National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-04-10T14:00:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Ryzyko jest nieuniknione. Ostatni, krytyczny test Artemis II odbędzie się dzisiejszej nocy
items: Najdalej w historii. Astronauci misji Artemis II zmapowali niewidoczną stronę Księżyca i pobili rekord Apollo 13
items: Satelita Proba-3 zadzwonił do domu! ESA przywróciła kontakt ze statkiem przełomowej misji tworzącej sztuczne zaćmienia Słońca
items: Pierwszy raz w historii ludzkość zmieniła tor ruchu ciała niebieskiego wokół Słońca. Chodzi o planetoidę
items: Polski instrument zainstalowany na satelicie NASA IMAP uzyskał pierwsze kosmiczne światło! Przy okazji uchwycił kometę
items: Pochodził z dawnej Rzeczpospolitej. Kim był genialny popularyzator nauki i twórca serialu „Kosmos”
items: Kosmiczny pogrzeb zmienił się w kosmiczną porażkę. Prochy 166 zmarłych wylądowały w Pacyfiku
items: NASA wyłącza kolejne instrumenty sond Voyager 1 i 2. Czy to przedłuży ich wyjątkową misję?
items: Lądownik księżycowy Athena wylądował, ale leży przewrócony na bok. To koniec misji
items: Prywatny lądownik Blue Ghost bezpiecznie osiadł na Księżycu! Komercyjne misje nabierają tempa
items: W Wigilię czeka nas rekordowy przelot sondy Parker Solar Probe przy Słońcu. To będą kosmiczne święta!
items: W próbkach planetoidy znaleziono bakterie. Nie pochodzą z kosmosu
items: Udało się! Po raz pierwszy na Ziemię dotarły próbki z niewidocznej strony Księżyca
items: Jutro po niewidocznej stronie Księżyca będzie lądować Chang’e 6. Ma przywieźć na Ziemię 2 kg regolitu
items: Odyseusz wylądował! Pierwsza prywatna firma posadziła swój lądownik na Księżycu
items: Na Księżyc leci kolejny prywatny lądownik. Czy Odyseusz dokona tego, co nie udało się poprzednikom?
items: Pierwsze badania próbek z Bennu. Planetoida może być odłamkiem nieistniejącego już wodnego świata
items: NASA udało się w końcu otworzyć kapsułę z próbkami planetoidy Bennu. Tak wygląda materia z innego świata
items: Problemy misji kosmicznych. Dlaczego loty w kosmos zwykle są opóźnione?
items: Księżycowa ofensywa, bliskie badanie Słońca i najdłuższy koronograf. Oto rok 2024 w eksploracji kosmosu
items: Łunochod to pierwszy w historii łazik księżycowy. Ponad 50 lat temu Rosjanie dokonali czegoś niezwykłego
items: Jądro Marsa pokrywa coś, czego naukowcy się nie spodziewali. Nowe spojrzenie na Czerwoną Planetę
items: NASA nie może otworzyć pojemnika, który dostarczył próbki planetoidy Bennu. Co poszło nie tak?
items: Podróż do jądra niedoszłej planety. Wystartowała misja na Psyche – planetoidę zbudowaną z cennych metali
items: Sonda heliosferyczna NASA IMAP jest gotowa do integracji. W misji biorą udział Polacy

Ryzyko jest nieuniknione. Ostatni, krytyczny test Artemis II odbędzie się dzisiejszej nocy
type: item
date: 2026-04-10T13:59:16.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: misja
subject: nasa
description: Po epickiej podróży na Księżyc i z powrotem dla czworga astronautów misji Artemis II nadszedł moment lądowania. Jest to jednocześnie najtrudniejszy moment całej misji. Statek kosmiczny będzie pędził przez atmosferę z prędkością niemal 40 tysięcy kilometrów na godzinę i rozgrzeje się do ponad 2500 stopni Celsjusza.
encoded: Oczy wszystkich miłośników kosmosu i technologii kosmicznych zwrócone są dzisiaj na kapsułę Orion, a konkretnie na jej osłonę termiczną. Czy powłoka ablacyjna Avcoat – kompozyt włókien krzemionkowych opracowany pierwotnie dla modułu dowodzenia programu Apollo – zabezpieczy odpowiednio czworo śmiałków wracających z podróży wokół Księżyca? 13 minut piekła Powrót z głębokiej przestrzeni kosmicznej to ogromne wyzwanie. Najtrudniejszy etap to 13-minutowe wejście w atmosferę z prędkością około 38 600 km/godz., podczas którego kapsuła nagrzewa się do około 2760°C. Statek kosmiczny musi też wejść w atmosferę pod odpowiednim kątem. Zbyt duży kąt może doprowadzić do odbicia się statku od atmosfery, zbyt mały – do spalenia się w atmosferze. Manewr musi być wykonany perfekcyjnie. Wszystkie przedmioty na pokładzie statku muszą być zabezpieczone, a sami astronauci muszą być ubrani w lekkie kombinezony ciśnieniowe, które chronią ich w razie utraty szczelności kabiny. Sam proces lądowania rozpoczyna się od oddzielenia kapsuły załogowej od modułu serwisowego i ustawienia jej we właściwej orientacji do wejścia w atmosferę. W trakcie tego etapu załoga doświadcza silnych przeciążeń i chwilowej utraty łączności z Ziemią. Gdy prędkość odpowiednio spadnie, otwierają się kolejno spadochrony stabilizujące i główne, które wyhamowują kapsułę przed wodowaniem. Tuż przed kontaktem z oceanem systemy automatyczne ustawiają kapsułę we właściwej pozycji. Po lądowaniu astronauci przeprowadzają szybkie sprawdzenie systemów i czekają na ekipę ratunkową. Harmonogram powrotu Oddzielenie modułu serwisowego Oriona zaplanowane jest na godz. 1:33 CEST. Najtrudniejszy moment rozpocznie się 20 minut później. Wówczas też zapadnie 6-minutowa cisza radiowa. O 2:03, gdy kapsuła będzie na wysokości 6,7 km, powinny rozłożyć się spadochrony stabilizujące. Minutę później, na wysokości 1,8 km – spadochrony główne. Trzy minuty później kapsuła wraz z astronautami powinna wylądować w wodach Oceanu Spokojnego, u wybrzeży …

orion-oslona-termiczna-b320cbe.jpeg
width: 1800
height: 1200

Najdalej w historii. Astronauci misji Artemis II zmapowali niewidoczną stronę Księżyca i pobili rekord Apollo 13
type: item
date: 2026-04-07T08:59:31.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: misja
subject: nasa
description: Czworo astronautów misji Artemis II okrążyło Księżyc i pobiło liczący 56 lat rekord. Od wczoraj to Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch i Jeremy Hansen są tymi, którzy oddalili się od Ziemi na największą odległość – 406 771 km.
encoded: „Dzień dobry Artemis II… tu Jim Lovell. Cieszcie się podróżą wokół Księżyca. Twórzcie historię” – te słowa obudziły czworo astronautów misji Artemis II w poniedziałek 6 kwietnia. Legendarny astronauta misji Gemini 7 i 12, a przede wszystkim Apollo 8 i Apollo 13, zmarł w ubiegłym roku. Jednak przed śmiercią nagrał wiadomość dla ludzi, którzy podążają jego śladami. Śladami Jima Lovella Cała misja Artemis II jest mocno związana z dokonaniami Lovella – astronauty, w którego w filmie „Apollo 13” wcielił się niezrównany Tom Hanks. Przede wszystkim Artemis II, tak jak Apollo 8, jest pionierskim załogowym lotem nowego programu poza orbitę Ziemi. Daje astronautom możliwość zobaczenia Księżyca, w tym jego niewidocznej z Ziemi strony, z bliska. Natomiast trajektoria swobodnego powrotu wokół Księżyca, bez wchodzenia na jego orbitę, to ta opracowana przez NASA, by uratować załogę Apollo 13, gdy doszło do eksplozji zbiornika z tlenem. Wczoraj, 6 kwietnia 2026, dokładnie o godzinie 19.56 CEST, czworo astronautów misji Artemis II znalazło się 406 771 km od naszej planety, bijąc tym samym ustanowiony 56 lat temu rekord Apollo 13. Załoga Jima Lovella znalazła się 400 171 km od Ziemi. Przypomnijmy, że średnia odległość między Księżycem a Ziemią wynosi 384 400 km. W hołdzie Carroll Wiseman Moment, w którym astronauci pobili ten rekord był przepełniony emocjami. – Rozpoczynaliśmy tę podróż jako jedna rodzina astronautów. Ale po drodze straciliśmy kogoś bardzo bliskiego. Nazywała się Carroll: była żoną Reida, matką Katie i Ellie – powiedział do centrum kontroli lotu specjalista misji Artemis II i jedyny Kanadyjczyk na pokładzie, Jeremy Hansen. Hansen odnosił się do żony dowódcy misji, Reida Wisemana, która zmarła na raka w 2020 roku. Członkowie załogi wspólnie poprosili o nazwanie jednego z kraterów, które zidentyfikowali na Księżycu, jej imieniem. Krater ten znajduje się na północny zachód od krateru Glushko, na tej samej szerokości geograficznej co krater Ohm. Hansen nazwał go „jasnym …

