Utrata wzroku nie odebrała mu marzeń. Jerzy Płonka zdobywa kolejne szczyty
Im bardziej tracił wzrok, tym mocniej udowadniał, że może więcej. Choć widzi tylko pięć procent tego co my, Jerzy Płonka zdobywa kolejne szczyty i kompletuje Koronę Europy.
W tym artykule: Przestałem widzieć, nie oddychać Być jak Chuck Norris W drodze po marzenia Człowiek pająk Życie przed sobą Przypominamy archiwalny wywiad z 2016 roku. Z Jerzym Płonką rozmawiała Katarzyna Kachel. Czasami można pomyśleć, że Jurek tylko udaje, że nie widzi. Wtedy na przykład, kiedy wspina się na Mont Blanc, prowadzi zajęcia na ściance wspinaczkowej, jedzie na rowerze do Sandomierza albo biegnie w nowojorskim maratonie. I jeszcze wtedy, kiedy nagle wsiada w pociąg do Sopotu, by wieczorem pomoczyć nogi w Bałtyku. Choć przecież jest luty i minus dwa na termometrze. Czasami pojawia się obawa, że zabraknie odpowiednich czasowników, które oddadzą intensywność i pasję tego wszystkiego, co na co dzień robi 26-letni facet z Krakowa. – Ten „krejzi men”? – Albin Marciniak z Krakowskiego Klubu Podróżników aż szerzej otwiera oczy na dźwięk nazwiska Jurka. – On nawet chodzi do kina, rozumiesz człowieka? Piotr Pogon, znany szeroko z ADHD i różnych ekstremalnych projektów, rozumie. – Nawet znam niewidomego, który tak sobie żonę znalazł – mówi. – Położył jej rękę na kolanie i poprosił: „Opowiedz mi, co widzisz”. Nie wiadomo dokładnie, czy po to Jurek chodzi do kina, ale pewne jest, że bardzo dużo widzi jak na człowieka, który widzieć w sumie nie powinien. Przestałem widzieć, nie oddychać Czy można napatrzeć się na zapas? Jakby wiedząc, że z czasem wszystko będzie tracić intensywność? Jurek urodził się i widział, jego wzrok słabł stopniowo. – Jeszcze w podstawówce czytałem książki, jeszcze grałem w nogę, w kosza, jeździłem na rolkach – opowiada. – Potem zacząłem używać lupy i coraz gorzej dostrzegałem kolegów, z którymi kopałem piłkę. W końcu przestałem rozróżniać cokolwiek. Diagnoza? Degeneracja siatkówki. Zostawił grę w piłkę, ale nie przestał przecież oddychać. – Z czasem zaczęło do mnie docierać, że wcale nie jest fajnie, a właściwie to jest nawet do dupy. I mogłem z tą świadomością zrobić to, co chciałem. Tyle że chciał żyć normalnie, po swojemu, intensywnie. A może jeszcze bardziej niż do tej pory. Jakby trochę po to, by coś udowodnić, sobie i innym: – Taką mam konstrukcję i tak zostałem wychowany przez rodziców. Na samodzielnego faceta – lubi to podkreślać. – Nie miałem taryfy ulgowej, nie siedziałem zamknięty w domu jak naleśnik. Nie użalano się nade mną. I on też nie zamierzał. Szybka kalkulacja wyraźnie zresztą pokazała, że tych dostępnych mu rzeczy jest więcej od tych, których robić nigdy nie będzie, jak prowadzenie samochodu. Ale sport, książki, kobiety, dlaczego nie? No i kino. – Co się dziwisz? Mózg człowieka jest sprytny – tłumaczy. – Dopasowuje obrazy do rzeczywistości, której nie widać. Czasami oszukuje, manipuluje, ale w sumie stara się nadrobić to, czego mu brakuje. Masz wyobraźnię? Korzystaj z niej. Być jak Chuck Norris Osobom znającym Jurka może się wydawać, że to człowiek, który istnieje po to, by pokazywać, że nie ma rzeczy niemożliwych. Bo Płonka bywa czasem jak Chuck Norris, co to potrafi podnieść krzesło, na którym siedzi. – Nawet byłe dziewczyny mówią o nim tylko dobrze – uśmiecha się Grzegorz Krawczyk z PZU, który dał się zarazić Płonce jazdą na rowerze i nartach skiturowych i przeżył. – To kwestia charyzmy, wielkiej determinacji i zdolności przekonania innych, że przeszkody nie istnieją. I to nie tylko dlatego, że ich po prostu nie widać. Dlatego Jurek zrobił kurs żeglarski i kurs lawinowy, choć wcale nie było to proste. – Nie chcieli mnie przyjąć, bali się chyba, że pomieszam linki, utopię się albo zginę w śnieżnej szczelinie. Nie bardzo też chcieli uwierzyć, że ślepy może coś znaleźć. Tyle że w moim języku nie istnieje słowo „eliminacja” ze względu na niepełnosprawność. Kursy skończyłem. – Nie tylko skończył, ale nawet znalazł zastosowanie dla detektora lawinowego – chwali Grzegorz Krawczyk. – On po prostu nie uznaje słów „nie da się”. – To fakt – zgadza się Piotr Pogon, który dobrze poznał Jurka podczas maratonu w Nowym Jorku. – Pamiętam to tak. Jurek biegnie na uprzęży i niemal bez przerwy dowcipkuje ze swoim opiekunem. Jedno z najdelikatniejszych określeń, jakie padają podczas biegu, to: „Ślepy, bierz dupę w troki”, czyli tłumacząc na normalny w miarę język: „Jurek, nie zwalniaj”. Tyle że w przypadku Jurka nie ma mowy o zwalnianiu. Często się zastanawiam, na jakich bateriach on jedzie? Jurek nowojorski maraton przebiegł w 3 godz. 55 min 25 s. Człowiek, który powrócił do żywych po lodowej próbie przetrwania. Jego wyprawa przeszła do historii Jego trzecia wyprawa polarna okazała się gehenną. Zanim na dobre się zaczęła, statek Endurance płynący na Antarktydę utknął w lodowym paku na Morzu Weddella. Dla Shackletona był to koni... W drodze po marzenia Zawsze jest jakiś początek, nawet wtedy, kiedy nie zdajemy sobie z tego do końca sprawy. I takim początkiem gór był dla Jurka Mount Blanc. – Kiedy dziś o tym myślę, szczerzę przyznaję, iż było to szaleństwo, może nawet głupota – mówi Płonka, ale trudno oprzeć się wrażeniu, że trochę kłamie, że wcale tak nie czuje. Że dziś zrobiłby dokładnie to samo. Mont Blanc przydarzył się w życiu Jurka po coś. Najprościej rzec, że po to, by na poważnie zaczął myśleć o Koronie Europy, o projekcie i stowarzyszeniu. Najtrudniej, by mógł pożegnać się z przyjacielem w taki sposób, w jaki chciał. – Ksiądz Stanisław Kracik umarł nagle, na raka, choć przecież jeszcze miesiąc wcześniej chodził z nami po górach i pływał na desce. Nie chcieliśmy się z tym pogodzić. Może nie umieliśmy – zastanawia się Płonka. – Nie poszliśmy na pogrzeb, postanowiliśmy rozstać się z nim po swojemu. Wyjście na Mont Blanc zorganizowali w... 48 godz. Z przyjacielem i przewodnikiem Michałem Myszą. – Wtedy jeszcze tego nie wiedziałem, ale dziś mogę śmiało powiedzieć, że ta wyprawa przewróciła moje życie do góry nogami – przyznaje Michał. Do grupy dołączyli jeszcze triatlonistę z samochodem, który przecież też był im potrzebny. – Mam na imię Jurek i jestem ślepy, a ty ponoć jesteś kozakiem – zadzwonił do niego Płonka i trochę się zdziwił, kiedy usłyszał w odpowiedzi: – Wchodzę w to w ciemno. Noga osunęła się Jurkowi raz. Na krawędzi. Wtedy pomyślał: Co ja tu do cholery robię? Potrzebował minuty, by się ogarnąć. Wisiał nad trzykilometrową przepaścią. Człowiek pająk Musiał nauczyć się bezgranicznego zaufania do ludzi. Kiedy ktoś prowadzi cię na linie albo jest z tobą połączony kijkiem, wiesz, jak każdy krok jest ważny, a najmniejszy fałszywy ruch niebezpieczny. Dlatego Jurek prócz zaufania ma respekt do gór, szacunek i umiejętność, która pozwala mu, by w momencie krytycznym zdecydować o powrocie. Lub przełożyć na kiedy indziej zdobywanie szczytu. – Choć tego nie lubię – uśmiecha się przekornie i dodaje: – Nieraz się bałem, kiedy zmęczenie osłabiało zmysły, a w głowie rodziły się paskudne myśli, że nie dam rady. Pytanie, po co to robię? No, nie dla widoków – mówi. Dla adrenaliny, po to, by udowodnić, że się da, że jest w tym dobry, czy dla uznania kobiet? (Pogon: – Tak, tak, to samiec alfa, lubi imponować). Jurek powtarza często: – Po to, by mając 80 lat, powiedzieć sobie, że nie spieprzyłem tego życia. – Kiedy założyłem stowarzyszenie Nie Widzę Przeszkód, organizowałem mnóstwo projektów żeglarskich, wspinaczkowych, narciarskich. Wtedy też usłyszałem o akcji Three Peaks Challenge. Zdobywasz w 24 godz. wszystkie szczyty Wielkiej Brytanii – opowiada. A że jest niepokorny, pomyślał sobie: – Jeśli wejdę na Babią Górę w dobrym czasie, zdobędę w rok Koronę Europy. Babia zajęła mu 2,5 godz. Nie było wyjścia. 1 listopada 2013 r. wszedł na najwyższy wierzchołek Irlandii, a do listopada 2014 r. miał zdobyć wszystkie 46 szczytów na całym kontynencie. Sześć gór na Bałkanach pokonał w dwa tygodnie, po miesiącu przerwy porwał się na Gloßglockner w Austrii. Nie było łatwo, ale się udało. – Tylko Korona trochę się rozciągnęła w czasie – przyznaje. Można spróbować sobie wyobrazić Jurka w górach. Widać chłopaka, który czasami porusza się jak pająk, czasami zjeżdża z grani na tyłku albo uderza głową prosto w skałę, jak to było podczas zdobywania Gerlacha (mówi, że takie bliskie spotkanie z granitem działa na człowieka bardzo orzeźwiająco). Można wyobrazić sobie, jak idzie, gdy ma za sobą przepaść, a noga trafia zaledwie 2 cm od niej, i wtedy ma się ciarki na plecach. – Myślisz, że ja nie mam? – pyta Płonka. – Cały się pocę z emocji. I boję się czasem cholernie. Można sobie wreszcie wyobrazić, jak świetnie wyczuwa szczeliny, potrafi ocenić strukturę podłoża. Doskonale zapamiętuje trasy, wie, jak padało słońce, rozpoznaje milion różnych podmuchów wiatru. Pod palcami ma cały świat porostów i mchów, z ich delikatnością i szorstkością. To coś, co dostaje w zamian. Przepłynął Pacyfik na tratwie, choć nie umiał pływać. Wyprawa Kon-Tiki była „pierwszym na świecie reality show” 28 kwietnia 1947 roku rozpoczęła się słynna wyprawa Kon-Tiki. Podróż z Peru przez Ocean Spokojny do wysp Polinezji podjął norweski podróżnik Thor Heyerdahl. Jej celem było udowodnienie, ... Życie przed sobą Jurek ma przed sobą 10 szczytów, bo tyle mu brakuje do Korony Europy, kolejne projekty, no i całe życie. Nie będzie się w nim nudził. Czasami koledzy mówią: „Płonka, w głowie nam się nie mieści, co by było, gdybyś ty, chłopie, widział”. I Jurek czasami myśli o tym, co by było. Że może mógłby wtedy bardziej, jeszcze intensywniej. Bardziej niż zjazd na nartach z Kasprowego, bardziej niż ciężkie podejście na Kebnekaise w Szwecji, kiedy dostał hipotermii, odmroził twarz i czekał na akcję ratowniczą 26 godz. w temperaturze minusowej? Na razie szykuje się na Elbrus, w maju, ale do tego czasu kto wie, co mu strzeli do głowy. Jego znajomi najbardziej lubią, kiedy Jurek mówi: – Skoro ja nie widzę, a zdobędę 46 szczytów, czego ty byś nie mógł zrobić? Kiedy myślisz, że twoje życie jest do kitu, zamknij oczy i pomyśl, że tę ciemność masz na zawsze. Tyle że ty możesz oczy otworzyć. View oEmbed on the source website
Co może oznaczać dłuższe życie? Kiedy to piszę, mija dokładnie rok od śmierci mojego ojca w wieku 79 lat. Gdy dorastałem, tata był dla mnie wzorem do naśladowania, najlepszym przyjacielem, nauczycielem, powiernikiem. Jego śmierć nastąpiła szybko – zapalenie płuc w ciągu kilku dni zamieniło się w wielonarządową niewydolność. Mocno mną to wstrząsnęło. Moja rodzina cieszyła się długowiecznością – znałem dziadków mojego ojca, którzy dożyli prawie stu lat, a rodzice matki wyraźnie przekroczyli dziewięćdziesiątkę – więc być może uznałem za pewnik, że tata też będzie miał więcej czasu. Nauka poczyniła ogromne postępy, pomagając nam żyć dłużej. Od początku XX w. oczekiwana długość życia ludzi wzrosła ponaddwukrotnie, ale przez większość tego czasu badania i postęp w medycynie koncentrowały się na łagodzeniu i leczeniu chorób. Dopiero niedawno zwrócono uwagę na samo starzenie się i to, co możemy zrobić, aby spowolnić, odwrócić lub w inny sposób zmienić ten proces. W okładkowym artykule niniejszego wydania, zatytułowanym „Życie dłuższe i lepsze”, relacjonujemy wam fascynujące poszukiwania – od leczenia hormonem wzrostu po przeprogramowywanie komórkowe – które obiecują wydłużenie ludzkiego życia o dekady. Kiedyś trochę lekceważyłem tych, którzy chcą „wyleczyć” starzenie się, ale teraz mój stosunek do tego tematu się zmienia. Kiedy sam się starzeję, chciałbym myśleć, że mam przed sobą więcej czasu i że będzie on dobrej jakości. Młodzi może niekoniecznie marnują swoją młodość, ale wiem, że jest wiele rzeczy, które doceniłbym bardziej, gdybym doświadczył ich później. Wspominając miniony rok bez mojego taty, myślę o tym, co dłuższe życie mogło oznaczać dla niego i dla tych, którzy go kochali. O rzeczach, które mógł zrobić i którymi mogliśmy się dzielić. Jeszcze 10 lat rozmów z tatą? Cholera, dużo bym dał nawet za rok. Mamy nadzieję, że to wydanie magazynu się wam spodoba. Nathan Lump redaktor naczelny
10 najbardziej niebezpiecznych gór świata
Majestatyczne, niedostępne, a przez to jeszcze bardziej kuszące. Te wysokie szczyty zbierają wśród wspinaczy największe żniwo.
