Zaskakujące skarby pod podłogą kościoła. Wśród nich figurka… małpy
Kilkaset monet z różnych okresów, ale też wykonaną z brązu figurkę małpy i kości do gry sprzed setek lat, odkryli archeolodzy w czasie prac badawczych pod podłogą Kościoła Mariackiego w Gardelegen w Niemczech.
Spis treści: Skarby spod podłogi Jakie zguby znaleziono pod posadzką? Małpka i kości do gry – co się działo w kościele? Gdy w doniesieniach prasowych czytamy o archeologicznych skarbach, znalazcami coraz częściej są amatorzy, którzy przeczesują pola uprawne z pomocą wykrywaczy metali. Liczą na łut szczęścia – że niczym w stogu siana znajdą w ziemi igłę w postaci garnca pełnego monet. Są jednak pewne miejsca, które niemal zawsze skrywają cenne skarby, również w postaci monet. A mianowicie… miejskie latryny, w których często trafiają się przeróżne cenne zguby. Skarbnicą wiedzy są też oczywiście wszelkie wiekowe budowle – zamki czy kościoły. W takich lokalizacjach praktycznie każde inwazyjne działanie skończyć się może ważkim odkryciem. Skarby spod podłogi Wyjście do kościoła, szczególnie w niedziele i święta, to ważne wydarzenia dla wiernych. Już przed setkami lat ubierali się na tę okazję w najlepsze szaty, a ich skórzane mieszki wypełniały monety. W podniosłej atmosferze ludzie mniej skupiali się na przyziemnych sprawach. W takich okolicznościach łatwo było coś zgubić. Dowodów na to dostarczają choćby badania przeprowadzone ostatnio pod drewnianą podłogą gotyckiego Kościoła Mariackiego w Gardelegen w kraju związkowym Saksonia-Anhalt w Niemczech. Są one częścią szeroko zakrojonych prac renowacyjnych, których koszt wynosi ponad 1 mln euro. W trakcie robót zdemontowano łącznie 145 m kwadratowych drewnianej podłogi do głębokości 40 centymetrów. A pomiędzy deskami znaleziono w sumie blisko 1000 przedmiotów, z których najstarsze mają nawet 700 lat. Za prace odpowiadał Urząd ds. Ochrony Zabytków i Archeologii (LDA) Saksonii-Anhalt. Pierwsza niewielka świątynia stanęła w tym miejscu około 1200 roku. W XIII wieku kościół przebudowano na konstrukcję pięcionawową. Pod koniec XV wieku doszło do większych prac renowacyjnych. Jakie zguby znaleziono pod posadzką? W sumie archeolodzy i wolontariusze odkryli 679 monet, z czego część była bardzo silnie skorodowana. Przeanalizował je numizmatyk Horst Konietzko z Salzwedel. Wyniki analizy umieścił w obszernej bazie badanych S.E.S.A.M., gdzie rejestrowane są tego typu znaleziska z Saksonii-Anhalt. Oprócz monet pod podłoga kościoła znaleziono: paciorki; szpilki (zapewne do spinania włosów i szat); kości zwierzęce; fragmenty naczyń ceramicznych; metalowe okucia; okucia książek; fragmenty szkła, w tym malowane; przybory osobiste, takie jak pęseta. Takich przedmiotów badacze się spodziewali. Jednak były też inne, które wzbudziły dyskusje, bo były dość zaskakujące. Małpka i kości do gry – co się działo w kościele? Wśród przedmiotów, które skrywały szczeliny posadzki, były również trzy kości do gry. Badacze przyznają, że jest to dość enigmatyczne znalezisko, bo przecież takich przedmiotów używano raczej w karczmach, a nie w świątyniach. Z kolei w nawie głównej odkryto figurkę (jej wysokość to 8 cm) z brązu przedstawiającą małpę. Eksperci z Urzędu Ochrony Zabytków i Archeologii Saksonii-Anhalt intensywnie dyskutowali na jej temat. Zwierzę siedzi na cokole, jego lewa ręka spoczywa na kolanie, a prawa trzyma przedmiot przypominający róg, którego zwężający się koniec znika w kąciku ust. Nie jest na przykład jasne, czy małpa ukazana jest z rogiem do picia, czy może instrumentem dętym. Górna część pleców małpy i tył głowy są spłaszczone, a na plecach znajduje się okrągły kołek, co wskazuje, że był on przymocowany do nieznanego większego obiektu. Zabytek pochodzi z późnego gotyku (XV w. lub pierwszych dekad XVI w.) Według pierwszej interpretacji figurka ukazuje upojoną alkoholem małpę. Pije z rogu. Sądzono, że jeśli małpy mają dostęp do alkoholu, to upijają się nim do nieprzytomności. W ten sposób sparodiowano ludzką skłonność do trunków z procentami. Druga interpretacja mówi, że małpa dzierży trąbkę. Zwierzę z instrumentem uosabia uwodzicielską moc muzyki, która prowadzi w życiu na manowce. Tego typu przedmioty rzadko odkrywane są w kościołach. Pewnie dlatego, że małpy uważane były za stworzenia demoniczne, a ich zachowanie za karykaturę grzesznych, złośliwych ludzi. Znane są wizerunki małp naśladujących ludzi zaplątanych w pnącza i sidła, ale też grający w planszówki. Źródło: LDA-LSA Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
W Polsce znaleziono skarb wikingów. To monety, które pochodzą z odległych zakątków świata
Wśród pozostałości po wikińskim porcie zlokalizowanym w północnej Polsce, znaleziono skarb srebrnych monet. Pochodziły z miejsc bardzo odległych: Iraku, Syrii, a nawet Afganistanu. W jaki sposób Skandynawowie weszli w ich posiadanie?
Spis treści: Truso – osada znana długo tylko z relacji Wikiński skarb monet z Truso Skąd arabskie monety znalazły się wśród wikingów? Ludzie zakopywali skarby w ziemi od kilku tysięcy lat, chociaż motywy, które kierowały ludźmi, bywały różne. Ta praktyka była znana również wśród wikingów, także tych, którzy trafiali tysiąc lat temu na obecne tereny Polski. Oto historii jednego z nich. Truso – osada znana długo tylko z relacji W 1982 roku elbląski archeolog, dr Marek Franciszek Jagodziński, zlokalizował nad brzegiem jeziora Druzno w Janowie Pomorskim (woj. warmińsko-mazurskie), poszukiwaną od stuleci skandynawską osadę Truso. Była to archeologiczna sensacja, bo miejsce to zdążyło obrosnąć legendą niemal porównywalną z opowieściami na temat antycznej Troi czy mitycznej Atlantydy. Do tamtej pory znana była tylko z relacji anglosaskiego żeglarza Wulfstana, który w ostatnim dziesięcioleciu IX wieku trafił tam drogą morską. Ruszyły wykopaliska. W ich wyniku archeologom udało się pozyskać mnóstwo informacji na temat tego ośrodka. Truso stało się jednym z najlepiej przebadanych wikińskich ośrodków handlowych nad Morzem Bałtyckim. Dziś wiemy, że osada zajmowała ponad 20 ha. Otaczały ją umocnienia. Jej mieszkańcy zajmowali się hodowlą, rybołówstwem, wyspecjalizowanym rzemiosłem – kowalstwem, jubilerstwem, bursztyniarstwem i rogownictwem oraz handlem. Wikiński skarb monet z Truso Odkryto również wspaniały skarb srebrnych monet. Teraz można go obejrzeć na wystawie czasowej w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu zatytułowanej „Srebro wikingów. Skarb monet z Truso”, która potrwa do 11 marca br. Monety pochodziły z odległych zakątków świata dla wikingów, bo aż z Bliskiego Wschodu. Wybito je w mennicach irackich, syryjskich i afgańskich. Najstarsza z wizerunkiem perskiego (sasanidzkiego) władcy Chosrowa II pochodzi sprzed 628 roku. Pozostałe należały do władców arabskich – to dirhemy abbasydzkie. Najmłodsza moneta jest z początku IX wieku. Monety ukryto w pierwszej połowie IX wieku. W sumie jest to 11 monet w całości i 5 fragmentów. Monet w Truso znaleziono w sumie ponad tysiąc, ale były to porozrzucane w różnych miejscach – to zapewne zguby. Były najczęściej pokawałkowane – dla handlarzy liczył się kruszec, a nie nominał monet. Używano ich przez cały okres istnienia osady, czyli od VI do XI wieku. Po jej upadku część jej mieszkańców przeniosła się zapewne do osady powstającej w rejonie dzisiejszego Gdańska. Skąd arabskie monety znalazły się wśród wikingów? Wikingowie nie posiadali własnych mennic. Jednak wbrew obiegowej opinii, najczęściej trudnili się handlem, a nie krwawymi podbojami. Skandynawowie stworzyli szeroką sieć handlową. Objęła swoim zasięgiem ogromne tereny Europy i Azji. Wiemy, że osobiście docierali na tereny Bliskiego Wschodu. Ich głównym źródłem przychodu był handel niewolnikami, chociaż sprzedawali też sól, futra, bursztyn i poroże. Skandynawowie otrzymywali zapłatę w formie arabskich dirhemów. W ten sposób trafiały w obieg w Europie, ale jako pieniądz kruszcowy – ważono srebrne monety i to ich ciężar stanowił o wartości. Jaka była przyczyna złożenia skarbu monet w Truso? być może numizmaty ukryto w związku z jakimś zagrożeniem albo chciano przechować je na później; skarby bywały składane w ofierze – aby zapewnić sobie dobrobyt w życiu pozagrobowym lub przebłagać bogów w jakiejś sprawie; była to manifestacja wysokiej pozycji lokalnych elit politycznych. Monety ostentacyjnie niszczono i zakopywano; Archeolodzy uważają, że nie można wykluczyć kombinacji powyższych hipotez. Źródło: Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
W Anglii odkryto olbrzymi skarb z czasów rzymskich. Monety pochodzą z czasów krwawego tyrana
W zachodniej części Anglii, w hrabstwie Worcestershire, archeolodzy odnaleźli ponad 1300 monet. Ich analiza wykazała, że pochodzą z czasów panowania cesarza Nerona, który przez lata uważany był za „antychrysta”.
Spis treści: Wielki skarb z okresu panowania Nerona Monety ujawniają historię rzymskich podbojów w Brytanii Skarb został ukryty ze względu na widmo kolejnego konfliktu W rejonie Leigh i Bransford, na zachód od Worcester, w hrabstwie Worcestershire archeolodzy z angielskiego urzędu ochrony dziedzictwa narodowego prowadzili wykopaliska ratunkowe w miejscu, w którym odbywały się prace budowlane. Badacze dokonali tam zjawiskowego odkrycia. Znaleźli gigantyczny skarb, który składał się z 1368 monet wykonanych ze srebra i jednej ze złota. Wielki skarb z okresu panowania Nerona Najstarsze monety pochodzą ze 157 r. p.n.e., a najnowsze z 55 r. n.e. Wszystkie zostały ukryte przez jedną osobę w czasach, gdy cesarstwem rzymskim rządził Neron, czyli piąty cesarz rzymski i wychowanek Seneki Młodszego. Był pierwszym władcą Rzymu, który został uznany przez senat za wroga publicznego. Już w starożytności rzymscy kronikarze pisali o Neronie nieprzychylne teksty. Był znienawidzony także przez żydów i chrześcijan. W żydowskich przepowiedniach sybilińskich, które napisano po zburzeniu Jerozolimy w 70 r. Neron miał być tym, który zniszczy Rzym i cały świat. Z kolei wyznawcy Chrystusa nazwali go antychrystem za to, że prześladował ich wyznawców. – To niezwykłe znalezisko jest największym skarbem z czasów panowania Nerona (54–68 n.e.), jaki kiedykolwiek znaleziono w Wielkiej Brytanii. Oraz jednym z największych z tego okresu, jaki kiedykolwiek znaleziono w całym Imperium Rzymskim. Monety pochodzą z każdego zakątka wczesnego świata rzymskiego, od wybrzeży Morza Śródziemnego aż po wzgórza Cotswold – mówi dr Murray Andrew, archeolog z University College London i główny autor badania. Monety ujawniają historię rzymskich podbojów w Brytanii – Monety zostały zakopane tuż po inwazji Klaudiusza, gdy wojska rzymskie maszerowały przez zachodnią Brytanię, aby walczyć z plemionami Walii i granicy walijskiej. To niezwykłe odkrycie, które rzuca nowe światło na historię podboju rzymskiego, a także okres konfliktów i zmian na początku brytyjskiej historii – dodał naukowiec. Zwykle w tego rodzaju odkryciach ważny jest również kontekst, który bardzo często pozostaje niewyjaśniony. W tym przypadku badaczom udało się ustalić, po co ktoś zebrał tak dużo monet w jednym miejscu. Dr Andrew uważa, że były to „oszczędności” na wydatki wojskowe. – Być może chodziło o oficjalne płatności na rzecz bogatego lokalnego rolnika lub kupca, który dostarczał żołnierzom zboże i bydło do rzymskiego fortu w Worcester – tłumaczy uczony. Skarb został ukryty ze względu na widmo kolejnego konfliktu – Skarb został zakopany w czasie niepokojów na granicach, gdy lokalne grupy, takie jak Sylurowie, stawiały opór nadciągającej armii rzymskiej. Możliwe więc, że właściciel próbował chronić swoje pieniądze przed groźbą kolejnej bitwy i najazdów na granicę – dodał. Badanie wykazało również, że naczynie, w którym znajdowały się monety, zostało wykonane w jednym z pieców garncarskich u podnóża wzgórz Malvern. Większość monet to srebrne denary, które zostały wybite w Rzymie. Jest tam tylko jedna złota moneta i jest nią stater. – Została wykonana dla plemienia Dobunni, które zamieszkiwało Worcestershire od 20 do 45 r. n.e. – mówi dr Andrew. Źródło: Arkeonews. Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Wyjątkowe odkrycie w zachodniej Polsce. Znaleziono japońską monetę sprzed 150 lat
W okolicy Kamienia Pomorskiego mieszkaniec Rewala odnalazł rzadką monetę z Japonii. Badanie wykazało, że pochodzi z lat 1835–1870.
Spis treści: Wyjątkowa japońska moneta sprzed 150 lat Moneta, która łączyła wiele światów Moneta jest już wystawiona w muzeum Czym byłaby archeologia, gdyby nie ludzka ciekawość? I to nie tylko uczonych w wiedzy historycznej i wykopaliskowej, ale także zwykłych „śmiertelników”. Nie pierwszy raz bowiem zdarza się, że przypadkowe odkrycie poszukiwacza skarbów odsłania pewne karty historii i rzuca światło na czasy dawno zapomniane. Tak stało się właśnie w województwie zachodniopomorskim, gdzie mieszkaniec wsi Rewal, pan Albert Murzynowski, wykopał na polu w okolicy Kamienia Pomorskiego japońską monetę. Wyjątkowa japońska moneta sprzed 150 lat Moneta znajdowała się na głębokości kilku centymetrów w warstwie ornej. –Odkrycie Alberta Murzynowskiego przypomina, że nawet pozornie zwykły skrawek ziemi w okolicach Kamienia Pomorskiego może kryć w sobie ślady fascynującej przeszłości, która łączy różne zakątki świata – napisali w oświadczeniu pracownicy Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej. Datowanie wykazało, że moneta pochodziła z lat 1835–1870. Miała charakterystyczny owalny kształt i otwór w środku, który otaczała kwadratowa ramka. Nad i pod otworem z kolei znajdowały się japońskie inskrypcje. Naukowcy z Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej, którzy podjęli się analizy tego wyjątkowego artefaktu, ustalili, że moneta miała wartość 100 monów i była wytwarzana w okresie Edo, który przypadał na lata 1603–1868. Moneta, która łączyła wiele światów Badacze twierdzą, że tego rodzaju monety były używane nie tylko w handlu wewnętrznym, ale także w transakcjach międzynarodowych, z państwami graniczącymi z Japonią. – Monety te były wytwarzane głównie w drugiej połowie XIX wieku. Wykonywano je z miedzi lub brązu, a ich waga dochodziła do kilkudziesięciu gramów – mówi Grzegorz Kurka, dyrektor Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej. – Datowanie wskazuje na późny etap emisji monet, zbieżny z końcem rządów siogunatu Tokugawa i początkiem reform ery Meiji – mówi Kurka. Na razie nie wiadomo jednak, jak to się stało, że taka moneta trafiła na Pomorze Zachodnie. Naukowcy podejrzewają, że przedmiot ten mógł być elementem kolekcji przywiezionej przez europejskiego kupca, podróżnika lub marynarza. Moneta jest już wystawiona w muzeum – W XIX wieku handel i kontakty między Europą a Japonią, choć ograniczone, były możliwe dzięki działalności Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej oraz rozwojowi globalnego handlu po otwarciu Japonii na świat w 1854 roku – tłumaczy dyrektor muzeum. Inna hipoteza zakłada, że moneta mogła trafić do Polski jako pamiątka z podróży lub element kolekcji. Następnie przepadła i zagubiła się w wyniku wydarzeń w XX wieku. – Odnalezienie monety w tak nietypowym miejscu to niezwykły dowód na globalne powiązania nawet w czasach, gdy świat wydawał się mniej połączony, niż obecnie. Moneta symbolizuje jednocześnie lokalne bogactwo kulturowe i globalne oddziaływania historii – mówi Kurka. Znalezisko zostało już wystawione w gablocie w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim i jest dostępne na stałej ekspozycji dla zwiedzających. Źródło: Nauka w Polsce Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Niezwykłe odkrycie w Anglii. Odnaleziono najdroższy skarb w historii z okresu średniowiecza
Poszukiwacze skarbów w południowo-zachodniej Anglii odnaleźli ponad 2500 srebrnych monet, które pochodzą sprzed prawie 1000 lat. To wtedy wikingowie intensywnie atakowali wybrzeża wysp brytyjskich.
