Zamiast świętować, wybierają kryminały. Zaskakująca wielkanocna tradycja z Norwegii
W Polsce Wielkanoc kojarzy się przede wszystkim z czasem spędzanym w gronie rodziny, święconką i wspólnymi posiłkami. Tymczasem w innych krajach świąteczne zwyczaje mogą wyglądać zupełnie inaczej. W Norwegii jednym z najbardziej charakterystycznych elementów tego okresu jest… czytanie kryminałów.
Osoby odwiedzające Norwegię w okresie Wielkanocy mogą być zaskoczone nietypową atmosferą – miasta pustoszeją, a wielu mieszkańców wyjeżdża do górskich domków lub odosobnionych chat. To właśnie tam oddają się jednej z najbardziej rozpoznawalnych tradycji tego kraju, znanej jako påskekrim. Oznacza ona dosłownie „wielkanocny kryminał” i polega na czytaniu powieści detektywistycznych, oglądaniu seriali kryminalnych czy słuchaniu słuchowisk o tej tematyce. Zwyczaj ten jest na tyle popularny, że w tym okresie całe norweskie media – od książek po telewizję – podporządkowane są właśnie temu gatunkowi. Skąd wzięło się påskekrim? Historia wielkanocnych kryminałów Nietypowy zwyczaj w Norwegii ma swoje korzenie w wydarzeniu sprzed ponad stu lat i – co istotne – nie narodził się jako tradycja religijna czy ludowa, lecz jako efekt przemyślanej kampanii marketingowej. W 1923 roku ukazała się powieść „Bergenstoget plyndret i natt” („Pociąg z Bergen został splądrowany tej nocy”), inspirowana amerykańskimi westernami i opowiadająca historię napadu na pociąg przemierzający górskie tereny między Oslo a Bergen. Aby przyciągnąć uwagę czytelników, wydawcy zdecydowali się na nietypowy zabieg – tytuł książki został opublikowany na pierwszej stronie gazety w formie przypominającej sensacyjny nagłówek. Wielu odbiorców uznało go za prawdziwą informację, co wywołało duże poruszenie i natychmiast skierowało uwagę na samą powieść. Książka szybko stała się bestsellerem, a jej popularność zbiegła się z okresem wielkanocnym, kiedy Norwegowie tradycyjnie wyjeżdżają poza miasta – często do górskich chat, gdzie spędzają czas w spokojnej, odizolowanej atmosferze. Takie warunki sprzyjały lekturze, a historie kryminalne idealnie wpisywały się w klimat długich, jeszcze chłodnych wieczorów. Z biegiem lat wydawcy zaczęli świadomie wykorzystywać ten moment, publikując nowe tytuły właśnie w okresie świątecznym i stopniowo utrwalając skojarzenie Wielkanocy z kryminałami. W kolejnych dekadach zwyczaj ten rozszerzył się poza same książki. Kryminały zaczęły pojawiać się także w radiu i telewizji, a media coraz częściej przygotowywały specjalne programy i wydania. W efekcie już na kilka tygodni przed świętami księgarnie eksponują nowości, biblioteki odnotowują zwiększoną liczbę wypożyczeń, a oferta kulturalna wyraźnie koncentruje się wokół tematów związanych z tajemnicą i śledztwem. Wielkanocne zwyczaje Norwegów Współcześnie påskekrim stało się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów norweskiego sposobu spędzania Wielkanocy, wykraczając daleko poza samą literaturę. W całym kraju organizowane są wydarzenia poświęcone kryminałom – jednym z najważniejszych jest Krimifestivalen w Oslo, czyli kilkudniowy festiwal literacki przyciągający autorów i czytelników z całej Norwegii. Poza tym telewizja i platformy streamingowe wypełniają ramówki produkcjami kryminalnymi, a premiery seriali i książek często planowane są właśnie na ten okres. Najbardziej charakterystycznym sposobem obchodzenia tej tradycji pozostaje jednak wyjazd do górskich domków, tzw. hytte, gdzie Norwegowie spędzają nawet kilkanaście dni wolnych od pracy. W odosobnieniu, wśród śnieżnych krajobrazów i ciszy, czytanie kryminałów oraz oglądanie seriali staje się jednym z głównych elementów wypoczynku. Popularnością cieszą się zarówno klasyczne historie detektywistyczne, jak twórczość Agathy Christie, jak i współczesne skandynawskie produkcje noir, które często osadzone są w podobnych, surowych realiach. W ostatnich latach szczególną uwagę przyciągają także ekranowe adaptacje powieści norweskich autorów. Co istotne, påskekrim nie jest rozrywką zarezerwowaną dla dorosłych. W Norwegii kryminały są obecne również w literaturze młodzieżowej i programach dla dzieci. Istotną rolę odgrywa tu także specyficzna atmosfera – połączenie izolacji, spokojnego tempa dnia, kontaktu z naturą i skupienia na opowieści. Wbrew pozorom popularność tego gatunku nie wynika z wysokiego poziomu przestępczości, lecz raczej z kulturowych i środowiskowych uwarunkowań. Surowy klimat, długie zimowe wieczory oraz skłonność do refleksji sprzyjają narracjom opartym na napięciu i analizie ludzkich zachowań, dzięki czemu kryminał stał się naturalnym elementem świątecznego rytuału. Źródła: BBC, Life in Norway Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Tragiczny koniec dynastii nie pozostawia żadnych złudzeń. Anastazja Romanowa padła ofiarą brutalnego mordu
Anastazja Romanowa, czwarta córka cara Mikołaja II, na pewien czas stała się największą zagadką XX wieku. Tuż po jej śmierci zaczęły krążyć plotki, że dziewczyna miała przeżyć własną egzekucję z rąk bolszewików. W tym kontekście tajemnicza Anna Anderson, podająca się za wielką księżną, stała się wodą na młyn dla zwolenników tezy o ucieczce Romanowej. Jednak DNA nie kłamie. W 2008 roku udowodniono ponad wszelką wątpliwość, że wszystkie carskie córki zginęły w piwnicy domu Ipatiewa.
Spis treści: Narodziny czwartej córki Egzekucja carskiej rodziny Anna Anderson nie była cudownie ocaloną Anastazją 17-letnia Anastazja Romanowa zginęła tragicznie w 1918 roku, ale dla wielu pozostała żywa aż do 1984 roku. Teza o ucieczce wielkiej księżna była narracyjnym majstersztykiem, który mistrzowsko wykorzystywał historyczne luki. Nie jest więc specjalnie zaskakujące, że nawet niektóre osoby z bliskiego otoczenia carskiego dworu uwierzyły Annie Anderson, a właściwie – Franciszce Szankowskiej. Być może była ona genialną oszustką, choć wydaje się prawdopodobne, że należy ją postrzegać raczej jako głęboko zaburzoną kobietę, która uwierzyła we własne urojenia. Narodziny czwartej córki Kiedy 18 czerwca 1901 roku, w Peterhofie, urodziła się Anastazja, Imperium Rosyjskie wstrzymało oddech. Nie z zachwytu, a z niepokoju. Car Mikołaj II i caryca Aleksandra Fiodorowna mieli już trzy córki – Olgę, Tatianę i Marię. Zgodnie z prawem, które w XVIII wieku wprowadził car Paweł I, sukcesja tronu mogła przebiegać jedynie w linii męskiej. Rosja potrzebowała carewicza – stabilizatora dynastii w burzliwych czasach. Narodziny czwartej dziewczynki były dla dworu i opinii publicznej politycznym rozczarowaniem. Niesforna Anastazja Mimo początkowego rozczarowania, Anastazja stała się najbardziej wyrazistą i zapamiętaną z sióstr. Jej narodziny nie rozwiązały dynastycznego kryzysu, za to wprowadziły do surowej etykiety dworskiej element humoru i chaosu. Ostatnia z linii wielka księżna od najmłodszych lat wyróżniała się na tle swoich bardziej ułożonych sióstr. Była uroczym, a przy tym także trudnym do opanowania dzieckiem. Jej kuzynka, księżniczka Nina Gieorgijewna, w swoich wspomnieniach użyła nawet sformułowania, że Anastazja bywała „złośliwa aż do granic zła”. Kiedy się bawiła, to do upadłego, kiedy dokuczała, robiła to z premedytacją. Niejednokrotnie podkładała nogę służącym lub wspinała się na drzewo i odmawiała zejścia. Jej impulsywność doskonale oddaje anegdota o śnieżce. Podczas pobytu w polskiej posiadłości rodziny Anastazja, chcąc zyskać przewagę w bitwie na śnieżki, umieściła wewnątrz kuli ciężki kamień. Rzuciła nim w swoją starszą siostrę, Tatianę, z taką siłą, że ta upadła na ziemię, tracąc na chwilę świadomość. Surowe wychowanie Gdy mowa o carskich dzieciach, wyobraźnia podsuwa obraz dorastania w niewyobrażalnym luksusie. Jednak wbrew powszechnym wyobrażeniom, wychowanie wielkich księżnych było surowe. Anastazja dzieliła pokój z Marią. Ich sypialnia była urządzona ascetycznie. Dziewczynki spały na twardych, wojskowych łóżkach polowych, co miało hartować kręgosłupy i charaktery, a rano brały zimne kąpiele. Opiekunka młodszego brata W 1904 roku urodził się Aleksiej, upragniony carewicz. W miarę dorastania Anastazja stała się jedną z najważniejszych osób w życiu chorego na hemofilię chłopca. Rozumiała go bez słów. Kiedy Aleksiej cierpiał z powodu krwotoków wewnętrznych, a ból przykuwał go do łóżka, to właśnie ona potrafiła go rozśmieszyć, odwracając jego uwagę od cierpienia. Egzekucja carskiej rodziny Koniec beztroskiego dzieciństwa wielkiej księżnej nastąpił, gdy wybuchła I wojna światowa. Abdykacja Mikołaja II w marcu 1917 roku, była szokiem. Rodzina z dnia na dzień stała się więźniami we własnym domu. Romanowowie najpierw zostali przeniesieni do Tobolska na Syberii, a następnie do Jekaterynburga. Jednak nawet w trudnych warunkach aresztu domowego Anastazja nie straciła ducha. Relacje z tego okresu mówią o tym, że wciąż dokuczała strażnikom, organizowała domowe teatrzyki i była spoiwem, które trzymało morale rodziny w ryzach. Dom Ipatiewa Wiosną 1918 roku Romanowowie trafili do domu inżyniera Ipatiewa w Jekaterynburgu. Warunki były tu znacznie gorsze niż w Tobolsku. Okna zamalowano wapnem, wokół domu wzniesiono podwójną palisadę. Strażnicy byli wulgarni i brutalni. Egzekucja bez procesu Gdy Lenin doszedł do władzy, postanowił wykorzenić ostatnich z linii Romanowów bez procesu. W nocy z 16 na 17 lipca 1918 roku, około północy, komendant domu obudził całą rodzinę i nakazał zejście do piwnicy z powodu rzekomych zamieszek w mieście. Romanowowie wypełnili polecenie. Nagle do pomieszczenia wkroczył pluton egzekucyjny. Komendant odczytał wyrok. Chwilę później padły strzały. Ci, którzy przeżyli, zostali dobici bagnetami. Teza o ucieczce Leninowi zależało, by utrzymać śmierć Romanowów w tajemnicy. Jednak mieszkańcy Jekaterynburga słyszeli strzały, a ich uwadze nie umknął też fakt, że nagle dom Ipatiewa opustoszał. Jakiś czas później, pojawiły się pogłoski o ucieczce jednej z córek cara. Nagle w Europie zaczęły pojawiać „cudownie ocalone” księżne. Jedną z nich była kobieta, która przedstawiała się jako Anna Anderson. Według jej relacji, podczas wynoszenia ciał do ciężarówki jeden z żołnierzy miał zauważyć, że Anastazja wciąż oddycha. Nie wrzucił jej do szybu kopalnianego, a ukrył w wozie, przykrywając plandeką. Później miał wywieźć ranną Anastazję na zwykłym, chłopskim wozie do bezpiecznej Rumunii. Tam rzekomo żyli razem jako para. Wybawiciel miał jednak zginąć w ulicznej bójce. Osamotniona, zniszczona psychicznie i fizycznie Anastazja, nie mając środków do życia ani ochrony, postanowiła udać się do Berlina, by szukać pomocy u swojej ciotki, księżniczki Ireny. Anna Anderson nie była cudownie ocaloną Anastazją Spośród dziesiątek kobiet, które podawały się za Anastazję, tylko Anna Anderson zdołała przekonać do swojej opowieści niektórych z otoczenia cara. Jej historia zaczęła się 17 lutego 1920 roku, w Berlinie. Młoda kobieta skoczyła z mostu Bendler do kanału Landwehr. Została uratowana i trafiła do szpitala psychiatrycznego w Dalldorf. Nie miała dokumentów ani nie mówiła. Na jej ciele widoczne były liczne blizny. Gdy w końcu przemówiła, wyznała, że nazywa się Anastazja Nikołajewna Romanowa. Swoją deklarację poparła znajomością szczegółów z życia dworu i carskiej rodziny i wiarygodnie brzmiącą historią ocalenia. Nie można też nie wspomnieć, że wykazywała fizyczne podobieństwo do najmłodszej wielkiej księżnej. Sądowa batalia Sprawa Anny Anderson (takie nazwisko przybrała, by móc wyrobić dokumenty) trafiła do niemieckich sądów w 1938 roku i ciągnęła się aż do lat 70., stając się najdłuższym procesem cywilnym w historii Niemiec. Stawką było uznanie jej tożsamości i prawo do spadku po Romanowach. W czasach przed erą DNA, antropologia i biometria były szczytem techniki kryminalistycznej. Jednym z najmocniejszych dowodów przedstawionych w sądzie był „test ucha”. Kształt małżowiny usznej jest unikatowy dla każdego człowieka. Biegli sądowi porównali zdjęcia Anastazji i Anny Anderson. Znaleźli 17 punktów zgodności anatomicznej. W innej ekspertyzie lewe ucho Anderson otrzymało ocenę 5, co oznaczało idealne dopasowanie. Dla wielu prawników i badaczy był to twardy dowód, ważniejszy niż zawodna pamięć świadków. Przeciwnicy Anny Anderson wytoczyli jednak potężne działo. Wynajęci przez rodzinę Hesse prywatni detektywi ustalili, że w tym samym czasie, gdy Anderson pojawiła się w Berlinie, zaginęła polska robotnica fabryczna – Franciszka Szankowska. Kobieta pochodziła z Pomorza i pracowała w fabryce amunicji, gdzie uległa wypadkowi. Miała historię chorób psychicznych. Ostateczna weryfikacja Po śmierci Anderson w 1984 roku, wydawało się, że zagadka pozostanie nierozwiązana. Jednak w szpitalu w Virginii odnaleziono próbkę jej tkanki pobraną podczas operacji w 1979 roku. W 1994 roku przeprowadzono badania mitochondrialnego DNA. Porównano je z próbką od księcia Filipa, wnuka siostry carycy Aleksandry. Wynik: brak zgodności. Anna Anderson nie była spokrewniona z Romanowami. Co więcej, jej DNA pasowało do Karla Mauchera, krewnego Franciszki Szankowskiej. Równolegle toczyła się sprawa szczątków w Jekaterynburgu. W 2007 roku, niedaleko pierwszego masowego grobu, odkryto drugie, mniejsze miejsce pochówku. Znaleziono tam 44 fragmenty spalonych kości. Badania DNA potwierdziły, że to szczątki carewicza Aleksieja i jednej z córek Mikołaja II. Bilans ciał zaczął się zgadzać, a teza o ucieczce Anastazji została naukowo obalona. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Kuba Rozpruwacz pobudza wyobraźnię. Jego tożsamość pozostaje jedną z największych zagadek kryminalnych
Kuba Rozpruwacz – prawdopodobnie najbardziej znany ze wszystkich morderców – pod koniec XIX wieku przez niemal trzy lata terroryzował londyński East End. Ze względu na rozgłos, który zyskał, do dziś bywa niesłusznie postrzegany jako pierwszy seryjny morderca w historii. Bez wątpienia niemała w tym zasługa aury tajemniczości, którą owiana jest postać rzeźnika z Whitechapel. Kim był Kuba Rozpruwacz? Ile ofiar wpadło w jego ręce? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Niedoszła ofiara Kuby Rozpruwacza? Makabryczne zbrodnie we wschodniej części Londynu Ile ofiar zapisał na swoim koncie Kuba Rozpruwacz? Śledztwo w sprawie Rozpruwacza Eksperci nie ustają w poszukiwaniach mordercy z Whitechapel Od czasów Kuby Rozpruwacza East End przeszedł radykalną metamorfozę. Choć nadal można tam dostrzec wiele elementów niechlubnej historii, dziś na miejscu dawnych magazynów i zabudowań przemysłowych stoją nowoczesne biurowce, centra handlowe i apartamentowce. W XIX wieku wyglądało to zupełnie inaczej. Wtedy „wschodni kraniec” był siedliskiem ubóstwa i przestępczości. W warunkach urągających ludzkiej godności, mieszkali tam przedstawiciele klasy robotniczej, bezrobotni i ludzie marginesu. Wiele kobiet musiało się prostytuować, by jakoś związać koniec z końcem. To właśnie one stały się celem mordercy, który w historii zapisał się jako Jack the Ripper, czyli Kuba Rozpruwacz. Niedoszła ofiara Kuby Rozpruwacza? 28 marca 1888 roku Ada Wilson usłyszała pukanie do drzwi. Gdy otworzyła, oczom jej ukazał się wysoki, mniej więcej 30-letni mężczyzna z wąsem i opaloną twarzą. Jak później zeznała, był ubrany w ciemny płaszcz i jasne spodnie. Na głowie miał kapelusz. Pod groźbą pozbawienia życia, nieznajomy zażądał od niej pieniędzy. Wilson odmówiła, a wtedy ten dwukrotnie pchnął ją nożem w szyję, po czym zbiegł. Krzyki kobiety zaniepokoiły jej sąsiadkę. Rose Bierman natychmiast zbiegła z wyższego poziomu czynszowej kamienicy. Gdy dobiegła do mieszkania Wilson, zobaczyła ją leżącą na podłodze, całą we krwi, ale wciąż żywą. Ofiara napaści cudem przeżyła brutalny atak nożownika. Przybyli na miejsce konstablowie udzielili jej natychmiastowej pomocy. Gdy była już w stanie złożyć zeznania, rozpoczęło się śledztwo. Gazety donosiły, że podjęte zostały „wyczerpujące starania”, jednak podejrzanych nie wytypowano. W tym kontekście stróże prawa uznali, że sprawcą był jeden z jej klientów. Wilson była jedną z około 2 tys. prostytutek (należy zaznaczyć, że nie ma na to jednoznacznych dowodów), które w 1888 roku pracowały w dzielnicach East Endu. Argumenty za i przeciw Czy Wilson była pierwszą (niedoszłą) ofiarą mordercy, który później zasłynął jako Kuba Rozpruwacz? To niewykluczone, choć ta teza do dziś jest negowana przez niektórych badających sprawę zabójstw dokonanych w rejonie East Endu. Przeciwnicy argumentują, że Rozpruwacz nie działał z pobudek finansowych. Mówiąc wprost, nie okradał swoich ofiar. Istnieją jednak mocne przesłanki ku temu, że napastnikiem był Jack the Ripper. Po pierwsze, opis sprawcy jest zbieżny z najczęściej podawanym rysopisem mężczyzny, który był widziany z późniejszymi ofiarami. Po drugie, kobieta była prostytutką, a to właśnie przedstawicielki tej profesji były najczęściej atakowane przez Rozpruwacza. Po trzecie, ofiarę ranił nożem w szyję, co później stanowiło jego modus operandi. Zdaniem behawiorystów, możliwe jest, że Rozpruwacz zaczynał od zbrodni mniejszego kalibru. Możliwe, że był pospolitym złodziejem, a Ada Wilson była czymś w rodzaju przełomu w jego „przestępczej karierze”. Nie można też wykluczyć, że zaatakował ją dla zdobycia wprawy. Tak czy inaczej, później jej nazwisko niejednokrotnie pojawiało się w aktach Scotland Yardu, gdy w Whitechapel zaczął grasować seryjny morderca. Makabryczne zbrodnie we wschodniej części Londynu W wiktoriańskim East Endzie napady na kobiety nie były niczym niezwykłym, zwłaszcza w dzielnicy Whitechapel – istnym siedlisku moralnego zepsucia. Przypadek był po prostu jednym z wielu. Jednak wkrótce po tym zdarzeniu nastąpiła seria zbrodni, jakich londyński Scotland Yard jeszcze nie widział. Mary Ann Nichols 31 sierpnia 1888 roku, około 2:30, Emily Holland spotkała na rogu Osborn Street i Whitechapel Road swoją przyjaciółkę – 43-letnią Mary Ann Nichols, w środowisku londyńskich prostytutek znaną jako Polly. Później nikt więcej nie widział jej żywej. Nikt poza człowiekiem, który zamordował ją w wyjątkowo brutalny sposób. O 3:40 przechodzący Buck’s Row Charles Cross znalazł zwłoki kobiety. Ciało wciąż jeszcze nie wystygło. Na gardle ofiary widoczne były dwa głębokie cięcia. Drugą głęboką ranę ciętą znaleziono na brzuchu. Annie Chapman Zaledwie osiem dni później doszło do kolejnej makabrycznej zbrodni. 