Wyprawa na Mont Blanc. W drodze na najwyższy szczyt Europy
Każdego roku na Mont Blanc wchodzi 2–3 tys. osób. To nie znaczy, że jest łatwo!
Decyduję się na wyjazd miesiąc przed godziną „zero”. Decyduję, choć nie chodzę po żadnych Tatrach, nie lubię się męczyć, nigdy się nie wspinałam i nie mam w ogóle pojęcia, o co w tym wszystkim gra. – A pani w ogóle wie, gdzie się wybiera!? – sprzedawca w sportowym sklepie nawet nie potrafi ukryć złości, kiedy pytam, jakie by mi polecił buty na Blanca. Idiotka – na pewno tak o mnie myśli; Dupek – tak myślę o nim ja i zapisuję się na crossfit, by trochę poćwiczyć. Chamonix Jedziemy z Polski busikiem. Tak taniej i weselej. Po drodze zahaczamy o Bytom, gdzie czeka na mnie puchówka (swojej nie miałam, a wyjazd miał być po taniości, więc pożyczałam, co się od kogo dało) i życzenia „powodzenia, Mała”. Jeszcze nie wiem, jak bardzo się przydadzą. W plecaku mam to, co najcieplejsze. Narciarskie rękawice, spodnie i kurtkę, parę bawełnianych podkoszulków, skarpety, polar, w którym przypominam zakopiańską owieczkę, bezrękawnik z sieciówki. I buty. Kupione cudem za 1500 zł (o nazwie nomen omen Mont Blanc). Co rusz całuję je ukradkiem, bo tak drogich butów nie miałam nigdy w życiu. Nie mam profesjonalnych, oddychających ciuchów, bielizny i T-shirtów z merynosa, które są genialne, bo po tygodniu używania nie śmierdzą. Oprócz mnie są jeszcze dwie Kaśki, jedna psycholog, druga lekarz, więc grupa wsparcia idealna. Są też Jurek, przewodnik Mysza i Krzysiek, który gdyby trzeba było, to na Blanca wbiegałby codziennie przed śniadaniem. Dla pobudzenia apetytu. W Chamonix ludzi jak psów. Obserwowacze, starzy wyjadacze, pozerzy. Chodzą, sprawdzają pogodę, wyciągają lornetki, obserwują, paradują nie wiedzieć czemu w uprzężach. W hipermarkecie robimy zakupy na ostatnią ziemską kolację i zapasy do plecaków. Gulasze, zupy, kisiele (sprawdzają się znakomicie!), batony energetyczne, woda zostaną rozdzielone na każdego z nas i wyniesione na Blanca na naszych osobistych plecach. Wybieramy drogę „francuską” przez osławiony kuluar Rolling Stones. W hoteliku robimy przyspieszony kurs via ferrata (jak się przepinać bezpiecznie do żelaznych poręczy), dzielimy kaski, czekany, liny, raki. Robi się poważnie, zwłaszcza kiedy otwieram szeroko oczy na pytanie Krzyśka, gdzie mam stuptuty i folię NRC. Przegląd mojego plecaka też nie kończy się poklepywaniem po plecach. Kufaja narciarska jest duża, ciężka i właściwie niepotrzebna, nie mam kurtki z membraną ani innych oddychających badziewi. – Kukuczka też nie miał, i co! – mówię hardo, ale przestaje się robić wesoło. Plecak waży ok. 20 kg, co na moje własne 50 kg wydaje się okrutną niesprawiedliwością matematyczną. Tête Rousse, 3167 m Tramwaj Mont Blanc jest szczelnie wypełniony i wiezie nas na wysokość 2362 m. Jest ciepło, pogoda idealna, my też w miarę idealni. Wysiadamy, łapiemy w płuca górskie ostre powietrze i robimy zdjęcia. Szczyty gór toną groźnie we mgle. Wokół nas małe i wielkie kamienie, przyjazne koziorożce alpejskie, oswojone kozice alpejskie i ludzie. Setki ludzi. Zarzucam plecak, przegina mnie w tył, ale daję dyla do przodu. Mam taki system: szybko, szybko, przed innymi, by potem w samotności łapać oddech. Do schroniska Tête Rousse mamy z 800 m. Niby niedużo, ale wiem, że z każdą godziną plecak będzie coraz cięższy i coraz trudniej będzie łapać oddech. Droga wiedzie po ruchomych kamieniach, mijam stary schron i krzyż upamiętniający kogoś, kto oderwał się od skalnej półki. By dodać sobie otuchy, śpiewam pod nosem, mówię zaklęcia lub patrzę na otaczające mnie szczyty. Na ostrzejszych wirażach przymocowane są zardzewiałe poręczówki. Czasami trzeba poczekać, wyminąć się z grupą schodzącą w dół. Po kilku godzinach ramiona plecaka wżynają się coraz bezlitośniej, ale kiedy dostrzegam schronisko, wokół którego w słońcu skrzy się śnieg, wszystko przestaje boleć. Piszczę radośnie i głośno, by Jurek, który idzie kilka minut za mną, wiedział, że to koniec. Koniec pierwszego dnia. Mamy szczęście, bo choć nie rezerwowaliśmy noclegu, udaje nam się dostać prycze. Kolacja jest boska. Francuskie sery, zupa, makaron z sosem, crème brûlée i wino. Widoki bezcenne, będę je nosić pod powiekami do końca życia. Wody nie ma, w pokoju jest zimno jak w psiarni, zmęczeni współtowarzysze chrapią mi bezlitośnie prosto w uszy. Rano budzę się z gorączką i trzema opryszczkami na ustach. Przed nami Żleb Śmierci. Goûter, 3835 m Podobno w sezonie giną tu średnio dwie osoby tygodniowo. Nie wiem, czy na ten tydzień limit już wyczerpany. Stoimy przed kuluarem w pobożnej ciszy. Po każdym przelocie helikoptera kamienie lecą ze zdwojoną siłą. Niektóre są wielkości lodówek. Ludzie krzyczą, my też krzyczymy: rocks, czy jakoś tak, spontanicznie, co się da. Kuluar jest oblodzony, zakładamy więc raki. Wpinamy się do zabezpieczeń i idziemy. Przed nami wspinaczka przypominająca Orlą Perć, tak mówi Krzysztof. Tłumy jak na Krupówkach, i to w dniach promocji. Przechodzą ci po rękach, biją kijkami w kaski, przepinają ci zabezpieczenia na poręczówce. Co bardziej bezczelnym przewodnikom robimy zdjęcia, by wiedzieli, że zamierzamy walczyć z chamstwem. Plecak przelatuje mi to w lewo, to w prawo, nogi się plączą, nie zdążam się przepinać, czasami wiszę nad przepaścią bez zabezpieczeń. Ostre kamienie ranią ręce, niby mogłabym założyć rękawiczki, ale ściągnięcie plecaka oznacza dla mnie koniec. Baterie działają, dopóki jestem w ruchu. Rozmawiamy z Polakami, Włochami, Anglikami, którzy wracają. Jedni z tarczą, drudzy na tarczy. Plan jest prosty. Zjeść w Goûter coś ciepłego i o drugiej w nocy ruszyć na szczyt. Już w schronisku jestem bliska zawału serca. Źle mi się oddycha, głowa puchnie, w co drugiej toalecie ktoś wymiotuje, wody brak. Wychodzę przed schron, rozglądam się i pierwszy raz czuję, że jakkolwiek banalnie to brzmi, jestem bliżej nieba. Że nic, co jest na dole, nie ma znaczenia. Że liczy się droga, każdy jej kawałek, byle do przodu. Że problemy, które zostały na wysokości Krakowa, nagle wydają się z innego świata. Nie robię żadnych zdjęć, ale wiem, że każdą z tych „klatek” zapamiętam do końca życia. Zachód słońca przynosi informacje o zmianie pogody. Mysza decyduje: wyruszamy o 22, dochodzimy do schronu Vallot i czekamy na lepszą pogodę. Każdy z nas ma swój kawałek liny i niekończącą się przestrzeń oswajaną światłem czołówki. Nocą na wysokości 4000 m n.p.m. wydaje ci się, że możesz zbierać gwiazdy jak czereśnie z drzew. Cisza, która cię otacza, jest mistyczna, a ja czuję się, jakbym właśnie dotarła do podszewki wszechświata. Kiedy zaczynają spadać Perseidy, wiem, że szczyt wcale nie jest dla mnie ważny. Brutalny wiatr, opady śniegu, wyczerpanie zmuszają nas do powrotu. Jest druga w nocy, kiedy kładziemy się w ciszy w składziku, między czekanami i mokrymi rakami. Rano dzwonię do Krzyśka Wielickiego i słyszę: – Jeśli góra ci się postawi, nic nie zrobisz. Też kiedyś musiałem zawrócić. Nie martw się, wrócisz. Epilog Po Blancu zapisałam się na wspinaczkę i kurs turystyki zimowej. Wkrótce wyruszam na Mont Blanc. Katarzyna Kachel
Jadąc do Włoch, spełniłem swoje największe marzenie i udowodniłem sobie, że wciąż mogę wiele osiągnąć - pisze o swojej wyprawie Krzysztof Chmiel.
