przyspieszenie aklimatyzacji i redukcję ryzyka choroby wysokościowej jeszcze przed znalezieniem się na dużej wysokości. Terapia ksenonem i trening w hipoksji odbyły się w klinice w Niemczech. Cały proces trwał kilka tygodni. Międzynarodowa Federacja Związków Alpinistycznych (UIAA) ostrzega przed stosowaniem ksenonu, wskazując na brak dowodów na jego skuteczność i potencjalne zagrożenia zdrowotne (sedacja czy zaburzenia oddychania). Władze Nepalu zapowiedziały dochodzenie w tej sprawie, mimo że obecne przepisy nie określają obowiązkowego czasu aklimatyzacji, a pozwolenia na wspinaczkę są ważne przez 90 dni. Za i przeciw ksenonowi w himalaizmie Furtenbach odpiera te zarzuty, twierdząc, że terapia jest bezpieczna, przeprowadzana pod nadzorem medycznym i nie była stosowana na terenie Nepalu. Argumentuje też, że krótszy pobyt na górze zmniejsza wpływ na środowisko, ograniczając ilość odpadów i zużycie zasobów. Argumentów przeciwko nowej metodzie jest więcej. Pojawiają się pytania o etykę takiego wejścia i to, czy można ją nazwać dopingiem. Światowa organizacji antydopingowa WADA już ponad dekadę temu zakazała stosowania ksenonu. Poza tym szybkość takiej wyprawy zdecydowanie obniża koszty dla jej uczestników i organizatora – ale pozostawia bez profitów lokalną społeczność Szerpów, zależną od dochodów z himalaizmu. Jak wygląda klasyczna aklimatyzacja? Standardowa aklimatyzacja przed zdobyciem ośmiotysięcznika w Himalajach lub Karakorum zazwyczaj trwa od 6 do 8 tygodni. Rozpoczyna się od 7–10-dniowego trekkingu do Base Camp (5 364 m n.p.m.). Potem następują krótsze wejścia i zejścia między kolejnymi obozami. Wspinacze kilkukrotnie schodzą i wychodzą na wyższe wysokości, by pobudzić produkcję czerwonych krwinek. Po tym wspinacze kilka dni odpoczywają przed atakiem szczytowym. Aklimatyzacja jest niezbędna, by uniknąć choroby wysokościowej, obrzęku mózgu i płuc. Wszelkie próby jej skracania są uważane za groźne dla zdrowia i kontrowersyjne. Źródło: Associated Press Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Gdyby Mount Everest był jeszcze wyższy... Czy ktoś by go w ogóle zdobył?
Mount Everest to najwyższy szczyt Ziemi. Liczy 8 849 m. n.p.m. Co by się jednak stało, gdyby miał dodatkowe 3 tys. metrów? To pytanie nie tylko intryguje, ale zmusza do refleksji nad ludzkimi ograniczeniami, technologią i ekstremalnymi warunkami atmosferycznymi.
Spis treści: Dlaczego dodatkowa wysokość tak dużo zmienia? Czy w ogóle możliwa byłaby taka wspinaczka? Kto jako pierwszy zdobył Mount Everest? Który Polak jako pierwszy zdobył Mount Everest? To, że Mount Everest jest najwyższym szczytem na Ziemi, jest powszechnie znanym faktem. O tym, jak powstają góry, można przeczytać w naszym serwisie. Jednak rozważmy hipotetyczny scenariusz: co by się stało, gdyby miał nieco ponad 3 000 metrów więcej? Czy góra o wysokości prawie 12 km byłaby w ogóle możliwa do zdobycia? To już niemal poziom przelotowy samolotów pasażerskich. Odpowiedź na tak postawione pytanie wymaga uwzględnienia wielu czynników: od fizjologii człowieka po ograniczenia technologiczne. Dlaczego dodatkowa wysokość tak dużo zmienia? Wysokość to nie tylko odległość od poziomu morza. To także: rzadsze powietrze – na obecnym szczycie Everestu ciśnienie atmosferyczne to ok. 33% tego, co na poziomie morza. Dodając 3 tys. metrów, spadłoby ono jeszcze bardziej, co mogłoby oznaczać całkowitą niemożność oddychania bez zaawansowanego aparatu tlenowego; ekstremalne zimno – każda dodatkowa wysokość to niższa temperatura. Różnica 3 km mogłaby oznaczać nawet kilkanaście stopni mniej; zwiększone ryzyko śmierci – odmrożenia, obrzęk mózgu, niewydolność oddechowa – to tylko niektóre zagrożenia, które byłyby jeszcze bardziej dotkliwe; wydłużona i trudniejsza trasa wspinaczkowa – nie tylko fizycznie, ale i logistycznie. Czy w ogóle możliwa byłaby taka wspinaczka? To zależy. Jeśli rozwój technologii wspinaczkowej i medycyny poszedłby w parze z nowym wyzwaniem, być może udałoby się zorganizować ekspedycję. Jednak najpewniej wyglądałoby to zupełnie inaczej niż dzisiejsze wejścia na Everest: Niezbędna byłaby stała komora hiperbaryczna lub zaawansowany sprzęt tlenowy, którego obecne wersje mogłyby okazać się niewystarczające. Możliwe, że wspinaczka odbywałaby się częściowo z wykorzystaniem helikopterów, baz i podtrzymywania życia w stylu misji kosmicznych. Ekspedycje mogłyby być dłuższe i droższe niż dzisiejsze. Kto jako pierwszy zdobył Mount Everest? Pierwszymi ludźmi, którzy oficjalnie stanęli na szczycie Mount Everestu, byli Edmund Hillary z Nowej Zelandii oraz Szerpa Tenzing Norgay z Nepalu. Dokonali tego 29 maja 1953 roku, podczas brytyjskiej wyprawy kierowanej przez Johna Hunta. Ich sukces był nie tylko przełomem w historii alpinizmu, ale również symbolicznym osiągnięciem całej ludzkości – udowodnieniem, że człowiek może pokonać pozornie niemożliwe bariery. Który Polak jako pierwszy zdobył Mount Everest? Pierwszym Polakiem, który zdobył Mount Everest, był Leszek Cichy. Dokonał tego wspólnie z Krzysztofem Wielickim 17 lutego 1980 roku, podczas pierwszego w historii wejścia zimowego na najwyższy szczyt Ziemi. Ta wyprawa przeszła do historii światowego himalaizmu jako wyczyn o niespotykanym dotąd stopniu trudności – zimowe warunki na takiej wysokości stanowią ekstremalne wyzwanie nawet dla najbardziej doświadczonych wspinaczy. Źródło: National Geographic Polska; Miss Stripewell/Quora Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Została najmłodszą Polką na Dachu Świata. Zoja Skubis zdobyła Mount Everest
19-letnia Zoja Skubis zapisała się na kartach historii. W niedzielę 18 maja stanęła na szczycie najwyższej góry świata. Tym samym ustanowiła rekord i została najmłodszą Polką, która tego dokonała.
W tym artykule: Zoja Skubis zdobyła Mount Everest Od TikToka po najwyższe szczyty świata Zoja trafiła na czołówki mediów we wrześniu ubiegłego roku, kiedy wspięła się na Manaslu (8163 m n.p.m.), ósmą najwyższą górę świata. Była wówczas najmłodszą Polką, która zdobyła ośmiotysięcznik i trzecią w historii, która stanęła na Górze Ducha. 19-latka dołączyła do grona wybitnych himalaistek, powtarzając wyczyn Kingi Baranowskiej (2008) i Anny Tybor (2021). Po powrocie do kraju nie zwolniła tempa. Przebiegła sześciogodzinny maraton na Antarktydzie, a następnie rozpoczęła przygotowania do kolejnego wyzwania – Mount Everestu. W lutym, za pośrednictwem Instagrama, poinformowała swoich obserwatorów, że za dwa miesiące wyruszy na Dach Świata. – W końcu mogę się tym podzielić! Już za dwa miesiące start wyprawy na Mount Everest – pisała. Zoja Skubis zdobyła Mount Everest Zoja do Nepalu dotarła w kwietniu, rozpoczynając realizację najważniejszego celu w swojej dotychczasowej karierze. Wspinaczka na najwyższy szczyt Ziemi była dla niej nie tylko fizycznym wyzwaniem, ale też ogromnym sprawdzianem psychicznej wytrzymałości. – Oficjalnie, o 11:38, 18 maja 2025 roku stanęłam na szczycie Mount Everest, zostając najmłodszą Polką na Dachu Świata! Ten szczyt to najpiękniejsze możliwe zwieńczenie wszystkich moich przygotowań, wyrzeczeń, treningów, łez i nerwów – napisała w emocjonalnym poście na Instagramie. Od TikToka po najwyższe szczyty świata Zoja Skubis swoją rozpoznawalność zaczęła budować jako nastoletnia twórczyni na TikToku. Zyskała popularność m.in. dzięki viralowym filmom o spaniu na balkonie, szkole w chmurze czy nocnych treningach. Z czasem jej działalność przekształciła się w relacjonowanie ekstremalnych wypraw. Dziś profil Zoi na Instagramie śledzi ponad 396 tysięcy osób. Pasję do wspinaczki zaszczepił w niej ojciec, Wojciech Skubis. Niestety, w marcu 2020 roku zginął tragicznie w górach Kaukazu. Mężczyzna miał zaledwie 42 lata. – Miałam bardzo trudny moment po śmierci taty – przez rok chorowałam na depresję i praktycznie nie wychodziłam z domu. Pamiętam, jak leżałam w łóżku w rodzinnym domu i czułam, że nic mnie już w życiu nie czeka. To był głęboki dół, z którego wydawało się, że nie ma wyjścia. Ale w końcu pojawiło się światełko w tunelu, które pozwoliło mi się podnieść. Gdybym mogła cofnąć się do tamtego okresu, poklepałabym siebie po plecach i powiedziała, że jeszcze dużo przede mną. Że warto przejść przez ten trudny etap, bo on jest potrzebny, choć bolesny. Ważne jest, żeby dać sobie czas na żałobę, nie przyspieszać procesu, ale też, żeby mieć wsparcie – mówiła w rozmowie z ELLE.pl. Warto wspomnieć, że dokładnie 19 lat temu – 18 maja 2006 roku – Mount Everest zdobyła Martyna Wojciechowska. W tamtym czasie również została najmłodszą Polką na Dachu Świata. Dziś ten wyjątkowy tytuł przechodzi w ręce Zoi Skubis. Źródła: instagram.com/zojaskubis; ELLE.pl; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Oto cmentarz śmiałków, którzy za marzenia zapłacili życiem. Spoczywa tam ponad 300 ciał
Mount Everest, cmentarz zlokalizowany tak wysoko, jak żaden inny, każdego roku zbiera śmiertelne żniwo. Odkąd ludzie zapałali pragnieniem postawienia stopy na Dachu Świata, nie było roku, w którym nie doszło do śmiertelnego wypadku. Ci, którzy nie zdołali zejść z góry, zostali tam na zawsze. Ich ciała są teraz przestrogą dla innych, ale także nieformalnymi drogowskazami, ułatwiającymi nawigację na szlaku prowadzącym na szczyt.