8 września, około szóstej rano. John Davis znalazł na podwórku domu na Hanbury 29 zwłoki kobiety w średnim wieku. Tak jak poprzednio, morderca dwukrotnie przeciął kobiecie gardło, ale to nie zaspokoiło jego psychopatycznej żądzy krwi. Kobieta, później zidentyfikowana jako 48-letnia Annie Chapman, miała rozcięty brzuch. Oprawca usunął z jej ciała jelita i ułożył obok zwłok. Macica została usunięta, ale konstablowie nigdzie nie znaleźli brakującego organu. Zwyrodnialec najprawdopodobniej zabrał go jako trofeum, tak jak górną część pochwy i spory fragment pęcherza moczowego. Z zeznań Elizabeth Long wynikało, że około 5:30 widziała ofiarę rozmawiającą z około 40-letnim mężczyzną. Powiedziała, że wydawał się być cudzoziemcem. Miał na sobie ciemny płaszcz i kapelusz. Elizabeth Stride 30 września na terenie Dutfield’s Yard Louis Diemschutz natknął się na zwłoki 45-letniej Elizabeth „Long Liz” Stride. Później Israel Schwartz zeznał, że po północy widział w bramie mężczyznę rozmawiającego z kobietą. Ten rzucił ją na ziemię i krzyknął słowo „Lipski” w kierunku mężczyzny, który szedł drugą stroną ulicy. Po przybyciu do kostnicy, zidentyfikował Elizabeth Stride jako uczestniczkę tamtego zdarzenia. Kobieta miała podcięte gardło, ale na jej ciele nie ujawniono innych obrażeń. Czy zatem sprawcą był ktoś inny? To możliwe, ale niewykluczone, że ktoś spłoszył Rozpruwacza. Jest to o tyle prawdopodobne, że jeszcze tej samej nocy znaleziono kolejną ofiarę. Catherine Eddowes Około 1:35 Joseph Lawende i jego dwaj przyjaciele, Joseph Hyam Levy i Henry Harris, zauważyli na Mitre Square kobietę rozmawiającą z 30-letnim wąsatym mężczyzną, ubranym w obszerną kurtkę, czerwoną apaszkę i szary kaszkiet. Kilkanaście minut później konstabl Edward Watkins odnalazł w tym samym miejscu zwłoki kobiety – Catherine Eddowes. Miała przecięte gardło i poranioną twarz. Tak jak u Annie Chapman, jej jelita znajdowały się poza ciałem. Morderca usunął lewą nerkę i duży fragment macicy. Kilka godzin później w bramie kamienicy na ulicy Goulston ujawniono zakrwawiony fragment fartucha ofiary, a nad nim, na ścianie, widniał napis: „The Juwes are men that will not be blamed for nothing”, czyli „Żydzi to ludzie, którzy nie będą obwiniani za nic”. Mary Jane Kelly 9 listopada zginęła Mary Jane Kelly. Około 23:45 była widziana w towarzystwie zaniedbanego, około 35-letniego mężczyzny z wąsem. Tej samej nocy, kilka godzin później, inny świadek widział ją z elegancko ubranym (na oko) 35-latkiem. Przed 11:00 do mieszkania Mary Jane przyszedł Thomas Bowyer, celem odebrania zaległego czynszu. Nikt nie odpowiadał na pukanie do drzwi. Mężczyzna zajrzał więc przez okno. Zauważył okaleczone zwłoki lokatorki. Mary Jane Kelly miała podcięte gardło. Skóra i mięśnie zostały usunięte z przedniej części tułowia i ud. Ciało było otoczone wyjętymi organami. Kanoniczna piątka Pięć powyższych przypadków to tzw. kanoniczna piątka ofiar Kuby Rozpruwacza. W ich przypadku policja nie miała wątpliwości, że wszystkich zbrodni dokonał jeden sprawca. Wszystkie kobiety miały podcięte gardło, a większość została dodatkowo okaleczone. Prawie każda (z wyjątkiem ostatniej ofiary) zginęła nad ranem podczas weekendu lub krótko przed nim. Ile ofiar zapisał na swoim koncie Kuba Rozpruwacz? Należy jednak podkreślić, że jest prawdopodobne, że Rozpruwacz nie poprzestał na pięciu mordach. W śledztwie dotyczącym zbrodni popełnionych w rejonie East Endu, policja przypisała mu łącznie jedenaście ofiar, które zginęły od 3 kwietnia do 13 lutego 1891 roku w dzielnicy Whitechapel. Poza „kanoniczną piątką”, podejrzewano, że na liście ofiar Rozpruwacza znalazły się: Emma Smith, Martha Tabram, Rose Mylett, Alice McKenzie, Frances Coles, niezidentyfikowana kobieta, określana jako „tors z Pinchin Street”. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że policja nie miała pewności co do ewentualnego związku Kuby Rozpruwacza z morderstwami spoza „kanonicznej piątki”. Wiele wskazywało, że kobiety mogły paść ofiarą zupełnie innego zwyrodnialca, być może naśladowcy. Należy zatem przyjąć, że Kuba Rozpruwacz zabił pięć kobiet, a jego ostatnią ofiarą była Mary Jane Kelly. Śledztwo w sprawie Rozpruwacza Do prowadzenia dochodzenia w sprawie mordów Rozpruwacza wytypowano duży zespół funkcjonariuszy z Wydziału ds. Dochodzeń Kryminalnych Miejskiej Policji, na czele którego stał detektyw Edmund Reid. Po zabójstwie Eddowes do śledztwa dołączył James McWilliam. Policjanci potraktowali sprawę bardzo poważnie. Pukali od drzwi do drzwi i rozmawiała z faktycznymi i potencjalnymi świadkami. Zabezpieczali i analizowali ślady, przesłuchiwali podejrzanych. W końcu Robert Anderson, szef Wydziału Dochodzeń Kryminalnych, poprosił o pomoc chirurga Thomasa Bonda. Chciał, żeby specjalista wydał opinię na temat wiedzy anatomicznej i umiejętności chirurgicznych mordercy. Na podstawie oceny okaleczeń i sekcji zwłok ofiar, Bond orzekł, że morderstwa bez wątpienia zostały popełnione przez tę samą osobę. Stwierdził też, że Rozpruwaczowi brakuje wiedzy anatomicznej i chirurgicznej. Mało tego, w jego opinii morderca nie miał nawet doświadczenia rzeźniczego. Winowajcę określił jako osobę żyjącą samotnie, przechodzącą okresy manii morderczych i erotycznych. Na podstawie rodzaju okaleczeń zasugerował, że zabójca jest osobą hiperseksualną. Listy Kuby Rozpruwacza W trakcie działalności szaleńca do Scotland Yardu i prasy napływał list za listem. Większość nie przedstawiała jakiejkolwiek wartości. Poza trzema. List „Drogi szefie” był pierwszym, który zwrócił uwagę policji. Ostemplowany datą 27 września 1888 roku, najpierw dotarł do Centralnej Agencji Prasowej, a dwa dni później – do Scotland Yardu. To właśnie tam po raz pierwszy pojawił się pseudonim Jack the Ripper. W liście autor uprzedził, że kolejnym ofiarom będzie obcinał uszy. Trzy dni później odnaleziono ciało Catherine Eddowes. Kobietę pozbawiono kawałek ucha, jednak bardziej niż na zaplanowane, wyglądało to na przypadkowe cięcie. 1 października 1888 roku Centralna Agencja Prasowa otrzymała pocztówkę „Zuchwały Kuba”. Napisana podobnym charakterem pisma co list „Drogi szefie”, ostrzegała o „podwójnym wydarzeniu w tym czasie”. Można było to interpretować jako dokonane tej samej nocy zabójstwa, których ofiarami były Stride i Eddowes, jednak kartka została wysłana dobę po morderstwach, gdy cały Londyn wiedział, co się stało. Wiele lat później do napisania obu listów miał przyznać się dziennikarz Fred Best. List „Z piekieł” Najmniej wątpliwości co do autentyczności nadawcy wzbudzał list „Z piekieł”, ostemplowany datą 15 października 1888 roku. Wiadomość prezentowała znacznie niższy poziom gramatyczny niż dwa poprzednie. Charakter pisma wyraźnie się różnił. Nadawca dołączył do niego niewielkie pudełko, w którym znajdował się fragment nerki. Późniejsze badania potwierdziły, że był to ludzki organ. Autor stwierdził, że drugą połowę nerki usmażył i zjadł. Lista podejrzanych zdawała się nie mieć końca W sprawie Rozpruwacza przesłuchano ponad 2000 osób. Ponad 300 przebadano pod kątem ewentualnych dowodów zbrodni. 80 zatrzymano. Policjanci mieli kilku szczególnie prawdopodobnych podejrzanych, wśród których znaleźli się: Montague John Druitt, Michael Ostrog, Seweryn Kłosowski alias George Chapman, John Pizer, Aaron Kośmiński. Żadna z tych osób nie została jednak formalnie oskarżona. Po kilku latach prowadzenia śledztwa policja stwierdziła, że nie udało się zidentyfikować tożsamości mordercy. Oficjalnie nikomu nie postawiono zarzutów w tej sprawie. Eksperci nie ustają w poszukiwaniach mordercy z Whitechapel Sprawa rozpruwacza nigdy nie przestała fascynować kryminologów i amatorów. Nowoczesne metody śledcze pozwoliły stworzyć listę zawierającą nazwiska ponad 100 podejrzanych. Wśród nich pojawiło się wielu mężczyzn, których w XIX wieku wytypowali policjanci ze Scotland Yardu. Jednym z nich był Aaron Kośmiński. Kim był Aaron Kośmiński? Urodzony w Kłodawie polski Żyd przybył do Londynu w 1881 roku. Wykonywał tam zawód fryzjera. Mieszkał w Whitechapel do 1891 roku, kiedy został umieszczony w zakładzie dla obłąkanych. Ze zdiagnozowaną schizofrenią, trafił do Colney HAtch Lunatic Asylum, a trzy lata później – do Laevesden, gdzie zmarł w 1919 roku. Podczas pobytu w ośrodku nie przedstawiał agresywnych zachowań. Owszem, ujawniono u niego halucynacje słuchowe, ale nic nie wskazywało, że mógł być sprawcą brutalnych morderstw. Jego nazwisko pojawiło się w służbowych notatkach Melvilla Macnaghtena w 1891 roku i komentarzach Donalda Swansona, pisanych do wspomnień Roberta Andersona. Ten ostatni zanotował, że Kuba Rozpruwacz został zidentyfikowany jako polski Żyd, jednak potencjalni świadkowie, również Żydzi, odmówili składania zeznań i tuszowali ślady, nie chcąc oczerniać swojego rodaka i w obawie przed wzrostem antysemickich nastrojów. Jednoznaczny dowód? Ponad 100 lat później teoria o Kośmińskim jako o mordercy znanym pod pseudonimem Kuba Rozpruwacz powróciła. W 2014 roku w mediach pojawiła się informacja na temat badań, w toku których ustalono, że jego DNA zachowało się na jedwabnym szalu, znalezionym przy zwłokach Catherine Eddowes. W 2007 roku przedmiot został wylicytowany na aukcji przez Russella Edwardsa. Ten przekazał szal naukowcom. Badaniami zajął się Jari Louhelainen z Liverpool John Moores University. Biochemik porównał pozyskane z szala próbki z materiałem genetycznym pobranym od żyjących krewnych Kośmińskiego i Eddowes. Jego wnioski wskazujące na Aarona Kośmińskiego jako na sprawcę morderstw zostały opublikowane w 2014 roku, w książce „Naming Jack the Ripper”, autorstwa Russela Edwardsa. Później wyniki badań pojawiły się w naukowym periodyku, co dodatkowo podsyciło zainteresowanie sprawą. Część ekspertów ma wątpliwości Zatem czy sprawę można uznać za rozwiązaną? Rozpruwaczem był Aaron Kośmiński? Cóż, niekoniecznie. Niektórzy eksperci już w 2014 roku mieli wątpliwości w tej sprawie i ostrzegali przed uznawaniem wyników badań za ostateczne. Jednym ze sceptyków jest Walther Parson z Uniwersytetu Medycznego w Innsbrucku. Wskazał on na brak sekwencji genetycznych należących do Eddowes i żyjących krewnych Kośmińskiego w publikacji. Zastąpiono je grafiką mającą wskazywać na powiązania między próbką pobraną z materiału a współczesnymi sekwencjami DNA. Z kolei Hansi Weissensteiner (również z Uniwersytetu Medycznego w Innsbrucku) wskazał, że na podstawie badania mitochondrialnego DNA nie można jednoznacznie wskazać winnego, a jedynie wykluczyć podejrzanych. Nie można zatem powiedzieć, że sprawa brutalnego zabójcy kobiet z londyńskiego East Endu doczekała się rozwiązania. W 1888 roku istniał trop prowadzący do Kośmińskiego. Kolejny pojawił się w XXI wieku, jednak jego rola w sprawie Kuby Rozpruwacza pozostaje nierozstrzygnięta. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Kim była Dagmar Overbye? „Dziewczyna z igłą” ukazuje prawdziwą historię
„Dziewczyna z igłą” Magnusa von Horna inspirowana jest postacią Dagmar Overby. Kobieta swoimi zbrodniami na początku XX wieku wstrząsnęła całą Danią i stała się symbolem bezwzględnego okrucieństwa.
W tym artykule: O czym jest „Dziewczyna z igłą”? Dagmar Overbye – historia duńskiej dzieciobójczyni Zbrodnie Dagmar Overbye „Dziewczyna z igłą” – gdzie obejrzeć? „Dziewczyna z igłą” jest filmem, obok którego nie da się przejść obojętnie. Po jego obejrzeniu trudno nie zadawać sobie pytań o źródła okrucieństwa w świecie i o to, czy przedstawiona historia wydarzyła się naprawdę. I choć wydaje się to nieprawdopodobne, odpowiedź brzmi: tak. Dagmar Overbye istniała, a jej czyny – mimo upływu dekad – nadal wstrząsają. O czym jest „Dziewczyna z igłą”? „Dziewczyna z igłą” („The Girl with the Needle”) w reżyserii Magnusa von Horna to koprodukcja polsko-duńsko-szwedzka. Akcja filmu rozgrywa się w Kopenhadze tuż po I wojnie światowej. Młoda szwaczka imieniem Karoline (w rolę głównej bohaterki wciela się Victoria Carmen Sonne) z dnia na dzień traci wszystko, kiedy okazuje się, że jest w ciąży. Zostaje bez środków do życia i dachu nad głową. Ratunek pojawia się niespodziewanie. Schronienie i pracę jako mamka w swojej agencji adopcyjnej oferuje jej Dagmar (Trine Dyrholm). Gdy wydaje się, że znalazła bezpieczne miejsce, jej życie ponownie wymyka się spod kontroli. To, co miało być ratunkiem, staje się największym koszmarem. Nominowana do Oscara w kategorii „najlepszy film międzynarodowy” produkcja inspirowana jest prawdziwą historią Dagmar Overbye. Kobiety, której zbrodnie przed stu laty zaszokowały całą Danię i wciąż nie dają o sobie zapomnieć. Dagmar Overbye – historia jednej z najgroźniejszych kobiet w Danii Fabuła filmu szokuje, ale jeszcze bardziej przeraża fakt, że wydarzyła się naprawdę. Dagmar Overbye istniała, a jej czyny po dziś dzień budzą grozę i niedowierzanie. Aby zrozumieć, kim była (anty)bohaterka „Dziewczyny z igłą” i co doprowadziło ją do popełnienia tak makabrycznych zbrodni, trzeba cofnąć się do przełomu XIX i XX wieku. Dagmar przyszła na świat w 1887 roku w niewielkiej duńskiej wiosce. Jej rodzina ledwo wiązała koniec z końcem, a buntownicza natura przyszłej przestępczyni była od najmłodszych lat dodatkowym źródłem problemów. Gdy w wieku 12 lat została złapana na kradzieży, rodzice uznali, że jedynym rozwiązaniem jest oddanie jej pod opiekę surowych rolników na wyspie Fionia. Efekt był zgoła odmienny. Znów zaczęła sięgać po cudzą własność, co skończyło się dla niej dziewięcioma miesiącami w areszcie dla kobiet. Po wyjściu na wolność sprawiała wrażenie, że zostawiła przeszłość za sobą i chce rozpocząć nowy rozdział. Dagmar znalazła pracę jako kelnerka, a niedługo później wyszła za mąż i urodziła syna. Niestety, chłopiec zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach. Sine usta mogły świadczyć o zakrztuszeniu się. Jako oficjalną przyczynę śmierci lekarze podali zapalenie płuc. Kolejne lata nie przyniosły niczego dobrego. Dagmar ponownie doświadczyła nieszczęśliwej miłości i dwukrotnie zaszła w ciążę. Jedno dziecko – pod presją partnera – oddała do adopcji, a drugie porzuciła w stogu siana, mimo że wcześniej stanowczo sprzeciwiała się aborcji. Zrozpaczona i przytłoczona swoimi wyborami podjęła próbę targnięcia się na swoje życie, jednak w ostatniej chwili została uratowana. Zbrodnie Dagmar Overbye Dagmar sprawiała wrażenie, że pragnie wykorzystać drugą szansę od losu. Po trzech latach odebrała córkę z sierocińca i zamieszkały razem w Kopenhadze, gdzie założyła własną cukiernię. Biznes nie przyniósł jednak oczekiwanych zysków, a kryzys wywołany I wojną światową ostatecznie zmusił ją do jego zamknięcia. Chcąc zarobić, postanowiła założyć agencję adopcyjną, która w rzeczywistości była przykrywką dla jej przestępczej działalności. Pierwsze niemowlę trafiło do niej w kwietniu 1916 r. Kilka dni później pozbawiła je życia, a ciało porzuciła w publicznej toalecie na cmentarzu. Bez wyrzutów sumienia kontynuowała swój proceder, czerpiąc z niego korzyści finansowe. Zwabiała zdesperowane matki obietnicami lepszego życia dla ich dzieci, po czym dopuszczała się wobec nich czynów, które dziś określilibyśmy jako wyjątkowo brutalne. Koniec jej zbrodniczej działalności nastąpił w 1920 r., gdy jedna z „klientek” wróciła po swoją córkę. Dagmar próbowała ją oszukać, twierdząc, że dziewczynka znalazła już nową rodzinę. Kobieta nie uwierzyła w te zapewnienia i zgłosiła sprawę na policję. Na miejscu funkcjonariusze odkryli przerażające dowody jej zbrodni, w tym kości niemowląt. Podczas śledztwa Dagmar przyznała się do zabicia szesnaściorga dzieci. Niewykluczone, że ofiar mogło być znacznie więcej – nawet 25. Początkowo skazana na karę śmierci, ostatecznie otrzymała wyrok dożywotniego pozbawienia wolności. Zmarła za kratami w 1929 roku, mając 43 lata. „Dziewczyna z igłą” – gdzie obejrzeć? Film „Dziewczyna z igłą” miał swoją światową premierę w 2024 r. Do polskich kin trafił na początku tego roku i nadal jest grany. Jednocześnie zaczyna pojawiać się na platformach streamingowych w opcji do wypożyczenia. Źródła: kvindebiografiskleksikon.lex.dk; materiały prasowe dystrybutora; National Geographic Polska Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Smażeni na żelaznych krzesłach i pożerani przez lwy. Tak chrześcijanie ginęli w rzymskich amfiteatrach
Entuzjastycznie wiwatujący widzowie w rzymskich amfiteatrach, w których katowano chrześcijan, nie byli motłochem, ale „porządnymi obywatelami”. Wyznawców Jezusa smażono na żelaznych krzesłach, łamano im kości i rzucano na pożarcie wygłodzonym lwom.