Trasę mam dokładnie zaplanowaną: w pierwszym etapie przejechać północne Włochy od Triestu aż pod Mont Blanc, następnie dotrzeć do miejscowości Magreglio, zdążyć na 20 etap Giro d’Italia z metą na Passo dello Stelvio i pokonać przełęcz Passo dello Stelvio i Arlberg. Rower nowy, cztery sakwy spakowane, namiot odnowiony. Jestem gotowy do wyprawy, która ma być rehabilitacją po wypadku rowerowym dla mojej złamanej nogi, ale też dla głowy. Podróż rozpoczynam na dworcu kolejowym w Lublinie, na który odprowadza mnie moja „lepsza połowa”. Dojeżdżam do Katowic i dalej do Pszczyny. Przesiadam się na rower. Pierwszy nocleg mam w Cieszynie – biwakuję na dziko. Czechy i Słowację mijam szybko. W Bratysławie wjeżdżam na szlak rowerowy, którym w jeden dzień przejeżdżam przez Austrię aż do Fertőd na Węgrzech. Dalej jadę do miejscowości Tömörd i tak docieram do Triestu. Zaliczam tylko jedną awarię roweru. Madonna od rowerzystów W Trieście wita mnie ulewa. I tak jadę przez cały dzień aż do Marina Julia, gdzie zatrzymuję się na kempingu. Niestety jest zimno, więc nici z kąpania się w Adriatyku. Muszę zdążyć na 20 etap Giro d’Italia, więc omijam Wenecję. Zresztą po drodze i tak mam dużo pięknych miast. Najpierw Padwa, następnie Teolo, Montagnana, Mantova, Cremona, Pawia, Vercelli i wiele innych. Nad jezioro Viverone też docieram w strugach deszczu. Na kempingu La Rocca jestem uziemiony przez dwa dni. Po przerwie w podróży doliną Aosta ruszam pod Mont Blanc. Wieczorem jestem już w Entrves (około 1300 m n.p.m.). Rozbijam namiot i mam widok na najwyższy szczyt Europy. Wracając, zatrzymuję się na kempingu Plein Soleil nad jeziorem Viverone. Następnie przez Vercelli ruszam do Novary, Galliate, Gallarate. Na przedmieściach Erby w Corogna zatrzymuję się na dziko z namiotem. Z Erby zaczyna się „wspinaczka” aż do Magreglio – miasteczka w Lombardii. To właśnie tu znajduje się kościółek z Madonną del Ghisallo – patronką kolarzy. Historia tego miejsca jest niezwykła i sięga średniowiecza, kiedy to włoskiego hrabię Ghisallo zaatakowali zbójnicy. W lokalnej kapliczce ukazać mu się miała Dziewica Maryja – dzięki jej wstawiennictwu został uratowany. Miejsce stało się punktem na mapie pielgrzymów. Dzięki staraniom lokalnego proboszcza i włoskich kolarzy Madonna del Ghisallo uznawana była za postać ważną także dla rowerzystów. W 1948 r. 31 uczestników Giro d’Italia wysłało do papieża list, w którym prosili o uznanie jej ich patronką. Pius XII udzielił swego błogosławieństwa. Obok kościółka stoi rzeźba kolarza z ręką podniesioną w geście zwycięstwa i kolarza upadającego. Ze skweru, na którym wznosi się pomnik, rozpościera się piękny widok na Alpy, obok jest również muzeum kolarstwa. Po chwili odpoczynku ruszam dalej. Najpierw ostrymi serpentynami do Bellagio i dalej promem do Varenny. Udaje mi się zdążyć na 20 etap Giro d’Italia z metą na Passo dello Stelvio. Docieram do „morderczego” podjazdu 4 km przed Tola. Wtedy zrywam łańcuch. Czekam więc w tym miejscu na kolarzy, naprawiam usterkę i odpoczywam w gronie kibiców. Pojawia się pierwszy kolarz Oliver Zaugg z grupy RadioShack-Nissan. Za nim, w grupkach, następni. Jedzie Sylwester Szmyd! Po 20 minutach przejeżdżają ostatni kolarze, ruszam więc i ja. Włoski policjant idzie mi na rękę i puszcza mnie trasą tylko dla kolarzy. Docieram do Teolo, gdzie zatrzymuję się na kempingu. Mam jeszcze siłę, by wyskoczyć na zakupy do pobliskiego miasteczka Cepina. Trzy przełęcze w dwa dni Jest już 27 maja – dzień, w którym spełnię swoje marzenie. Przygotowywałem się do niego psychicznie i fizycznie przez trzy lata. Jestem gotowy do pokonania Stelvio – najwyższej przejezdnej przełęczy we włoskich Alpach Wschodnich. Dzień wcześniej otrzymuję wiadomość, że przez opady śniegu trasa może być zamknięta. Ale skoro pozwolono na przejazd kolarzy, to może i mnie się uda? Zaraz za Bormio jest pierwsza tablica informująca, ile jeszcze serpentyn zostało do przełęczy. Jest ich 40. Pomimo sporego obciążenia roweru (cztery pełne sakwy) jedzie mi się bardzo dobrze. Sam podjazd nie jest trudny. Widoki tak piękne, że zapomina się o tym, że do końca drogi jeszcze daleko. Podjazd na Stelvio jest dla mnie najdłuższym – 21,5 km, ale i najwspanialszym spełnionym marzeniem. Późniejszy zjazd do miejscowości Prato Allo Stelvio zajmuje mi niecałą godzinę. Z „rozpędu” ruszam na przełęcz Reschenpass znaną sobie ścieżką rowerową (jechałem tędy w ubiegłym roku). Tym razem zatrzymuję się na nocleg w okolicy Burgusio, gdzie rozbijam namiot na parkingu dla rowerzystów. Następnego dnia z austriackiego Landecku skręcam na przełęcz Arlberg. Gdy dojeżdżam do celu (1793 m n.p.m.), załamuje się pogoda. Zjeżdżam więc na biwak w lesie w okolice miejscowości Braz. Jestem zadowolony. W dwa dni zaliczyłem trzy przełęcze: Passo dello Stelvio, Reschenpass i Arlberg, licząc w pionie 6006 m. Następnego dnia wyjeżdżam z Alp doliną Walgau. Nad Jezioro Bodeńskie docieram koło południa. Ścieżkami rowerowymi mijam urokliwe niemieckie miasteczka: Lindau (Bodensee), Friedrichshafen, Meersburg. Zatrzymuję się na kempingu Birnau-Maurach koło miejscowości Uhldingen-Mühlhofen. Obieram kurs na Ulm nad Dunajem. Dalej przez Donauwörth, Ingolstadt ponownie do Regensburga. Tu żegnam się z Dunajem i ruszam w kierunku Czech. Z Pragi jadę do miasteczka Rumcajsa – Jiczyna – i potem do skalnego Czeskiego Raju. Dalej kieruję się na Železný Brod i wjeżdżam na przełęcz Szklarską (886 m n.p.m.). Po minięciu Szklarskiej Poręby zatrzymuję się na odpoczynek pod Piechowicami. Stąd mam tylko około 20 km do Jeleniej Góry, z której wracam do Lublina. Chociaż wciąż nie mogę w to uwierzyć, moja wyprawa udała się i to pomimo kilkumiesięcznej przerwy w rowerowej jeździe po wypadku. Przejechałem 3280 km przez 9 państw: Polskę, Czechy, Słowację, Węgry, Austrię, Słowenię, Włochy, Liechtenstein i Niemcy. Plany na kolejną wyprawę? Ponownie południowe Włochy, ale tym razem zwiedzenie muzeum Lamborghini i Ferrari, na pewno Florencja i poważniejsza jazda w Alpach. Chciałbym przejechać przez większość przełęczy powyżej 2000 m n.p.m., zaczynając od Colle della Lombarda w Alpach Zachodnich, a kończąc pokonaniem trasy wysokogórskiej Grossglockner Hochalpenstrasse. Przez Europę rowerem: Rower to życie. (Fot. Marco Toniolo/Corbis) Warto wiedzieć: Krzysztof Chmiel - modelarz z Lublina Krzysztof Chmiel (Fot. Archiwum prywatne) Wybrałem to miejsce, bo: Rok wcześniej przejechałem z Polski do Włoch i z powrotem przez Alpy. Pojechałem historycznym rzymskim szlakiem cesarskim Via Claudia Augusta z Ostygli do Donauwörth nad Dunajem. Teraz chciałem zobaczyć etap Giro d’Italia Moja podróż jest wyjątkowa, bo: Udało mi się zrealizować wszystko, co zaplanowałem. 28 dni spędziłem na rowerze, pokonując 3280 km Mój patent: Umiem nieźle gotować. Zawsze sam przygotowuję posiłki i dzięki temu stosunkowo mało pieniędzy wydaję na jedzenie. Bary i restauracje nie są konieczne na mojej trasie. Zakupy robię w supermarketach, w których jest znacznie taniej niż w małych sklepach. DOJAZD 170 zł --------------------------------------------------- nocleg 350 zł Podczas swojego wyjazdu spałem łącznie na siedmiu kempingach. --------------------------------------------------- transport 19 zł Z lokalnego transportu korzystałem raz. Pieniądze te wydałem na podróż promem we Włoszech. --------------------------------------------------- jedzenie 820 zł
Ultra Trail du Mont Blanc: "Biegnijcie sercem"
„Kiedy ciało odmówi Wam posłuszeństwa, biegnijcie głową. Kiedy głowa też zacznie protestować, biegnijcie sercem. Tylko w ten sposób można pokonać tak długi i wymagający dystans” - tymi słowami powitano na linii startu wszystkich śmiałków, którzy kilka dni temu postanowili zmierzyć się z jednym z najbardziej znanych biegów górskich na świecie: Ultra Trail du Mont Blanc.