Spis treści: Pierwsze ofiary Everestu Najtragiczniejsze wypadki na Mount Evereście Dlaczego Mount Everest zbiera śmiertelne żniwo? Ciała śmiałków niczym drogowskazy Większość ciał zostanie tam na zawsze Cmentarz na Mount Everest (8849 m n.p.m.) zapełnia się od 1922 roku, a przynajmniej oficjalnie. Należy bowiem podkreślić, że dopiero od 1921 roku istnieje obowiązek prowadzenia zapisów. Nie ulega wątpliwości, że najwyżej zlokalizowana nekropolia będzie zapełniać się nadal. W czasach, gdy o możliwości podjęcia próby zdobycia szczytu decyduje zasobność portfela, nie wiek, stan zdrowia, kondycja fizyczna, umiejętności i doświadczenie wysokogórskie, „góra-potwór” coraz częściej upomina się o śmiałków. Pierwsze ofiary Everestu Jako że przed 1921 rokiem nie istniał obowiązek rejestracji, nie wiadomo, kiedy pierwszy śmiałek zginął podczas próby zdobycia Dachu Świata. Pierwsze potwierdzone przypadki śmierci są datowane na 1922 rok. Wówczas na szczyt wyruszyła druga wyprawa brytyjska w składzie: Charles Granville Bruce, George Mallory, Thomas G. Longstaff, Strutt, Crawford, George I. Finch, Geoffrey Bruce, H.T. Morshead, J.B. Noel, Wakefiled, Morris, T.M. Somervell, E.F. Norton, Dasno i Tejbir Bura. Towarzyszyło im dziewięciu lokalnych pomocników. Osiągnęli wówczas wysokość 8326 m n.p.m. Siedmiu Szerpów zapłaciło najwyższą cenę za ten wyczyn – zginęli pod lawiną. Najtragiczniejsze wypadki na Mount Evereście W każdym roku, w którym podejmowane są próby zdobycia wierzchołka Everestu, notuje się śmiertelne wypadki. Niektóre zapisały się jako wyjątkowo tragiczne. 27 maja 1989 roku Pod zwałami śniegu zginęło czterech polskich himalaistów: Mirosław Dąsal, Mirosław Gardzielewski, Wacław Otręba i Zygmunt Andrzej Heinrich. Eugeniusz Chrobak zmarł następnego dnia, w wyniku odniesionych obrażeń. 10 maja 1996 roku Ta data jest znana chyba każdemu, kto choć trochę interesuje się wspinaczką wysokogórską. Tamtego dnia wierzchołek próbowały zdobyć dwie komercyjne ekspedycje. W następstwie serii błędów obu kierowników wypraw i załamania pogody zginęło osiem osób. 18 kwietnia 2014 roku Tamtego tragicznego dnia pod lawiną zginęło 16 Szerpów, przygotowujących trasę przez lodospad. 25 kwietnia 2015 roku Trzęsienie ziemi o sile 7,9 w skali Richtera doprowadziło do oberwania seraka na przełączy między Pumori i Lingtren. To z kolei wywołało śnieżno-lodowo-kamienną lawinę, która dotarła do bazy głównej pod Everestem. Zginęło 19 osób, a 61 odniosło obrażenia. Dlaczego Mount Everest zbiera śmiertelne żniwo? Ponieważ nigdy nie przeprowadzono sekcji ogromnej większości zwłok osób, które nie zeszły z Everestu, nie można jednoznacznie mówić o najczęstszych przyczynach śmierci. W środowisku himalaistów nie ma jednak wątpliwości w tej kwestii. Wbrew temu, co może się wydawać, ukształtowanie terenu nie jest największym zagrożeniem dla śmiałków chcących zdobyć szczyt. Największe niebezpieczeństwo sprowadza na wspinaczy sama wysokość i wynikające z niej czynniki – temperatura i niedobór tlenu. Zamarznięcie w trakcie wspinaczki Może się wydawać, że wspinaczom dysponujący odzieżą dostosowaną do warunków wysokogórskich nie grozi zamarznięcie. Nic bardziej mylnego. Wychłodzony organizm próbuje ratować mózg i serce. W pierwszej kolejności odmrożeniu ulegają najbardziej oddalone i eksponowane członki – palce nóg i rąk, uszy i noc. Proces przez cały czas postępuje, aż w końcu człowiek staje się bezwładny. Wówczas, w warunkach wysokogórskich jest już za późno na ratunek. Choroba wysokościowa Na dużych wysokościach największym problemem jest niedobór tlenu. Zmniejszone ciśnienie parcjalne tlenu w powietrzu sprawia, że do płuc dociera mniej życiodajnego gazu. W rezultacie, dochodzi do niedotlenienia tkanek i tu zaczynają się problemy. Wczesne objawy choroby wysokościowej to ból głowy, nudności, wymioty i bezsenność. U niektórych pojawia się ostre zapalenie spojówek, nazywane ślepotą śnieżną. W tym stanie skróceniu ulega oddech. Wspinacz szybko zaczyna odczuwać ogromne zmęczenie. Niedotleniony organizm ulega odwodnieniu. To wszystko w konsekwencji prowadzi do wystąpienia obrzęku płuc lub mózgu i śmierci, jeżeli wspinacz nie zdoła zejść na bezpieczną wysokość. Gorączka szczytowa Wśród częstych przyczyn zgonów na Evereście (i innych ośmiotysięcznikach) należy wymienić także stan, którzy himalaiści nazywają gorączką szczytową. To niepohamowana chęć kontynuowania wspinaczki, nawet w obliczu pogarszających się warunków. Ciała śmiałków niczym drogowskazy Na dostępnych dla wszystkich trasach drogę na szczyt i do innych punktów wyznaczają kolory szlaków. Takich oznaczeń nie ma na Dachu Świata. Na Mount Everest drogowskazami są zamarznięte zwłoki. Wspinacze doskonale wiedzą, gdzie zostali śmiałkowie, którzy nie zdołali zejść z góry. To ułatwia im nawigację. Co prawda wiele zwłok pochowano w lodowych szczelinach. Niektóre zmiotła burza, ale sporo ciał spoczywa na zboczu Everestu od wielu lat. Na zboczach Mount Everestu znajduje się ponad 300 ciał. Wiele z nich leży blisko trasy lub wręcz na niej. Zielone Buty Zielone Buty to przydomek zmarłego na Evereście mężczyzny, nadany mu ze względu na najcharakterystyczniejszą część odzienia. To najprawdopodobniej Tsewang Paljor, indyjski wspinacz, który zginął podczas próby zdobycia wierzchołka w 1996 roku. Zmarł na wysokości ok. 8500 metrów n.p.m., po stronie tybetańskiej. Śpiąca Królewna Śpiąca Królewna leży tuż obok drogi południowej, na wysokości ok. 8300 m n.p.m. To przydomek Francys Arsentiev, pierwszej kobiety ze Stanów Zjednoczonych, która zdobyła wierzchołek Everestu bez tlenu. Udany atak szczytowy odbyła w 1998 roku, z mężem Siergiejem. W drodze powrotnej rozdzielili się. Kobieta nigdy nie dotarła do obozu VI. Spotkała ją grupa uzbeckich wspinaczy, ale nie zdołali jej pomóc, podobnie jak duet Ian Goodall i Cathy O’Dowd. W ostatniej desperackiej akcji próbował ocalić ją mąż, ale sam przepłacił to życiem. Większość ciał zostanie tam na zawsze Od jakiegoś czasu zbocza Everestu oczyszcza nepalska armia, ale to mozolna, wyczerpująca i niebezpieczna praca. Z prywatnej inicjatywy tylko nieliczne ciała są sprowadzane z góry. Dlaczego? Przemawia za tym kilka czynników. Nie chodzi tu wyłącznie o nieoficjalną tradycję, zgodnie z którą wspinacz powinien spocząć na zboczu góry, którą ukochał, a która go pokonała. Ryzyko jest zbyt duże Przede wszystkim należy podkreślić, że większość osób, które przegrały walkę z górą, spoczywa na wysokości około 8 tysięcy metrów, czyli w strefie śmierci. Tak wysoko nad poziomem morza każdy krok jest ogromnym wysiłkiem, przypominającym okrutną torturę. Wspinacz walczy nie tylko z samym sobą, ale także ze śmiercią. Trzeba bowiem wiedzieć, że powyżej 7500 m n.p.m., gdzie procesy rozpadu zaczynają brać górę nad procesami odbudowy, człowiek zaczyna powoli umierać. Rozpoczyna się wtedy wyścig z czasem. Zniesienie zwłok to w takich warunkach ogromne ryzyko. Należy podkreślić, że na tak ekstremalnej wysokości ciało zamarza w około 4 godziny. W lodowej otulinie masa zwłok wzrasta, nieraz nawet dwukrotnie. Jedna osoba nie ma szans zejść z ciałem. To zadanie dla przynajmniej czterech doświadczonych wspinaczy. W tym miejscu warto postawić pytanie: czy narażanie życia kilku osób można w tej sytuacji uznać za zasadne? Koszty są zaporowe Oczywiście niektóre rodziny upierają się przy sprowadzeniu ciała bliskiej osoby, która nie zdołała zejść z góry. Zwykle nie ma problemu ze znalezieniem śmiałków, którzy zgodzą się podjąć ryzyko, ale nie każdy może sobie na to pozwolić, a firmy ubezpieczeniowe odmawiają pokrywania kosztów sprowadzenia zwłok. Koszt takiej akcji liczony jest w dziesiątkach tysięcy dolarów, a opłatę zwykle trzeba uiścić z góry. Helikopter nie lata tak wysoko Przyjmując jednak, że pieniądze nie są priorytetem – czy ciał wspinaczy nie można sprowadzić drogą powietrzną? Przecież w 2005 roku Didier Delsalle osiągnmął helikopterem na szczyt Everestu. Cóż, wyczyn Francuza udowodnił, że śmigłowiec może dotrzeć naprawdę wysoko. Jednak należy podkreślić, że dokonał tego specjalnie przygotowaną maszyną, która była ekstremalnie lekka. Z helikoptera wymontowano wszystko, co nie było absolutnie niezbędne do wzbicia się w powietrze, sterowania i bezpiecznego wylądowania. Gdyby dociążył helikopter zamarzniętym ciałem, skończyłoby się to tragicznie. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
To Polacy jako pierwsi zdobyli Mount Everest zimą. Przyjdź na uroczyste 45-lecie tej wyprawy
Pierwsze zimowe wejście na Mount Everest było przekroczeniem ówczesnych możliwości i marzeń himalaistów. Dokonali tego Polacy: Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki. 45 lat później możesz uczcić z nimi ten historyczny sukces podczas uroczystego spotkania w Warszawie.
Spis treści: Wczesne próby zimowego zdobycia Mount Everest Historyczne zimowe wejście i dalsze sukcesy duetu Leszek Cichy wspomina pierwsze w historii zimowe wejście na Mount Everest 45-lecie zimowego triumfu na Dachu Świata W tym roku mija 45. rocznica jednego z najważniejszych osiągnięć w historii himalaizmu – pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest. Przełomowego wyczynu dokonali Polacy, otwierając nowy rozdział w zdobywaniu najwyższych szczytów świata. Wydarzenie to na zawsze pozostanie jednym z kluczowych w historii światowej wspinaczki. Wczesne próby zimowego zdobycia Mount Everest Pierwsze zimowe ekspedycje na Mount Everest, najwyższą górę świata, podejmowano od lat 60. XX wieku. Ekstremalne warunki pogodowe, takie jak huraganowe wiatry, temperatury spadające do minus 50°C oraz niska zawartość tlenu w powietrzu, skutecznie uniemożliwiały jednak zakończenie wypraw sukcesem. Najbliżej celu w latach 70. była japońska wyprawa, która dotarła na wysokość około 8000 metrów. Ostatecznie himalaiści z Japonii musieli jednak zawrócić. Dopiero narodowa polska wyprawa, zorganizowana na przełomie 1979 i 1980 roku, kierowana przez Andrzeja Zawadę, zdołała przełamać tę barierę, tym samym zapisując się na zawsze w historii światowego himalaizmu. Historyczne zimowe wejście i dalsze sukcesy duetu 17 lutego 1980 roku Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki dokonali pierwszego w historii zimowego wejścia na Mount Everest, stając na szczycie o godzinie 14:25 czasu nepalskiego. Było to nie tylko pierwsze zimowe wejście na Everest, ale także na jakikolwiek ośmiotysięcznik. Ich sukces otworzył nową erę w himalaizmie i przyniósł Polakom światowe uznanie. W kolejnych latach Krzysztof Wielicki kontynuował zdobywanie ośmiotysięczników zimą, dokonując pierwszych zimowych wejść m.in. na Kanczendzongę i Lhotse. Leszek Cichy natomiast zapisał się jako pierwszy Polak, który zdobył Koronę Ziemi – najwyższe szczyty wszystkich kontynentów. Osiągnięcia tego duetu stały się symbolem determinacji i siły polskiego himalaizmu. Leszek Cichy wspomina pierwsze w historii zimowe wejście na Mount Everest Z Leszkiem Cichym rozmawiałem podczas 26. edycji Festiwalu Górskiego im. Andrzeja Zawady w Lądku-Zdroju. Słynny himalaista brał udział w spotkaniu upamiętniającym nieżyjącego już Marka Janasa – zdobywcę Gaszerbrum II. NG.pl Jak będzie Pan wspominał Marka Janasa? Leszek Cichy: To była osobowość. Miał do siebie ogromny dystans. Nie był gadatliwy, za to bardzo błyskotliwy. Potrafił celną uwagą sprowadzić kogoś na ziemię lub zmienić tok myślenia całej grupy. Jego wypowiedzi zawsze były w punkt, choć to nie powinno dziwić, bo przecież był naukowcem. Może na pierwszy rzut oka nie sprawiał takiego wrażenia, ale był prawdziwą duszą towarzystwa. Takie osoby są pewnie na wagę złota podczas wypraw wysokogórskich. Zdecydowanie tak. Wyprawy trwają nawet 2–3 miesiące. W tym czasie przebywasz w zamkniętej grupie i jest trochę tak jak na statku. Zdarzają się różne sytuacje, także stresowe. Bardzo cenię sobie osoby nieagresywne, które nie tłumią emocji i potrafią rozładować je w bezpieczny sposób. Marek taki był. Swoimi spostrzeżeniami i dystansem wnosił bardzo wiele. Polskich himalaistów jest wielu, jednak do dziś przetrwała pamięć tylko o kilku nazwiskach z lat 70. i 80. Kogo jeszcze oprócz Marka Janasa warto przypomnieć? Myślę, że dobrze byłoby sięgnąć do zestawienia polskich wspinaczy, którzy zdobyli przynajmniej jeden ośmiotysięcznik. Ta lista powstała jakieś 10–15 lat temu i już wtedy było nas około 200. Oczywiście nie wszyscy z tego grona mogą pochwalić się szczególnymi sukcesami, na przykład wytyczaniem nowych tras, ale widać, że kilkadziesiąt lat temu mieliśmy bazę. Dziś tego brakuje. Skoro mówimy o szczególnych sukcesach, nie mogę nie nawiązać do Pana pierwszego w historii wejścia na Mount Everest zimą. Jak takie doświadczenie zmienia spojrzenie na góry? Na pewno lepiej zna się swój organizm. Potem wiedziałem już, jak radzę sobie na takich wysokościach z ograniczonym dostępem do tlenu. To na pewno daje dużą pewność siebie. Kilka lat później wchodziłem z Przemkiem Piaseckim na inny ośmiotysięcznik – Yalung Kang – bez tlenu. Wiedziałem, że się uda. Czy coś jeszcze się zmieniło? Ludzie różnie reagują na sukces. To oczywiście dotyczy nie tylko himalaistów. Wydaje mi się, że my z Krzysztofem uniknęliśmy tzw. wody sodowej. W latach 80. nie było taryfy ulgowej. My też cieszyliśmy się, kiedy zdobyliśmy w sklepie na przykład banany. Wtedy to był rarytas. Spotkałem się z opiniami himalaistów, według których Mount Everest nie ma do zaoferowania nic poza wysokością. Dach Świata rzeczywiście jest brzydki? Podczas wspinaczki Mount Everest rzeczywiście nie wygląda efektownie, ponieważ od strony Nepalu ukazuje się dopiero w ostatniej chwili. Cztery lat temu miałem okazję oglądać szczyt od strony Tybetu i to było zupełnie inne doświadczenie. Nawet z odległości kilkudziesięciu kilometrów można było poczuć, że Mount Everest to nie tylko największa góra świata, ale też najpiękniejsza. Czy po zdobyciu takiego szczytu jest przestrzeń na odpoczynek i refleksję, czy zmęczenie na to nie pozwala? Każdy, kto wchodzi na ośmiotysięcznik, powinien mieć większe doświadczenie wysokogórskie. Ja zdobyłem Mount Everest w bardzo młodym wieku, bo miałem tylko 29 lat, ale wspinałem się już od dekady. Zanim dotarłem do Karakorum, pierwsze nauki pobierałem w Tatrach i już wtedy uczulano nas, żeby nie gratulować sobie na szczycie, tylko dopiero w schronisku. Przenieśliśmy tę zasadę w Himalaje. Wstrzymywaliśmy się z entuzjazmem aż do zakończenia wyprawy. Bywało, że przy zejściach dochodziło do wypadków. Najczęściej były spowodowane bardzo złymi warunkami pogodowymi. Prognozy były wtedy bardzo niedokładne. My w ogóle robiliśmy dużo rzeczy, których dziś himalaiści się nie podejmują. Jedną z najwspanialszych dróg jest południowa ściana K2 – droga zrobiona przez Jurka Kukuczkę i Tadzia Piotrowskiego. Nigdy nie została powtórzona. Wyprawy Pana i pańskich kolegów śledziła cała Polska. Dziś w Himalaje, a nawet na Mount Everest można wybrać się z biurem podróży. Co Pan o tym myśli? Cóż, taka jest kolej rzeczy i nie mogę się temu przeciwstawiać. Zwróćmy jednak uwagę na różnice między chodziarzami wysokogórskimi a wspinaczami i himalaistami. Chodziarzem wysokogórskim jest na przykład Magdalena Gorzkowska. Ona wie, że tak ją nazywam i nie ma z tym problemu. Przed nieudaną wyprawą na K2 udzieliłem jej nawet kilku rad i tłumaczyłem, jak trudna jest to góra. My się wspinaliśmy, odkrywaliśmy Himalaje, robiliśmy zupełnie nowe drogi, a dziś wiele osób wybiera najprostsze możliwe trasy. To też jest zasadnicza różnica. 45-lecie zimowego triumfu na Dachu Świata Aby uczcić 45-lecie pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest, Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady zaprasza na wyjątkowe wydarzenie, które odbędzie się 17 lutego 2025 roku w Centrum Olimpijskim w Warszawie. Czeka nas niezapomniana okazja do podróży w czasie i poznania kulis jednego z najważniejszych momentów w dziejach światowego himalaizmu. Jubileuszowa uroczystość zgromadzi uczestników przełomowej ekspedycji, którzy podzielą się swoimi wspomnieniami. Poza Krzysztofem Wielickim i Leszkiem Cichym, „lodowych wojowników” będą reprezentować Maciej Pawlikowski, Ryszard Gajewski, Aleksander Lwow, Walenty Fiut oraz Jan Holnicki-Szulc. Wydarzenie poprowadzi Jacek Żakowski. Bilety do kupienia TUTAJ. Każdy, kto kupi bilet, otrzyma również książkę Andrzeja Zawady zatytułowaną „Mount Everest”. Niezwykła relacja oczami kierownika wyprawy pozwala czytelnikom zanurzyć się w atmosferze tamtych dni. Pełna emocji i napięcia opowieść zawiera niezapomniane chwile, takie jak triumfalny meldunek Leszka Cichego: „Zgadnijcie, gdzie jesteśmy?”, który idealnie oddaje atmosferę radości i napięcia historycznej dziś daty. Partnerami obchodów są Polski Związek Alpinizmu, LENS – Centrum Diagnostyki i Mikrochirurgii Oka oraz Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie. Organizatorem uroczystości jest Fundacja Himalaizmu Polskiego im. Andrzeja Zawady. Wydarzeniu patronuje National Geographic Polska.