Spis treści: Żelazne krzesło i rozjuszony byk – tak cierpieli chrześcijanie Obserwowanie przemocy – miło spędzony czas w czasach starożytnego Rzymu Brutalna śmierć chrześcijan na arenach Męczeńska śmierć na rzymskich arenach – triumf chrześcijan Dramatyczne relacje chrześcijan z amfiteatrów Latem 177 r. n.e. w Lugdunum (dzisiejszy Lyon w południowej Francji) nastał czas fiesty, a w programie amfiteatru dawano chrześcijan. Ich współwyznawcy zebrali potem relacje naocznych świadków z tego, co się wydarzyło. Żelazne krzesło i rozjuszony byk – tak cierpieli chrześcijanie Najpierw wprowadzono Maturusa i Sanktusa. Poddano ich każdemu rodzajowi tortur. Musieli przebiec między dwoma szeregami chłoszczących, ich ciała szarpały dzikie zwierzęta. Znosili wszystko, czego okrzykami domagał się podniecony tłum. Następnie przyszła kolej na Attalusa i Aleksandra. Ich także męczono, a w końcu przypięto do gorącego żelaznego krzesła, które smażyło ich ciała. Ostatniego dnia festiwalu do amfiteatru zawleczono niewolnicę Blandynę. Czekały ją pejcze, czekały lwy, potem rozgrzane do czerwoności płyty, a w końcu spętano ją siecią i rzucono bykowi. „Miotana przez jakiś czas przez zwierzę, nie czuła już później, co się dzieje, a to dzięki swej nadziei, sile wiary i komunii z Chrystusem”. Obserwowanie przemocy – miło spędzony czas w czasach starożytnego Rzymu Dla mieszkańców drugowiecznego Lyonu chrześcijanie byli częścią miłego dnia na mieście, częścią rozrywki, częścią przedstawienia. Widownia – tak jak lwy – ryczała. Należy przy tym podkreślić, że w tej historii, jak i tylu innych opowieściach o przemocy i brutalności, entuzjastycznie wiwatujący widzowie nie byli awanturującym się motłochem lokalnych żuli i nierobów. To nie rozhisteryzowany motłoch, lecz dobrzy, porządni obywatele, dla których publicznie organizowana przemoc była poważnym i absorbującym sposobem spędzania czasu. Wyrzutkowie społeczni (bandyci, rabusie, skazani przestępcy, zbiegli niewolnicy) mieli zginąć w mękach ku uciesze ludzi przyzwoitych i praworządnych. Na tej samej zasadzie od zawodowych wojowników (gladiatorów, łowców dzikich zwierząt) oczekiwano wykonania roli. Na widowni zasiadali w części eksperci w sprawach umiejętności, treningu i karier ich ulubieńców. Dla innych pokancerowani walkami macho z nizin byli przedmiotem seksualnych fantazji. Uczestnicy igrzysk angażowali się bez reszty. Powiadano w Rzymie o cesarzu Klaudiuszu, że tak bardzo fascynowały go agonalne cierpienia mordowanych, że kazał obracać ku sobie ich twarze. Istotnie, według cesarskiego biografa Swetoniusza, Klaudiusz, sam fizycznie chuderlawy, do tego stopnia ekscytował się przemocą gladiatorską, że przybywał do amfiteatru przed świtem i nie opuszczał go przez całe popołudnie, gdy większość zamożniejszej publiki wycofywała się do domu na sjestę. Brutalna śmierć chrześcijan na arenach To w tej samej przerażającej przestrzeni, w której rzymska społeczność chciała zamknąć grę życia i śmierci, przemocy i porządku, zbiorowości i jej wrogów, wielu chrześcijan własnowolnie szło na śmierć. Męczeństwo nie było chrześcijańską innowacją, miało wszak wyraźne żydowskie antecedencje – ale męczeństwo chrześcijańskie wyróżniało się tym, że szukano go intencjonalnie w obliczu niewierzącego i wrogiego tłumu. Jego ponury bieg dział się w jednym z najważniejszych miejsc publicznych każdego z rzymskich miast. Krzyżowało się bezpośrednio ze złożonym ściśnięciem przemocy i porządku, tak znamiennym dla rzymskiego doświadczenia igrzysk w amfiteatrze. Nie trzeba wątpić w to, że męczeństwo było krwawym widowiskiem. W 177 r. n.e. tłum lyoński, wiwatujący, gdy grupa chrześcijan szła na śmierć, patrzył na łamanie kości jednego z nich, smażenie innego na żelaznym krześle, mordowanie jeszcze innego przez byka, rzucanie pozostałych na pożarcie wygłodzonym lwom, szarpiącym ludzkie ciała kawałek po kawałku. Męczeńska śmierć na rzymskich arenach – triumf chrześcijan Dla chrześcijan jednak tortury i śmierć męczenników nie były zniechęcającą klęską z rąk wrażej i nielitościwej społeczności. Męczeństwo było triumfem – dramatycznym, publicznym aktem nieposłuszeństwa realizowanym dokładnie w tej przestrzeni, w której rzymska zbiorowość chciała wystawiać się na pokaz i demonstrować swą własną wyższość. Dla wyznawców Jezusa w miastach imperium męczeństwo stanowiło przemożne potwierdzenie własnej wiary i najmocniejsze okazanie otwartej pogardy względem rzymskiego porządku. Wyznawanie chrześcijaństwa wobec wszystkich i przerażające, pamiętne publiczne egzekucje były kluczowe dla pojmowania męczeństwa jako skutecznego aktu protestu i czynu, wokół którego mogli jednoczyć się wyznawcy. Żadna inna śmierć nie uświęcała pozornie irracjonalnej chęci poświęcenia samego siebie. Chrześcijanie, niczym kapryśni cesarze, celowo rzucali wyzwanie starannie wyważonej równowadze przemocy i porządku w samym środku igrzysk gladiatorskich. Władcy pokazywali przez takie działania, jak bardzo byli ponad względy i konwencje tego świata. Chrześcijanie za to obwieszczali, że na względzie mają jedynie świat, który ma nadejść. W początkach II w. n.e. Ignacy, biskup syryjskiej Antiochii, deklarował bezkompromisowo na temat swojej drogi męczeństwa: „Od Syrii aż do Rzymu potykam się z dzikimi bestiami, na ziemi i na morzu, w dzień i w nocy […]. Niechaj ogień i krzyż, stada dzikich zwierząt, rozszarpywanie na części, ćwiartowanie, wyłamywanie kości, kaleczenie członków, miażdżenie całego ciała […]. Pszenicą jestem Bożą, a zmielony zwierzęcymi zębami okażę się czystym chlebem Chrystusa.” Dramatyczne relacje chrześcijan z amfiteatrów Nade wszystko liczyła się obalająca siła męczeństwa. Krwawe opowieści o śmierciach prześladowanych odczytywano w kościołach. Żywe i szczegółowe przekazy mordów na chrześcijanach pozwalały powtarzać ich zwycięstwo przy każdym odczytaniu. Gdy w połowie II w. n.e. Polikarp, biskup Smyrny (obecnie Izmir) został spalony na stosie, w świetle relacji chrześcijan, którzy, jak twierdzili, byli naocznymi świadkami zdarzenia: „Płomień utworzył coś na kształt sklepienia, coś jak wydęty wiatrem żagiel statku, i niby murem otoczył ciało męczennika. I był on w środku nie jak palące się ciało, lecz jak chleb wypiekany, lub złoto czy srebro próbowane w ogniu. I poczuliśmy też rozkoszny zapach jakby dymu kadzidlanego lub innych drogocennych wonności.” Męczeństwo chrześcijańskie wywróciło rzymski świat do góry nogami. Dla chrześcijańskich oczu okaleczone ciała męczenników były pięknym widokiem. Dla chrześcijańskich nosów zapach przypalanych ciał był zniewalający w swej wonnej słodyczy. Upiększone jest koniecznym preludium do błogosławionego. I, co ważne, aktami męczeństwa chrześcijanie zawsze wygrywali. To jest przedruk z książki Chrstophera Kelly'ego, w tłumaczeniu Andrzeja Kompy, pt. „Cesarstwo Rzymskie”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego w serii Krótkie wprowadzenie. Tytuł, lead, śródtytuły i skróty pochodzą od redakcji.
Najbogatszy polski magnat zaplanował zabójstwo swej synowej. Uszło mu to na sucho
Brutalne morderstwo wstrząsnęło opinią publiczną. Podejrzenie zlecenia zabójstwa młodej szlachcianki padło na teścia ofiary – pierwszego magnata Rzeczypospolitej. Mimo niezbitych dowodów winni nie zostali ukarani.
Spis treści: Rodzina Komorowskich Romans Potockiego z Komorowską Potajemny ślub i skandal Morderstwo na zlecenie magnata Zbrodnia bez kary Była mroźna noc 13 lutego 1771 r. W dworze Komorowskich w Nowym Siole niedaleko Lwowajuż dawno zgasły światła. Nagle ciszę przerwały głośne okrzyki. Główna brama otwarła się z hukiem i na dziedziniec wpadła grupa licząca około 150 jeźdźców z pistoletami przygotowanymi do strzału. Ich oblicza ostro odcinały się od okrywającego ziemię śniegu – jedni mieli maski, drudzy przyczernili swe twarze sadzą. Zbudzeni przez bandę domownicy z Jakubem Komorowskim na czele wybiegli na zewnątrz, by sprawdzić, co się dzieje. Dwaj przywódcy hordy poinformowali, że dowodzą rosyjskim oddziałem poszukującym ukrywających się konfederatów barskich, jednak zaraz potem ujawnili swe prawdziwe zamiary. Rzucili się na Komorowskich i ich służbę, bijąc każdego w zasięgu ręki. Napadnięci nie byli w stanie się bronić, tym bardziej nie mogli zapobiec najgorszemu. Część zbirów bowiem wtargnęła do wnętrza dworu. Po chwili wrócili, ciągnąc po śniegu córkę Komorowskich, siedemnastoletnią Gertrudę. Ubrana w cienką sukienkę dziewczyna była w zaawansowanej ciąży. Jej krzyki i próby wyrwania się z żelaznego uścisku porywaczy nie przyniosły efektu – wrzucili ją na przygotowane sanie, po czym cała horda błyskawicznie opuściła posiadłość z porwaną szlachcianką. Przez moment słychać było jeszcze krzyki bandytów, aż wreszcie pochłonęła ich noc i znowu zapadła cisza. Komorowscy już nigdy nie zobaczyli swej córki żywej. Gdy sześć tygodni później wyłowiono z rzeki Raty zwłoki młodej dziewczyny, jej oblicza nie dało się rozpoznać. Nie było jednak wątpliwości, że znaleziono szczątki Gertrudy. Sine pomarszczone ciało tu i ówdzie osłaniały strzępy zniszczonej sukni, którą nastolatka miała na sobie, kiedy została wywleczona z domu przez porywaczy. Dlaczego została porwana i zamordowana? Komu zależało na jej śmierci? Kim byli sprawcy? By odpowiedzieć na te pytania, należy prześledzić ostatnie miesiące życia Gertrudy oraz losy jej rodziny. Rodzina Komorowskich Komorowscy byli przedstawicielami ubogiej szlachty, która w relacjach z najprzedniejszymi rodami już dawno musiała zapomnieć o sarmackiej równości. W stosunkach społecznych przypadła jej rola tzw. klienteli magnackiej. W owym czasie klientelizm był powszechnym zjawiskiem w Rzeczypospolitej. Drobna i średnia szlachta w zamian za m.in. poparcie polityczne i właściwe głosowanie na sejmikach mogła liczyć na wstawiennictwo swych patronów u króla w staraniach o nadanie urzędu czy ziemi. Ponadto sami możni mieli wiele do zaoferowania. Przede wszystkim przyjęcie na służbę na magnackim dworze lub w prywatnym wojsku, co otwierało ubogiej szlachcie drogę do awansu społecznego. Zatem nic dziwnego, że wielu przedstawicieli skromnych familii ciągnęło do siedzib wielkich rodów z nadzieją na karierę, zdobycie pieniędzy i sławy. Komorowscy należeli do grona klientów możnego rodu Potockich, któremu dorównywali rodowodem, lecz nie majątkiem. Dlatego też Jakuba i jego żonę Antoninę często widywano w Krystynopolu, gdzie panem i włodarzem był Franciszek Salezy Potocki. Wpływy tego wojewody kijowskiego sięgały daleko poza granice jego rozległych posiadłości. Jako najbogatszy magnat Rzeczypospolitej był jedną z najważniejszych osób w państwie. Choć dla okolicznej szlachty znaczył więcej niż król w odległej Warszawie, marzył mu się właśnie monarszy tron. Zazdrosny i kłótliwy Potocki przez niemal całe życie dążył do godności i urzędów – nie otrzymał jednak ani buławy hetmańskiej, ani korony. Przekonany o własnej wyjątkowości magnat uznał, że to, czego nie udało mu się osiągnąć, z racji ogromnego majątku, sławy i zasług rodu, należy się jego synowi Stanisławowi Szczęsnemu. By osiągnąć ten cel, stary Potocki nie zamierzał cofnąć się przed niczym. Nawet przed zabójstwem. Początkowo wojewoda w wizytach Komorowskich nie dostrzegł zagrożenia, bo cóż mogło być groźnego w odwiedzinach jego klientów w krystynopolskim dworze? Zapewne nic by się nie stało, gdyby nie fakt, że na początku 1770 r. pierwszy raz przybyli tam ze swoją młodziutką córką. Piękna i delikatna Gertruda natychmiast zdobyła serce trzy lata starszego od niej Szczęsnego. Niedojrzały magnat musiał ukrywać swoje uczucie przed rodzicami, którzy z całą surowością tępili wszelkie flirty wśród swoich dworzan i służby. Jak zapisał zarządca dworu Potockich Ignacy Chrząszczewski, bigoteryjna matka Anna Elżbieta „panny swoje za najmniejszą płochość względem mężczyzn rózgami ćwiczyć kazała. Często w noc późno zerwawszy się z łóżka szła po ciemku na podsłuchy do ich mieszkania, czy się tam młodzik jaki nie zakradł”. Marny był los przyłapanej na gorącym uczynku panny, bowiem kara często nie kończyła się na kilkudziesięciu razach rózgami. Winowajczyni trafiała jeszcze później do ciemnicy, w której żywiono ją jedynie chlebem i wodą. Ciężkiej ręki Potoccy nie żałowali także swemu jedynemu synowi. Wychowany w wyjątkowo surowych warunkach Szczęsny drżał na samą myśl, że mógłby się sprzeciwić rodzicom. A jednak uczucie, jakie żywił do Gertrudy, spowodowało, że ten jedyny raz w swoim życiu postąpił wbrew ich woli. Romans Potockiego z Komorowską Trzymany dotąd pod kluczem, w połowie 1770 r. zaczął nagle martwić się o zdrowie, bo wiele mówiono o zagrożeniu zarazą. W obawie o formę rzekomego przyszłego monarchy i największej gwiazdy swego rodu, Potoccy pozwolili synowi na konne przejażdżki, dzięki którym miał zażywać więcej świeżego powietrza. Jak łatwo się domyślić, stałym punktem każdej jego wycieczki był dwór Komorowskich w Susznie. Jakub i Antonina bardzo przychylnie spoglądali na romans ich córki ze Szczęsnym. Zupełnie nie przeszkadzało im, że młodzieniec był ograniczony umysłowo – jak pisał jego biograf Jerzy Łojek, Szczęsny ledwo przekraczał poziom debilizmu! Przychylność Komorowskich nie powinna jednak dziwić. Pewnie przypuszczali, że bystrej córce jeszcze łatwiej będzie zapanować nad nierozgarniętym kochankiem. Zresztą – rzecz najważniejsza – w Szczęsnym widzieli przede wszystkim nadzieję na bogactwo i sławę, którą mógł im zapewnić związek Gertrudy i młodego Potockiego. Dlatego też za każdym razem serdecznie witali w swych progach zakochanego magnata i bez oporów prowadzili go do komnaty Gertrudy, gdzie zostawał sam na sam z wybranką serca przez wiele godzin. Ba, Komorowscy pilnowali drzwi sypialni ich córki, by młodym nikt nie przeszkadzał! Najwyraźniej cynicznie wykorzystali upośledzenie Szczęsnego, który po latach izolowania od kobiet pierwszy raz w życiu się zakochał. Nie wiadomo, co myślała o tym wszystkim Gertruda, ale chyba można przyjąć, iż skuszona wizją zostania panią Potocką chętnie wypełniała polecenia rodziców. Jak bardzo chętnie, niech świadczy fakt, że już wczesną jesienią była w ciąży. Potajemny ślub i skandal Komorowscy tylko na to czekali – przed nimi pojawiła się szansa związania córki z przyszłym spadkobiercą największego majątku w Polsce. Oczywiste było dla nich, że Potocki musi ożenić się z matką swojego dziecka. Ograniczony Szczęsny, przekonany przez rodziców Gertrudy, potajemnie zgodził się na małżeństwo, a co najmniej nie wyraził sprzeciwu. Drżąc na myśl, jak zareagują starzy Potoccy, gdy dowiedzą się o jego poczynaniach, przyglądał się sprytnym Komorowskim, którzy sprawnie zajęli się przygotowaniami do ceremonii. Trzeba było się spieszyć – w każdej chwili Szczęsny mógł zrezygnować, a co gorsza, o wszystkim mogli dowiedzieć się jego rodzice. Już 18 listopada odbyły się zaręczyny, Komorowskim prędko udało się także uzyskać dyspensę na ślub bez zapowiedzi. Drugiego dnia Bożego Narodzenia w małym kościele w Niestanicy wielki magnat, który małżonkę wybierać miał wśród najbogatszych panien i najznakomitszych księżniczek, ożenił się z prostą szlachcianką, jakich pełno mógł znaleźć wśród służby na dworze w Krystynopolu. Po ślubie z pozoru wszystko wyglądało jak dawniej – Gertruda mieszkała nadal z rodzicami, a Szczęsny w Krystynopolu. Jednak nie udało się długo utrzymać sprawy w tajemnicy. Już na początku 1771 r. w siedzibie dumnych Potockich zawrzało. Być może sam pan młody wyjawił prawdę rodzicom. A może informacja wyszła od Komorowskich – z pewnością liczyli, że niebawem ich córka zamieszka ze swym mężem w magnackiej posiadłości. W każdym razie łatwo sobie wyobrazić wściekłość Potockich, kiedy usłyszeli, iż Szczęsny – urodzony kandydat do korony polskiej – zawarł małżeństwo z córką ich skromnych klientów, których szczytem marzeń do niedawna było zaproszenie do Krystynopola. Po kilku dniach awantur uznano, że należy działać. Czas był w tej sytuacji bezcenny. Wszak niebawem miało się narodzić dziecko Szczęsnego, które posiadałoby prawo do dziedziczenia fortuny magnackiego rodu. Podjęto kroki w celu unieważnienia małżeństwa. Pomóc w tym miało oświadczenie młodego Potockiego, w którym napisał, że żadnego ślubu nie chciał i został do niego zmuszony. Ograniczony umysłowo magnat wrócił już w tym czasie do swej roli potulnego, bezwolnego syna, spełniającego wszelkie polecenia surowych rodziców. Kochana dotąd Gertruda przestała go interesować – nie miał zamiaru bronić małżeństwa niechcianego przez jego rodziców. Co gorsza, nie próbował nawet chronić życia ciężarnej żony. Morderstwo na zlecenie magnata Droga do unieważnienia ślubu była długa i wcale niepewna, dlatego należało sięgnąć także po inne środki. Wściekły i zdeterminowany Franciszek Salezy zgodnie z wolą Anny Elżbiety wybrał środek ostateczny. W dniu, w którym wydawał za mąż swą córkę Pelagię, wojewoda przystąpił do planu mającego sprawić, że Szczęsny znowu będzie wolny. Według słów Chrząszczewskiego Potocki wezwał do siebie komendanta dragonii Karola Sierakowskiego, „żądając od niego, aby z oddziałem jazdy wpadł w nocną porę do domu Komorowskich i porwawszy ich córkę przywiózł ją do Krystynopola w krytym powozie. Sierakowski na taki rozkaz przerażony zgrozą padł przed nim na kolana, wypraszając się od naniesienia gwałtu domowi obywatelskiemu, którego nieraz gościnnej uprzejmości doświadczał”. Magnat nie musiał jednak obawiać się zdrady ze strony swego wojskowego – dukaty zapewniły jego milczenie. Ostatecznie na dwór Komorowskich, którzy przezornie przenieśli się z Suszna do lepiej umocnionego Nowego Sioła, trzy dni później napadła banda opłaconych zbójów – pod wodzą Aleksandra Dąbrowskiego, oficera kozaków w służbie nadwornej Potockiego, oraz niejakiego Wilczka. Co jednak dokładnie wydarzyło się w trakcie ucieczki bandytów z porwaną Gertrudą, nie dowiemy się nigdy. Gdy wieść o napadzie rozniosła się po Rzeczypospolitej, a zbrodnię przypisano Potockim, powstało co najmniej kilka wersji. Według jednej z nich – korzystnej dla rodu magnackiego – napastnicy wcale nie zamierzali zabić nieszczęsnej dziewczyny, lecz tylko porwać ją i zamknąć w którymś z lwowskich klasztorów. Zwykły pech miał jednak sprawić, że w środku lutowej nocy (!) porywacze spotkali na drodze do Lwowa… istną karawanę furmanek chłopskich ze zbożem. W momencie, gdy przejeżdżali obok chłopów, Gertruda usiłowała krzyczeć. Wtedy Dąbrowski i Wilczek przycisnęli do głowy szlachcianki leżące w saniach poduszki. Kiedy zagrożenie wykryciem minęło, podnieśli je, lecz Gertruda już nie oddychała. By ukryć dowody zbrodni, wrzucili ciało do rzeki. Powyższa wersja zawiera kilka nieścisłości. Przede wszystkim zamknięcie ciężarnej żony Szczęsnego w klasztorze nie usuwałoby najbardziej palącego problemu – mianowicie dziecka. Wszakże i tak by się urodziło, a tym samym stałoby się ślubnym potomkiem i prawowitym dziedzicem młodego Potockiego. Poza tym zdumienie mogą budzić wyjaśnienia związane z chłopskimi furami, które miały rzekomo jechać przez zaśnieżoną drogę leśną w środku nocy, zimą. Na jeszcze większe zdziwienie zasługuje fakt, że Potoccy, sugerując, iż bandyci nie chcieli popełnić morderstwa, jednocześnie twierdzili, że Dąbrowski i Wilczek w momencie napadu w ogóle nie byli już na ich służbie, a napad przestępcy zaplanowali sami! Po co zatem banda chciała porwać Gertrudę i zamknąć ją w klasztorze? Jak widać, w sposób niedorzeczny Potoccy bronili się przed oskarżeniami, które wskazywały ich jako głównych winowajców tragicznej śmierci ciężarnej szlachcianki. Zbrodnia bez kary Kuriozalna sprawa na tym się nie skończyła. Wkrótce wszyscy w Rzeczypospolitej byli świadkami żałosnych prób podejmowanych przez Franciszka Salezego w celu unieważnienia ślubu Szczęsnego z nieżyjącą przecież Gertrudą. Za tę drwinę z zamordowanej nie odpowiedział nikt. Sprawcom udało się również uniknąć odpowiedzialności za zabójstwo – o skazaniu najbogatszego magnata w pogrążonej w chaosie Rzeczypospolitej nie było w ogóle mowy. Zdeterminowani Komorowscy doprowadzili ostatecznie do ogłoszenia zaocznego wyroku komisji sejmowej 2 listopada 1774 r. Jednak uznano w nim, że za zabójstwo odpowiadają tylko Dąbrowski, Wilczek i reszta bandy. Zresztą skazani na karę śmierci mordercy dożyli spokojnej starości w dobrach Potockich! Obojętnie patrzący na wszystko Szczęsny tylko raz próbował zamanifestować swoją rozpacz po śmierci Gertrudy. Otóż schowawszy się w toalecie, usiłował poderżnąć sobie gardło… scyzorykiem. Jednak robił to tak nieporadnie, że kamerdyner zdążył otworzyć drzwi i zabrać mu narzędzie, którym – jak pisał Jerzy Łojek – „Szczęsny zdołał zaledwie podrapać sobie skórę na grdyce”. Jak żałosny był to czyn, niech świadczy fakt, że już niebawem młody magnat zapewniał ojca: „doskonale poznaję mój błąd i mój nierozum w daniu się ubiec ludziom podstępnym, którego zawsze żałować i wstydzić się będę”… Mimo wszystko trzeba jednak zauważyć, że po śmierci ciężarnej żony Szczęsny zdobył się na jakikolwiek gest. Gdy dwadzieścia lat później ginęła Rzeczpospolita, Potocki nie tylko nie bronił ojczyzny, ale jeszcze pomagał kopać jej grób.
Strzały w Mayerlingu. Tajemnicza zbrodnia z zaskakującym finałem
Sto trzydzieści lat temu rodem Habsburgów wstrząsnęła niewyobrażalna i tajemnicza tragedia. Możliwe, że kosztowała ich utratę imperium! Spekulacje, czy w Mayerlingu doszło do podwójnego samobójstwa, morderstwa czy zamachu, były tak intrygujące, że doprowadziły do… kradzieży zwłok.