Ultra Trail du Mont Blanc to zawody, o jakich marzy prawie każdy, kto kocha biegi górskie. Blisko 170 km, 10 000 metrów przewyższenia!, trzy kraje - prawdziwe wyzwanie. Żeby wziąć w nich udział, trzeba spełniać odpowiednie warunki: zebrać odpowiednią ilość punktów z innych biegów, które do łatwych nie należą (w ciągu 2 lat trzeba zebrać 9 punktów z trzech biegów), a następnie zostać wylosowanym, bo chętnych co roku jest ok. 10 000, a szczęście ma 2 300 zawodników. Oprócz przygotowań w postaci ciężkich treningów i przemyślanej diety, trzeba jeszcze skompletować odpowiedni ekwipunek: czołówki, zapasowe baterie (szybsi będą biegli jedną noc, nieco wolniejsi muszą się przygotować na dwie) kurtka na wypadek deszczu, długie spodnie,rękawiczki, apteczka - długo można by wymieniać. Fot. Anna Szczypczyńska Warto dodać, że Ultra Trail du Mont Blanc to nie tylko bieg osławiony bieg UTMB ale także inne dystanse: PTL - 300 km, 26 000 metrów przewyższenia! (m+), TDS - 119 km, 7 250 m+, CCC - 101 km, 6 100 m+, OCC - 53km, 3 300 m+. Fot. Anna Szczypczyńska W tym roku impreza odbyła się po raz jedenasty. Nie było deszczu, nie było burzy, jednak bardzo wysokie temperatury dały zawodnikom w kość. Każdego roku blisko 30% rezygnuje z biegu i schodzi z trasy. W tym roku na dystansie UTMB nawet nieco więcej osób nie dotarło na metę. Podobnie z dystansami takimi jak TDS czy CCC. Fot. Anna Szczypczyńska Na listach startowych każdego z dystansów znalazło się sporo polskich nazwisk. Mamy powody do dumy! Do Chamonix zjeżdżają się najlepsi biegacze górscy z całego świata, którzy na co dzień żyją i trenują na większych wysokościach niż nasi zawodnicy. Szczególne gratulacje należą się Piotrowi Hercogowi, który dobiegł na metę UTMB jako jedenasty zawodnik - to najlepszy wynik Polaka w historii tego biegu. Niedługo po Piotrze na mecie pojawił się młody Kamil Leśniak, który poprawił swój czas z zeszłego roku o ponad godzinę. Chwilę później wbiegli kolejni Polacy. Piotr Hercog na mecie. Fot. FB Piotr Hercog - Salomon Suunto Team - Jestem szczęśliwy że udało mi się zrealizować wszystkie założenia podczas biegu, a wynik końcowy jest dla mnie mega pozytywnym zaskoczeniem - napisał na swoim profilu na Facebooku Piotr Hercog. A my z całego serca gratulujemy wszystkim, którzy stanęli na linii startu. Jesteście wielcy! Niech żyje pasja! Oto lista wszystkich Polaków, którzy ukończyli w tym roku dystans UTMB: 11. Piotr Hercog - 24:10:54 36. Kamil Leśniak - 26:56:48 (Ambasador Festiwalu Biegów) 44. Krystian Ogły - 27:37:41 67. Marcin Pawłowski - 28:59:46 103. Bartosz Pardela - 30:02:59 202. Kuba Molski - 32:56:14 224. Jakub Radziejowski - 33:28:36 226. Krzysztof Małkowski - 34:29:49 302. Cezary Dąbrowski - 35:10:34 313. Michał Asperski - 35:25:37 328. Maciej Raczak - 35:43:01 410. Artur Przyjemski - 37:11:27 448. Artur Paciorek - 37:34:32 449. Robert Janiec - 37:34:47 474. Łukasz Pawłowski - 37:54:30 521. Przemysław Dygdon - 38:31:17 583. Ivo Smolis - 39:05:51 603. Krzysztof Kozioł - 39:13:41 620. Robert Gerula - 39:20:48 634. Jakub Peszcz - 39:27:13 651. Krzysztof Marczak - 39:34:13 667. Dariusz Gniewek - 39:39:32 672. Radosław Defeciński - 39:40:56 691. Paweł Kosmala - 39:46:54 706. Andrzej Gościej - 39:55:30 776. Mateusz Barlowski - 40:45:55 907. Jacek Kasprzak - 41:46:06 918. Tomasz Jakub Krause - 41:52:21 934. Tomasz Kaźmierczak - 41:57:35 952. Andrzej Kowalik - 42:16:14 973. Bartosz Grzegorczyk - 42:16:14 985. Michał Chepukojć - 42:25:46 987. Andrzej Dąbrowa - 42:27:13 1078. Marek Mleczko - 43:09:16 1133. Daniel Milewicz - 43:30:10 1160. Ewa Detko - 43:42:49 (81. miejsce wśród kobiet) 1289. Maciej Makowski - 44:37:15 1310. Łukasz Krekora - 44:45:39 1319. Aleksander Sobieraj - 44:49:56 1354. Mirosław Głogowski - 44:59:01 1354. Jacek Barancewicz - 44:59:01 1358. Bartosz Bursa -44:59:57 1385. Wojciech Badura - 45:14:09 1397. Paweł Piotrowski - 45:15:50 1400. Przemysław Marcinkowski - 45:15:52 1410. Radosław Kolkowski - 45:19:43 1418. Mirosław Laskowski - 45:20:42 1474. Witold Tatkiewicz - 45:37:00
168 km, 9600 m przewyższeń, czyli The North Face Ultra-Trail du Mont Blanc. 12. edycja jednego z najbardziej prestiżowych biegów górskich startuje 29 sierpnia 2014
Na linii startu stanie 2300 zawodników z całego świata, w tym 49 Polaków, a wśród nich Jacek Grzędzielski, który jest już na miejscu. - Powiem szczerze, że na razie nie udzieliła mi się atmosfera ekscytacji, raczej jestem wystraszony - powiedział nam przed chwilą przez telefon. I nic dziwnego, bo już w piątek czeka go ciężkie zadanie. W okolicach Chamonix w ostatnich dniach zrobiło się tłoczno. W sumie na lini starty wszystkich biegów łącznie pojawi się blisko 7 tys. biegaczy. UTMB towarzyszą inne imprezy biegowe. Ten alpejski wyścig nie jest dostępny dla każdego. Aby wziąć udział w rekrutacji należy zebrać odpowiednią ilość punktów kwalifikacyjnych. Można je uzyskać startując w standaryzowanych ultra wyścigach. To nie wszystko. Nawet zaprawieni biegacze oprócz punktów muszą mieć jeszcze szczęście podczas losowania. - Jeszcze przed startem oraz w czasie jego trwania również jest bardzo restrykcyjnie. Ze względu na bezpieczeństwo trzeba mieć wszystkie wymienione przez organizatora przedmioty (np. ciepłą kurtkę), plecaki są plombowane podczas odprawy przed startem, a w czasie biegu sprawdzane raz jeszcze. Jeśli czegoś nie masz, zostajesz zdyskwalifikowany - mówi Jacek Grzędzielski. Stąd w piątek wystartują zawodnicy ultramaratonu. Fot. Joanna Kowalczyk Trasa ultramaratonu wiedzie malowniczymi szlakami w otoczeniu najwyższych alpejskich szczytów. Zawodnicy podczas biegu postawią stopy na terytorium 3 państw: Francji, Szwajcarii i Włoch. Mimo niestałej pogody w okolicy Chamonix panuje wyjątkowa atmosfera. Wzdłuż trasy pojawiają się dzieci z wodą, kibice z transparentami, a okoliczne schroniska szykują dla biegaczy drobny poczęstunek. - Podobno jedzenie na trasie jest bardzo smaczne. Przyjąłem taką strategię, że postawię głównie na to, co jest podawane w punktach odżywczych i dodatkowo uzupełnię to żelami energetycznymi, które będę jadł po drodze mówi Jacek. Jackowi nie udzieliła się atmosfera ekscytacji. Boi się startu. Trzymamy kciuki! Fot. Joanna Kowalczyk Czego boi się najbardziej? - Kryzysu mentalnego. Boję się tego, że nogi będą biec, ale głowa zacznie się buntować. Z doświadczenia z poprzednich startów wiem, że najgorsze są noce, wtedy dużo łatwiej można się podłamać. Mam nadzieję, że w tym czasie nie będę biegł sam - dodaje, a my mocno trzymamy kciuki i kibicujemy!
Mistrzostwa Świata Skyrunning w Chamonix już się rozpoczęły!
27 czerwca w Chamonix rozpoczyna się impreza pod tytułem Marathon Mont-Blanc, w ramach której rozegrane zostaną Mistrzostwa Świata Skyrunning na dystansie Ultra 80km oraz Maratonu (42km) i Verticalu (3,8km)
Do francuskiej mekki alpinistów przyjedzie ponad 6500 biegaczy z 65 krajów (!), w tym największe sławy biegów górskich, takie jak Kilian Jornet, Francois D’Haene, Luis Alberto Hernando, Anna Frost czy Emelie Forsberg. Nie zabraknie też Polaków, którzy mają szanse powalczyć o bardzo wysokie miejsca: Magdy Łączak, Dominiki Wiśniewskiej-Ulfik, Marysi Cebo, Marcina Świerc, Pawła Dybka, Roberta Farona czy Lucjana Chorążego. Magda Łączak i Paweł Dybek z Salomon Suunto Team wystartują na dystansie Ultra: Przygotowujemy się do MŚ jak nigdy dotychczas, bo też nigdy dotychczas nie startowaliśmy w biegu tej rangi. W ramach przygotowań spędziliśmy w Zakopanym sporo czasu, biegając oczywiście. Forma jaka jest, życie pokaże, ale zrobiliśmy co w naszej mocy, żeby była niezła. Zawody będą bardzo trudne. Dziś zrobiliśmy ostatnie 15 km trasy i utwierdziliśmy się w przekonaniu, że lekko nie będzie. Wszędzie jest stromo, dużo biegania w eksponowanym terenie. Duża część trasy przebiega powyżej 2000m n.p.m. Nawet zbiegi nie są tutaj łatwe. Trasa prawdziwie górska, nie ma przelotów odpoczynkowych. Będzie bardzo ciężko. Część trasy przebiega powyżej 2600m n.p.m., a tam leży śnieg... Magda będzie walczyć min. z Anną Frost, która wygrała ostatnio Transvulcanię 2014, Everest Sky Race czy Colorado Trail w 2013 oraz z Nurią Picas czy Caroline Chaverot, ubiegłoroczną tryumfatorką. Paweł natomiast będzie miał na starcie min. Francois Dhaene, Xavier Thévenard, Philippa Reitera czy Mike’a Wolfe z USA. Marcin Świerc (Salomon Suunto Team) wystartuje na trasie maratonu i już po raz drugi w tym roku będzie miał okazje porównać swój wynik z Kilianem Jornetem. Na Transvulcanii dzieliło ich 12 miejsc, zobaczymy jak obaj pobiegną we Francji. W Maratonie w gronie faworytów znajdują się także Tom Owens, Michel Lanne, Mikael Pasero, Jonathan Wyatt czy Dai Matsumoto z Japonii. U pań za faworytkę uznawana jest Stevie Kremer z USA i Elisa Desco z Włoch. Trzymajmy kciuki za całą ekipę z Polski - Powodzenia! Na relację z zawodów zapraszam na stronę www.trailrunning.pl Ultra 80km: Limit 1000 zawodników Start w piątek o 4.00 Limit czasu: 24 godziny Przewyższenie +/- 6000m Maraton 42km: Limit 2000 zawodników Start w niedzielę 7.00 Przewyższenie + 2722m/-1674m Filmowa zapowiedź Maratonu Mont-Blanc:
Kilian Jornet po raz trzeci zwycięzcą biegu wokół Mt. Blanc
Trzeci raz w karierze Hiszpan z Katalonii, Kilian Jornet (Salomon Team), wygrał prestiżowy i uznawany już za kultowy bieg, The North Face Ultra Trail du Mont Blanc z czasem 20:36:43h. Dwa poprzednie zwycięstwa odniósł w 2008 i 2009 roku, a w 2010 zdecydował się nie startować na skróconej o połowę trasie. W tym roku zawody rozgrywane w ostatni weekend sierpnia także zostały zmodyfikowane ze względu na złą pogodę: start przesunięto o 5h a trasę wydłużono do 170 km i 9700 m przewyższeń (omijała najwyższe szczyty, gdzie leżał śnieg).
Bieg wokół Mont Blanc zgromadził na starcie 2300 zawodników, a żeby w ogóle móc się zapisać musieli oni w ciągu dwóch lat zebrać 5 punktów z biegów partnerskich (w Polsce były to min. Maraton Gór Stołowych 1 pkt., czy Bieg Rzeźnika 2/3 pkt.). W naszych barwach wystartowało około 40 osób, najlepszy z Polaków przybiegł na 30-ej pozycji z prawie 8 h stratą do liderów. Na starcie i mecie w Chamonix kilka tysięcy ludzi dopingowało także uczestników zawodów rozgrywanych równolegle: CCC na 96 km z 5600 m przewyższeń TDS 110 km w limicie czasu 31 h PTL 300 km w limicie 138 h, ale bez klasyfikacji. Każda drużyna musiała wspólnie przebyć całą trasę. W sumie we Francji wystartowało około 6000 osób, a przy organizacji pracowało 1300 wolontariuszy. Ponad połowa uczestników najdłuższych zawodów nie dotarła do mety, którą zamknięto po 46 godzinach. Fot. Copyright Salomon W wywiadach na mecie Kilian Jornet powiedział: “Warunki pogodowe były bardzo trudne. Biegliśmy w deszczu i padającym śniegu w najwyższych partiach zawodów, co sprawiło, że pierwsze godziny były dla mnie naprawdę ciężkie. Ale też bardziej ucieszył mnie wyczekiwany wschód słońca na przełęczy Col de la Seigne - to światło, słońce, ciągle widoczny księżyc, śnieg i niesamowita gra kolorów. To była niezapomniana chwila. Niemal do końca biegłem w grupie jeszcze trzech zawodników, którzy są jednocześnie moimi przyjaciółmi. Było fantastycznie dzielić z nimi ten czas” . Kilian mniej więcej do 145 km biegł razem z Ikerem Carrera (Salomon Team), Miguelem Heras (Salomon Team), który wycofał się z powodu kontuzji kolana oraz z Sebastienem Chaigneau (The North Face Team). Na 25 km przed metą Hiszpan wyprzedził dwóch zawodników, zyskał kilka minut przewagi i utrzymał ją już do końca. Pełne wywiady dostępne są na www.salomonrunning.com/pl Fot. Copyright Salomon „UTMB to bardzo ważne zawody, w tym roku wyjątkowo mocno czułem doping kibiców, niezależnie od tego, czy biegłem przez Francję, Włochy czy Szwajcarię (trasa prowadzi przez te trzy kraje - dop. red.) - powiedział następnego dnia Kilian. Wspierało mnie wiele osób, zagrzewało do walki i zapamiętam to na długi czas. Choć teraz odpocznę kilka dni, odzyskam moc w nogach i zaczynam myśleć o RPA.” Tam 17 września Kilian będzie kontynuował projekt 5 Races 5 Continents. Wyniki UTMB 2011 1. Kilian JORNET. 20:36 h (Team Salomon) 2. Iker CARRERA. 20:45 h (Team Salomon) 3. Sebastien CHAIGNEAU. 20:55 h (Team The North Face) 1. Elisabeth HAWKER. 25:02 h (Team The North Face) 2. Nerea MARTINEZ. 27:55:34 h (Team Salomon) 3. Darcy AFRICA. 28:30:28 h (Team Pearl Izumi)
The North Face Ultra Trail du Mont Blanc (UTMB) to jeden z najtrudniejszych ultramaratonów górskich na świecie. jego trasa wiedzie przez Francję, Włochy i Szwajcarię, zatacza pętlę wokół masywu najwyższej góry zachodniej europy. choć odbyło się dopiero osiem jego edycji, już zalicza się go do klasyków.