Kto pierwszy zdobył Mount Everest? Nowe odkrycie wstrząsnęło himalaistami
Sto lat temu Sandy Irvine wraz z George’em Mallorym zaginęli podczas wspinaczki na Mount Everest. Odkrycie dokonane właśnie przez zespół National Geographic daje wskazówki w kwestii jednej z największych nierozwiązanych zagadek wczesnej eksploracji najwyższej góry świata.
Spis treści: Analiza zagadkowego buta pod Everestem Pierwsi ludzie na szczycie świata. Tragiczna historia Irvine’a i Mallory’ego Co się stało w czasie ataku szczytowego Mallory’ego i Sandiego? Kluczem do zagadki zdobycia Everestu jest Sandy. Czy na pewno? Kim był Sandy Irvine? Przebieg wspinaczki Mallory’ego i Irvine’a i ich pośmiertne losy Kiedy go zauważyli, nie mogli się pomylić: but wystawał ze stopionego lodu. Gdy podeszli bliżej, stwierdzili, że popękana skóra była stara i zużyta, a podeszwa ponabijana i ozdobiona stalowymi gwoździami, takimi, jakie stosowano w czasie minionej epoki wspinaczki. Analiza zagadkowego buta pod Everestem We wrześniu, na szerokiej przestrzeni lodowca Central Rongbuk, poniżej północnej ściany Mount Everestu, zespół dokumentalistów National Geographic, w skład którego wchodził fotograf i reżyser Jimmy Chin, wraz z filmowcami i wspinaczami Erichem Roepke i Markiem Fisherem, zbadał but dokładniej. Wewnątrz odkryli stopę, szczątki, które natychmiast rozpoznali jako należące do Andrew Comyn Irvine’a lub Sandy’ego, jak go nazywano, który zniknął 100 lat temu wraz ze słynnym wspinaczem George’em Mallorym. – Podniosłem skarpetę – mówi Chin, opisując ten moment – a tam czerwona etykieta z wyszytym napisem A.C. IRVINE. Chin mówi, że on i jego towarzysze zgodnie rozpoznali znaczenie tego momentu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/10/Skarpetka-nie-pozostawia-watpliwosci-co-do-jej-wlasciciela-6ccf3a3.png" width="606" height="815" alt="Skarpetka z imieniem Irvine'a została znaleziona wraz z butem i stopą, wyłaniając się z lodu lodowca Central Rongbuk" title="Skarpetka z imieniem Irvine'a została znaleziona wraz z butem i stopą, wyłaniając się z lodu lodowca Central Rongbuk." /> Pierwsi ludzie na szczycie świata. Tragiczna historia Irvine’a i Mallory’ego Irvine i Mallory byli ostatni raz widziani 8 czerwca 1924 roku, gdy próbowali zostać pierwszymi ludźmi, którzy zdobyli najwyższy szczyt świata. Pytanie, czy zdobyli szczyt, jest największą zagadką wspinaczkową wszech czasów. Gdyby Irvine i Mallory odnieśli sukces, ich wyczyn miałby miejsce około 29 lat przed tym, jak Tenzing Norgay i Edmund Hillary ostatecznie zdobyli szczyt Everestu. Szczątki Mallory'ego odnaleziono w 1999 roku, podczas gdy miejsce, w którym znajdowały się zwłoki Irvine’a, pozostało nieznane. – To pierwszy prawdziwy dowód na to, gdzie skończył Sandy. Pojawiło się wiele teorii – mówi Chin o odkryciu. Ma nadzieję, że znalezisko pomoże wyjaśnić, co wydarzyło się na górze w 1924 roku i przyniesie pewne zamknięcie krewnym Irvine'a, którzy nadal czczą jego pamięć. – Kiedy ktoś znika i nie ma dowodów na to, co się z nim stało, może to być naprawdę trudne dla rodzin. A posiadanie ostatecznych informacji o tym, gdzie Sandy umarł, jest z pewnością [pomocne], a także dużą wskazówką dla społeczności wspinaczkowej, co się stało – dodaje Chin. Co się stało w czasie ataku szczytowego Mallory’ego i Sandiego? Jednyą z pierwszych osób, do których Chin zadzwonił po dokonaniu odkrycia była 64-letnia prawnuczka Irvine’a, Julie Summers, która napisała biografię Irvinie w 2001 roku i przez lata broniła jego wkład w alpinizm. Summers przypuszcza, że szczątki zostały zmiecione z góry przez lawiny i zmiażdżone przez poruszający się lodowiec. Członkowie rodziny zgłosili się na ochotnika do udostępnienia próbek DNA do porównania ze szczątkami w celu potwierdzenia tożsamości szczątków Summers powiedział, że odkrycie to przywołało wspomnienia, gdy w 1999 roku pojawiły się wiadomości, że ciało Mallory'ego znalazł alpinista Conrad Anker, w ramach Mallory and Irvine Research Expedition, która starała się rozstrzygnąć kwestię, czy para rzeczywiście zdobyła szczyt. Badanie jego szczątków ujawniło rodzaj głębokich śladów liny, które mogą wskazywać na upadek, który został złapany przez linę owiniętą wokół jego talii – dowód, który zasugerował Ankerowi, że Mallory i Irvine byli połączeni liną w swoich ostatnich chwilach. Prawa noga Mallory’ego była poważnie złamana, a jego nieuszkodzona lewa noga była delikatnie ułożona nad złamaniem, co sugerowało, że nie zginął natychmiast po upadku. Jego ciemne gogle śnieżne były w kieszeni, co doprowadziło do spekulacji, że upadek mógł nastąpić wieczorem, gdy obaj schodzili. Zdjęcie jego żony, które Mallory planował zostawić na szczycie, nie było przy nim. Kluczem do zagadki zdobycia Everestu jest Sandy. Czy na pewno? Znalezienie szczątków Mallory'ego odpowiedziało na kilka pytań dotyczących losu obu mężczyzn, ale pozostawiło dwa ważne pytania bez odpowiedzi. Gdzie był Irvine? I czy para dotarła na szczyt? Irvine miał przy sobie kieszonkowy aparat Kodak Vest Pocket Camera pożyczony przez członka wyprawy Howarda Somervella. Uważano, że niewywołany film w środku może zawierać jedyny rozstrzygający dowód ich sukcesu. W ten sposób poszukiwania ciała Irvine'a zyskały większe zainteresowanie – w niektórych kręgach na równi z poszukiwaniami Amelii Earhart czy Michaela Rockefellera. Jak mówi Chin, we wrześniu, kilka dni przed znalezieniem buta, zespół schodził z lodowca Central Rongbuk, kiedy znalazł inny artefakt, który wzbudził ich ciekawość. – Odkryliśmy butlę z tlenem oznaczoną datą 1933 – mówi. Dziewięć lat po zaginięciu Mallory'ego i Irvine'a, brytyjska wyprawa na Everest w 1933 roku była czwartą próbą zdobycia góry. Również zakończyła się niepowodzeniem, ale członkowie ekspedycji z 1933 roku znaleźli czekan należący do Sandy'ego Irvine’a wysoko na północno-wschodniej grani, choć znacznie poniżej miejsca, w którym znaleziono Mallory’ego. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/10/ostatnia-fotografia-feralnej-ekspedycji-789536d.png" width="1357" height="816" alt="Na ostatnim zdjęciu alpinistów, George Mallory (po lewej) i Sandy Irvine przygotowują się w czerwcu 1924 r. do opuszczenia North Col, czyli grzbietu łączącego Mount Everest i Changtse w Tybecie" title="Na ostatnim zdjęciu alpinistów, George Mallory (po lewej) i Sandy Irvine przygotowują się w czerwcu 1924 r. do opuszczenia North Col, czyli grzbietu łączącego Mount Everest i Changtse w Tybecie" /> Odkrycie butli tlenowej z 1933 roku skłoniło China i jego kolegów z zespołu do refleksji. – Jeśli Sandy spadł z północnej ściany, jego szczątki lub ciało mogły znajdować się gdzieś w pobliżu – mówi Chin. Zaczęli spekulować, że jeśli pojemnik z tlenem spadł z góry, „prawdopodobnie spadł znacznie dalej niż ciało – tak jak pocisk”. Chin podejrzewał, że szczątki Irvine’a mogą być blisko. W następnych dniach Chin i jego zespół zaczęli iść okrężną drogą przez fałdy i szczeliny lodowca. – Tak naprawdę to Erich zauważył coś i powiedział: „Hej, co to jest?”. Był to but wyłaniający się z lodu. Myślę, że stopił się dosłownie tydzień przed tym, jak go znaleźliśmy – wspomina Chin. Kim był Sandy Irvine? W swojej książce o swoim wuju, Julie Summers opisuje Irvine'a jako „pięknego młodego mężczyznę, który zmarł w kwiecie wieku”. Rzeczywiście, w wieku 22 lat Irvine był najmłodszym członkiem wyprawy z 1924 roku – misji, która nastąpiła po dwóch wcześniejszych brytyjskich wspinaczkach, jednej w 1921 roku w celu rozpoznania możliwych tras wspinaczkowych, a drugiej w 1922 roku, która była pierwszą poważną próbę zdobycia szczytu. W tamtych czasach samo dotarcie na Everest wymagało miesiąca lub więcej. Liny były wykonane z naturalnych włókien, odzież wierzchnia składała się z wełny i gabardyny, a buty były skórzane – zakupione za pięć funtów i trzy szylingi od Jamesa J. Cartera, londyńskiego producenta butów. Irvine pochodził z rodziny z wyższej klasy średniej w Cheshire w Anglii; był przystojny i wysportowany, był gwiazdą wioślarstwa na Oxfordzie. Mimo to Irvine był często krytykowany za brak technicznego doświadczenia alpinistycznego przed znalezieniem się na górze w 1924 roku. Według doniesień prawdopodobnie cierpiał na zaburzenia uczenia się, takie jak dysleksja, które utrudniały mu czytanie, ale był uzdolniony mechanicznie i celował w matematyce i inżynierii. Kiedy dołączył do ekspedycji, został natychmiast wyznaczony do pełnienia funkcji oficera tlenowego i pomógł ulepszyć projekt butli tlenowych zespołu. Przebieg wspinaczki Mallory’ego i Irvine’a i ich pośmiertne losy Wczesnym rankiem 8 czerwca 1924 r. obaj mężczyźni wyruszyli na szczyt w warunkach, które Mallory opisał jako „idealną pogodę do pracy”. Tego popołudnia po raz ostatni dostrzegł ich kolega z zespołu Noela Odella, który doniósł, że zauważył dwie małe postacie w pobliżu Drugiego Stopnia podczas krótkiego rozstania chmur. Potem ślad po nich przepadł. Przez lata pojawiło się kilka teorii wyjaśniających, dlaczego Irvine nigdy nie został odnaleziony. Jedną z nich zaproponował Mark Synnott, pisarz, wspinacz i współpracownik National Geographic w swojej książce „The Third Pole: The Third Pole: Mystery, Obsession, and Death on Mount Everest” sugeruje, że chińscy wspinacze mogli znaleźć ciało i aparat dawno temu i zachować to w tajemnicy. Summers uważa, że odkrycie buta obala ten pomysł. Wcześniejsza teoria sugeruje, że chiński wspinacz w 1975 roku napotkał ciało ubrane w zabytkową odzież, tuż poniżej północno-wschodniej grani. Ta obserwacja stała się podstawą dla obszaru docelowego ekspedycji badawczej Mallory Irvine z 1999 roku. Członkowie tego zespołu, w tym Anker, spodziewali się, że jeśli znajdą ciało, będzie to ciało Irvine’a – co może następnie doprowadzić ich do Mallory’ego (lider wyprawy Eric Simonson pobrał próbkę DNA od jednego z krewnych Irvine’a, aby pomóc w identyfikacji). Szczątki Mallory’ego pochowano na stokach Mount Everestu. Kilka dni po tym, jak Chin i jego zespół znaleźli but, zauważyli, że dobierają się do niego kruki. W tym momencie, jak mówi, zapytał Chińsko-Tybetańskie Stowarzyszenie Alpinistyczne (CTMA), organ rządowy, który nadzoruje północną stronę Everestu, czy zespół może przenieść szczątki z góry. Chin zniósł but i stopę z Everestu w lodówce, a następnie przekazał je CTMA. Jego zespół pobrał również próbkę DNA, nad którą pracują z konsulatem brytyjskim w celu dalszej identyfikacji. Wątpliwości są niewielkie, bo na skarpecie w bucie znajduje się etykieta z nazwiskiem. Chin odmawia udzielenia szczegółów na temat tego, gdzie dokładnie znaleziono szczątki. Mówi, że chce zniechęcić łowców trofeów. Jest jednak przekonany, że w pobliżu znajduje się więcej artefaktów, a może nawet aparat. – To z pewnością zmniejsza obszar poszukiwań – uważa. Źródło: National Geographic Opracowanie: Szymon Zdziebłowski
Mount Everest urósł w ciągu ostatnich 90 tys. lat. Największą górę świata podnoszą... okoliczne rzeki
Najwyższy szczyt świata cały czas rośnie i to w całkiem sporym tempie. Przez ostatnie 89 tys. lat zyskał dodatkowe kilkadziesiąt metrów wysokości. Jak to możliwe? Z zaskakujących badań wynika, że Mount Everest wypiętrzają potężne okoliczne rzeki.