W tym artykule: Bez hamulców Czaszka i rewolwer Pełna cenzura Gra w kulki Ciąża, która zachwiała imperium W rękach patologów i bankierów Porwanie pomogło W grudniu 1992 r. Austriaków zszokowała informacja, że z grobu na zabytkowym cmentarzu koło opactwa w Heiligenkreuz zrabowano zwłoki. Nie byle kogo, bo Marii Vetsery – kochanki Rudolfa Habsburga, czyli syna cesarza Franciszka Józefa i następcy tronu Austro-Węgier. To właśnie ta młoda baronówna pożegnała się z życiem razem z Rudolfem w 1889 r., zaś ich tragiczna historia znalazła się na ustach całego świata. Było to samobójstwo czy ktoś je upozorował? A może doszło do zamachu? Rabunek z 1992 r. mógł oznaczać, że ktoś próbuje ukryć prawdę na wieki – nim pojawi się pomysł, by zwłoki przebadali współcześni kryminolodzy. Bez hamulców Arcyksiążę Rudolf Habsburg (ur. 1858 r.) był człowiekiem wykształconym i inteligentnym. Zapowiadał się na godnego następcę Franciszka Józefa I na tronie wielokulturowego 40-milionowego mocarstwa. Lecz jeszcze więcej niż talentów miał na koncie romansów. Nie przerwał ich nawet ożenek. Jego małżonka księżniczka Stefania Klotylda Koburg szybko przyzwyczaiła się do skoków w bok Rudolfa. Nie było to zresztą nic szokującego w świecie koronowanych głów. Gorzej, że odczuła romanse męża na własnej skórze w najgorszy możliwy sposób: zaraził ją chorobą weneryczną. Plotki o prowadzeniu się arcyksięcia nie tylko nie odstraszały kolejnych kochanek, lecz wręcz je przyciągały. Jesienią 1888 r. za sprawą hrabiny Larisch – bratanicy cesarzowej Elżbiety, matki Rudolfa – do arcyksięcia zbliżyła się siedemnastoletnia baronówna Maria Vetsera. Ta córka dyplomaty i bogatej Greczynki z kupieckiej rodziny była uroczą i inteligentną kokietką, czarującą mężczyzn pięknymi ciemnymi włosami, długimi rzęsami i bujnymi kształtami. Upatrzył ją sobie książę Miguel Bragança, pretendent do portugalskiego tronu. Lecz takie perspektywy wcale nie wyczerpywały ambicji młodej arystokratki, być może zachęcanej przez swoją matkę. Następca tronu cesarskiego: to była dopiero partia! Co z tego, że już żonaty. Pod wpływem lektur francuskich romansów Maria nie miała oporów przed nawiązaniem romansu. A hrabina Larisch, mająca opinię luksusowej stręczycielki na usługach Rudolfa, postanowiła za jednym zamachem spełnić marzenia dziewczyny i przypodobać się arcyksięciu. Przekazywała liściki, organizowała schadzki, zapewniła parze wynajęte mieszkanie. Za to wszystko była oczywiście hojnie wynagradzana. W Niemczech odkryto prawdopodobnie największy masowy grób w Europie. Pochowano w nim ponad 1000 osób Archeolodzy z Niemiec twierdzą, że odkryli prawdopodobnie największy masowy grób, jaki kiedykolwiek odnaleziono w Europie. Wstępne badania wykazały, że pogrzebano w nim ofiary epidemii czarn... Czaszka i rewolwer Póki para spotykała się pokątnie, Wiedeń milczał. Lecz Rudolf zaczął rozbijać się z Vetserą powozem. Na dodatek Maria zaczęła demonstracyjnie okazywać, z kim pozostaje w zażyłych relacjach. We włosach zaczęła nosić diadem, niczym koronę. A podczas balu w ambasadzie niemieckiej 27 stycznia 1889 r. nie oddała arcyksiężnej Stefanii należnych honorów. Już wcześniej pojawiały się głosy, że Rudolf chce unieważnić małżeństwo. Teraz wróciły ze zdwojoną siłą. Sprawa była śmiertelnie poważna. Do uszu Franciszka Józefa doszło, że Rudolf skontaktował się już ze Stolicą Apostolską w sprawie stosownego postępowania. Arcykatolickiemu cesarzowi nie mieściło się to w głowie! Uważał, że syn dla kaprysu kompromituje Habsburgów. Zażądał od Rudolfa honorowego zachowania. Miał zerwać z kochanką i skupić się na obowiązkach. Ale arcyksiążę miał już chyba tego dosyć. Kłócił się z ojcem, domagając się większego udziału w polityce cesarsko-królewskiej monarchii. Irytował się, że Austro-Węgry poddają się wpływom Niemców, kanclerza Bismarcka i cesarza Wilhelma II. Sam widział przyszłość państwa w jego wielokulturowości, w sojuszu z narodami słowiańskimi cesarstwa. Chciał liberalnych reform, ale mógł tylko o tym rozmawiać i pisać, incognito, w prasie. Widział, że z każdym dniem pozycja państwa Habsburgów słabnie i nie mógł nic na to poradzić. Nieudane małżeństwo z belgijską księżniczką, z którego nie pozwalano mu się wyplątać, tylko pogłębiało jego depresję. Był w coraz gorszej formie (być może także z powodu postępującego syfilisu). Zaglądał do kieliszka i sięgał po narkotyki. Miał obsesję śmierci. W gabinecie trzymał pod ręką czaszkę i rewolwer. W grudniu 1888 r. zaczął szukać partnerki do samobójstwa. Początkowo zaproponował to nie Vetserze, lecz 24-letniej aktorce Mitzi Kaspar. Kochance, z którą spotykał się równolegle z Marią. Aktorka jednak zbyt kochała życie, by zgodzić się na samobójczy pakt z arcyksięciem. Habsburg musiał szukać dalej. Pewnego dnia zastał Vetserę, jak w jego gabinecie z ciekawością ogląda czaszkę i rewolwer. Zdziwił się, ale nastolatka zapewniała, że wcale nie napawają jej lękiem. To wtedy Rudolf mógł pomyśleć, że wreszcie znalazł właściwą partnerkę do odejścia z hukiem z tego niewdzięcznego świata. Para wyglądała na zdesperowaną, choć znała się zaledwie kilka miesięcy. Vetsera ofiarowała arcyksięciu papierośnicę z wygrawerowanym zdaniem „Dziękuję przeznaczeniu”. On dał jej pierścień z dedykacją obiecującą „miłość aż do śmierci”. Brzmiało to dosyć dwuznacznie. Pełna cenzura Rankiem 30 stycznia 1889 r. w pałacyku myśliwskim w Mayerlingu towarzystwo, które bawiło się razem z Rudolfem, odpoczywało po upojnej nocy. Kiedy kamerdyner arcyksięcia zapukał do drzwi jego pokoju, by poinformować o przygotowaniach do polowania, które Habsburg sam wcześniej zaplanował, nikt mu nie odpowiedział. Służący spróbował pół godziny później, ale znów bez rezultatu. Tym razem się przestraszył. Razem z przyjaciółmi Rudolfa – hrabią Hoyosem i księciem Koburgiem – postanowili wyważyć drzwi. W pokoju zobaczyli Rudolfa leżącego w łóżku w samej koszuli. Był blady jak trup, na ustach miał krew. Kamerdyner sądził, że mógł się otruć. Dopiero Koburg wypatrzył ranę postrzałową i rewolwer. Obok leżała młoda kobieta. Tymczasem hrabia Hoyos ruszył już z tragiczną informacją do Wiednia. Najpierw usłyszała ją cesarzowa Elżbieta, słynna Sisi. Nie była w stanie lub nie chciała powiedzieć całej prawdy mężowi. Stwierdziła, że Rudolf nie żyje, a otruła go jedna z kochanek, po czym sama zażyła strychninę. Musiało upłynąć trochę czasu, zanim cesarz dowiedział się, że w Mayerlingu znaleziono Rudolfa z przestrzeloną czaszką, z pistoletem w dłoni. Obok leżała z przestrzeloną lewą skronią Maria Vetsera. Ponieważ była praworęczna, można było wyciągnąć wniosek, że to nie ona się zabiła. Taka informacja nie mogła jednak trafić do opinii publicznej! Ba, nawet wersja o otruciu była zbyt szokująca. „Następca tronu, arcyksiążę Rudolf żyć przestał” – tylko taki lakoniczny komunikat wydał premier von Taaffe. Redaktorzy prześcigali się w wyrazach ubolewania i wychwalaniu zasług zmarłego, nikt jednak nie zagłębiał się w szczegóły zgonu. Polskojęzyczni mieszkańcy imperium mogli nawet przeczytać w krakowskim „Czasie” wierutne kłamstwa: „Dworskie relacje zgodne są w tym, że dziś z rana znaleziono w Mayerlingu następcę tronu nieżywego w łóżku i że umarł, o ile się zdaje na paraliż serca. Obiegające po mieście wieści o wypadku, o spadnięciu z powozu, o nieszczęściu zaszłym na polowaniu, o tym, że serce Arcyksięcia przestrzelone; wszystkie są nieautentyczne a zdaniem ludzi kompetentnych i rozważnych bezpodstawne”. Jednocześnie dwór cesarski przekonywał Stolicę Apostolską, że Rudolf zapadł na psychiczną chorobę, co przyczyniło się do tragedii. Taka interpretacja wydarzeń gwarantowała, że będzie można zorganizować Rudolfowi godny, uroczysty, katolicki pochówek. Każdy inny byłby wstydem dla Habsburgów. A co z dziewczyną, którą znaleziono u boku Rudolfa? Watykan mógł się o tym dowiedzieć, ale nie poddani Habsburgów. Władze nie tylko ukryły, że kochanka została zastrzelona. Udawały, że nikogo z Rudolfem nie było! Do austro-węgierskiej prasy nie mogło się przedostać ani jedno słowo o Marii Vetserze. Jej ciało potajemnie zabrano z Mayerlingu i pochowano pod osłoną nocy na cmentarzu w Heiligenkreuz. Gra w kulki Lecz przecieków dotyczących prawdziwych okoliczności śmierci nie dało się ukryć. Pisała o nich bez oporów zagraniczna prasa. Sprowadzane do Wiednia gazety rekwirowała wprawdzie policja, ale poczta pantoflowa robiła swoje. Nazwisko kochanki towarzyszącej arcyksięciu feralnej nocy stało się tajemnicą poliszynela. Brak pełnych wyjaśnień ze strony dworu potęgował plotki, prowadząc do kolejnych przypuszczeń dotyczących przyczyn i okoliczności tragedii. Narastały przez dziesięciolecia, a napędzane kolejnymi wspomnieniami i wywiadami członków rodu Habsburgów przybierały formy najbardziej fantastycznych hipotez. Ktoś rozpuścił plotkę, że Rudolf uwiódł i przyprawił o ciążę księżniczkę Aglaię von Auersperg. W efekcie został wyzwany przez jej brata na pojedynek. Miał odbyć się w stylu amerykańskim. To znaczy, że obaj uczestnicy losowali różnokolorowe kulki – kto wyciągnął czarną, musiał popełnić samobójstwo. Rudolf przegrał i honorowo dotrzymał słowa. Ktoś inny rozpowiadał, że para kochanków popełniła samobójstwo, bo zorientowała się że są rodzeństwem! W tej wersji Franciszek Józef miał przed laty romans z matką Vetsery. Z drugiej strony pojawiły się plotki, jakoby arcyksiążę zginął z ręki leśniczego z Mayerlingu, któremu uwiódł żonę. Albo że zabójstwo było efektem pijackiej orgii. Inni w ogóle nie wierzyli, że Rudolf zginął. Ich zdaniem nie trafił do grobu, lecz uciekł z Vetserą do Ameryki Południowej! Ciąża, która zachwiała imperium Nic jednak nie przebiło plotek, jakoby w chwili śmierci Maria była w ciąży z Rudolfem i to stało się bezpośrednią przyczyną tragedii. Wedle jednej z wersji wydarzeń Vetsera zmarła po nieudanej aborcji, a Rudolf nie był w stanie tego przeżyć. Według drugiej, spodziewając się dziecka z Marią, arcyksiążę postanowił za wszelką cenę doprowadzić do rozwodu ze Stefanią. To zapewne oznaczałoby nie tylko skandal, ale i wydziedziczenie syna przez cesarza. Jednak zdaniem niektórych badaczy Rudolf miał w rękawie jokera. Mógł liczyć na królewski tron Węgier, może nawet z Marią u swego boku! W 1888 r. dochodziło bowiem do ostrych napięć w cesarsko-królewskiej monarchii. Węgrom nie w smak było „zniemczanie” państwa. Bunt przeciw Franciszkowi Józefowi wisiał w powietrzu. Sojusznikiem Węgrów mógł stać się właśnie antyniemiecki, liberalny i buntowniczy Rudolf. Nie znajdując u ojca zrozumienia dla swoich planów i wizji, arcyksiążę mógł zdecydować się na pójście własną drogą. Nawet kosztem rozpadu państwa. Świadczyć może o tym historia ujawniona po latach przez skazaną na niesławę hrabinę Larisch. Kilka dni przed strzałami w Mayerlingu wystraszony arcyksiążę chciał zdeponować u niej jakieś supertajne dokumenty. U niej, bo hrabina była jedną z niewielu osób, którym ufał i której tajna policja nie łączyła z polityką. Miłośnicy spiskowych teorii podchwycili ten wątek. Ich zdaniem w zdeponowanej skrzynce mogły znajdować się dokumenty świadczące o spisku. A gdyby Rudolf rzeczywiście zamierzał doprowadzić do rozpadu CK monarchii, jego życie istotnie znalazłoby się w niebezpieczeństwie. Byłoby aż zbyt wielu chętnych, by go zabić! Poczynając od cesarskich służb, które musiałyby ukarać go za zdradę i zapobiec wojnie domowej, kończąc na obcych wywiadach – np. niemieckim. W końcu kanclerz Bismarck i kajzer Wilhelm II nie znosili Rudolfa, chętnie widzieliby innego następcę tronu austro-węgierskiego. A już na pewno nie w smak była im zmiana układu sił w tej części świata ograniczająca wpływy niemieckie. W rękach patologów i bankierów Ekshumacja zwłok pozwoliłaby wyjaśnić choć część z niejasnych okoliczności tragedii. Czy Vetsera na pewno została zastrzelona? Czy w chwili śmierci była w ciąży? I czy w ogóle to ona leży grobie? Okazja nadarzyła się sama – po II wojnie światowej. Grób Vetsery naruszyli wtedy szukający kosztowności czerwonoarmiści okupujący Austrię do 1955 r. Rodzina Vetsery zorientowała się, że doszło do dewastacji i po tym, jak Rosjanie opuścili kraj, dla porządku pozwoliła lekarzowi zbadać stan szczątków Marii. Stwierdził on rozległe uszkodzenie czaszki: nie wiadomo jednak, czy powstało od kuli, czy doszło do niego podczas barbarzyńskiego otwarcia mogiły przez Rosjan. To badanie niewiele więc wyjaśniło. Sprawa odżyła po zniknięciu zwłok Vetsery w 1992 r. Szybko okazało się, że stali za tym nie żadni tajemniczy spiskowcy, lecz niejaki Helmut Flatzelsteiner – handlarz meblami, mający obsesję na punkcie tragedii w Mayerlingu. Nie zamierzał ukrywać prawdy o tragedii z 1889 r., lecz chciał ją odkryć. Porwał szczątki Vetsery, aby prywatnie zlecić ich badania kryminalistyczne. Nie wyjawił oczywiście lekarzom, skąd naprawdę pochodzą dostarczone im kości. Udał, że chodzi o dawno zmarłą osobę z jego rodziny. Interesował go jej wiek, przyczyna zgonu i fakt, czy była w ciąży. Kolejne analizy wykazały, że to faktycznie zwłoki młodej kobiety. Nie znaleziono śladu, by w chwili śmierci była w ciąży. Stan czaszki faktycznie uniemożliwiał stwierdzenie, czy została zastrzelona. Porwanie pomogło Porwanie zwłok przez Flatzelsteinera (którego, notabene, ukarano za to tylko grzywną) wykluczyło więc pewne fantastyczne hipotezy, choć sprawy nie rozwiązało. Na kolejny krok do prawdy trzeba było czekać do 2015 r. Ujawniono wtedy, że w sejfie prywatnego Banku Schoeller znaleziono pożegnalne listy Vetsery do rodziny. Były zamknięte w kopercie zalakowanej pieczęcią Rudolfa. Wynikało z nich, że dziewczyna szykowała się do wspólnego samobójstwa z arcyksięciem i zdecydowała się na ten krok z miłości. Kto ukrył te listy i dlaczego, nie ujawniono. Lecz zapewne był to ktoś z dworu cesarskiego lub kół rządowych, które manipulowały śledztwem i chciały ukryć prawdę przed poddanymi Habsburgów. Paradoksalnie, przez to przyczyniły się też do powstania niestworzonych plotek! W tej sytuacji większą zagadką Mayerlingu pozostaje, co by było, gdyby Rudolf nie zginął. Po jego zgonie trzeba było bowiem wskazać nowego następcę tronu. Franciszek Józef więcej synów nie miał. Ostatecznie wybór padł na bratanka Franciszka Ferdynanda. Zdecydowanie mniej liberalnego i bardziej proniemieckiego niż Rudolf. Ale Franciszek Ferdynand też nie miał szczęścia. To od zamachu na niego w Sarajewie (1914 r.) rozpoczęła się I wojna światowa, a w konsekwencji upadek domu Habsburgów. Tragedia rozgrywała się na oczach sędziwego Franciszka Józefa, który żył aż do 1916 r. Możliwe, że gdyby udzielił Rudolfowi o jedną ostrą reprymendę mniej, cesarstwo by przetrwało, a historia świata potoczyłaby się zupełnie innym torem. Nasz ekspert Adam Węgłowski Adam Węgłowski – dziennikarz i pisarz. Były redaktor naczelny magazynu „Focus Historia”, autor artykułów m.in. do „Przekroju”, „Ciekawostek historycznych”. Wydał serię kryminałów retro o detektywie Kamilu Kordzie, a także książki popularyzujące historię, w tym „Bardzo polską historię wszystkiego” oraz „Wieki bezwstydu”. Napisał też powieść „Czas mocy” oraz audioserial grozy „Pastor” – rozgrywający się na przełomie wieków XVII i XVIII w Prusach. W swoich rodzinnych stronach, na Mazurach, autor umiejscowił także powieści „Pruski lód ” oraz „Upierz”.