Spis treści: Najdroższy skarb w historii Siedmiu wspaniałych (i bogatych) Dziedzictwo Somerset ujrzy światło dzienne W południowej Anglii, nieopodal jeziora Chew Valley w hrabstwie Somerset, grupa poszukiwaczy skarbów prowadziła poszukiwania pradawnych artefaktów. Żaden z siedmiu odkrywców nie spodziewał się, że uda im się odnaleźć największy skarb w historii Wielkiej Brytanii. Archeolodzy-amatorzy odnaleźli bowiem 2584 srebrnych monet. Eksperci wycenili je na ok. 4,3 miliona funtów. Najdroższy skarb w historii Datowanie wykazało, że monety zostały wybite w latach 1066–1068. Czyli w czasie ostatniej inwazji Normanów na Anglię, która zakończyła się sukcesem i zdobyciem Londynu. – Skarb pochodzi z okresu, który był punktem zwrotnym w historii Anglii. Prawdopodobnie został schowany podczas buntu w 1066 roku przeciwko nowemu królowi Normanów, Wilhelmowi Zdobywcy – powiedział Michael Lewis, dyrektor Portable Antiquities Scheme, które zaangażowało się w badania monet. Na około połowie monet znajduje się ostatni anglosaski król Anglii, Harold II, który zginął w walce z Normanami, trafiony normańską strzałą w oko. – Ten niezwykły skarb daje nam wyjątkowy wgląd w bogatą historię naszego kraju i jeden z najważniejszych momentów w dziejach Anglii. Brytania była wówczas pogrążona w chaosie w wyniku strasznego podboju normańskiego – mówi sir Chris Bryant, brytyjski parlamentarzysta i minister w tamtejszym resorcie kultury. Siedmiu wspaniałych (i bogatych) Prawo angielskie i ustawa z 1996 roku pozwala na poszukiwanie skarbów z wykorzystaniem wykrywacza metali, ale każde znalezisko powinno zostać zgłoszone. Co więcej, prawo pierwokupu zachowuje państwo, ale wówczas 50% ceny trafia do znalazcy, a 50% do właściciela ziemi. Oznacza to, że odkrywcy srebrnych monet mogą mówić o niemałym szczęściu. – Jesteśmy zachwyceni, że mogliśmy odkupić od nich ten niezwykle cenny skarb. Wierzymy, że będzie to ważne dla przyszłych pokoleń, które będą zgłębiały wiedzę o naszym kraju – dodał sir Bryant. 26 listopada tego roku monety trafią na wystawę w Muzeum Brytyjskim. Następnie odbędą tournée po najważniejszych muzeach w całej Anglii. Ostatecznie staną się częścią lokalnej instytucji kultury w Somerset. – To fantastyczne i niewiarygodne zarazem. To wydarzenie całkowicie zmieniło moje życie. To było uczucie, jakbym w dłoni nagle miał całą naszą historię. Nie mówiąc już o kwestii finansowej, bo dzięki odkryciu zarobiliśmy mnóstwo pieniędzy – wspominał Adam Staples, jeden z siedmiu poszukiwaczy. Dziedzictwo Somerset ujrzy światło dzienne Uzbieranie całej sumy było możliwe dzięki współpracy kilku instytucji kultury, a także fundacji w Anglii. To m.in. The National Lottery Heritage Fund i Art Fund, Towarzystwa Archeologicznego Somerset i Towarzystwa Archeologii i Historii Naturalnej. – Jestem zachwycona możliwością współfinansowania odkupienia skarbu z Chew Valley. Chcemy, aby te fascynujące artefakty obejrzała cała Anglia, zanim powróci tutaj, na południe. Cieszymy się, że to dzięki naszym funduszom ten skarb ujrzy światło dzienne – powiedziała Eilish McGuinness, dyrektor The National Lottery Heritage Fund. Z odnalezienia skarbu cieszą się przede wszystkim naukowcy z Somerset, ponieważ mają nadzieję, że wydarzenie to sprawi, że region stanie się chętniej odwiedzany przez turystów zarówno lokalnych, jak i międzynarodowych. – Hrabstwo ma bogate dziedzictwo, a odkrycie tych monet pomoże na nowo ożywić historię regionu. Jako była nauczycielka historii jestem podekscytowana korzyściami edukacyjnymi, jakie daje ten skarb – mówi Jenny Waldman, dyrektorka Art Fund. – To jedno z najważniejszych znalezisk z okresu wojny Anglosasów z Normanami – dodaje. Źródło: Arkeonews. Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Archeolodzy odnaleźli 5 monet z czasów Justyniana Wielkiego. Były ukryte w średniowiecznym domu
Nieopodal bułgarskiej wsi Debnewo archeolodzy odnaleźli złote monety z czasów cesarza Justyniana Wielkiego. Znajdowały się w spalonym domu z okresu średniowiecza.
Spis treści: 5 złotych monet z czasów Justyniana I Wielkiego W spalonym mieszkaniu został cały dobytek Odnaleziono również tracką osadę sprzed 2300 lat Bułgarscy archeolodzy prowadzili wykopaliska w północnej części kraju, w gminie Trojan i na stanowisku „Kaleto”. Nieopodal wsi Debnewo natrafili na średniowieczną budowlę, którą kilkaset lat temu strawił pożar. Jednak nie to było interesujące w tym znalezisku. W ruinach domostwa badacze odnaleźli pięć złotych monet, które pochodziły z okresu znacznie wcześniejszego, mianowicie z VI wieku n.e. 5 złotych monet z czasów Justyniana I Wielkiego Był to czas już po rozpadzie cesarstwa rzymskiego i okres w dziejach, w którym istniało Bizancjum. W VI wieku imperium władał Justynian I Wielki. Władca znany jest między innymi z tego, że za jego rządów, w 542 roku, w Konstantynopolu wybuchła epidemia dżumy, którą nazwano od imienia cesarza – dżumą Justyniana. W czasie jej trwania w samej stolicy zmarło ponad 300 tys. ludzi. Badania w północnej Bułgarii prowadzone są już szósty rok z rzędu pod kierunkiem dr. Stiliyana Iwanova, archeologa z Narodowego Instytutu Historycznego. Badacz przyznał, że wykopaliska pokazują interesujący okres w dziejach regionu. – Ciekawe odkrycie to właśnie spalone wczesnośredniowieczne mieszkanie. Przede wszystkim chodzi o stan zachowania, pomimo że konstrukcja została zniszczona przez ogień – przekazał uczony. W spalonym mieszkaniu został cały dobytek – W innych przypadkach spotykane są podobne domy bez pozostałości konstrukcji wewnętrznej. Natomiast tutaj mamy rzadką okazję zobaczyć drewnianą okładzinę mieszkania, która, chociaż jest zwęglona, ​​jest także wyraźnie widoczna. Mieszkanie to pochodzi z X wieku, czyli z okresu panowania bułgarskich królów Symeona i Piotra – stwierdził archeolog. Co ważne dla naukowców, właściciele domostwa pozostawili w mieszkaniu cały swój dobytek. Oznacza to, że pożar był nagły i musiał mieć związek albo z napaścią wrogów i konfliktem w regionie, albo był to przypadek. W obydwu tych sytuacjach domownicy zostali zmuszeni do natychmiastowego opuszczenia tej budowli. – W środku znajdowały się dwa żelazne sierpy, żelazne narzędzia, sprzączka od paska, trzy pierścienie z brązu, naczynia ceramiczne różnej wielkości. Inwentarz ten sugeruje, że ludzie ci zajmowali się rolnictwem – dodał badacz. – Jednak najciekawszym znaleziskiem z mieszkania jest odkrycie pięciu złotych monet rozrzuconych na podłodze. Dwie z nich zostały poważnie uszkodzone w wyniku pożaru. Interesujące jest to, że powstały znacznie wcześniej niż okres, w którym żyli właściciele tego wczesnośredniowiecznego mieszkania – tłumaczy. Odnaleziono również tracką osadę sprzed 2300 lat – Monety te, choć nie były w obiegu, były cenne, ponieważ zostały wykonane ze złota. Ten materiał był niezwykle pożądany niemal w każdej epoce, również w średniowieczu – stwierdził archeolog. W oświadczeniu bułgarskich naukowców możemy przeczytać, że badania na stanowisku „Kaleto”, gdzie niegdyś znajdowała się twierdza (dziś to jedynie ruiny), rozpoczęły się już w 1974 roku. Jednak po kilku latach w okresie komunizmu zostały przerwane i zawieszone. Dopiero w 2019 roku z inicjatywy Narodowego Instytutu Historycznego uczeni wrócili do „Kaleto”. Twierdza miała powierzchnię prawie 2 hektarów. Tylko część murów się zachowała, ponieważ reszta konstrukcji została niegdyś rozebrana do budowy pobliskiej osady. Jak większość tego typu fortyfikacji powstała na wzgórzu, w bliskiej okolicy rzeki. W trakcie tegorocznych wykopalisk w tej części Bułgarii badacze osłonili również pozostałości dużej osady trackiej z IV–III w. p.n.e. Źródło: BTA. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Niepozorne odkrycie na niewielkiej wyspie pokazuje zmyślność Rzymian. Tak kontrolowali terytoria morskie
Archeolodzy na wyspie Alderney odkryli dwie monety z czasów Cesarstwa Rzymskiego. Rzucają one nowe światło na to, jak Rzymianie kontrolowali zajmowane przez siebie terytoria.
W tym artykule: Jak Rzymianie kontrolowali swoje terytorium morskie? Fortyfikacja na wyspie z III wieku n.e. Władca, który uległ Gotom Losy wyspy Archeolodzy z Wielkiej Brytanii od 2008 roku prowadzą wykopaliska w Alderney. To niewielka wysepka wchodząca w skład archipelagu Wysp Normandzkich. Znajduje się na kanale La Manche, u wybrzeży francuskiej Normandii. Wyspy te nie są częściami Zjednoczonego Królestwa ani jego koloniami, ale podlegają bezpośrednio Koronie brytyjskiej. Dzielą się na dwie jednostki terytorialne: Guernsey i Jersey, które posiadają własne parlamenty. Jak Rzymianie kontrolowali swoje terytorium morskie? W ciągu ostatnich tygodni badacze znaleźli tu pozostałości rzymskich budowli, a także fortu. Znaleziska doprowadziły naukowców do wniosku, że Rzymianie założyli na tej maleńkiej wyspie swego rodzaju bazę, w której mieli stacjonować żołnierze i kontrolować przepływające przez region Morza Północnego statki. Prawdopodobnie chodziło o zapobieganie piractwu, ale nie tylko. – Zaczynamy myśleć, że Rzymianie przybyli tutaj, aby mieć oko na ten mały odcinek wody między Wielką Brytanią a Francją – powiedział portalowi Live Science Jason Monaghan, archeolog, który brał udział w wykopaliskach na Alderney. – Statki wypływające z Morza Śródziemnego przewożące oliwę, wino i tym podobne rzeczy musiałyby minąć Alderney. Rzymianie prawdopodobnie zbudowali tam fort, aby kontrolować na ten szlak handlowy – dodał. Fortyfikacja na wyspie z III wieku n.e. Podczas najnowszych wykopalisk archeolodzy przeszukiwali rzymski budynek, który miał trzy pomieszczenia, dziedziniec i przestrzeń, w której składowano różne przedmioty. Naukowcy znaleźli tam monetę zwaną antoninianem. Była wybijana w Cesarstwie Rzymskim, a wprowadził ją Karakalla na początku III wieku jako nominał srebrny o wartości 2 denarów. W tym czasie legionista otrzymywał dzienny żołd w wysokości 10–15 antoninianów. Naukowcy twierdzą, że ta konkretna moneta z Alderney pochodzi z 255 r. n.e. Pzedstawia wizerunek Waleriana II, syna cesarza rzymskiego Galiena i Saloniny, a także starszego brata Salonina. Współrządził Cesarstwem Rzymskim razem z ojcem od od 253 do 257 r. n.e. Został zamordowany najprawdopodobniej przez Ingenuusa, namiestnika Panonii, który ok. 258 roku podczas lokalnej rebelii ogłosił się cesarzem. – W tamtym okresie w Cesarstwie Rzymskim panowała duża inflacja, dlatego jakość antionianów szybko uległa pogorszeniu. Moneta ta nie jest z litego srebra – twierdzą archeolodzy. Rzymianie najczęściej wybijali je z mieszanki miedzi i srebra, przy czym ten drugi pierwiastek często nie przekraczał 50% składu. To nie Germanie jako pierwsi ograbili Rzym. Tej zniewagi imperium nigdy nie wybaczyło najeźdźcom Galowie, a nie niesławni Wandalowie czy Wizygoci, byli pierwszymi, którzy zdobyli Rzym i złupili to miasto dla jego bogactwa. Słowa ich przywódcy będą prześladować Rzymian przez pokolenia:... W innej części tego samego budynku badacze odnaleźli drugą monetę. Była wykonana z brązu i przedstawiała rzymskiego współcesarza Walensa, a właściwie Flaviusa Valensa. Uczeni datują artefakt na lata 364–367 n.e. Władca, który uległ Gotom Władca ten w czasie swojego panowania dbał o odbudowę zniszczonych miast i starał się zapewniać prowincjom możliwości rozwoju. Miał surowo karać nadużycia i malwersacje urzędników, wystrzegał się także faworyzowania krewnych. Rzymscy pisarze uważali jednak Walensa za bardzo podejrzliwego, słabego, tchórzliwego, a także skłonnego do okrucieństwa. Zginął prawdopodobnie w 377 r., po tym, jak Goci rozpoczęli bunt przeciwko cesarstwu. Pozyskali sojuszników w postaci Alanów i Hunów. Uważa się, że Walens, nie czekając na armię swojego bratanka Gracjana, wyruszył przeciwko armii Gotów. Pod Adrianopolem (dzisiejsza Turcja) rozpoczęła się krwawa bitwa. Niektóre źródła podają, że cesarz zginął po tym, jak został trafiony strzałą. Miał spaść z konia i utonąć w bagnie. Inne przekazy sugerują, że ranny opuścił pole bitwy, schował się w pewnej chacie, którą następnie spalili Goci. Losy wyspy – Monety te nie miały dużej wartości materialnej – powiedział Monaghan. Mają jednak inną wartość – historyczną. Pierwsza moneta pochodzi mniej więcej z tego samego okresu, w którym wybudowano fort na wyspie. – Nie wiadomo, kto jeszcze oprócz żołnierzy mieszkał na wyspie. Możliwe, że były tu także ich rodziny lub urzędnicy państwowi. Nie jest jasne, w jaki sposób budynek był używany – tłumaczył badacz. Co ciekawe, od początku badań na wyspie archeolodzy odkryli tu również pochówki z epoki żelaza, co wskazuje, że ludzie zamieszkiwali tę wyspę od tysięcy lat. Z kolei zakres dat, z których pochodzą monety sugeruje, że fortyfikacja, która służyła do kontrolowania przepływających statków, była użytkowana przez co najmniej 100 lat. Źródło: LiveScience. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W Niemczech odkryto XVII-wieczny skarb. Prawie 300 srebrnych monet ukryto w rowie
Archeolodzy odnaleźli skrytkę, w której znajdowało się 285 srebrnych monet. Badacze twierdzą, że skarb prawdopodobnie należał do XVII-wiecznego burmistrza.