Co się dzieje z Mount Everestem? Dlaczego najwyższa góra świat rośnie szybciej niż powinna Ziemia zmienia się przez cały czas Himalaje uformowały się około 50 milionów lat temu. Subkontynent indyjski zderzył się wówczas z euroazjatycką płytą tektoniczną. Doprowadziło to do wypiętrzenia najwyższych gór świata. Współczesne badania sugerują dodatkowo, że krawędzie obu płyt były podniesione jeszcze przed kolizją. Dzięki temu zderzeniu powstał Mount Everest i wiele innych okolicznych ośmiotysięczników. Proces wypiętrzania przebiega nadal, jednak bardzo powoli, w długiej, geologicznej skali czasu. W jego rezultacie Mount Everestowi – mierzącemu niecałe 8849 m – powinno przybywać około 1 mm na rok. Jednak tak nie jest. Najnowsze badania z wykorzystaniem GPS wykazały, że rokrocznie najwyższa góra świata zyskuje ok. 2 mm. Jak to możliwe? Co dzieje się z Everestem? Co się dzieje z Mount Everestem? Odpowiedź przynosi praca naukowców opublikowana w czasopiśmie „Nature Geoscience”. Jej autorzy odkryli, że Mount Everest zawdzięcza dodatkowe milimetry wysokości rocznie płynącym w Himalajach rzekom. A konkretnie systemowi rzecznemu odległemu od góry o około 75 km. Uformował się on 89 tys. lat temu. Wówczas zdarzyło się coś, co na zawsze zmieniło losy Mount Everestu. Płynąca przez Himalaje rzeka Kosi przechwyciła i włączyła do swojego systemu rzecznego część dopływu – rzekę Arun. To rozpoczęło cały cykl procesów geologicznych. Nowa rzeka, większa i szersza, spowodowała silniejszą erozję w dolinach poniżej Everestu. Wymywała więcej ziemi, skał i kamieni, rzeźbiąc głębokie wąwozy. W ciągu mileniów usunęła w ten sposób miliardy ton materiału. Dlaczego najwyższa góra świat rośnie szybciej niż powinna Jak to się ma do najwyższej góry świata, nazywanej przez Tybetańczyków Czomolungmą? Zdaniem autorów najnowszych badań erozja spowodowała tzw. odbicie izostatyczne. Ziemia składa się z warstw, stałych i płynnych. Tworzące skorupę płyty tektoniczne mają pod sobą plastyczne warstwy płaszcza Ziemi. Jeśli np. kończy się epoka lodowcowa i topnieją ogromne masy lodowca, nacisk wywierany przez niego na daną płytę tektoniczną maleje. Zmniejszenie obciążenia wywołuje pionowy ruch danej płyty w górę. To właśnie jest odbicie izostatyczne. Wyobraźmy sobie, że wkładamy do wody korek i przyciskamy go palcem. Gdy zabierzemy rękę, korek wyskoczy do góry. Zdaniem badaczy taki sam efekt dała zmiana systemu rzecznego w okolicach Czomolungmy i przyspieszona erozja. Wymywanie skał spowodowało, że nacisk materiału na teren pod Everestem zmalał. W rezultacie góra zaczęła się podnosić. Naukowcy policzyli, o ile Everest urósł tylko w wyniku tego procesu. W ciągu ostatnich 89 tys. lat zyskał jakieś 15-50 metrów. Ziemia zmienia się przez cały czas Teorię tę potwierdza fakt, że podobny proces dotyczy innych okolicznych szczytów. Także Lhotse i Makalu, czwarta i piąta najwyższa góra świata, rosną szybciej, niż powinny. Lhotse powiększa się mniej więcej w takim tempie jak Mount Everest. Makalu, położony najbliżej rzeki Arun, rośnie nawet szybciej. – Nasze badanie pokazuje, że nawet najwyższy szczyt świata podlega bieżącym geologicznym procesom, które wywierają mierzalny wpływ na jego wysokość w relatywnie krótkich geologicznych skalach czasowych – skomentował prof. Jin-Gen Dai, współautor badań. Inni naukowcy podkreślają zmienny charakter skorupy ziemskiej. Cały czas ulega ona przekształceniom, które dzięki nowoczesnym instrumentom naukowym uczymy się coraz lepiej rozumieć. Źródła: Phys.org, Nature Geoscience, Guardian. Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Własne mieszkanie czy Everest? Wybór wcale nie był oczywisty
Mówi się, że każdy ma swój Everest. Ja też miałam. Tyle że w moim przypadku naprawdę chodziło o najwyższy szczyt na Ziemi.
W tym artykule: Mieszkanie czy wyprawa? Każdy się boi Zdjęcie na zaliczenie Niespodziewany brak tlenu Same plusy Mount Everest nie był najtrudniejszą górą, na jakiej byłam – w tej kategorii na pierwszym miejscu bez cienia wątpliwości stawiam K2. Szczerze mówiąc, Everest nie łapie się też do mojego rankingu najpiękniejszych gór – jego sylwetka jest, jak na mój gust, zbyt przysadzista. Posiada jednak atut, który sprawia, że nie ma konkurencji – jest na Ziemi najwyższy. Chciałam na nim stanąć, bo każdy chyba by chciał, a ja na dodatek byłam po lekturze całej masy książek o himalaizmie. Ale ważniejszy w tym spełnieniu marzeń był nie tyle cel, co niełatwa droga do niego. To ona sprawiła, że Everest tak bardzo wpłynął na moje życie. Mieszkanie czy wyprawa? Mimo że w górach działam od bardzo dawna (tak na dobre – od czasów studenckich), na pierwszym ośmiotysięczniku, którym był właśnie Everest, stanęłam późno – w wieku 47 lat. Kiedy inni kończą himalajską „karierę”, ja dopiero ją zaczęłam. Powodów, dla których chciałam wspinać się na Everest, było kilka. Byłam już pod tą górą kilka razy w roli przewodniczki prowadzącej himalajskie trekkingi. Za każdym razem, patrząc z oddali na skalisty wierzchołek, zastanawiałam się, jaki widok się z niego roztacza. Jako pisząca o górach dziennikarka stwierdziłam, że nie powinnam komentować himalajskich wypraw, jeśli nie mam w tej kwestii własnych doświadczeń. Niewiele osób wiedziało, że będę się wspinać. Jechałam na Everest dla siebie, sprawdzić, czy dam radę, ale też po to, aby tak po prostu wśród tych majestatycznych szczytów pobyć, mieć je na wyciągnięcie ręki, odciąć się od prozy codziennego życia. I przez dwa miesiące, bo tyle trwała wyprawa, przenieść się – w przenośni i dosłownie – na zupełnie inne poziomy. Przygotowania były długie i wyczerpujące. Nie raz miałam kryzysy, zastanawiałam się, czy to ma sens. Zdawałam sobie sprawę z ryzyka, wiedziałam, że nie wszyscy z takich wypraw wracają. Ale podświadomie czułam, że jeśli odpuszczę, będę tego żałować do końca życia. Szkoliłam się wspinaczkowo, kompletowałam sprzęt, ambitnie pracowałam nad kondycją. Mimo że nie znoszę wczesnego wstawania, bez narzekania zrywałam się o 5 rano na trening. Problemem były fundusze. Po długich pertraktacjach z Nepalczykami udało mi się wynegocjować naprawdę dobrą cenę za organizację wyprawy, ale i tak 30 tys. dol., jakie musiałam zapłacić, to była dla mnie ogromna suma. Szukanie sponsorów zabierało mi mnóstwo czasu i energii, a tymczasem efektów nie było. Ale nie odpuszczałam. Uznałam, że raz się żyje, i ostatecznie stanęło na tym, że wydam na wyprawę wszystkie oszczędności życia, przez wiele lat odkładane na kupno własnego mieszkania. „Dla mnie sam fakt, że to wszystko pospinałaś i w ogóle na tę wyprawę wyjechałaś, to już jest swoisty Everest” – napisał mi w SMS-ie odczytanym po przylocie do Nepalu mój kibicujący mi wiernie mąż. Gdzie kończy się himalaizm, a zaczyna turystyka? "O klasie wspinacza świadczy to, że potrafi zawrócić" Więcej ludzi zdobyło Mount Everest jednego dnia w 2010 r. niż przez 30 lat po pierwszym wejściu w 1953 r. A jednak jak mówi Dariusz Załuski, "Everest nie jest górą, na którą wejść mog.. Każdy się boi Nie była to łatwa wyprawa. Wiele razy trzeba było wyjść, jak to się ładnie mówi, poza strefę komfortu. Przeklinałam zimno, ciasny namiot, ciężki plecak, buntujący się przez niedotlenienie organizm i ogólnie wysiłek, jakiego wymagało wspinanie. W lusterko wolałam nie spoglądać – trudno było zaakceptować samą siebie: spuchniętą twarz (na wysokości to normalne), tłuste włosy, wysuszoną skórę, popękane usta i poparzony słońcem nos. Równocześnie każda chwila tej wyprawy była wielką przygodą. Po kilku dniach pobytu w bazie znałam mnóstwo osób z różnych krajów. Moim ulubionym odcinkiem stał się rozciągający się między bazą a obozem pierwszym icefall. Wiedziałam oczywiście, że kluczenie między tworzącymi go ogromnymi serakami, czyli blokami śniegu i lodu, jest niebezpieczne, ale magia tego miejsca sprawiała, że nie mogłam mu się oprzeć. Czułam się jak w bajce. O tym, że śmierć na tej górze czai się na każdym kroku, przekonałam się, gdy dotarła do nas informacja o Szerpie, który zginął, wpadając do przykrytej śniegiem, niewidocznej szczeliny. Potem tragicznych wypadków było więcej. Zginął Aleksiej Bołotow, który wspinał się razem z Denisem Urubką. Kilka dni wcześniej byłam u nich w namiocie, piliśmy herbatę, Aleksiej opowiadał o swoich planach. Gdy dowiedziałam się, że spadł z kilkuset metrów, po tym jak na skałach przetarła mu się lina, przesiedziałam na pobliskim wzgórzu 3 godz. Płakałam, miałam żal do góry, że tak nagle zabiera życie. A potem zrozumiałam, że muszę się wziąć w garść. I że góry, zwłaszcza te najwyższe, to nie zabawa. To natura rozdaje tu karty. Czy się bałam? Jasne, że tak. Im wyżej, tym bardziej. Ale wiedziałam już, że to normalne – wszyscy się boją, choć nie zawsze się do tego przyznają. Jeśli ktoś się nie boi, to znaczy, że nie mówi prawdy albo nie wszystko jest w porządku z jego psychiką. Ważne, żeby był to lęk, który nie ogranicza, nie paraliżuje, a taki, który motywuje, pomaga podejmować rozsądne decyzje i wzmaga koncentrację. Zdjęcie na zaliczenie Niemal wszystkie wyprawy działają na Evereście w sezonie wiosennym, dokładnie w okresie od połowy kwietnia do końca maja, przy czym ataki szczytowe to zazwyczaj kilka, maksimum kilkanaście dni w okolicach połowy maja. Ja wyruszyłam pięć dni po głównym „szturmie”. Tak chętnie opisywane przez media „kolejki na Evereście” dotyczą raptem jednego dnia w roku, kiedy są najlepsze warunki pogodowe. Trudno się więc dziwić, że większość osób właśnie wtedy zmierza na szczyt. Ale można iść też kilka dni wcześniej albo później, kiedy co prawda wiatr jest silniejszy, a niebo bardziej pochmurne, za to na szlaku nie ma tak wielu ludzi. W trakcie mojego ataku góra była prawie pusta, spotkałam raptem kilkanaście osób, momentami wręcz żałowałam, że wokół mnie nikogo nie ma. Everest zdobyłam 23 maja 2016 r., tuż przed godziną szóstą, po ośmiu godzinach od wyjścia z „czwórki”, obozu na wysokości 7900 m. Z racji tego, że szłam sama, na finiszu mój umysł zaprzątała myśl: „a kto mi zrobi zdjęcie!?”. Nie chodziło o fotę do chwalenia się w internecie, ale o dowód, że cel osiągnęłam (telefonu komórkowego wtedy nie miałam, więc selfie nie wchodziło w rachubę). Na szczęście okazało się, że są na szczycie jakieś osoby – zdjęcie może nie najlepsze, bo pod słońce, ale mam. Często dostaję pytania, o czym myślałam, będąc na tych 8848 metrach nad poziomem morza? Jasne, że się cieszyłam. Świadomość, że wszystkie inne szczyty są dużo, naprawdę dużo niższe, a ja, szczęściara, stoję w najwyższym punkcie naszej planety, to uczucie bezcenne. Z drugiej strony nie byłam pewna, czy to się dzieje naprawdę, czy to przypadkiem nie sen, z którego ktoś mnie obudzi i powie, że mam się szykować do wyjścia w górę. Cieszyłam się też z innego powodu. Mianowicie – że nie muszę już wyżej iść, że to koniec tej wielogodzinnej męczarni, gdy ze względu na niedotlenienie każdy krok stanowił olbrzymi wysiłek (na szczycie Everestu dostępny dla organizmu tlen to tylko 33 proc. wartości z poziomu morza). Równocześnie zdawałam sobie sprawę, że to dopiero połowa drogi, i to łatwiejsza. Że przede mną jeszcze zejście. A wiem, że mój organizm jest wycieńczony, więc łatwo popełnić błąd. Statystyki jednoznacznie wskazują, że większość wypadków zdarza się w czasie powrotu ze szczytu. Niespodziewany brak tlenu Rzeczywiście, dalsze wydarzenia pokazały, że dopóki nie wrócisz do bezpiecznej bazy, wiele jeszcze może się zdarzyć. Po udanym ataku szczytowym pozostałam w ostatnim obozie na noc. Ponieważ to ciągle duża wysokość, praktycznie wszyscy korzystają tam z butli z tlenem. Niestety w środku nocy posłuszeństwa odmówił kluczowy zawór butli i w efekcie cały tlen się ulotnił. A ja, ciężko dysząc, męczyłam się do rana, nie mogąc złapać oddechu. Rzęziło mi w płucach, co świadczyło o obrzęku płuc, ale szczerze mówiąc, nikt z nocujących ze mną w namiocie wcale tym się nie przejął (wszyscy byli wyczerpani atakiem szczytowym). Rano, ledwo żywa, na szczęście już z nową butlą, którą ktoś mi dał, słaniając się na nogach, rozpoczęłam zejście. W miarę schodzenia, a tym samym też dotleniania organizmu, było już lepiej. Gdy dotarłam do obozu 2, gdzie spędziłam kolejną noc, w pełni już do mnie dotarło, że naprawdę to zrobiłam! O tym, że zostałam 10. Polką, która stanęła na Evereście, dowiedziałam się z SMS-ów. Same plusy Teraz, 11 lat później, utwierdzam się w przekonaniu, że była to najważniejsza wyprawa w moim życiu. Co mi przyniosła? Duży skok w moim górskim rozwoju, znajomości, które trwają do dziś, wspomnienia, które stały się treścią książki „Everest. Góra gór”, ale nie tylko. Była to też świetna okazja poznania samej siebie, zobaczenia, jak się zachowuję w ekstremalnych sytuacjach, sprawdzenia, czy inni mogą na mnie liczyć i jakie wartości są dla mnie istotne. Dzięki tej wyprawie zmienił się mój charakter – stałam się silniejsza: fizycznie, ale co ważniejsze – psychicznie. Bardziej w siebie wierzę, nauczyłam się lepiej panować nad emocjami (choćby lękiem i stresem), wiem, jak wyzwalać w sobie pokłady determinacji czy motywacji. Dotarło do mnie także, że mogę dużo więcej, niż mi się wydaje, a marzenia się nie spełniają – marzenia się spełnia! I jeszcze – mimo że wiedziałam już wcześniej, że kocham góry, po Evereście stały się one niczym narkotyk (tyle że zdrowy). Wkrótce przyszły kolejne wyzwania – zdobyłam w sumie cztery ośmiotysięczniki i skompletowałam Koronę Ziemi. Ale do Everestu już zawsze będę miała ogromny sentyment. I będę go bronić! Ze swoich doświadczeń wiem, że wiele opinii na temat tej góry jest przekłamanych, naciąganych. Przy czym najwięcej do powiedzenia mają zwykle ci, którzy nie byli nawet w bazie pod najwyższą górą świata. A to, że coraz więcej osób Everest zdobywa? Trudno się dziwić – przedrostek „naj” działa jak magnes. Dla najwyższej góry świata to zarówno atut, jak i przekleństwo.
Tragedia na Mount Evereście. Zdobył najwyższy szczyt świata, chwilę później zmarł
W piątek australijski alpinista Jason Kennison zdobył Mount Everest. Niestety, gdy mężczyzna schodził z najwyższej góry świata, stracił przytomność i zmarł. Miał 40 lat.