Sprawa mordercy z okolic Bydgoszczy wstrząsnęła całą Polską. Był wyjątkowo okrutny
Nie wystarczyło, że swoje ofiary podczas gwałtu dusił i ciął nożem. Musiał widzieć ból. Rozcinał piersi i brzuch. W amoku rozszarpywał zdarte z ofiar ubrania. Sprawa seryjnego mordercy z okolic Bydgoszczy wstrząsnęła całą Polską w latach 60 XX wieku
W tym artykule: Śpiewnik kościelny i Porterówka Polowanie na psychopatę Poszukiwania nie trwały długo Kolejne morderstwo, kolejne dowody Włosy ciemnoblond zaczesane do góry Przyznanie się do winy i druga twarz Stefana W momencie zbliżania się orgazmu zaciskał dłoń na szyi swojej ofiary, a następnie unieruchomioną ciął scyzorykiem. Zadawanie bólu podniecało go. Odczuwał przyjemność porównywalną z ejakulacją, do której w końcu nie dochodziło. Skłonności do psychopatycznych zachowań odkrył u siebie przed laty, gdy współżył z żoną. Nie zmasakrował jej, bo żal mu było dzieci. Zostałyby przecież sierotami. Gdy milicyjne samochody podjechały pod dom Stefana R., mieszkańca podbydgoskiego Osielska, po wsi rozeszły się plotki. Jego zatrzymanie było ogromnym zaskoczeniem dla okolicznych mieszkańców. Uchodził za grzecznego, spokojnego sąsiada. Nawet nie zaglądał zbyt często do kieliszka i ciężko pracował. Zdumienie przerodziło się w przerażenie, gdy okazało się, że Stefan to psychopatyczny morderca. Ta sprawa wstrząsnęła całą Polską. Śpiewnik kościelny i Porterówka 13 czerwca 1965 r. ciało pierwszej ofiary znaleziono w pobliżu ul. Smukalskiej, urokliwego zakątka Bydgoszczy, sto metrów w głąb lasu. Komenda Miejska MO w Bydgoszczy informacje o makabrycznym odkryciu otrzymała o godz. 7.30. Kobieta leżała na plecach. Kończyny dolne rozchylone. Prawą połowę głowy przykrywały resztki żółtej spódniczki. Śledczy notowali dalej: „W odległości 40 cm od prawego kolana leżał pantofel z prawej nogi. W odległości 35 cm od prawej dłoni denatki leżał drugi pantofel z lewej nogi. Tuż przy pantoflu na ziemi znajdowały się na gałązce drzewa dwa nieduże kawałki różowej halki. W odległości 13 cm od prawej dłoni leżały dalsze kawałki halki, a na ramieniu prawym – dwa ramiączka od stanika i halki. Takie same resztki odzieży z ramiączkami znajdowały się na lewym ramieniu denatki”. Wzgórek łonowy kobiety sprawca przysypał ściółką. Podobne zabrudzenia znaleziono w pochwie zmarłej. Na szyi pozostały ślady obtarć. Gardło kobiety zostało przecięte aż do kręgosłupa. W pobliżu głowy podłoże było przesiąknięte krwią na głębokość 5 cm. Przeprowadzający sekcję stwierdzili, że kolejne rany i nacięcia na piersiach oraz brzuchu psychopata zadał już po śmierci ofiary. W pobliżu znaleziono narzędzie zbrodni – scyzoryk. Aby zebrać z niego odciski, specjaliści użyli nawet fotografii pod mikroskopem, ale ślady były wyjątkowo niewyraźne. Śledczy zauważyli, że ziemia wokół ciała była niemal „przeorana” butami. Może kobieta walczyła o życie albo sprawca pastwił się nad nią w szale. Wokół leżały jej rzeczy, m.in. śpiewnik kościelny, 23 zdjęcia, 9 obrazków religijnych, 2 metryki. Na butelce porterówki, która leżała obok kobiety, milicja odkryła ślady palców. Zidentyfikowano tylko te należące do zamordowanej. Ofiarą była prostytutka. 25-letnia Zofia Ł. pochodziła z Łodzi, miała niepełnosprawne dziecko, które oddała do placówki w Chełmnie. Przerażający rytuał w neolitycznej Europie: kobiety związane i pogrzebane żywcem. Dziś tak zabija mafia Naukowcy znaleźli dwadzieścia prehistorycznych ofiar morderstwa metodą „incaprettamento”. Kiedyś składano je w ramach rytuału związanego z rolnictwem. Dziś brutalnych zabójstw tym spos... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/przerazajacy-rytual-w-neolitycznej-europie-kobiety-zostaly-wiazane-i-grzebane-zywcem-dzisiaj-tak-zabija-wloska-mafia-a419f85.jpg" width="938" height="492" alt="Przerażający rytuał w neolitycznej Europie. Kobiety zostały wiązane i grzebane żywcem. Dzisiaj tak zabija włoska mafia" title="Przerażający rytuał w neolitycznej Europie. Kobiety zostały wiązane i grzebane żywcem. Dzisiaj tak zabija włoska mafia" /> Polowanie na psychopatę Zofię najczęściej można było spotkać w okolicach bydgoskiego dworca PKP, gdzie szukała klientów. Nocowała albo u nich, albo na melinach – często balowała w towarzystwie podejrzanych typów. Przez najbliższe dni funkcjonariusze czatowali więc w okolicach dworca. Uwagę jednego z patroli zwrócił mężczyzna z podrapaną twarzą. Miał plamy krwi na ubraniu. W jego mieszkaniu znaleziono zakrwawione rzeczy. Niestety, okazało się, że to ślepy trop. Przesłuchanie koleżanki Zofii oraz kierowców obsługujących miejską linię do Smukały niewiele wniosły. Śledztwo utknęło w martwym punkcie. W tym czasie na komisariat zgłosiła się 19-letnia Natalia G. Została zgwałcona na początku sierpnia na Jachcicach, czyli nieopodal miejsca, gdzie znaleziono zamordowaną Zofię. Napastnik wykorzystał to, że 19-latka nie miała szans uciec przed nim. Nogę dziewczyny unieruchamiał ciężki gips. Uwagę milicjantów zwróciło zachowanie napastnika. Ofiarę ciął nożem, a sączącą się z ran krew zlizywał. Poranił twarz i szyję kobiety oraz pogryzł jej wargi. Zerwał bieliznę i członkiem dotykał organów płciowych. Nie zabił, bo przejeżdżający nieopodal samochodem usłyszeli krzyki dziewczyny. Ruszyli w ich stronę i spłoszyli gwałciciela. Co dziwne, sprawca pokazał dziewczynie swoje dokumenty. Na zawsze zapamiętała nazwisko gwałciciela – Ireneusz T. Poszukiwania nie trwały długo Milicjanci znaleźli go bez trudu. Palacz w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej miał już obszerną kartotekę. Zdarzyło mu się zaatakować funkcjonariusza, innym razem po pijanemu spowodował wypadek. Był pięciokrotnie skazany przez sąd za oszustwa, wyłudzenia, aż w końcu za okaleczenie – odgryzł kobiecie nos. Idealnie pasował do profilu zwyrodnialca, który zaatakował w czerwcu. Co więcej, znał ofiarę – Zofię Ł. Usłyszał więc zarzut zabójstwa. Ireneusz konsekwentnie wypierał się zbrodni. Jego upór tylko utwierdzał milicjantów w przekonaniu, że jest winny zabójstwa prostytutki. Jednak za jakiś czas musieli zmienić zdanie, tym bardziej że opis napastnika przedstawiony przez Natalię G. niezbyt pasował do podejrzanego. W marcu 1966 r. odkryto kolejne ciało. Zwłoki 29-letniej Danuty K. leżały przykryte grubą warstwą śniegu w lesie przy ścieżce do Rynkowa, na północnych obrzeżach Bydgoszczy. Po usunięciu śniegu oczom milicjantów ukazał się makabryczny widok. Ciało było obnażone od kolan w górę. Nogi ofiary rozchylono pod kątem 45 stopni. Prawą rękę ułożono wzdłuż ciała, lewą odrzucono w bok. Ofiara miała zaciśnięte palce. Dwa metry od ciała znaleziono wgnieciony ślad obcasów. Niestety, nie na tyle wyraźny, aby mógł posłużyć do ustalenia sprawcy. Czy istnieje zbrodnia doskonała? Fascynujący świat kryminalistyki Im więcej nauki w kryminalistyce tym lepiej może ona służyć sprawiedliwości. Także to ciało zostało okaleczone: lewa pierś była rozcięta, podobnie jak brzuch, na twarzy, a nawet plecach znajdowały się rany. Przyczyną śmierci było przecięcie żył szyjnych. Lekarz stwierdził, że ofiarę również duszono. Na ściółce zastygło mnóstwo krwi. Nawet odzież kobiety była pocięta, jakby sprawcy było mało i w amoku wyżywał się na rzeczach swojej ofiary. Kolejne morderstwo, kolejne dowody I znów na miejscu zdarzenia, 10 metrów od ciała, znaleziono narzędzie zbrodni. Niestety, ślady na nożu i w tym wypadku nie pozwalały na zebranie linii papilarnych. Podczas sekcji zwłok wyszedł na jaw jeszcze jeden makabryczny fakt. Danuta K. była w ciąży. Śledczy nie mieli wątpliwości – psychopata, zabójca Zofii Ł. znów zaatakował. I niestety, wyraźnie „nakręcał się”. Znalezienie kolejnej ofiary było kwestią czasu. Na miasto padł strach. Milicjanci pod dużą presją opinii publicznej i lokalnych władz zaczęli znów analizować materiały. Ustalili, że obie kobiety na miejsce zbrodni przyszły dobrowolnie – spożywały z napastnikiem alkohol i kanapki. Doskonale wiedziały, że dojdzie do kontaktów seksualnych, bieliznę miały złożoną w torebce. Wykluczono motyw rabunkowy, obie ofiary były ubogie. Na ręce ostatniej został zegarek, jedyna cenna rzecz, jaką posiadała. Pocięcie ciał ofiar i ich rzeczy osobistych wskazywało na seksualny motyw. Włosy ciemnoblond zaczesane do góry Wyniki sekcji pozwoliły zawęzić czas dokonania przestępstwa do 12–20 godzin przed znalezieniem ciała. Milicjanci dotarli do świadków, którzy widzieli 29-latkę w towarzystwie mężczyzny. Była z nim najpierw w lokalu „Gromada” przy ul. Cieszkowskiego, a potem w restauracji „Sielanka”. Gdy z niej wyszli, skierowali się na Osiedle Leśne, gdzie jest też stacja PKP. Świadkowie określili mężczyznę ksywą „Bogacz” – chwalił się grubym plikiem banknotów. Sprawa psychopaty stała się dla bydgoskich milicjantów priorytetem. Pracował nad nią osobny zespół stworzony do rozwikłania tej ponurej zagadki. W lokalnych gazetach opublikowano zdjęcie ofiary z prośbą do czytelników o wszelkie informacje. Na podstawie opisu świadków sporządzono rysopis tajemniczego towarzysza zamordowanej. Najwięcej szczegółów dostarczył pewien 80-latek. Oto, co zapamiętał: wzrost 170 cm, budowa szczupła, wiek około 35 lat, twarz podłużna, włosy ciemnoblond, zaczesane do góry, długie, czoło średnie z lekko zarysowanymi bruzdami, brwi ciemne łukowate, średnio grube. Świadkowie zapamiętali nawet szczegóły ubioru: kurtka przepasana paskiem szerokości około 5 cm, sprzączka przy pasku metalowa, błyszcząca, okrągła, końcówka paska przeciągnięta przez sprzączkę. Dlaczego one kochają morderców i zbrodniarzy? Jest odpowiedź: hybristofilia Brutalni przestępcy, handlarze narkotykami, gwałciciele czy seryjni mordercy mają liczne wielbicielki – dowodzi historia przestępczości. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/brutalni-przestepcy-handlarze-narkotykami-gwalciciele-czy-seryjni-mordercy-maja-liczne-wielbicielki-dowodzi-historia-przestepczosci1-b43df28.jpeg" width="938" height="679" alt="Brutalni przestępcy, handlarze narkotykami, gwałciciele czy seryjni mordercy mają liczne wielbicielki – dowodzi historia przestępczości." title="Brutalni przestępcy, handlarze narkotykami, gwałciciele czy seryjni mordercy mają liczne wielbicielki – dowodzi historia przestępczości." /> Opis okazał się bardzo trafny. Milicjanci zwrócili uwagę na fakt, że zabójstwa popełniono w dniu, gdy w niektórych zakładach wypłacano pensje. Sprawdzali osoby, które otrzymywały wówczas wypłaty i dojeżdżały z okolic Bydgoszczy. Obu zbrodni dokonano w niedużej odległości od stacji na bydgoskim Rynkowie. W końcu milicjanci trafili na ślad Stefana R. Wspomniany 80-letni świadek na okazaniu jednoznacznie stwierdził, że to właśnie jego widział z Danutą K. Dwóch kolejnych świadków także go rozpoznało. Przyznanie się do winy i druga twarz Stefana 26 kwietnia 1966 r. Stefan R. przyznał się do obu morderstw. Podczas procesu wyszła druga natura spokojnego Stefana. Przyznał, że czerpał przyjemność z zadawania bólu. Potwierdziły to prostytutki, z których usług korzystał po wypłacie. Dusił je, a czasem kłuł szpilkami. Widać to było dla niego za mało. W końcu przechodzącą kobietę ugodził nożem w pośladek. Milicjanci nie dotarli do niej. A potem na drodze Stefana pojawiły się Zofia i Danuta. Wyjaśniło się też, dlaczego na miejscu zbrodni nie znaleziono odcisków palców. Od ciężkiej kowalskiej pracy Stefan R. miał zatarte linie papilarne. Jego sprawa przeszła do historii kryminalistyki. Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy 13 listopada 1967 r. skazał R. na karę śmierci. Uznano, że w momencie zbrodni był w pełni świadomy swych czynów. Ale – jak zeznał – nie mógł się powstrzymać: „Ciągnęło mnie do tego, miałem ku temu wielką chęć”. Wyrok został wykonany w 1968 roku.
Przerażający rytuał w neolitycznej Europie: kobiety związane i pogrzebane żywcem. Dziś tak zabija mafia
Naukowcy znaleźli dwadzieścia prehistorycznych ofiar morderstwa metodą „incaprettamento”. Kiedyś składano je w ramach rytuału związanego z rolnictwem. Dziś brutalnych zabójstw tym sposobem dokonują włoskie grupy przestępcze.
W tym artykule: Trzy kobiety we wspólnym grobie Ofiary neolitycznych rytuałów Rytualne morderstwa w neolitycznej Europie Z neolitu do współczesności W Europie okresu neolitu odprawiano przerażający rytuał ofiarny. Jak donoszą autorzy artykułu opublikowanego wczoraj w czasopiśmie „Science Advances”, kilka tysięcy lat temu na naszym kontynencie ludzi mordowano metodą zwaną „incaprettamento”. Ręce ofiar były krępowane, a ich szyja przywiązywana do nóg ugiętych za plecami. W takiej pozycji człowiek powoli się dusił. Trzy kobiety we wspólnym grobie Wszystko zaczęło się od jednego grobu. Naukowcy z kilku francuskich uniwersytetów ponownie przeanalizowali neolityczny pochówek odkryty 20 lat temu w Saint-Paul-Trois-Châteaux w okolicach Awinionu w południowej Francji. Mogiła ma kształt silosu albo dołu do przechowywania ziarna. Złożono w niej zwłoki trzech kobiet zmarłych ok. 5500 lat temu. Pierwsza z ofiar, mniej więcej 50-letnia, została położona na lewym boku. Najprawdopodobniej zmarła z przyczyn naturalnych i została pochowana w typowej pozycji dla tego okresu. Blisko jej głowy ustawiono wazon. Druga i trzecia kobieta leżały pod nawisem grobu – na plecach i na brzuchu. Obie miały ugięte kończyny dolne. Nie zachowały się żadne ślady krępujących je powrozów. Jednak pozycja, w jakiej zostały znalezione, wskazuje, że były związane. Ciężkie kamienie leżące obok sugerują z kolei, że po wrzuceniu do grobowca zostały celowo przygniecione głazami. Naukowcy przypuszczają, że te dwie ofiary, związane metodą „incaprettamento”, zostały pogrzebane żywcem. Ofiary neolitycznych rytuałów Złożone w tej mogile kobiety padły prawdopodobnie ofiarą rytuału mającego związek z rolnictwem. Wskazuje na to m.in. wydłużona drewniana struktura oryginalnie wzniesiona nad grobowcem. Została ona zrównana ze Słońcem w okresie przesileń. Miała wejścia na obu końcach, przez które w dniu przesilenia zimowego i letniego do środka dostawały się promienie słońca. Prawdopodobnie miały oświetlić kapłankę albo kapłana. Przy zmarłych znaleziono też kawałki kamieni używanych do mielenia ziarna. Wspomniany kształt mogiły – odpowiadający silosowi – także sugeruje, że ofiary z ludzi zostały złożone celowo. Może po to, by zapewnić społeczności lepsze plony? Rytualne morderstwa w neolitycznej Europie Czy taki pochówek był przed tysiącami lat wyjątkiem, czy raczej regułą? Aby odpowiedzieć na to pytanie, naukowcy przyjrzeli się grobom z wcześniejszego okresu znajdowanym w całej Europie. Na 14 stanowiskach z neolitu – a konkretnie z okresu 5400–3500 lat p.n.e. – zidentyfikowali 20 prawdopodobnych ofiar morderstw rytualnych. Co więcej, znaleźli również rysunek naskalny w sycylijskiej jaskini Addaura powstały w okresie 14 000–11 000 lat p.n.e. Wydaje się przedstawiać dwie ludzkie figury związane metodą „incaprettamento”. Jeśli tak faktycznie jest, wskazywałoby to, że składanie ofiar „incaprettamento” pojawiło się jeszcze przed rewolucja agrarną, czyli przed rozwojem rolnictwa. Później, już w neolicie, upowszechniło się w całej Europie. Ofiary składane tą metodą znajdowano na rozległych terenach, od dzisiejszych Czech aż po Hiszpanię. Najstarszy taki pochówek pochodzi z okolic Brna sprzed 7500 lat. Dlaczego w neolicie ludzi zabijano właśnie w ten sposób? Eric Crubézy, antropolog z Paul Sabatier University, zwraca uwagę, że przy „incaprettamento” człowiek dusi się sam. Nikt brutalnie nie odbiera mu życia. Z neolitu do współczesności Co ciekawe, „incaprettamento” nie popadło w zapomnienie. Dzisiaj to metoda zabójstwa stosowana przez włoską mafię, prawdopodobnie jako ostrzeżenie albo jako morderstwo honorowe. „W południowych Włoszech kultura honoru jest dość silna, szczególnie wśród lokalnych organizacji przestępczych” – piszą autorzy najnowszej analizy zabójstwa tego rodzaju, opublikowanej w czasopiśmie „The American Journal of Forensic Medicine and Pathology”. „Zbrodnie honorowe włoskiej mafii mają na celu upomnienie i zemstę. Temu służy makabryczny rytuał incaprettamento. Jego celem jest upokorzenie ofiary, traktowanej jak zwierzę”. Dalej badacze opisują przypadek zabójstwa kochanka żony rzeźnika, wpierw zabitego ostrym narzędziem, a po śmierci związanego sposobem „incaprettamento”. Jak widać, choć „incaprettamento” przetrwało do naszych czasów, zbrodnie tego rodzaju popełnia się już z zupełnie innych powodów. Źródła: ScienceAdvances, Live Science, The American Journal of Forensic Medicine and Pathology.
Średniowieczne miasto zbrodni. Mordercami byli tam najczęściej klerycy i studenci
Najnowsze badania angielskich naukowców wykazały, że Oksford w okresie średniowiecza słynął z ponadprzeciętnej liczby morderstw. Badacze odkryli, że za wieloma aktami agresji stali… studenci.
W tym artykule: Średniowieczne miasto zbrodni Najbardziej zdegenerowana grupa społeczna Seks, alkohol i morderstwa Historia Oksfordu sięga IX wieku, a miasto swoją nazwę zawdzięcza grodowi, który znajdował się nieopodal nad Tamizą. Pierwotna osada znajdowała się na granicy Mercji i Wessex, dwoma państwami istniejącymi w okresie siedmiowładztwa, czyli heptarchii. Ze względu na strategiczne położenie miejscowość miała istotne znaczenie obronne. Średniowieczne miasto zbrodni Jednak Oksford bardziej znany jest najbardziej ze swojego uniwersytetu, który uważany jest za jeden z najstarszych w Europie. Nie wiadomo dokładnie, kiedy powstał, ale niektóre dowody wskazują, że wykładano tu już w roku 1096, a powołany do życia zakon mnichów św. Jerzego, uważa się za historycznie pierwszy ośrodek kształcenia w mieście. Za oficjalny początek istnienia uniwersytetu przyjmuje się jednak 1167 r. Wówczas Henryk II zakazał angielskim żakom studiowania na Uniwersytecie Paryskim, co przyczyniło się do ich powrotu i osiedlenia w Oksfordzie. Wkrótce uczelnia zaczęła nabierać coraz większego znaczenia, a Oksford powoli stawał się miastem studenckim. Nie od dziś wiadomo, że studenckie życie rządzi się swoimi prawami. Średniowieczni studenci, którzy wyjeżdżali ze swoich rodzinnych stron na uniwersytety – tak jak i dziś – odczuwali uroki niezależności i wolności, co często wiązało się z nadużywaniem alkoholu, spędzaniem czasu na zabawach i balach, a nawet wizytami w zamtuzach. Nierzadko przez swój rozrywkowy tryb życia wpadali w mniej lub bardziej poważne kłopoty. Najbardziej zdegenerowana grupa społeczna Najnowsze badania angielskich naukowców skupiły się na analizie średniowiecznych zabójstw. Medieval Murder Maps to internetowy projekt Uniwersytetu w Cambridge, który przedstawia angielskie miasta w kontekście morderstw. Na dawnych mapach Londynu, Yorku i Oksfordu oznaczone są miejsca, w których dokonano zbrodni, a każde zostało oznaczone na podstawie śledztw i informacji koronerów z XIV wieku. Oksford liczył wówczas ok. 7 000 mieszkańców i ok. 1500 studentów. Pierwszy król Anglii: Egbert, Alfred czy Athelstan? Historia brytyjskiej monarchii ma 1200 lat Jest wielu kandydatów do tytułu pierwszego króla Anglii. Wśród nich wyróżnia się jeden człowiek. Oto historia, która doprowadziła do koronacji króla Athelstana. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/kto-byl-pierwszym-krolem-anglii-to-zalezy-jak-zdefiniujemy-anglie-i-krola-fot-georgemiller381-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-7edebf6.jpg" width="938" height="528" alt="Kto był pierwszym królem Anglii? To zależy, jak zdefiniujemy Anglię i króla (fot. Georgemiller381, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" title="Kto był pierwszym królem Anglii? To zależy, jak zdefiniujemy Anglię i króla (fot. Georgemiller381, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" /> Badacze twierdzą, że wskaźnik zabójstw na mieszkańca w Oksfordzie był nawet 4–5 razy wyższy, niż w stolicy Angli lub Yorku. Spośród znanych sprawców z uniwersyteckiego miasta 75% z nich zostało zidentyfikowanych przez koronera jako „clericus”. W okresie średniowiecza nazwa ta odnosi się najczęściej do studentów, którzy w tej epoce byli głównie duchownymi. Co ciekawe, aż 72% wszystkich ofiar zabójstw w Oksfordzie również stanowili klerycy. – W średniowiecznym mieście uniwersyteckim, takim jak Oksford, panowały iście zabójcze warunki – powiedział prof. Manuel Eisner, główny badacz map morderstw i dyrektor Instytutu Kryminologii w Cambridge. Uczeni przyznali, że studenci byli zdecydowanie najbardziej agresywną spośród wszystkich grup społecznych i zawodowych z tych trzech angielskich miast. Seks, alkohol i morderstwa Wszyscy studenci Oksfordu byli mężczyznami, ponieważ kobiety nie miały wówczas możliwości uczęszczania na uniwersytety. Byli w wieku od czternastu do dwudziestu jeden lat. – Byli to bardzo młodzi mężczyźni uwolnieni od ścisłej kontroli rodzicielskiej, parafii lub gildii. Trafiali do środowiska pełnego szemranych ludzi, prostytutek, alkoholu i wszelkiej rozpusty – przyznają badacze. A przecież nic nie smakuje tak dobrze, jak owoc zakazany. – Wielu uczniów należało do regionalnych stowarzyszeń zwanych „nacjami”, co stanowi dodatkowe źródło konfliktów w społecznościach akademickich – wyjaśnia prof. Eisner. Analizując opisane przypadki zabójstw i opisy spraw sądowych można zauważyć, że to aktów przemocy dochodziło często z bardzo błahych powodów. Mogła być to zwykła zaczepka, a niekiedy sprzeczka. Wówczas w ruch szły miecze, noże lub sztylety i nikt nie przejmował się konsekwencjami. W końcu kilka miesięcy w więzieniu było wartych obronionego honoru. – Noże były wszechobecne w średniowiecznym społeczeństwie. W domach powszechnie używano siekier do cięcia drewna, a wielu mężczyzn nosiło przy sobie laskę – mówi dr Stephanie Brown, współautorka mapy morderstw. – Około 12% zabójstw w Londynie popełniano przy użyciu miecza – dodaje badaczka. Co ciekawe, za większość przestępstw winni zostali ukarani. Jednak zdarzały się przypadki, gdy niektórym zbrodnie uchodziły płazem. Tak było m.in. w sprawie niejakiej Margery de Hereford. To prostytutka, która została zamordowana zaraz po stosunku przez nieznanego sprawcę. Koroner stwierdził, że motywem zbrodni był prawdopodobnie brak pieniędzy za zapłatę, a następnie kłótnia, która miała tragiczne skutki. Stało się to w 1299 roku, a doszło do tego… w parafii St. Aldate. Oksford jako miasto zbrodni nie był jednak odosobnionym przypadkiem. Do zabójstw nierzadko dochodziło w kościołach i sanktuariach. Studenci nie mieli również skrupułów, aby używać broni na ulicy w biały dzień. Wiosną 1303 roku Adam de Sarum bawił się piłką na ulicy. Tego dnia napadło go trzech studentów z Irlandii, którzy dźgnęli go w twarz i poderżnęli gardło. Naukowcy ustalili, że do zabójstw w XIV-wiecznym Oksfordzie dochodziło nawet 50 razy częściej, niż w jakimkolwiek angielskim mieście współcześnie. Źródło: Uniwersytet w Cambridge Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Jezioro Mead jest pełne tajemnic. To największy zbiornik wodny w Stanach Zjednoczonych
Ludzkie zwłoki odnaleziono po tym, jak jezioro Mead dotknęła susza i poziom wody gwałtownie zaczął się zmniejszać. Jedno z ciał znajdowało się w metalowej beczce.