artemis-ii-9f2bd3b.jpg
width: 3088
height: 2316

Satelita Proba-3 zadzwonił do domu! ESA przywróciła kontakt ze statkiem przełomowej misji tworzącej sztuczne zaćmienia Słońca
type: item
date: 2026-03-20T13:56:15.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: europejska agencja kosmiczna
subject: misja
subject: polska
subject: satelity
subject: słońce
subject: zaćmienie
subject: zaćmienie słońca
description: Europejska Agencja Kosmiczna ogłosiła w czwartek 19 marca, że ponownie nawiązała łączność ze statkiem kosmicznym będącym częścią misji Proba-3, po utracie kontaktu miesiąc temu. To znakomita informacja. Pozostaje jednak pytanie, czy uda się przywrócić statkom pełną operacyjność?
encoded: Wystrzelona w grudniu 2024 roku misja ESA Proba-3 wykorzystuje dwa statki kosmiczne lecące w ultraprecyzyjnej formacji, aby symulować zaćmienie Słońca ponad 60 tys. kilometrów nad Ziemią. Jeden z satelitów, wyposażony w osłonę o średnicy 1,4 metra, która odgrywa rolę Księżyca – blokuje światło słoneczne – podczas gdy drugi obserwuje koronę z obszaru cienia. Takie sztuczne zaćmienie trwa przez sześć godzin i możliwe jest raz na około 19 godzin, bo tyle trwa pełna obieg po wyznaczonej orbicie. Pierwsze zdjęcia z tego typu sztucznych zaćmień Słońca opublikowano w czerwcu 2025 r. roku. Były dowodem, że udało się uzyskać precyzyjny lot w formacji, który w przyszłości może być podstawą procesów tankowania satelitów na orbicie, orbitalnych elektrowni solarnych, a nawet stoczni orbitalnych. Z drugiej strony, utworzony przez dwa statki koronograf pokazał swoją ogromną wartość naukową. Walentynkowa anomalia Jednak 14 lutego 2026 r. doszło do anomalii na jednym z dwóch satelitów tego kosmicznego tandemu. – W oprogramowaniu komputera pokładowego jednej z części misji Proba-3 – statku kosmicznym Coronagraph (CSC) – wystąpiła anomalia. Najprawdopodobniej problem został spowodowany przez dwa niemal jednoczesne zdarzenia, które doprowadziły do zablokowania tzw. „semafora” w oprogramowaniu, czyli prostego licznika kontrolującego, która część systemu może korzystać ze współdzielonego zasobu (takiego jak dane czy element sprzętowy), tak aby zadania nie kolidowały ze sobą – mówi dr Marek Stęślicki, heliofizyk z Zakładu Fizyki Słońca Centrum Badań Kosmicznych PAN we Wrocławiu. Dr Stęślicki jest jednym z głównych naukowców misji Proba-3. Jak wyjaśnia ekspert, w weekend 14–15 lutego CSC miał wykonać rutynową operację: tzw. desaturację koła reakcyjnego, służącego do koercji położenia w przestrzeni (obracania) statku kosmicznego. Gdy koła reakcyjne działają z maksymalną prędkość obrotową, oprogramowanie dodatkowo nakazuje użycie silników napędowych, aby pomóc podczas zwalniania kół reakcyjn…

Proba-3-96471d7.jpg
width: 2048
height: 1298

Pierwszy raz w historii ludzkość zmieniła tor ruchu ciała niebieskiego wokół Słońca. Chodzi o planetoidę
type: item
date: 2026-03-10T07:41:56.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: misja
subject: nasa
subject: planetoidy
description: Zrealizowana w 2022 roku misja NASA DART, której celem było przetestowanie tzw. impaktora kinetycznego w obronie planetarnej, przyniosła znacznie większe efekty, niż ktokolwiek się spodziewał. Niewielki statek kosmiczny nie tylko zmienił ruch planetoidy Dimorphos wokół większego Didymosa, ale wpłynął na orbitę, po której ten układ podwójny okrąża Słońce.
encoded: We wrześniu 2022 roku oczy astronomów, inżynierów i miłośników kosmosu skierowane były w jedno miejsce. Na znajdujący się 15-krotnie dalej niż Księżyc układ planetoid Didymos-Dimorphos, będący celem amerykańskiej misji DART testującej możliwości obrony Ziemi przed niebezpiecznymi obiektami. Choć te konkretne planetoidy w żaden sposób nie zagrażały naszej planecie, znakomicie nadawały się na test metody wykorzystującej tzw. impaktor kinetyczny. Odchylić tor niebezpiecznej planetoidy Nowe badania pokazują, że gdy sonda DART (Double Asteroid Redirection Test) celowo uderzyła w Dimorphosa, nie zmieniła jedynie ruchu tej małej planetoidy wokół większego towarzysza, Didymosa. Zderzenie spowodowało również zmianę orbity obu planetoid wokół Słońca. Połączone oddziaływaniem grawitacyjnym Didymos i Dimorphos krążą wokół wspólnego środka masy w konfiguracji zwanej układem podwójnym, dlatego zmiany dotyczące jednego z obiektów wpływają także na drugi. Opublikowane właśnie w czasopiśmie „Science Advances” obserwacje ruchu tej pary wykazały, że 770-dniowy okres obiegu wokół Słońca zmienił się po uderzeniu sondy DART w Dimorphos o ułamek sekundy. – To naprawdę niewielka zmiana orbity, ale z czasem nawet tak mała różnica może doprowadzić do znaczącego odchylenia trajektorii. Niezwykle precyzyjne pomiary zespołu ponownie potwierdzają, że impaktor kinetyczny jest skuteczną metodą obrony Ziemi przed zagrożeniami ze strony planetoid. Pokazują też, jak można odchylić tor planetoidy podwójnej, uderzając tylko w jeden z jej składników – powiedział Thomas Statler, główny naukowiec ds. małych ciał Układu Słonecznego w centrali NASA w Waszyngtonie. Co może przynieść odchylenie o 4,3 cm na godzinę? Uderzenie sondy w Dimorphosa wyrzuciło w przestrzeń ogromną chmurę skalnych odłamków i zmieniło kształt samej planetoidy. Ponieważ wyrzucone fragmenty niosły ze sobą własny pęd, nadały planetoidzie dodatkowy impuls – zjawisko nazywane przez naukowców wzmocnieniem pędu (momentum enhancement factor).…

jak-ustrzelic-planetoide-ae21bda.jpg
width: 1024
height: 766

Polski instrument zainstalowany na satelicie NASA IMAP uzyskał pierwsze kosmiczne światło! Przy okazji uchwycił kometę
type: item
date: 2025-12-16T15:30:26.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: misja
subject: nasa
subject: polska
subject: słońce
description: Dzisiaj NASA poinformowała, że wszystkie instrumenty satelity heliosferycznego IMAP, wystrzelonego we wrześniu tego roku, pracują poprawnie. Wśród 10 instrumentów misji jest jeden zaprojektowany i całkowicie wykonany w Polsce. Mowa o GLOWS (Global Solar Wind Structure) – fotometrze zaprojektowanym do obserwacji poświaty heliosferycznej.
encoded: Dokładnie 13 listopada 2025 r. zbudowany w Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk (CBK PAN) instrument GLOWS zarejestrował swoje pierwsze światło w przestrzeni kosmicznej. GLOWS jest jednym z dziesięciu instrumentów naukowych misji NASA Interstellar Mapping and Acceleration Probe (IMAP), która obecnie znajduje się w pobliżu punktu libracyjnego L1 i przygotowuje się do wejścia na orbitę operacyjną. Niespodziewany kosmiczny wędrowiec Zarówno pierwsza, uzyska w połowie listopada krzywa blasku, jak również kolejne codzienne obserwacje, są zgodne z przewidywaniami modeli opracowanymi przez polskich ekspertów z CBK PAN. Modele te określane są jako WawHelioGlow i WawHelioIon. Pozyskany sygnał poświaty heliosferycznej i źródła gwiazdowe są wyraźnie widoczne. – Co najważniejsze, GLOWS obserwuje poświatę heliosferyczną niezwykle dobrze, a tło pozagalaktyczne ma znikomy wpływ na nasze pomiary – dokładnie tak, jak przewidywaliśmy. To potwierdza, że instrument działa zgodnie z założeniami projektowymi – mówi dr hab. Maciej Bzowski, główny naukowiec instrumentu GLOWS. Jednak na pierwszej krzywej blasku pokazał się sygnał, którego żaden, nawet najbardziej precyzyjny model nie mógł przewidzieć. – Niespodziewany, jasny sygnał pojawił się w obszarze, w którym nie ma jasnej gwiazdy. Anomalię tę zauważył dr Marek Strumik. W dodatku źródło sygnału zniknęło po kilku dniach – znacznie szybciej niż zachowywałaby się gwiazda stacjonarna. Sprawdziliśmy i potwierdziliśmy, że GLOWS wykrył kometę C/2025 K1 (Atlas) – wyjaśnia dr Bzowski. – W zakresie optycznym kometa ma jasność około 10 magnitudo, a mimo to nasz instrument zarejestrował ją bardzo wyraźnie. To doskonała wiadomość – oznacza, że w przyszłości będziemy mogli oceniać tempo produkcji wody nawet dla komet słabo widocznych z Ziemi, o ile znajdą się w naszym polu widzenia – dodał ekspert. NASA jest zadowolona z przebiegu misji Nie tylko GLOWS, lecz wszystkie 10 instrumentów znajdujących się na pokładzie satelity NASA IMAP pomyś…

imap-3fd2922.jpg
width: 1946
height: 1300

Pochodził z dawnej Rzeczpospolitej. Kim był genialny popularyzator nauki i twórca serialu „Kosmos”
type: item
date: 2025-12-08T09:05:56.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Ludzie
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: książki
subject: misja
subject: nauka
subject: Społeczeństwo
subject: telewizja
description: Carl Sagan nie tylko tłumaczył trudne pojęcia naukowe w prosty sposób, ale robił to z poetyckim zacięciem, które przyciągnęło miliony widzów do serialu „Kosmos”. Kim był człowiek, który uczył, jak patrzeć w gwiazdy?
encoded: Spis treści: Początki genialnego umysłu: dzieciństwo i pierwsze fascynacje Carla Sagana Najpopularniejsze książki Carla Sagana Carl Sagan – naukowe osiągnięcia i wpływ na popkulturę Serial „Kosmos” Poglądy Carla Sagana Złota Płyta Carl Sagan był naukowcem, ale również świetnym popularyzatorem wiedzy. W czasach, gdy niewielu potrafiło mówić o fizyce, astronomii czy matematyce w zrozumiały i porywający sposób, on uczynił z nauki opowieść, której słuchał cały świat. Dzięki niemu serial „Kosmos” stał się globalnym fenomenem, a złote płyty na sondach Voyager – wiadomością dla obcych cywilizacji. Początki genialnego umysłu: dzieciństwo i pierwsze fascynacje Carla Sagana Carl Sagan urodził się 9 listopada 1934 roku w rodzinie robotniczej na Brooklynie, w Nowym Jorku. Jego ojciec, Sam Sagan, pochodził z Kamieńca Podolskiego – niegdyś twierdzy granicznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, obecnie leżącej na terytorium Ukrainy. Matka, Rachel Molly Gruber, była Amerykanką z urodzenia, wychowaną w środowisku silnie związanym z żydowską tradycją. Od najmłodszych lat Carl przejawiał ponadprzeciętną ciekawość świata i zamiłowanie do książek. Rodzice, choć skromnie wykształceni, rozpoznali jego potencjał intelektualny i wspierali rozwój zainteresowań syna. Momentem przełomowym była dla niego Wystawa Światowa w Nowym Jorku w 1939 roku, której honorowym gościem był Albert Einstein. To właśnie wtedy kilkuletni Carl po raz pierwszy zafascynował się wszechświatem. Zaintrygowany pytaniem, czym są świecące punkty na nocnym niebie, poprosił matkę, by zabrała go do lokalnej biblioteki. Tam, przeglądając książki astronomiczne, dokonał swojego pierwszego naukowego odkrycia: gwiazdy to nic innego jak inne słońca – podobne do naszego, choć często znacznie większe i jaśniejsze. To doświadczenie wywarło trwały wpływ na jego młodzieńczy umysł i zapoczątkowało życiową pasję do zgłębiania tajemnic kosmosu. Wkrótce później Carl zaczął zadawać pytania wykraczające poza szkolne programy: o początek Wszec…