W tym artykule: Zdobył Mount Everest, chwilę później zmarł Jason Kennison przeżył ciężki wypadek samochodowy Tragedia w górach Pierwsza wyprawa na Mount Everest miała miejsce w 1921 roku. Najwyższy szczyt świata (8848 m n.p.m.) został jednak zdobyty dopiero trzy dekady później, 29 maja 1953 r., przez Nowozelandczyka Edmunda Hillary'ego oraz Szerpę Tenzinga Norgayena. Co ciekawe, pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik dokonali Polacy – Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki (1980 r.). Rekordzistą pod względem wejść na Mount Everest jest 53-letni Kami Rita, który przed kilkoma dniami zdobył najwyższą górę globu po raz 27. Pobijając tym samym własny rekord świata. Niestety, nie każda wyprawa kończy się happy endem. Ze względu na wzrost liczby wspinaczy w ostatnich latach, „Góra Gór” staje się coraz bardziej zatłoczona. To wiąże się z większym ryzykiem zgonu. W 2019 r. Nepal przyznał rekordowe 381 pozwoleń na wspinaczkę. Wówczas na zboczach zginęło 10 osób. Zdobył Mount Everest, chwilę później zmarł Według oficjalnych danych z maja 2022 roku, Mount Everest pochłonął życie w sumie ponad 300 wspinaczy. W samym 2023 r. zmarło już aż dziesięciu himalaistów. Ostatnią ofiarą jest pochodzący z Antypodów Jason Kennison, który w piątek zdobył najwyższy szczyt świata. Niestety, w drodze powrotnej mężczyzna stracił przytomność, a chwilę później zmarł. Towarzyszący 40-latkowi dwaj przodownicy natychmiast ruszyli mu na pomoc. Sprowadzili Australijczyka niżej i udali się po butle z tlenem. Nie mogli jednak wrócić do Jasona ze względu na niekorzystne warunki atmosferyczne. – Silny wiatr i zła pogoda uniemożliwiły im powrót, aby go sprowadzić. Zmarł w rejonie „balkonu” – przekazał Dawa Steven Sherpa, dyrektor generalny Asian Trekking. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="498" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fmark.kennison.9%2Fposts%2Fpfbid0bwsr2E5gVfSYNTNmyAJgUfvLBCP9p8giumejE5er1dS2tSyzNdwiqNSFGz7MsDKfl&show_text=false&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Do tragicznego zdarzenia doszło na wysokości powyżej 8000 metrów, w miejscu nazywanym przez wspinaczy „strefą śmierci”, gdzie tlenu jest trzy razy mniej niż na poziomie morza. – Składamy najgłębsze kondolencje rodzinie i przyjaciołom – napisali w oświadczeniu przedstawiciele tamtejszego ministerstwa spraw zagranicznych, którzy zaznaczyli, że bliscy zmarłego otrzymają pomoc. Jason Kennison przeżył ciężki wypadek samochodowy Jason Kennison to dziesiąta osoba, a szósty obcokrajowiec, który zmarł w drodze na najwyższy szczyt świata w tym roku. W 2006 Australijczyk został poważnie ranny w wypadku samochodowym. Wówczas otrzymał od lekarzy druzgocącą diagnozę, że już nigdy nie stanie na własnych nogach. Na szczęście stało się inaczej i mężczyzna mógł w pełni cieszyć się życiem. Po długiej rehabilitacji zaczął trenować wspinaczkę górską i zaangażował się w akcje charytatywne organizowane przez Spinal Cord Injuries Australia. Tragedia w górach Przypomnijmy, że 18 maja media obiegła informacja o śmierci Kacpra Tekieliego, polskiego wspinacza i alpinisty, a prywatnie męża Justyny Kowalczyk. 38-latek zginął w trakcie wyprawy w szwajcarskich Alpach, po tym, jak zdobył szczyt Jungfrau o wysokości 4158 m n.p.m. – Tę informację portal DTS24.pl podaje jako pierwszy w Polsce. Nie żyje Kacper Tekieli, prywatnie mąż Justyny Kowalczyk, utytułowanej polskiej biegaczki narciarskiej. Z nieoficjalnych informacji wiemy, że zginął w Szwajcarii w górach (miejscu, które kochał). Przebywał tam ze swoją rodziną, żoną Justyną i synem Hugo – donosił portal. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="408" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FNatGeoTravelerPoland%2Fposts%2Fpfbid02F1ZwiJeLgXvxB7TDs7YThqry5CyNyjryh9RsKWS7VD2qBbVmJgSTK2zEhfGXhCD8l&show_text=false&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Źródła: Sky News, najednejlinie.pl.
Kami Rita Szerpa zdobył Mount Everest po raz 27! To rekord świata
53-letni Kami Rita Szerpa pobił ustanowiony przez siebie rekord z ubiegłego roku. 17 maja 2023 mężczyzna wszedł na Mount Everest po raz 27.
W tym artykule: Kami Rita Szerpa zdobył Mount Everest po raz 27. Kim jest? Szerpowie w Himalajach Mount Everest zdobyło do tej pory ponad 10 tysięcy himalaistów Polacy na Mount Everest W środę 17 maja Kami Rita Szerpa ustanowił kolejny rekord światowego himalaizmu. Po raz 27. zdobył Mount Everest. Zgodnie z najnowszymi pomiarami z 2021 r. najwyższa góra na świecie mierzy 8 848,86 m n.p.m. To oznacza, że „urosła” o 86 centymetrów. Według pomiarów wykonanych przez Survey of India w 1954 rok,u Góra Gór miała 8 848 m n.p.p.m. Z kolei chiński pomiar z 2005 roku wykazał, że wysokość Everestu wynosi 8844,43 m. Kami Rita Szerpa zdobył Mount Everest po raz 27. Kim jest? Kami Rita Szerpa zdobył szczyt 17 maja o 8:30 rano. Towarzyszył mu wspinacz z zagranicy. Mingwa Sherpa, prezes Seven Summit Treks, przekazał CNN, że 53-latek jest „zdrowy i w dobrej formie”. Być może gdyby nie pandemia, Kami Rita Szerpa miałby już na koncie nie 27, a 28 udanych wejść na Mount Everest. W czasie obostrzeń jedna z wypraw przewodnika musiała zostać odwołana. Kami Rita Szerpa jest przewodnikiem na Mount Everest od 1992 r. Nepalczyk po raz pierwszy zdobył ten ośmiotysięcznik 2 lata później. Dopiero w 2018 roku ustanowił rekord w liczbie wejść na Mount Everest. W wieku 48 lat został pierwszym człowiekiem na świecie, który zdobył szczyt 22 razy. Kami Rita ma również na koncie inne osiągnięcia. Oprócz Everestu wszedł na szczyt Cho-Oyu osiem razy, trzy razy na Manaslu. „Tylko” jeden raz był na Lhotse i K2. Szerpowie w Himalajach Kami Rita twierdzi, że ustanowienie takiego rekordu jest ważne nie tylko dla niego. – To nie jest tylko mój sukces ani mojej rodziny. To sukces wszystkich Szerpów i całego Nepalu – mówił. Szerpowie to nepalska grupa etniczna licząca około 150 tys. osób. Są znani ze swoich umiejętności wspinaczkowych oraz wyjątkowej siły i wytrzymałości na dużych wysokościach. To dlatego są zatrudniani do udziału w wyprawach na ośmiotysięczniki. Przez wiele lat ich obecność i zasługi były jednak przemilczane. Przełomem okazało się dopiero pierwsze historyczne zimowe wejście na K2. Dokonała tego grupa Szerpów 16 stycznia 2021 r. Mount Everest zdobyło do tej pory ponad 10 tysięcy himalaistów Sukcesy himalaistyczne są bardzo bezwzględne i zero-jedynkowe. W tym sporcie, jak w każdym innym, liczy się wynik. Samo podejście i próba trafiają do oficjalnych statystyk, ale nie są zdobyciem szczytu. Do lipca 2022 r. Mount Everest zdobyto 11 346 razy. Udanym atakiem szczytowym może pochwalić się 6098 osób. W 2022 r. ministerstwo turystyki Nepalu wydało w sumie 316 pozwoleń na wejście na Mount Everest. To prawie o 100 mniej niż rok wcześniej. Wówczas resort był krytykowany za zbyt dużą liczbę podejść. Według oficjalnych statystyk podczas wszystkich prób zdobycia tego ośmiotysięcznika zginęło łącznie 311 himalaistów. Everesting, czyli jak zdobyć Everest na rowerze Everesting w ostatnich latach zyskał na popularności wśród zawodowych kolarzy, a także amatorów jazdy na rowerze. Pokonanie jednośladem sumy łącznego przewyższenia, jakim jest wysokość ... Polacy na Mount Everest 16 października 1978 roku Wanda Rutkiewicz jako pierwsza osoba z Polski zdobyła Mount Everest. Była również trzecią kobietą w historii oraz pierwszą Europejką, która przeprowadziła udany atak szczytowy na Dach Świata. 17 lutego 1980 roku Polacy po raz pierwszy w historii zdobyli najwyższą górę. Był to również pierwszy raz, kiedy o tej porze roku zdobyto jakikolwiek ośmiotysięcznik. W skład wyprawy wchodzili Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki. Kierownikiem był wówczas Andrzej Zawada. 19 maja tego samego roku Jerzy Kukuczka wraz z Andrzejem Czokiem wytyczyli nową drogę na Mount Everest południowym filarem. Źródło: CNN Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Everesting, czyli jak zdobyć Everest na rowerze
Everesting w ostatnich latach zyskał na popularności wśród zawodowych kolarzy, a także amatorów jazdy na rowerze. Pokonanie jednośladem sumy łącznego przewyższenia, jakim jest wysokość Mount Everest, czyli 8 848 metrów n.p.m. może okazać się nie tylko testem kondycji fizycznej, ale wytrzymałości i determinacji.
W tym artykule: Mount Everest na rowerze Od czego zatem zacząć? Jak skutecznie wspiąć się rowerem na Mount Everest? Od bazy na szczyt, czyli podróż na Everesting Mount Everest na rowerze Skąd wziął się pomysł na takie wyzwanie? W 1994 roku George Mallory (wnuk słynnego brytyjskiego znanego himalaisty) pokonał ośmiokrotnie podjazd o przewyższeniu 1069 metrów, wiodący na szczyt góry Donna Buang (Australia), czyli łącznie była to wysokość Everestu. Potem dekadę później wyczyn powtórzyła grupa rowerzystów z Melbourne, znana jako klub HELLS 500. Klub ogłosił wtedy oficjalnie wyzwanie rowerowe, a założyciel grupy, Andy van Bergen założył stronę everesting.cc. Do tego czasu platforma łączy pasjonatów jazdy, którzy chcieliby się podjąć takiego wyzwania w przyszłości. Większy rozgłos o Everestingu nastąpił wśród sportowców w okresie pandemii. Z czym to było związane? Po pierwsze większość zawodów sportowych zostało odwołanych i nie można było podróżować. Niektórzy sportowcy zaczęli szukać alternatywy i podejmowali własne wyzwania. Jazda na rowerze i pokonywanie takiego przewyższenia stanowiło ciekawe dla nich rozwiązanie. Everesting zaczął być promowany w środowisku zapalonych rowerzystów. Kolarska rywalizacja przeniosła się też do świata wirtualnego (formuła online Everestingu), gdzie było organizowanych wiele wyścigów. Od czego zatem zacząć? W ramach Everestingu możemy jechać rowerem w tzw. terenie (na zewnątrz) lub wirtualnie. Same wskazówki, jak i wytyczne dotyczące wyzwania znajdują się na stronie everesting.cc. O tych zasadach warto pamiętać: sama jazda powinna składać się z powtórzeń wzniesień pojedynczego podjazdu (pokonanie 8 848 metrów n. p. m. w pionie (i to tylko pod górę), wjazd na każde wzgórze powinien być wykonany jedną trasą, podobnie zjeżdżanie tą samą, którą się podjeżdża, nie można spać – to jedna z niewielu rzeczy, która jest zabroniona, przerwy na jedzenie, picie, odpoczynek wliczają się w czas, nie ma limitu czasu. Jeśli rowerzysta zarejestrował się na stronie wyzwania, by mieć oficjalne potwierdzenie, to cała trasa powinna być zapisana w aplikacji Strava. W przypadku pozytywnej weryfikacji, za którą odpowiada komisja klubu HELLS 500, będzie można znaleźć się na tablicy zdobywców „Everesting – Hall of Fame”. Alternatywą jazdy w terenie jest vEveresting, czyli wirtualna odmiana kolarskiej wspinaczki. Tutaj, aby w pełni zaliczyć wyzwanie trzeba: zrealizować jazdę na platformie Zwift lub RGT, ustawienie oporu trenażera w aplikacji (trainer difficulty) powinno być równe 100%, za każdym razem trzeba zjechać na sam dół segmentu (podjazdu). Niezwykłe osiągnięcie Nepalczyka. Kami Rita Sherpa 26 raz zdobył Mount Everest 53-letni Kami Rita Szerpa pobił ustanowiony przez siebie rekord z ubiegłego roku. 17 maja 2023 mężczyzna wszedł na Mount Everest po raz 27. Jak skutecznie wspiąć się rowerem na Mount Everest? Przygotowanie się do wyzwania Everestingu, ale jak do każdego sportowego wyczynu, wymaga dużo czasu, determinacji i wysiłku. Przede wszystkim organizm należy przystosować do długiego i jednostajnego wysiłku. Odpowiednio wcześnie ukierunkowane i dostosowane treningi uzupełniające, oprócz samego roweru (jak m.in. bieganie, spinning czy trening siłowy) będą pomocne. Intensywność i długość treningów powinna stopniowa wzrastać. Podczas samej jazdy równie ważne jest umiejętne rozłożenie siły, nawadnianie, schładzanie oraz oczywiście odżywianie, ponieważ wtedy możesz walczyć z bólem mięśni czy zmęczeniem psychicznym. Co do sprzętu, powinno się mieć odpowiednio dobrany i dobrze przetestowany rower. Jednak dla zaawansowanych amatorów jazdy rowerem to jest wiadome. Jack Thompson, znany ultrakolarz udzielił kilku rad czytelnikom „National Geographic Polska” dotyczących, jak się przygotować na takie wyzwanie oraz dlaczego sam, podjął się takiego wyzwania. Sam Jack pobił ostatni rekord w Everestingu w 2022 roku. Pokonywał jedno przewyższenie Everestu raz w tygodniu przez cały rok, czyli ma na koncie 52 Everestów na 52 różnych podjazdach. Ustanowił rekord w ramach swojego projektu „1 000 000: Odyseja kosmiczna”, gdzie jechał też dodatkowe 2068 metrów przewyższenia dziennie (oprócz tych 8 848 metrów), aby osiągnąć 100 000 metrów przewyższenia w ciągu roku. – Jest kilka kluczowych rad, które każdy, kto chce zdobyć Everest, musi wziąć pod uwagę. Zacznij od małych kroków i stopniowo zwiększaj czas spędzany na rowerze, aż do momentu, w którym jazda przez ponad 12 godzin pod górę nie będzie dla twojego organizmu czymś nowym. Dodatkowo pamiętaj o regeneracji, bo wtedy ciało przystosowuje się prawidłowo do treningu. Ciesz się też procesem przygotowania i cała jazdą, a nie tylko samym „Everestem” – podkreśla. – W każdy piątek przez cały rok zdobywałem Everest w ramach mojego celu, jaki było zebranie 1 000 000 euro dla trzech organizacji charytatywnych zajmujących się zdrowiem psychicznym. Średnio spędzałem od 9 do 13 godzin na każdym „Evereście” i dodatkowo 17-25 