W tym artykule: Jezioro Mead zaopatruje w wodę ponad 20 milionów ludzi Poziom wody w jeziorze Mead jest najniższy od lat Mroczne tajemnice jeziora Mead Poziom wody w jeziorze Mead jest najgorszy od ponad trzech dekad Jezioro Mead to sztuczny zbiornik, który znajduje się w Stanach Zjednoczonych, na pograniczu stanów Nevada i Arizona, 39 km na wschód od Las Vegas. Powstał na skutek przegrodzenia biegu rzeki Kolorado i spiętrzenie wody jeziora zaporą Hoovera, którą wybudowano w latach 1931–1936. Mead ma powierzchnię 640 km². Jego długość wynosi ok. 180 km, a głębokość nawet 162 metry. Mieści około 35 km³ wody, która wykorzystywana jest do zaopatrywania akweduktami miejscowości w dwóch stanach. Jezioro Mead zaopatruje w wodę ponad 20 milionów ludzi Jezioro Mead jest największym zbiornikiem wodnym w Stanach Zjednoczonych pod względem pojemności. Zbiornik jest głównym źródłem zaopatrzenia w wodę dla ponad 20 milionów ludzi, głównie z Arizony, Kalifornii i Nevady, a także części Meksyku. Wokół jeziora i na jego akwenie znajduje się obszar rekreacyjny – Lake Mead National Recreation Area. To obszar dla miejscowych, którzy pragną odpocząć od zgiełku dużego miasta i zażyć kąpieli podczas dotkliwych upałów, które w ostatnich latach stawały się szczególnie dokuczliwe. Również dla klimatu, ponieważ globalne ocieplenie spowodowało katastroficzne susze w Stanach Zjednoczonych, które dotknęły również Mead. Nazwa jeziora pochodzi od nazwiska Elwooda Meada, który w latach 1924–1936 był rządowym komisarzem Biura ds. Melioracji Stanów Zjednoczonych. To jeden z pomysłodawców i realizatorów budowy zapory Hoovera. Mead odpowiadał również za inne podobne projekty, takie jak zapora Grand Coulee na rzece Kolumbia w stanie Waszyngton oraz zapora na rzece Owyhee w stanie Oregon. Co ciekawe, podczas wypełniania się jeziora wodami rzeki Kolorado w latach 30. ubiegłego wieku, władze zmuszone były wysiedlić kilka miejscowości, które zostały zalane. Największą z nich była St. Thomas, którą ostatni mieszkaniec opuścił w 1938 roku. Przy niskich stanach wody, szczególnie podczas suszy, w jeziorze pozostałości miasteczka bywają widoczne nad powierzchnią wody. Poziom wody w jeziorze Mead jest najniższy od lat Eksperci zwracają uwagę na fakt, iż poziom wody w jeziorze jest najniższy od czasów, gdy trwało jeszcze jego napełnianie. Z powodu suszy jezioro pozostaje poniżej pełnej pojemności już od 1983 roku. To duży problem dla regionu, ponieważ mniej wody w jeziorze oznacza mniej wody w domach. Zdjęcia satelitarne z lat 2000–2022 dokładnie pokazują, że wody zaczyna ubywać w zatrważającym tempie. Poziom wody jest tak niski, że w niektórych regionach jezioro ujawniło niektóre swoje tajemnice. Naukowcy zidentyfikowali w zbiorniku łodzie, które w przeszłości zatonęły, a jedna z nich pochodziła z czasów II wojny światowej. Miała 56 metrów długości i znajdowała się ok. 1,5 km od wybrzeża Hemenway Harbor. Eksperci stwierdzili, że łódź została stworzona przez firmę Higgins Industries z Nowego Orleanu. Niektóre podobne modele wykorzystywano podczas D-Day, czyli lądowania aliantów w Normandii. Z kolei na początku maja 2022 roku poziom wody obniżył się tak bardzo, że ze zbiornika wyłoniła się metalowa beczka, w której znajdowały się ludzkie zwłoki. Na miejsce od razu przybyły odpowiednie służby. Okazało się, że ciało leżało na dnie od ok. 30 lat. Zachód USA boryka się z katastrofalną falą upałów, pożarami lasów i suszą Ogromna susza i zmiany klimatyczne sprawiają, że na Zachodzie USA zaczyna brakować wody. Alarmująco niski poziomu zbiorników wodnych w regionie zachodnich stanów USA, w niektórych przypadkac... Mroczne tajemnice jeziora Mead Odnalazł je turysta, który spędzał niedzielne popołudnie nad jeziorem. Świadek zeznał, że dostrzegł w środku szczątki człowieka, ponieważ beczka była już mocno skorodowana. Śledczy, którzy zajęli się tą sprawą, poinformowali, że osoba ta była najprawdopodobniej ofiarą morderstwa. Sekcja zwłok wykazała, że człowiek zmarł w wyniku rany postrzałowej. Policja z Las Vegas przekazała w komunikacie, że śledztwo jest w toku. Funkcjonariusze uważają, że ofiara została zamordowana w połowie lat siedemdziesiątych. Wskazuje na to m.in. odzież i obuwie, które ten człowiek miał na sobie. Ray Spencer, detektyw, który zajmuje się tą sprawą, powiedział, że spodziewa się, że jeżeli poziom wody wciąż będzie się obniżał, możemy znaleźć więcej ciał. To pierwszy taki przypadek na świecie. Pszczoły, osy i wiewiórki zamieszkały w ciele wisielca Choć brzmi makabrycznie, to doskonała okazja dla naukowców by nauczyć się jeszcze więcej o prawach przyrody. Nie pomylił się. Niecały tydzień później, kiedy poziom wody nieustannie się obniżał, odnaleziono kolejne zwłoki. Lekarze sądowi próbują ustalić przyczyny śmierci tego nieszczęśnika. Analiza wykazała, że nie było dowodów na to, że to kolejna osoba, która zmarła w wyniku „gangsterskich porachunków”. Ludzkie kości odnalazły dwie siostry, które pływały łódką po jeziorze. W pewnym momencie zeszły na osłoniętą przez suszę ławicę. Znalazły tam fragmenty czaszki. – Nie wiemy, co jeszcze znajdziemy w tym zbiorniku – mówi Oscar Goodman, były burmistrz Las Vegas. – Wygląda na to, że Mead może być „wygodnym” miejscem na pozbywanie się ciał – dodaje Goodman. Poziom wody w jeziorze Mead jest najgorszy od ponad trzech dekad Zmiany klimatyczne sprawiają, że poziom wody wciąż spada. Według NASA Earth Observatory region ten zmaga się z najgorszą suszą od ponad 1000 lat. Naukowcy szacują, że intensywność suszy w 40% spowodowana jest przez globalne ocieplenie. Jezioro Mead zmaga się z rekordową suszą. Poziom wody jest najniższy od 30 lat, fot. Getty Images W 2020 roku Mead osiągnęło zaledwie 35% swojej całkowitej pojemności. W 2021 roku rząd USA po raz pierwszy w historii ogłosił niedobór wody w rzece Kolorado. Doprowadziło to do obowiązkowych cięć zużycia wody w stanach na południowym zachodzie kraju. 9 maja 2023 roku poziom wody w jeziorze był najniższy od 30 lat. Eksperci szacują, że wody wciąż będzie ubywać, a co za tym idzie, ludność będzie zmagała się z jej regularnymi niedoborami. Źródło: CNN. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Nowe badania wykazały, że bagienne mumie były częścią bardzo długiej, europejskiej tradycji
Naukowcy przeanalizowali setki bagiennych mumii, które odnaleziono w Europie. Okazuje się, że ten rodzaj mumifikacji był częścią bardzo długiej tradycji. Większość ofiar była brutalnie mordowana i składana w ofierze.
W tym artykule: Torfowiska sprzyjają mumifikacji ludzkich zwłok Archeolodzy zbadali kilkaset bagiennych ciał Większość mumii była ofiarami morderstwa Tradycja bagiennych mumii mogła trwać nawet 7000 lat Mumifikacja kojarzy się przede wszystkim ze starożytnym Egiptem i tradycją pogrzebową faraonów. Jednak badania archeologiczne wykazały, że zmarłych mumifikowano nawet w okresie paleolitu ok. 7–8 tysięcy lat temu. Jedna z najstarszych mumii w historii pochodzi z Chile. Szczątki odnaleziono kilka lat temu na pustyni Atakama. Co więcej, w ubiegłym roku archeolodzy znaleźli zmumifikowane ciało w Europie, które może być najstarszym dowodem na ten rodzaj pochówku na świecie. Torfowiska sprzyjają mumifikacji ludzkich zwłok Znaleziska archeologiczne pokazują jednak, że europejskie mumie znacznie różniły się od egipskich. Prehistoryczni ludzie często zostawiali zmarłych na bagnach i torfowiskach, gdzie ciała w naturalny sposób ulegały mumifikacji. W grudniu duńscy badacze odkryli bagienne szczątki nieopodal Kopenhagi. <a href="http://Wi%C4%99kszo%C5%9B%C4%87%20odnajdywanych%20bagiennych%20mumii%20w%20Europie%20pochodzi%20z%20epoki%20%C5%BCelaza%20lub%20okresu%20rzymskiego.%20Starsze%20zw%C5%82oki%20s%C4%85%20niezwykle%20rzadkie,%20dlatego%20archeolodzy%20maj%C4%85%20du%C5%BCy%20problem%20z%20ich%20interpretacj%C4%85.%20Dodatkow%C4%85%20trudno%C5%9Bci%C4%85%20jest%20to,%20%C5%BCe%20bardzo%20cz%C4%99sto%20niewiele%20wiadomo%20o%20kulturze,%20w%20kt%C3%B3rej%20%C5%BCy%C5%82%20zmar%C5%82y.">Mężczyzna miał zostać 5000 lat temu zamordowany i złożony w ofierze. Odkryto straszliwą tajemnicę prekolumbijskich mumii. Ci ludzie zostali brutalnie zamordowani Naukowcy zbadali trzy zmumifikowane ciała sprzed ok. 1000 lat. Dzięki analizie metodą tomografii komputerowej 3D odkryli, że dwie osoby zostały brutalnie zamordowane. Najnowsze badania wykazały, że grzebanie zmarłych na bagnach było częścią długiej tradycji. Naukowcy przyznają, że trzęsawiska charakteryzują się warunkami, które „konserwują” ludzkie szczątki. Woda na mokradłach jest zakwaszona i uboga w tlen. W takim środowisku bakterie, które odpowiadają za rozkładanie martwego ciała, nie mogą przeżyć. Archeolodzy zbadali kilkaset bagiennych ciał Dotychczas archeologom udało się odnaleźć ok. 2000 bagiennych mumii. Większość pochodziła z Wielkiej Brytanii, Skandynawii, Niemiec i Polski. Holenderscy naukowcy postanowili dowiedzieć się, czy ten rodzaj pochówku był powszechnym zjawiskiem, czy mamy do czynienia z odosobnionymi przypadkami. W tym celu przeanalizowali blisko 1000 zmumifikowanych ciał, które odnaleziono na 266 różnych stanowiskach archeologicznych. Badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Antiquity”. Naukowcy wzięli na poprawkę fakt, że ludzie często gubili się na bagnach, przez co zdarzały się przypadki utopień. W opuszczonych miejscach nie było dla nich ratunku. Badacze w pierwszej kolejności spróbowali ustalić przyczynę śmierci części zmarłych. Większość mumii była ofiarami morderstwa Okazało się, że większość z nich została zamordowana. – W wielu przypadkach ci ludzie nie trafili na torfowiska przez przypadek. Zauważyliśmy zbyt dużo śladów przemocy – twierdzi Roy van Beek, archeolog i główny autor badania. Autorzy odkrycia twierdzą, że najstarsza mumia pochodziła z ok. 5200 r. p.n.e., a najmłodsza z 1100 r. n.e. Rodzaje zgonów były różne. Niektórzy zmarli przez powieszenie, inni zostali zastrzeleni z łuku lub dźgnięto ich mieczem. Krwawa historia Atakamy. Rozwój rolnictwa doprowadził do wzrostu przemocy Najsuchsze miejsce na świecie, czyli pustynia Atakama, skrywa wiele tajemnic. Jak twierdzą naukowcy, rozwój rolnictwa na terenie dzisiejszego Chile przyczynił się do wzrostu przemocy między m... Naukowcy sugerują, że mistycyzm bagien sprawiał, że ludzie wierzyli w świętość tych miejsc. Prawdopodobnie ofiara z człowieka miała przynieść pewne korzyści dla tego, który zabijał. Niektórzy ludzie sądzili, że mokradła są świętą bramą pomiędzy światem żywych i zmarłych. Tradycja bagiennych mumii mogła trwać nawet 7000 lat Van Beek przyznaje jednak, że nie zawsze chodziło o wiarę i magię. – Niektóre ofiary mogły po prostu zostać obrabowane lub zamordowane w wyniku konfliktu – mówi uczony. Torfowiska były miejscem, w którym z łatwością można było ukryć swoją zbrodnię. – W niektórych przypadkach mogło również dochodzić do wykonania wyroku. Być może ginęli tutaj także przestępcy. Niewykluczone, że zdarzały się przypadki samobójstw – podkreśla archeolog. Naukowcy twierdzą, że morderstwa na bagnach było tradycją, która trwała nawet 7000 lat. Najstarsza mumia pochodziła ze Skandynawii, a najmłodsze odnaleziono w Irlandii i Szkocji. Znaczna większość bagiennych ciał pochodzi z epoki żelaza oraz z okresu rzymskiego. Badacze uważają, że szczątki tych osób są niezwykłym świadectwem tego, jak w ciągu kilku tysięcy lat zachowywali się ludzie. Źródło: Antiquity. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Nieludzkie zabójstwo mężczyzny w średniowieczu. Badanie potwierdziło morderstwo z zimną krwią
Naukowcy badali szczątki człowieka, który zmarł we Włoszech ponad 700 lat temu. Jego czaszka była bardzo uszkodzona. Okazało się, że mężczyzna został zamordowany, a napastnik zadał mu co najmniej 4 brutalne ciosy mieczem w głowę.
W tym artykule: Dlaczego średniowieczny mężczyzna został brutalnie zamordowany? Ofiara najpierw próbowała się bronić Zmarły mógł należeć do wpływowej włoskiej rodziny Zabójstwa są niejako wpisane w gatunek ludzki. Według Starego Testamentu już syn pierwszych ludzi, Adama i Ewy, miał dopuścić się morderstwa. W Księdze Rodzaju Kain zabija swojego młodszego brata Abla, za co zostaje później ukarany. Istnieją jednak archeologiczne dowody na to, że ludzie pierwotni mordowali się już w okresie paleolitu. Jakie były motywy tych prastarych zabójstw? Prawdopodobnie walka o dominację w grupie lub kłótnie o pożywienie. Dlaczego średniowieczny mężczyzna został brutalnie zamordowany? Kryminalistyka to nauka, która prowadzi do rozpoznawania i wykrywania patologicznych zjawisk społecznych. Badacze, którzy zajmują się tą dziedziną, starają się znaleźć zależności i powody, dla których ludzie decydują się na niezgodne z prawem czyny. Chociaż początki kryminalistyki sięgają XIX wieku, zbrodnie popełniane były od prehistorycznych czasów, a odkrywanie motywów i kontekstów z przeszłości, pomagają lepiej zrozumieć minione czasy. Czy istnieje zbrodnia doskonała? Fascynujący świat kryminalistyki Im więcej nauki w kryminalistyce tym lepiej może ona służyć sprawiedliwości. Podczas najnowszych badań naukowcy z włoskiego uniwersytetu Insubria przeanalizowali szczątki średniowiecznego mężczyzny, którego czaszka była mocno zniszczona. Uczeni chcieli dowiedzieć się, w jaki sposób zmarł ten człowiek, który żył we Włoszech ponad 700 lat temu. Badania opublikowano na łamach czasopisma naukowego „Journal of Archaeological Science: Reports”. Ofiara najpierw próbowała się bronić Badacze dokonali analizy z wykorzystaniem nowoczesnych technik kryminalistycznych. Przeprowadzili tomografię komputerową i mikroskopię cyfrową, aby dokładnie odtworzyć obrażenia czaszki. Naukowcy odkryli, że zmarły został brutalnie zamordowany, a napastnik wymierzył mu cztery silne ciosy mieczem w głowę. – Ofiara została prawdopodobnie zaskoczona przez swojego oprawcę. Naszym zdaniem zmarły nie był w stanie odpowiednio ochronić głowy przed ciosami. Uważamy, że napastnik zadał pierwszy cios, a następnie gonił i wymierzył kolejne uderzenia w tył głowy – mówi Chiara Tiesi, współautorka badania. Szkielet ofiary odkryto w 2006 roku. Znajdował się w grobowcu w kościele San Biagio w miasteczku Cittiglio. Dwa lata później przeprowadzono pierwsze badania, podczas których okazało się, że mężczyzna odniósł obrażenia czaszki. Jednak dopiero w 2022 roku naukowcy z uniwersytetu Insubria postanowili przeprowadzić badania kryminalistyczne i zrekonstruować sekwencję wydarzeń. Zmarły mógł należeć do wpływowej włoskiej rodziny Mężczyzna był młody. W chwili śmierci miał około 19–24 lata. Naukowcy twierdzą, że pierwszy cios udało mu się zablokować. Po tym jednak ofiara rozpoczęła ucieczkę. Gdy napastnik dogonił uciekającego, ten wymierzył mu dwa szybkie trafienia w tył głowy. To spowodowało upadek. Ostatnie, czwarte uderzenie spowodowało szybką śmierć. Jak wyglądała średniowieczna kobieta? Naukowcy stworzyli niezwykły model 3D Na podstawie kości kobiety, które odnaleziono w Norwegii, naukowcy stworzyli pełnowymiarowy, realistyczny model 3D. Tak wyglądała Tora, która żyła 800 lat temu. Naukowcy uważają, że zabójca był zdeterminowany, aby zamordować młodego mężczyznę. Charakter ciosów sugeruje, że napastnik mógł wpaść w dziką furię, a to z kolei oznacza, że motyw morderstwa mógł być bardziej złożony. Co więcej, autorzy udowodnili, że zbrodnię popełniono z wykorzystaniem prawdopodobnie stalowego miecza i na pewno odpowiada za nią tylko jedna osoba. Autorzy badania próbowali dowiedzieć się również, kim była zmarła osoba. Naukowcy nie znaleźli jednak żadnych dokładnych informacji, które umożliwiłyby identyfikację tej osoby. Sam fakt pochowania w kościelnym grobowcu może sugerować, że była to ważna i zamożna osoba. Kościół San Biagio powstał dzięki wpływowej włoskiej rodzinie De Citillio. Uczeni podejrzewają, że zmarły mógł należeć do tego średniowiecznego rodu. Źródło: Journal of Archaeological Science: Reports Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W Peru odkryto szczątki 76 dzieci, które zostały złożone w ofierze. Wszystkie miały wyrwane serca
Archeolodzy odnaleźli szczątki dzieci na stanowisku archeologicznym Pampa La Cruz, w regionie La Libertad, na zachodzie Peru. Badacze podejrzewają, że ofiary rytualnego mordu pochodziły z cywilizacji Chimú.