Carl-Sagan-GettyImages-1307542983-6e55153.jpg
width: 4954
height: 4978

Kosmiczny pogrzeb zmienił się w kosmiczną porażkę. Prochy 166 zmarłych wylądowały w Pacyfiku
type: item
date: 2025-07-01T12:44:58.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: Falcon 9
subject: katastrofy
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: misja
description: Nie tak miała wyglądać droga usługa pogrzebowa połączona z naukową misją kosmiczną. Kapsuła z prochami zmarłych wprawdzie znalazła się na orbicie, ale nie zdołała powrócić na ziemię. Cały ładunek znalazł się w Pacyfiku i jest nie do odzyskania.
encoded: Spis treści Co zawierała kapsuła Nyx? Katastrofalny koniec misji To nie pierwsze fiasko organizatorów Misja kosmiczna „Mission Possible” zorganizowana przez niemiecki startup The Exploration Company zakończyła się „częściowym niepowodzeniem”. Za tym dyplomatycznym stwierdzeniem kryje się fakt, że cały ładunek, zawierający m.in. prochy zmarłych, spadł do Pacyfiku. Co zawierała kapsuła Nyx? Start odbył się 23 czerwca roku z bazy Vandenberg Space Force Base w Kalifornii, na pokładzie rakiety Falcon-9 w ramach misji Transporter-14. Kapsuła Nyx, której celem było przetestowanie kluczowych technologii transportowych, wyniosła w przestrzeń kosmiczną ładunek o wadze około 300 kg. Wśród przewożonych przedmiotów znajdowały się szczątki i próbki DNA ponad 166 zmarłych osób, dostarczone przez firmę Celestis, specjalizującą się w kosmicznych pochówkach. Poza tym materiał roślinny i nasiona konopi indyjskich dostarczone przez projekt Martian Grow, którego celem miało być zbadanie wpływu mikrograwitacji na kiełkowanie roślin i ich odporność, co może być istotne dla przyszłej kolonizacji Marsa. Katastrofalny koniec misji Do pewnego czasu wszystko szło zgodnie z planem: kapsuła osiągnęła orbitę i rozpoczęła kontrolowany powrót do atmosfery. Jednak jej spadochrony nie otworzyły się, co doprowadziło do katastrofalnego wodowania. W wyniku uderzenia w wodę utracono wszystkie przewożone ładunki. Firma poinformowała, że przyczynę awarii wciąż bada, ale uznała misję za „częściowy sukces - częściową porażkę”, podkreślając, że udało się osiągnąć wiele ważnych celów misji, które będą wykorzystane w przyszłych projektach. To pierwszy raz, gdy The Exploration Company przewoziła prywatne ładunki. Dla firmy pogrzebowej Celestis to już druga utrata kosmicznego ładunku — poprzednia miała miejsce w 2023 roku, gdy rakieta z prochami astronauty NASA Philipa K. Chapmana eksplodowała nad Nowym Meksykiem w USA. Celestis opublikowała kondolencje i zapewniła rodziny, że skontaktuje się z każdą osobno w cel…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/07/667ee16b70a616cdfbae90eatec-thumbnail-bc7eae6.jpg
width: 1600
height: 630

NASA wyłącza kolejne instrumenty sond Voyager 1 i 2. Czy to przedłuży ich wyjątkową misję?
type: item
date: 2025-03-10T14:29:11.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: misja
subject: sonda
subject: sonda voyager
subject: układ słoneczny
description: Wystrzelone w 1977 roku bliźniacze sondy Voyager 1 i 2 znajdują się daleko poza granicą heliopauzy i od lat operują w przestrzeni międzygwiezdnej. Czyni je to jedynymi dziełami ludzkich rąk poza granicami Układu Słonecznego. Ale sondom kończy się zasilanie. Inżynierowie NASA zdecydowali się wyłączyć dwa instrumenty Voyagerów w nadziei, że zaoszczędzona w ten sposób energia pozwoli pozostałym instrumentom działać jeszcze przez kilka miesięcy.
encoded: Spis treści: Trzy z dziesięciu Dodatkowy rok życia Wzorowa inżynieria kosmiczna – Voyagery są gwiazdami rocka w kosmosie od momentu ich wystrzelenia i chcemy, aby tak pozostało jak najdłużej. Jednak energia elektryczna sond jest na wyczerpaniu. Jeśli nie wyłączymy teraz żadnego instrumentu Voyagerów, prawdopodobnie będą one miały jeszcze tylko kilka miesięcy zasilania, zanim będziemy musieli ogłosić koniec misji – powiedziała Suzanne Dodd, kierująca projektem Voyagerów w Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL). Trzy z dziesięciu Właśnie dlatego 25 lutego inżynierowie misji wyłączyli zdalnie eksperyment podsystemu promieniowania kosmicznego na pokładzie Voyagera 1 oraz wyłączą instrument niskoenergetycznych cząstek naładowanych Voyagera 2 24 marca. Na pokładzie każdego ze statków nadal będą działały trzy z pierwotnych dziesięciu instrumentów naukowych misji. Dzięki temu powinno udać się wydłużyć badania prowadzone przez sondy. Przypomnijmy, że wystrzelone w 1977 roku sondy Voyager 1 i 2 polegają na radioizotopowych generatorach termoelektrycznych (RTG), które generują energię elektryczną z ciepła rozpadającego się plutonu. Każda z sond traci około 4 watów mocy każdego roku. Sondy zostały zaprojektowane na 5-letnią misję i na tyle miało wystarczyć ich zasilanie. Chociaż już wówczas zakładano, że misja może się przedłużyć, a według wyliczeń energii z rozpadu plutonu-238 powinno starczyć na ponad 30 lat pracy instrumentów badawczych sond. Jak widać w tym wypadku niedoszacowanie okazało się wyjątkowo przydatne. Po 48 latach Voyagery wciąż mają niewielką ilość energii i nadal kontaktują się z Ziemią. Z pierwotnych 10 instrumentów naukowych sond pozostały tylko te, które zespół naukowy uznał za najistotniejsze dla badania heliosfery Układu Słonecznego, ochronnego bąbla wiatru słonecznego i pól magnetycznych wytwarzanych przez Słońce. Dodajmy, że Voyager 1 dotarł do krawędzi heliosfery i początku przestrzeni międzygwiezdnej w 2012 roku. Natomiast Voyager 2 osiągnął tę gr…

Voyager-d3b2d91.jpg
width: 1200
height: 675

Lądownik księżycowy Athena wylądował, ale leży przewrócony na bok. To koniec misji
type: item
date: 2025-03-08T07:20:10.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: misja
subject: nasa
description: Po udanym niedzielnym lądowaniu na Księżycu Błękitnego Duszka (Blue Ghost), lądownika firmy Firefly Aerospace, wszyscy wierzyli, że również Athena – drugi lądownik Intuitive Machines wysłany na Księżyc – powtórzy ten sukces. Niestety, wszystko wskazuje na to, że lądownik ponownie nie utrzymał pionu i przewrócił się podczas ostatniej fazy lądowania.
encoded: Spis treści: Nieprawidłowa pozycja lądownika Athena Księżycowa placówka badawcza Co przewozi lądownik? Co dalej z Atheną? Athena, drugi lądownik księżycowy serii Nova-C firmy Intuitive Machines z siedzibą w Houston, wylądował 6 marca o godzinie 18:31 czasu środkowoeuropejskiego w regionie Mons Mouton na południowym biegunie Księżyca. Wszyscy zebrani w sali kontroli misji oraz ci, którzy śledzili lądowanie na kanale NASA, trzymali kciuki, by Athena poradziła sobie lepiej niż Odyseusz. Niestety, wszystko wskazuje na to, że Athena podzieliła los Odyseusza, który po zeszłorocznym lądowaniu na Księżycu przewrócił się. Tym samym nie uda się przeprowadzić eksperymentów, jakie lądownik przewiózł na Księżyc. Nieprawidłowa pozycja lądownika Athena Chociaż Athena wysyłała dane na Ziemię i generowała energię na powierzchni Księżyca, to jej orientacja w terenie nie była znana. – Nie wydaje nam się, że nasz lądownik znajduje się w prawidłowej pozycji na powierzchni Księżyca – powiedział Steve Altemus, dyrektor generalny Intuitive Machines, podczas konferencji prasowej po lądowaniu. Później potwierdzono, że Athena leży na boku. Intuitive Machines Executes Southernmost Lunar Landing and Operates Payloads. The full release is published on the IM-2 mission webpage. https://t.co/6W5wibbV71 (7MAR2025 0829 CST)#AdLunam #IM2 #Athena pic.twitter.com/xDM3Fd9rE7 — Intuitive Machines (@Int_Machines) March 7, 2025 Firma przeżywa swoiste déjà vu. W ubiegłym roku Odyseusz za szybko wykonał zejście z orbity na powierzchnię, łamiąc jedną z nóg i przewracając się częściowo na bok. To utrudniło mu komunikację z Ziemią. Chociaż specjaliści firmy potrzebują więcej danych, aby ustalić przebieg wydarzeń, najwyraźniej Athenie przydarzyło się coś podobnego. Steve Altemus dodał, że profil misji lądownika na powierzchni „będzie odbiegał od założeń, a sam lądownik ma problemy z wytwarzaniem energii i z komunikacją z Ziemią”. Księżycowa placówka badawcza Przypomnijmy, że wysoka na 4 metry Athena wystartowała…