W tym artykule: Skarb bogatego burmistrza Skarb mógł zostać zgromadzony podczas wojny trzydziestoletniej Monety odkryto na terenie historycznej zagrody Naukowcy prowadzili wykopaliska archeologiczne w mieście Wettin-Löbejün, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. To dawna siedziba rodowa dynastii Wettynów, której przedstawiciele zasiadali także na tronie Polski. To między innymi August II Mocny, August III Sas, a także Fryderyk August I jako książę warszawski. Prace archeologów rozpoczęły się po zgłoszeniu ekipy budowlanej, która to jako pierwsza natknęła się na skarb. Skarb bogatego burmistrza 285 srebrnych monet odnaleziono w rowie podczas instalowania nowej kanalizacji na terenie prywatnym, na którym znajdują się pozostałości XVI-wiecznych budynków. Archeolodzy, którzy podjęli się analizy znaleziska twierdzą, że skarb pochodził z lat 1499–1652. W depozycie znajdują się różne monety, a największą część stanowią talary, które wybito w Świętym Cesarstwie Rzymskim. Czyli w I Rzeszy – de facto w Niemczech. W skrytce znajdowały się również monety zagraniczne. – Chociaż większość monet to regionalne monety saksońskie, znaleźliśmy tam kilka rzadszych egzemplarzy, zwanych Schreckenberg, które były używane tylko w Saksonii-Anhalt. Zidentyfikowaliśmy również włoskie skudo z 1630 roku oraz Talero wybite w 1620 roku przez wielkiego księcia Toskanii – napisali archeolodzy w oświadczeniu. Najprawdopodobniej monety należały do zamożnego burmistrza, który żył w XVII wieku. Autorzy odkrycia uważają, że skarb został prawdopodobnie zakopany po zakończeniu wojny trzydziestoletniej. To konflikt trwający od 23 maja 1618 do 24 października 1648 roku. Skarb mógł zostać zgromadzony podczas wojny trzydziestoletniej W tej wojnie ścierały się siły protestanckiego państwa Świętego Cesarstwa Rzymskiego, które wspierały inne państwa europejskie, takie jak Szwecja, Dania i Francja przeciwko katolickiej dynastii Habsburgów. Chociaż wojna miała początkowo podłoże religijne, mocarstwa europejskie wykorzystały ten pretekst do osłabienia potęgi monarchii habsburskiej. Wojna pochłonęła około 8 milionów ofiar. W krypcie katedry w Świdnicy odnaleziono ludzkie kości. Niektóre należały do dzieci Archeolodzy prowadzili badania w krypcie katedry świdnickiej, która znajdowała się w podziemiach. Odnaleźli tam kości co najmniej 38 osób. Troje z nich to dzieci. – Po latach przebywania pod ziemią monety nabrały zielonkawego zabarwienia. Na podstawie szeregu monet znajdujących się w kolekcji doszliśmy do wniosku, że skarb prawdopodobnie należał do Johanna Dondorfa, który pod koniec lat sześćdziesiątych XVII wieku pełnił funkcję burmistrza Wettin. Był jednym z najbogatszych obywateli miasta – wyjaśnił zespół badaczy. Według historyków za czasów Dondorfa Wettin był bardzo bogatym i dobrze rozwijającym się miastem piwowarskim. Koniunktura była tu dobra zarówno w czasie wojny trzydziestoletniej, jak i po jej zakończeniu. – Jednak prawdziwe bogactwo burmistrza stało się jawne dopiero po jego śmierci w 1675 r. Wówczas sąd oszacował jego majątek i ustalił, że zgromadził więcej niż 2500 talarów i 500 dukatów (złotych monet), które ukrywał w pomieszczeniach całego domu – przekazali badacze. Monety odkryto na terenie historycznej zagrody Monety odnaleziono na terenie zagrożonej zburzeniem budowli. Podłużny, dwukondygnacyjny budynek z reprezentacyjną fasadą zwróconą w stronę ulicy powstał w drugiej połowie XVI lub na początku XVII wieku. – Właścicielami byli zamożni członkowie gminy Wettin. Świadczy o tym także niewielki, być może przeniesiony portal niszowy, zbudowany prawdopodobnie około 1550 roku – opisali historię domu archeolodzy. – Historię domu i jego właścicieli można prześledzić w źródłach pisanych aż do zakończenia wojny trzydziestoletniej. Od 1681 roku kamienica była prawdopodobnie najstarszą apteką w mieście. Ślady użytkowania można odnaleźć do dziś, m.in. w postaci barokowego sklepienia sztukatorskiego z XVIII w. oraz sklepienia aptecznego. Ze względu na kilka potwierdzonych pożarów miasta jest to jedna z najstarszych zachowanych budowli świeckich w Wettin. A zatem obiekt o dużym znaczeniu dla historii miasta – podsumowali. Źródło: Landesamt für Denkmalpflege und Archäologie Sachsen-Anhalt Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W Czechach odkryto wielki skarb monet. „Jak wygrana na loterii”
Ponad 2000 średniowiecznych denarów odkryła kobieta podczas spaceru w okolicy Kutnej Hory w Czechach. Ten skarb archeolodzy określili jako odkrycie dekady.
W tym artykule: Spacer jak wygrana na loterii Skarb w ziemi. Jak się tam znalazł? Co dalej z monetami? Ludzie zakopywali swoje kosztowności od tysiącleci. Robili tak z różnych powodów: religijnych, kultowych, ale też w obawie przed utratą swojego dobytku. Jedne z najstarszych skarbów z terenu Polski pochodzą sprzed około 3 tysiący lat, czyli z przełomu epoki brązu i żelaza. Wówczas deponowano w ziemi metalowe narzędzia, ozdoby i broń. W ten symboliczny sposób ludzie wyznaczali i uświęcali granice. Było to zatem związane ze sferą wierzeń. Czasem kosztowne metale zakopywano jednak z przyczyn praktycznych. Tak najprawdopobniej było w przypadku najnowszego niezwykłego znaleziska – skarbu monet z Czech. Spacer jak wygrana na loterii Instytut Archeologii Czeskiej Akademii Nauk poinformował w maju o wyjątkowym odkryciu. W czasie spaceru po polu w okolicy Kutnej Hory w centralnych Czechach kobieta natknęła się na monety. Znalezisko zgłosiła służbom. Do pracy przystąpili archeolodzy. I szybko uznali to odkrycie za jedno z najwspanialszych w ostatniej dekadzie. Takie, które można porównać do wygranej w jackpota. Dlaczego? Z ziemi wydobyto aż ok. 2150 srebrnych monet. Skarb w ziemi. Jak się tam znalazł? Zdaniem archeologów skarb zakopano w pierwszej ćwierci XII wieku. – W tym czasie między członkami dynastii Przemyślidów toczyły się spory o książęcy tron praski – wyjaśnia Filip Velímský z Instytutu Archeologii Akademii Nauk Republiki Czeskiej w Pradze. Był to zatem okres niestabilności politycznej. Być może dlatego któryś z bogaczy chciał ukryć swój dobytek i zdecydował się do zakopać. Ale powody ukrycia skarbu mogły być też inne. Ze względu na częste walki armie rywalizujących ze sobą książąt wielokrotnie maszerowały przez dzisiejszy region Kutnej Hory. Eksperci nie wykluczają, że znaleziony depozyt miał służyć do opłacenia najemnika lub był łupem wojennym. Monety umieszczono w naczyniu ceramicznym. Do naszych czasów zachowało się tylko jego dno – resztę pojemnika zniszczyła maszyna rolnicza, bo skarb znajdował się na polu uprawnym. Na razie udało się opisać monety z mennic trzech władców: Wratysława II, Brzetysława II i Borzywoja II. – Monety najprawdopodobniej wybito w praskiej mennicy ze srebra sprowadzanego do Czech – precyzuje Lenka Mazačová, dyrektorka Czeskiego Muzeum Srebra w Kutnej Horze. Jedno jest pewnie: to największy wczesnośredniowieczny depozyt monet odkryty dotychczas w regionie Kutnej Hory. Czeskie Pardubice. Miasto pierników, pięknej architektury i bogatej historii. W sam raz na city break Z czym najczęściej kojarzone są czeskie Pardubice? Ze słynnymi wyścigami konnymi. Jednak miasto to ma o wiele więcej do zaoferowania na city break: bogatą historię, piękną architekturę i... Denary wykonano ze srebra z domieszką miedzi, ołowiu i śladową ilością innych metali. Ile były warte? – Niestety, dla przełomu XI i XII wieku brakuje nam danych na temat siły nabywczej ówczesnych monet. Była to jednak suma ogromna, niewyobrażalna i jednocześnie nieosiągalna dla zwykłego człowieka. Można ją porównać do zwycięskiego losu w jackpocie – mówi Filip Velímský. Co dalej z monetami? Naukowcy chcą udostępnić znalezisko do lata 2025 roku w Czeskim Muzeum Srebra w Kutnej Horze. Przed nimi jednak długa praca. Każda z monet musi zostać precyzyjnie opisana i oczyszczona oraz poddana ewentualnej konserwacji. Planowane jest też ich obrazowanie rentgenowskie i analizy spektralne. Umożliwi to bliższe poznanie składu skarbu. Źródło: Instytut Archeologii Czeskiej Akademii Nauk. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
W Górach Świętokrzyskich znaleziono skarb z monetami. Czy należał do rzekomego cudotwórcy sprzed 300 lat?
Skarb z XVII i XVIII wieku, który zapewne należał do rzekomego cudotwórcy i awanturnika Antoniego Jaczewicza, znaleziono w Paśmie Jeleniowskim w Górach Świętokrzyskich. Według podań zdobył on fortunę, dzięki swoim „nadprzyrodzonym” zdolnościom.
W tym artykule: Skarb legendarnego pustelnika Kim był Antoni Jaczewicz? Co dalej ze skarbem? W zasadzie nie ma miesiąca, gdy mediów nie obiegłaby informacja o odkryciu w Polsce mniejszego lub większego skarbu sprzed kilkuset czy kilku tysięcy lat. Wiele z tych znalezisk wyszukują pasjonaci wyposażeni w detektory metali. Tak też było w tym przypadku. Świętokrzyskiej Grupie Eksploracyjnej udało się namierzyć zbiór srebrnych i złotych monet z pierwszej połowy XVII w. i początku XVIII w. Skarb legendarnego pustelnika Informacje o znalezisku podał w mediach społecznościowych Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków (WUOZ) w Kielcach. „Pasmo Jeleniowskie skrywa w sobie wiele tajemniczych miejsc, niekiedy owianych legendami. Wśród nich wyjątkowa jest ta o pustelniku, awanturniku i fałszywym proroku, tajemniczym Antonim Jaczewiczu. Źródła podają, że miał on tu w maju 1708 r. założyć pustelnię, gdzie przekonywał ludność do swej mocy uzdrawiania” – czytamy na Facebooku WUOZ-u. Pasjonaci przekazali urzędowi zbiór monet, w tym orty, szóstaki, patagony, krajcary, kopiejki (tzw. łezki) i szereg innych. Monety były ukryte w kilku lokalizacjach pod ziemią. „Odkrycia skłaniają nas do stwierdzenia, że historia awanturnika Jaczewicza być może nie jest wyłącznie legendą” – napisano na fanpage’u WUOZ-u. Szczególną uwagę zwrócono na dukat hamburski z 1648 r., z wizerunkiem Madonny z Dzieciątkiem, przebity przy krawędzi monety, co sugeruje, że mógł on pełnić rolę medalika. Zdaniem ekspertów monety mogły być opłatami przyjmowanymi przez rzekomego cudotwórcę lub wotami, a może też zrabowanymi okolicznej szlachcie dobrami. Kim był Antoni Jaczewicz? Przełom XVII i XVIII wieku był trudnym okresem dla mieszkańców Rzeczpospolitej, którą nawiedziła kolejna fala epidemii dżumy. A wraz z początkiem wielkiej wojny północnej z łatwością rozprzestrzeniała się po kraju. „Zrozpaczeni ludzie oddawali się religijnym praktykom, pragnąc modlitwą wybłagać ocalenie. Stan lęku wykorzystywali oszuści obiecujący uleczenie zakażonych czy ochronę zdrowych przed chorobą. Jednym z takich szalbierzy był wspomniany Antoni Jaczewicz, który posunął się wręcz do twierdzeń, jakoby moc uzdrawiania otrzymał od Matki Boskiej, która zamieszkała wraz z nim w pustelni” – opisuje WUOZ. Wygląda na to, że oszust trafił na podatny grunt, a do pustelni płynęły pokaźne datki. Z czasem pustelnia zamieniła się w warownię z wynajętą strażą. Jaczewski miał przystąpić do rabowania przybywających pątników, a może nawet i okolicznych majątków. Skarb średzki. Jak odkryto jeden z najcenniejszych skarbów w Europie? Niesamowity średniowieczny skarb średzki, zamiast trafić w całości do muzeum, zasilił kieszenie peerelowskich cwaniaków, cinkciarzy i paserów. Poszukiwania skarbu opatrzono kryptonimem „K... Tego było za dużo dla miejscowej szlachty. Ostatecznie schwytała Jaczewicza i oddała go krakowskiemu sądowi biskupiemu. Udało się mu zbiec z więzienia i kontynuować swoją działalność. W końcu jednak ponownie go schwytano. W 1712 roku skazano go na dożywocie i osadzono w Częstochowie. Co dalej ze skarbem? Zabezpieczony przez służby konserwatorskie oraz pasjonatów poszukiwań depozyt monet trafił do Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim. Jeszcze w tym roku planowana jest konserwacja monet oraz ich szczegółowa analiza numizmatyczna i historyczna. Naukowcy liczą, że w ten sposób uzyskają więcej odpowiedzi na temat przeszłości tego zbioru. Jak podał Serwis Nauka w Polsce PAP, Świętokrzyska Grupa Eksploracyjna będzie kontynuować poszukiwania w terenie. Być może więc czekają nas dalsze intrygujące znaleziska z obszaru Gór Świętokrzyskich. Źródła: WUOZ Kielce, PAP Nauka w Polsce. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Rzadkie znalezisko z Izraela. Archeolodzy odkryli monetę z czasów powstania Żydów przeciwko Rzymianom
W jaskini na terenie Pustyni Judzkiej w Izraelu archeolodzy znaleźli rzadką monetę. Pochodzi z czasów ostatniego w starożytności zrywu narodowego Żydów – powstania Bar Kochby z II wieku naszej ery.