W tym artykule: Brutalne rytuały na terenie dzisiejszego Peru Archeolodzy nie spodziewali się odnaleźć zwłok dzieci w tym miejscu Dlaczego Chimowie masowo zabijali małe dzieci? Czym była cywilizacja Chimú? W Peru od wielu lat trwają badania, które mają na celu odkrycie dziedzictwa narodowego kraju z okresu prekolumbijskiego. Na przestrzeni wieków obszar ten zamieszkiwało wiele cywilizacji. Każda charakteryzowała się odmiennym systemem politycznym, kulturą i religią. Niestety, nie zostawiły po sobie żadnych źródeł pisanych, dlatego każde, nawet najmniejsze odkrycie archeologiczne, jest na wagę złota. Odkrycia z ostatnich kilkunastu miesięcy pokazały, jak brutalnych i bezlitosnych praktyk i rytuałów dopuszczali się ludzie, którzy zamieszkiwali te tereny. W pradawnych rytuałach składano w ofierze nie tylko zwierzęta, ale również ludzi. Niestety często były to dzieci. Brutalne rytuały na terenie dzisiejszego Peru Na przełomie 2021 i 2022 roku na stanowisku archeologicznym Cajamarquilla archeolodzy odkryli mumię bogatego mężczyzny, który pochowany był w pozycji embrionalnej. Kilka tygodni później naukowcy odnajdywali w jego grobowcu kolejne szczątki dzieci. Naukowcy potwierdzili, że wszyscy zmarli należeli do kultury Wari. Podczas najnowszych wykopalisk w Pampa La Cruz, stanowisku, które znajduje się nieopodal miasta Huanchaco w regionie La Libertad, archeolodzy odkryli szczątki aż 76 dzieci. Okazało się, że wszystkim zmarłym wyrwano serca. – Wszystkie szkielety miały ślady po cięciu w poprzek mostka. Prawdopodobnie ktoś otworzył ich klatkę piersiową, a następnie wyciągnął z niej serce – twierdzi Gabriel Prieto, profesor antropologii z Uniwersytetu Florydy, który zarządzał wykopaliskami. Archeolodzy nie spodziewali się odnaleźć zwłok dzieci w tym miejscu Autorzy odkrycia przyznają, że zupełnie nie spodziewali się odnaleźć ofiar rytualnego zabójstwa w tym miejscu. Wszystkich zmarłych ułożono w takiej pozycji, aby nogi skierowane były w kierunku wschodnim. Archeolodzy podkreślają jednak, że nie wiedzą, dlaczego dzieci zostały pochowane właśnie w Pampa La Cruz. W Peru znaleziono ludzkie kręgosłupy nawleczone na łodygi trzciny. Co to za przerażający rytuał? Kolejne niesamowite odkrycie archeologiczne w Peru. Kości z ludzkich kręgosłupów nawleczono na trzciny. Znaleziska mogą liczyć nawet pół tysiąca lat. Prof. Prieto zwraca uwagę na to, że dzieci najprawdopodobniej pochodzą z cywilizacji Chimú. Na razie nie przeprowadzono badania metodą datowania radiowęglowego, ale uczony przypomina, że wszystkie zwłoki, które w przeszłości odnaleziono w Pampa La Cruz pochodziły z XI–XII wieku, który przypadał na panowanie tejże kultury w regionie. W poprzednich latach podczas wykopalisk odnaleziono tu ponad 320 szkieletów dzieci oraz szczątki kolejnych 137 w Las Llamas, które znajduje się nieopodal. Uczony podkreśla, że tym ofiarom również usuwano serca. Dlaczego Chimowie masowo zabijali małe dzieci? Co więcej, biorąc pod uwagę szalenie dużą liczbę ofiar z okolicznego Las Llamas, prof. Prieto uważa, że w regionie Huanchaco spodziewają się odnaleźć dużo więcej dziecięcych szkieletów. – Może zabrzmi to jak szaleństwo, ale spodziewam się, że znajdziemy jeszcze ponad 1000 ofiar – twierdzi uczony. Archeolodzy nie są pewni, co oznaczał ten przerażający rytuał oraz dlaczego zabijano tak dużo małych dzieci. Jedną z hipotez jest rytuał, który miał na celu „poświęcić” okoliczne pola uprawne. Na obszarze wykopalisk znaleziono również prymitywny system nawadniania, który stworzyli ludzie z Chimú. Eksperci zaznaczają jednak, że Chimowie znani są z makabrycznych obrzędów i rytuałów. Prawdopodobnie składali najwięcej ofiar z ludzi spośród wszystkich ówczesnych cywilizacji. Istnieje teoria, która głosi, że dawne prekolumbijskie cywilizacje wierzyły, że zmiany klimatyczne, które powodowały nieurodzaj i susze, to kara bogów. Być może to jest jedno z wyjaśnień masowych morderstw. Czym była cywilizacja Chimú? Państwo Chimú istniało od ok. IX do XV wieku na terenach dzisiejszego Peru. Cywilizacja zastąpiła kulturę Mochica i była ostatnim wielkim królestwem, które mogło konkurować z Inkami. Stolicą Chimú było miasto Chan Chan, które powstało w ok. 850 r. n.e. Był to wówczas największy ośrodek epoki prekolumbijskiej. Historycy uważają, że w czasach swojej świetności stolicę Chimów zamieszkiwało nawet 30 tysięcy osób. Sposób zaprojektowania miasta Chan Chan świadczy o silnej, scentralizowanej władzy w państwie. Zbudowano tam 10 cytadel. Najważniejszą i zarazem znajdującą się w centrum była Chudi. Miała powierzchnię ok. 8 hektarów. Każda świątynia była miejscem zarówno kultu, zgromadzeń, jak i siedzibą jednego z władców. Stolica znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Uważa się, że Chimowie byli najlepszymi kowalami w całej Ameryce Południowej. Byli prekursorami wyrabiania mosiężnych przedmiotów. Tworzyli również wyrafinowaną biżuterię ze złota, srebra i turkusów. Ich kres nadszedł w 1470 roku, kiedy zostali podbici przez Inków. Źródło: Live Science. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Sąd zdecydował: były policjant winny zamordowania George'a Floyda. Na ulicach wiwaty
Derek Chauvin, były policjant z Minneapolis, został skazany za morderstwo drugiego i trzeciego stopnia oraz zabójstwo. To on w czasie próby zatrzymania George’a Floyda przyciskał jego szyję kolanem do ziemi i nie reagował na krzyki mężczyzny. Wyrok skazujący stał się powodem do świętowania dla czarnoskórej społeczności Stanów Zjednoczonych.
Derek Chauvin został uznany za winnego zamordowania Floyda, ale jeszcze nie wiadomo, ile lat spędzi w zakładzie karnym. Doniesienia prasowe podają, że za morderstwo drugiego stopnia grozi mu co najmniej 12 lat, jednak prokuratorzy mogą ubiegać się o dłuższy wyrok, maksymalnie do 40 lat - podaje Reuters. Grozi mu też do 25 lat za morderstwo trzeciego stopnia i do 10 lat za nieumyślne spowodowanie śmierci. Zarzuty są rozpatrywane oddzielnie, co oznacza, że zasądzone kary mogą zostać zsumowane. 45-letni Chauvin został zarejestrowany na filmie z 25 maja 2020 roku. Policjant (po zajściu wydalony ze służby) wbijał kolano w szyję George’a Floyda, podczas próby aresztowania związanej z domniemanym użyciem przez Floyda fałszywego banknotu 20-dolarowego w sklepie spożywczym. Na wideo widać, że Floyd był obezwładniony i leżał na ziemi twarzą w dół. Słychać było, jak mówił, że nie może oddychać, zanim stracił przytomność. 46-letniego czarnoskórego mężczyzny nie dało się uratować. Śmierć Floyda zapoczątkowała ruch Black Lives Matter, a przez całe Stany Zjednoczone przelała się fala antyrasistowskich protestów. Wtorkowy wyrok sądu w Minneapolis został uznany przez czarnoskórą społeczność za sukces. Demonstranci zgromadzeni przed budynkiem sądu wiwatowali twierdząc, że to jedyny słuszny wyrok, który przynosi sprawiedliwość, ale nie kończy debaty o rasizmie. "Wzywamy do pokojowej solidarności" „Rozdzierające serce zabójstwo George'a Floyda i wielu innych kolorowych uwydatniło systemowy problem rasizmu w naszym kraju. Nie jesteśmy bynajmniej bliscy zakończenia setek lat niesprawiedliwości spoczywających na barkach kolorowych. Jako liderzy w hrabstwie Santa Cruz jesteśmy odpowiedzialni za wdrażanie i zachęcanie do zmian w naszym regionie. Wspieramy wszystkie społeczności kolorowe, w tym te, które reprezentujemy w naszym różnorodnym kraju. Wzywamy naszą społeczność, aby dziś i każdego dnia gromadziła się razem w pokojowej solidarności” - napisali we wspólnym oświadczeniu czterej burmistrzowie hrabstwa Santa Cruz. „Ten proces przypomina o pilnej potrzebie uchwalenia przepisów, które pociągną policję do odpowiedzialności, zmienią kulturę egzekwowania prawa i zbudują zaufanie między organami ścigania a naszymi społecznościami poprzez zapobieganie policyjnej brutalności i umożliwienia ocalałym i rodzinom ofiar dostępu do wymiaru sprawiedliwości” - czytamy z kolei w oświadczeniu oddział NAACP (ang. National Association for the Advancement of Colored People - Krajowe Stowarzyszenie na rzecz Wsparcia Ludności Kolorowej) w hrabstwie Santa Cruz. "System zawiódł kolorowych. Biały system". Banksy ma pomysł na pomnik, który "uszczęśliwi wszystkich" Znany komentator problemów społecznych, artysta uliczny Banksy nie mógł nie włączyć się w dyskurs na temat amerykańskich zamieszek na tle policyjnej przemocy wobec czarnoskórych. Odniós.. „Wystarczająco dużo. Ten werdykt oferuje pewną miarę sprawiedliwości, ale nie jest pocieszeniem dla rodziny i przyjaciół pana Floyda. Nadszedł czas, aby nie tylko zreformować, ale także całkowicie przemyśleć system egzekwowania prawa w Stanach Zjednoczonych” - podkreślono. Policja do reformy Proces byłego policjanta był jednym z najgłośniejszych procesów ostatnich lat. Alexis Karteron z Rutgers University w Newark zwraca uwagę, że na sali sądowej w trakcie postępowania ani razu nie pojawiła się kwestia rasizmu czy rasy – tak ofiary, jak napastnika. – Ale korelacja z rasą z wielu powodów jest oczywista dla każdego bystrego obserwatora – komentuje Karteron na łamach „The Conversation”. – Najpilniejszymi problemami amerykańskiej policji są problemy rasowe. Dla niektórych ewolucja patroli niewolników w siły policyjne i niepowodzenie trwających od dziesięcioleci wysiłków reformatorskich są dowodem na to, że amerykańska policja jest niereformowalna i musi zostać zastąpiona. Dla innych wystarczą zmiany w polityce użycia siły i ulepszone środki rozliczalności, takie jak te zawarte w proponowanej ustawie George Floyd Justice in Policing Act. - mówi Karteton. Podkreśla, że „postęp nastąpi tylko wtedy, gdy Ameryka jako całość zrozumie rolę rasy”. Nowojorskie zoo trzymało czarnoskórego mężczyznę w klatce orangutana. Przeprasza po 114 latach Przez tydzień od 8 września 1906 roku zoo w nowojorskiej dzielnicy Bronx trzymało w klatce orangutana w tamtejszej małpiarni 23-letniego mężczyznę z Afryki w stroju plemiennym. Teraz organiz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1878e2a1e0d63b30d9ec70f06b88e37f2e4819a3-0c18191.jpeg" width="906" height="700" alt="Benga miał spędzić w klatce w zoo miesiąc, ale w związku z ogromnym zainteresowaniem starano się zatrzymać go dłużej (Biblioteka Kongresu USA / domena publiczna)" title="Benga miał spędzić w klatce w zoo miesiąc, ale w związku z ogromnym zainteresowaniem starano się zatrzymać go dłużej (Biblioteka Kongresu USA / domena publiczna)" /> Dwoje nastolatków zastrzelonych Inny z komentatorów „The Conversation” zwraca uwagę, że proces Chauvina należy uznać za przełomowy. Do tej pory procesy ws. nadużycia siły przez policjantów wobec zatrzymanych – szczególnie czarnoskórych – praktycznie nie kończyły się wyrokami skazującymi. Sądy i prokuratorzy niechętnie podejmowali się prowadzenia tych spraw, aby uniknąć „problemów z środowisku zawodowym” - zauważa Ric Simmons z Uniwersytetu Stanowego Ohio. – Zwykle też oskarżony policjant może liczyć na wsparcie innych funkcjonariuszy, którzy zeznają na jego korzyść i wyjaśniają, dlaczego jego działania były uzasadnione. Nie w tym przypadku. Każdy świadek tego policjanta zeznawał przeciwko Chauvinowi. (…) Chauvin nie miał żadnego możliwego argumentu, że bał się o swoje życie lub instynktownie zareagował na zagrożenie. George Floyd nie zrobił nic, co mogłoby usprawiedliwić brutalne działania oskarżonego, a przytłaczające dowody przedstawione przez prokuratorów przekonały o tym 12 ławników – podkreślił Simmons. „Koncepcja rasy nie ma żadnych genetycznych podstaw”. Rasy człowieka nie warunkuje kolor skóry? Kiedy naukowcy zabrali się za sekwencjonowanie pełnego genomu, który był połączeniem genów kilku jednostek, celowo zebrali próbki od osób, które same siebie uważały za przedstawicieli r... Czy sprawa zabójstwa Floyda i skazanie Chauvina to jedynie pokazowy proces, mający uspokoić społeczne nastroje, czy rzeczywiście przyczyni się do zmiany prawa i ograniczenia policyjnej przemocy? Pewne jest, że po tym procesie trudniej będzie wyciszać podobne sprawy i przechodzić nad nimi obojętnie. W ostatnich dniach w Stanach Zjednoczonych ponownie doszło do protestów przeciwko policji po tym, jak w dwóch różnych interwencjach zastrzelonych zostało dwoje nastolatków. W Chicago policjant zastrzelił 13-latka, bo ten miał trzymać w ręcę nóż. W Ohio funkcjonariusz postrzelił 16-letnią czarnoskórą dziewczynę. Rana okazała się śmiertelna.
Miejsce tajemniczej zbrodni z 1892 roku wystawione na sprzedaż. Jako hotel B&B
Historia mieszkańców tego domu wstrząsnęła całym światem. Lizzie Borden miała zatłuc siekierą swojego ojca i macochę. Proces zakończył się uniewinnieniem, ale tamte wydarzenia wciąż rozpalają wyobraźnię turystów. Teraz „dom zbrodni” wystawiono na sprzedaż.
Lizzie Borden została oskarżona o zamordowanie ojca i macochy po tym, jak ciała tej dwójki znaleziono rankiem 4 sierpnia 1892 roku w domu w Fall River w stanie Massachusetts. Andrew Borden i Abby Borden zostali zabici przez wielokrotne ciosy toporkiem w głowę i ciało. Andrew dostał 11 ciosów, a Abby aż 19. Makabryczna zbrodnia wstrząsnęła opinią publiczną. W stan oskarżenia szybko postawiono córkę Andre – Lizzie. Sąsiedzi i bliscy rodziny twierdzili, że powszechnie wiadomo o konflikcie młodej kobiety z macochą i ojcem. Między kobietami miało często dochodzić do kłótni. Na winę Lizzie miała też wskazywać pewna niezwykła cecha domu, którego historia sięga czasów, gdy Andrew Borden przebudował go dla swojej rodziny w 1872 roku. Chodzi o brak korytarzy - poza podestem na drugim piętrze. „Aby dostać się na drugie piętro, trzeba było przejść przez jeden z pokoi” – podaje strona internetowa Muzeum Lizzie Borden, którego siedzibą jest dom Bordenów. „Andrew został zabity około półtorej godziny po Abby, a nieznajomy przebywający w domu miałby niewiele możliwości pozostania w ukryciu” – pisze Cara Robertson, autorka książki „The Trial of Lizzie Borden” („Proces Lizzie Borden”, 2019). Wątpliwości budziły też niespójności w zeznaniach Lizzie z feralnej nocy. Świadkowie opisywali, że na dzień przed zbrodnią widzieli kobietę podobną do Lizzie, która próbowała kupić kwas pruski (śmiertelną truciznę) w miejscowej aptece. Jakby tego było mało, w czasie dochodzenia odkryto, że Borden spaliła sukienkę, którą miała na sobie, kiedy odkryła ciało ojca. Rzekomo dlatego, że przypadkowo poplamiła ją farbą. Mimo wszystkich poszlak, sędziowie przysięgli uznali, że nie ma wystarczających dowodów, aby skazać Lizzie i wydali wyrok uniewinniający. Zbrodnia oficjalnie pozostała więc nierozwiązana, co tylko podsycało publiczną fascynację historią Bordenów. Zainteresowanie sprawą kryminalną sprzed lat było tak ogromne, że w 1996 roku splamiony krwią budynek kupiła dwójka inwestorów – Martha McGinn i Ron Evans. Postanowili oni przekształcić dom w muzeum Lizzie Borden i hostel B&B. Niepowtarzalna okazja Kontrowersyjny pomysł spodobał się żądnym wrażeń turystom. Wyposażony w meble i dekoracje z epoki, a także w rodzinne pamiątki Bordenów hostel oferuje noclegi i wyżywienie. Do dyspozycji gości są cztery pokoje i dwa apartamenty. Apartamenty to większe pokoje, w których kiedyś mieszkali Andrew i Abby oraz Lizzie i jej starsza siostra Emma, której nie było w domu, gdy zamordowano jej ojca i macochę. W jednym z mniejszych pokoi, pokoju Johna V. Morse'a - wujka Lizzie, który przebywał tu noc przed morderstwem, znaleziono ciało Abby. Obecny właściciel stwierdził, że jest gotowy do przejścia na emeryturę i postanowił wystawić do na sprzedaż za 2 miliony dolarów. dom na sprzedaż za 2 miliony dolarów. „To niesamowita okazja, aby posiadać i obsługiwać jedną z największych atrakcji turystycznych Nowej Anglii. Przyjmuj gości z całego świata. Jest to inwestycja wykończona pod klucz, przyjmująca lukratywne wycieczki całodniowe i wieczorne imprezy oraz popularne miejsce noclegowe i śniadaniowe” - reklamuje posiadłość biuro nieruchomości. Sprzedaż obejmuje cała działalność turystyczną, znaki towarowe, prawa intelektualne i majątkowe. A „hotel” można go kupić w zestawie z wiktoriańską rezydencją „Maplecroft”, w której Lizzie spędziła resztę życia po uniewinnieniu.
Morderca przeżył śmierć kliniczną podczas dożywocia. Żąda unieważnienia wyroku
Benjamin Schreiber, który od 1996 roku odsiaduje wyrok dożywocia za morderstwo, uważa, że w związku z tym, że “już umarł” jego kara powinna zostać anulowana.
Po tym, jak w 2015 roku morderca stracił przytomność w swojej celi, lekarze pięciokrotnie wznawiali pracę jego serca. Po ustabilizowaniu się stanu zdrowia, przestępca postanowił złożyć dosyć nowatorskie odwołanie od wyroku, w którym twierdzi, że technicznie wyrok dożywocia się dokonał, wszak na chwilę zmarł przed interwencją lekarzy. Przedstawiciele prawa jednak nie kupują tej teorii – Sąd Apelacyjny w Iowa orzekł, że 66-letni mężczyzna pozostanie w więzieniu do momentu, gdy lekarz stwierdzi, że nie żyje na dobre. "Schreiber albo żyje i oznacza to, że musi pozostać w więzieniu, albo oficjalnie nie żyje, w którym to przypadku to odwołanie jest bezcelowe" - napisała sędzia Amanda Potterfield. I chociaż niektóre prawa w Stanach Zjednoczonych są absurdalne, żadne z nich nie dotyczy sytuacji “zmartwychwstania”, które mogłoby prowadzić do unieważnienia wyroku dożywocia. Schreiber siedzi za kratkami od 1996 roku, kiedy to oskarżono go o śmierć Johna Dale'a Terry'ego, 39-latka, którego ciało znaleziono w opuszczonej przyczepie. Według prokuratury 43-letni wówczas Schreiber zabił mężczyznę drewnianą rączką kilofa, wcześniej oddawszy się rozkoszom cielesnym z partnerką ofiary. Sędziowie uznali go za winnego morderstwa pierwszego stopnia i w 1997 roku skazali go na dożywocie bez możliwości zwolnienia warunkowego. Prawie dwie dekady później Schreibera zaatakowało ciężkie zatrucie septyczne. Według akt sądowych zakażenie wywołane ogromną ilością kamieni nerkowych "spowodowało wewnętrzne oddawanie moczu". 30 marca 2015 r. Morderca stracił przytomność i został przewieziony do szpitala, gdzie lekarze przywrócili go do życia, podając adrenalinę. W kwietniu 2018 roku Schreiber złożył wniosek o pomoc dotyczącą jego wyroku, twierdząc, że jest przetrzymywany w więzieniu nielegalnie. Według więźnia zgodnie z literą prawa jego wyrok miał zakończyć się wraz z jego śmiercią, co miało miejsce trzy lata wcześniej, kiedy stanęło jego serca. Sędzia sądu rejonowego nie przekonał się jednak do kreatywnej próby odnalezienia luki w prawie, twierdząc, że argument Schreibera był "bezsensowny". Po odrzuceniu wniosku przez sąd rejonowy więzień udał się do Sądu Apelacyjnego w Iowa, który również nie dał się przekonać do słuszności odwołania od wyroku. W opublikowanej w ubiegłą środę opinii skład sędziowski nie próbował liczyć się z duchową lub medyczną definicją "śmierci", która wywołała intensywne spory prawne i złożone debaty na temat etyki lekarskiej. Zamiast tego, skupili się na tym, co oznacza "życie w więzieniu". "Nie sądzimy, aby ustawodawca chciał, by przepis ten [...] uwolnił oskarżonych o popełnienie przestępstwa za każdym razem, gdy procedury medyczne podczas ich uwięzienia prowadzą do ich resuscytacji przez pracowników służby zdrowia" - napisała Potterfield. W swoim apelu Schreiber argumentował również, że lekarze naruszyli jego prawa, kiedy zlekceważyli dyspozycję pacjenta, by w razie sytuacji zagrażającej życiu, nie podejmowali się próby reanimacji. Zgodnie z zapisami sądowymi jednak, pracownicy szpitala podjęli taką decyzję po konsultacji z bratem mordercy, który zgodził się na podanie bratu leków uśmierzających ból. Aktualnie Schreiber pozostaje w więzieniu stanowym w Iowa i jeszcze nie jest jasne, czy planuje skierować swoją walkę o wolność do sądu wyższej instancji. Katarzyna Mazur
Carlos DeLuna – zabity, bo pomylono go z kimś innym. 10 historii niewinnie skazanych na śmierć
Oskarżony o gwałt i zabójstwo mężczyzna spędził najlepsze lata życia w więzieniu będąc niewinnym. Tomasz Komenda opuścił celę po odsiedzeniu 18 z 25 zasądzonych lat. Jego sprawa każe zadać sobie pytanie: a gdyby w Polsce obowiązywała kara śmierci? Przy tej okazji warto przypomnieć przypadki ludzi, którzy będąc niewinnymi mieli znacznie mniej szczęścia.