athena-ksiezyc-80703c0.jpg
width: 970
height: 647

Prywatny lądownik Blue Ghost bezpiecznie osiadł na Księżycu! Komercyjne misje nabierają tempa
type: item
date: 2025-03-03T10:42:27.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: księżyc
subject: misja
subject: stany zjednoczone
description: W niedzielę rano czasu środkowoeuropejskiego lądownik Blue Ghost amerykańskiej firmy Firefly Aerospace miękko osiadł w obszarze Morza Kryzysów – rozległej, bazaltowej równiny powstałej w wyniku dawnych erupcji wulkanicznych na Księżycu. Lądownik ma na pokładzie 10 eksperymentów, w tym jeden mający przetestować możliwość zbudowania księżycowego systemu nawigacji.
encoded: Spis treści: Miękkie i autonomiczne lądowanie 14 dni eksperymentów Całkowite zaćmienie Słońca – Każda pojedyncza procedura zadziałała jak w zegarku, od chwili startu aż do przyziemienia – powiedział podczas transmisji internetowej z lądowania dyrektor generalny Firefly Jason Kim. Faktycznie, założona w 2014 roku przez ukraińskiego inżyniera Maxa Poliakova firma ma co świętować. Udała im się sztuka, której do tej pory nie podołała żadna firma komercyjna. Bo chociaż zeszłoroczne lądowanie Odyseusza – lądownika Intuitive Machines – uznaje się za udane, to jednak pojazd przewrócił się na bok, przez co nie zdołał wypełnić całej misji. Miękkie i autonomiczne lądowanie Akcja przyziemienia rozpoczęła się około godziny 8.30 CET, kiedy Blue Ghost odpalił silniki na księżycowej orbicie. Dzięki temu manewrowi lądownik wielkości samochodu, który krążył wokół Księżyca na wysokości około 100 kilometrów, znalazł się na kursie na powierzchnię. View oEmbed on the source website Lądownik krążył po orbicie przez jeszcze około 50 minut. Potem ponownie zaczął odpalać swoje silniki, aby zmniejszyć prędkość orbitalną i ustawić się nad docelowym miejscem lądowania – obszarem w Mare Crisium („Morze Kryzysów”), wulkanicznym basenem położonym na północny wschód od Mare Tranquillitatis („Morza Spokoju”). Za końcowe ustawienie lądownika odpowiadały małe silniki systemu kontroli trakcji. Dzięki nim lądownik osiadł na stosunkowo płaskim oraz wolnym od głazów fragmencie księżycowego gruntu. Co istotne – Blue Ghost wybrał to miejsce jako bezpieczne do lądowania autonomicznie. – Projektując lądownik czerpaliśmy inspirację z różnych źródeł, w tym z izraelskiego projektu lądownika Beresheet – powiedział Ray Allensworth, dyrektor programowy statku kosmicznego Firefly. Beresheet był prywatnym izraelskim lądownikiem, który z powodzeniem dotarł na orbitę księżycową, ale rozbił się podczas próby przyziemienia w kwietniu 2019 roku. Allensworth twierdzi, że pracownicy firmy bacznie przyjrzeli się tamtej opera…

blue-ghost-1-3b51ed4.png
width: 1699
height: 953

W Wigilię czeka nas rekordowy przelot sondy Parker Solar Probe przy Słońcu. To będą kosmiczne święta!
type: item
date: 2024-12-23T15:00:34.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: kosmos
subject: misja
subject: słońce
subject: sonda
subject: sonda Parker Solar Probe
description: Parker Solar Probe ma niezwykły prezent dla miłośników astronomii na całym świecie. 24 grudnia 2024 roku amerykańska sonda dokona najbliższego w historii przelotu w pobliżu Słońca.
encoded: Spis treści: Niezbadane terytorium Prawie 1000 stopni Celsjusza Misja tylko dla odważnych Sonda słoneczna NASA dokona rekordowo bliskiego przelotu nad Słońcem w Wigilię Bożego Narodzenia. Gdy my będziemy ubierali choinki i robili ostatnie zakupy, Parker Solar Probe przeleci przez zewnętrzną atmosferę naszej centralnej gwiazdy. Dojdzie do tego dokładnie o godzinie 12:53 czasu środkowoeuropejskiego. Sonda zbliży się do powierzchni gwiazdy na odległość 6,1 miliona kilometrów. – Żaden obiekt stworzony przez człowieka nigdy nie przeleciał tak blisko gwiazdy, więc Parker przekaże nam dane z niezbadanego terytorium – napisał w oświadczeniu Nick Pinkine, kierownik operacyjny misji Parker Solar Probe w Laboratorium Fizyki Stosowanej Uniwersytetu Johna Hopkinsa (JHUAPL) w Maryland. Niezbadane terytorium 6,1 miliona kilometrów do powierzchni oznacza, że sonda wleci na niemal dwa miliony kilometrów w obszar korony słonecznej. To bardzo gorąca zewnętrzna atmosfera Słońca – jej dokładne badanie jest jednym z celów misji Parkera. Sonda będzie leciała z prędkością około 692 000 km/godz., co jest oszałamiającym wynikiem. Statek kosmiczny osiągnął go, wykonując wcześniej siedem przelotów nad Wenus i w ten sposób korzystając ze wspomagania grawitacyjnego. Wigilijny przelot będzie 22. bliskim spotkaniem Parkera ze Słońcem od czasu wystrzelenia sondy w 2018 r. Statek kosmiczny ustanowił już nowy rekord jako najszybszy obiekt zbudowany przez człowieka, który przeleciał blisko Słońca. Teraz leci siedem razy bliżej gwiazdy niż jakikolwiek inny statek kosmiczny. Prawie 1000 stopni Celsjusza W przeciwieństwie do startów rakiet NASA i lądowań na Marsie, przelot nad Słońcem nie będzie transmitowany na żywo. Zamiast tego NASA i zespół misji Parker Solar Probe aktualizują status sondy kosmicznej m.in. na stronie NASA Eyes On The Solar System Parker Solar Probe. Pozwala ona użytkownikom śledzić sondę kosmiczną i zobaczyć, gdzie znajduje się w danym momencie. Temperatura korony słonecznej to nawet…

nasas-parker-solar-pro-3c6053a.jpg
width: 2880
height: 1620

W próbkach planetoidy znaleziono bakterie. Nie pochodzą z kosmosu
type: item
date: 2024-11-25T15:50:59.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: badania naukowe
subject: misja
subject: planetoidy
description: Podczas nowych badań materiału dostarczonego z planetoidy Ryugu naukowcy znaleźli w próbce mikroorganizmy o podłużnym kształcie. Okazało się, że pomimo rygorystycznych zabezpieczeń próbka została zanieczyszczona.
encoded: Spis treści: Jak przechowuje się próbki z Ryugu Nowe badania próbek z Ryugu Co znaleziono w próbkach z planetoidy? Czy łatwo jest zanieczyścić próbki z kosmosu? W 2020 roku zakończyła się japońska misja Hayabusa 2 – Sokół Wędrowny 2. Jej celem było zbadanie i pobranie próbek z planetoidy Ryugu. Cztery lata temu w grudniu zasobnik z próbkami wylądował na Ziemi. Badania materiału z Ryugu przyniosły intrygujący rezultat. Okazało się, że znajdują się w nim składniki RNA. Była to kolejna przesłanka potwierdzająca hipotezę, że podstawowe cegiełki, z jakich składa się mikrobiologiczne życie, mogą być w kosmosie powszechne. Nowe, przeprowadzone niedawno analizy mikroskopijnych ilości skał pobranych z planetoidy stanowią jednak poważne ostrzeżenie dla całej społeczności naukowej pracującej z materiałem pochodzenia pozaziemskiego. Wykazały bowiem, że w próbce pojawiły się mikroorganizmy. Czyżby było to życie pozaziemskie, które nareszcie udało się przyszpilić? Nic podobnego. Chociaż próbka była przechowywana i transportowana w absolutnie sterylnych warunkach, i tak uległa zanieczyszczeniu. Jak przechowuje się próbki z Ryugu Ryugu ma 4,5 miliarda lat, czyli mniej więcej tyle samo ile Ziemia. W zasobniku Hayabusa 2, który wylądował w Australii, znajdowało się nieco 5,4 g materiału z planetoidy. Kapsuła została przetransportowana do Japonii, do specjalnie zbudowanego ośrodka w mieście Sagamihara. Sercem ośrodka jest tak zwane pomieszczenie czyste (ang. clean room), czyli takie, w którym bardzo dokładnie kontroluje się poziom zanieczyszczeń (jak pył, kurz, bakterie) oraz ogólnie parametry środowiskowe. W Sagamiharze w clean roomie znajduje się dodatkowo pomieszczenie próżniowe, w którym otworzono zasobnik ze skałami z planetoidy. Po wyjęciu część przeznaczona do przechowania trafiła do pojemników wypełnionych azotem. Wszystkie części ośrodka zostały zaprojektowane tak, by najwrażliwsze materiały – takie jak próbki z Ryugu – nie zostały zanieczyszczone niczym, co pochodziło z Ziem…