W tym artykule: Wykopaliska na Pustyni Judzkiej Kim był Eleazar? Monet było i jest więcej Każdy może dołączyć do badań Zryw, który trwał od 132 do 135 roku n.e. skierowany był przeciwko zwierzchnictwu Cesarstwa Rzymskiego. Była to reakcja na zarządzenia cesarza Hadriana, między innymi budowy świątyni poświęconej rzymskiemu bogowi, Jowiszowi Kapitolińskiemu, w miejscu dawnej Świątyni Jerozolimskiej. Na czele powstańców stanął Szymon bar Kochba. Na początku zrywu buntownikom udało się zdobyć Jerozolimę. Wówczas lider zrywu kazał wybić nową monetę, która upamiętniała to zdarzenie i jednocześnie wyznaczała rozpoczęcie nowej ery. Powstanie zakończyło się porażką Żydów. Po upadku ostatniej twierdzy, Betar, Rzymianie rozpoczęli krwawe represje. W wyniku walk miało zginąć nawet kilkaset tysięcy Żydów. Wykopaliska na Pustyni Judzkiej Izraelska Służba Starożytności ogłosiła właśnie intrygujące znaleziska z tego okresu, dokonane w jaskini na obszarze Pustyni Judzkiej w rejonie rezerwatu przyrody Mazuq Ha-he'teqim. Najcenniejsza jest moneta, na której znajduje się wybite na awersie imię „Eleazar kapłan” w starożytnym hebrajskim alfabecie. Na rewersie z kolei widoczna jest kiść winogron otoczona tekstem „Rok Pierwszy Odkupienia Izraela”, również zapisanym w starożytnym alfabecie hebrajskim. Oznacza to, że pieniądz pochodzi ze 132 roku naszej ery, bo wówczas rozpoczął się zryw. Kim był Eleazar? Archeolodzy i historycy zaczęli się zastanawiać, kim był Eleazar, którego imię widnieje na monecie. Wskazują na kilka możliwości. Być może był to rabin Eleazar Hamod'ai, rabin z czasów rabina Akiwy, uczeń rabina Yohanana ben Zakai. Rabin Eleazar Hamod'ai odegrał znaczącą religijną rolę w czasie powstania Bar Kochby. Mieszkał w mieście Beitar – miejscu, w którym znajdowała się kwatera główna powstania. Talmud podaje, że zmarł w Bejtarze, prawdopodobnie podczas zrywu. Eleazara z monety nie należy mylić z postacią biblijną o tym samym imieniu, występującą w Starym Testamencie. Był to arcykapłan, syn Aarona i Eliszeby, arcykapłan. Ten Eleazar zmarł w tym samym czasie, co Jozue. Pochowano go w mieście Gabata. Monet było i jest więcej Monetę Eleazara odkryto wraz z trzema innymi monetami z czasów rewolty. Na nich widniało imię „Symeon”. Być może jest to nawiązanie do imienia lidera powstania, Szymona Bar Kochby. Izraelska Służba Starożytności intensyfikuje w ostatnim czasie badania jaskiń na Pustyni Judzkiej we współpracy z Ministerstwem Dziedzictwa i Biurem Archeologicznym Administracji Wojskowej Judei i Samarii. Robi to w obawie przed poszukiwaczami skarbów, którzy wyszukują cenne metalowe zabytki. Od 2017 roku działa specjalna komórka w Izraelskiej Służbie Starożytności, której celem jest dotarcie do cennych zabytków przed rabusiami. Do tej pory udało się na przykład odkryć fragmenty zwoju Dwunastu Mniejszych Proroków, rzymskie żelazne miecze, z których jeden wciąż był w pochwie oraz najwcześniejszy kompletnie zachowany kosz na świecie. Każdy może dołączyć do badań W marcu rozpoczyna się kolejny sezon poszukiwań. – Zapraszamy społeczność do przyłączenia się do nas w siódmym sezonie wykopalisk na pustyni. Możecie pomóc ocalić znaleziska archeologiczne na Pustyni Judzkiej, zagrożone kradzieżą – mówi Eli Escusido, dyrektor Izraelskiej Służby Starożytności. Tym razem celem są jaskinie Murabba'at wzdłuż Nahal Darga. – Wykopaliska na Pustyni Judzkiej nie przestają nas zadziwiać i mamy nadzieję, że w tym sezonie również będziemy mogli zgłosić ważne znaleziska – dodaje Escusido. Wykopaliska rozpoczną się 11 marca 2024 r. i potrwają dziesięć dni. Źródło: Israel Antiquities Authority. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Niesamowite znalezisko w Kamieniu Pomorskim. Złoty dukat z Niderlandów sprzed kilkuset lat
Cuda się zdarzają – tak Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej komentuje znalezisko, które właśnie trafiło do jego zbiorów. To złoty dukat z Niderlandów wybity w 1777 roku. Odkryto go w Kamieniu Pomorskim.
W tym artykule: Cud w Kamieniu Pomorskim Co wiemy o monecie? Ciekawostki na temat monety Kamień Pomorski to miasto malowniczo położone nad Zalewem Kamieńskim w woj. zachodniopomorskim, w odległości kilku kilometrów od Bałtyku. Nazwa miejscowości nawiązuje do potężnego głazu narzutowego leżącego w wodach Zalewu Kamieńskiego przy północnym brzegu pobliskiej Wyspy Chrząszczewskiej. Według legendy w 1121 roku książę piastowski Bolesław Krzywousty miał tu przyjmować defiladę floty podbitych Pomorzan. Cud w Kamieniu Pomorskim Kamień Pomorski jest jednym z najstarszych miast na Pomorzu Zachodnim. Dlatego odkrycia archeologiczne w jego rejonie nie są specjalnym zaskoczeniem. Ale nie wszystkie są tak doniosłe jak to, którego dokonano ostatnio. W poniedziałek Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej obwieściło w mediach społecznościowych: cuda się zdarzają! W ten sposób podano informację o odkryciu rzadkiej monety. To złoty dukat z Niderlandów. Przekazał go do muzeum jego odkrywca, Maciej Ruzik z Trzebieszewa, który wraz z członkami Stowarzyszenia im. Św. Korduli brał udział w poszukiwaniach prowadzonych na terenie Kamienia Pomorskiego. W miejscu badań, na terenie na ulicy Okrzei, do XVI wieku znajdował się najstarszy na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego klasztor dominikanów. – To niesamowite znalezisko, które jest kolejnym dowodem na niezwykle bogatą historię miasta – przekazali muzealnicy. Pan Maciej nie ukrywa radości z powodu tego odkrycia. – Emocje są tak duże, że mimo iż było to wczoraj, jeszcze teraz czuję, jak całe ciało przeszywają dreszcze – powiedział. Co wiemy o monecie? Dukat trafił na Pomorze Zachodnie z Republiki Zjednoczonych Prowincji Niderlandzkich, gdzie go wybito. Republikę założyło siedem protestanckich prowincji północnych – Holandia, Zelandia, Utrecht, Groningen, Geldria, Overijssel i Fryzja. Republika istniała w latach 1581–1795. Moneta ma średnicę 21,5 mm, zbliżoną do monety 50-groszowej. Jest jednak zdecydowanie cieńsza. Jej grubość to zaledwie 0,5 mm. Jak podali muzealnicy, na awersie monety widzimy stojącego rycerza z mieczem wzniesionym do góry i pękiem strzał trzymanych w drugiej ręce. Po bokach data 17-77 i napis łaciński: PAR(VAE) / CRES(CUNT) / CONCORDIA / RES. Po polsku oznacza to: „W zgodzie nawet z małych rzeczy wyrastają wielkie”. Na rewersie monety w jej centralnej części widać napis: MO:ORD. Może oznaczać „Moneta Ordinum”, co wskazywałoby, że moneta został wybita przez określone zrzeszenie. Dalej mamy napis PROVIN. Jest to skrót od słowa „Provinciae”, co oznacza prowincję. Kolejno czytamy FOEDER/BELG – to prawdopodobnie „Foederati Belgicae” lub „Belgii”, co może oznaczać związek Belgii. Ostatnie trzy słowa to: AD LEG IMP. Można je interpretować jako „Ad Leges Imperii”, „zgodnie z prawami imperium”. Skarb średzki. Jak odkryto jeden z najcenniejszych skarbów w Europie? Niesamowity średniowieczny skarb średzki, zamiast trafić w całości do muzeum, zasilił kieszenie peerelowskich cwaniaków, cinkciarzy i paserów. Poszukiwania skarbu opatrzono kryptonimem „K... Ciekawostki na temat monety Co ciekawe, podczas powstania listopadowego w latach 1830–1831 podobną monetę emitował rząd Królestwa Polskiego. Różnica jest taka, że na wysokości głowy rycerza w otoku umieszczano małego polskiego orła. Jak podają muzealnicy, naśladownictwo było celowe i miało ułatwić zakup w zachodniej Europie. Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej wystosuje pismo do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie w sprawie przyznania za odkrycie dukata nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. To nie pierwsze złote odkrycie w Kamieniu Pomorskim. W 2014 roku na ulicy Marii Konopnickiej podczas remontu chodnika Andrzej Włodarczyk znalazł złotą monetę Fryderyka Wilhelma II z 1794 roku. Obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej. Źródło: Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Interesujące znalezisko w Grecji. Archeolodzy odkryli fragment jednego z największych akweduktów
Greccy archeolodzy odnaleźli fragment Akweduktu Hadriana. Badacze twierdzą, że to jedna z największych tego rodzaju konstrukcji z tamtego okresu.
W tym artykule: Wykopaliska w starożytnym Tenei Archeolodzy odkryli fragment akweduktu z czasów Hadriana Badacze odkryli niezwykle rzadki skarb Zespół greckich naukowców prowadził w ubiegłym roku wykopaliska w starożytnym Tenei. To miasto, które znajduje się niedaleko Koryntu, w środkowej Grecji, na półwyspie Peloponez. Było to jedno z najważniejszych miast regionu. Grecki historyk Strabon wspomina, że znajdowała się tu świątynia Apolla. Legenda głosi, że w Tenei swoje dzieciństwo spędził Edyp. Wykopaliska w starożytnym Tenei W 1846 roku w nekropolii należącej do miasta odnaleziono antyczną marmurową rzeźbę przedstawiającą Apolla. Posąg jest datowany 560–550 p.n.e. Mierzy 1,53 m wysokości. Było to jedno z najważniejszych odkryć potwierdzających istnienie i dorobek kulturowy tego starożytnego miasta. Do listy znalezisk z Tenei dopisać należy ostatnie odkrycie. Badacze odsłonili fragmenty akweduktu, który został wybudowany za czasów rzymskich, podczas panowania cesarza Hadriana. Władał imperium w latach 117–138 n.e. Uczeni twierdzą, że był to jeden z największych kanałów wodociągowych w tamtym okresie. Archeolodzy odkryli fragment akweduktu z czasów Hadriana Archeolodzy w oświadczeniu napisali, że odkryte struktury były częścią akweduktu, który doprowadzał wodę z jeziora Stymfalijskiego aż do starożytnego Koryntu. Konstrukcja znajdowała się w pobliżu łaźni, które również zaopatrywała w wodę. Archeolodzy odkopali w sumie ok. 31 metrów antycznego rurociągu. Na podstawie wstępnych badań badacze ustalili, że ściany akweduktu miały ok. 3,20 metra wysokości. Akwedukty doprowadzały wodę przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego. Najczęściej były umieszczone na arkadach poprowadzonych nad rzekami lub nierównościami terenu. Jeden z najstarszych znanych akweduktów został zbudowany na polecenie asyryjskiego króla Sennacheryba. Kanał ten doprowadzał wodę do Niniwy z odległych o 50 kilometrów gór. W Grecji zachowały się akwedukty na Samos z VI wieku p.n.e. oraz w Koryncie i Atenach z V wieku p.n.e. W czasach starożytnego Rzymu istniała sieć akweduktów, która w II wieku n.e. liczyła aż 420 km. Bogowie greccy byli wyjątkowo liczni. Badacze sądzą, że w Helladzie czczono blisko 140 takich istot Panteon greckich bogów jest kojarzony przede wszystkim z bóstwami olimpijskimi. Należy jednak podkreślić, że na przestrzeni wieków Hellenowie stworzyli niezwykle rozbudowaną i zawiłą mito... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bogowie-greccy-najwazniejsze-bostwa-i-ich-atrybuty-w-starozytnej-grecji-fot-paul-hudson-from-united-kingdom-wikimedia-commons-cc-by-2-0-c6b49ee.jpg" width="938" height="623" alt="Bogowie greccy – najważniejsze bóstwa i ich atrybuty w starożytnej Grecji (fot. Paul Hudson from United Kingdom, Wikimedia Commons, CC-BY-2.0)" title="Bogowie greccy – najważniejsze bóstwa i ich atrybuty w starożytnej Grecji (fot. Paul Hudson from United Kingdom, Wikimedia Commons, CC-BY-2.0)" /> Uważa się, że kanały te dostarczały nawet milion metrów sześciennych wody źródlanej na dobę. Cesarz Konstantyn Wielki na początku IV wieku rozszerzył długość wodociągów do 575 kilometrów. Akwedukty dostarczały wodę fontann, łaźni, basenów i toalet publicznych oraz do domów najbogatszych obywateli. Badacze odkryli niezwykle rzadki skarb Co ciekawe, podczas najnowszego sezonu wykopalisk badacze odnaleźli również niezwykle rzadkie greckie monety. Skarb odnaleziono w starożytnym Chiliomodi. Monet było w sumie 29, a wykonano je ze srebra. Naukowcy podejrzewają, że pochodziły z okresu od końca VI wieku pn.e. do ok. 330 r. p.n.e. – Obecność tego starożytnego skarbu wiąże się z odkryciem z ubiegłego roku, gdy odnaleziono wiele artefaktów rytualnych m.in. figurek kobiet i zwierząt oraz drobnych naczyń. Uważamy, że przedmioty te zostały złożone w tym miejscu w ramach pradawnego rytuału na cześć bogów – stwierdzili naukowcy. Spośród monet zidentyfikowano trzy statery z Elidy, które wybijano w Olimpii na czas igrzysk olimpijskich. A także statery z Eginy, Stymphalos, Argos i Opuntia Lokron oraz statery z Teb z V wieku p.n.e. które przedstawiały Herkulesa duszącego węże. Stater był grecką jednostką wagową i monetarną, która różniła się masą w zależności od obowiązującego systemu. Znane są m.in.: lidyjskie złote statery – odpowiadały 8,1 grama kruszcu, a srebrne – 11,2 grama, milezyjskie srebrne – 14 gramów, fenickie – 12,57 grama, eubejskie (attyckie) jako tetradrachma – 17,45 grama, egineckie –12,6 grama, korynckie – 8,6 grama, fokejskie – 16,5 grama. Źródło: Arkeonews. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Brakteaty – blaszane i bezwartościowe pieniądze średniowiecza. „Gorsze niż dżuma i najazd wroga”
Brakteaty to popularne w średniowieczu monety, które wybijano jednostronnie z cienkiej blaszki. Pewien czeski kronikarz stwierdził, że szybki obrót tymi monetami jest „gorszy niż dżuma i bardziej niszczycielski, niż najazd nieprzyjaciela”. Dlaczego brakteaty oceniano tak negatywnie?