Carlos DeLuna – zabity, bo pomylono go z kimś innym Oskarżony o zabicie 24-letniego pracownika stacji benzynowej został skazany na karę śmierci w 1983 roku. Wyrok wykonano w 1989, w Huntsville (Teksas). Już wtedy nie brakowało wątpliwości co do słuszności wyroku. W 2006 Chicago Tribune opisało sprawę wyrażając pogląd, że DeLuna mógł zostać niesłusznie skazany, a późniejszy raport Columbia Human Rights Law Review przedstawił szereg dowodów na to, że mężczyzna został pomylony z innym - Carlosem Hernandezem, mieszkającym niedaleko. Tamten miał już za sobą historię ataków kobiet z użyciem noża i innych ostrych narzędzi, oraz liczne sprawy o nielegalne posiadanie broni. Derek Bentley – upośledzony 19-latek z Bristolu Został powieszony za współudział w zabójstwie policjanta podczas napadu rabunkowego. Tym, kto naprawdę zabił był 16-letni Christopher Craig – to z jego broni padł strzał. Jednak Bentley został uznany za współwinnego, jako osoba zachęcająca do popełnienia zbrodni. Mężczyzna jednak od dziecka wykazywał symptomy niepełnosprawności umysłowej. Miewał ataki padaczkowe, pomiar jego IQ wykazał 77 w 1952 roku, gdy trafił do bristolskiego więzienia – a wcześniej, mając 15 i pół roku wyznaczono mu iloraz inteligencji na poziomie 66. Był praktycznie analfabetą. Mimo tego, że mężczyzna nie strzelał oraz był ewidentnie upośledzony umysłowo – wyrok wykonano. Nagrobek Bentley'a - fot. Steve Brown / Flickr Huugjilt – zginął zamiast mordercy W 1996 roku pochodzący z Mongolii Wewnętrznej w Chinach 18-latek odnalazł w publicznej toalecie ciało brutalnie zgwałconej i zabitej nazwiskiem Yang. Huugjilt (nie posiadał nazwiska), który zawiadomił władze, został oskarżony o gwałt i uduszenie kobiety. Po 61 dniach w więzieniu został postawiony przed plutonem egzekucyjnym. Po latach do zbrodni przyznał się Zhao Zhihong. Mężczyzna stanął przed sądem w 2006 roku. Na przestrzeni lat 1996-2005 miał zabić 10 osób i dopuścić się 13 gwałtów. Jego proces odroczono do 2014, rok później został skazany na karę śmierci. Cameron Todd Willingham – skazany za podpalenie, które miało być zwykłym pożarem Po tym jak w 1991 roku w miasteczku Corsicana w Teksasie pożar strawił dom Willinghamów ojciec rodziny został oskarżony o podpalenie i doprowadzenie do śmierci swojej żony i trójki dzieci. Motywem miała być chęć pozbycia się niechcianego potomstwa. Prokuratura uznała mężczyznę za socjopatę, dodatkowo sytuacji nie poprawiały poświadczone przypadku bicia żony. Willingham został skazany na śmierć przez wstrzyknięcie trucizny. Do końca walczył o uniewinnienie. W 2004 roku wyrok wykonano. Przez kolejne lata mnożyły się wątpliwości dotyczące analizy dowodów przeciwko mężczyźnie, dziennikarze różnych mediów zebrali dane obnażające niedbałość śledztwa i niemożliwość ustalenia, że ogień został celowo podłożony. Cameron Todd Willingham - fot. Wikipedia George Stinney – 14-latek na krześle elektrycznym Ciemnoskóry chłopiec zostaje w 1944 r. skazany za morderstwo dwóch białych dziewczynek na śmierć na krześle elektrycznym. Skład sądy był w całości biały, proces trwał jeden dzień, rozprawa około 10 minut. Podobno zaraz po aresztowaniu miał się przyznać do zarzutów, ale świadectwo nie zostało nagrane, nie było żadnego zeznania później, które mogłoby potwierdzić tę relację. Stinney został pozbawiony prawa do apelacji, egzekucję wykonano. W 2013 roku grupa ekspertów, prawników i aktywistów reprezentujących rodzinę chłopca zbadała sprawę ponownie. Rok później, 70 lat po egzekucji, uznano go za niewinnego. Stwierdzono, że nie miał szans na odpowiednią obronę, co było pogwałceniem szóstej poprawki amerykańskiej konstytucji. Dodatkowo odnaleziono serię dowodów potwierdzających jego alibi oraz fakt, że jego zeznanie o odpowiedzialności za śmierć dziewczynek zostało wymuszone siłą. George Stinney - fot. Wikipedia Sacco i Vanzetti – anarchiści zrehabilitowani Ferdinando Sacco i Bartolomeo Vanzetti byli robotnikami włoskiego pochodzenia. Uczestniczyli w demonstracjach domagających się polepszenia warunków pracy, podwyżek i ludzkiego traktowania pracowników, byli związani z ruchem anarchistycznym. W 1920 roku zostali zatrzymani przez policję pod zarzutem działalności godzącej w dobro publiczne. Oskarżono ich także o udział w napadzie rabunkowym, kradzież wypłat przeznaczonych dla robotników i dwa zabójstwa. Dowody w ich sprawie były bardzo łatwe do podważenia, obaj mieli mocne alibi. Mieli pecha, obronę zbudowali na opinii człowieka, któremu udowodniono brak wiedzy i fałszowanie dowodów. Skazano ich na krzesło elektryczne, wyrok wykonano w 1921 roku. Sprawa stała się jednak głośna, o rehabilitację Włochów apelowali znani intelektualiści epoki, między innymi Bertrand Russell, George Bernard Shaw i H.G. Wells. Do sprawy powrócono w 1977 roku, gubernator Massachusetts zrehabilitował obu mężczyzn. Sacco i Vanzetti - fot. Wikipedia Leo Frank – niesłusznie zlinczowany Leo Frank, młody nadzorca w fabryce, zostaje oskarżony o zabójstwo 13-letniej dziewczyny. Podejrzanych jest trzech: Frank, nocny strażnik Newt Lee oraz dozorca Jim Conely. Sąd opierając się głównie na zeznaniach tego ostatniego, który przedstawiał się jako współsprawca, ze szczegółami opisywał uduszenie przez Franka młodej Mary Phagan. Obrona wskazywała, że to Conely był winny, a pochodzący z żydowskiej rodziny Frank jest ofiarą antysemickiej nagonki. Sąd zdecydował o karze śmierci dla Franka, którą zamieniono na dożywotnie więzienie. Gazeta The Atlanta Georgian ogłaszająca aresztowanie Leo Franka - fot. Wikipedia Sprawa odbiła się szerokim echem w lokalnych mediach, opinia publiczna wrzała, rozbudziły się niestety także nastroje antysemickie. W 1915 roku Frank został porwany z więzienia i zlinczowany w miasteczku Marietta, z którego pochodziła dziewczyna. Gubernator stanowy chciał ukarać sprawców, jednak ostatecznie nikt nie został o nic oskarżony. W 1986 roku Frank został pośmiertnie ułaskawiony, ale nie definitywnie uniewinniony. Dziś większość badających tę sprawę uważa, że sam był ofiarą, a mordercą miał być Conely. Lincz Leo Franka - fot. Flickr Timothy Brian Cole – zmarł w więzieniu 24 marca 1985 roku studentka Michele Mallin została zaciągnięta przez mężczyznę do samochodu i zgwałcona. W tamtym czasie zdarzały się przypadki podobnych przestępstw w okolicach szkoły Texas Tech, gdzie studiowała. Podczas policyjnego okazania zdjęć osób podejrzanych wybrała wizerunek Timothyego Braina Cole, studenta i byłego żołnierza U.S. Army. Swój wybór potwierdziła później podczas oglądania podejrzanego. Cole został skazany na 25 lat, po 14 zmarł w więzieniu na atak astmy. Rodzina mężczyzny, do której potem dołączy ofiara, domagali się jego rehabilitacji. W 2007 roku do gwałtu przyznał się Jerry Wayne Johnson, a Mallin potwierdziła swoją pomyłkę przy wcześniejszym wskazaniu sprawcy. Wersję obojga potwierdziło badanie DNA. Cole został pośmiertnie uniewinniony. Ed Johnson – zlinczowany przed wykonaniem kary Ciemnoskóry mężczyzna został w 1906 roku oskarżony o gwałt. Sąd skazał go na śmierć, jednak lokalna społeczność obawiała się opóźniania wyroku i postanowiła wziąć sprawę w swoje ręce. Grupa ludzi z miasteczka Chattanooga w Tennessee wyciągnęła go z aresztu i go zlinczowała. Następnego dnia na pogrzebie obence było 2 tysiące osób. Johnson miał w więzieniu doznać objawienia i wybaczyć skazującym. Na nagrobku wyryto mu jego ostatnie słowa “Niech was Bóg błogosławi. Jestem niewinnym człowiekiem”. W 2000 roku sędzia karny hrabstwa Hamilton Doug Meyer wydał wyrok uznający proces Johnsona za niesprawiedliwy i wadliwy: mężczyznę sądził w całości biały skład sędziowski, mimo apeli nie przeniesiono rozprawy do innego miasta, co podgrzewało atmosferę. Nagrobek Eda Johnsona - fot. Wikipedia Nie Shubin - rozstrzelany za morderstwo, którego nie popełnił 19-latek z Chin został w 1995 oskarżony o gwałt i morderstwo 30-latki. Sąd skazał go na karę śmierci, wyrok wykonano. Dziesięć lat później pojawił się dowód na to, że był niewinny. Do morderstwa i gwałtu przyznał się Wang Shujin, który został zatrzymany przez policję. Shujinowi przypisywano 3-4 morderstw na przestrzeni lat 1994-5. W 2007 roku skazano go na śmierć. Sprawa odbiła się szeroko na wizerunku chińskich sądów. Błażej Grygiel
Ten człowiek przyznał się do 90 morderstw, które uszły mu na sucho
Samuel Little przez 35 lat bezkarnie zabijał w USA. To jego wersja, którą teraz sprawdzają śledczy. Wiele wskazuje na to, że ma rację.
Mężczyzna ma 78 lat i odsiaduje już dożywotni wyrok za zabicie trzech osób. Jego nazwisko “wypłynęło” przy okazji specjalnego programu FBI poszukiwania sprawców szczególnie okrutnych przestępstw - Violent Criminal Apprehension Program (ViCAP). Little powiązany był z kilkoma nierozwiązanymi sprawami rozrzuconymi po całym kraju. Szczególną uwagę śledczych wzbudziło zabójstwo w mieście Odessa, w stanie Teksas. Gdy przesłuchano Little'a w tej sprawie, zaczął mówić znacznie więcej. - W trakcie przesłuchania w maju podał Jamesowi Hollandowi z Texas Rangers miejsca na mapie oraz liczbę ludzi, których tam zabił – powiedziała mediom Christina Palazzolo z programu ViCAP – Po jednym w Jackson, Cincinnati, Ohio, Las Vegas, Nevadzie i Mississippi, trzy w Phoenix i Arizonie. Łącznie Litlle przyznał się do 90 zabójstw podczas rozmów ze śledczymi. Miał się ich dopuścić na przestrzeni lat 1970-2005. Do tej pory potwierdzono już 34 z wymienionych przez Little'a ofiar. Liczba i miejsca pokazują jak swobodnie musiał czuć się morderca podróżując po stanach i zostawiając za sobą krwawy szlak. Jego zeznania mogą z niego uczynić najgroźniejszego seryjnego mordercę w historii USA, o ile zostaną potwierdzone. - Stróże prawa z całego kraju współpracują z Texas Rangers by zweryfikować te morderstwa – mówi Bobby Bland, prokurator hrabstwa Ector. Samuel Little najczęściej wybierał sobie na ofiary słabe i znajdujące się w życiowym kryzysie kobiety, często uwikłane w prostytucję i narkotyki. Przesłuchujący byli zaskoczeni ilością szczegółów dotyczących każdego z morderstw, które opisywał osadzony. Pamiętał miejsca, samochody, które prowadził, potrafił nawet sporządzić rysunki ofiar. Podawane przez niego daty nie do końca jednak pokrywały się z danymi śledczych. Mężczyzna obecnie odsiaduje wyrok dożywocia za morderstwa na terenie hrabstwa Los Angeles. Wcześniej odpowiadał także między innymi za włamania, przestępstwa narkotykowe i fałszerstwo. We wrześniu 2012 został aresztowany w schronisku dla bezdomnych w Kentucky i przetransportowany do Kalifornii, gdzie poszukiwano go za zarzuty związane z obrotem narkotykami. Gdy był na miejscu śledczy z FBI porównali jego DNA z materiałami w sprawie trzech niewyjaśnionych morderstw z 1987 oraz 1989 roku. Wszystkie ofiary były kobietami, oprawca je bił i dusił, a ciała porzucił na ulicy, w kontenerze na śmieci oraz w garażu. Little nie przyznał się do winy, ale w 2014 roku został skazany. Wyniki DNA zostały przekazane do programu ViCAP by zdobyć więcej informacji na temat skazanego, a FBI odezwało się do Texas Rangers z prośbą o zajrzenie do szczegółów sprawy zabicia braci Denise Christie w Odessie. Zostali oni znalezieni martwi na parkingu niedaleko motelu w styczniu 1994 roku. Bracia zostali uduszeni. Little znów został przetransportowany, tym razem do Teksasu, gdzie odczytano mu zarzuty w tej sprawie. Pojawił się w sądzie, gdzie przekazał informacje dotyczące 90 innych morderstw. Na razie nie postawiono mu jeszcze dodatkowych zarzutów. Little obecnie znajduje się w areszcie w Odessie, codziennie uczestniczy w przesłuchaniach. Jego stan zdrowia nie jest dobry, co tym bardziej mobilizuje śledczych do pracy by wyjaśnić, czy mężczyzna na starość rzeczywiście wyznaje swoje ogromne winy, czy też chce zbudować sobie pomnik w kulturze masowej przypisując sobie zbrodnie innych. Źródło: CNN
Mówiła, że to “chwila szaleństwa”. Kobieta zabiła i ugotowała swojego kochanka
Kobieta wpadła przez... ząb znaleziony w blenderze.
Podczas zatrzymania Marokanka miała powiedzieć policji, że było to chwilowe „szaleństwo”. Z mężczyzną związana była przez ostatnie siedem lat. Wedle informacji zgromadzonych przez The National zabiła go po tym jak powiedział jej, że planuje ożenić się z inną kobietą, także pochodzącą z Maroka. Wszyscy mieszkali i pracowali w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Policja nie ujawniła metody zabójstwa, jednak podała do wiadomości publicznej fakt, że kobieta przygotowała ze zwłok tradycyjną potrawkę mięsną i podała ją z ryżem pracującym w okolicy Pakistańczykom. Zbrodnia mogłaby nie wyjść na jaw gdyby nie brat zabitego, który szukając go trafił do domu kobiety w mieście Al Ain, niedaleko granicy z Omanem. Wewnątrz odnalazł ludzki ząb w blenderze. Następnie zgłosił zaginięcie brata policji, a ta przeprowadziła analizę DNA zęba. Potwierdzono, że należał do ofiary. Według śledczych kobieta miała powiedzieć bratu, że wyrzuciła mężczyznę z domu. Jednak dubajskie Gulf News dodaje, że następnie się załamała i przyznała podczas przesłuchania do morderstwa. Miała także poprosić przyjaciela o pomoc w wysprzątaniu mieszkania po morderstwie. 30-latka trafiła do szpitala psychiatrycznego, gdzie zostanie sprawdzony jej stan zdrowia. Śledztwo trwa. Źródło: BBC
Morderstwo na Amazonce. Podróżniczka zabita przez bandytów
Podróżniczka jeszcze niedawno meldowała się z wyprawy, nic nie wskazywało na zbliżającą się tragedię.
13 września Emma Kelty, Brytyjka samotnie płynąca kajakiem po Amazonce, opublikowała ostatni post na swoim facebookowym profilu. Pisała o poznaniu trzech sympatycznych tubylców i dwóch kociakach bawiących się i śpiących tuż obok jej namiotu, co było miłą odmianą po wcześniejszym spotkaniu z trzydziestoma uzbrojonymi mężczyznami w łodziach motorowych. Spotkania budzącego już nie tyle strach, co przerażenie, podsycane złą sławą tego rejonu Amazonii i Brazylii. „Wszystko dobrze”, napisała 12 września wieczorem. Następnego dnia około 8 wieczorem została zamordowana. Prawdopodobny przebieg zdarzeń Do tragedii doszło nieopodal miejscowości Coari, na Ilha Grande da Botija, wyspie leżącej na Solimoes (nazwa, którą Brazylijcycy używają w odniesieniu do fragmentu Amazonki pomiędzy Tabatingą a Manaus). Jak donosi „The Sun” Emma padła ofiarą siedmioosobowego gangu dilerów narkotykowych. Bandyci ostrzelali namiot kajakarki. Potem przetransportowali łodzią jej ciało około 100 metrów od brzegu i wrzucili do rzeki. Według wszelkich podejrzeń kobieta wtedy jeszcze żyła. Z namiotu zrabowali urządzenia elektroniczne, jak dron, tablet, kamera, aparat fotograficzny. Następnego dnia próbowali sprzedać je w Coari i Lauro Sodre. Brazylijska policja ujęła trzech spośród siedmiu bandytów. Członkowie gangu to młodzi ludzie, liczący sobie po dwadzieścia kilka lat oraz dwóch siedemnastolatków. To właśnie oni zostali aresztowani. Zatrzymani przyznali się do udziału w zbrodni, ale o zabicie podróżniczki oskarżają swoich towarzyszy ukrywających się w dżungli. Ciało Emmy jak dotąd nie zostało znalezione. Policja natknęła się jedynie na kajak, którego napastnikom nie udało się zatopić. Akcja poszukiwawcza nadal trwa. Samotna wyprawa Emmy Emma Kelty, dyrektorka szkoły z londyńskiej dzielnicy Finchley, postawiła sobie za cel samotne podróżowanie. Samotnie wędrowała na nartach do Bieguna Południowego, samotnie chciała przepłynąć Amazonkę. Kiedy po raz pierwszy skontaktowała się ze mną, by skonsultować kilka nurtujących ją kwestii, była przekonana do odbycia wyprawy solo czyli bez żadnego towarzystwa, bez żadnego wsparcia z zewnątrz i nawet bez schodzenia na ląd. Konfrontacja z moją i innych podróżników opinią, wiedzą i doświadczeniami o warunkach i charakterystyce rzeki zmusiła ją do weryfikacji planów. Nie sposób do małego kajaka spakować dobytek i żywność na kilka miesięcy, nie sposób mieszkać w nim dzień i noc przez cały czas trwania podróży, nie sposób.... wiele było tych wyliczeń. „Brak wsparcia i brak asysty są nierealne dla tej rzeki/podróży – napisała w jednym z e-maili. – Spróbuję jednak podjąć to wyzwanie i tam, gdzie to możliwe płynąć zupełnie sama.” „Płynąć zupełnie sama” w planach Emmy oznaczało podjęcie ryzyka pokonania samotnie, bez przewodnika czy opiekuna najbardziej niebezpiecznych stref w dorzeczu Amazonki. I nie chodziło o zagrożenia ze strony przyrody, ale ze strony ludzi zaangażowanych w kwitnący w tym rejonie świata proceder narkotykowy. Bandyci i piraci amazońscy Trasa spływu Amazonką od jej stałego źródła w jeziorku Ticlla Cocha na rzece Apurimac lub sezonowego w rzece Mantaro do ujścia w Atlantyku, wiedzie przez dwie niezwykle niebezpieczne strefy kontrolowane przez bandyckie grupy parające się handlem kokainą i przemytem. I atakowaniem podróżników, czasem tragicznym w skutkach. Choć zdecydowana większość mieszkańców tych terenów nastawiona jest do przyjezdnych przyjaźnie i serdecznie, służy pomocą i gościnnością, to rejony te niezmiennie owiane są złą sławą, którą „zawdzięczają” agresywnym działaniom karteli narkotykowych. W pierwszej kolejności wpływa się do tzw. Czerwonej Strefy, obszaru na terytorium Peru zamieszkanego przez plemiona Indian Ashaninka. To właśnie tam, nieopodal miejscowości Tahurapa w 2011 roku zamordowane zostało małżeństwo polskich kajakarzy, Celina Mróz i Jarosław Frąckiewicz. Z uwagi na małe doświadczenie Emmy w pływaniu kajakiem po rzekach górskich zaproponowałem jej, by swoją podróż rozpoczęła na rzece Marañon, jednym z początkowych dopływów Amazonki, w przeszłości uznawanym za jej źródło. Na tym odcinku zdecydowała się na skorzystanie z pomoc obeznanych w rwących andyjskich bystrzach pływaków, którzy z pontonu i kajaków wspierali ją w technicznie trudnych do pokonania miejscach. Ale co istotne, płynąc Marañonem ominęła Czerwoną Strefę. Niestety, kolejnej niebezpiecznej strefy, ciągnącej się od Tefe do okolic Manaus w Brazylii ominąć już nie mogła. Ten obszar słynie z grasujących na Amazonce piratów. Oczywiście piratów na miarę dwudziestego pierwszego wieku – wyposażonych w szybkie, nowoczesne łodzie, broń, systemy łączności, nawigacji i namierzania potencjalnych ofiar. Podróżujący w 2015 roku rowerami amazońskimi po rzece bracia Dawid Andres i Hubert Kisiński zetknęli się z trzema takimi grupami. Mieli dużo szczęścia wychodząc bez szwanku z tych spotkań. Emmie tego szczęścia zabrakło. Na koniec, jeszcze raz powróćmy na profil Emmy na facebooku, gdzie jej rodzeństwo: Piers, Giles i Tash pisze: „Emma była aktywną i zdeterminowaną siostrą, która stawiała sobie wyzwania, ostatnio poprzez przygody na Pacific Coast Trail, jak i Biegunie Południowym i na Amazonce. W świecie, który w dzisiejszych czasach staje się coraz mniejszy, tkwiący w naszej siostrze eksplorator szukał sposobów, by udowodnić, że wyzwania są osiągalne.” Emma Tamsin Kelty niestety nie osiągnęła celu swojej ostatniej wyprawy – nie stała się pierwszą kobietą, która samotnie przepłynęła Amazonkę ani jedną z niewielu, które ją pokonały. Ale był to to cel niebagatelny, niezwykle trudny, wyczerpujący i niebezpieczny. Ryzykowny dla każdego podróżnika, a z różnych względów dla samotnej kobiety w szczególności. Piotr Chmieliński