terrestrial-life-found-09ced70.jpg
width: 2128
height: 1503

Udało się! Po raz pierwszy na Ziemię dotarły próbki z niewidocznej strony Księżyca
type: item
date: 2024-06-25T10:33:24.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: misja
subject: sonda
subject: Wolny czas
description: Niedługo po ósmej czasu polskiego na Ziemię dotarły próbki zebrane przez chińską misję Chang’e 6. Kapsuła z 2 kg księżycowego regolitu wylądowała w Mongolii Wewnętrznej. To pierwszy raz, kiedy na Ziemię trafił materiał z niewidocznej strony Księżyca.
encoded: W tym artykule: Długa droga na niewidoczną stronę Księżyca Czego możemy dowiedzieć się o Księżycu dzięki nowym próbkom? Z ilu części składała się misja Chang’e 6? Na początku czerwca po niewidocznej stronie Księżyca osiadł lądownik Chang’e 6. Był to wielki technologiczny sukces Chin. Teraz przyszedł następny. Dzisiaj rano na pustyni w Mongolii Wewnętrznej wylądowała kapsuła z księżycowym regolitem. To zwieńczenie całej misji Chang’e 6. Jej zadaniem było pozyskanie próbek z niewidocznej strony Księżyca – pierwsze w historii. Ten cel został właśnie osiągnięty. Tym samym Chińczycy znaleźli się w posiadaniu bezcennego naukowo materiału: księżycowych skał z Basenu Biegun Południowy-Aitken. To największy i jeden z najstarszych kraterów naturalnego satelity Ziemi. Długa droga na niewidoczną stronę Księżyca Misja Chang’e 6 rozpoczęła się 3 maja 2024 roku. Wówczas z Ziemi został wystrzelony lądownik wraz z dodatkowymi modułami. Pięć dni później dotarł na orbitę Księżyca. Pozostawał na niej kolejne trzy tygodnie. W tym czasie Chińczycy przygotowywali się do najbardziej ryzykownej części projektu: lądowania. Zostało ono przeprowadzone na początku czerwca. Wszystko przebiegło zgodnie z planem. Po kilkunastu minutach lądownik – wspomagany kamerą i skanerem z laserem 3D – osiadł w kraterze Apollo znajdującym się w Basenie Biegun Południowy-Aitken. Następnym krokiem było wwiercenie się w powierzchnię Srebrnego Globu na głębokość nawet 2 m. By to się udało, Chang’e 6 został wyposażony w wiertło oraz ramię z czerpakiem do pobierania materiału. W sumie lądownik pozyskał około 2 kg bezcennych skał. Czego możemy dowiedzieć się o Księżycu dzięki nowym próbkom? Ta ilość sama w sobie nie jest imponująca. Misje Apollo – sprzed pięćdziesięciu lat – dały Amerykanom prawie 400 kg księżycowego regolitu. Kilkaset gramów tego materiału mają również Rosjanie dzięki misjom Luna. Zaś Chińczycy uzyskali 1,73 kg dzięki poprzedniczce Chang’e 6 – Chang’e 5. Misja ta lądowała w masywie wulkanicznym Mons…

udalo-sie-po-raz-pierwszy-na-ziemie-dotarly-probki-z-niewidocznej-strony-ksiezyca-6828b38.jpg
width: 1200
height: 750

Jutro po niewidocznej stronie Księżyca będzie lądować Chang’e 6. Ma przywieźć na Ziemię 2 kg regolitu
type: item
date: 2024-05-31T09:51:29.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: księżyc
subject: łaziki
subject: misja
subject: układ słoneczny
subject: Wolny czas
description: Już jutro po niewidocznej stronie Księżyca spróbuje wylądować Chang’e 6, chiński bezzałogowy pojazd kosmiczny. Jego zadaniem jest pobicie rekordu poprzednika. Czyli przywiezienie z naturalnego satelity aż 2 kg księżycowych skał.
encoded: W tym artykule: Próbki z niewidocznej strony Księżyca Księżyc stale odwrócony do Ziemi Gdzie spróbuje wylądować Chang'e 6 Powrót próbek na Ziemię Wszystko, co zdołaliśmy przywieźć z Księżyca na Ziemię, jest na wagę złota. Pozwala bowiem badać historię i geologię naszego naturalnego satelity bez wysyłania załogowych albo bezzałogowych statków w kosztowną kosmiczną podróż. Gros skał księżycowych zdobyliśmy dzięki misjom programu Apollo. Rekord należy do misji Apollo 17 z 1972 r. Wówczas z Księżyca udało się przywieźć aż 110 kg księżycowych skał. Dzięki astronautom Apollo pozyskaliśmy w sumie 382 kg księżycowego regolitu. Pochodził z sześciu miejsc na Księżycu. Sukcesu Amerykanów na razie nikomu nie udało się powtórzyć. Misje Luna dały Rosjanom kilkaset gramów Księżyca. Zaś dzięki misji Chang’e 5 – z 2020 r. – Chińczycy przywieźli na Ziemię 1,73 kg skał ze Srebrnego Globu. Próbki z niewidocznej strony Księżyca W porównaniu z osiągnięciami Apollo to niezbyt wiele. Jednak chińscy naukowcy nie spoczęli na laurach. 3 maja wystartował następca Chang’e 5 – Chang’e 6. Jego cel jest znacznie bardziej ambitny. Zdaniem pojazdu będzie wylądowanie po niewidocznej stronie Księżyca i przywiezienie stamtąd próbek. Jeśli to się powiedzie, Chiny odniosą historyczny sukces. Dotychczas jeszcze nikomu nie udało się pozyskać księżycowych skał pochodzących z półkuli Srebrnego Globu stale odwróconej do Ziemi „tyłem”. Chińczycy mają nadzieję, że uda im się zebrać 2 kg skał. Księżyc stale odwrócony do Ziemi Ziemię i Księżyc łączy zjawisko zwane obrotem synchronicznym. Oznacza ono, że Księżyc obraca się wokół własnej osi w takim samym tempie, w jakim obiega Ziemię. W rezultacie wrażenie, że co miesiąc w czasie pełni widzimy dokładnie taki sam Księżyc, wcale nie jest złudne. Z Ziemi obserwujemy bowiem ciągle jedną i tę samą połowę Srebrnego Globu. Obrót synchroniczny występuje w kosmosie całkiem często. Zazwyczaj dotyczy księżyców i ich planet, ale też planet położonych bardzo blisko swoich gwia…

jutro-po-ciemnej-stronie-ksiezyca-sprobuje-wyladowac-chang-e-6-jesli-sie-uda-przywiezie-2-kg-ksiezycowego-regolitu-b9009e4.jpg
width: 1080
height: 816

Odyseusz wylądował! Pierwsza prywatna firma posadziła swój lądownik na Księżycu
type: item
date: 2024-02-23T10:24:09.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: misja
subject: nasa
subject: stany zjednoczone
description: Po raz pierwszy od 1972 roku lądownik z amerykańską flagą wylądował na Srebrnym Globie. Około północy z 22 na 23 lutego Odyseusz bezpiecznie osiadł w pobliżu południowego bieguna Księżyca. A chociaż cała operacja się udała, to nie obyło się bez problemów.
encoded: W tym artykule: Prywatna eksploracja Księżyca Innowacyjny system naprowadzania NASA Dwugodzinne opóźnienie lądowania Krótka misja na Księżycu Odyseusz, automatyczny lądownik zbudowany przez firmę Intuitive Machines z siedzibą w Houston, wylądował w nocy z 22 na 23 lutego w pobliżu południowego bieguna Księżyca. Nigdy wcześniej żaden prywatny statek kosmiczny nie wylądował miękko na Księżycu. Aż do wczoraj. Prywatna eksploracja Księżyca Ten wyczyn jest dla NASA pierwszym krokiem w kierunku możliwej komercjalizacji głębokiego kosmosu. Administrator NASA Bill Nelson tuż po informacji o bezpiecznym zakończeniu manewru lądowania powiedział: „Stany Zjednoczone wróciły na Księżyc. Dzisiejszy dzień pokazuje siłę i obietnicę komercyjnych partnerstw NASA. Cóż za triumf”. W takim razie przeanalizujmy powody, dla których – zdaniem Billa Nelsona – jest to triumf. Zacznijmy od tego, że Odyseusz to prywatny lądownik zaprojektowany i wykonany przez amerykańską firmę Intuitive Machines. Powstały w ramach sponsorowanego przez NASA programu Commercial Lunar Payload Services (CLPS). Księżyc potrzebuje własnej strefy czasowej, internetu i własnego GPS-a. Jak je stworzyć? Jeśli chcemy eksplorować Księżyc i założyć na nim kolonię, musimy ustanowić nową, księżycową strefę czasową. Taką, która będzie akceptowalna dla wszystkich państw planujących ek... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ksiezyc-potrzebuje-wlasnej-strefy-czasowej-internetu-i-wlasnego-gps-a-jak-je-stworzyc-fot-jaxa-nhk-97abd32.jpg" width="938" height="528" alt="Księżyc potrzebuje własnej strefy czasowej, internetu i własnego GPS-a. Jak je stworzyć? (fot. JAXA/NHK)" title="Księżyc potrzebuje własnej strefy czasowej, internetu i własnego GPS-a. Jak je stworzyć? (fot. JAXA/NHK)" /> Założeniem programu jest przeniesienie znacznej części projektów księżycowych na firmy komercyjne. W tym – utworzenie niewielkiej floty prywatnych lądowników księżycowych, zdolnych świadczyć usługi zarówno NA…

odyseusz-wyladowal-pierwsza-prywatna-firma-posadzila-swoj-ladownik-na-ksiezycu-fot-intuitive-machines-d087c64.jpg
width: 4034
height: 3026