Trasa wiedzie dokładnie po klasycznym szlaku turystycznym wokół Mont Blanc (Tour du Mont Blanc, w skrócie TMB), należącym do najbardziej spektakularnych szlaków górskich. Na jego 166 km długości przewyższenie sięga 9,6 tys. m. Zwykły turysta w dobrej kondycji pokonuje go w 7–10 dni. Maksymalny czas, w jakim muszą się zmieścić zawodnicy ultramaratonu, wynosi 46 godzin, ale najszybsi przebiegają go w mniej niż w 21 godzin. UTMB po raz pierwszy został zorganizowany w 2003 r. Szybko zyskał popularność (po dwóch latach liczba zawodników przekroczyła dwa tysiące), co skłoniło organizatorów do przeprowadzenia dodatkowego biegu – CCC (Cour­mayeur­Champex­Chamonix). Określa się go mianem „petite UTMB”, czyli małym UTMB, ponieważ jest sporo krótszy (98 km), a różnice wysokości na trasie wynoszą tylko 5,6 tys. m. Zawodnicy często przebiegają go dla „rozgrzewki” i dla sprawdzenia się przed startem w UTMB. Najlepsi pokonują tę trasę w 11 godzin (przewidziany limit jest ponaddwukrotnie dłuższy – 26 godzin). W następnych latach doszły dwa bie gi: TDS (Sur les Traces des Ducs de Sa voie) długości ok. 111 km i przewyższeniu 7 tys. m, o większej od pozostałych maratonów skali trudności, oraz potężny PTL (La Petite Trotte a Léon), który ma ok. 240 km długości, a różnice wysokości sięgają 18 tys. m. W tym drugim zawodnicy mogą startować w grupach dwu lub trzyosobowych. Najlepszym na dotarcie do mety wystarcza 79 godzin. Co ciekawe, zwycięzcy nie dostają nagród pieniężnych ani rzeczowych, a jedynie metalowe statuetki. Każdy, kto ukończy bieg, otrzymuje kamizelkę The North Face z napisem pod logo ultramaratonu: „Finisher UTMB” czy „Finisher CCC”. Organizatorzy zawsze przestrzegają przed możliwością załamania pogody. W górach to norma, dlatego alpejskie ultramaratony są jednymi z najcięższych zawodów sportowych na świecie. Najwyżej położonym punktem na trasie jest Grand Col Ferret (2537 m) na granicy włosko-szwajcarskiej. Uczestnicy muszą być przygotowani na ekstremalne warunki: zimno, opady, wiatr. W tym roku ulewne deszcze i bardzo niska temperatura nie pozostawiły wyboru organizatorom. Zostały przerwane dwa biegi – UTMB i CCC (ten drugi zdążyło ukończyć kilkaset osób, bo start odbył się kilkanaście godzin wcześniej). TDS w ogóle się nie odbył. PTL nie został wstrzymany tylko dlatego, że w momencie załamania aury zawodnicy byli rozproszeni na ogromnej przestrzeni. – To była trudna decyzja – objaśniała Catherine Poletti, organizator imprezy. – Większość uczestników przyjechała z bardzo daleka, żeby wziąć udział w ultramaratonie. I aby go ukończyć. Zadzwoniłam z prośbą o radę do mego męża Michela, który startuje w każdej edycji zawodów. UTMB, w którym akurat brał udział, dopiero się rozpoczął. Michela zdziwiła informacja o fatalnej pogodzie – nad nim świecił księżyc. Prosił, by nie przerywać biegu. O godz. 2, kilka godzin po odwołaniu zawodów, prognozy były bardziej optymistyczne. Organizatorzy postanowili przeprowadzić UTMB w skróconej wersji (89 km, z pominięciem przełęczy Bonhomme, gdzie panowały najgorsze warunki). Oznaczało to przetransportowanie o świcie ponad tysiąca znajdujących się na trasie zawodników z Chamonix do włoskiego Courmayeur, na drugą stronę masywu Mont Blanc. Część osób zrezygnowała jednak z powtórnego startu, a część nie otrzymała w porę informacji o wznowieniu biegu. Bartek Chmielewski, 35 lat, właściciel sklepu outdoorowego, ukończył skrócony UTMB 2010 w czasie 15:05:20 (był najszybszy wśród startujących Polaków): „Mój znajomy, długodystansowiec, stwierdził, że chciałby wziąć udział w UTMB dla samych widoków. W tym roku jednak nam się nie poszczęściło – widoków brakowało najbardziej. Ale takiej atmosfery, jaka panuje na trasie, w życiu nie doświadczyłem. Po przebiegnięciu mety miałem ochotę tylko na prysznic, spanie i bardzo niezdrowe jedzenie”. Sylwester Gruba, 35 lat, właściciel sklepu sportowego, ukończył skrócony UTMB 2010 w czasie 17:05:23: „Klimat na trasie był niesamowity. Mieszkańcy wiosek ustawiali przed swoimi domami namioty, w których wykładali napoje i przekąski. Dzieci podawały zawodnikom wodę. Tu wszyscy są zaangażowani w to wydarzenie. Każdy, kto ukończy UTMB, wygrywa. Najszybszy zawodnik nie dostaje nagród pieniężnych ani rzeczowych. Zdobywa to, co każda osoba, która przekroczy metę, czyli satysfakcję”. Tomek Klisz, 28 lat, mistrz Polski z 2008 r. w bieganiu po schodach, ukończył CCC 2010 w czasie 18:04:06: „Początek miałem dobry, wszystko szło zgodnie z planem. Na 18. kilometrze uległem kontuzji i z powodu silnego bólu nie byłem w stanie zgiąć kolana. Od tego momentu ledwo szedłem. Na ostatniej przełęczy, La Tete Aux Vents (2130 m), było okrutnie zimno, zacinał deszcz, który rozmoczył ziemię. Zrobiło się ślisko i na dodatek ciemno. Ani razu nie pomyślałem o tym, żeby się wycofać”. Witek Pawłowski, 28 lat, reprezentant The North Face na Polskę południową, startował w CCC 2010: „Dotarłem do Vallorcine (81. km na 98­kilometrowej trasie) o 4 rano. Pozostało mi pokonanie ostatniej przełęczy, La Tete Aux Vents. Czułem się na siłach, by iść dalej, zostałem jednak zatrzymany, a ze mną prawie tysiąc innych zawodników. Nie było gdzie się ogrzać i zanim zorganizowano transport do Chamonix, wpadłem w hipotermię”. Christine z Niemiec, 67 lat, brała udział w UTMB 2010: „Od lat z moim 70-letnim mężem wolny czas spędzamy, biorąc udział w tego typu imprezach. Teraz idzie przede mną – nie oczekuję od niego, że będzie mi towarzyszył na trasie. Zaczęłam trenować w wieku 40 lat. Oboje zajmujemy się produkcją ceramiki. Mąż ją wykonuje, ja sprzedaję. Mamy bardzo dużo pracy, a ultramaraton jest od niej cudowną odskocznią. To są moje wakacje”. Jim z USA, 63-letni agent nieruchomości, brał udział w UTMB 2010: „Startuję w długodystansowych zawodach od 1991 r. Nie trenuję zbyt intensywnie. Staram się żyć zdrowo, zachować tężyznę ? zyczną. Uwielbiam ten sport, bo daje on możliwości współzawodnictwa z ogromną rzeszą ludzi – z prawnikami, murarzami, z kobietami, mężczyznami, młodymi, starymi, z ludźmi z całego świata. To najbardziej społeczny sport, jaki znam! Czasem zdarzają się problemy językowe, ale wszyscy mamy do pokonania tę samą trasę”. W TYM ROKU PO RAZ PIERWSZY W HISTORII BIEGÓW UTMB ZOSTAŁ PRZERWANY. POWÓD: ZAŁAMANIE POGODY. NO TO W DROGĘ: CHAMONIX Warunkiem wzięcia udziału w ultramaratonie UTMB jest wcześniejsze ukończenie innych biegów długodystansowych. Polskimi biegami kwalifikacyjnymi są: Bieg Rzeźnika (www.bieg-rzeznika.pl), Kierat (kierat.webpark.pl) i Sudecka Setka (organizatorem jest Ośrodek Sportu i Rekreacji w Boguszowie-Gorcach; www.osir-boguszow.eu). Lista wszystkich biegów kwali? kacyjnych na świecie jest dostępna na oficjalne stronie UTMB. www.ultratrailmb.com Wpisowe za udział w zawodach wynosi: UTMB – 147 euro, CCC – 100 euro. Orientacyjne koszty przyjazdu i pobytu w Chamonix: Dojazd: przelot w obie strony na trasie Warszawa–Genewa ok. 600–1000 zł; Komunikacja: przejazd z Genewy do Chamonix – powrotny bilet kolejowy kosztuje 20 euro (to połowa normalnej ceny; organizator ma zawartą umowę z kolejami i większością ? rm w okolicy, oferowane są zniżki dla zawodników); Noclegi – na kempingu (ok. 40 zł) lub w hotelu – od ok. 100 zł; Wyżywienie – od 40 zł dziennie.
Korona marzeń – o Koronie Ziemi Mariana Hudka
Prawdziwa pasja czyni wnętrze człowieka bogatszym. Wyznacza coraz to nowe cele, motywuje do działania, dodaje siły w realizacji marzeń, wzbudza emocje i gwarantuje uczucie spełnienia…Jest siłą i wyzwaniem. Nadaje życiu sens.