godzin, aby osiągnąć mój cel 20 000 m tygodniowo. „52 Everesty” dały mi tylko połowę przewyższenia, którego potrzebowałem, więc była to ciągła walka przez cały rok z kontuzjami, chorobami i chronicznym zmęczeniem. W przeszłości sam cierpiałem na depresję. Jednak ciągle pokazywałem moim obserwującym, że mimo tego, to nie powstrzymuje mnie to od robienia szalonych rzeczy. Osoby często postrzegają depresję jako przeszkodę – dodaje. Od bazy na szczyt, czyli podróż na Everesting Wielu polskich rowerzystów podejmowało się wyzwania nie tylko w miejscowościach górskich, gdzie stosunkowo łatwo o przewyższenie podjazdu, ale również w miastach. Wśród tych, którzy pokonali Everest na rowerze w mieście jest m.in. ultrakolarz, Remek Siudziński, który zrobił, aż 403 podjazdy na warszawskiej Agrykoli. Natomiast kolejny ultrakolarz, Bartłomiej Bobola z Sanoka wybrał góry. Bartek zrobił podjazdy na Góry Słonne (Gór Sanocko-Turczańskie, woj. podkarpackie) 37 razy. Góry te znane są z najdłuższych serpentyn w Polsce. Dlaczego Bartek zdecydował się na takie ultrawyzwanie? Opowiedział o tym w rozmowie z „National Geographic Polska”. – Dlaczego Everesting? Zamiłowanie do podróżowania rowerem trwa u mnie około 20 lat. Jeżdżąc rowerem odczuwam wolność, mam wybór odnośnie kierunku jazdy, uwielbiam także góry i region w którym mieszkam. Podróżowałem na dwóch kółkach po Polsce i różnych częściach Europy. Z dużym bagażem doświadczeń przyszedł czas na Everesting. Dlaczego? Zdobyć na rowerze tą największa górę, w „swoim” terenie, i na największych serpentynach w kraju, gdzie jeżdżę od samego początku mojej przygody rowerowej? To jest bardzo ciekawe i zarazem ogromne wyzwanie! Pomyślałem chwilę o tym i decyzja zapadła niemalże natychmiast – zaznacza. I dodaje: – Życie nauczyło mnie, że jako ludzie musimy od czasu do czasu powalczyć o swoje marzenia. Była zima, więc wyruszyłem na rowerze MTB, po 260km i 6500m w temperaturze -4st C było ciężko, po kolejnym spadku temperatury do -9st C serce chciało jechać, lecz rozsądek zakończył ta próbę. Wróciłem po dwóch miesiącach w pięknej wiosennej pogodzie! Zdobyłem swój Everest z pełną satysfakcją. Wanda Rutkiewicz – kim była najwybitniejsza polska alpinistka? Wanda Rutkiewicz to jedna z najwybitniejszych himalaistek wszech czasów. Pierwsza kobieta na świecie, która zdobyła szczyt K2, uznawany za najtrudniejszą górę świata. Zdobywczyni Mount Ever... A pierwszą kobietą, która zrobiła podwójnego Everesta na świecie była Polka, Bożena Gomułka znana w mediach społecznościowych jako Cyklistka. Podzieliła się również z „National Geographic Polska”, dlaczego warto podejmować takie wyzwania. – Uwielbiać bić moje własne rekordy. To jest coś, co napędza mnie do działania i daje mi największą satysfakcję z jazdy na rowerze. Everesting był dla mnie celem numer jeden od kiedy tylko o nim usłyszałam. Po ukończeniu wyzwania na kilka lat o nim zapomniałam. Potem przyszła pandemia i Everesting stał się bardzo popularny wśród kolarzy. Miałam wtedy dużo czasu wolnego, który poświęcałam na jazdę ultra. Temat Everestingu powrócił. Nie chciałam jednak powtarzać tego, co już zrobiłam kilka lat wcześniej. – Dowiedziałam się, że do tej pory podwójnego Everestingu nie ukończyła jeszcze żadna kobieta na świecie. Bardzo mnie to zmotywowało, postanowiłam spróbować. Do samego końca nie byłam jednak pewna, czy uda mi się ukończyć to wyzwanie. Najtrudniejsze dla mnie było zmaganie się z brakiem snu oraz dolegliwościami trawiennymi. Everesting był moim marzeniem i najtrudniejszym wyzwaniem jakiego się podjęłam, więc bardzo się cieszę, że udało mi się go ukończyć. Oczywiście nie byłoby to możliwe bez cudownej ekipy, która dawała mi niesamowite wsparcie na trasie. Everesting jest realnym celem dla każdego, nie tylko dla profesjonalnych ultrakolarzy. Wymaga oczywiście nie tylko wytrzymałości fizycznej, ale też psychicznej oraz planowania. Tak nieco szalone i ekstremalne wyzwanie można zrealizować nie tylko na alpejskich podjazdach z dużymi przewyższeniami, ale jest dostępne wszędzie, wystarczy znaleźć podjazd z nieco większym przewyższeniem, czego przykładem jest ten na warszawską Agrykolę o wysokości 112 metrów. Nasz ekspert Magdalena Bryś Entuzjastka biegania ultra, szlaków długodystansowych i fotografii sportowej. Lubi pisać i rozmawiać z osobami, które podejmują różne wyzwania m.in. sportowe i te dosyć ekstremalne, by poznać ich motywacje i działanie.
Co może oznaczać dłuższe życie? Kiedy to piszę, mija dokładnie rok od śmierci mojego ojca w wieku 79 lat. Gdy dorastałem, tata był dla mnie wzorem do naśladowania, najlepszym przyjacielem, nauczycielem, powiernikiem. Jego śmierć nastąpiła szybko – zapalenie płuc w ciągu kilku dni zamieniło się w wielonarządową niewydolność. Mocno mną to wstrząsnęło. Moja rodzina cieszyła się długowiecznością – znałem dziadków mojego ojca, którzy dożyli prawie stu lat, a rodzice matki wyraźnie przekroczyli dziewięćdziesiątkę – więc być może uznałem za pewnik, że tata też będzie miał więcej czasu. Nauka poczyniła ogromne postępy, pomagając nam żyć dłużej. Od początku XX w. oczekiwana długość życia ludzi wzrosła ponaddwukrotnie, ale przez większość tego czasu badania i postęp w medycynie koncentrowały się na łagodzeniu i leczeniu chorób. Dopiero niedawno zwrócono uwagę na samo starzenie się i to, co możemy zrobić, aby spowolnić, odwrócić lub w inny sposób zmienić ten proces. W okładkowym artykule niniejszego wydania, zatytułowanym „Życie dłuższe i lepsze”, relacjonujemy wam fascynujące poszukiwania – od leczenia hormonem wzrostu po przeprogramowywanie komórkowe – które obiecują wydłużenie ludzkiego życia o dekady. Kiedyś trochę lekceważyłem tych, którzy chcą „wyleczyć” starzenie się, ale teraz mój stosunek do tego tematu się zmienia. Kiedy sam się starzeję, chciałbym myśleć, że mam przed sobą więcej czasu i że będzie on dobrej jakości. Młodzi może niekoniecznie marnują swoją młodość, ale wiem, że jest wiele rzeczy, które doceniłbym bardziej, gdybym doświadczył ich później. Wspominając miniony rok bez mojego taty, myślę o tym, co dłuższe życie mogło oznaczać dla niego i dla tych, którzy go kochali. O rzeczach, które mógł zrobić i którymi mogliśmy się dzielić. Jeszcze 10 lat rozmów z tatą? Cholera, dużo bym dał nawet za rok. Mamy nadzieję, że to wydanie magazynu się wam spodoba. Nathan Lump redaktor naczelny
Pamiętam ten dzień doskonale, jakby wydarzył się przedwczoraj. Byłam z siebie taka dumna, kiedy tata odczepił mi dodatkowe kółka od roweru, a ja po raz pierwszy przejechałam bez nich kilkanaście metrów. Poczułam tę wolność i możliwości, jakie się nagle przede mną otworzyły, choć miałam nie więcej niż 4 lata. Szybko rower stał się integralną częścią mojego życia, jeździłam nim do szkoły, znajomych, na bliższe i dalsze wycieczki. Mogłam nim dojechać, gdzie chciałam i kiedy chciałam. I wciąż tak jest, choć od tamtego momentu upłynęły dekady, a świat wokół mnie się zmienił. Po fascynacji motoryzacją i tym, co ona ze sobą niesie, powoli znów wracamy do rowerów i niejako korzeni. Doceniamy rower jako najbardziej ekologiczny i przyjazny wynalazek ludzkości służący przemieszczaniu się. Z roku na rok powstaje coraz więcej ścieżek rowerowych i w miastach, i poza nimi, a w krajach takich jak Dania czy Holandia rowerzyści mają nawet więcej praw niż kierowcy samochodów. I bez względu na zalety czterech kółek faktem jest, że żeby oddychać czystszym powietrzem, ale też mieć więcej frajdy z podróżowania, powinniśmy się przynajmniej co jakiś czas przesiąść na rower. Pamiętając, że jest on też najtańszym sposobem na podróżowanie, a przy okazji też najzdrowszym. Może nas utrzymać w formie do później starości. Dlatego planujemy rowerowe wyprawy z rodziną i znajomymi. A za inspirację niech posłuży to wydanie specjalne Travelera, w którym zebraliśmy dla Was mnóstwo pomysłów na dłuższe i krótsze podróże na dwóch kółkach po Europie. AGNIESZKA FRANUS REDAKTOR NACZELNA
Nepal planuje przenieść bazę pod Mount Everest. Lodowiec topnieje i na miejscu robi się niebezpiecznie
Droga na Mount Everest prowadzi przez bazy obozowe. Jedna z nich musi zostać przeniesiona niżej. Powód? Zmiany klimatu.
W tym artykule: Bazy obozowe pod Mount Everest Globalne ocieplenie w Himalajach Polacy na Mount Everest Mount Everest: szczyt marzeń Wyprawy na Mount Everest trwają kilka tygodni, co jest związane nie tylko z samym dystansem do pokonania. Przypomnijmy, że najwyższy szczyt świata ma 8848 m n.p.m. Istotne jest też zaklimatyzowanie na wysokościach. Pominięcie tego etapu może zakończyć się ostrą chorobą wysokościową lub poważniejszymi powikłaniami zdrowotnymi, a w skrajnych przypadkach śmiercią. Bazy obozowe pod Mount Everest Z myślą o himalaistach zdobywających Mount Everest, wokół góry postawiono obozy bazowe. Do jednej z baz pod Everestem biura podróży organizują trekkingi. Nawet taka wyprawa wymaga odpowiedniej kondycji i zasobności portfela. Po nepalskiej stronie góry gór znajduję się dwie takie bazy. Jedna z nich została założona na lodowcu Khumbu. Działalność człowieka, w tym nieograniczona emisja dwutlenku węgla doprowadziła do globalnych zmian klimatycznych. W efekcie lód w okolicach bazy topnieje w coraz szybszym tempie. Badanie przeprowadzone przez naukowców z Leeds University w 2018 r. wykazało, że lodowiec tracił 9,5 miliona metrów sześciennych wody rocznie. Topnienie tzw. klifów lodowych najbardziej destabilizuje lodowiec. Baza staje się miejscem niebezpiecznym, dlatego władze Nepalu przygotowują się do jej przeniesienia. Obóz bazowy znajduje się obecnie 5400 m nad linią śniegu. Nowe plany przewidują przesunięcie go nawet o 400 m niżej, do miejsca, w którym nie ma całorocznego lodu. W znalezieniu nowego, bezpiecznego miejsca pomóc mają ekolodzy, wspinacze górscy i miejscowa ludność. Przedstawiciele rządu Nepalu rozpoczęli już rozmowy z ekspertami. To był podwieczorek na rekordowo wysokim poziomie. Miejsce przyjęcia: okolice Mount Everest Andrew Hughes i grupa wspinaczy zdobywająca Mount Everest przeszła do historii jeszcze przed atakiem szczytowym. Himalaiści urządzili sobie podwieczorek na ośmiotysięczniku. Globalne ocieplenie w Himalajach Alpiniści i władze Nepalu wskazują , że strumień w samym środku bazy z roku na rok się powiększa. Mówią też, że szczeliny i pęknięcia na powierzchni lodowca pojawiają się częściej niż wcześniej. – Przeniesienie obozu] nie utrudni to wspinaczki. Sprawi natomiast, że będzie bezpieczniej, ponieważ musimy skupić się na zrównoważonym rozwoju. […] Jeśli możesz wspiąć się na Mount Everest, ale następne pokolenie nie, to nie jest dobrze – komentuje Tara Nath Adhikari, dyrektor Departamentu Turystyki Nepalu, cytowany przez Sky News. Tshering Tenzing Sherpa, kierownik obozu bazowego twierdzi, że pomimo problemów obiekt jest stabilny i może funkcjonować przez kolejne trzy do czterech lat. Nepalscy urzędnicy planują jednak sfinalizować przeniesienie bazy do 2024 r. Zastrzegają, że zależy im na tym, aby uszanować kulturę lokalnych społeczności, dlatego proces ruszy dopiero po konsultacjach. Polacy na Mount Everest Góra Mount Everest została zdobyta po raz pierwszy 29 maja 1953 r. Dokonali tego Nowozelandczyk Edmund Hillary i Szerpa Tenzing Norgay. Jako pierwsza z Polski na „dachu świata” stanęła w 1978 r. Wanda Rutkiewicz. Jednocześnie została pierwszą Europejką i trzecią kobietą w historii na Mount Everest. Dwa lata później Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki dokonali pierwszego zimowego wejścia na „górę gór”. Do tej pory na Mount Everest weszło ponad 40 Polaków. Niektórzy kilkukrotnie, tak jak Ryszard Pawłowski i Janusz Adamski. Ostatnią Polką z wyczynem na koncie jest na razie Miłka Raulin. Himalaistka stanęła na najwyższej górze świata 22 maja 2018 r. Tego samego dnia, w wieku 35 lat, ukończyła także zdobywanie Korony Ziemi, czyli najwyższych szczytów górskich wszystkich kontynentów. Nepal chce uniknąć korków na Evereście i wprowadza limit. Niezbyt restrykcyjny Departament Turystyki Nepalu wydał już 377 pozwoleń na wejścia na Mount Everest w nadchodzącym sezonie. Aby uniknąć sytuacji z 2019 roku, kiedy na szczycie tego samego dnia stanęło 354 him... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/korek-na-mount-everest-uchwycony-przez-nirmala-purje-w-2019-roku-fot-facebook-project-possible-87ec7dd.jpeg" width="840" height="473" alt="Korek na Mount Everest uchwycony przez Nirmala Purję w 2019 roku (fot. Facebook/Project Possible)" title="Korek na Mount Everest uchwycony przez Nirmala Purję w 2019 roku (fot. Facebook/Project Possible)" /> Mount Everest: szczyt marzeń Od pierwszego zdobycia szczytu mija w tym roku 69 lat. Himalaiści wciąż ustanawiają kolejne rekordy i łamią bariery w drodze na Mount Everest. Tej wiosny na Mount Everest wyruszyła pierwsza w pełni czarnoskóra ekipa wspinaczy. Jak tłumaczyli, chodziło im nie tylko o zdobycie szczytu, ale też o zainspirowanie czarnej społeczności, która do tej pory nie była wystarczająco reprezentowana w środowisku wspinaczy górskich.
To był podwieczorek na rekordowo wysokim poziomie. Miejsce przyjęcia: okolice Mount Everest
Andrew Hughes i grupa wspinaczy zdobywająca Mount Everest przeszła do historii jeszcze przed atakiem szczytowym. Himalaiści urządzili sobie podwieczorek na ośmiotysięczniku.