Na Księżyc leci kolejny prywatny lądownik. Czy Odyseusz dokona tego, co nie udało się poprzednikom?
type: item
date: 2024-02-16T07:32:13.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: misja
description: Lądownik Odysseus wystartował i zmierza w kierunku Księżyca. Czy ta misja wreszcie przerwie ciąg ostatnich księżycowych porażek?
encoded: W tym artykule: Jak wygląda Odysseus Planowany przebieg misji Lądowanie na Księżycu NASA stawia na prywatne firmy Wyścig księżycowy Po nieudanej misji lądownika Peregrine, która zakończyła się niedługo po wystrzeleniu statku kosmicznego, NASA pokłada nadzieje w kolejnym prywatnym lądowniku. Odysseus, nazywany zdrobniale Odie, wzbił się w powietrze na szczycie rakiety Falcon 9 firmy SpaceX z Przylądka Canaveral na Florydzie w czwartek 15 lutego. Rakieta wyniosła statek kosmiczny na owalną orbitę, rozciągającą się na 380 tys. kilometrów wokół Ziemi. – Będzie to jak energiczny, szybki rzut piłką w kierunku Księżyca – powiedział dyrektor generalny Intuitive Machines, Stephen Altemus. To właśnie prowadzone przez niego firma opracowała Odyseusza. Jak wygląda Odysseus Lądownik Odysseus to model o nazwie Nova-C. Jest nieduży. Intuitive Machines określa jego gabaryty na zbliżone do angielskiej budki telefonicznej. Japoński lądownik SLIM precyzyjnie osiadł na Księżycu. I na tym koniec dobrych informacji To było najbardziej precyzyjne lądowanie na Księżycu w historii jego eksploracji. W sobotę, 20 stycznia Japonia stała się piątym krajem, który umieścił statek kosmiczny na Srebrnym Globi... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/japonski-ladownik-slim-precyzyjnie-osiadl-na-ksiezycu-i-na-tym-koniec-dobrych-informacji-ryc-jaxa-d98e17b.jpg" width="938" height="528" alt="Japoński lądownik SLIM zaskoczył wszystkich. Przetrwał długą, zimną noc na Księżycu i znów działa (fot. JAXA/TOMY Company/Sony Group Corporation/Doshisha)" title="Japoński lądownik SLIM zaskoczył wszystkich. Przetrwał długą, zimną noc na Księżycu i znów działa (fot. JAXA/TOMY Company/Sony Group Corporation/Doshisha)" /> Na jego pokładzie znajduje się sześć ładunków NASA. Wśród nich – szereg instrumentów naukowych zaprojektowanych do testowania nowych technologii lub oceny środowiska księżycowego. W lądowniku zdeponowano też przedmioty pamiątkowe. Jednym z nich jest rzeźba prz…

na-ksiezyc-leci-kolejny-prywatny-ladownik-czy-odyseusz-dokona-tego-co-nie-udalo-sie-poprzednikom-fot-nasa-tv-8b4d2e2.jpg
width: 1200
height: 675

Pierwsze badania próbek z Bennu. Planetoida może być odłamkiem nieistniejącego już wodnego świata
type: item
date: 2024-02-07T11:14:20.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: badania
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: misja
subject: planetoidy
subject: układ słoneczny
description: Niedawno informowaliśmy, że wreszcie udało się otworzyć pojemnik z próbkami pobranymi z potencjalnie niebezpiecznej planetoidy Bennu. Teraz możemy już mówić o wstępnych wynikach badań. Wedle jednej z grup naukowców analizujących próbki, zawierają one duże ilości wody zamkniętej w minerałach, takich jak gliny. Są także bogate w węgiel, azot, siarkę i fosfor.
encoded: W tym artykule: Co można wyczytać z próbek planetoidy? Niezmieniony kosmiczny materiał Bennu to odłamek wodnego świata Próbki z kosmosu trafiły do Arizony Badacze z Kuiper-Arizona Laboratory for Astromaterials Analysis Uniwersytetu Arizony otrzymali 200 miligramów materiału pozyskanego z planetoidy Bennu. Ta kosmiczna skała była celem misji OSIRIS-REx NASA. Czyli Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification and Security – Regolith Explorer. Automatyczny statek kosmiczny udał się w liczącą 150 milionów kilometrów podróż, by zbadać potencjalnie niebezpieczną planetoidę o średnicy niespełna 500 metrów. Zasobnik z pobranym materiałem powrócił bezpiecznie na Ziemię 24 września 2023 roku. Co można wyczytać z próbek planetoidy? Po przewiezieniu zasobnika do laboratorium okazało się, że nie można go otworzyć wcześniej przygotowanymi narzędziami. Konieczne było wykonanie nowych narzędzi zdolnych otworzyć próbnik tak, by nie zanieczyścić jego zawartości. Udało się to w styczniu 2024 roku. Część próbek została już rozdysponowana między biorące udział w projekcie laboratoria. Jednym z nich jest to działające na Uniwersytecie Arizony. – Mamy ponad 1000 fragmentów większych niż pół milimetra, 28 powyżej centymetra i jedną 3,5 centymetrową – wylicza w rozmowie z portalem Space.com prof. Dante Lauretta z University of Arizona, główny badacz OSIRIS-REx. – To wspaniała kolekcja naprawdę dużych kamieni – dodaje. Najdroższe materiały znane nauce. Co jest warte więcej niż próbki pobrane z planetoidy Bennu? Niedawno na Ziemi wylądował zasobnik z 255 gramami materiału pobranego z odległej o około 100 milionów kilometrów planetoidy Bennu. Misja OSIRIS-REx kosztowała ok. 1,16 miliarda dolarów. O... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najdrozsze-materialy-znane-nauce-co-jest-warte-wiecej-niz-probki-pobrane-z-planetoidy-bennu-fot-shutterstock-476bfdf.jpg" width="938" height="625" alt="Najdroższe materiały znane nauce. Co jest warte więcej…

pierwsze-badania-probek-z-planetoidy-bennu-moze-ona-byc-odlamkiem-nieistniejacego-juz-wodnego-swiata-fot-nasa-jsc-erika-blumenfeld-joseph-aebersold-72c98ac.jpg
width: 1920
height: 960

NASA udało się w końcu otworzyć kapsułę z próbkami planetoidy Bennu. Tak wygląda materia z innego świata
type: item
date: 2024-01-24T11:03:53.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: badania
subject: chemia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: misja
subject: nasa
subject: planetoidy
subject: układ słoneczny
description: Minęły aż cztery miesiące, odkąd kapsuła misji OSIRIS-REx szczęśliwie wylądowała na pustyni w Utah. Wewnątrz cylindrycznego zasobnika znajdował się materiał pobrany z potencjalnie niebezpiecznej planetoidy Bennu. Kłopot w tym, że nie można było dostać się do zasobnika używając do tego bezpiecznych, nie zanieczyszczających próbki narzędzi. Inżynierom NASA zajęło kilka miesięcy stworzenie takich, które otworzą zasobnik.
encoded: W tym artykule: Z czego składa się planetoida Bennu? Otwarcie zasobnika OSIRIS-REx Planetoida z początków Układu Słonecznego Dalsze losy misji Kilka dni temu zespół zajmujący się astromateriałami w NASA Johnson Space Center w Houston zakończył demontaż głowicy próbnika OSIRIS-REx. Wewnątrz próbnika znajduje się piasek i kamyki. Niby nic, jednak kilkadziesiąt gramów tego materiału może pomóc nam zrozumieć warunki panujące na planetoidach i ich skład. A także to, jak się przed nimi bronić. Bennu, z której pochodzi próbka, to kosmiczna skała z początków naszego Układu Słonecznego. Jest potencjalnie niebezpieczna dla Ziemi. Prawdopodobieństwo, że uderzy w nas jest co prawda niewielkie. Wynosi 1 do 2700. Mimo wszystko jest to najwyższe ryzyko kolizji z Ziemią spośród wszystkich znanych obiektów kosmicznych. Do tego potencjalnego zderzenia miałoby dojść w 2182 roku. Czyli mamy jeszcze czas na przygotowanie się i stworzenie procedur realnej obrony planetarnej. Z czego składa się planetoida Bennu? Ale żeby móc ją rozwinąć, musimy wiedzieć, przeciwko czemu mamy się bronić. Poznać skład kosmicznej skały, jej gęstość, wielkość. Wszystko, co może dać nam szansę na realny i skuteczny plan postępowania. Stąd projekt OSIRIS-REx. Sonda wystartowała we wrześniu 2016. Aby dostarczyć próbki na Ziemię przebyła 6,4 miliarda kilometrów. I wszystko byłoby świetnie, gdyby nie to, że próbnika nie można było otworzyć. To się zmieniło 10 stycznia. Wtedy pracującym w sterylnych warunkach clean roomu inżynierom udało się w końcu usunąć dwa uporczywe elementy mocujące. To one uniemożliwiały ostatnie kroki otwierania głowicy Touch-and-Go-Sample-Acquisition-Mechanism (TAGSAM). Otwarcie zasobnika OSIRIS-REx Erica Blumenfeld, kierownik kreatywny Advanced Imaging and Visualization of Astromaterials (AIVA) i Joe Aebersold, kierownik projektu AIVA, wykonali zdjęcie otwartej głowicy TAGSAM wraz z materiałem planetoidy znajdującym się w środku. Użyli do tego precyzyjnej kamery o wysokiej rozdzielczości i…

nasa-udalo-sie-w-koncu-otworzyc-kapsule-z-probkami-planetoidy-bennu-tak-wyglada-materia-z-innego-swiata-fot-nasa-erika-blumenfeld-joseph-aebersold-dd81294.jpg
width: 2000
height: 1500

Problemy misji kosmicznych. Dlaczego loty w kosmos zwykle są opóźnione?
type: item
date: 2024-01-17T12:30:17.000Z
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: misja
subject: nasa
description: Regularnie słyszymy o kolejnych opóźnieniach we flagowych projektach kosmicznych. Zarówno w projektach prowadzonych przez agencje kosmiczne, takich jak NASA czy ESA, a także w firmach prywatnych, z osławionym SpaceX na czele. Skąd się to bierze? Czy to objaw błędów w zarządzaniu i planowaniu? A może taka jest specyfika branży kosmicznej? Okazuje się, że odpowiedź nie jest oczywista, a przyczyn, dlaczego loty w kosmos są opóźnione, jest wiele.
encoded: W tym artykule: Dlaczego misje kosmiczne często są opóźnione? Inżynieria detektywistyczna Kosmiczne prawo Murphy’ego Dużo nie znaczy lepiej Porażka nie wchodzi w grę Flagowe misje kosmiczne, czyli te, które możemy kojarzyć z budżetem wyrażanym w miliardach dolarów lub euro i z okresem budowy przekraczającym dekadę, są najbardziej ambitnymi i często najbardziej przełomowymi misjami swoich czasów. Przykładami takich misji może być Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) lub europejska misja lecąca w kierunku Jowisza – JUICE. Dlaczego misje kosmiczne często są opóźnione? Ważnym elementem takich misji jest rozwój nowych technologii. W momencie planowania misji, na jej wstępnym etapie, wiele z nich po prostu nie istnieje. Oznacza to, że musimy je dopiero opracować w trakcie prac nad projektem. Oczywiście istnieją obiektywne przesłanki, pozwalające sądzić, że dane rozwiązanie jest osiągalne, ale do finalnego, działającego produktu, jest jeszcze daleka droga. Można to porównać do ucznia idącego do trzeciej klasy szkoły podstawowej. Powiedzenie na tym etapie, że za kilkanaście lat będzie rozwiązywał równania fizyki kwantowej, jest dość ryzykowne. Nie jest to niemożliwe. Przecież może kontynuować edukację, dostać się na studia fizyczne i pisać pracę licencjacką właśnie z teorii kwantowej. Ale pomiędzy tym momentem a trzecią klasą, jeszcze długa i wymagająca droga, która wcale nie musi doprowadzić trzecioklasisty na wydział fizyki. Tak pojawia nam się pierwsze konkretne ryzyko związane z rozwojem technologii. Czasami robiąc coś nowego, możemy trafić na wyzwania, o których nie mieliśmy prawa wiedzieć, planując misję. Bo zwyczajnie nikt przed nami tego nie robił. Są to przeszkody jak najbardziej możliwe do pokonania, ale zwykle wymagają dodatkowego czasu, a wraz z nim również dodatkowych pieniędzy. Inżynieria detektywistyczna Gdy ktoś – agencja rządowa, firma komercyjna – wydają miliardy euro na misję kosmiczną, urządzenia muszą być niezawodne. A przecież środowisko kosmiczne ra…