I choć droga do marzeń jest zawsze w przebudowie, a najważniejsze w danym momencie cele stają się po czasie tylko przejściowymi, prowadzącymi do jeszcze ważniejszych, to samo działanie w zgodzie z samym sobą, a co więcej, działanie dające poczucie prawdziwego szczęścia sprawia, że niewielu ludzi może przyznać, że ma swoją życiową pasję… Jednak tacy ludzie są blisko. Wiedzą, czego chcą. Ludzie z pasją. Ludzie gór. Bo stawać na najwyższych szczytach, to jak wyciągać dłoń do marzeń najwyżej, jak się da. Często nawet je łapać, tym bardziej, jeśli zdobędzie się dziewięć najwyższych szczytów wszystkich kontynentów… Marian Hudek jest dziewiątym Polakiem, który zdobył Koronę Ziemi. Mówi, że na początku zawsze są marzenia, a potem trzeba je próbować zrealizować. Jego fascynacja górami narodziła się późno, bo kiedy skończył 30 lat… 17 lat temu. Znał wtedy jedynie Beskidy, które pamiętał przede wszystkim z....obozów harcerskich. Później pojechał w Tatry i odtąd cele stawały się wyższe i wyższe. Wybrał się w Himalaje i od razu się w nich zakochał. Był to trekking do Sanktuarium Annapurny. Wtedy był już pewien, że tu powróci. We wrześniu 2005 roku zdobył Mont Blanc, najwyższy szczyt Alp i Europy, potocznie nazywany Dachem Europy. Powrót w Himalaje był znowu dla niego niezapomniany- w 2006 roku zdobył ośmiotysięcznik Cho Oyu, co tylko utwierdziło himalaistę, by pójść „za ciosem”. Rok później wyprawił się na Mount Everest. – To niewątpliwie góra o najwyższym stopniu trudności, pod każdym względem. Wiele zależy od tego, z której strony próbuje się ją zdobyć. Podejście południowe, nepalskie jest łatwiejsze. Tamtędy zmierza na szczyt zdecydowana większość wspinaczy. Od strony północnej, tybetańskiej jest trudniej. Trzeba przejść grań, wyżej zlokalizować bazę, więc odsetek tych, którym się udało, jest niższy – opowiada zdobywca. Wybrał trudniejszą drogę. – Byłem siódmym Polakiem, który tamtędy wszedł na Mount Everest. W ogóle cała nasza wyprawa z 2007 roku była niezwykle udana. Cała nasza trójka zdobyła szczyt – wspomina. W 2007 roku, 15 maja stanął na Dachu Świata- Mount Everest- i choć wyżej się już nie dało, to jednak marzenia w człowieku ciągle ewoluują, dlatego wytrwale zaczął dążyć do ich realizacji, wspinając na dachy wszystkich kontynentów kuli ziemskiej. - Bo gdy zrealizuje się największe życiowe marzenie, to na przez moment, krótką chwilę, powstaje w człowieku pustka, którą natychmiast trzeba wypełnić nowym, kolejnym celem - mówi Hudek. W 2008 roku zdobył Kilimandżaro w Afryce. – Wiedziałem, że muszę się pospieszyć, jeśli chcę zdążyć zdobyć te szczytu. Trochę za późno się do tego zabrałem, by pozwolić sobie na wolne tempo- śmieje się. No i tempo wzrosło. W 2009 roku Marian Hudek zdobył 4 z 9 szczytów Korony Ziemi! Były to kolejno: Mount Vinson na Antarktydzie, Aconcagua w Ameryce Południowej, Piramida Carstensz i Góra Kościuszki w Australii i Oceanii. W lutym 2010 roku przyszła pora na Elbrus, by w maju po raz kolejny udowodnić, że marzenia są po to, by je realizować. Marian Hudek zrealizował swoje kolejne wielkie marzenie 24 maja 2010 roku, stając wraz z kolegami z Jastrzębskiego Klubu Wysokogórskiego na ostatnim z upragnionych szczytów McKinley na Alasce. Dokonali tego w dość brawurowym tempie, bo w 8 dni, podczas gdy plan przewidywał na to miesiąc czasu… Jastrzębianin podkreśla, że każdy szczyt Korony Ziemi ma swoją specyfikę, ale na każdym z tych tak różnych pod każdym względem szczycie czuje się to samopoczucie spełnienia i wielkiej satysfakcji. Wejścia Mariana Hudka na szczyty należące do Korony Ziemi: • 21 września 2005, Europa: Mont Blanc • 15 maja 2007, Azja: Everest • 22 stycznia 2008, Afryka: Kilimandżaro • 17 stycznia 2009, Antarktyda: Mount Vinson • 6 lutego 2009, Ameryka Południowa: Aconcagua • 17 listopada 2009, ustralia i Oceania, Piramida Carstensz • 29 listopada 2009, Australia i Oceania, Góra Kościuszki • 24 lutego 2010, Europa, Elbrus • 24 maja 2010, Ameryka Północna, McKinley tekst: Iza Szafraniec
Minęły dwa lata, odkąd stanęłam na Dachu Świata. Przez ten czas wiele się wydarzyło…
Miejsce akcji: Nepal, najwyższa góra świata Obsada: ja i Everest Zostałam redaktor naczelną National Geographic i Travelera, napisałam książkę Przesunąć horyzont i cykl artykułów „Z życia naczelnej”, zobaczyłam goryle w Wirundze (o czym marzyłam od dawna), omal nie przeprowadziłam się ze wsi do Warszawy, ostatnio – zostałam szczęśliwą mamą, zmieniłam samochód, skróciłam trochę włosy… Jestem spełniona, ale… Jeśli mam być szczera, to głowę stale mam zaprzątniętą myśleniem o Górach… O wyprawach moich i kolegów, którzy przysyłają mi „gorące pozdrowienia” z wyjazdów wspinaczkowych. Jakby chcieli mi zrobić na złość, wiedząc, że nie mogę się teraz ruszyć z domu. W zeszłym roku zdobyłam Mount McKinley i Elbrus (oba zaliczane do Korony Ziemi), ale jeszcze zanim wróciłam do domu, myślałam o kolejnych Górach. Po prostu nie mogę się doczekać spotkania z Nimi. Wiele osób zamęcza mnie pytaniem, dlaczego postanowiłam zdobyć Everest… Mogłabym odpowiedzieć, jak George Leigh Mallory zapytany o to w 1923 r. podczas jednej z niezliczonych prelekcji, podczas której zbierał fundusze na kolejną ekspedycję: „Ponieważ istnieje”… Należałoby się zastanowić, po co ludzie w ogóle się wspinają? Całkiem niedawno prowadziłam adventurowe życie, ciągle byłam w podróży, zmieniały się krajobrazy, a ja traktowałam je jak scenografię do kolejnych pasjonujących przygód (i nieźle się przy tym bawiłam). Tak było do dnia, gdy po raz pierwszy pojechałam wspinać się w Alpach. Szłam granią pod szczytem Mont Blanc i gdy dochodziliśmy do wierzchołka, wiatr rozwiał chmury nad Chamonix – dookoła odsłoniły się alpejskie szczyty… Stało się. Wiedziałam, że rajdy, nurkowanie czy sporty powietrzne pozostaną miłą odskocznią od tego, co miało stać się moją najważniejszą pasją. Człowiek ma chyba zakodowaną potrzebę zbliżania się do nieba. Wszystko, co boskie i wspaniałe, jest zawsze w górze – począwszy od Olimpu, a na Królestwie Niebieskim skończywszy. Pomijając jednak wątek religijny – co może skłaniać ludzi do wspinaczki? Niech pomyślę. Rozrywka!? Na początku człowiek ma w sobie dość godności, żeby w nocy wstać, wygrzebać się z ciepłego śpiwora, założyć goreteksowe spodnie, kurtkę, rękawiczki, wciągnąć zimne buty, budząc przy tym wszystkich współmieszkańców namiotu, wyczołgać się na dwudziestostopniowy mróz i wysikać się. Po kilku dniach, nie wychodząc ze śpiwora, nie zważając na to, że wszyscy słyszą, załatwia się do butelki. I jeszcze zostawia butelkę w śpiworze, bo daje dodatkowe ciepło... O nie, to zdecydowanie nie jest zabawne! Może więc zwykła przyjemność w obcowaniu z naturą? Piąta rano. Pobudka. Po omacku ubrałam się najszybciej jak mogłam, by poranny, przeszywający mróz nie dotarł do każdej komórki mojego ciała. Spakowałam plecak – znowu wydawał mi się zbyt ciężki, choć prawie nic do niego nie włożyłam! Zjadłam owsiankę i jajko na twardo, zrobiłam herbatę do termosu. Potem dopięłam raki, ostatnie spojrzenie w górę i ruszyłam. Na początku szło mi się doskonale (…). Po około godzinie zaczęłam marznąć. Na rozgrzewanie butów, zmienianie skarpetek, wkładanie rozgrzewaczy chemicznych i pospieszne ich wyciąganie, bo mnie uwierały, straciłam ponad godzinę. Wybiłam się z rytmu i już go nie odzyskałam. Najpierw tęskniłam za słońcem, które by mnie rozgrzało, potem je przeklinałam (…). Upał był nieprawdopodobny. Wydawało mi się, że słońce wypala mi dziurę w czubku głowy. Od śniegu odbijały się promienie i parzyły w oczy. Zatrzymywałam się co chwila, zdejmowałam warstwy ubrania i pakowałam pod czapkę śnieg, z nadzieją, że ostudzi mój parujący mózg. Nie. To też nie to… Może więc sława?! Ból głowy był tak silny, że aż bałam się otworzyć oczy. Już wiedziałam, że poranne światło przefiltrowane przez żółtą kopułę namiotu będzie nieprzyjemnym doznaniem. Dyszałam ciężko, myślałam tylko o tym, że chce mi się pić, że zaczyna mnie mdlić. Klasyczne objawy choroby wysokościowej (…). Po około półgodzinie wzeszło słońce i niemal równo z nim w namiocie zrobiło się duszno, a na głowę spadł mi prysznic z zamarzniętych oddechów, które osadzały się na ściankach przez całą noc. Niechętnie wyczołgałam się w chłodny poranek. Kaszka bananowa dla dzieci i pięć łyków herbaty – to wszystko, co było w stanie przyjąć moje udręczone ciało… Wierzcie mi, że znam kilka łatwiejszych (i bezpieczniejszych) sposobów zdobycia popularności! Szukam zatem dalej… Pozostaje jeszcze możliwość sprawdzenia się. Everest był ciężką próbą charakteru, bo dotknął najczulszej struny w mojej osobowości – cierpliwości. Zawsze chodziłam pod górkę, ale na skróty. Wybierałam zawsze drogę dużo trudniejszą, ale szybszą. Everest to było coś, od czego się z tym swoim pośpiechem po prostu odbiłam. Odbiłam się od ogromu masywu skalnego. Everest jest życiem zatrzymanym w kadrze. Wszystko wymaga gigantycznej cierpliwości. Topienie śniegu, gotowanie wody, jedzenie, wszystkie rzeczy, które robi się wokół siebie, permanentne zmęczenie, zimno, a przede wszystkim czekanie na okno pogodowe przez jedenaście dni… Dla mnie konieczność wykazania się ogromną cierpliwością i absolutnym podporządkowaniem kaprysom Góry była nie do zniesienia. Nauczona kształtowania rzeczywistości, nie mogłam pojąć, że nie jestem w stanie ukształtować ani terenu, ani pogody, ani mojej aklimatyzacji (…). Wspinaczka nie jest, nie może być przyjemna w tradycyjnym znaczeniu tego słowa. Radosny marsz, oddychanie pełną piersią, podziwianie widoków, rozkoszowanie się lekkim mrozem szczypiącym w policzki nie ma racji bytu w Górach Wysokich. Umysł otumaniony brakiem tlenu jest otępiały i nieczuły na bodźce, marsz ogranicza się do pokonywania kilku kroków i wykonywania histerycznych oddechów niczym ryba wyjęta z wody. Wstaje się o świcie, a właściwie – w nocy, marznie, nie można się wykąpać. Nie ma się ani chwili intymności, dzieląc maleńki namiot ze współtowarzyszami wyprawy. Kiedy jest się na szczycie, myśli się zwykle o tym, że najgorsze dopiero przed nami. Większość wspinaczy ginie właśnie podczas zejścia. Ale, kiedy już dotrę do Bazy, kiedy odwrócę się i spojrzę na tę gigantyczną Górę – będę mogła sobie powiedzieć: „Udało się!”, „Zrobiłam to!”. Pozostanie świadomość, że pokonałam wszystkie przeciwności losu, pokonałam siły natury, wreszcie pokonałam własne słabości! To jest właśnie najpiękniejszy moment wspinaczki wysokogórskiej! Cytaty pochodzą z książki „Przesunąć horyzont”.
Nendaz, Veysonnaz, Thyon, La Tzoumaz... i właśnie Verbier to stacje kolejki linowej w regionie narciarskim zwanym „Quatre Vallées” w szwajcarskich Alpach kantonu Wallis.