W tym artykule: Jakie były pierwsze monety? Pieniądze w średniowieczu Czym są brakteaty? Brakteaty gorsze niż dżuma, złe jak nieprzyjaciel Brakteaty na ziemiach polskich Polityka pieniężna jako część polityki gospodarczej, która ma na celu m.in. kontrolowanie podaży pieniądza, rozwijała się przez kilka tysięcy lat, zanim osiągnęła formę przybliżoną do współczesnej. Podejście do zarządzania pieniędzmi było w dawnych czasach związane z konkretnymi praktykami ekonomicznymi danego okresu i regionu. Jakie były pierwsze monety? W starożytności polityka gospodarcza opierała się głównie na wymianie towarów. Bardzo często walutą były wszelkie dobra, którymi obracano w ramach poszczególnych transakcji. Z czasem zaczęto używać kruszców, takich jak złoto i srebro, które stały się pierwszymi formami pieniądza. W Rzymie używano np. złotych aureusów, które wprowadzono za czasów Sully, albo srebrnych denarów. Była to obiegowa moneta, którą zaczęto bić od czasów II wojny punickiej. Również w starożytnej Grecji używano monet. Najpopularniejszą jednostką była drachma, która była upowszechniona jak rzymski denar. Grecy dzielili drachmę na 6 oboli lub na 48 chalków, czyli tak zwanych miedziaków. Kwotę 6000 drachm określano jako talent, a 100 drachm nazywano miną. Jednak uważa się, że najstarsze monety pojawiły się nawet w VII wieku p.n.e. w Lidii. Historycy uważają, że do ich wytwarzania używano elektrum, czyli stop złota i srebra. Monety w Europie rozpowszechniły się głównie za sprawą Fenicjan i Greków. Pieniądze w średniowieczu Duże zmiany w zakresie „polityki finansowej” nastąpiły w okresie średniowiecza. Uważa się, że nastąpił regres koncepcji pieniądza. Co ciekawe, jak zwracają uwagę historycy, samo pojęcie pieniądza było zupełnie inne, niż to rozumiane współcześnie. A monety stały się wówczas mniej ważne niż za czasów rzymskich czy greckich. Duży wpływ na taki stan rzeczy miał ówczesny kryzys gospodarczy, który był związany z upadkiem cesarstwa zachodniorzymskiego. Gospodarka Europy musiała poradzić sobie z nowymi wyzwaniami, aby odrodzić się po tak dużym krachu. Problem polegał na tym, że wraz z zachwianiem stosunkowo swobodnej wymiany towarów pomiędzy całym basenem Morza Śródziemnego i resztą dawnego imperium, na kontynencie zaczęło brakować złota i srebra. Kruszce te zaczęły w większych ilościach pojawiać się m.in. po serii wypraw krzyżowych. Europejscy monarchowie zaczęli bić swoje monety. Powstawały nowe mennice. Problem braku metali szlachetnych wciąż jednak pozostawał, dlatego władcy musieli szukać alternatywnych rozwiązań. Jednym z nich były brakteaty, czyli niskowartościowe monety z blaszki. Czym są brakteaty? Brakteat to moneta, która zaczęła być bita w Niemczech, Skandynawii i w Europie Wschodniej od XII wieku. Wybijano ją jednostronnie z cienkiej blaszki na miękkiej podkładce. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa bractea, które oznacza właśnie blaszkę. Stempel odciśnięty wypukło na awersie pojawiał się jako wklęsły negatyw na odwrocie. W postaci brakteatów bito przede wszystkim niskowartościowe denary. Odbywało się to w okresie od w XII do XIV wieku w środkowej Europie. Był to sposób, aby przy ograniczonych możliwościach emisyjnych władcy, spowodowanych brakiem kruszcu, wprowadzać do obiegu bardzo duże ilości niemal bezwartościowego pieniądza. Takie działania przynosiły jednak bardzo pokaźne dochody dla dworu. Taki proces nazywano nawet „renovatio monetae”, czyli odnową monet. W Polsce za prekursora tego zjawiska uważa się Mieszka Starego. Książę wielkopolski oprócz tego, że redukował metale szlachetne w wybijanych monetach, stosował również przymusową wymianę monet. Niekiedy nowe brakteaty zastępowały stare nawet 3 razy w roku! Brakteaty gorsze niż dżuma, złe jak nieprzyjaciel Problem polegał na tym, że „odnowa” monet powodowała gigantyczne straty dla całego społeczeństwa. Częsta wymiana brakteatów towarzyszyła redukcji liczby monet. I tak na przykład za 13 starych otrzymać można było jedynie 12 nowych niskowartościowych blaszek. Oczywiście do obrotu dopuszczano jedynie nowe monety. W ten sposób władze chciały zapobiegać tendencji gromadzenia pieniędzy, co wymuszało ich ciągłe wydawanie. Bardzo często wprowadzano do obiegu nawet duże ilości bezwartościowych monet. Gospodarka kwitła, lecz ludzie wcale się nie bogacili. W polskiej wsi odnaleziono skarb z XVII wieku. W środku 1000 monet Korony i Litwy W miejscowości Zaniówka w województwie lubelskim doszło do niespodziewanego i przypadkowego odkrycia. Odnaleziono częściowo uszkodzony ceramiczny garnek, w którym znajdowały się koronne i ... Podobno nawet czeski kronikarz Kosmas zauważył szkodliwe skutki takiej odnowy i odniósł się do częstej i regularnej wymiany brakteatów. Napisał w swojej książce, że „żadna klęska, żadna zaraza ani śmiertelność, ani spustoszenie przez nieprzyjaciół całej ziemi łupiestwem i pożarami więcej by nie zaszkodziły ludowi Bożemu niż częsta zmiana i zdradliwe pogarszanie monety”. Brakteaty na ziemiach polskich Archeolodzy wielokrotnie odnajdywali ślady brakteatów na terenach naszego kraju. Chociaż niskowartościowe monety nie należały do najlepiej wykonanych, niektóre z nich przetrwały do czasów współczesnych. Jednym z ciekawszych odkryć ostatnich lat, było to z okolic Wałbrzycha. Co ciekawe, to nie człowiek, a pies odnalazł średniowieczny skarb składający się z blaszanych monet. Osoba, która wyprowadzała swojego psa, stwierdziła, że to właśnie zwierzak odnalazł gliniany garnek, który po brzegi wypełniony był średniowiecznymi monetami. Co więcej, historycy byli pod wrażeniem, ponieważ tak dużego i ważnego znaleziska nie było w tym regionie od co najmniej stu lat. Pomimo małej wartości brakteatów w momencie, gdy pełniły funkcję pieniądza, dziś mogą być one cenne dla badaczy dawnych czasów. W 2023 roku naukowcy odszyfrowali treść złotego brakteatu z V wieku n.e., który wybito w Danii. Znajdowało się na nim zdanie, które brzmiało „To jest człowiek Odyna”. Badacze uznali, że to najstarsza wzmianka o najważniejszym bóstwie nordyckim, jaką kiedykolwiek odnaleziono. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W Norwegii odkryto rzadką bizantyjską monetę. Sprowadził ją król wikingów i przedstawia Jezusa
Naukowcy uważają, że monetę do Norwegii mógł sprowadzić król Harald III Srogi. Złoty artefakt przedstawia Jezusa Chrystusa i prawdopodobnie pochodził z Bizancjum.
W tym artykule: Na monecie widoczny jest Jezus Chrystus Kto sprowadził monetę do Norwegii? Związki wikingów z Bizancjum Sława i bogactwa Haralda III Srogiego Norwescy archeolodzy otrzymali zgłoszenie o niezwykłym znalezisku. Pewien poszukiwacz skarbów badał górski region w gminie w gminie Vestre Slidrew południowo-zachodniej Norwegii z wykorzystaniem wykrywacza metalu. W pewnym momencie urządzenie zasygnalizowało obecność metalowego przedmiotu. Mężczyzna zaczął kopać i wydobył z ziemi zabytkową złotą monetę. Jego uwagę zwrócił wizerunek Jezusa Chrystusa, który znajdował się na awersie. Na monecie widoczny jest Jezus Chrystus Poszukiwacz od razu przekazał artefakt archeologom. Naukowcy dokonali analizy i stwierdzili, że moneta, która po raz pierwszy została wybita w Bizancjum pomiędzy 976 a 1025 r. n.e. Uczeni sugerują, że prawdopodobnie pochodzi z Konstantynopola (dzisiejszego Stambułu w Turcji), który był stolicą cesarstwa wschodniorzymskiego. – Otrzymujemy od poszukiwaczy skarbów wiele wspaniałych artefaktów, ale teraz pojawiło się znalezisko szczególnie istotne. Mówimy o bardzo rzadkim bizantyjskim zabytku numizmatycznym – napisali w oświadczeniu naukowcy. Na jednej strony monety znajduje się Jezus trzymający Pismo Święte. Na rewersie prawdopodobnie przedstawieni są cesarze Bazyli II (po lewej) i Konstantyn VIII (po prawej). Obaj władcy byli braćmi. Na monecie znajdują się również dwa napisy. Jeden po łacinie, który brzmi: „Jezus Chrystus, król królów”. Drugi po grecku: „Bazyli i Konstantyn, cesarze Rzymian”. Kto sprowadził monetę do Norwegii? – Moneta została wybita pod koniec panowania Bazylego II lub na początku rządów, czyli pomiędzy 976 a 1025 rokiem naszej ery. Świadczy o tym kropkowana, potrójna krawędź wokół monety – wyjaśniają archeolodzy. Ten rodzaj małej monety znany był jako „histamenon nomisma”. Po raz pierwszy wprowadzono ją około 960 r. n.e. Archeolodzy zastanawiają się, jak ta bizantyjska moneta znalazła się w tej części Norwegii. Uczeni podejrzewają, że do kraju mógł przywieźć ją Harald III Srogi, król Norwegów w latach 1045–1066. Jeszcze jako młodzieniec w 1031 roku uczestniczył w ruskiej wyprawie przeciwko królowi Polski Mieszkowi II. Trzy lata później wyruszył wraz ze swoimi 500 wojownikami do Bizancjum. Wikingowie zostali najemnikami cesarskiej armii. – W Konstantynopolu Harald był częścią cesarskiej gwardii wareskiej, zwanej także waregami lub „strażnikami Bizancjum”. W starszych źródłach bizantyjskich Harald nazywany jest Araltesem. W tamtych czasach panował zwyczaj, że strażnicy otrzymywali prawo, na mocy którego po śmierci cesarza mogli zabrać z jego pałacu wszelkie kosztowności, jakie chcieli. Za czasów Haralda w Bizancjum zmarło trzech cesarzy – twierdzą norwescy archeolodzy. Związki wikingów z Bizancjum Harald w latach 1040–1041 brał udział w tłumieniu powstania Bułgarów. Wiosną 1042, już jako dowódca elitarnej gwardii wareskiej, uczestniczył w obaleniu cesarza Michała V. W tym samym roku postanowił opuścić Bizancjum i wrócić do Norwegii. Na przeszkodzie stanął mu nowy cesarz, Konstantyn IX Monomach, który nie chciał wyjazdu zdolnego wikinga. Co ciekawe, legenda głosi, że to żona cesarza miała wpływ na ostateczną decyzję Haralda o pozostaniu w Bizancjum. Niektórzy historycy zwracali uwagę na ich rzekomy romans. W 1043 roku Harald ostatecznie uciekł z cesarstwa wraz ze zbrojnym oddziałem i zdobytymi podczas wieloletniej służby łupami. Wrócił do Rusi Kijowskiej pod panowaniem Jarosława Mądrego, a następnie przedostał się do Norwegii. – Skarby, które zdobył w czasie służby w straży cesarskiej w Konstantynopolu, przekazał wielkiemu księciu Jarosławowi Mądremu. Między innymi dlatego, aby Harald mógł poślubić jedną z córek Jarosława, Elżbietę Jarosławównę – czytamy w oświadczeniu. Sława i bogactwa Haralda III Srogiego Według wikińskich sag, Harald i jego ludzie zdobyli fortunę dzięki pracy jako najemnicy Bizancjum. W roku 1045, gdy w końcu wrócili do Norwegii, przypłynęli statkami załadowanymi złotem i innymi kosztownościami. O ich sławie słyszał cały kraj. Jego krewny, ówczesny król Norwegii Magnus I Dobry, uczynił go z tego powodu współrządcą. Po kilku wspólnych wyprawach Magnus zachorował i zmarł w Jutlandii, a Harald został samodzielnym władcą. – W jaki sposób moneta trafiła do Vestre Slidre? Wiemy, że region był częścią diecezji Bjørgvin aż do 1125 roku. A jedna ze starszych tras komunikacyjnych nazywa się Bispevegen. Nie jest wykluczone, że moneta zaginęła podczas podróży któregoś z duchownych – podsumowują archeolodzy. Źródło: Innlandet fylkeskommune. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W Japonii odnaleziono bezcenny skarb. Został przed laty zakopany przez tajemniczego wojownika
Archeolodzy w Japonii odnaleźli ponad 100 tysięcy monet, które kilkaset lat temu zakopał pewien wojownik. Skarb odkryto nieopodal miasta Maebashi, oddalonego o ok. 100 km od Tokio.
W tym artykule: Ponad 100 tysięcy ukrytych monet Chińskie i japońskie pieniądze Kto zakopał skarb? W mieście Maebashi, które znajduje się w prefekturze Gunma, w środkowej części wyspy Honsiu, prowadzone są od kilku miesięcy wykopaliska archeologiczne. Prace trwają w miejscu, w którym wkrótce rozpocznie się budowa nowej fabryki. Japońskie media poinformowały właśnie, że badaczom udało się ostatnio odnaleźć zadziwiające znalezisko. To ogromny skarb, który składał się ze starożytnych i średniowiecznych monet. Ponad 100 tysięcy ukrytych monet Uczeni doliczyli się ok. 100 tysięcy monet. Do tej pory udało się zidentyfikować tylko kilkaset z nich. Najstarsza moneta, którą do tej pory zbadano, pochodziła z Chin i została wybita ok. 175 r. p.n.e. Z kolei najnowsza ma ponad 1000 lat więcej. Ktoś, kto zakopał ten skarb, musiał zdawać sobie sprawę z jego historycznej wartości. Być może był nawet kolekcjonerem. Japońska gazeta „The Asahi Shimbun” podaje, że monety znajdowały się w ponad 1000 paczkach. Na najstarszej monecie z Chin wygrawerowano napis „Ban Liang”. Pierwsza tego rodzaju moneta po raz pierwszy została wybita nawet w 378 roku p.n.e. Cesarz Qin Shi Huang około 210 roku p.n.e. uznał ją za pierwszą walutę zjednoczonych Chin. Były to okrągłe monety z kwadratowym otworem w środku. – W wielu regionach Japonii odkryto podobne skrytki z zakopanymi monetami, głównie z okresu średniowiecza, od XIII do XVI wieku – mówił w rozmowie z Live Science Ethan Segal, historyk z Michigan State University, który nie był zaangażowany w badania. Chińskie i japońskie pieniądze Uczony dodał, że chociaż skarb z Maebashi jest duży, to w przeszłości archeologom udało się odnaleźć nawet większe depozyty z monetami. – Dopiero pod koniec VII wieku Japończycy po raz pierwszy zaczęli produkować własne monety, które wykonywano z metali szlachetnych – dodał Segal. Japończycy wybijali je, inspirując się m.in. chińskimi Ban Liangami. W Japonii odnaleziono ogromny kamienny grobowiec sprzed ponad 2300 lat. Wiemy już, co było w środku W japońskiej prefekturze Saga archeolodzy odnaleźli kamienną trumnę z okresu Yayoi. Ma ok. 2,3 metra długości i jest to prawdopodobnie największa trumna, jaką odkryto na słynnym stanowisku... – Dziury w monetach typu Ban Liang wykorzystano do splatania dużych ilości monet, zwykle po 100 sztuk na sznurku – tłumaczy Segal. – Japończycy wybijali własne monety aż do połowy X wieku. Od tego czasu zaprzestali produkcji ze względu na zmiany w gospodarce i problemy z dostawami rud miedzi – dodaje historyk. Właśnie dlatego Japończycy od X wieku zaczęli częściej sięgać po chińskie monety. To może wyjaśniać, co robiły Ban Liangi w japońskiej skrytce. Kto zakopał skarb? Dobrym tropem może być fakt, że nie jest to pierwsze podobne odkrycie. Historycy uważają, że ukrywanie monet mogło być swego rodzaju zabezpieczeniem, czymś, co przypomina depozyt w banku. Niektórzy badacze sugerują jednak, że chowanie dużej ilości pieniędzy mogło mieć w Japonii związek nietypowym z rytuałem religijnym. Eksperci, z którymi rozmawiał portal Live Science, mają jeszcze jedno wytłumaczenie. Tak duży skarb mógł zostać ukryty przez wojownika, który nie chciał mieć przy sobie tych wszystkich pieniędzy. Podczas długotrwałych i wyczerpujących wypraw, wolał zachować swój dobytek na czas powrotu do domu. Biorąc pod uwagę, że monety do dziś znajdowały się Maebashi, człowiek ten prawdopodobnie nigdy nie wrócił w te strony. Naukowcy uważają, że dokładne określenie okresu, z którego pochodzi skarb, będzie możliwe dopiero po zbadaniu wszystkich monet. Na razie wiadomo, że ktokolwiek je ukrył, zrobił to dopiero po 1265 roku. Źródło: Maebashi, Live Science Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W zachodniej Polsce odnaleziono średniowieczny skarb. Pochodzi z XIII wieku
W Szprotawie w województwie lubuskim archeolodzy odnaleźli ponad 100 brakteatów śląskich. Średniowieczny skarb to blaszane monety z domieszką srebra, które wybito w latach 1250–1300.