W tym artykule: Herbatka w drodze na Mount Everest Jak zorganizować herbatkę na najwyższym poziomie? Mount Everest. Góra wspinaczy i marzycieli W Księdze Rekordów Guinnesa nie brakuje podróżników i eksploratorów. Przykładowo w ubiegłym roku Lexie Alford została najmłodszą osobą, która odwiedziła wszystkie kraje na świecie. Miała wówczas 21 lat. Rekordy Guinnesa mają to do siebie, że są nie tylko spektakularne, ale też zazwyczaj nietypowe. Nie są to aktywności, które przychodzą do głowy w pierwszej kolejności. Tak jest i w przypadku Andrew Hughesa oraz jego ekipy wspinaczkowej. Herbatka w drodze na Mount Everest 5 maja 2021 r. grupa wspinaczy zorganizowała herbatkę w najwyższym jak dotąd miejscu w historii. Mowa o wysokości 6496 m n.p.m. Ekipa Hughesa raczyła się herbatą i słodkościami w drodze na Mount Everest, a dokładnie w drugiej bazie. Podwieczorek w niecodziennym miejscu został uwieczniony na zdjęciu. Fotografia odbiła się głośnym echem w środowisku wspinaczy górskich i nie tylko. Rekord został oficjalnie zatwierdzony w marcu 2022 r. Oprócz Hughesa na podwieczorku stawili się też: Ronan Murphy, Kristin Bennett, Garret Madison, Sid Pattinson, Robert Smith, Art Muir, Helen Cokie Berenyi, Krisli Melesk, Ben Veres, Kevin Walsh, Kristin Harila, Mark Pattinson, Rick Irvine, James Walker. Herbatka w chmurach nie była spontanicznym posiedzeniem. Cytowany przez CNN Andrew Hughes przyznał, że po raz pierwszy pomyślał o takim podwieczorku na początku pandemii, kiedy podróżowanie były praktycznie niemożliwe. Izolacja uświadomiła mu, że bardziej niż za szczytami górskimi tęsknił za ludźmi. – Najwspanialsze rzeczy w życiu często przeżywamy wspólnie. Mam nadzieję, że ten wyczyn zainspiruje innych do poszukiwania własnych marzeń, bez względu na wysokość – mówił. Supergóry długie jak z Polski do Wietnamu. Starożytne szczyty odegrały kluczową rolę w historii życia na Ziemi Łańcuchy supergór były nie tylko wysokie, ale też, a może przede wszystkim, bardzo długie. Naukowcy odkryli nieocenione znaczenie ich erozji. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/supergory-jak-z-polski-do-wietnamu-starozytne-szczyty-odegraly-kluczowa-role-w-historii-zycia-na-ziemi-ef3da07.jpeg" width="938" height="518" alt="Supergóry jak z Polski do Wietnamu. Starożytne szczyty odegrały kluczową rolę w historii życia na Ziemi" title="Supergóry jak z Polski do Wietnamu. Starożytne szczyty odegrały kluczową rolę w historii życia na Ziemi" /> Jak zorganizować herbatkę na najwyższym poziomie? Organizacja podwieczorku w Himalajach nie jest łatwym zadaniem. Wspinacze musieli stawić czoła wielu komplikacjom i ograniczeniom. Powiedzieć, że w dniu przyjęcia pogoda nie dopisywała, to jak nie powiedzieć nic. Hughesa i jego ekipę zastała burza śnieżna. Niełatwe było również przetransportowanie produktów, w tym ciasteczek, prosto ze Seattle w USA do Nepalu. Zanim słodkości wylądowały na stole w bazie, najpierw musiały przelecieć pół globu. Następnie pudełka były przywiązane do jaka, a ostatnie metry pokonały w plecakach himalaistów. Szczęśliwie po drodze się nie pokruszyły. Herbatka na wysokości 6,5 tys. m n.p.m. okazała się podwójnie szczęśliwa dla Hughesa. Dwa tygodnie później stanął na dachu świata. Poprzednia próba w 2019 r. była nieudana. Wanda Rutkiewicz – kim była najwybitniejsza polska alpinistka? Wanda Rutkiewicz to jedna z najwybitniejszych himalaistek wszech czasów. Pierwsza kobieta na świecie, która zdobyła szczyt K2, uznawany za najtrudniejszą górę świata. Zdobywczyni Mount Ever... Mount Everest. Góra wspinaczy i marzycieli Mount Everest to symboliczne miejsce. Choć od pierwszego zdobycia szczytu mija w tym roku 69 lat, himalaiści wciąż ustanawiają tam kolejne rekordy i łamią bariery. Pierwsze zimowe wejście, pierwsza kobieta, najmłodszy zdobywca… List jest długa. Tej wiosny na Mount Everest wyruszy pierwsza w pełni czarnoskóra ekipa wspinaczy. Jak tłumaczą, chodzi im nie tylko o zdobycie szycie, ale zainspirowanie czarnej społeczności, która do tej pory nie była wystarczająco reprezentowana w środowisku wspinaczy górskich. Źródła: CNN, guinnessworldrecords.com
Pierwsza w pełni czarnoskóra ekipa rusza na Mount Everest. Zdobycie szczytu to niejedyny cel
Mount Everest to nie tylko najwyższa góra świata. To też miejsce, gdzie padł niejeden eksploracyjny rekord. W tym roku grupa wspinaczy chce zapisać się na kartach historii z wyjątkowego powodu.
W tym artykule: Historyczna wyprawa na Mount Everest. Kto weźmie w niej udział? Czarnoskóra społeczność spełnia marzenia w Himalajach Polacy na Mount Everest Od kilku lat wyraźnie widać, że pomijane dotąd mniejszości mają coraz większą reprezentację w życiu codziennym i nie tylko. Aktorzy różnego pochodzenia dostają główne role w hollywoodzkich filmach, a kobiety coraz częściej są obsadzane na kierowniczych stanowiskach. Te zmiany dotyczą również turystyki i eksploracji. W 2021 r. zorganizowano pierwsze wyłącznie kobiece wejście na Machu Picchu. Kobiety były przewodniczkami i tragarzami. Historyczna wyprawa na Mount Everest. Kto weźmie w niej udział? Tej wiosny pierwsza w pełni czarnoskóra ekipa wyruszy na Mount Everest. Do tej pory spośród ponad 100 tys. osób, które zdobyły „dach świata”, tylko garstka z nich to przedstawiciele innej grupy etnicznej niż europejska. Wspinaczom zależy jednak nie tylko na tym, żeby wyróżnić się w statystykach. Chcą też przełamać bariery dla czarnych społeczności i dać przykład przyszłym pokoleniom. Na czele dziewięcioosobowej ekspedycji Full Circle Everest stoi Philip Henderson. To doświadczony wspinacz górski. W 2013 r. jako drugi czarnoskóry w historii zdobył Denali – najwyższy szczyt Ameryki Północnej. A w 2018 r. poprowadził czarnoskórą ekipę na Kilimandżaro. Jak twierdzi, ludzie różnego pochodzenia osiągają sukcesy we wspinaczce górskiej, jednak „ich historie nie są opowiadane”. – Na początku lat 90. zauważyłem, że nie jesteśmy reprezentowani na zewnątrz. Jest nas tak niewielu. Powinniśmy zebrać wszystko, czego się nauczyliśmy i doświadczyliśmy, zatoczyć pełne koło i… popchnąć innych do przodu – mówił w wywiadzie na NBC News. W historycznej ekspedycji na Mount Everest wezmą udział wspinacze z różnych środowisk: Manoah Ainuu, wspinacz lodowcowy, Frederick Campbell, były piłkarz, Abby Dione, właścicielka siłowni w Fort Lauderdale na Florydzie, Eddie Taylor, nauczyciel chemii w szkole średniej i trener lekkoatletyki w Kolorado, Saal, edukatorka plenerowa, James „KG” Kagambi, kenijski wspinacz i pierwszy czarny Afrykanin, który zdobył Denali w 1989 r., Desmond „Dom” Mullins, socjolog i weteran wojny w Iraku, Thomas Moore, przedsiębiorca z Gruzji i zdobywca Kilimandżaro. Leszek Cichy wspomina pierwsze w historii zimowe wejście na Mount Everest. „To daje pewność siebie” Leszek Cichy to żywa legenda światowego himalaizmu. Na kartach historii zapisał się w 1980 r., kiedy razem z Krzysztofem Wielickim jako pierwsi zdobyli szczyt Mount Everest zimą. Niespełna dw... Czarnoskóra społeczność spełnia marzenia w Himalajach Pomysły ekipy Full Circle spotkał się z uznaniem i entuzjazmem opinii publicznej. W nieco ponad miesiąc wspinaczom udało się zebrać znaczną część potrzebnej kwoty (200 tys. dolarów amerykańskich) na platformie GoFundMe. Bez względu na to, czy zespół zdobędzie Mount Everest, Henderson zwraca uwagę na inne, długoterminowe wartości wyprawy. – Chodzi o dzielenie się marzeniami ze społecznością, która się przed nimi powstrzymywała, a czasem była powstrzymywana przez innych – mówił w wywiadzie dla Red Bulletin. Supergóry długie jak z Polski do Wietnamu. Starożytne szczyty odegrały kluczową rolę w historii życia na Ziemi Łańcuchy supergór były nie tylko wysokie, ale też, a może przede wszystkim, bardzo długie. Naukowcy odkryli nieocenione znaczenie ich erozji. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/supergory-jak-z-polski-do-wietnamu-starozytne-szczyty-odegraly-kluczowa-role-w-historii-zycia-na-ziemi-ef3da07.jpeg" width="938" height="518" alt="Supergóry jak z Polski do Wietnamu. Starożytne szczyty odegrały kluczową rolę w historii życia na Ziemi" title="Supergóry jak z Polski do Wietnamu. Starożytne szczyty odegrały kluczową rolę w historii życia na Ziemi" /> Polacy na Mount Everest Najwyższy szczyt świata został zdobyty po raz pierwszy 29 maja 1953 r. przez Nowozelandczyka Edmunda Hillary'ego i Szerpę Tenzing Norgaya. Jako pierwsza z Polski na „dachu świata” stanęła w 1978 r. Wanda Rutkiewicz. Słynna himalaistka była również pierwszą Europejką i trzecią kobietą w historii na Mount Everest. Dwa lata później Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki dokonali pierwszego zimowego wejścia na „górę gór”. W sumie Mount Everest zdobyło ponad 40 Polaków. Niektórzy kilkukrotnie, tak jak Ryszard Pawłowski i Janusz Adamski. Do tej pory ostatnią Polką z wyczynem na koncie jest Bogumiła Raulin. Himalaistka stanęła na najwyższej górze świata 22 maja 2018 r. Tego samego dnia, w wieku 35 lat, ukończyła także zdobywanie Korony Ziemi.
Dwóch wspinaczy zginęło na Mount Everest. To pierwsze ofiary śmiertelne w tym sezonie
O śmierci wspinaczy ze Stanów Zjednoczonych i Szwajcarii poinformowali organizatorzy ich wyprawy do Nepalu.
W tym artykule: Rekordy zgonów na Mount Everest Przeludnione szlaki Nepalu Rekordy zgonów na Mount Everest Co roku na najwyższym szczycie świata traci życie około pięciu osób, jednak w ostatnich sezonach Mount Everest cieszył się gwałtownym wzrostem liczby wspinaczy, co doprowadziło do przepełnienia, które obwinia się o coraz liczniejsze zgony. W samym 2019 roku było ich aż 11. W środę 12 maja do grona ofiar Everestu dołączyło dwóch zagranicznych wspinaczy. Jak podaje Chhang Dawa Sherpa z organizacji Seven Summit Treks, 40-letni Szwajcar Abdul Waraich zmarł w pobliżu wierzchołka z wyczerpania po zdobyciu szczytu. "Wysłaliśmy dwóch dodatkowych Szerpów z tlenem i żywnością, niestety nie mogli go uratować" – poinformował na Instagramie. Z kolei 55-letni Amerykanin Puwei Liu dotarł do miejsca zwanego Hillary's Step, ale potrzebował pomocy w zejściu na dół po tym, jak uderzyło go skrajne wyczerpanie i śnieżna ślepota. Z pomocą pracowników firmy organizującej wyprawę udało mu się zejść do 4. obozu, gdzie niespodziewanie zmarł. Przeludnione szlaki Nepalu Nepal nie narzeka na brak odwiedzających w pandemię. Szerpowie podają, że jednego dnia w tym sezonie w kolejce na Mount Everest ustawiły się aż 354 osoby. Aby zmniejszyć tłok w górach, nepalskie ministerstwo turystyki ogłosiło ograniczenia dotyczące liczby osób, które mogą wejść na szczyt w ciągu jednego okna pogodowego. Pandemia COVID-19 zniszczyła zeszłoroczny sezon turystyczny prawie na całym świecie, ale władze Nepalu zdecydowały się złagodzić zasady kwarantanny, by przyciągnąć więcej wspinaczy. Problem w tym, że tamtejsza służba zdrowia nie do końca jest na to gotowa. W tym sezonie wydano tam aż 408 pozwoleń na wspinaczkę, przebijając poprzedni rekord 381 pozwoleń z 2019 roku, a u podnóża Everestu powstało miasteczko namiotów, które są w stanie pomieścić ponad 1000 wspinaczy i personelu pomocniczego. Cieplejsza pogoda, która zwiastuje bezpieczniejsze warunki do zdobywania niebezpiecznych, ośnieżonych szczytów Nepalu, zbiegła się z kolejną falą zakażeń COVID-19. W ostatnich tygodniach z obozu bazowego ewakuowano ponad 30 chorych wspinaczy, choć tylko u trójki potwierdzono obecność koronawirusa. Nie znaczy to jednak, że jest bezpiecznie – koronawirus i pozostałe problemy układu oddechowego mogą uderzyć mocniej na wysokościach, gdzie swobodne oddychanie i tak jest już utrudnione. W ostatnią niedzielę chińskie media poinformowały, że aby uniknąć ewentualnych zakażeń wirusem COVID-19 przyniesionych przez wspinaczy z poważnie dotkniętego pandemią Nepalu, władze ustanowią na szczycie Mount Everest tak zwaną “linię oddzielającą”. Same Chiny od zeszłego roku podtrzymują zakaz wspinaczki na Everest dla obcokrajowców. Z kolei tybetańskie władze przekazały mediom, że podejmą "najbardziej rygorystyczne środki zapobiegania pandemii", aby uniknąć kontaktu między wspinaczami na północnym i południowym zboczu lub na szczycie.
Nepal chce uniknąć korków na Evereście i wprowadza limit. Niezbyt restrykcyjny
Departament Turystyki Nepalu wydał już 377 pozwoleń na wejścia na Mount Everest w nadchodzącym sezonie. Aby uniknąć sytuacji z 2019 roku, kiedy na szczycie tego samego dnia stanęło 354 himalaistów, wprowadzono jednak limity.