Verbier w śnieżnym puchu Przy czym to Verbier leży najwyżej – 1500 m n.p.m. Na stałe żyje tu ok. 200 mieszkańców, ale w sezonie może być ich i dziesięć razy więcej, gdyż wioska dysponuje 2500 łóżkami dla gości. Jeżeli nie są gdzieś w trasie, to kłębią się na niewielkim Place Centrale, spacerując po nielicznych uliczkach kurortu. Pod wieczór wszyscy zjeżdżają się porządnie wygłodzeni po całym dniu na stokach i wtedy Verbier zamienia się w tętniące życiem uzdrowisko, gdzie do późnych godzin nocnych bawią się najwytrwalsi. Dlatego nie jest to może odpowiednie miejsce dla turystów lubiących ciszę, spokój i kontemplacyjne wakacje „z dala od zgiełku”, ale wyjazd z paczką przyjaciół na tydzień obejmujący święta Bożego Narodzenia i Sylwestra czy w praktykowane w Szwajcarii tzw. „ferie narciarskie” w lutym to murowany sukces. Verbier znane jest z doskonale przygotowanych czarnych tras, których jest tu aż 80 km, ale też początkujący narciarze nie powinni się skarżyć, bo niebieskie – równie liczne – trasy są przyjemne i zazwyczaj znakomicie nasłonecznione. Jednak największą atrakcją 4 Vallées jest jazda poza oznaczonymi trasami. I po to się tu przyjeżdża, po szalone freerides w głębokim śniegu, w imponującej górskiej panoramie, po zboczach gór Mont Fort czy Mont Gelé... Ale zanim zaszalejemy w śnieżnym puchu, czekają nas poważne przygotowania. Entuzjaści sportów zimowych w Alpach kończą specjalne kursy przygotowujące do jazdy poza trasami. Uczą się, jak rozpoznawać niebezpieczeństwo zbliżającej się lawiny i nie ryzykować wyjścia w góry w tym czasie (tu trzeba dodać, że system ostrzegania przed lawinami jest w Szwajcarii naprawdę bardzo sprawny), jak się chronić, gdy jest się zbyt blisko, jak ratować siebie i innych w razie gdy to najgorsze się wydarzy... Bo, niestety, zdarzają się też śmiertelne wypadki. Śnieg w Alpach to „white risk”, dlatego zapoznajemy się skrzętnie z zasadami postępowania na wypadek gdyby... Lektury takie jak „3 x 3 Lawinen – Risikomanagement im Wintersport” („3 x 3 Lawiny – Umiejętność obchodzenia się z ryzykiem w sportach zimowych”) Wernera Muntera należą do bestsellerów w szwajcarskich księgarniach, a komiksy o tej tematyce (np. genialne rysunki Georga Sojera) cieszą się u młodszych i starszych nie mniejszą popularnością niż opowieści o Asterixie i Obelixie... Verbier oferuje nie tylko coś dla ciała, ale i dla ducha. Latem i zimą odbywają się tu świetne koncerty. Verbier znane jest z letniego festiwalu muzyki poważnej, zimą w miejscowym kościółku też można słuchać Bacha, Mozarta czy Chopina w najlepszym wykonaniu. Po dniu na zboczu Mont Fort z przyjemnością zasiadamy w twardej kościelnej ławce w oczekiwaniu na dzieła mistrzów, mając jeszcze pod powiekami lśniącą w słońcu biel śniegu i ostre szczyty na horyzoncie, wśród nich z jednej strony francuski Mont Blanc, z drugiej symbol Szwajcarii – Matterhorn. Foldery turystyczne obiecują wszak „incomparable view” z góry nazywanej tu pieszczotliwie „Gipfel des Genusses”, „Szczytem Rozkoszy”. Zjazd z Mont Fort to 18 km trasy, w czasie której pokonuje się 2500 m różnicy wysokości! Wytrawni narciarze uważają, że w całych Alpach nie ma piękniejszych zjazdów... Można też wybrać się do słynnego „Snowparku” (stacja La Chaux), zawie-szonego po słonecznej stronie między 2485 a 2260 m n.p.m., o powierzchni 120 000 m2, gdzie faktycznie nic tylko śnieg, śnieg i śnieg, do znudzenia. NO TO W DROGĘ • NA NARTY: 88 wyciągów tworzących sieć, 202 km nartostrad, większość to trasy średnio trudne i strome, eldorado jazdy w głębokim śniegu; trasa na biegówki długości 7 km na wysokości 2200 m n.p.m., lodowiec Mont Fort znajdujący się na wysokości 3330 m n.p.m. (znakomity widok na Mont Blanc), głęboki śnieg – Creblet, La Marlenaz, Cleuson, Champ Ferret, Col des Mines, Vallon d'Arbi (tylko z przewodnikiem!); ski-pass – 280 CHF, dzieci (6–15 lat) – 196 CHF. 1 CHF = 2,44 zł. • PO NARTACH: dyskoteki, muzyka na żywo. • INTERNET: www.televerbier.ch, www.verbier.ch
Val Thorens – wyżej już nie można. jest to najwyżej położona stacja narciarska w europie, leżąca w ostatniej ze słynnych trzech dolin.
Val Thorens - narciarski kombinat Trzy Doliny to największy kompleks narciarski świata, starannie opleciony siatką wyciągów, tak że przejazdy z jednej doliny do drugiej nie stanowią żadnego problemu, także dla tych, którzy zwykle gubią się nawet we własnej dzielnicy. I chociaż z Trzema Dolinami ciągle usiłują ścigać się francusko-szwajcarskie „Słoneczne Wrota” – Portes du Soleil, to różnica między Dolinami i Wrotami ciągle pozostaje taka, jak między Zakopanem a Bukowiną Tatrzańską. W Trzech Dolinach do przejeżdżenia jest 600 km przygotowanych tras, do zamieszkania 16 miejscowości, od modnych, cenionych przez snobów megaośrodków takich jak Courchevel, gdzie można spotkać gwiazdy i milionerów, po małe, przytulne, zaludniane głównie przez rodziny z dziećmi wioski, takie jak St-Martin-de-Belleville i La Tania. Tym, którzy nie mają sprzętu z ostatniego sezonu, nie mają dzieci, ale za to mają sportowe zacięcie, pozostaje Val Thorens. Niebagatelna, bo wynosząca 2300 m wysokość, na której leży stacja, jak większość rzeczy na świecie, począwszy od kija, ma dwa końce, czyli wady i zalety. Kluczową dla narciarzy jest pewność, że na stokach leży śnieg, a tego do połowy maja tu nie brakuje. Kiedy niżej położone miejscowości „płyną”, w Val Thorens ciągle jeździ się po dobrze zmrożonych północno-wschodnich trasach. Jest też lodowiec, ale w związku z globalnym ociepleniem ubywa go w zastraszającym tempie i dla oszczędności otwarty jest tylko latem. Minusem wysokiego położenia może okazać się brak drzew, które osłaniałyby wyciągi przed wiatrem, a narciarzy przed słońcem. Może się też zdarzyć, że wrażliwsze jednostki po przyjeździe popadną w niedyspozycję wysokościową, która jednak zwykle nie trwa dłużej niż jeden dzień lub noc. Val Thorens nie jest też najpiękniejszym miejscem na świecie, bo zostało zaprojektowane tak, by zmieścić jak największą liczbę narciarzy. Efektem tego były oszczędne w metrażu pokoiki, które na kilku metrach kwadratowych mieściły sześcioosobową sypialnię z kuchnią i łazienką. Czas pokazał jednak, że wdrapywanie się na trzecie piętro łóżka lub spanie na kuchennej półce nie zadowalają nawet studentów i dziś pokoje są przerabiane. Po mieście goście poruszają się wymyślnym systemem wyciągów, wind, korytarzy, przejść i łączników, a samochody zostawiają w garażach. Może nie jest to najlepsze miejsce na romantyczne spacery, ale za to każdy, kto przypnie narty pod drzwiami hotelu – jedzie! A kiedy z kombinatu przemysłu narciarskiego wyrwie się w górską przestrzeń, poczuje, że nie ma lepszego miejsca. Ponadtrzytysięczny Cime de Caron to najwyższy szczyt z możliwością dojazdu kolejką szybką jak ferrari i wielką jak autobus. Jeszcze zanim rzucimy się w wir wydarzeń, a tych napotyka się sporo na czarnej, omijanej przez ratraki trasie, warto spojrzeć na 360-stopniową panoramę gór i pozwolić sobie na odrobinę pokory okruszka rzuconego na postrzępioną, zmrożoną ziemię, a z chaosu alpejskich szczytów wyłowić znany kształt: Mont Blanc. Inną świetną wycieczką jest Lac du Loup – Wilcze Jezioro. Na ten dzień należy wybrać słoneczną pogodę, tym bardziej, że celem rzeczywiście jest jezioro i do niego prowadzi ostatni zjazd. Jeżeli uprzednio nie uda się nabrać odpowiedniej prędkości i przebić na drugą stronę (a szczerze mówiąc, udaje się to nielicznym), następuje zanurzenie. Jednak widoki, emocje i zabawa towarzyszące wyprawie rekompensują ewentualną utratę komfortu dalszej jazdy i nabytą w jeziorze wilgoć. Trasy w Val Thorens nie są trudne, pod warunkiem, że nie wyruszymy w muldy wielkości człowieka. Francuska szkoła narciarska, podobnie zresztą jak i życiowa postawa Francuzów, stawia głównie na to, żeby zbytnio się nie umęczyć, przy tym jeszcze doznać maksimum przyjemności. Dlatego francuski styl jazdy to coś pomiędzy lataniem a pływaniem. Ţadnego zauważalnego wysiłku, zero zmagania czy walki, czysta harmonia. A dla widza przyjemność natury estetycznej. NO TO W DROGĘ • NA NARTY: Trzy Doliny, jeden z najwyżej położonych regionów narciarskich w Europie, na lodowcach: Péclet i Chaviere zjazdy przez cały rok, panoramy m.in.: Mont Blanc, Les Ecrins, Vanoise, Mercantour, miejsce największej imprezy snowboardowej w Europie Boarder Week; 1270 do 3600 m n.p.m., 140 km tras, 30 wyciągów, karnety zjazdowe dzień/ 6 dni 110-160/460-800 zł, pensjonat od 400 zł (tydzień), 5 km tras biegowych. • PO NARTACH: olbrzymie centrum sportowe: tenis halowy, siatkówka, basen, klub fitness, sauna i bogata oferta tzw. życia nocnego. INTERNET: www.valthorens.com
Antonio Peretti, pseudonim Tom Perry, 48-letni Włoch urodzony w Sovizzo Colle, jest prekursorem nowej dyscypliny alpinizmu, tzw. rock-foot. Boso chodził m.in. po Dolomitach, wszedł na Etnę, Fugi, Orizaba, Stromboli, zdobył Mont Blanc, Kilimandżaro.