W tym artykule: W Szprotawie odnaleziono średniowieczny skarb Ponad 100 śląskich brakteatów W Szprotawie miał spotkać się Bolesław Chrobry z Ottonem III Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował na Facebooku o niezwykłym znalezisku w Szprotawie. To małe miasto w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim. Nieznane są najstarsze dzieje miejscowości. Przywilej lokacyjny na prawie średzkim otrzymała ok. 1260 roku z rąk księcia Konrada Głogowskiego, który otoczył również miasto murami miejskimi. W Szprotawie odnaleziono średniowieczny skarb Gród w Szprotawie znajdował się na skrzyżowaniu szlaków komunikacyjnych. Dlatego szybko otrzymał liczne przywileje m.in. prawo mili i wolny targ solą, co przyczyniło się do szybkiego rozwoju osady. Zajmowano się tu sukiennictwem, a lokalne sukno eksportowano do Frankfurtu, Szczecina i do Polski. W czasach największego dobrobytu Szprotawa była siedzibą Piastów głogowskich. Podczas najnowszych badań archeologicznych prowadzonych w Szprotawie na ulicy Odrodzenia badacze dokonali nieoczekiwanego odkrycia ponad 100 średniowiecznych monet. Konserwator z województwa lubuskiego napisał, że znalezisko ma duże znaczenie naukowe. Badaniami w mieście kieruje mgr Radosław Kuźbik z ramienia firmy ISKANDER. – W zasięgu dawnej parceli mieszczańskiej, położonej przy jednej z głównych ulic łączących plac rynkowy z Bramą Głogowską (budynek nie zachował się do dnia dzisiejszego), natrafiono na znalezisko gromadne. Po wstępnym rozpoznaniu określono, że wszystkie monety to szerokie brakteaty śląskie, które były wybijane w latach 1250–1300 – czytamy w oświadczeniu. Co ciekawe, Szprotawa od 1331 znajdowała się pod zwierzchnictwem Czech. Dopiero w 1407 uzyskała prawo bicia własnej monety. Brakteaty to pieniądze wybijane jednostronnie z cienkiej blaszki. Stempel, który odcisnięto na awersie, pojawiał się jako negatyw na odwrocie. Wybijano je przede wszystkim w XII–XIV wieku w środkowej Europie. Ze względu na niewielką ilość kruszców, uchodziły za mało wartościowe. Tym bardziej że królowie doprowadzali niekiedy do kilkukrotnych wymian starych brakteatów na nowe i to tylko w jednym roku. Było to jednak pomocne władcom w usprawnianiu obrotu pieniędzmi, co prowadziło do rozwoju gospodarki. Ponad 100 śląskich brakteatów Skarb składał się z ok. 100–150 brakteatów. Naukowcy stwierdzili, że ich stan zachowania jest dobry. – Brakteaty zawierają duży procent srebra, dlatego na powierzchni monet obecna jest delikatna, zielonkawa patyna. Monety umieszczono w tekstylnym woreczku, płytko w ziemi – twierdzą badacze. – Informacje, które udało się zebrać w trakcie metodycznej eksploracji, dały sposobność uszczegółowienia pewnych zagadnień. Część odkrytych monet tworzyła stosy w kształcie niewysokich walców. Każe to zatem sądzić, iż zostały one pierwotnie w sposób przemyślany ułożone, po czym ciasno obwiązane materiałem, zapobiegając tym samym ich rozsypaniu – wyjaśnia Radosław Kuźbik. Niezwykłe odkrycie nieopodal Wałbrzycha. Pies odnalazł średniowieczny skarb Osoba, która wyprowadzała swojego psa, twierdzi, że to zwierzak odnalazł gliniany garnek, który po brzegi wypełniony był średniowiecznymi monetami. Eksperci przyznają, że to przełomowe o... Uczony przyznał, że nie wiadomo, kto i dlaczego schował te brakteaty. – Będzie to ustalane na etapie prac gabinetowych. Tak przygotowane pakiety wraz z luźnymi egzemplarzami schowano w sakiewce, którą następnie ukryto – twierdzi uczony. – W przypadku depozytów pieniężnych nieodzownym pytaniem jest, kto je schował, kiedy i dlaczego to zrobił. Na to pytanie w najbliższym czasie będą chcieli odpowiedzieć specjaliści – zauważa Kuźbik. – Obecnie możemy jednak założyć, iż była to tak zwana gotówka podręczna, należąca do raczej zamożnej osoby – dodaje. W Szprotawie miał spotkać się Bolesław Chrobry z Ottonem III Szprotawa jest ważnym miejscem w historii kształtowania się królestwa polskiego. Niemiecki biskup i kronikarz Thietmar z Merseburga w 1000 roku opisuje osadę plemienia Dziadoszyców (plemię słowiańskie), którą nazywa Ilva bądź Ilua. Niektórzy historycy uważają, że pisarzowi chodziło o dawną wieś Iławę, a dzisiejszą dzielnicę Szprotawy. Co ciekawe, to właśnie tutaj, w tym samym roku, miał spotkać się Bolesław Chrobry z Ottonem III. Cesarz jechał wówczas na zjazd w Gnieźnie. Dziś w Iławie stoi pomnik, który upamiętnia to spotkanie. Władca niemiecki chciał odwiedzić wówczas grób św. Wojciecha. Po modlitwie w katedrze spotkał się z księciem Bolesławem, któremu nałożył na głowę diadem i wręczył kopię włóczni św. Maurycego. Bolesław poparł plany Ottona o utworzeniu zachodniego cesarstwa uniwersalistycznego. Miały składać się na nie prowincje: Galia, Italia, Germania, Słowiańszczyzna. Uważa się, że zjazd, zwany również synodem gnieźnieńskim, umocnił pozycję polskiego księcia wobec władców państw sąsiadujących z Polską. Ponadto w Gnieźnie utworzono pierwszą metropolię kościelną w naszym kraju, która była podległa wyłącznie papieżowi. Źródło: Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Tysiące monet opowiada nieznaną historię Egiptu u schyłku starożytności. To zaskoczenie dla naukowców
Do Egiptu w VI w. trafiały na masową skalę monety aż z Kartaginy. Do tej pory sądzono, że wówczas w Egipcie używano przede wszystkim lokalnego bilonu. Tymczasem obszar ten stał się częścią strefy obiegu monetarnego o ponadregionalnym charakterze.
W tym artykule: Egipt bardziej otwarty niż sądzono Kwitnący handel po połowie I tysiąclecia Pieniądz zastępczy, czyli monety bez orła i reszki Żądza pieniądza To nowe ustalenie polskich naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego. Eksperci przeanalizowali tysiące monet z antycznego miasta Marea, w czasach Justyniana znanego pod nazwą Filoksenite. Zlokalizowane jest w północnym Egipcie, niedaleko Aleksandrii. Zgubili je tam w VI wieku mieszkańcy tego portowego miasta i pielgrzymi, którzy byli w drodze do chrześcijańskiego sanktuarium w Abu Mena. To tam znajduje się grób męczennika, św. Menasa, który zmarł ok. 300 roku. Marea za panowania Justyniana stała się wielkim centrum obsługi pielgrzymów. Od ponad dwudziestu lat wykopaliska prowadzi tam Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Egipt bardziej otwarty niż sądzono – Mamy nowy obraz obiegu monetarnego w Egipcie u schyłku starożytności. Egipt nie był jak wcześniej zamkniętą strefą obiegu lokalnego pieniądza. Napływały do niego monety z odległej Kartaginy, które dalej trafiły aż do dzisiejszego Izraela – opowiada National Geographic Polska dr Piotr Jaworski z Wydziału Archeologii UW, który kieruje zespołem badającym monety. Jest to możliwe dzięki grantowi Narodowego Centrum Nauki. – Kontakty handlowe Egiptu sięgały znacznie dalej niż we wcześniejszych okresach, jednocześnie wzrosło zapotrzebowanie na monetę, szczególnie najmniejszych nominałów. Taką monetę w wielkich liczbach oferowały rynki zachodnie, czyli właśnie Kartagina i Italia. Uzupełniano ją w Egipcie lokalną produkcją pieniądza zastępczego – precyzuje archeolog. Dlaczego dopiero teraz naukowcy dowiedzieli się o tym? Bo wzięli na warsztat maleńkie monety, o średnicy 8-10 mm, określane jako minimi, które przy wcześniejszych analizach z reguły były pomijane. Ich badania są po prostu bardzo trudne i czasochłonne. Do tej pory uważano, że wówczas w Egipcie posługiwano się przede wszystkim lokalnymi monetami. Kwitnący handel po połowie I tysiąclecia Fakt, że Egipt zalały obce monety ma bezpośredni związek z intensyfikacją kontaktów handlowych między wschodem i zachodem Śródziemnomorza. Stało się to w momencie, gdy upadły królestwa Wandalów i Ostrogotów. W Marei naukowcy odkryli tysiące monet wybitych w Kartaginie (obecnie Tunis), czyli na terenie dzisiejszej Tunezji. Do panowania cesarza Dioklecjana pod koniec III w. w Egipcie w obiegu znajdowały się niemal wyłącznie monety wybite w Aleksandrii. Monety z Kartaginy pochodzą z okresu wandalskiego i czasów tuż po upadku królestwa stworzonego w Afryce przez Wandalów. Pozostałe monety odkryte w Marei to czyste krążki mennicze ze stopów miedzi oraz ołowiu, lokalne naśladownictwa bizantyjskich monet aleksandryjskich, aksumickich (z terenu Afryki) oraz minimi ostrogockie z mennic funkcjonujących na terenie Italii. Odkryto rzadką monetę sprzed czasów rzymskich. Ujawniła tożsamość mało znanego władcy Celtów W Wielkiej Brytanii odnaleziono złotą monetę, którą wyprodukowano ok. 2100 lat temu. Naukowcy odkryli, że wybito na niej imię mało znanego władcy sprzed czasów rzymskich. – Otwarcie gospodarki monetarnej Egiptu w okresie późnoantycznym następowało stopniowo, w pełni obserwować je możemy od końca V w. A już w VI w. również monety wybite w Aleksandrii, włączano do obiegu na terenie sąsiedniej Cyrenajki oraz w Lewancie – podkreślił dr Jaworski. Mimo, że przed połową I tysiąclecia, czyli w okresie hellenistycznym i rzymskim, Egipt pozostawał zamkniętą strefą gospodarki pieniężnej, to handel blisko i dalekosiężny odbywał się bez zakłóceń. – Ale strefy monetarne były szczelnie domknięte. Monety wymieniano po stosownym kursie. Monety bite przez mennicę działającą w Aleksandrii niezwykle rzadko przekraczały jego granice – opisał Jaworski. Pieniądz zastępczy, czyli monety bez orła i reszki Eksperci ustalili, że zadziwiająco dużą grupę monet odkrytych w Marei stanowią tzw. blanki, czyli puste krążki mennicze wykonane z miedzi i ołowiu. Pełniły rolę monet zastępczych. Blanki były zbliżone rozmiarami do monet minimi, ale znacznie cieńsze i lżejsze od nich. Masowo je odlewano w terakotowych, wieloczęściowych formach, które nie posiadają śladów napisów ani przedstawień. W 2 poł. VI w. zaczęły stopniowo zastępować minimi, których źródła dość szybko się wyczerpały. Ich oficjalna produkcja ustała, nie ustało zaś zapotrzebowanie na nie w życiu codziennym. Jak wyjaśnił dr Jaworski, blanki możemy określić jak pieniądz zastępczy. Żądza pieniądza U schyłku starożytności w Egipcie kwitł zatem handel. Nad Nilem używano różnego rodzaju monet, które pochodziły z wielu stron strefy śródziemnomorskiej. Z pewnością powodowało to chaos i niesnaski między kupcami. – Najbardziej stabilna była sytuacja pieniądza złotego. Ale wartość monet brązowych podlegała stałej fluktuacji, a nasza wiedza na temat tych przemian wciąż ma poważne luki. Zapotrzebowanie na monetę brązową było w Egipcie tak ogromne, że ani mennica działająca wciąż w Aleksandrii, ani napływ masy monetarnej spoza Egiptu nie zaspokajały potrzeb Egiptu – komentuje dr Jaworski. Dlatego – jak dodaje – na masową skalę moneta brązowa zaczęła być produkowana pokątnie, jednocześnie w wielu miejscach, prawdopodobnie za cichą aprobatą administracji państwowej i lokalnej. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Odkryto rzadką monetę sprzed czasów rzymskich. Ujawniła tożsamość mało znanego władcy Celtów
W Wielkiej Brytanii odnaleziono złotą monetę, którą wyprodukowano ok. 2100 lat temu. Naukowcy odkryli, że wybito na niej imię mało znanego władcy sprzed czasów rzymskich.
W tym artykule: Moneta nieznanego władcy Celtów Artefakt z burzliwych czasów na wyspach Tylko trzy takie monety W marcu 2023 roku poszukiwacz skarbów badał teren w hrabstwie Hampshire w Anglii. Pewnego dnia wykrywacz metalu wydał charakterystyczny dźwięk, że coś znajduje się pod ziemią. Mężczyzna zaczął kopać. Po chwili odnalazł tajemniczą złotą monetę. Nie przypominała tych, które wybito w czasach rzymskich. Wkrótce okazało się, że powstała za panowania mało znanego władcy. Moneta nieznanego władcy Celtów Monetę zbadali regionalni archeolodzy. W oświadczeniu napisali, że na monecie widnieje inskrypcja w języku galijskim. Na zabytku wybito słowo „Esunertos”. Naukowcy twierdzą, że to określenie kogoś „potężnego jak bóg Esos”. Bóstwo znane również jako Esus pochodzi z wierzeń starożytnych Celtów i Brytów. Znany jest głównie z dwóch monumentalnych pomników odnalezionych w Wielkiej Brytanii. O bogu wspomina w I wieku n.e. rzymski pisarz Lukan. W swojej księdze pisał o ofiarach z ludzi składanych galijskim bogom: Esusowi, Toutatisowi i Taranisowi. W komentarzu do Lukana z IV wieku anonimowy autor dodał, że ofiary składane Esosowi wieszano na drzewie, na cześć Toutatisa ludzi topiono, a dla Taranisa nieszczęśników palono żywcem. Artefakt z burzliwych czasów na wyspach Złotą monetę z Hampshire badał John Sills, archeolog z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Oksfordzkiego. Badacz stwierdził, że artefakt datowany jest na okres około 50–30 r. p.n.e. Pochodzi więc z okresu, który nastąpił już po dwukrotnym najeździe Juliusza Cezara na Brytów. – Najazdy Cezara nie zapewniły trwałej rzymskiej kontroli nad Wielką Brytanią. Dopiero po kolejnej inwazji rzymskiej, rozpoczętej w roku 43 n.e. przez cesarza Klaudiusza, imperium rzymskiemu udało się przejąć kontrolę nad częścią wyspy – czytamy w oświadczeniu. Archeolodzy odkryli przełomowe fakty dotyczące życia starożytnego plemienia Brytów Icenowie byli plemieniem Brytów z epoki żelaza, którzy zamieszkiwali obszary wschodniej Anglii. W historii zasłynęli heroicznym powstaniem przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu, które w 43 roku n.e.... Po raz pierwszy Rzym zaatakował brytyjskie ziemie w 55 roku p.n.e. Była to jednak krótka kampania. Trwała tylko 4 dni. Juliusz Cezar był zmuszony do wycofania swych wojsk. Powodem były dotkliwe sztormy, które dotknęły wyspy brytyjskie. Powrócił tam rok później ze znacznie większą armią. Drugi najazd również nie trwał zbyt długo. Wszystko przez problemy Rzymian w Galii. Rzymski władca musiał wracać do kraju, aby rozwiązać konflikt z Galami. Tylko trzy takie monety Sills przyznał, że odnaleziona moneta jest jedną z zaledwie trzech, na których widnieje nazwa „Esunertos”. Archeolog zwrócił uwagę, że wszystkie trzy odkryto w tym samym regionie. Bardzo możliwe, że terytorium to było kontrolowane przez człowieka o takim przydomku i obejmowało część dzisiejszego zachodniego Hampshire. – Rzym wtrącał się w sprawy Wielkiej Brytanii. Sami mieszkańcy wysp nagle stanęli przed szeregiem nowych możliwości i zagrożeń, które wynikały ze zmieniającego się krajobrazu politycznego po drugiej stronie kanału La Manche – powiedział w rozmowie z Live Science Ian Leins, który nie był zaangażowany w badania nad monetą. – Człowiek nazywany „Esunertos” prawdopodobnie umocnił swą władzę w regionie, aby zjednoczyć ludzi do obrony swojego terytorium – dodaje. Leins dodał, że w szybko zmieniającym się krajobrazie politycznym pojawiali się nowi przywódcy. Czasem zyskiwali popularność, a niekiedy znikali tak samo szybko, jak szybko się pojawiali. – Jeśli jedna osoba zgromadziła wystarczającą władzę i bogactwo, aby rozszerzyć swoje wpływy, wybijanie monet była jednym z mechanizmów, dzięki którym mogła dalej rozszerzać swoje wpływy – twierdzi badacz. – Prawdopodobnie jednak nigdy się nie dowiemy, czy sam siebie nazywał „królem” – wyjaśnia. – Jego stanowisko opierało się prawdopodobnie na kontaktach, pochodzeniu i kontroli ziemi lub zasobów – twierdzi Leins. – Cała reszta to historyczne domysły. Czy był popularnym, charyzmatycznym, wybranym przywódcą? Czy jego władza opierała się na strachu, czy sile? Prawie na pewno nigdy nie poznamy odpowiedzi na te pytania – podsumowuje historyk. Moneta we wrześniu została wystawiona na aukcję w domu aukcyjnym Spink. Sprzedano ją za 20 400 funtów (ok. 105 tys. złotych). Źródło: Live Science, Spink. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Rzut monetą jest sprawiedliwym losowaniem? Badacze dowodzą, że jedna strona wypada częściej
Zespół naukowców z kilku europejskich instytucji ponownie przyjrzał się problemowi losowości rzutu monetą. Badania wykazały, że ta metoda rozstrzygania sporów nie jest tak sprawiedliwa, jak dotychczas uważano. Uczeni stwierdzili, że jedna strona wypada częściej.