start-misji-kosmicznej-6d18145.jpg
width: 3840
height: 2160

Księżycowa ofensywa, bliskie badanie Słońca i najdłuższy koronograf. Oto rok 2024 w eksploracji kosmosu
type: item
date: 2024-01-04T11:51:47.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: mars
subject: misja
subject: planetoidy
subject: słońce
description: Rok 2023 był obfitował w niesamowite wydarzenia kosmiczne. Indie dołączyły do krótkiej listy krajów zdolnych wylądować na Księżycu. W kierunku Jowisza poleciała największa sonda Europejskiej Agencji Kosmicznej, czyli JUICE. Łowca ciemnej materii Euclid wykonał najbardziej precyzyjne zdjęcia odległych galaktyk w historii obserwacji. Ale wszystko wskazuje na to, że rok 2024 będzie jak moment, w którym odpalają wszystkie silniki Starshipa: absolutnie spektakularny.
encoded: W tym artykule: Misje księżycowe w 2024 r. Najpotężniejsza rakieta świata Japońska misja marsjańska Europejska misja z polskim udziałem Badanie planetoid Poszukiwanie życia na księżycu Jowisza Sonda NASA „dotknie” Słońca Jaki będzie ten rok? Już w tej chwili widać, że bardzo księżycowy. Za dwa tygodnie, konkretnie 19 stycznia, na Srebrnym Globie spróbuje osiąść japoński lądownik SLIM. Będzie to kolejna próba Japończyków, po nieudanym lądowaniu Hakuto-R. Był to prywatny lądownik, który rozbił się o powierzchnię Księżyca w kwietniu 2023 roku. Jeśli lądowanie SLIM się powiedzie, japońskie urządzenie przejdzie do historii i dostarczy nowych informacji na temat historii Księżyca. Misje księżycowe w 2024 r. Ale to dopiero początek księżycowej ofensywy. Już na najbliższy poniedziałek, 8 stycznia zaplanowany jest start misji Peregrine-1. Lądownik przenosi na pokładzie aż 90 kg ładunku, z czego znaczna część to instrumenty naukowe oraz niewielkie księżycowe łaziki. Peregrine-1 jest jedną z misji rozbudowanego programu Artemis. Jego główną tegoroczną częścią miał być będzie powrót człowieka w pobliże Księżyca. Mowa o misji Artemis-2. Po raz pierwszy od 1972 roku wyśle ona w pobliże Księżyca ludzi, w tym pierwszą kobietę i pierwszą osobę o kolorze skóry innym niż „biały”. Artemis obejmuje również plany długoterminowej, trwałej obecności w kosmosie, która przygotuje NASA do wysłania ludzi jeszcze dalej – na Marsa. Pierwsza kobieta na Księżycu – plan NASA na 2024 rok. Koszt misji: 28 mld dolarów Amerykańska agencja kosmiczna ujawniła właśnie plany misji Artemis. W ramach przedsięwzięcia za cztery lata na Księżycu miałaby wylądować pierwsza kobieta w historii oraz pierwszy mężc... Artemis-2 jest pierwszym załogowym krokiem w tym planie. W kapsule Orion zasiądą czterej astronauci, którzy spędzą w kosmosie 10 dni. Lądowanie nie jest planowane. Kapsuła jedynie wejdzie na orbitę Księżyca. Wylądować na Srebrnym Globie ma dopiero załoga Artemis-3. Start misji Artemis-2 planowany był na…

program-artemis-nasa-kiedy-astronauci-wroca-na-ksiezyc-jak-bedzie-wygladala-baza-ksiezycowa-fot-nasa-alberto-bertolin-cc-by-nc-nd-2-0-f53655e.jpeg
width: 1920
height: 1080

Łunochod to pierwszy w historii łazik księżycowy. Ponad 50 lat temu Rosjanie dokonali czegoś niezwykłego
type: item
date: 2023-12-29T11:59:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: historia
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: misja
subject: zsrr
description: Siedemnastego listopada 1970 roku Sowieci napisali nowy rozdział w historii podboju kosmosu. Tego dnia powierzchnię Księżyca osiągnął lądownik Łuna 17. Nie było to pierwsze udane lądowanie na Srebrnym Globie w ramach programu kosmicznego Łuna, ale pierwszy raz na pokładzie znalazł się tak zaawansowany ładunek. Był to Łunochod – bezzałogowy pojazd do wykonywania zdalnych badań. Co wiemy na temat pierwszego księżycowego łazika?
encoded: W tym artykule: Historia Łunochodu Ile było Łunochodów? Budowa i technologie wykorzystywane w Łunochodach Rezultaty misji Łunochodu Praca, jaką łazik marsjański Perseverance wykonał na Czerwonej Planecie robi ogromne wrażenie. Łatwo można sobie wyobrazić, jak wielkie emocje musiały wzbudzać misje podobnych pojazdów, realizowane w latach 70. ubiegłego wieku. Wyścig kosmiczny toczący się między USA a ZSRR napędzał rozwój kosmicznych technologii. Amerykańskie sukcesy w obszarze próbkowania Srebrnego Globu zachęciły Sowietów do opracowania znacznie bardziej zaawansowanej technologii. Tak narodził się Łunochod, pierwszy w historii łazik księżycowy. Historia Łunochodu 4 października 1957 roku ZSRR wyniosło na orbitę okołoziemską Sputnika 1. Po tym sukcesie, Związek Radziecki skupił swoją uwagę na naturalnym satelicie Ziemi. W 1958 roku Nikita Chruszczow zaaprobował program Łuna, którego ideą było wysłanie na Księżyc kosmicznych statków badawczych. Pierwsza próba zakończyła się niepowodzeniem. Niebawem po starcie, rakieta wynosząca sondę E-1 rozpadła się. Także druga próba nie przyniosła oczekiwanego rezultatu. Związek Radziecki był jednak zdeterminowany. W trakcie trzeciej próby, rakieta Łuna 8K72 opuściła Ziemię. Po osiągnięciu II prędkości kosmicznej statek Łuna I oddzielił się i rozpoczął samotny lot. Awaria układu sterowania sprawiła jednak, że cel misji nie został zrealizowany – statek nie rozbił się o powierzchnię Srebrnego Globu. Mimo to, władze ZSRR ogłosiły sukces. Podbój kosmosu. Jak człowiek zrealizował marzenia wyrwania się z Ziemi i jaką rolę odegrali w tym naziści „Ziemia jest kolebką ludzkości, ale nikt nie zostaje w kolebce na wieki” – powiedział Konstantin Ciołkowski, syn polskiego zesłańca, który mając do dyspozycji tylko kartkę papieru i ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/podboj-kosmosu-jak-czlowiek-zrealizowal-marzenia-wyrwania-sie-z-ziemi-i-jaka-role-odegrali-w-tym-nazisci-fot-keystone-france-gamma-keysto…

lunochod-historia-i-odkrycia-kosmicznego-lazika-igor-lushchay-shutterstock-com-6e53636.jpg
width: 3000
height: 1982

Jądro Marsa pokrywa coś, czego naukowcy się nie spodziewali. Nowe spojrzenie na Czerwoną Planetę
type: item
date: 2023-10-25T14:58:13.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: badania
subject: geologia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: mars
subject: misja
subject: misja na marsa
description: Naukowcy przeanalizowali ponownie dane pochodzące z instrumentu SEIS misji InSight. Według zespołu prowadzonego przez Henriego Samuela, badacza CNRS w Institut de Pysique duGlobe de Paris, warstwa płynnych krzemianów w marsjańskim płaszczu ma tłumaczyć m.in. nietypową trajektorię Fobosa, księżyca Marsa.
encoded: W tym artykule: Dane z instrumentów lądownika Rozchodzenie się fal sejsmicznych Jądro Marsa mniejsze niż sądziliśmy Pole magnetyczne Marsa W 2021 roku ukazała się seria artykułów naukowych analizujących pierwsze dane z misji InSight. Czyli marsjańskiego lądownika, którego celem było zbadanie procesów geofizycznych zachodzących na naszej sąsiedniej planecie. Lądownik, który działał na Marsie w latach 2018–2022, był częścią programu NASA Discovery. To seria stosunkowo niedrogich sond kosmicznych, pozwalających na zebranie wyjątkowo cennych i ukierunkowanych danych. Jednym z instrumentów na lądowniku InSight był współtworzony przez Niemiecką Agencję Kosmiczną oraz polskich naukowców i inżynierów (Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz Astronika) instrument HP3, popularnie zwany kretem. Dane z instrumentów lądownika Pierwsze dane pozyskane dzięki instrumentom InSight umożliwiły określenie wewnętrznej struktury Marsa. Jednak 18 września 2021 roku w Marsa uderzył meteoryt, co zarejestrował lądownik. Dane pozyskane dzięki temu zdarzeniu zakwestionowały pierwsze szacunki dotyczące wewnętrznej struktury Czerwonej Planety. Badając czasy propagacji, czyli rozprzestrzeniania się fal generowanych przez to uderzenie, międzynarodowy zespół kierowany przez Henriego Samuela, badacza CNRS w Institut de Pysique duGlobe de Paris wykazał obecność u podstawy marsjańskiego płaszcza warstwy stopionego krzemianu, pokrywającej metaliczne jądro. Ten nowy model struktury, opublikowany 26 października 2023 r. w prestiżowym czasopiśmie „Nature”, jest – zdaniem autorów – nie tylko bardziej spójny i realistyczny w porównaniu ze wszystkimi dostępnymi danymi geofizycznymi. Lepiej także wyjaśnia ewolucję Marsa od czasu jego powstania. Rozchodzenie się fal sejsmicznych W szczególności stratyfikacja płaszcza marsjańskiego, czyli układanie się skał osadowych warstwami, wyjaśnia niezwykle powolną propagację fal powstałych w wyniku uderzenia meteorytu we wrześniu 2021 r. Co więcej, w przypadku kilku starszych…

jadro-marsa-pokrywa-cos-czego-naukowcy-sie-nie-spodziewali-nowe-spojrzenie-na-czerwona-planete-ryc-ipgp-cnes-n-starter-5e50b7f.jpg
width: 1271
height: 635