Rekordowo liczny atak szczytowy na Mount Everest miał miejsce 23 maja 2019 roku. Tego dnia na szczycie najwyższej góry świata stanęło łącznie 354 wspinaczy z różnych krajów. Przy takim obłożeniu w drodze na szczyt himalaiści musieli dosłownie czekać w kolejce. Ze względu na ekstremalne warunki panujące na tej wysokości oraz szybko zmieniającą się pogodę taka sytuacja stwarzała poważne niebezpieczeństwo dla wszystkich uczestników wyprawy. 2020 rok był rokiem poważnego przestoju spowodowanego pandemią koronawirusa, ale w bieżącym roku zainteresowanie wspinaczką wysokogórską wróciło do normy. Do tej pory nepalskie władze wydały już 377 pozwoleń na wejście na Mount Everest. Jednak aby uniknąć sytuacji podobnej do tej sprzed dwóch lat wprowadzono limit osób, które w jednym czasie mogą brać udział w ataku szczytowym. Oznacza to, że nie wszyscy, którzy otrzymali pozwolenia na wspinaczkę, rzeczywiście będą mogli wspinać się w tym samym „okienku pogodowym”. Departament Turystyki Nepalu wydał specjalne rozporządzenie informujące, że grupy, które otrzymały zezwolenia wcześniej, będą mogły podjąć próbę zdobycia szczytu we wcześniejszym oknie pogodowym. Z kolei kolejna grupa, która otrzymała zezwolenia nieco później, będzie musiała zaczekać na kolejne sprzyjające warunki. 10-letni zakaz wspinaczki za sfałszowanie zdjęcia ze szczytu Mount Everestu. Nepal zapowiada zmiany Wydaje się, że w himalaizmie chodzi o przekraczanie własnych granic i dokonanie czegoś doniosłego. Jednak rzeczywistość pokazuje, że równie często chodzi tylko o uzyskanie oficjalnego cer... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1c11cd0ed0ae82445e322491201fbe3daa72a792-ab74544.jpeg" width="938" height="625" alt="Z roku na rok rośnie liczba wydawanych pozwoleń na wspinaczkę, ale też fałszywych zdjęć ze szczytu (fot. Getty Images)" title="Z roku na rok rośnie liczba wydawanych pozwoleń na wspinaczkę, ale też fałszywych zdjęć ze szczytu (fot. Getty Images)" /> Nepalscy urzędnicy podkreślają też, że jeśli dostosowanie się do rozporządzenia „stwarza trudności”, to agencje koordynujące ekspedycyjne mogą przeorganizować plan wspinaczki lub zmienić plany ataku szczytowego w porozumieniu ze sobą. Jednak – zgodnie z zaleceniem – liczba wspinaczy biorących udział w jednym ataku nie powinna przekraczać 150-170 osób. Rozporządzenie nie jest prawnym nakazem, co budzi obawy, że wspinacze oraz opiekujące się nimi agencje turystycznie nie zechcą dostosować się do zaleceń. – Wprowadziliśmy szereg zasad, aby zapobiec tworzeniu się tłumów w tym roku. Jeśli się nie sprawdzą, wówczas na przyszły rok poszukamy bardziej restrykcyjnych rozwiązań – poinformowała Mira Acharya, kierująca Departamentem Turystyki w nepalskim Ministerstwie Kultury, Turystyki i Lotnictwa Cywilnego, cytowana przez PAP. Korek na Mount Everent: są ofiary. To nie ponury żart Piękna pogoda na Dachu Świata ściąga na zbocza najwyższej góry świata tłumy śmiałków. W ostatnich dniach aż 11 osób zmarło z powodu zatłoczenia na szlaku. W 2019 roku w sezonie wiosennym Nepal przyznał 381 pozwoleń na wspinaczkę. Był to historyczny rekord. Wówczas na nepalskich zboczach zginęło 10 osób. W 2020 roku wydano 377 pozwoleń, ale wyprawy nie doszły do skutku z powodu pandemii COVID-19. W tym roku liczbę chętnych na zdobycie najwyższych szczytów oszacowano na ok. 400, a wydano do tej pory 377 licencji. Trzeba zauważyć, że pozwolenia dotyczą samych wspinaczy. Razem z przewodnikami i tragarzami, rzeczywista grupa, jaka znajdzie się pod Everestem, może być o wiele większa. – Dużymi grupami alpinistów można odpowiednio zarządzać, ale tylko jeśli pogoda będzie sprzyjająca. Jeśli Everest będzie otwarty na mniej niż tydzień, będziemy mieli chaos. Każdy chce się wspiąć, bo za to zapłacił, a zwroty nie przysługują. Zobaczymy, czy plan na ten rok zadziała... – ocenia Dambar Parajuli, szef Związku Zawodowego Organizatorów Ekspedycji. Rząd Nepalu chętnie wydaje pozwolenia na wspinaczkę, bowiem uzyskanie takiej licencji jest płatne, a duże zainteresowanie turystów zasila budżet państwa. Za uzyskanie pozwolenia na wspinaczkę na Everest trzeba zapłacić nawet 30 000 dolarów (ok. 120 tys. zł). Jeśli zdecydujemy się podjąć wspinaczki u boku doświadczonego przewodnika, lub wspinać się razem z większą grupą w ramach ekspedycji organizowanej przez agencję turystyczną, cena może wzrosnąć nawet dwukrotnie. "Wspinaczka, obłęd i zabójczy wyścig". Historia dramatycznej rywalizacji o himalajskie szczyty Gdy w latach 30. XX wieku narastało napięcie pomiędzy największymi potęgami Europy, w Himalajach szalała już inna walka. Zespoły wspinaczy rywalizowały ze sobą w wyścigu o najwyższe szc... Obecnie, w związku z trwającą pandemią, himalaiści przybywający do Nerpalu muszą przedstawić negatywny wynik testu i przejść obowiązkową kwarantannę. Władze Nepalu wprowadziły też reguły mające na celu zmniejszenie ryzyka zakażenia się koronawirusem wśród wspinaczu, m.in. zakazane jest spotykanie się w obozach uczestników dwóch różnych grup. Mimo środków ostrożności, w ostatnich dniach pod Mount Everest odnotowano pierwszy przypadek Covid-19. Pozytywny wynik testu na obecność koronawirusa uzyskał himalaista przygotowujący się do wyprawy i pozostający w bazie. Wspinacz miał poważne problemy z oddychaniem i początkowo zakładano, że cierpi na obrzęk płuc – HAPE, charakterystyczne na dużych wysokościach. Został przetransportowany do szpitala w Katmandu, gdzie wykonano test w kierunku COVID, który dał pozytywny wynik. Reszta wspinaczy została poddana kwarantannie w bazie głównej. Ekspedycja nie została przerwana. Od początku pandemii w Nepalu potwierdzono 289 tys. przypadków zakażeń koronawirusem, zmarło 3 112 osób.
Pierwsze takie zdjęcie w historii. Panorama Everestu uwieczniona dzięki dronowi
Renan Ozturk turecko-amerykański alpinista i fotograf wspólnie z National Geographic dokonał czegoś, co do tej pory wydawało się niemożliwe – sfotografował panoramę Mount Everestu. Niezwykłe ujęcia z lotu ptaka powstały dzięki specjalnie zmodyfikowanemu dronowi, który wzbił się nad himalajski szczyt.
Fotografia przedstawiająca Górę Gór w całej okazałości składa się z 26 zdjęć, jakie Ozturk wykonał dzięki dronowi. I jeśli myślicie, że sterowanie dronem na wysokości 8 000 metrów nad poziomem morza to pestka – to jesteście w ogromnym błędzie. 39-letni Renan Ozturk przygotowywał się do wykonania przełomowej fotografii od ośmiu miesięcy. Ten czas wykorzystał na planowanie, obliczenia, testowanie sprzętu i przygotowania do wyprawy. Obliczył, że nawet przy sprzyjających warunkach będzie miał zaledwie 15 minut na to, żeby wzlecieć dronem wystarczająco wysoko i zrobić zdjęcia. Na więcej nie pozwoli bateria, która w niskiej temperaturze szybko padnie. Ozturk nie próbował w ciemno. Na długo przed próbą generalną pod szczytem Everestu testował drona w komorze hiperbarycznej w Kalifornii. Chciał sprawdzić, jak urządzenie spisze się w ekstremalnych warunkach. Współpracował też z producentem dronów, firmą DJI, aby odblokować pewne funkcje bezpieczeństwa urządzenia, umożliwiając szybkie zejście i działanie o większym zasięgu. Mimo wszystkich prób i modyfikacji sprzętu, Ozturk wiedział, że może nie obyć się bez niespodzianek. W końcu nadszedł czas wyprawy. Fotograf musiał wspiąć się w na lodowiec łączący Everest i Changtse, na wysokość 7 000 metrów. Zdrętwiałymi z zimna dłońmi wypuścił drona w powietrze i rozpoczął wyścig z czasem i siłami natury. Zdjęcie nie powstało za pierwszym razem. Ozturk i jego zespół próbowali wiele razy, ale ponieśli kilka porażek. Silny wiatr porywał sprzęt i rzucał nim na różne strony, uniemożliwiając fotografowi sterowanie urządzeniem. W końcu, przy sprzyjającej aurze, Ozturk spróbował po raz kolejny. Wiedział, że bateria uniesie sprzęt w powietrze jedynie na 60 sekund, w czasie których będzie musiał uchwycić właściwy obraz. Ale to wystarczyło. Gdy pochwycił powracającego na ziemię drona, wiedział, że misja zakończyła się sukcesem. – Byłem bardzo podekscytowany, bo wydawało się, że to bardzo rzadka perspektywa z lotu ptaka. Wyglądało to jak zdjęcie satelitarne, tyle że nie tak mechaniczne i plastyczne – mówi artysta. – Szczerze mówiąc to triumf technologii. Po prostu wykorzystaliśmy ją w pełni – dodaje Ozturk. Fotografia Ozturka to kolejny krok w trwającej dekady kronice fotografii i mapowania Mount Everestu. Zdjęcie w pełnej rozdzielczości można zobaczyć na stronie nationalgeographic.com
10 najbardziej niebezpiecznych gór świata
Majestatyczne, niedostępne, a przez to jeszcze bardziej kuszące. Te wysokie szczyty zbierają wśród wspinaczy największe żniwo.
10-letni zakaz wspinaczki za sfałszowanie zdjęcia ze szczytu Mount Everestu. Nepal zapowiada zmiany
Wydaje się, że w himalaizmie chodzi o przekraczanie własnych granic i dokonanie czegoś doniosłego. Jednak rzeczywistość pokazuje, że równie często chodzi tylko o uzyskanie oficjalnego certyfikatu potwierdzającego zdobycie szczytu i pochwalenie się nim przed znajomymi. Władze Nepalu mówią, że skala „udawanych wejść” na Mount Everest rośnie i zapowiadają walkę z tym procederem.
Dwóch wspinaczy z Indii na dowód zdobycia Góry Gór przedstawiło zdjęcie, ukazujące ich na szczycie. Na podstawie fotografii przedstawiciele ministerstwa turystyki w Nepalu wręczyli mężczyznom upragnione certyfikaty potwierdzające, że zdobyli Mount Everest. Ale kłamstwo okazało się mieć krótkie nogi - doświadczeni wspinacze szybko zdemaskowali oszustwo. Wątpliwości budził m.in. brak podłączenia maski tlenowej do butli, brak odbicia śnieżnego krajobrazu w okularach wspinaczy, czy flagi, które na zdjęciu pozostawały nieruchome, choć na szczycie zawsze mocno wieje. Zdobycie szczytu mające wieńczyć wyprawę z 2016 roku okazało się fałszywe. Teraz Narender Singh Yadav i Seem Rani Goswami zostali objęci 10-letnim zakazem wspinaczki nie tylko na Mount Everest, ale na wszystkie nepalskie szczyty - informuje Sameer Yasir, reporter „New York Timesa” z Katmandu. Sprawa stała się głośna po tym, jak w sierpniu 2020 roku Yadav został ogłoszony laureatem prestiżowej indyjskiej nagrody alpinistycznej. Po tej decyzji indyjscy alpiniści i Szerpowie, którzy twierdzili, że widzieli Yadava schodzącego do Everest Base Camp bez dotarcia na szczyt, zaczęli publikować w internecie komentarze kwestionujące jego osiągnięcia. Rząd Indii zdecydował o wstrzymaniu nagrody, a indyjskie ministerstwo sportu i rząd Nepalu wszczęły śledztwo ws. fałszerstwa. Komisja śledcza przesłuchała m.in. lidera zespołu, w skład którego wchodził Yadava - Naba Kumara Phukona. Phukon w rozmowie ze śledczymi miał powiedzieć, że Yadav i Goswami nigdy nie zdobyli Everestu i „nie ma pojęcia, jak zdobyli certyfikat”. Ostatecznie dochodzenie ujawniło, że mężczyźni dotarli na wysokość 2000 metrów poniżej szczytu, skąd zostali sprowadzeni do bazy z pomocą ekipy ratunkowej. Nagroda za wejście na szczyt Yadav i Goswami pochodzą z północnoindyjskiego stanu Haryana, który w przeszłości nagradzał wspinaczy odnoszących sukcesy. Być może to było motywacją do sfałszowania dokonań. Zresztą wspinacze z Indii są głównym problemem dla nepalskiego rządu. Za zdobycie najwyższej góry świata mieszkańcy Indii często otrzymują nagrody, a jeśli pracują dla rządu mogą otrzymać awans lub dożywotnie dodatkowe świadczenia. Choć ta sprawa stała się jedną z głośniejszych ze względu na ryzyko wysokiej kary, to liczba osób fałszujących wejścia na Everest w ostatnich latach gwałtownie wzrosła. Szacuje się, że do nepalskiego ministerstwa turystyki wpływa rocznie już kilkadziesiąt fałszywych roszczeń o uznanie zdobycia Everestu. Nepal, jeden z najbiedniejszych krajów Azji, ma poważny problem z wykorzenieniem fałszerzy. W poszukiwaniu wpływów do budżetu, liczba wydawanych pozwoleń na wspinaczkę wzrosła do tego stopnia, że w drodze na Everest tworzyły się korki. Nie wszyscy, którzy w tych korkach wędrowali, ostatecznie rzeczywiście dotarli na szczyt. Tylko w 2019 roku ministerstwo turystyki w Nepalu usunęło co najmniej pięć nazwisk z listy zdobywców Mount Everestu po tym, jak pojawiły się wątpliwości dotyczące ich wspinaczki. Śledztwo w sprawie trwa. Nadajniki i koniec z łapówkami Rzeczywista skala problemu może być jeszcze większa, a himalaiści apelują do władz Nepalu o publikację wszystkich zdjęć mających potwierdzać zdobycie najwyższego szczytu świata. To mogłoby pozwolić zdemaskować jeszcze więcej oszustów. W walce z fałszywymi wejściami na szczyt władze Nepalu chcą wyposażyć oficerów łącznikowych w urządzenia GPS. Ministerstwo turystyki zamierza wyposażyć 20 oficerów łącznikowych w urządzenia służące do geolokacji. Dzięki temu departament będzie wiedział, gdzie znajdują się oficerowie i czy rzeczywiście towarzyszą wyznaczonym wyprawom wspinaczkowym. Zadaniem oficerów będzie towarzyszenie wspinaczom i nadzorowanie wyprawy, co pozwoli zweryfikować rzeczywistą osiągnięta przez nich wysokość. Teraz większość oficerów przebywa w bazie pod Mount Everest, co pozwala himalaistom na nadużycia, bowiem wówczas potwierdzeniem zdobycia szczytu może być samodzielnie wykonane zdjęcie. Podpis oficera dostają po zejściu do bazy, a wśród oficerów powszechna jest korupcja. Departament turystyki na program pilotażowy, w tym na zakup 20 urządzeń GPS, przeznaczył 5 mln rupii (ok. 158 tys. zł). Dyrektor Rudra Singh Tamang zapowiedział, że jeżeli wprowadzenie systemu przebiegnie pomyślnie, GPS będzie obowiązkowy dla wszystkich.