W tym artykule: Rzut monetą zapewnia prawdopodobieństwo 50%? Badania wykazały, że większe szanse ma jedna strona Co z tą sprawiedliwością? Rzut monetą to jedna z najpopularniejszych metod rozstrzygania sporów. Wyrzucenie w górę tego płaskiego i najczęściej okrągłego przedmiotu znane jest już od starożytności. Zarówno w antycznym Rzymie, jak i w Grecji, była to gra, która opierała się na losowości. Właśnie dlatego uważano ją za względnie sprawiedliwą. Pod warunkiem oczywiście, że moneta, której używano, była uczciwa. Rzut monetą zapewnia prawdopodobieństwo 50%? Do tej pory panował powszechny konsensus, że prawdopodobieństwo wyrzucenia orła lub reszki wynosi 50%. W przeszłości naukowcy próbowali podejmować badania nad rzutem monetą, aby sprawdzić, czy rzeczywiście tak jest. Najbliżej odpowiedzi byli Perci Diaconis, Susan Holmes i Richard Montgomery, którzy w 2007 roku stwierdzili, że częściej wypadnie strona, która była stroną rozpoczynającą wyrzut. – Przeanalizowaliśmy naturalny proces rzucania monetą. W naszej pracy pokazujemy, że energicznie rzucone monety częściej wracają do tego samego punktu, w którym zaczynaliśmy rzut. Mówimy tu o szansie, która wynosi 51% – napisali przed laty badacze. W badaniu autorzy zaznaczyli, że dotychczasowe rozważania nad rzutami monetą sprawdzały tylko prawdopodobieństwo, czy rzucona moneta będzie miała równe szanse na wyrzucenie orła lub reszki. Nie analizowano, jakie są szanse, wyrzucenia tego samego nominału, od którego zaczynaliśmy rzut. Badania wykazały, że większe szanse ma jedna strona Badacze sugerowali wówczas, że z powodu zjawiska precesji (zmiana kierunku osi obrotu obracającego się ciała) moneta rzucona w powietrze więcej czasu znajduje się początkową stroną skierowaną do góry, co zwiększa prawdopodobieństwo, że również wyląduje w ten sposób. Matematyk z Uniwersytetu Harvarda jako pierwszy rozwiązał jedną z najtrudniejszych zagadek szachowych Tak zwany problem ośmiu hetmanów pozostawał przez 152 lata nierozwiązaną zagadką szachową. Matematyk z Uniwersytetu Harvarda jest pierwszym człowiekiem na świecie, któremu udało się ją... Międzynarodowy zespół naukowców z wielu europejskich uniwersytetów i instytucji postanowił jeszcze raz przyjrzeć się tezie, którą postawili Diaconis, Holmes i Montgomery. Badacze przeprowadzili eksperymenty, które miały na celu sprawdzenie losowości rzutu monetą, a swoje wyniki opublikowali na stronie internetowej „arXiv”. W najnowszych badaniach wzięło udział 48 osób. Każda miała za zadanie rzucić aż 350 757 monetami. Wybito je w 46 krajach, aby zapobiec stronniczości w eksperymencie. Za każdym rzutem badacze odnotowywali, którą stroną spadła moneta. Okazało się, że wnioski zespołu Diaconisa były prawdziwe. Zespół ustalił, że w dokładnie 50,8% przypadków moneta wylądowała tą samą stroną do góry, którą znajdowała się w momencie rozpoczęcia wyrzutu. Co z tą sprawiedliwością? – Nasze dane mocno potwierdzają tę precyzyjną teorię. Monety faktycznie lądowały częściej po tej samej stronie, z której zaczynały. Co więcej, badania potwierdziły również ogólne przewidywanie, że gdy ludzie rzucą zwykłą monetą, z losowo ustaloną początkową stroną do góry, z równym prawdopodobieństwem wypadnie reszka lub reszka. Dostarczamy zatem mocnych dowodów na to, że gdy niektórzy ludzie rzucają uczciwą monetą, zwykle ląduje ona na tej samej stronie, z której zaczęła – czytamy w artykule na łamach „arXiv”. Badacze przyznają, że wprawdzie różnica ta jest bardzo niewielka, to jednak rzut nie zapewnia w 100% sprawiedliwego wyniku. Gdyby ktoś za każdym razem mógł wybrać stronę, od której chce zacząć rzut monetą, statystycznie ma prawie 51% szans, że obstawi prawidłowy awers lub rewers. Być może przed faktycznym rzutem, należałoby zagrać również o to, która strona zacznie. I zrobić to z wykorzystaniem innej gry losowej, tak dla zachowania relatywnej bezstronności. Źródło: arXiv Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Ośmiolatek znalazł srebrną monetę z czasów rzymskich. Znajdowała się w piaskownicy
W Niemczech doszło do nietypowego odkrycia. Podczas zabawy w piaskownicy uczeń szkoły podstawowej znalazł monetę. Okazało się, że pochodzi ona sprzed prawie dwóch tysięcy lat.
W tym artykule: Moneta ma trafić do muzeum Denar bardziej rozpowszechniony niż euro Dzieci-odkrywcy O znalazcy wiadomo tylko, że ma na imię Bjarne. Chodzi do szkoły podstawowej w Bremie, mieście na północy Niemiec. Rok temu, w sierpniu, podczas zabawy na szkolnym dziedzińcu, ośmiolatek znalazł okrągły płaski przedmiot. Była to ważąca 2,4 g moneta. Chłopiec pobiegł do domu i pokazał znalezisko rodzicom. Ci skontaktowali się z miejscowymi archeologami. Prof. Uta Halle z Uniwersytetu Bremy ustaliła, że Bjarne wykopał z piasku srebrny denar z czasów rzymskich. Moneta została wybita za panowania Marka Aureliusza. Moneta ma trafić do muzeum Waga denara wskazuje, że pochodzi z czasów inflacji, jaka trapiła Rzym pod koniec II wieku naszej ery. Zawartość srebra w monetach była wówczas stopniowo zmniejszana − można przeczytać w oficjalnym oświadczeniu wydanym przez władze Bremy. Miasto chwali się, że to dopiero trzeci rzymski denar, jaki w nim znaleziono. Archeolodzy znaleźli monetę, która wspomina królową Franków. Pierwsza taka w historii Naukowcy odnaleźli monetę z czasów państwa karolińskiego. Widnieje na niej imię Fastrady, żony Karola Wielkiego, króla Franków i Longobardów. Badacze twierdzą, że to pierwsza znana mon... Bjarne nie będzie mógł zatrzymać monety. Zgodnie z niemieckim prawem denar, jak każde znalezisko archeologiczne, należy do państwa. Choć w oświadczeniu podano, że między jego rodzicami a miejscowymi władzami nadal trwają rozmowy, prof. Halle ma nadzieję, że denar trafi do zbiorów miejscowego Focke Museum. – Takiej monety jeszcze tu nie było – powiedziała archeolożka. – Stałaby się atrakcją placówki. Odkrywca denara – dziś dziewięciolatek – został uhonorowany i pochwalony za „czujność i ciekawość”. W nagrodę dostał dwie książki o archeologii. Denar bardziej rozpowszechniony niż euro Skąd rzymski denar znalazł się w Bremie? Region, w którym leży miasto, nigdy nie należał do Cesarstwa Rzymskiego. Miasto zostało założone w VII wieku naszej ery, a więc aż pięćset lat po wybiciu monety. Według TheHistoryBlog, wcześniej te tereny zamieszkiwali Chaukowie. To germańskie plemię, które miało kontakty z Rzymianami. Handlowało z nimi – co może tłumaczyć, jak rzymska moneta trafiła do dzisiejszej Bremy. Jak podano w oświadczeniu, srebrne rzymskie denary były używane na znacznie większym terytorium niż dzisiejsze euro. Płacono nimi od Brytanii po Syrię i od Afryki Północnej po Ren. Denar mógł zostać przyniesiony na północ Niemiec jako prezent albo jako pamiątka – spekulują badacze. Dzieci-odkrywcy Bjarne, który podobno zgodził się już na wystawienie denara w muzeum, dołączył do prestiżowej grupy małoletnich odkrywców. Dzieci mają na swoim koncie ważne archeologiczne znaleziska. Jednym z nich jest np. Philip Stoll z Michigan. W 2014 roku ogłoszono, że dziewięciolatek odkrył ząb mastodonta. Chłopiec bawił się na bosaka w strumieniu, kiedy nastąpił na coś nogą. Sięgnął do wody i wyciągnął z niej przedmiot mający dwadzieścia centymetrów długości. Pobiegł do domu i wymył go pod zlewem. Później okazało się, że był to trzonowiec wymarłego ssaka spokrewnionego z dzisiejszymi słoniami. Mastodonty żyły na Ziemi jeszcze 10 tys. lat temu. Równie dużo szczęścia miał Matthew Berger, syn archeologa. W 2010 r. ojciec zabrał go na wykopaliska w pobliżu Johannesburga w Republice Południowej Afryki. Tuż obok obszaru, który przeszukiwał jego tata, dziewięciolatek znalazł szczątki dalekiego krewnego ludzi. Jak się okazało, były to liczące dwa miliony lat kości, które przypisano gatunkowi Australopithecus sediba. Idąc tropem chłopca, naukowcy znaleźli później dwa szkielety australopiteków. Odkrycia archeologicznego może też dokonać pies. Tak stało się niedawno w okolicach Wałbrzycha. Pies zwany Kajtuś odnalazł tam średniowieczny skarb. Źródła: LiveScience, Die Pressestelle des Senats, The History Blog, CNN. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Archeolodzy odnaleźli skarb we Wrocławiu. To złote monety z XVIII wieku
W trakcie najnowszych wykopalisk archeologicznych we Wrocławiu badacze odnaleźli złote monety, które pochodzą z XVIII wieku. Odnaleziono je w dawnych grobach ludzi, którzy zginęli prawdopodobnie w trakcie wojen śląskich.
W tym artykule: Monety pochodzą z czasów wojen śląskich Trzy wojny śląskie pomiędzy Prusami a Austrią Złote monety znajdowały się w XVIII-wiecznych grobach Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu, które jest jednym z oddziałów Muzeum Miejskiego, poinformowało, że w trakcie najnowszych badań odnaleziono trzy złote monety. Pochodzą z połowy XVIII wieku. Wykopaliska prowadzone były na terenie budowy, niedaleko ulic Legnickiej, Sokolniczej i Nabycińskiej. Badacze przekazali, że na przełomie XII i XIII wieku znajdowały się tu wsie Nabytin i Stapin. Następnie teren należał do Przedmieścia Mikołajskiego. Monety pochodzą z czasów wojen śląskich W oficjalnym komunikacie przekazano, że podczas prac archeologicznych odkryto masowe groby, w których prawdopodobnie pochowano zmarłych, którzy polegli w trakcie wojen śląskich. – W latach 1768–1783 teren został w części wschodniej i środkowej zagospodarowany na potrzeby rozwijanych przez Prusaków fortyfikacji bastionowych rawelinu dzieła mikołajskiego – tłumaczą archeolodzy. W latach 1740–1763 odbyły się trzy wojny śląskie. Austria Habsburgów walczyła z Prusami Hohenzollernów o panowanie nad Śląskiem. Jedną z głównych przyczyn były prześladowania protestantów przez Habsburgów i narastająca wrogość między w większości luterańską ludnością bogatej prowincji a Austriakami. W XVIII wieku Śląsk był bowiem podzielony pomiędzy Austrię i Królestwo Prus. Trzy wojny śląskie pomiędzy Prusami a Austrią W wyniku coraz większych napięć król Fryderyk II Wielki postanowił zaatakować Śląsk. Pruski władca uzasadniał swoją decyzję również roszczeniami dynastycznymi. Wynikały one z podpisanego w 1537 roku układu o przeżycie pomiędzy elektorem brandenburskim Joachimem II Hektorem i księciem śląskim Fryderykiem II z dynastii Piastów. W nowożytnej Europie była to umowa, na mocy której strona żyjąca po śmierci drugiej obejmuje władztwo nad podległymi jej ziemiami. Jednak układ przez ponad 200 lat nie został zrealizowany i terytorium Śląska w końcu przejęli Habsburgowie. Z drugiej strony, Prusy były związane z Habsburgami tzw. sankcją pragmatyczną. To wyjątkowy dekret monarchy, który określał prawa o istotnym charakterze. Umowa zobowiązywała Fryderyka II do zachowania jedności wszystkich ziem Austrii Habsburgów oraz wsparcia dla Marii Teresy, która była dziedziczką i następczynią korony. Trzecia wojna śląska okazała się najbardziej wyniszczająca dla samego Wrocławia. Zginęło wówczas wielu ludzi, a miasto ucierpiało w wyniku bombardowania artyleryjskiego. W 1763 roku walki zakończyły się pokojem w Hubertusburgu, a Śląsk został przejęty przez Prusy Fryderyka II. Oznaczało to, że region stracił wszystkie dotychczasowe przywileje. Złote monety znajdowały się w XVIII-wiecznych grobach Stolica Dolnego Śląska otrzymała jednak tytuł miasta królewskiego i stała się trzecią obok Berlina i Królewca rezydencją monarchy. Co więcej, na przełomie XVIII i XIX wieku Wrocław był najbogatszym miastem królestwa Prus. Szacuje się, że w 1803 roku dochody miasta wynosiły 4-krotność dochodów Królewca i 3,5-krotność dochodów Berlina. Wrocławscy naukowcy poinformowali, że odnalezione grobowce znajdowały się pod warstwą budynków, które powstały kilkadziesiąt lat po wojnach śląskich. – W części zachodniej, pod ziemią i fundamentami zabudowy dziewiętnastowiecznej oraz współczesnej, przetrwały masowe groby, będące świadectwem tragicznych wydarzeń związanych najpewniej ze zdobywaniem miasta przez armię Pruską w trakcie wojen śląskich – twierdzą badacze. Co warto zobaczyć w województwie śląskim? Podpowiadamy Województwo śląskie zajmuje mocną pozycję na turystycznej mapie Polski. To jedno z tych miejsc, które oferują niezwykle różnorodne atrakcje. Coś dla siebie znajdą tam miłośnicy kunszto... To w tych grobach odnaleziono trzy bardzo dobrze zachowane monety. Pierwszą był złoty dukat Republiki Zjednoczonych Prowincji Niderlandzkich, który został wybity w 1748 roku. Ważył 3,5 g, a jego próba to 0,986. Drugą był złoty dukat Franciszka I Stefana Lotaryńskiego. Władca urodzony 8 grudnia 1708 roku był księciem Lotaryngii i Cieszyna, Wielkim Księciem Toskanii, a także cesarzem rzymskim. Ten ostatni tytuł odnosił się do władców Królestwa Niemieckiego, którzy nadawali sobie tytuł „cesarza rzymskiego narodu niemieckiego”. Dukat księcia Franciszka I wybito w 1750 roku w mennicy w Karlsburgu. Ostatnią monetą był pół złoty suweren, który został wybity na cześć małżonki księcia Lotaryngii – Marii Teresy Habsburg. Moneta powstała w 1750 roku w mennicy w Antwerpii. Ważyła 5,53 g, a jej próba wynosiła 0,920. Źródło: PAP Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Na niezamieszkałej wyspie na Bałtyku odnaleziono 2 rzymskie monety. Jak srebrne denary trafiły w to miejsce?
Archeolodzy odnaleźli dwie srebrne monety, które zostały wybite w czasach cesarstwa rzymskiego. Znajdowały się na maleńkiej szwedzkiej wyspie na Morzu Bałtyckim. Naukowcy nie są pewni, kto je tam zostawił.