NASA nie może otworzyć pojemnika, który dostarczył próbki planetoidy Bennu. Co poszło nie tak?
type: item
date: 2023-10-25T11:34:49.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: misja
subject: nasa
subject: planetoidy
description: Cel misji OSIRIS-REx został osiągnięty, poinformowała NASA. Naukowcy mają już do dyspozycji 70,3 g materiału z planetoidy Bennu. Jednocześnie agencja przyznała, że nie udało się jeszcze otworzyć próbnika, który wylądował na Ziemi pod koniec września. A to właśnie w nim znajduje się większość skał z Bennu.
encoded: W tym artykule: Jak otworzyć przesyłkę z Bennu Próbnik musi być otwarty w sterylnych warunkach Zagadka próbnika TAGSAM Plan, jaki postawiono przed misją OSIRIS-REx, był ostrożny. Zakładał, że z Bennu uda się przywieźć 60 g tamtejszego regolitu. Ten materiał, niewielki fragment mającej 4,5 mld lat planetoidy, to naukowy skarb. Dzięki niemu możemy poszerzyć nie tylko naszą wiedzę o planetoidach, ale i początkach Układu Słonecznego. Oraz o tym, skąd wzięły się cząsteczki, z których na Ziemi powstało życie. Już 12 października 2023 r. na specjalnie zwołanej konferencji prasowej NASA ogłosiła sukces misji. Po otworzeniu kapsuł okazało się, że wewnątrz jest znacznie więcej materiału, niż przewidywano. NASA pokazała zdjęcia, na których widać czarny pył i grudki zgromadzone wokół pokrywy próbnika. Ogłoszono wówczas, że właśnie ten materiał poddano wstępnym badaniom. Reszta miała zostać wydobyta z próbnika później. Kilka dni temu na blogu NASA pojawił się jednak wpis sygnalizujący, że jest z tym pewien problem. Co prawda agencja ogłasza, że jest już w posiadaniu 70,3 g materiału z Bennu – czyli więcej niż zakładano. Jednak jednocześnie podano, że próbnik nie został jeszcze otworzony, ponieważ dotychczasowe metody, którymi zamierzano tego dokonać, zawiodły. Jak otworzyć przesyłkę z Bennu Te kilkadziesiąt gramów to przede wszystkim regolit, który znajdował się wokół głowicy próbnika. Czyli ten, który było widać na fotografiach opublikowanych przez NASA. Natomiast to, co jest wewnątrz próbnika, praktycznie pozostało nietknięte. Paczka dostarczona! Na Ziemię dotarła kapsuła z próbkami regolitu pobranego z planetoidy Bennu Po wieloletniej podróży przez przestrzeń kosmiczną, na pustyni w Utah wylądował niewielki, cylindryczny obiekt. W jego wnętrzu znajduje się 250 gramów wyjątkowo cennej substancji. Może o... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/paczka-dostarczona-na-ziemie-dotarla-kapsula-z-probkami-regolitu-pobranego-z-planetoidy-bennu-f…

nasa-nie-moze-otworzyc-pojemnika-ktory-dostarczyl-probki-planetoidy-bennu-co-poszlo-nie-tak-fot-nasa-robert-markowiz-db73a9d.jpg
width: 650
height: 366

Podróż do jądra niedoszłej planety. Wystartowała misja na Psyche – planetoidę zbudowaną z cennych metali
type: item
date: 2023-10-13T14:44:44.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: asteroida
subject: Edukacja
subject: górnictwo
subject: kosmos
subject: metal
subject: misja
subject: nasa
description: Wystartowała misja NASA mająca zbadać planetoidę Psyche. Ten krążący między Marsem a Jowiszem relikt po formowaniu się Układu Słonecznego jest prawdziwym skarbcem wiedzy i zasobów naturalnych.
encoded: W tym artykule: Asteroida Psyche to nagie jądro niedoszłej planety Sonda Psyche leci w kosmos Rozpoczyna się epoka kosmicznego górnictwa Z kosmicznych surowców skorzysta cała cywilizacja Długo oczekiwany początek misji Psyche został już trzykrotnie przełożony. Psyche miała opuścić Ziemię w sierpniu 2022 roku, lecz start odwołano. Było to spowodowane problemami z oprogramowaniem sterującym sondą. Specjaliści z JPL uznali, że najbezpieczniejszą datą będzie październik 2023 roku. Start planowany był na 5 października, potem 12 października. Ostatecznie sonda wzbiła się w niebo na pokładzie rakiety SpaceX Falcon Heavy dziś, 13 października po godz. 16. Start przebiegł bezproblemowo. Podróż sondy do planetoidy Psyche potrwa sześć lat. Pojazd będzie napędzać silnik jonowy, zasilany przez panele fotowoltaiczne. Samo badanie planetoidy ma zająć 26 miesięcy. Misję prowadzą Uniwersytet Stanowy w Arizonie oraz Laboratorium Napędu Odrzutowego Centrum NASA (JPL). Projekt należy do grupy misji Discovery, czyli relatywnie szybkich w przygotowaniu i niedrogich misji o wysokich walorach naukowych. I tym razem nazwa misji nie jest zagmatwanym akronimem, lecz odnosi się bezpośrednio do celu podróży. A jest nim unikatowa planetoida Psyche. Składa się ona w 95 procentach z metalu i ma średnicę ponad 240 kilometrów. Zdaniem naukowców Psyche może być niklowo-żelaznym jądrem młodej planety, która utraciła skorupę w wyniku kolizji z innymi ciałami. Pochodzi z początku kształtowania się Układu Słonecznego. Asteroida Psyche to nagie jądro niedoszłej planety W okresie formowania się Układu Słonecznego często dochodziło do tworzenia się planetozymali. To zalążki planet, które następnie zderzały się ze sobą. Młody planetozymal obrasta materią, staje się coraz bardziej masywny. W jego wnętrzu dochodzi do rozdzielenia się pierwiastków. Sonda DART, która rozbiła się na planetoidzie, wyrzuciła w kosmos tysiąc ton gruzu – podaje NASA To był wyjątkowo udany test obrony planetarnej. Najnowsze dane zebr…

podroz-do-jadra-niedoszlej-planety-wystartowala-misja-na-psyche-planetoide-zbudowana-z-cennych-metali-fot-nasa-television-63d6ca3.jpg
width: 1024
height: 576

Sonda heliosferyczna NASA IMAP jest gotowa do integracji. W misji biorą udział Polacy
type: item
date: 2023-09-27T14:27:54.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Technologia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: misja
subject: nasa
subject: polska
subject: słońce
subject: sonda
description: Sonda NASA Interstellar Mapping and Acceleration (IMAP) pomyślnie przeszła kluczowy przegląd na drodze do montażu, testowania i uruchamiania statku kosmicznego. Przegląd zakończył się pomyślnie również dla zespołu z Centrum Badań Kosmicznych PAN (CBK PAN), który buduje na tę misję własny instrument GLOWS.
encoded: W tym artykule: Jak powstaje satelita IMAP Przygotowania idą zgodnie z planem Międzynarodowy zespół IMAP Polski instrument w misji NASA – Rzadko zdarza się w eksperymentach kosmicznych, aby jeden instytut był odpowiedzialny za budowę całego instrumentu. Od idei, poprzez jego założenia techniczne, opracowanie programu naukowego, opracowanie dokumentacji i wykonanie instrumentu, na obróbce danych i publikacjach naukowych skończywszy – mówi o udziale CBK PAN w misji IMAP dyrektor instytutu, dr hab. Piotr Orleański. – To jest absolutny ewenement, bo z reguły tego typu instrumenty, jak nasz GLOWS, realizują duże konsorcja naukowe złożone z wielu jednostek naukowo-badawczych. A my mamy ten ogromny przywilej, że możemy zrealizować GLOWS samodzielnie – dodaje dyrektor CBK PAN. Jak powstaje satelita IMAP W dodatku wszystko wskazuje, że prace idą pomyślnie. W połowie miesiąca odbyło się spotkanie zespołu IMAP połączone z panelem przeglądowym. Miał on ocenić plan integracji wszystkich systemów statku kosmicznego. Mowa o takich systemach jak oprzyrządowanie naukowe, systemy elektryczne i komunikacyjne oraz systemy nawigacyjne. Pomyślne zakończenie tego przeglądu integracji systemu (SIR) oznacza, że można przystąpić do montażu i testowania statku kosmicznego w ramach przygotowań do startu. Jak przekonuje zespół kierowany przez profesora Davida McComasa z Uniwersytetu Princeton, proces ten przypomina starannie ułożoną choreografię tańca. W jego trakcie instrumenty i systemy wsparcia są dostarczane do różnych obiektów, testowane razem w komorach termiczno-próżniowych w Los Alamos w Nowym Meksyku, w San Antonio i Princeton w New Jersey. A potem odsyłane do integracji i ponownego przetestowania. View oEmbed on the source website Niedawno przewodniczący Stałej Komisji Rewizyjnej ogłosił, że projekt IMAP pomyślnie przeszedł wymagania SIR. To pozwala przejść do integracji i testowania. Przygotowania idą zgodnie z planem Przedstawicielem CBK PAN na przeglądzie był inż. Karol Mostowy, pr…

sonda-heliosferyczna-nasa-imap-jest-gotowa-do-integracji-w-misji-biora-udzial-polacy-ryc-nasa-princeton-johns-hopkins-apl-josh-diaz-a3cc1e5.jpg
width: 1024
height: 522