Przed wyprawą na Makalu w 2006 r. uszył proste, rzymskie sandały, do których przytwierdził raki. Od sześciu lat bez butów wspina się, zdobywa wulkany i przemierza pustynie. Jak się narodził bosy alpinista Skąd wziął się tak dziwny i kontrowersyjny pomysł, żeby chodzić po górach boso? Kiedyś przecież nosiłeś buty. Mieszkam w Sovizzo Colle, niewielkiej osadzie, która nawet dziś nie daje zbyt wielkich możliwości rozwoju, a co dopiero 20 czy 30 lat temu. Wtedy diabeł mówił tu dobranoc. Gdy się urodziłem, mój ojciec nie był już młody, dużo pracował, nie poświęcał mi wiele czasu. W latach 80. uprawiałem narciarstwo biegowe, grałem w piłkę nożną, ale na ważniejszych meczach zwykle sadzano mnie na ławce rezerwowych. Trener powtarzał, że mam predyspozycje, ale brakuje mi techniki. Zanim się spostrzegłem, stuknęła mi czterdziestka i wtedy pomyślałem, że się starzeję, a nic w życiu nie osiągnąłem. Miałem rodzinę, pracowałem, ale czułem, że jako sportowiec nie wykorzystałem swojej szansy. Chciałem się odegrać na losie, zrobić coś, czego nikt wcześniej nie dokonał i czego nikt nie mógłby powtórzyć. Zaczęło się właściwie przez przypadek. Pewnego dnia, będąc w górach, gdzie pracuję jako strażnik leśny, zdjąłem buty i powiedziałem koledze, żeby mnie sfilmował – po czym ruszyłem w dół. Biegnąc piarżystym żlebem, mijałem ludzi, którzy przyglądali mi się zdumieni. Dopiero gdy się zatrzymałem u podnóża stoku, zdałem sobie sprawę, że stopy właściwie zupełnie mnie nie bolą, nie zdarłem nawet naskórka. Każdy, kto zna Dolomity, wie, jakie są tutaj ostre kamienie i strome piargi. Rozpierała mnie niesamowita energia i poczułem, że to mogłaby być moja historia. Tak narodził się Tom Perry. Dlaczego Tom Perry? To kombinacja mojego nazwiska Peretti i imienia Antonio oraz imion bohaterów kreskówki Tom i Jerry. Mój syn bardzo ją lubi, często oglądamy ją razem. Pseudonim wymyśliłem trochę dla zabawy, ale chciałem też zainicjować nowy rozdział w moim życiu. Po trosze zadecydowały względy reklamowe – uważam, że Tom Perry lepiej brzmi. I rzeczywiście, kiedy rozkleiłem w okolicy kilkanaście afiszów informujących, że 15 sierpnia 2002 r. o godz. 11.00 Tom Perry zbiegnie boso ze szczytu Monte Carega, przyszło więcej ludzi, niż się spodziewałem. Byłem bardzo podekscytowany. Tom Perry mógł się urodzić i umrzeć w jednej chwili – wystarczyłoby, żebym poranił stopy. Jestem przekonany, że na takie właśnie widowisko liczyli gapie. Tymczasem ja nie miałem ani jednego zadrapania! Ludzie patrzyli na ciebie jak na wariata, ekshibicjonistę? Na początku bardzo mnie krytykowano, dostało mi się zwłaszcza od Włoskiego Klubu Alpinistów. Jego członkowie zarzucali mi, że daję zły przykład. Nie chodziło mi jednak o zwrócenie na siebie uwagi, po prostu miałem potrzebę przekazania pewnej filozofii. Nie mieszczę się przecież w ramach alpinizmu tradycyjnego – nigdy nie będę Reinholdem Messnerem czy Simonem More’em. Kiedy wreszcie związkowcy zrozumieli, że nie mam zamiaru z nikim rywalizować, zaczęli mnie tolerować. Myślisz, że tego się na początku obawiali? Światek alpinistyczny żyje zazdrością. Uważam za szczyt głupoty przechwałki typu: wszedłem od strony północnej, od południowej, od wschodu, od zachodu, o piątej rano. Wszyscy czegoś dokonaliśmy, bo ktoś z Góry nam na to pozwolił. Tak naprawdę jesteśmy nikim, prochem. Skoro jesteśmy nikim, dlaczego za wszelką cenę chciałeś zostawić swój ślad? To bardzo mały ślad! Nigdy nie mówię, że jestem lepszy od innych, bo boso zdobyłem Mont Blanc czy Kilimandżaro. Najważniejsze są emocje i z tego powodu czasem kontestuję alpinizm – nie akceptuję sytuacji, gdy alpinista wspina się na wierzchołek, by zatknąć chorągiewkę, a 500 m niżej umiera jego towarzysz. Nie mam ambicji zaliczania szczytów. Jeśli widzę problem u stóp góry, to tam zostaję – tam znajduje się mój wierzchołek. Nigdy nie zapomnę matki z chorym niemowlęciem, którą spotkaliśmy w Himalajach, 15 dni marszu od miejsca, gdzie mógłby wylądować jakikolwiek samolot. Podejrzewam, że rocznie przechodzi tamtędy nie więcej niż pięć osób. Tak się zdarzyło, że przechodziłem akurat ja. Wezwałem pomoc, dziecko zostało zoperowane. Dla mnie ten wyczyn był moim Makalu. Do jakich miejsc dotarłeś boso? Zacząłem od Monte Carega, czyli „krzesła”, bo tak w naszym dialekcie nazywamy wierzchołek, z którego zbiegłem boso w sierpniu 2002 r. W listopadzie tego samego roku stanąłem na górze Synaj, co dla mnie – człowieka głęboko wierzącego – stanowiło rodzaj błogosławieństwa na drogę. Po powrocie z Egiptu praktycznie do 2005 r. chodziłem po najpiękniejszych górach świata, czyli Dolomitach – wszedłem na Cortinę, Cristallo, Tre cime di Lavaredo, Marmoladę. W 2004 r. zdobyłem Kilimandżaro, otrzymałem nawet dyplom, bo byłem pierwszym człowiekiem na świecie, który dokonał tego na bosaka. Później pojechałem do Ameryki Południowej. W Boliwii przebiegłem Salar de Uyuni – największe solnisko świata, w Chile zmierzyłem się z pustynią Atakama. Pustynny szlak nazwaliśmy „Maratonem Inków”. Dwa lata temu z grupą włoskich alpinistów, którzy zamierzali zdobyć Makalu, wybrałem się w Himalaje. I tam spotkałeś się z Dalajlamą... Wyjeżdżając do Tybetu, nie wierzyliśmy, że spotkanie dojdzie do skutku. Co prawda skontaktowaliśmy się wcześniej z pewną Tybetanką, której brat jest blisko związany z Dalajlamą, ale nie mieliśmy żadnej pewności, że nas przyjmie. Do miasta Dharamsala przyjechaliśmy 29 marca 2006 r. Było nas dziesięcioro. Wszedłem boso do jego rezydencji, a on zbliżył się do mnie i mnie objął, jakby zrozumiał to, co we mnie było – może lepiej niż ja sam. Powiedział: to, co robisz, jest wielkie. Czułem, że przekazał mi niezwykłą energię, przez 15 minut miałem dreszcze. Trudno to opowiedzieć... Jeszcze trudniej uwierzyć... Również bym nie uwierzył, gdybym tego nie doświadczył. Ta niezwykła energia pozwoliła mi przejść boso 140 km dzielące mnie od obozu bazowego pod Makalu. Zajęło mi to 11 dni, w tym czasie dwa razy przekroczyłem wysokość 4 800 m n.p.m. Moje stopy tkwiły siedem godzin w lodzie, w temperaturze poniżej 0ºC, a obeszło się bez odmrożeń! Sam nie wiem, jak to możliwe. Wtedy dotarło do mnie, że znalazłem swoją ścieżkę. Często powtarzasz, że musimy się cofnąć, żeby móc pójść do przodu. Co właściwie masz na myśli? Żyjemy w cywilizacji szybkości, która nas zabija. Nie twierdzę, że powinniśmy wrócić do lampy naftowej, ale musimy słuchać samych siebie, przestać biec bez końca i celu. W epoce komputerów, Internetu nie jest to popularne... Nie da się zapalić Panu Bogu świeczki, a diabłu ogarka. Nie tak dawno zaoferowano mi ogromną sumę za reklamę telefonu komórkowego – nie zgodziłem się. Przecież używasz komórki. Oczywiście, Internetu również. Pamiętam, jak ksiądz, który uczył mnie religii, mawiał, że telewizor to wielki wynalazek, ale trzeba umieć z niego korzystać. Dzisiaj młodzi ludzie wpadają w panikę, gdy zapomną komórki – są absolutnie uzależnieni. Wiem coś o tym, bo mam nastoletnią córkę. Wszedłeś boso na Etnę, Fugi, ostatnio na Orizaba i Stromboli. Dlaczego tak lubisz wulkany? Są energią ziemi, którą człowiek czerpie, chodząc boso. To nie moja teoria, lekarze też tak twierdzą. Lekarze mówią o chodzeniu po trawniku, łące... Chodzenie w ekstremalnych warunkach człowieka ładuje i rozładowuje. To wspaniałe uczucie. Istnieje medyczne wytłumaczenie twoich niezwykłych zdolności? Nigdy nie byłem badany pod tym kątem. Mój lekarz domowy, z którym znam się od lat, uważa, że moje predyspozycje wynikają z ogólnej świetnej kondycji. Zawdzięczam ją dobrym genom i zdrowemu stylowi życia – nie jem fast foodów, pracuję pod gołym niebem, co bardzo hartuje, od dzieciństwa uprawiam sport. Osobiście wierzę, że gdy wędruję boso po lodzie, śniegu, gorącym piasku, ziemia przekazuje mi energię, regeneruje mnie fizycznie i psychicznie. Zdaję sobie sprawę, że to wyjaśnienie jest dalekie od naukowego. Pod koniec kwietnia uczestniczyłem w Międzynarodowym Kongresie Refleksologów w Riccione. Byli tam też lekarze specjaliści, którzy przyglądali się moim stopom i zasypywali pytaniami. Wniosek był następujący – owszem, mam predyspozycje fizjologiczne i fizyczne: bardzo dobry stan zdrowia, odporność, ale najważniejsza jest motywacja. Zabawne, bo dokładnie to samo mówię podczas moich spotkań – stopy są ważne, ale istotniejsza jest głowa – w niej rodzą się marzenia, determinacja, wiara, która, jak wiadomo, przenosi góry. Wspinając się, mam zimne stopy, ale gorące serce, wierzę w to, co robię. Nie wątpię, że masz niezwykłe stopy, ale podejrzewam, że całkiem niezłe musiał też mieć Reinhold Messner, a przecież odmroził sobie palce i musiano mu je amputować. Nie potrafię wytłumaczyć, dlaczego moje stopy nie zamarzły po ponad 40 minutach w temperaturze –33ºC. Muszę jednak przyznać, że po powrocie z Chile niemal przez sześć miesięcy nie nadawały się do użytku. Nie mogłeś chodzić? Nie czułem palców w czasie chodzenia. Lekarz stwierdził, że uszkodziłem nerwy. Na szczęście wszystko wróciło do normy, w przeciwnym razie musiano by mi je amputować. Warto tak ryzykować? Tak, bo wierzę, że to moja droga, która – chciałbym to podkreślić – nie ma nic wspólnego z rekordami, jest rodzajem doświadczenia duchowego. Czuję nad sobą opiekę. Miałem przynajmniej 20 wypadków, w których mogłem zginąć. Na przykład na początku tego roku potrącił mnie samochód – przekoziołkowałem przez trzy auta i nic mi się nie stało. Miałeś szczęście... Raz mogłem mieć, dwa, może trzy, ale nie kilkanaście! I wszystkie te wypadki przydarzyły się w małym, spokojnym, wręcz sielskim Sovizzo Colle? Żarty żartami, ale ja wierzę w Opatrzność. Gdy śmierć jest komuś pisana, w drewnianym domu spadnie mu na głowę cegła. Wielu osobom wyda się to pewnie przesądem, ale wszystkie wyprawy rozpoczynałem w dni, w których przypadają święta maryjne. Gdziekolwiek jestem, odwiedzam sanktuaria. Ostatnio byłem w Guadalupe, marzę o zobaczeniu Częstochowy. Wybieram się do Polski – do Krakowa oraz w Tatry. Będzie to wyprawa szlakiem Jana Pawła II. Skoro jesteśmy przy planach – słyszałam, że masz zamiar przemierzyć Wielki Kanion z Czarnymi Stopami... Przygotowuję się do tej wyprawy, chciałbym, żeby doszła do skutku w tym roku. Podczas moich wędrówek miałem okazję poznać ludy pustynne, amazońskie, afrykańskie, Szerpów, bosych stóp jednak nie spotkałem. Wielu ludzi chodzi bez butów, ale po drogach bitych, a nie w górach czy na pustyni. Chciałbym dotrzeć do tych, którzy pozostali przy chodzeniu boso. Wkrótce poznam Indian, w przyszłości planuję spotkanie z ludami indonezyjskimi i aborygenami. Pomyślałbyś kiedyś, że będziesz sławny, bo zdjąłeś buty? To świadczy, w jakim punkcie się znajdujemy – przecież nic wielkiego nie zrobiłem! Ludzie zatracili prostotę, z drugiej strony mamy globalizację – wielki gar, do którego wszystkich się wrzuca na siłę. Każdy ma prawo do odrębności. Cieszy cię zdobyta popularność? Często jestem zapraszany do telewizji – w każdym odwiedzonym kraju przeprowadzano ze mną wywiady. W Japonii i Meksyku zrobiłem prawdziwą furorę. Nie mogę narzekać na brak zainteresowania i daje to powód do zadowolenia. Nie znaczy to jednak, że przestanę sadzić ziemniaki na poletku za domem, jak to robię co roku. To jest moje życie.