W tym artykule: Na niezamieszkanej szwedzkiej wyspie odnaleziono 2 rzymskie monety Wybito je z czasów panowania dwóch różnych cesarzy Naukowcy nie mają pewności, jak denary trafiły na wyspę Gotska Sandön to mała wyspa o powierzchni zaledwie 36 km², która leży na Morzu Bałtyckim. Należy do szwedzkiej prowincji Gotland. Obszar porasta naturalny las sosnowy i pokrywają go piaszczyste wydmy. Wyspa stanowi teren parku narodowego, który został utworzony w 1909 roku. Na niezamieszkanej szwedzkiej wyspie odnaleziono 2 rzymskie monety Zbudowano tu trzy latarnie morskie, lecz działają tylko dwie. Na miejscu działa również muzeum, które mieści się w dawnej szkole. Chociaż dawniej Gotska Sandön była bazą rybacką i myśliwską, a ślady stałej obecności człowieka pochodzą nawet ze średniowiecza, dziś pracownicy parku oraz obsługa latarni morskiej to jedyni stali mieszkańcy wyspy. To właśnie na tej maleńkiej wyspie szwedzcy archeolodzy odnaleźli dwie rzymskie monety. Naukowcy dokonali tego odkrycia podczas przeszukiwania plaży z wykorzystaniem wykrywacza metali. Badacze początkowo przeszukiwali miejsca, gdzie dawniej znajdowały się paleniska. To właśnie w okolicy jednego z nich natknęli się na artefakty z czasów cesarstwa rzymskiego. Wybito je z czasów panowania dwóch różnych cesarzy Johan Rönnby, archeolog z Uniwersytetu Södertörn w Sztokholmie, kierował najnowszymi badaniami, które odbywały się w marcu 2023 roku. Uczony potwierdził, że monety zostały wykonane ze srebra. Były to denary. Pierwszy raz moneta tego typu miała zostać wybita w Rzymie około 215–211 roku p.n.e. Jej nazwa pochodzi z języka łacińskiego i oznacza „po dziesięć”. W starożytności miała wartość dziesięciu asów, czyli monet wykonanych z brązu. Co ciekawe, w okresie średniowiecza od X do XIII wieku, denarem nazywano prawie każdą srebrną monetę w krajach, które przyjęły chrzest. W ten sposób kierowano się rzymską tradycją i majestatem Rzymu. Chociaż współcześnie w Europie nazwa została zastąpiona innymi lokalnymi odpowiednikami (w Anglii – pens, a dawniej w Niemczech – fenig), to denary są wciąż żywe w językach romańskich. Pieniądze po hiszpańsku to el dinero, a po włosku denaro. Wikingowie w Polsce. Czy skandynawscy wojownicy przyczynili się do powstania państwa polskiego? Historycy na tropie Wikingowie w Polsce mieli pojawić się po raz pierwszy na przełomie XIII i IX wieku. Mimo upływu kolejnych wieków, historycy po dziś dzień toczą dyskusje na temat tego, czy Skandynawowie w o... Pierwsza znaleziona na szwedzkiej wyspie moneta została wybita za czasów panowania cesarza Trajana. Jego rządy przypadały na okres pomiędzy 98 a 117 r. n.e. Drugi denar pochodzi z okresu Antoniusa Piusa, który był cesarzem Rzymu w latach 138–161 n.e. Obydwie monety ważą tyle samo, czyli ok. 4 gramy. Prof. Rönnby twierdzi, że w I i II wieku były warte tyle, ile wynosiło wynagrodzenie dla robotnika za jeden dzień pracy. – Byliśmy podekscytowani, gdy znaleźliśmy te rzymskie monety. Wiedzieliśmy, że na wyspie mogły znajdować się starożytne obozowiska, gdzie nocowali żeglarze. Jednak dopiero odnalezienie monet potwierdza autentyczność tych poszlak. Być może znajduje się tam jeszcze więcej artefaktów do odkrycia – mówi Rönnby. Archeolog przyznaje jednak, że nie ma pewności, jak monety znalazły się na wyspie. Naukowcy nie mają pewności, jak denary trafiły na wyspę Archeolodzy twierdzą, że kilka scenariuszy wchodzi w grę. Monety mogli zostawić norwescy handlarze, którzy schronili się na wyspie przed burzą. Szwedzki uczony zwraca uwagę, że wykonane ze srebra denary przez długi czas były wartościowymi przedmiotami. Z drugiej strony, monety mogły pochodzić z wraku statku, który zatonął w okolicach wyspy, a zostawić mogli je rozbitkowie. Badacze przypominają, że wody wokół wyspy są bardzo niebezpieczne. Johan Rönnby zauważa, że monety mogły zostać przywiezione przez samych Rzymian, którzy podróżowali w odległe regiony północne. To jednak mocno naciągana hipoteza, ponieważ nie ma żadnych dowodów w postaci zapisów takiej podróży po Bałtyku. – To najmniej prawdopodobna teoria, chociaż należy wziąć ją pod uwagę, ponieważ Rzymianie pływali w odległe miejsca, m.in. do Szkocji. Tym bardziej, że rzymscy autorzy pisali o Morzu Bałtyckim i wiedzieli, gdzie ten zbiornik wodny się znajduje – mówi Rönnby. Źródło: Uniwersytet Södertörn Tajemnicze monety odnalezione ponad 300 lat temu przedstawiają zapomnianego rzymskiego cesarza Rzymskie monety, które w XVIII wieku zostały odnalezione w Transylwanii, przez lata były uważane za fałszywki. Najnowsze badania wykazały, że są oryginalne i przedstawiają wizerunek zapomn... Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Tajemnicze monety odnalezione ponad 300 lat temu przedstawiają zapomnianego rzymskiego cesarza
Rzymskie monety, które w XVIII wieku zostały odnalezione w Transylwanii, przez lata były uważane za fałszywki. Najnowsze badania wykazały, że są oryginalne i przedstawiają wizerunek zapomnianego i nieznanego cesarza, o którym nie wspominają inne źródła.
W tym artykule: Monety odnalezione w Siedmiogrodzie uważane były przez lata za fałszywki Nowa analiza wykazała, że Sponsianus naprawdę istniał Sponsianus utworzył samozwańczą, wojskową republikę na obszarze Rumunii Monety, a szczególnie te sprzed dziesiątek lub setek lat, mają często olbrzymią wartość naukową. To cenne źródło wiedzy historycznej i archeologicznej, a analiza niektórych egzemplarzy często ujawniała nowe fakty z danej epoki. Tak było m.in. w przypadku bizantyjskiej monety, którą wybito w 1054 roku. Badania wykazały, że mogła przedstawiać wybuch supernowej. Odkrycie jest niezwykle ciekawe. To zjawisko, widoczne przez całą dobę przez 23 dni, a w nocy przez 653 dni, miało być ukrywane przez Kościół w Europie. Stało się tak, ponieważ wszelkie wydarzenia astronomiczne były sprzeczne z jego nauczaniem. Monety odnalezione w Siedmiogrodzie uważane były przez lata za fałszywki Jednak monety, tak jak i większość cennych przedmiotów, bywały podrabiane nawet w starożytności. Dopiero postęp w nauce i technologii na przełomie XX i XXI wieku umożliwił lepsze odróżnianie oryginałów od falsyfikatów. Jednak wciąż bywa to nie lada wyzwaniem. W 1713 roku w Transylwanii odnaleziono kilka złotych monet, które przypominały aureusy. To rzymskie monety, które wybijane były od I wieku p.n.e. Na kilku z nich widniał wizerunek nieznanego mężczyzny, a na jednej napis „Sponsianus". Archeolodzy twierdzą, że człowiek ten miał być pretendentem do tytułu cesarza za panowania Filipa I Araba w latach 244–249 n.e. Niektórzy historycy uważają również, że był uzurpatorem, który planował obalić ówczesnego władcę. W Wielkiej Brytanii odnaleziono skarb antycznych Rzymian. Na monetach wybito wizerunek pierwszego rzymskiego cesarza Część skarbu odnalazło brytyjskie małżeństwo za sprawą wykrywacza metali. Rzymskie monety prawdopodobnie w przeszłości zostały ukryte w ziemi. Duża część środowiska archeologicznego uznała jednak, że monety były dziełem fałszerzy. Nie wiadomo było jednak, czy podrobiono je w czasach domniemanego cesarza, czy też w czasach nowożytnych. Numizmatycy w XIX wieku zwrócili uwagę, że awers monety Sponsianusa nie przypomina innych monet, które wybijane były według dokładnie określonego systemu monetarnego w Rzymie. Z kolei rewers wygląda jak kopia republikańskiego denara, który był wybijany od 135 r. p.n.e. Nowa analiza wykazała, że Sponsianus naprawdę istniał Naukowcy z Wielkiej Brytanii postanowili dokładnie przeanalizować monetę z wizerunkiem Sponsianusa. W tym celu wykorzystali badania z wykorzystaniem mikroskopu elektronowego oraz obrazowania ultrafioletowego. Badacze odkryli, że na jej powierzchni znajdują się minimalne rysy. Autorzy twierdzą, że takie uszkodzenia świadczą o tym, że moneta faktycznie musiała być w przeszłości w obiegu. Według badaczy ślady są zbyt małe, aby można było mówić o celowym zarysowaniu. Ponadto uczeni odkryli resztki gleby. Wstępna analiza wykazała, że moneta musiała być zakopana na długo przed XVIII wiekiem. Brytyjscy naukowcy odkryli również, że aureusy odkryte w Transylwanii wykonano tylko w 90% ze złota. Pozostałe 10% to mieszanka srebra i miedzi. Eksperci zwracają uwagę na to, że w rzymskich mennicach produkowano monety z czystego złota. – To może sugerować, że monety są fałszywkami. Jednak naszym zdaniem te aureusy zostały wybite poza granicami starożytnego Rzymu, prawdopodobnie z niedokładnie rafinowanej rudy – twierdzi Paul Pearson, profesor University College London i współautor badania. Sponsianus utworzył samozwańczą, wojskową republikę na obszarze Rumunii Wszystkie monety, które odnaleziono w Siedmiogrodzie, pochodziły z okresu, w którym panował Filip I Arab. Co więcej, na niektórych awersach widnieje wizerunek rzymskiego cesarza. Według badaczy oznacza to, że Sponsianus nie mógł być wówczas uzurpatorem. – Naszym zdaniem Sponsianus był wodzem zbuntowanej armii w odizolowanej rzymskiej prowincji Dacja (dzisiejsza Rumunia) w trakcie kryzysu wieku III. Epoka ta nazywana jest przez historyków „wiekiem anarchii”, „epoką żołnierzy-cesarzy” oraz „monarchią wojskową”. Osiągnięcia starożytnego Rzymu. Co pozostawili po sobie antyczni Rzymianie? Czy osiągnięcia starożytnego Rzymu mają wpływ na życie współczesnych ludzi? Co nasza cywilizacja zawdzięcza ideom i wynalazkom wprowadzonym dopiero przez starożytny Rzym? Naukowcy podejrzewają, że Sponsianus nie był cesarzem całego Rzymu, ale władcą swojego nowego imperium, które stworzył na obszarze Rumunii. Prawdopodobnie w granicach jego małego, samozwańczego państwa zlecał wybijanie swoich monet, które przypominały barbarzyńskie fałszywki. Na początku wykorzystywano stare projekty z epoki republikańskiej, a z czasem zaczęto produkować aureusy z wizerunkiem nowego „cesarza”. Źródło: PLOS One. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W trakcie remontu domu odnaleziono skarb warty prawie półtora miliona złotych
To prawdopodobnie największy skarb z XVII i XVIII wieku, jaki udało się odnaleźć w Wielkiej Brytanii. Pod podłogą angielskiego domu jego mieszkańcy odnaleźli ponad 260 złotych monet, który wartość sięga prawie półtora miliona złotych.
W tym artykule: Skarb odnaleziono podczas remontu kuchni – znajdował się pod podłogą Dlaczego skarb został pozostawiony w tym miejscu na długie lata? Anglia jest prawdziwym rajem dla poszukiwaczy skarbów Mało jest na świecie osób, które lubią remonty. Nic dziwnego. To okres, przez który każdy chce przejść jak najszybciej. Jest bardzo głośno, sąsiedzi są doprowadzani co ranek do szału, wszystko się brudzi, a bardzo często prace się przedłużają, co wzmaga tylko frustrację lokatorów. Jakkolwiek remonty bywają uciążliwe, raz na jakiś czas dla dobrego stanu domu lub mieszkania trzeba je zrobić. Jednak mieszkańcy pewnego angielskiego domu przekonali się, że remont może być zaskakujący w zupełnie inny sposób, niż ktokolwiek mógł przypuszczać. Skarb odnaleziono podczas remontu kuchni – znajdował się pod podłogą Jak podaje amerykański portal CNN, mieszkańcy domu w Ellerby w hrabstwie North Yorkshire w północno-wschodniej Anglii, w 2019 roku postanowili przeprowadzić remont swojej kuchni. Prace miały być kompleksowe, dlatego zerwano również podłogę, która miała zostać całkowicie odnowiona. W pewnym momencie odnaleźli gliniany kubek wielkości puszki konserwowej, który znajdował się pod warstwą betonu oraz oryginalnymi deskami. Okazało się, że w środku schowano ponad 260 złotych monet. Pracownicy domu aukcyjnego Spink & Son, którym powierzono identyfikację skarbu stwierdzili, że monety pochodzą z lat 1610–1727. Eksperci stwierdzili, że skarb mógł należeć do Josepha i Sary Fernley-Maister, którzy wzięli ślub w 1694 roku i żyli w tym domu na przełomie XVII i XVIII wieku. Była to szanowana rodzina kupiecka, która miała również krewnych w brytyjskim parlamencie. Mieli handlować głównie rudą żelaza, drewnem i węglem, które to importowali z krajów bałtyckich. Dlaczego skarb został pozostawiony w tym miejscu na długie lata? – Państwo Fernley-Maister widocznie nie darzyli zbyt dużym zaufaniem angielskich banków. Co ciekawe, najwidoczniej nie ufali również monetom, które obowiązywały w ich czasach. Niektóre z zakopanych monet bowiem pochodziły z czasów angielskiej wojny domowej – mówi Gregory Edmund, licytator z domu aukcyjnego Spink & Son. Eksperci zastanawiają się jednak, dlaczego tak bogata „skarbonka” nigdy nie została rozbita przez prawowitych właścicieli. Edmund uważa, że ta tajemnica jest znacznie bardziej intrygująca niż sam skarb. Anglia jest prawdziwym rajem dla poszukiwaczy skarbów Co ciekawe, prawo angielskie dotyczące poszukiwania skarbów znacznie różni się od polskiego. W Anglii każdy może szukać cennych przedmiotów, m.in. na polach lub łąkach. Wystarczy jedynie zgoda właściciela konkretnego gruntu. Wyjątkiem są stanowiska archeologiczne. Sztuka szukania. Kim są polscy poszukiwacze skarbów? Słowo „skarb” ożywia wyobraźnię, choć jego definicja bywa różna. Jedni poszukiwacze marzą przede wszystkim o blasku złotego kruszcu, innych interesuje raczej odkrywanie tajemnic histor... Co więcej, każde znalezisko powinno zostać zgłoszone, a prawo pierwokupu zachowuje państwo. Wówczas 50% ceny trafia do znalazcy, a 50% do właściciela ziemi. Jak sytuacja wygląda w Polsce? Za poszukiwanie skarbów bez zezwolenia w najlepszym wypadku dostaniemy karę grzywny, a w najgorszym – pozbawienia wolności do 2 lat. Jeśli skarb znajdziemy przypadkiem, mamy obowiązek jak najszybciej powiadomić o tym władze. Całość skarbu należy przy tym do państwa. Na początku tego roku pisaliśmy na łamach National Geographic o innym wyjątkowym odkryciu w Anglii. Poszukiwacz skarbu, który przeszukiwał pole przy użyciu wykrywacza metali, odnalazł jedną z najwcześniej wybitych angielskich złotych monet. Prawdopodobnie pochodziła z 1257 roku i przedstawiała ówczesnego króla Henryka III Plantageneta. Eksperci wskazywali, że moneta może być warto nawet 2,3 miliona złotych. Źródło: CNN. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".